Vikipedio eowiki https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikipedio Vikipedia diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto Portalo Portala diskuto Projekto Projekta diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk Topic 0 2765 9495133 9457815 2026-10-18T10:16:21Z Alifono 114488 /* Ĝeneralaj faktoj */ Valo de la rozoj estas integra parto de la Geoparko M'Goun, nomumita Monda Heredaĵo de UNESKO en 2014. 9495133 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lando | | nomoenlokalingvo = المملكة المغربية </b> ⴰⵎⵔⵓⴽ </b> Royaume du Maroc | transskribo = Al-Mamlaka al-Maghribija </b> Amrok | eonomo = Maroko | flago = [[Dosiero:Flago-de-Maroko.svg|150px|Flago de Maroko]] | blazono = [[Dosiero:Coat of arms of Morocco.svg|110px|Blazono de Maroko]] | nacia himno = [[Al-naŝid al-ŝarif]] | nacia devizo = "Allah, al Waţan, al Malik"{{spaces|2}}<small><br />"Dio, Nacio, Reĝo"</small> | lokigo-bildo = Morocco (orthographic projection, WS claimed).svg | priskribo de lokigo-bildo = Maroko (malhelverda)<br>Okcidenta Saharo (helverda) | oficiala lingvo = [[Araba lingvo|araba]] [[Berbera lingvo|berbera]] | lingvoj = <!--berbera, darija, francia--> | lingvoj falde = jes | ĉefurbo = [[Rabat]] (519 mil) | religio = [[islamo]] | km2 = 446.550 | akvo = | loĝantoj = | loĝantaro = 33.848.242 <br />([[2014]]) | loĝdenso = 75 | vivlongeco = | valuto = [[maroka dirhamo]] | valuta kodo = MAD | horzono = [[UTC+1]]<ref>{{Cite journal |title=Décret royal n° 455-67 du 23 safar 1387 (2 juin 1967) portant loi relatif à l'heure légale (Reĝa dekreto pri la oficiala tempo) |url=http://bdj.mmsp.gov.ma/Fr/Document/10117-D%C3%A9cret-royal-n-455-67-du-23-safar-1387-2-juin-19.aspx?KeyPath=594/596/608/714/10117 |journal=Bulletin Officiel du Royaume du Maroc |issue=2854 |via=Banque de Données Juridiques |language=france }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230113013757/http://bdj.mmsp.gov.ma/Fr/Document/10117-D%C3%A9cret-royal-n-455-67-du-23-safar-1387-2-juin-19.aspx?KeyPath=594/596/608/714/10117 |date=2023-01-13 }}</ref> <br />UTC+0 (dum [[ramadano]])<ref>{{Cite web |title=Changements d'heure pour ramadan, quels impacts ? (Ŝanĝoj de tempo dum ramadano, kiuj implikaĵoj?|url=https://telquel.ma/2018/05/14/changements-dheure-pour-ramadan-quels-impacts_1593439?fbrefresh=7 |access-date=2023-01-13 |website=TelQuel |language=france}}</ref> | ttt = ma | landkodo = MA | tel = 212 | politika sistemo = [[Konstitucia monarkio]] | ŝtatestro = [[Mohamedo la 6-a]] | ĉefministro = [[Aziz Akhannouch]] | nacia tago = [[30-a de julio]] | sendependeco = | de kiu = | esperanto-asocio = | MEP = | MEP jaro = | MEP pokapa = }} '''Maroko''' ({{lang-ar|المملكة المغربية}}, ''Al-Mamlaka al-Maghribija'', [[Berbera lingvaro|berbere]] ⴰⵎⵔⵓⴽ, amrok, {{lang-fr|Royaume du Maroc}}) estas lando en nordokcidenta [[Afriko]], okcidente de [[Alĝerio]]. Kvankam lando de suprasahara Afriko, ĝi historie havis rilaton ĉefe kun [[Hispanio]], sed ankaŭ kun [[Francio]] poste, ankaŭ kun [[Portugalio]] dekomence, kaj lastatempe kun aliaj eŭropaj landoj pro aferoj rilataj ĉefe al [[elmigrado]] tiaj kiaj [[Italio]], [[Belgio]] aŭ [[Nederlando]]. Ekde la nordafrika vidpunkto, ĝi estis ĉiam kultura kaj religia referenco por la tuta Berbero, sed ankaŭ por islama mondoj kiuj vidis okcidenten tiun referencan landon. Same estas unu el la du anguloj de Nordafriko kune kun [[Egiptio]] oriente, kun kiu ĝi estas unu el la du plej loĝataj landoj en kaj norde de Saharo. == Ĝeneralaj faktoj == *'''Etimologio:''' "Maroko" estas eŭropa misprononco de la nomo de la malnova ĉefurbo ''Marakeŝ''; arabe ĝi nomiĝas "al-Maghrib", t.e. "sunsubirejo, okcidento". *'''Ŝtatestro: '''reĝo '''[[Mohamedo la 6-a (Maroko)|Mohamedo la 6-a]]'''. *'''Ĉefurbo:''' [[Rabato|Rabat]] (519 mil). *'''Urboj: '''[[Kazablanko]] (3.500 mil), [[Marakeŝo]] (673 mil), [[Tanĝero]] (640 mil). Vidu: ''[[Listo de urboj de Maroko]]''. *'''Adm. divido:''' 28 provincoj kaj 2 urbaj prefekturoj. *'''Diskutataj teritorioj:''' [[Ceŭto]], [[Melilo]], [[Okcidenta Saharo]] *'''Loĝantaro:''' 26.562 mil (1995), inter ili 73,9% marokaj araboj, 25,4% berberoj. *'''Kredantoj:''' [[Islamo|islamanoj]]. *'''Eksporto:''' fosfatoj, mineraloj, frukto, tabako, fiŝaj konservaĵoj. *'''Pokapa [[Malneta Nacia Produkto|MNP]]:''' 1.110 $. *'''Organizoj:''' [[Unuiĝintaj Nacioj|UN]] ([[1956]]) *'''Heredaĵo:''' historiaj urboj estas ''Feso, Marakeŝo, Mekneso'' kaj ''Rabato.'' Antikvaj lokoj: ''Volubiliso'' kaj ''Likso'' (apud Laraŝo), la ''Valo de la rozoj'' estas integra parto de la Geoparko M'Goun, nomumita [[Monda heredaĵo de Unesko|Monda Heredaĵo de UNESKO]] en [[2014]]. == Geografio == '''Maroko''' situas nord-okcidente de [[Afriko]] en regiono [[Magrebo]]. Ĝi estas limata okcidente de la [[Atlantiko|Atlantika Oceano]], norde de [[Mediteraneo]], sude de la dezerto [[Saharo]]. Ĝin oriente kaj sud-oriente [[Limo (geografia linio)|landlimas]] [[Alĝerio]] kaj sude [[Maŭritanio]] kaj [[Okcidenta Saharo]]. Ĝi havas ankaŭ landlimon kun [[Hispanio]] ĉe la mediteranebordaj urboj [[Ceŭto]] kaj [[Melilo]]. Maroko estas montara lando: ĝi entenas la [[montarmasivo]]jn [[Atlasa Montaro|Atlaso]] (fakte tri montoĉenoj) kaj [[Rif-montaro]]. La plej alta monto estas [[Tubkal]], kiu atingas 4.162 m de alto. Inter Rif kaj [[Meza Atlaso]] estas la [[valo]] de [[Sebu]]. Ekde [[Laraŝo]] ĝis [[Agadir]] estas la atlantika ebenaĵo kaj inter tiu kaj la Meza Atlaso estas [[altebenaĵo]] situanta super 500 m de altitudo. Sude de [[Anti-Atlaso]] jam komenciĝas la dezerto de [[Saharo]]. La klimato estas mediteranea, kun klare vintra distribuado de pluvokvanto (kiu varias inter 300 kaj 800&nbsp;mm (kaj 1000&nbsp;mm en la regiono de [[Tanĝero-Tetuano]]) kaj januaraj temperaturoj ĉirkaŭ 12 – {{GdC|13}} ĉe marbordo kaj {{GdC|10}} en [[Feso|Fez]], [[Meknes]], [[Uĝda|Uĥda]] kaj [[Marakeŝo]]. La juliaj temperaturoj ĉirkaŭas {{GdC|25}} ĉe marbordoj kaj internaj lokoj. En la montaroj pluvo estas pli abunda kaj temperaturoj estas pli malaltaj. En Saharo la klimato estas tute dezerta. La precipaj riveroj estas la jenaj: [[Sebu]], [[Muluja]], Rbia kaj [[Rivero Dra|Dra]]. [[Dosiero:Maroc carte.gif|330px|eta|Mapo de Maroko]] == Ekologio == La precipa parto de la [[vegetaĵaro]] estas de la tipo [[Mediteraneo|mediteranea]]. Estas tre karakteriza de la lando la t.n. [[mediteraneaj nordafrikaj arbaroj kaj duonarbaroj]], la [[mediteraneaj koniferaj kaj miksaj arbaroj]], la [[mediteraneaj sekaj duonarbaroj de akacio kaj arganio]] kaj la [[mediteraneaj sekaj duonarbaroj kaj stepo]]. En la sudoriento estas granda areo de [[dezerto]]. La precipaj specioj de arboj estas [[Quercus ilex|anzino]], [[korkokverko]], [[arganio]], [[Halepa pino]], [[pinastro]] kaj [[Atlasa cedro]]; krome estas [[Pinofitoj|koniferoj]] kaj [[junipero]]j en montaro; krome estas [[stepo]] antaŭ dezerto. En cedroarbaroj loĝas [[simio]]j. En la sudo [[kamparano]]j uzas [[dromedaro]]jn dum norde [[azeno]]jn. == Historio == :''Pliaj informoj: [[Historio de Maroko]]'' === Antikveco === La aktuala tereno de Maroko estis loĝata almenaŭ de la [[Neolitiko]], kun restaĵoj de la [[9-a jarmilo a.K.|9-a jarmilo A.K.E.]] (antaŭ la komuna erao), de la kapsiana kulturo, kiam la tereno estis malpli dezerta. En tiu tempo aŭ malpli poste venis la loĝantoj kiuj povas esti konsiderataj antaŭuloj de la nunaj [[Amaziĥoj|berberoj]]. La [[Fenicio|fenicoj]] okupis diversajn koloniojn en la marbordo. Tiu nordokcidenta parto de Afriko, en nuna Maroko kaj ĉirkaŭaĵoj, estis en la antikveco nomata ''Maŭritanio'', ne konfuzinda kun la nuna [[Maŭritanio|samnoma lando]]. Tiun areon okupis la [[Romio|romianoj]], kiu kreis la provincon [[Mauretania Tingitana]]. En la [[5-a jarcento]] invadis tiun regionon la [[vandaloj]] kaj aliaj gotaj popoloj. Parton rekonkeris la [[Bizanca imperio]], sed la montarojn plu dominis la berberaj triboj, praktike sendependaj. === Araba dominado === [[Dosiero:Rabat city walls.jpg|eta|[[Rabato|Rabat]], ĉefurbo de Maroko]] [[Dosiero:Menara Garden,Morocco,Marrakech.jpg|eta|Marakeŝo]] Fine de la [[7-a jarcento]] alvenis al la regiono la [[araboj]], kiuj konkeris, regis kaj [[islamo|islamigis]] la loĝantojn. La [[Idrisida dinastio|Idrisidoj]] (arabe الأدارسة al-Adārisah, berbere: Idrisijen) estis araba Zajdisma-Ŝijaisma dinastio de Maroko, kiu regis el [[788]] al [[974]]. La plej alta povo de la regiono pli simila al la nuna Maroko estis atingita per la regado de du dinastioj devenantaj el la suda dezerta parto, kaj de berbera origino, la [[almoravidoj]] unue, kaj la [[almohadoj]] poste, kiuj regis eĉ en parto de la nuna [[Hispanio]] (''[[Al-Andalus]]'') La [[Ŭattasida dinastio]] estis reganta en Maroko ĉefe dum la 15a kaj 16a jarcentoj, kiel Regno de Fez. Abu Abd Allah al-Ŝeiĥ Muhammad ibn Jahja al-Mahdi estis la unua Ŭattasida Sultano. Li kontrolis nur la nordan parton de Maroko, dum la sudo estis dividita en kelkaj princlandoj. La Ŭattasidoj estis finfine anstataŭitaj en 1554, post la Batalo de Tadla, fare de la [[Saadianoj|Saadiaj]] princoj de Tagmadert kiuj estis regantaj la tutan sudon de Maroko ekde 1511. === 17-a ĝis 19-a jarcentoj === En la [[17-a jarcento]], la [[aliida dinastio|aliidoj]] (idoj de [[Mulay Ali Sharif]]) akiris la kontrolon de la lando kaj formis [[dinastio]]n, kiu regas ĝis nun, dekomence kun la titoloj de [[sultano]]j. Parton de la marbordo okupis [[Portugalio]] kaj Hispanio. Ankaŭ la ceteraj landoj de Eŭropo ekinteresiĝis pri la regiono, sekve al la impulso de la [[Historio de la koloniismo en Afriko|koloniismo en Afriko]]. === 20-a jarcento === Dum la lasta parto de la [[19-a jarcento]] la lando estis okupita de [[Francio]] kaj [[Hispanio]], kiuj kreis [[Protektorato]]jn, sub la laŭnoma regado de la [[sultano]], sed baze dominis la landon. La plej granda parto de la lando iĝis la [[Franca protektorato de Maroko]]. En ambaŭ zonoj okazis insurekcioj kaj militoj kontraŭ la eŭropa hegemonio, ĉefe en 1912 kaj 1919 en la zono de Marakeŝo. La berberoj de Rif ribeliĝis kontraŭ la hispanoj inter la jaroj 1909 kaj 1926. En 1931 okazis nova ribelado berbera en la Meza Atlaso kaj en la Antaŭatlaso. {{Ĉefartikolo|Operaco Torĉo}} Post la [[Dua Mondmilito]] la sento por sendependeco pliampleksiĝis kaj la tiam nomata sultano [[Mohamedo la 5-a (Maroko)|Mohamedo la 5-a]] petis la sendependecon; la francoj ekziligis lin al Madagaskaro, sed la protestado pliiĝis kaj [[Unuiĝintaj Nacioj|UN]] traktis la aferon. Maroko akiris oficialan sendependecon en [[1956]], malgraŭ tio Hispanio kontrolas Mediteraneajn [[Haveno|havenurbojn]] ĉe la Afrika bordo - [[Ceŭto]] kaj [[Melilo]]. La [[Sablomilito]] (arabe حرب الرمال ḥarb ar-rimāl) okazis laŭlonge de la landlimo inter Alĝerio kaj Maroko en Oktobro [[1963]], kaj estis klopodo fare de Maroko postuli la areojn de [[Tinduf]] kaj de Beŝar kiujn Francio estis aliginta al [[Franca Alĝerio]] kelkajn jardekojn antaŭe. Tiu mallonga konflikto finis per restigado de landlimoj en la sama antaŭa loko kaj malstreĉigado inter Alĝerio kaj Maroko kiu pluas ĝis nuntempe. En proksima pasinteco Maroko havis teritoriajn pretendojn kun [[Maŭritanio]] pro la iama hispana dependa teritorio en [[Okcidenta Saharo]]. En [[1979]] Maŭritanio rezignis pri siaj pretendoj kaj nun la tutan teritorion de Okcidenta Saharo okupas Maroko, kiu konstruis en la dezerto 2.720 kilometrojn longan [[Maroka muro|Marokan muron]] por protekti sin kontraŭ atakoj de la [[gerilo]] de [[Fronto Polisario]], kiu celas proklami en Okcidenta Saharo sendependan ŝtaton, dum ĝi organizas liberan kolektivan survivadon en rifuĝejojn de okcidenta Alĝerio. === 21-a jarcento === La 30an de januaro 2017 Maroko estis reakceptita en la [[Afrika Unio]]. {{Ĉefartikolo|Protestoj en Maroko en 2025}} En 2025 okazis diversaj protestoj fare de junuloj kontraŭ la socia, politika kaj ekonomia situacioj en la lando. Tio kondukis al kelkaj reformoj fare de la registaro. == Teritoria organizado == Post la lastaj reformoj post la konstitucio de [[1992]] la Regno Maroko estis organizata laŭ unua nivelo ĝis 2015 en 16 regionoj, kiuj siavice estis dividitaj al po pluraj provincoj. Maroko havis dek "vilajo"jn (wilayas) kiuj enhavas 13 provincojn, 24 prefektaĵojn kaj aliajn 31 provincojn, siavice dividitaj en municipoj (komunumoj) kaj ruraj kaj urbaj. La aŭtoritato estas la guberniestro de la ĉefurbo regiona. Sube listiĝas la eksaj administraj regionoj (inkluzive de la regionoj okupitaj en Okcidenta Saharo) - nomoj kaj internaj titoloj estas parte ne kontrolitaj: [[Dosiero:Regions of Morocco including Western Sahara.svg|eta|275px|eksaj regionoj de Maroko ĝis 2015 inkluzive de Okcidenta Saharo (disputita)]] # [[Ĉauia-Uardigha]] ([[Settat]]) # [[Duĥala-Abda]] ([[Safi]]) # [[Fez-Bulemane]] ([[Feso]], Fez) # [[Gharb-Chrarda-Beni Hssen]] ([[Kenitro]], Kenitra) # [[Granda Kazablanko]] ([[Kazablanko]]) # [[Guelmim-Es Semara]] ([[Guelmim]])* okupita de Maroko sen agnosko de la internacia komunumo # [[Ajuno-Bujador-Sakia El Hamra]] ([[Ajuno]])* okupita de Maroko sen agnosko de la internacia komunumo # [[Marakeŝo-Tensift-Al Hauz]] ([[Marakeŝo]]) # [[Meknes-Tafilalet]] ([[Meknes]]) # [[Orienta Regiono]] ([[Uĝda]], aŭ eble Uĵda aŭ Uĥda) # [[Oued Ed-Dahab-Lagouira]] ([[Daĥlo]])* okupita de Maroko sen agnosko de la internacia komunumo # [[Rabato]]-[[Sala (Maroko)|Sala]]-Zemmur-Zaër ([[Rabato]]) # [[Souss-Massa]]-[[Drao]] ([[Agadir]]) # [[Tadla-Azilal]] ([[Beni Mellal]]) # [[Tanĝero-Tetuano]] ([[Tanĝero]], Tanger) # [[Taza-Al Hoceima-Taunate]] ([[Alhucemo]], Al Hoceima) La novajn 12 regionojn ekde 2015 simple vidigas la jena navigilo: {{regionoj de Maroko}} == Politiko == Maroko estas [[monarkio]], fakte la ununura restanta monarkio en Afriko; en ĝi la reĝo havas pli da povo ol reĝoj ekzemple de Eŭropo. Regule okazas balotadoj por elekti membrojn de la parlamento. === Granda Maroko === {{Ĉefartikolo|Granda Maroko}} [[Dosiero:Gran Marruecos.PNG|eta|dekstra|350px|Nigre la teritorio de Maroko, malhelruĝe okupita, helruĝe reklamita kaj grize koncepto de la granda Maroko, okupante [[Maŭritanio]]n kaj parton de [[Malio]] kaj [[Alĝerio]]]] La koncepto [[iredentismo|iredentista]] de '''Granda Maroko''' ekuziĝis komence de la [[1940-aj jaroj]] fare de la Naciista Maroka Partio [[Istiqlal]], kiel [[armilo]] de [[propagando]] por allogi la apogon de la maroka popolo kontraŭ la [[koloniismo|kolonia reĝimo]] [[Francio|franca]]. Post la sendependo maroka en [[1956]], kaj post la morto de la [[sultano]] [[Mohamedo la 5-a de Maroko|Mohamedo la 5-a]] ([[1961]]), lia filo [[Hasano la 2-a (Maroko)|Hasano la 2-a]] revivigis la koncepton de "Granda Maroko" kiel plilongigo de la proceso sendependisma. Tiu proceso ekis per la finigo de la [[protektorato]] franca, la rekupero de [[Tanĝero]] kaj la fino de la hispana protektorato de la nordo de Maroko. Tuj poste Maroko akiris la teritoriojn de [[Ifni]] post milito kontraŭ Hispanio, ([[1957]]-[[1958]]), kaj aliajn sudajn teritoriojn ([[Tarfajo]]n). La justigo de tiu koncepto de la "Granda Maroko" estus je memproklamita sinsekvo inter la diversaj [[dinastio]]j kiuj estis regintaj en la nuna maroka teritorio (nome [[almohadoj]] aŭ [[benimerinoj]]) kaj la aktuala Maroko. Tiele oni inkludus la teritoriojn de la [[Okcidenta Saharo]], de la tuta [[Maŭritanio]], de la okcidentaj areoj de [[Alĝerio]] (provincoj de [[Provinco Beŝar|Beŝar]] kaj [[Provinco Tinduf|Tinduf]], kaj de la areoj loĝataj de la [[tuatoj]], [[Ceŭto]], [[Melilo]], kaj de la aliaj hispanaj nordafrikaj teritorioj. == Demografio == === Etnoj === [[Dosiero:Mujer en un mercado de Marruecos.JPG|200px|eta|Virino en merkato de Maroko]] * Berbera aŭ araba: 97,5% * [[Sefardoj]]: 1%. Aktuale estas 5000 [[judoj]] (iam estis multaj pliaj) kiuj loĝas en Maroko * Aliaj (majoritate eŭropaj kaj subsaharaj): 1,5% === Religio === Majoritato islama (98,3%, ĉefe sunaistoj; la [[Islamo]] alvenis al la teritorio de la aktuala Maroko en 682). Minoritatoj kristana (0,6%, ne rilata kun la [[kristanismo]] kiu setlis en la teritorio en romiaj tempoj), juda (1%; judoj ĉeestas la teritorion ekde la romiaj tempoj) kaj de aliaj religioj (1,8%). (2000). La reĝo estas la supra religia islama aŭtoritato, nome Emiro de ĉiuj kredantoj. === Lingvoj === Estas du oficialaj lingvoj en Maroko: [[klasika araba]] kaj berbera, kvankam la leĝoj estas ankaŭ tradukataj al la [[Franca lingvo|franca]] kaj foje al la [[Hispana lingvo|hispana]]. La plimulta parolata lingvo estas la [[Araba lingvo#Dialektoj de la araba lingvo|maroka araba]] (''Maghrebi Darija,الدارجة'')<ref>(en) Kiun lingvon marokanoj parolas?, En: T''[https://www.crossroadsculturalexchange.com/language-in-morocco he Ultimate Guide to Learning Arabic and other Information about Language in Morocco]''</ref>. Fakte estas [[diglosio]] kaj eĉ [[triglosio]]. La reĝo de Maroko kiu volas, ke sia parolado atingu la plejparton de la loĝantaro parolas la dialektan araban. La zonoj berberoparolantaj uzas ĉiutage siajn tri dialektojn de la [[berbera lingvaro]] (nome [[tarifita lingvo|tarifitan]] [[Tamaziĥta lingvo|tamaziĥtan]] kaj [[Ŝelha lingvo|ŝelhan]]/''tachelhit''). La franca estas la lingvo de komerco, ekonomio kaj universitato. Krome tre granda parto de la loĝantaro scipovas ĉu la hispanan ĉu la francan depende de la regiono ĉu tiu estis parto de la respektivaj protektorujoj. Tiele en la nordokcidenta parto, tio estas ĉirkaŭ la urboj de [[Tetuano]] kaj [[Nador]] oni scipovas la hispanan, krom la okcidentsahara populacio de la antikva [[Hispania Saharo]]; ankaŭ en plejparto de la populacio de [[Laraŝo]], [[Tanĝero]], [[Alhucemo]] kaj [[Sidi Ifni]]. Male majoritate oni scipovas la francan ĉirkaŭ urboj kiaj [[Rabato|Rabat]], [[Agadir]], [[Kenitro]], [[Kazablanko]], [[Taza]], Fez, [[Marakeŝo]], [[Meknes]] kaj [[Uĝda|Uĥda]]. Krome estas en ambaŭ zonoj minoritataj grupok kiuj scipovas ankaŭ la alian lingvon. == Ĉefaj urboj == {| class="wikitable" |+ '''Listo de urboj kun pli da {{formatnum:60000}} loĝantoj en 2004'''<ref>[http://gazetteer.de/wg.php?x=&men=gcis&lng=fr&dat=32&srt=npan&col=aohdq&geo=-134 ''Les villes les plus grandes avec des statistiques de la population du Maroc''] ĉe ''World Gazetteer''</ref> !Urboj !Informo !Loĝantaro |- |[[Kazablanko]] (Dar el-Beida) || * Ekonomia ĉefurbo * 1-a urbaro de Maroko * Granda Kasablanko || {{formatnum:4997}} 054 |- |[[Rabato|Rabat]]-[[Sala (Maroko)|Sala]]|| * Ŝtata ĉefurbo * Ĉefurbo de Rabat-Salé-Zemmur-Zaër * [[Imperiaj urboj de Maroko|Imperia urbo]] ||2 {{formatnum:727932}} |- |[[Feso|Fez]]|| * Ĉefurbo de Fez-Bulemane * Spirita ĉefurbo * Imperia urbo ||1 {{formatnum:008782}} |- |[[Marakeŝo]] || * Ĉefurbo de Marakeŝo-Tensift-Al Hauz * Imperia urbo * 1-a turisma urbo de Maroko * Scienca ĉefurbo ||1 {{formatnum:036500}} |- |[[Tanĝero]] || * Ĉefurbo de Tanĝero-Tetuano * 2-a ekonomia urbo * la plej grava komerchaveno ||890 849 |- | [[Meknes]] || * Ĉefurbo de Meknes-Tafilalet * Imperia urbo * ''Le Petit Paris'' * ''Le Versailles du Maroc'' * Ĉefurbo de agrikulturo ||876 152 |- | [[Agadir]] || * Ĉefurbo de Souss-Massa-Drâa * 2-a turisma urbo * la plej grava fiŝkapta haveno ||742 130 |- | [[Uĝda|Oujda]]|| * Ĉefurbo de [[Orienta Maroko]] * Ĉefurbo de maroka muziko [[Raï|Rai]] ||614 053 |- | [[Kenitro]] || * Ĉefurbo de Gharb-Chrarda-Beni Hssen * Usona bazo ||581 543 |- | [[Tetuano]] || * Somera ĉefurbo ||437 773 |- | [[Safi]] || * Ĉefurbo de Duĥala-Abda * Grava haveno por eksportado de sardinoj ||394 856 |- | [[Mohamedio]] || ||296 815 |- |[[Ajuno]] || * Ajuno-Bujdur-Sakia el Hamra * Ĉefurbo de [[Okcidenta Saharo]] ||290 148 |- | [[Beni Mellal]] || * Ĉefurbo de Tadla-Azilal ||232 691 |- | [[Ĥuribga]] || * Ĉefurbo de la ekspluatado de [[fosfato]] ||210 082 |- | [[El Jadida]] ||| |203 863 |- | [[Taza]] || * Ĉefurbo de Taza-Al Hoceima-Taunate * Koridoro de Taza liganta marokajn okcidenton kaj orienton, inter Atlaso kaj Rif ||196 210 |- | [[Nador]] || * 2-a banka urbo kaj 1-a siderurgia centro |195 508 |- | [[Settat]] || * Ĉefurbo de Chauia-Uardigha ||144 188 |- | [[Ksar el-Kebir]] ||||114 439 |- | [[Ariŝo]] (Laraŝo) ||||113 142 |- | [[Ĥemisset]] ||||110 751 |- | [[Guelmim]]|| * Ĉefurbo de Gelmim-Es Smara ||123 149 |- | [[Berreĉid]]|| ||102 767 |- | [[Berkane]]|| * Ĉefurbo por eksportado de oranĝoj ||92 000 |- | [[Essauira]]|| ||72 911 |- | [[Daĥlo]]|| * Ĉefurbo de Oued Ed-Dahab-Lagouira ([[Okcidenta Saharo]]) || {{formatnum:82832}} |- | [[Ouarzazate]]|| * ''Maroka holivudo'' ||78 481 |- |} ===Aliaj lokoj=== *[[Buĥluf]] == Kulturo == * [[Tahar Ben Jelloun]] == Festoj == {| class="wikitable" style="margin:0 auto; width:34em;" |+<span style="font-size:1.5em">'''Festoj'''</span> |- ! style="background:#efefef;" | Islama dato ! style="background:#efefef;" | festo ! style="background:#efefef;" | araba nomo |- | 10-a/11-a Du-l-Hiyya | festo de ofero | Aid al-Adha |- | 1-a Muharram | Unua tago de la jaro | fatih muharram |- | 1-a/2-a Ĉaual | La festeto (fino de [[Ramadano]]) | Aid al-Fitr |- | 26-a Ramadano | la nokto de destino | lailat al qadr |- | 10-a Muharram | | Aĉura |- | 12-a Rabie al awal | festo de la naskiĝo de Mohamedo | Aid al mawlid |} == Maroko en Esperanto == [[Marjorie Boulton]], en sia mikspota libro [[Faktoj kaj fantazioj]], dediĉas ties 29an ĉapitron "Fabelo el Maroko" al komentoj pri la lando; poste ŝi rakontas fabelon pri berbero kiu serĉas edukitan edzinon.<ref>[[Marjorie Boulton]], "''[[Faktoj kaj fantazioj]]''", (progresiga libro), [[Universala Esperanto-Asocio]], [[Roterdamo]], 1984, dua eldono 1993. Paĝoj 237-242.</ref> == Esperanto-movado == Unuaj pioniroj estis en [[1906]] francaj oficiroj. Kapitano [[Fernando Redondo Ituarte]] en 1913 fondis en [[Melilo]] Esperanto-societon. Laboris en [[Tanĝero|Tanger]] R. Manfred (fotografisto, 1925), gvidis ankaŭ kursojn [[Vincent C. Richard]]. En la 1930-aj jaroj esperantistoj troviĝis en urboj [[Ceŭto|Ceŭta]], [[Tetuano]], [[Casablanca|Kazablanko]], [[Meknes]], [[Kenitro|Kenitra]] kaj Tanger; UEA havis [[delegito de UEA|delegitojn]] en kvar urboj. Poste la movado ne estis tiom vigla. Sed [[Mohamed Gharbi]], juna viro el Tanger, estis membro de la [[komisiono pri agado en arablingvaj landoj]] de [[Universala Esperanto-Asocio|UEA]]. En [[1944]] fondiĝis [[Maroka Esperanto-Asocio]], sed ĝi malaperis iam post la sendependiĝo de la lando en [[1956]]. Vidu ankaŭ [https://monainformado.wordpress.com/about/ MONA]. === Esperantistoj === * [[Ben Sion Ohana]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Flaŭro de Maroko]] * [[Granda Maroko]] * [[Morocco (filmo)]] == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo|https://www.maroc.ma}} ({{ar}}, [[berbere]], {{fr}}, {{en}} kaj {{es}}) {{Projektoj|ReVo=marok}} * {{ueavikio|{{paĝonomo}}|{{paĝonomo}}}} {{eo}} {{Ligo de Arabaj Ŝtatoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Maroko| ]] [[Kategorio:Mediteraneaj landoj]] [[Kategorio:Membroj de la Ligo de Arabaj Ŝtatoj]] 1a4o1x6s22pu1y99m1pozl79x7t93bc 9495135 9495133 2026-10-18T10:20:03Z Alifono 114488 /* Ĝeneralaj faktoj */ ref 1 9495135 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lando | | nomoenlokalingvo = المملكة المغربية </b> ⴰⵎⵔⵓⴽ </b> Royaume du Maroc | transskribo = Al-Mamlaka al-Maghribija </b> Amrok | eonomo = Maroko | flago = [[Dosiero:Flago-de-Maroko.svg|150px|Flago de Maroko]] | blazono = [[Dosiero:Coat of arms of Morocco.svg|110px|Blazono de Maroko]] | nacia himno = [[Al-naŝid al-ŝarif]] | nacia devizo = "Allah, al Waţan, al Malik"{{spaces|2}}<small><br />"Dio, Nacio, Reĝo"</small> | lokigo-bildo = Morocco (orthographic projection, WS claimed).svg | priskribo de lokigo-bildo = Maroko (malhelverda)<br>Okcidenta Saharo (helverda) | oficiala lingvo = [[Araba lingvo|araba]] [[Berbera lingvo|berbera]] | lingvoj = <!--berbera, darija, francia--> | lingvoj falde = jes | ĉefurbo = [[Rabat]] (519 mil) | religio = [[islamo]] | km2 = 446.550 | akvo = | loĝantoj = | loĝantaro = 33.848.242 <br />([[2014]]) | loĝdenso = 75 | vivlongeco = | valuto = [[maroka dirhamo]] | valuta kodo = MAD | horzono = [[UTC+1]]<ref>{{Cite journal |title=Décret royal n° 455-67 du 23 safar 1387 (2 juin 1967) portant loi relatif à l'heure légale (Reĝa dekreto pri la oficiala tempo) |url=http://bdj.mmsp.gov.ma/Fr/Document/10117-D%C3%A9cret-royal-n-455-67-du-23-safar-1387-2-juin-19.aspx?KeyPath=594/596/608/714/10117 |journal=Bulletin Officiel du Royaume du Maroc |issue=2854 |via=Banque de Données Juridiques |language=france }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230113013757/http://bdj.mmsp.gov.ma/Fr/Document/10117-D%C3%A9cret-royal-n-455-67-du-23-safar-1387-2-juin-19.aspx?KeyPath=594/596/608/714/10117 |date=2023-01-13 }}</ref> <br />UTC+0 (dum [[ramadano]])<ref>{{Cite web |title=Changements d'heure pour ramadan, quels impacts ? (Ŝanĝoj de tempo dum ramadano, kiuj implikaĵoj?|url=https://telquel.ma/2018/05/14/changements-dheure-pour-ramadan-quels-impacts_1593439?fbrefresh=7 |access-date=2023-01-13 |website=TelQuel |language=france}}</ref> | ttt = ma | landkodo = MA | tel = 212 | politika sistemo = [[Konstitucia monarkio]] | ŝtatestro = [[Mohamedo la 6-a]] | ĉefministro = [[Aziz Akhannouch]] | nacia tago = [[30-a de julio]] | sendependeco = | de kiu = | esperanto-asocio = | MEP = | MEP jaro = | MEP pokapa = }} '''Maroko''' ({{lang-ar|المملكة المغربية}}, ''Al-Mamlaka al-Maghribija'', [[Berbera lingvaro|berbere]] ⴰⵎⵔⵓⴽ, amrok, {{lang-fr|Royaume du Maroc}}) estas lando en nordokcidenta [[Afriko]], okcidente de [[Alĝerio]]. Kvankam lando de suprasahara Afriko, ĝi historie havis rilaton ĉefe kun [[Hispanio]], sed ankaŭ kun [[Francio]] poste, ankaŭ kun [[Portugalio]] dekomence, kaj lastatempe kun aliaj eŭropaj landoj pro aferoj rilataj ĉefe al [[elmigrado]] tiaj kiaj [[Italio]], [[Belgio]] aŭ [[Nederlando]]. Ekde la nordafrika vidpunkto, ĝi estis ĉiam kultura kaj religia referenco por la tuta Berbero, sed ankaŭ por islama mondoj kiuj vidis okcidenten tiun referencan landon. Same estas unu el la du anguloj de Nordafriko kune kun [[Egiptio]] oriente, kun kiu ĝi estas unu el la du plej loĝataj landoj en kaj norde de Saharo. == Ĝeneralaj faktoj == *'''Etimologio:''' "Maroko" estas eŭropa misprononco de la nomo de la malnova ĉefurbo ''Marakeŝ''; arabe ĝi nomiĝas "al-Maghrib", t.e. "sunsubirejo, okcidento". *'''Ŝtatestro: '''reĝo '''[[Mohamedo la 6-a (Maroko)|Mohamedo la 6-a]]'''. *'''Ĉefurbo:''' [[Rabato|Rabat]] (519 mil). *'''Urboj: '''[[Kazablanko]] (3.500 mil), [[Marakeŝo]] (673 mil), [[Tanĝero]] (640 mil). Vidu: ''[[Listo de urboj de Maroko]]''. *'''Adm. divido:''' 28 provincoj kaj 2 urbaj prefekturoj. *'''Diskutataj teritorioj:''' [[Ceŭto]], [[Melilo]], [[Okcidenta Saharo]] *'''Loĝantaro:''' 26.562 mil (1995), inter ili 73,9% marokaj araboj, 25,4% berberoj. *'''Kredantoj:''' [[Islamo|islamanoj]]. *'''Eksporto:''' fosfatoj, mineraloj, frukto, tabako, fiŝaj konservaĵoj. *'''Pokapa [[Malneta Nacia Produkto|MNP]]:''' 1.110 $. *'''Organizoj:''' [[Unuiĝintaj Nacioj|UN]] ([[1956]]) *'''Heredaĵo:''' historiaj urboj estas ''Feso, Marakeŝo, Mekneso'' kaj ''Rabato.'' Antikvaj lokoj: ''Volubiliso'' kaj ''Likso'' (apud Laraŝo), la ''Valo de la rozoj'' estas integra parto de la Geoparko M'Goun, nomumita [[Monda heredaĵo de Unesko|Monda Heredaĵo de UNESKO]] en [[2014]]<ref>(fr) ''[https://web.archive.org/web/20250807040924/https://www.campingmerzouga.com/vallee-des-roses/ Vallée des Roses Maroc : Le Guide Complet pour Découvrir ce Joyau du Haut Atlas]'' (Valo de la rozoj, Maroko: La kompleta gvidilo por malkovri ĉi tiun juvelon de la [[Alta Atlaso]])</ref>. == Geografio == '''Maroko''' situas nord-okcidente de [[Afriko]] en regiono [[Magrebo]]. Ĝi estas limata okcidente de la [[Atlantiko|Atlantika Oceano]], norde de [[Mediteraneo]], sude de la dezerto [[Saharo]]. Ĝin oriente kaj sud-oriente [[Limo (geografia linio)|landlimas]] [[Alĝerio]] kaj sude [[Maŭritanio]] kaj [[Okcidenta Saharo]]. Ĝi havas ankaŭ landlimon kun [[Hispanio]] ĉe la mediteranebordaj urboj [[Ceŭto]] kaj [[Melilo]]. Maroko estas montara lando: ĝi entenas la [[montarmasivo]]jn [[Atlasa Montaro|Atlaso]] (fakte tri montoĉenoj) kaj [[Rif-montaro]]. La plej alta monto estas [[Tubkal]], kiu atingas 4.162 m de alto. Inter Rif kaj [[Meza Atlaso]] estas la [[valo]] de [[Sebu]]. Ekde [[Laraŝo]] ĝis [[Agadir]] estas la atlantika ebenaĵo kaj inter tiu kaj la Meza Atlaso estas [[altebenaĵo]] situanta super 500 m de altitudo. Sude de [[Anti-Atlaso]] jam komenciĝas la dezerto de [[Saharo]]. La klimato estas mediteranea, kun klare vintra distribuado de pluvokvanto (kiu varias inter 300 kaj 800&nbsp;mm (kaj 1000&nbsp;mm en la regiono de [[Tanĝero-Tetuano]]) kaj januaraj temperaturoj ĉirkaŭ 12 – {{GdC|13}} ĉe marbordo kaj {{GdC|10}} en [[Feso|Fez]], [[Meknes]], [[Uĝda|Uĥda]] kaj [[Marakeŝo]]. La juliaj temperaturoj ĉirkaŭas {{GdC|25}} ĉe marbordoj kaj internaj lokoj. En la montaroj pluvo estas pli abunda kaj temperaturoj estas pli malaltaj. En Saharo la klimato estas tute dezerta. La precipaj riveroj estas la jenaj: [[Sebu]], [[Muluja]], Rbia kaj [[Rivero Dra|Dra]]. [[Dosiero:Maroc carte.gif|330px|eta|Mapo de Maroko]] == Ekologio == La precipa parto de la [[vegetaĵaro]] estas de la tipo [[Mediteraneo|mediteranea]]. Estas tre karakteriza de la lando la t.n. [[mediteraneaj nordafrikaj arbaroj kaj duonarbaroj]], la [[mediteraneaj koniferaj kaj miksaj arbaroj]], la [[mediteraneaj sekaj duonarbaroj de akacio kaj arganio]] kaj la [[mediteraneaj sekaj duonarbaroj kaj stepo]]. En la sudoriento estas granda areo de [[dezerto]]. La precipaj specioj de arboj estas [[Quercus ilex|anzino]], [[korkokverko]], [[arganio]], [[Halepa pino]], [[pinastro]] kaj [[Atlasa cedro]]; krome estas [[Pinofitoj|koniferoj]] kaj [[junipero]]j en montaro; krome estas [[stepo]] antaŭ dezerto. En cedroarbaroj loĝas [[simio]]j. En la sudo [[kamparano]]j uzas [[dromedaro]]jn dum norde [[azeno]]jn. == Historio == :''Pliaj informoj: [[Historio de Maroko]]'' === Antikveco === La aktuala tereno de Maroko estis loĝata almenaŭ de la [[Neolitiko]], kun restaĵoj de la [[9-a jarmilo a.K.|9-a jarmilo A.K.E.]] (antaŭ la komuna erao), de la kapsiana kulturo, kiam la tereno estis malpli dezerta. En tiu tempo aŭ malpli poste venis la loĝantoj kiuj povas esti konsiderataj antaŭuloj de la nunaj [[Amaziĥoj|berberoj]]. La [[Fenicio|fenicoj]] okupis diversajn koloniojn en la marbordo. Tiu nordokcidenta parto de Afriko, en nuna Maroko kaj ĉirkaŭaĵoj, estis en la antikveco nomata ''Maŭritanio'', ne konfuzinda kun la nuna [[Maŭritanio|samnoma lando]]. Tiun areon okupis la [[Romio|romianoj]], kiu kreis la provincon [[Mauretania Tingitana]]. En la [[5-a jarcento]] invadis tiun regionon la [[vandaloj]] kaj aliaj gotaj popoloj. Parton rekonkeris la [[Bizanca imperio]], sed la montarojn plu dominis la berberaj triboj, praktike sendependaj. === Araba dominado === [[Dosiero:Rabat city walls.jpg|eta|[[Rabato|Rabat]], ĉefurbo de Maroko]] [[Dosiero:Menara Garden,Morocco,Marrakech.jpg|eta|Marakeŝo]] Fine de la [[7-a jarcento]] alvenis al la regiono la [[araboj]], kiuj konkeris, regis kaj [[islamo|islamigis]] la loĝantojn. La [[Idrisida dinastio|Idrisidoj]] (arabe الأدارسة al-Adārisah, berbere: Idrisijen) estis araba Zajdisma-Ŝijaisma dinastio de Maroko, kiu regis el [[788]] al [[974]]. La plej alta povo de la regiono pli simila al la nuna Maroko estis atingita per la regado de du dinastioj devenantaj el la suda dezerta parto, kaj de berbera origino, la [[almoravidoj]] unue, kaj la [[almohadoj]] poste, kiuj regis eĉ en parto de la nuna [[Hispanio]] (''[[Al-Andalus]]'') La [[Ŭattasida dinastio]] estis reganta en Maroko ĉefe dum la 15a kaj 16a jarcentoj, kiel Regno de Fez. Abu Abd Allah al-Ŝeiĥ Muhammad ibn Jahja al-Mahdi estis la unua Ŭattasida Sultano. Li kontrolis nur la nordan parton de Maroko, dum la sudo estis dividita en kelkaj princlandoj. La Ŭattasidoj estis finfine anstataŭitaj en 1554, post la Batalo de Tadla, fare de la [[Saadianoj|Saadiaj]] princoj de Tagmadert kiuj estis regantaj la tutan sudon de Maroko ekde 1511. === 17-a ĝis 19-a jarcentoj === En la [[17-a jarcento]], la [[aliida dinastio|aliidoj]] (idoj de [[Mulay Ali Sharif]]) akiris la kontrolon de la lando kaj formis [[dinastio]]n, kiu regas ĝis nun, dekomence kun la titoloj de [[sultano]]j. Parton de la marbordo okupis [[Portugalio]] kaj Hispanio. Ankaŭ la ceteraj landoj de Eŭropo ekinteresiĝis pri la regiono, sekve al la impulso de la [[Historio de la koloniismo en Afriko|koloniismo en Afriko]]. === 20-a jarcento === Dum la lasta parto de la [[19-a jarcento]] la lando estis okupita de [[Francio]] kaj [[Hispanio]], kiuj kreis [[Protektorato]]jn, sub la laŭnoma regado de la [[sultano]], sed baze dominis la landon. La plej granda parto de la lando iĝis la [[Franca protektorato de Maroko]]. En ambaŭ zonoj okazis insurekcioj kaj militoj kontraŭ la eŭropa hegemonio, ĉefe en 1912 kaj 1919 en la zono de Marakeŝo. La berberoj de Rif ribeliĝis kontraŭ la hispanoj inter la jaroj 1909 kaj 1926. En 1931 okazis nova ribelado berbera en la Meza Atlaso kaj en la Antaŭatlaso. {{Ĉefartikolo|Operaco Torĉo}} Post la [[Dua Mondmilito]] la sento por sendependeco pliampleksiĝis kaj la tiam nomata sultano [[Mohamedo la 5-a (Maroko)|Mohamedo la 5-a]] petis la sendependecon; la francoj ekziligis lin al Madagaskaro, sed la protestado pliiĝis kaj [[Unuiĝintaj Nacioj|UN]] traktis la aferon. Maroko akiris oficialan sendependecon en [[1956]], malgraŭ tio Hispanio kontrolas Mediteraneajn [[Haveno|havenurbojn]] ĉe la Afrika bordo - [[Ceŭto]] kaj [[Melilo]]. La [[Sablomilito]] (arabe حرب الرمال ḥarb ar-rimāl) okazis laŭlonge de la landlimo inter Alĝerio kaj Maroko en Oktobro [[1963]], kaj estis klopodo fare de Maroko postuli la areojn de [[Tinduf]] kaj de Beŝar kiujn Francio estis aliginta al [[Franca Alĝerio]] kelkajn jardekojn antaŭe. Tiu mallonga konflikto finis per restigado de landlimoj en la sama antaŭa loko kaj malstreĉigado inter Alĝerio kaj Maroko kiu pluas ĝis nuntempe. En proksima pasinteco Maroko havis teritoriajn pretendojn kun [[Maŭritanio]] pro la iama hispana dependa teritorio en [[Okcidenta Saharo]]. En [[1979]] Maŭritanio rezignis pri siaj pretendoj kaj nun la tutan teritorion de Okcidenta Saharo okupas Maroko, kiu konstruis en la dezerto 2.720 kilometrojn longan [[Maroka muro|Marokan muron]] por protekti sin kontraŭ atakoj de la [[gerilo]] de [[Fronto Polisario]], kiu celas proklami en Okcidenta Saharo sendependan ŝtaton, dum ĝi organizas liberan kolektivan survivadon en rifuĝejojn de okcidenta Alĝerio. === 21-a jarcento === La 30an de januaro 2017 Maroko estis reakceptita en la [[Afrika Unio]]. {{Ĉefartikolo|Protestoj en Maroko en 2025}} En 2025 okazis diversaj protestoj fare de junuloj kontraŭ la socia, politika kaj ekonomia situacioj en la lando. Tio kondukis al kelkaj reformoj fare de la registaro. == Teritoria organizado == Post la lastaj reformoj post la konstitucio de [[1992]] la Regno Maroko estis organizata laŭ unua nivelo ĝis 2015 en 16 regionoj, kiuj siavice estis dividitaj al po pluraj provincoj. Maroko havis dek "vilajo"jn (wilayas) kiuj enhavas 13 provincojn, 24 prefektaĵojn kaj aliajn 31 provincojn, siavice dividitaj en municipoj (komunumoj) kaj ruraj kaj urbaj. La aŭtoritato estas la guberniestro de la ĉefurbo regiona. Sube listiĝas la eksaj administraj regionoj (inkluzive de la regionoj okupitaj en Okcidenta Saharo) - nomoj kaj internaj titoloj estas parte ne kontrolitaj: [[Dosiero:Regions of Morocco including Western Sahara.svg|eta|275px|eksaj regionoj de Maroko ĝis 2015 inkluzive de Okcidenta Saharo (disputita)]] # [[Ĉauia-Uardigha]] ([[Settat]]) # [[Duĥala-Abda]] ([[Safi]]) # [[Fez-Bulemane]] ([[Feso]], Fez) # [[Gharb-Chrarda-Beni Hssen]] ([[Kenitro]], Kenitra) # [[Granda Kazablanko]] ([[Kazablanko]]) # [[Guelmim-Es Semara]] ([[Guelmim]])* okupita de Maroko sen agnosko de la internacia komunumo # [[Ajuno-Bujador-Sakia El Hamra]] ([[Ajuno]])* okupita de Maroko sen agnosko de la internacia komunumo # [[Marakeŝo-Tensift-Al Hauz]] ([[Marakeŝo]]) # [[Meknes-Tafilalet]] ([[Meknes]]) # [[Orienta Regiono]] ([[Uĝda]], aŭ eble Uĵda aŭ Uĥda) # [[Oued Ed-Dahab-Lagouira]] ([[Daĥlo]])* okupita de Maroko sen agnosko de la internacia komunumo # [[Rabato]]-[[Sala (Maroko)|Sala]]-Zemmur-Zaër ([[Rabato]]) # [[Souss-Massa]]-[[Drao]] ([[Agadir]]) # [[Tadla-Azilal]] ([[Beni Mellal]]) # [[Tanĝero-Tetuano]] ([[Tanĝero]], Tanger) # [[Taza-Al Hoceima-Taunate]] ([[Alhucemo]], Al Hoceima) La novajn 12 regionojn ekde 2015 simple vidigas la jena navigilo: {{regionoj de Maroko}} == Politiko == Maroko estas [[monarkio]], fakte la ununura restanta monarkio en Afriko; en ĝi la reĝo havas pli da povo ol reĝoj ekzemple de Eŭropo. Regule okazas balotadoj por elekti membrojn de la parlamento. === Granda Maroko === {{Ĉefartikolo|Granda Maroko}} [[Dosiero:Gran Marruecos.PNG|eta|dekstra|350px|Nigre la teritorio de Maroko, malhelruĝe okupita, helruĝe reklamita kaj grize koncepto de la granda Maroko, okupante [[Maŭritanio]]n kaj parton de [[Malio]] kaj [[Alĝerio]]]] La koncepto [[iredentismo|iredentista]] de '''Granda Maroko''' ekuziĝis komence de la [[1940-aj jaroj]] fare de la Naciista Maroka Partio [[Istiqlal]], kiel [[armilo]] de [[propagando]] por allogi la apogon de la maroka popolo kontraŭ la [[koloniismo|kolonia reĝimo]] [[Francio|franca]]. Post la sendependo maroka en [[1956]], kaj post la morto de la [[sultano]] [[Mohamedo la 5-a de Maroko|Mohamedo la 5-a]] ([[1961]]), lia filo [[Hasano la 2-a (Maroko)|Hasano la 2-a]] revivigis la koncepton de "Granda Maroko" kiel plilongigo de la proceso sendependisma. Tiu proceso ekis per la finigo de la [[protektorato]] franca, la rekupero de [[Tanĝero]] kaj la fino de la hispana protektorato de la nordo de Maroko. Tuj poste Maroko akiris la teritoriojn de [[Ifni]] post milito kontraŭ Hispanio, ([[1957]]-[[1958]]), kaj aliajn sudajn teritoriojn ([[Tarfajo]]n). La justigo de tiu koncepto de la "Granda Maroko" estus je memproklamita sinsekvo inter la diversaj [[dinastio]]j kiuj estis regintaj en la nuna maroka teritorio (nome [[almohadoj]] aŭ [[benimerinoj]]) kaj la aktuala Maroko. Tiele oni inkludus la teritoriojn de la [[Okcidenta Saharo]], de la tuta [[Maŭritanio]], de la okcidentaj areoj de [[Alĝerio]] (provincoj de [[Provinco Beŝar|Beŝar]] kaj [[Provinco Tinduf|Tinduf]], kaj de la areoj loĝataj de la [[tuatoj]], [[Ceŭto]], [[Melilo]], kaj de la aliaj hispanaj nordafrikaj teritorioj. == Demografio == === Etnoj === [[Dosiero:Mujer en un mercado de Marruecos.JPG|200px|eta|Virino en merkato de Maroko]] * Berbera aŭ araba: 97,5% * [[Sefardoj]]: 1%. Aktuale estas 5000 [[judoj]] (iam estis multaj pliaj) kiuj loĝas en Maroko * Aliaj (majoritate eŭropaj kaj subsaharaj): 1,5% === Religio === Majoritato islama (98,3%, ĉefe sunaistoj; la [[Islamo]] alvenis al la teritorio de la aktuala Maroko en 682). Minoritatoj kristana (0,6%, ne rilata kun la [[kristanismo]] kiu setlis en la teritorio en romiaj tempoj), juda (1%; judoj ĉeestas la teritorion ekde la romiaj tempoj) kaj de aliaj religioj (1,8%). (2000). La reĝo estas la supra religia islama aŭtoritato, nome Emiro de ĉiuj kredantoj. === Lingvoj === Estas du oficialaj lingvoj en Maroko: [[klasika araba]] kaj berbera, kvankam la leĝoj estas ankaŭ tradukataj al la [[Franca lingvo|franca]] kaj foje al la [[Hispana lingvo|hispana]]. La plimulta parolata lingvo estas la [[Araba lingvo#Dialektoj de la araba lingvo|maroka araba]] (''Maghrebi Darija,الدارجة'')<ref>(en) Kiun lingvon marokanoj parolas?, En: T''[https://www.crossroadsculturalexchange.com/language-in-morocco he Ultimate Guide to Learning Arabic and other Information about Language in Morocco]''</ref>. Fakte estas [[diglosio]] kaj eĉ [[triglosio]]. La reĝo de Maroko kiu volas, ke sia parolado atingu la plejparton de la loĝantaro parolas la dialektan araban. La zonoj berberoparolantaj uzas ĉiutage siajn tri dialektojn de la [[berbera lingvaro]] (nome [[tarifita lingvo|tarifitan]] [[Tamaziĥta lingvo|tamaziĥtan]] kaj [[Ŝelha lingvo|ŝelhan]]/''tachelhit''). La franca estas la lingvo de komerco, ekonomio kaj universitato. Krome tre granda parto de la loĝantaro scipovas ĉu la hispanan ĉu la francan depende de la regiono ĉu tiu estis parto de la respektivaj protektorujoj. Tiele en la nordokcidenta parto, tio estas ĉirkaŭ la urboj de [[Tetuano]] kaj [[Nador]] oni scipovas la hispanan, krom la okcidentsahara populacio de la antikva [[Hispania Saharo]]; ankaŭ en plejparto de la populacio de [[Laraŝo]], [[Tanĝero]], [[Alhucemo]] kaj [[Sidi Ifni]]. Male majoritate oni scipovas la francan ĉirkaŭ urboj kiaj [[Rabato|Rabat]], [[Agadir]], [[Kenitro]], [[Kazablanko]], [[Taza]], Fez, [[Marakeŝo]], [[Meknes]] kaj [[Uĝda|Uĥda]]. Krome estas en ambaŭ zonoj minoritataj grupok kiuj scipovas ankaŭ la alian lingvon. == Ĉefaj urboj == {| class="wikitable" |+ '''Listo de urboj kun pli da {{formatnum:60000}} loĝantoj en 2004'''<ref>[http://gazetteer.de/wg.php?x=&men=gcis&lng=fr&dat=32&srt=npan&col=aohdq&geo=-134 ''Les villes les plus grandes avec des statistiques de la population du Maroc''] ĉe ''World Gazetteer''</ref> !Urboj !Informo !Loĝantaro |- |[[Kazablanko]] (Dar el-Beida) || * Ekonomia ĉefurbo * 1-a urbaro de Maroko * Granda Kasablanko || {{formatnum:4997}} 054 |- |[[Rabato|Rabat]]-[[Sala (Maroko)|Sala]]|| * Ŝtata ĉefurbo * Ĉefurbo de Rabat-Salé-Zemmur-Zaër * [[Imperiaj urboj de Maroko|Imperia urbo]] ||2 {{formatnum:727932}} |- |[[Feso|Fez]]|| * Ĉefurbo de Fez-Bulemane * Spirita ĉefurbo * Imperia urbo ||1 {{formatnum:008782}} |- |[[Marakeŝo]] || * Ĉefurbo de Marakeŝo-Tensift-Al Hauz * Imperia urbo * 1-a turisma urbo de Maroko * Scienca ĉefurbo ||1 {{formatnum:036500}} |- |[[Tanĝero]] || * Ĉefurbo de Tanĝero-Tetuano * 2-a ekonomia urbo * la plej grava komerchaveno ||890 849 |- | [[Meknes]] || * Ĉefurbo de Meknes-Tafilalet * Imperia urbo * ''Le Petit Paris'' * ''Le Versailles du Maroc'' * Ĉefurbo de agrikulturo ||876 152 |- | [[Agadir]] || * Ĉefurbo de Souss-Massa-Drâa * 2-a turisma urbo * la plej grava fiŝkapta haveno ||742 130 |- | [[Uĝda|Oujda]]|| * Ĉefurbo de [[Orienta Maroko]] * Ĉefurbo de maroka muziko [[Raï|Rai]] ||614 053 |- | [[Kenitro]] || * Ĉefurbo de Gharb-Chrarda-Beni Hssen * Usona bazo ||581 543 |- | [[Tetuano]] || * Somera ĉefurbo ||437 773 |- | [[Safi]] || * Ĉefurbo de Duĥala-Abda * Grava haveno por eksportado de sardinoj ||394 856 |- | [[Mohamedio]] || ||296 815 |- |[[Ajuno]] || * Ajuno-Bujdur-Sakia el Hamra * Ĉefurbo de [[Okcidenta Saharo]] ||290 148 |- | [[Beni Mellal]] || * Ĉefurbo de Tadla-Azilal ||232 691 |- | [[Ĥuribga]] || * Ĉefurbo de la ekspluatado de [[fosfato]] ||210 082 |- | [[El Jadida]] ||| |203 863 |- | [[Taza]] || * Ĉefurbo de Taza-Al Hoceima-Taunate * Koridoro de Taza liganta marokajn okcidenton kaj orienton, inter Atlaso kaj Rif ||196 210 |- | [[Nador]] || * 2-a banka urbo kaj 1-a siderurgia centro |195 508 |- | [[Settat]] || * Ĉefurbo de Chauia-Uardigha ||144 188 |- | [[Ksar el-Kebir]] ||||114 439 |- | [[Ariŝo]] (Laraŝo) ||||113 142 |- | [[Ĥemisset]] ||||110 751 |- | [[Guelmim]]|| * Ĉefurbo de Gelmim-Es Smara ||123 149 |- | [[Berreĉid]]|| ||102 767 |- | [[Berkane]]|| * Ĉefurbo por eksportado de oranĝoj ||92 000 |- | [[Essauira]]|| ||72 911 |- | [[Daĥlo]]|| * Ĉefurbo de Oued Ed-Dahab-Lagouira ([[Okcidenta Saharo]]) || {{formatnum:82832}} |- | [[Ouarzazate]]|| * ''Maroka holivudo'' ||78 481 |- |} ===Aliaj lokoj=== *[[Buĥluf]] == Kulturo == * [[Tahar Ben Jelloun]] == Festoj == {| class="wikitable" style="margin:0 auto; width:34em;" |+<span style="font-size:1.5em">'''Festoj'''</span> |- ! style="background:#efefef;" | Islama dato ! style="background:#efefef;" | festo ! style="background:#efefef;" | araba nomo |- | 10-a/11-a Du-l-Hiyya | festo de ofero | Aid al-Adha |- | 1-a Muharram | Unua tago de la jaro | fatih muharram |- | 1-a/2-a Ĉaual | La festeto (fino de [[Ramadano]]) | Aid al-Fitr |- | 26-a Ramadano | la nokto de destino | lailat al qadr |- | 10-a Muharram | | Aĉura |- | 12-a Rabie al awal | festo de la naskiĝo de Mohamedo | Aid al mawlid |} == Maroko en Esperanto == [[Marjorie Boulton]], en sia mikspota libro [[Faktoj kaj fantazioj]], dediĉas ties 29an ĉapitron "Fabelo el Maroko" al komentoj pri la lando; poste ŝi rakontas fabelon pri berbero kiu serĉas edukitan edzinon.<ref>[[Marjorie Boulton]], "''[[Faktoj kaj fantazioj]]''", (progresiga libro), [[Universala Esperanto-Asocio]], [[Roterdamo]], 1984, dua eldono 1993. Paĝoj 237-242.</ref> == Esperanto-movado == Unuaj pioniroj estis en [[1906]] francaj oficiroj. Kapitano [[Fernando Redondo Ituarte]] en 1913 fondis en [[Melilo]] Esperanto-societon. Laboris en [[Tanĝero|Tanger]] R. Manfred (fotografisto, 1925), gvidis ankaŭ kursojn [[Vincent C. Richard]]. En la 1930-aj jaroj esperantistoj troviĝis en urboj [[Ceŭto|Ceŭta]], [[Tetuano]], [[Casablanca|Kazablanko]], [[Meknes]], [[Kenitro|Kenitra]] kaj Tanger; UEA havis [[delegito de UEA|delegitojn]] en kvar urboj. Poste la movado ne estis tiom vigla. Sed [[Mohamed Gharbi]], juna viro el Tanger, estis membro de la [[komisiono pri agado en arablingvaj landoj]] de [[Universala Esperanto-Asocio|UEA]]. En [[1944]] fondiĝis [[Maroka Esperanto-Asocio]], sed ĝi malaperis iam post la sendependiĝo de la lando en [[1956]]. Vidu ankaŭ [https://monainformado.wordpress.com/about/ MONA]. === Esperantistoj === * [[Ben Sion Ohana]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Flaŭro de Maroko]] * [[Granda Maroko]] * [[Morocco (filmo)]] == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo|https://www.maroc.ma}} ({{ar}}, [[berbere]], {{fr}}, {{en}} kaj {{es}}) {{Projektoj|ReVo=marok}} * {{ueavikio|{{paĝonomo}}|{{paĝonomo}}}} {{eo}} {{Ligo de Arabaj Ŝtatoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Maroko| ]] [[Kategorio:Mediteraneaj landoj]] [[Kategorio:Membroj de la Ligo de Arabaj Ŝtatoj]] mlw23qxp59oycpfc9ugba07pw8d9wga 0 3344 9495026 9477062 2026-10-17T23:53:32Z Kent Wang 190754 Chapterhouse window of the Convent of Christ (Tomar) 74.jpg 9495026 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lando | nomoenlokalingvo = República Portuguesa | eonomo = Portugala Respubliko | flago = [[Dosiero:Flago-de-Portugalio.svg|150px|Flago de Portugalio]] | blazono = [[Dosiero:Coat of arms of Portugal.svg|120px|Blazono de Portugalio]] | nacia himno = [[A Portuguesa]] | nacia devizo = | lokigo-bildo = [[Dosiero:EU-Portugal.svg|250px|Situo]] | oficiala lingvo = [[Portugala lingvo|portugala]] | lingvoj = | ĉefurbo = [[Lisbono]] | religio = [[Kristanismo|kristana]] | km2 = 92391 | akvo = 0.5 | loĝantoj = Portugaloj | loĝantaro = {{WikidataLoĝantaro}} | loĝantaro-jaro = {{WikidataLoĝantaroDato}} | loĝdenso = 112.2 | vivlongeco = | valuto = [[Eŭro]] | valuta kodo = EUR | horzono = <br /> UTC+1 (somere) | ttt = pt | landkodo = PT | tel = 351 | politika sistemo = [[Respubliko]] | ŝtatestro = [[Prezidento]]<br />[[António José Seguro]] | ĉefministro = [[Luís Montenegro]] | nacia tago = [[25-an de julio]] | sendependeco = [[25-an de julio]] [[1139]] | de kiu = | esperanto-asocio = [[Portugala Esperanto Asocio]] | MEP = 249,89 miliardoj [[USD]] | MEP jaro = 2021 | MEP pokapa =20731 dolaroj (2021) }} '''Portugalio''', aŭ '''Portugalujo''', estas eŭropa [[lando]] troviĝanta en sudokcidenta terlango de la kontinento, en la okcidenta parto de [[Iberio]], fakte ĝi enhavas la plej okcidentan areon en Eŭropo ([[Cabo da Roca]]). Unusola ĝia najbaranta ŝtato estas [[Hispanio]], okcidentajn kaj sudajn bordojn prilavas akvoj de [[Atlantiko]]. Al Portugalio plu apartenas kelkaj insulaj teritorioj sur apudaj akvoj: [[Acoroj]], [[Madejro]] (ambaŭ aŭtonomaj regionoj kun siaj propraj regionaj registaroj) kaj senhomaj [[Sovaĝaj insuloj]]. [[Lisbono]] estas la ĉefurbo kaj plej granda urbo laŭ loĝantaro.<ref>Artikolo ''[https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/encikl-p.htm Portugalujo]'' en la [[Enciklopedio de Esperanto]] de 1934</ref> Portugalio estas tre malnova lando, loĝata ekde prahistorio, certe de [[keltoj]], kaj vizititaj kaj eĉ invaditaj ofte de diversaj popoloj, inter kiuj fenicoj, grekoj, romianoj, ĝermanoj, araboj ktp. Portugalio kiel lando estis establita dum la komenco de la procezo de konkero fare de kristanoj kontraŭ islamanoj nomita ''[[Reconquista]]''. Fondita en 868, la graflando Portugalio elstaris per la Batalo de São Mamede (1128). La [[Reĝlando Portugalio]] estis poste proklamita post la Batalo de Ourique (1139), kaj la sendependiĝo el ĉefa tiama iberia regno nome [[Reĝlando Leono]] estis agnoskita per la Traktato de Zamoro (1143).<ref>Brian Jenkins, Spyros A. Sofos, [https://books.google.es/books?id=LNRyNG9NNkcC&lpg=1&redir_esc=y Nation and identity in contemporary Europe,] p. 145, Routledge, 1996, ISBN 0-415-12313-5</ref> En la 15-a kaj 16-a jarcentoj, Portugalio establis la unuan tutmondan mar-komercan imperion, kaj tial iĝis unu el la ĉefaj ekonomiaj, politikaj kaj militaj potencoj de la mondo.<ref>Melvin Eugene Page, Penny M. Sonnenburg, p. 481</ref> Dum tiu periodo, nuntempe referencata kiel [[Epoko de Malkovroj]], portugalaj esploristoj pioniris maresploradon per la malkovro por eŭropanoj de la afrika marbordo kaj de tio kio estos [[Brazilo]] (1500). Dum tiu epoko Portugalio monopolis la spickomercon, dividis la mondon en [[Traktato de Tordesillas|du hemisferoj de dominado]] kun [[Reĝlando Kastilio|Kastilio]], kaj la imperio etendiĝis per militkampanjoj en Azio. Ĉirkaŭ la 18-a jarcento tamen, okazaĵoj kiel la [[Lisbona tertremo en 1755]], la okupacio de la lando dum la [[Napoleonaj Militoj]], kaj la sendependigo de Brazilo (1822) kondukis al la dekadenco de Portugalio.<ref>[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/portugal/ "The World Factbook".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210109122645/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/portugal |date=2021-01-09 }} cia.gov. Alirita la 14an de Septembro 2015.</ref> Tio estis sekvita de enlanda milito inter liberalaj konstituciistoj kaj konservativaj absolutistoj pri la reĝa sukcedo, kio daŭris el 1828 ĝis 1834. La [[Oktobra revolucio en Portugalio 1910|oktobra revolucio]] de 1910 renversis la malnovan monarkion de Portugalio, kaj establis la demokratian sed nestabilan portugalan Unuan Respublikon, poste renversita de la diktatoreca ''Estado Novo''. Demokratio estis restaŭrita post la [[Revolucio de la Diantoj]] (1974), kiu finigis ankaŭ la Portugalajn Koloniajn Militojn. Portugalujo havas altan nivelon de disvolviĝo. Portugalio lasis profundan kulturan, arkitekturan kaj lingvan influon tra la tuta mondo, kun heredo de ĉirkaŭ 250 milionoj da parolantoj de la [[portugala lingvo]]. Ĝi estas [[disvolviĝinta lando]] kun progresinta [[ekonomio]] kaj alta [[vivnivelo]].<ref>{{cite web|date=8a de Aprilo 2014|title=World Economic Outlook April 2014 - Recovery Strengthens, Remains Uneven|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/pdf/text.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140408225045/http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/pdf/text.pdf|archive-date=8a de Aprilo 2014|access-date=20a de Aprilo 2021|website=imf.org}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/au/Documents/public-sector/deloitte-au-ps-social-progress-index-executive-summary-2015-90415.pdf|title=SOCIAL PROGRESS INDEX 2015 : EXECUTIVE SUMMARY|website=2.deloitte.com|access-date=2a de Aŭgusto 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150723035217/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/au/Documents/public-sector/deloitte-au-ps-social-progress-index-executive-summary-2015-90415.pdf|archivedate=2015-07-23}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.numbeo.com/quality-of-life/rankings_by_country.jsp|title=Quality of Life Index by Country 2020 Mid-Year|website=www.numbeo.com}}</ref> Aldone, ĝi estas alte rangigita en [[Paco|pacindico]], [[demokratio]],<ref>{{cite web|url=https://www.v-dem.net/en/news-publications/democracy-reports/|title=Democracy Reports &#124; V-Dem|website=www.v-dem.net|access-date=14a de Julio 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190621135623/https://www.v-dem.net/en/news-publications/democracy-reports/|archive-date=21a de Junio 2019|url-status=dead}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190621135623/https://www.v-dem.net/en/news-publications/democracy-reports/ |date=2019-06-21 }} {{Citaĵo el la reto |url=https://www.v-dem.net/en/news-publications/democracy-reports/ |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-10-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20190621135623/https://www.v-dem.net/en/news-publications/democracy-reports/ |arkivdato=2019-06-21 }}</ref> [[gazetarlibereco]], stabileco, [[Indico de Socia Progreso|socia progreso]], prospereco kaj flueco en eksterlandaj lingvoj. Membro de [[Unuiĝintaj Nacioj]], de [[Eŭropa Unio]], de [[Schengen-spaco]] kaj de la [[Konsilio de Eŭropo]], Portugalio estis ankaŭ unue el la fondaj membroj de [[NATO]], de la [[eŭrozono]], de la [[Organizaĵo pri Ekonomiaj Kunlaboro kaj Evoluigo|OEKE]], kaj de la [[Komunumo de portugallingvaj landoj]]. ==Etimologio== Nomo de la lando estiĝis el [[Romia imperio|romia]] markigo ''Portus Cale''. ''[[Cale]]'' estis markigo de origina vilaĝo en delto de rivero [[Doŭro]]. Tiun ĉi teritorion akiris ĉirkaŭ la jaro 200 antaŭ Kristo romianoj de [[Kartago]] en la paso de la [[punikaj militoj|dua punika milito]]. [[Visigotoj]] poste en [[mezepoko]] ŝanĝis nomon de la teritorio al ''Portucale'', kiu pli malfrue donis estiĝon de nomo ''Portugale'', do Portugalio. En la [[9-a jarcento]] nocio Portugalio ensumigis teritorion proksimume inter riveroj [[Minjo]] kaj Doŭro. El la nomo Portugalio estis per ties mallongigo derivita ankaŭ hodiaŭa nomo de urbo troviĝanta sur la loko de la origina vilaĝo ''Cale'', do [[Porto]]. == Historio == {{Ĉefartikolo|Historio de Portugalio}} Sur la teritorio de Portugalio dum lastaj 3000 jaroj alternis multe da civilizoj. [[Fenicoj]], [[keltoj]], [[grekoj]], [[Kartago|kartaganoj]], [[Romia imperio|romianoj]] kaj [[araboj]] – ĉiuj ŝanĝis kaj markis la evoluon de tiu ĉi parto de Eŭropo, tute sendiference kun la teritorio de apuda nuna Hispanio. En la [[14-a jarcento]] kaj en la [[15-a jarcento]] tio estis male portugaloj, kiuj pro siaj transmaraj malkovroj ŝanĝis la vizaĝon de la tuta mondo. ===Prahistorio=== La regiono de nuntempa Portugalio estis loĝata de [[Neandertaloj]] kaj poste de ''[[Homo sapiens]]'', kiu vagadis la tiaman senliman regionon de norda Iberio.<ref name="Birmp1">David Birmingham (2003), p. 11</ref> Tiuj estis viveltenaj socioj kaj kvankam ili ne establis prosperajn setlejojn, ili ja formis organizitajn societojn. Neolitika Portugalio konis [[aldomigo]]n de gregoj, kultivadon de kelkaj cerealoj kaj fiŝkaptadon ĉe riveroj kaj maro.<ref name=Birmp1/> [[Dosiero:Anta de Arca.JPG|eta|maldekstre|Ĥalkolitika dolmeno ''Anta da Arca''.]] Oni supozas, ke en la unua jarmilo a.n.e., kelkaj tajdoj de [[Keltoj]] invadis Portugalion el Centra Eŭropo kaj inter-pariĝis kun lokanoj, formante [[tribo]]jn.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=So1mDwAAQBAJ&q=different+celtic+tribes+in+Portugal&pg=PA63|title=Portugal: Third Edition|first1=Jay|last1=Heale|first2=Angeline|last2=Koh|first3=Elizabeth|last3=Schmermund|date=15a de Aprilo 2016|publisher=Cavendish Square Publishing, LLC|isbn=978-1-5026-1694-4|via=Google Books}}</ref> Alia teorio sugestas, ke Keltoj jam loĝis en okcidenta Iberio / Portugalio multe antaŭ la grandaj keltaj migradoj el [[Centra Eŭropo]].<ref>{{Citaĵo el gazeto|url=https://dc.uwm.edu/ekeltoi/vol9/iss1/9/|titolo=Celtic from the West: Alternative Perspectives from Archaeology, Genetics, Language and Literature. Eldonita de Barry Cunliffe kaj John T. Koch. Oxford: Oxbow Books, 2010. 384 paĝoj. ISBN 978-1842174104.|familia nomo=Garstk|persona nomo=Kevin|dato=28a de Aŭgusto 2012|gazeto=E-Keltoi: Journal of Interdisciplinary Celtic Studies|volumo=9|numero=1|ID=ProQuest 1095733285}}</ref> Aldone, nombraj lingvistoj fakuloj en antikva kelta prezentis pruvojn ke la [[Tartezo|Tarteza lingvo]], iam parolita en partoj de nuna sudokcidenta Hispanio kaj suda Portugalio, estas almenaŭ pra-kelta laŭ strukturo.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=https://www.historyireland.com/pre-history-archaeology/tartessian-europes-newest-and-oldest-celtic-language/|titolo=Tartessian, Europe's newest and oldest Celtic language|dato=5a de Marto 2013}}</ref> Modernaj arkeologio kaj esplorado montras portugalan radikon de [[Keltoj]] kaj en Portugalio kaj aliloke.<ref>{{cite web |title=Our Celtic roots lie in Spain and Portugal |url=http://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/celtic-roots-lie-spain-portugal-2174486 |access-date=11a de Aprilo 2017 |website=Wales Online |last= Devine |first=Darren |date=4a de Majo 2008 }}</ref> Dum tiu periodo kaj ĝis la romianaj invadoj, la kulturo de [[kastrumo]]j (variaĵo de la [[Kulturoj de urnaj kampoj]] konata ankaŭ kiel ''Urnenfelderkultur'') estis fekunda en la areoj de nuntempaj kaj Portugalio kaj Galegio.<ref>{{cite web|last=Trombetta|first=Silvana|date=29a de Marto 2018|title=Celts and the Castro Culture in the Iberian Peninsula – issues of national identity and Proto-Celtic substratum|url=http://ppg.revistas.uema.br/index.php/brathair/article/download/1785/1305|access-date=11a de Julio 2020|website=ppg.revistas.uema.br}}</ref><ref name="auto3">Emerick, Carolyn; kaj aliaj. [https://books.google.es/books?id=te1YDwAAQBAJ&q=gallaecian+druid+culture&pg=PA9&redir_esc=y#v=onepage&q=gallaecian%20druid%20culture&f=false "Europa Sun Issue 4: April 2018".] Carolyn Emerick – via Google Books.</ref> Tiu kulturo, kun la survivantaj elementoj de la Atlantika megalitika kulturo<ref>{{cite web|last=|first=|date=19a de Septembro 2019|title=Celts Part 1|url=https://peopleinhistory.co.uk/celts-part-1|website=People In History|access-date=6a de Julio 2020|archive-date=27a de Septembro 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927060111/https://peopleinhistory.co.uk/celts-part-1|url-status=dead}} {{Citaĵo el la reto |url=https://peopleinhistory.co.uk/celts-part-1 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-10-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20210927060111/https://peopleinhistory.co.uk/celts-part-1 |arkivdato=2021-09-27 }}</ref> kaj la kontribuoj el plej okcidentmediteraneaj kulturoj, finis en tio kio estis nomita ''Cultura Castreja'' aŭ [[Kultura kastrumo|kastruma kulturo]].<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dDV-AgAAQBAJ&q=Castro+culture+celt+portugal+Cit%C3%A2nia&pg=PA209|title=The Archaeology of Celtic Art|first=D. W.|last=Harding|date=11a de Junio 2007|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-26464-3|via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=C3cUtvx8uwIC&q=Castro+culture+celt+portugal&pg=PA547|title=The Celtic World|first1=Miranda J.|last1=Green|first2=Miranda Jane|last2=Aldhouse-Green|date=11a de Julio 1995|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-415-05764-6|via=Google Books}}</ref> [[Dosiero:Chão cividade terroso.JPG|eta|dekstre|Arkeologiejo de Cividade de Terroso, kastruma kulturo.]] Ŝajne temis pri patrineca societo, kun militista kaj religia aristokrataro probable kun rilato al la terposedo. La figuroj de maksimumaj aŭtoritatecoj estis la ĉefo (tribestro), de militista tipo kaj kun aŭtoritato en sia kastrumo aŭ klano, kaj la [[druido]], ĉefe kun kuracaj kaj religiaj funkcioj kiuj povus esti komunaj al kelkaj kastrumoj. La kelta kosmogonio restis homogena pro la kutimo de druidoj renkontiĝi en kunsidoj kun la druidoj de aliaj areoj, kiuj sekurigis la transigadon de sciaro kaj la konon de plej gravaj okazaĵoj. La plej fruaj dokumentaj referencoj al la kastruma societo estas havigitaj de kronikistoj de la romiaj militkampanjoj kiel [[Strabo]], [[Herodoto]] kaj [[Plinio la Maljuna]] inter aliaj, pri la socia organizado, kaj priskribante la loĝantojn de tiuj teritorioj, nome la ''Gallaeci'' de nuna Norda Portugalio jene: {{Citaĵo|Grupo de barbaruloj kiuj pasigas la tagon luktante kaj la nokton manĝante, drinkante kaj dancante sub la luno.}} ===Antikva historio=== {{Ĉefartikolo|Luzitanio|Hispanio (Romia Imperio)}} [[Dosiero:Evora-RomanTemple edit.jpg|eta|maldekstra|Romia Templo de [[Évora]], en [[Alentejo]], estas unu el plej bone konservataj [[Historio de Romo|Rom]]-konstruitaj strukturoj en la lando.]] La fruaj grekaj marnavigaciintoj nomis tiun ĉi teritorion ''Ophiussa'' ([[greka lingvo|greke]] ''Lando de serpentoj''), ĉar lokaj loĝantoj adoris [[serpento]]jn. Post ili alnavigaciis al bordoj de Portugalio fenicianoj – ĉirkaŭ la jaro 1104 antaŭ Kristo postlasinte ankaŭ multnombrajn spurojn en la loka kulturo. Post la jaro [[-238|238]] a.K. ekokupis la bordojn de [[Iberio]] [[Kartago|kartaganoj]]. Sed je nuraj dek naŭ jaroj pli poste enpaŝis sur Iberion ankaŭ romianoj, kiuj dum la [[punikaj militoj]] forpuŝis kartaganojn el la duoninsulo. Romianoj ĉi tie kreis parton de Hispana regno nomita ''Lusitania'' (Luzitanio). Romianoj invadis la Iberian Duoninsulon en la jaro 219 a.n.e. Dum la lastaj tagoj de [[Julio Cezaro]], plej granda parto de la duoninsulo estis aneksita al la [[Romia Respubliko]]. La romia konkero de tio kio estas nune parto de Portugalio postulis preskaŭ ducent jarojn kaj la vivojn de militistoj kaj de sklavigitoj kiuj estis mortokondamnitaj en minoj se ne venditaj kiel sklavoj al aliaj partoj de la imperio. Ĝi suferis fortan frapon en la jaro 155 a.n.e., kiam [[Luzitanaj militoj|ribelo]] ekis en la nordo. La Luzitanoj kaj aliaj indiĝenaj triboj, sub estreco de [[Viriato]],<ref>{{cite web|url=https://www.unrv.com/bio/viriathus.php|title=Viriathus And The Lusitanian War &#124; UNRV.com Roman History|website=www.unrv.com|accessdate=2022-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200707020716/https://www.unrv.com/bio/viriathus.php|archivedate=2020-07-07}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=IY5ABAAAQBAJ&q=viriathus+celtic+lusitania+academia&pg=PT268|title=Viriathus: And the Lusitanian Resistance to Rome, 155–139 BC|first=Luis|last=Silva|date=30a de Julio 2013|publisher=Pen and Sword|isbn=978-1-4738-2689-2|via=Google Books}}</ref> luktis por la kontrolo de la tuta okcidenta Iberio. [[Dosiero:Torre de Centum Cellas.jpg|eta|dekstra|upright=0.92|''Centum Cellas'', en [[Beira]], estas romia ''villa rustica'' el la 1a jarcento a.n.e.]] Romo sendis nombrajn legiojn kaj siajn plej gravajn generalojn al Luzitanio por subpremadi la ribelon, sed malsukcese kaj la Luzitanoj plue konkeris teritorion. La romianestroj devis subaĉeti aliancanojn de Viriato por mortigi lin en 139 a.n.e. Ĉiuokaze la kompleta romiigo de Luzitanio okazis jam en la epoko de [[Visigotoj]]. En 27 a.n.e., Luzitanio akiris la statuso de [[Romia provinco]]. Poste, norda provinco de Luzitanio estis formita, konata kiel ''Gallaecia'', kun ĉefurbo en Bracara Augusta, nuntempe [[Braga]] en norda Portugalio.<ref>{{Citaĵo el gazeto|url=http://www.postclassical.it/PCA_Vol.10_files/PCA10_Conejo.pdf|titolo=Coins and ''villae'' in late Roman Lusitania: collapse of the Roman currency economy?|familia nomo=Conejo|persona nomo=Noé|jaro=2020|gazeto=Post-Classical Archaeologies|volumo=10|paĝoj=219–246}}</ref> Estas ankoraŭ multaj ruinoj de kastrumoj tra nuntempa Portugalio kaj restaĵoj de la kastruma kulturo. Kelkaj urbaj restaĵoj estas tre grandaj, kiel Konimbriga kaj Mirobriga. Konimbriga estas unu el plej grandaj [[Romia Imperio|romiaj]] setlejoj en Portugalio, je 16&nbsp;km el [[Coimbra]], kiu siavice estis iam ''Aeminium''. Tiu loko havas muzeon kiu ekspozicias objektojn trovitajn de arkeologoj dum la elfosadoj. Kelkaj [[Vorko|vorkoj]] de [[Inĝenierarto|inĝenierado]], kiel [[Banejo|banejoj]], [[Templo|temploj]], [[Ponto|pontoj]], [[Ŝoseo|ŝoseoj]], [[Ĉevalkurejo|ĉevalkurejoj]], [[Teatrejo|teatrejoj]] kaj [[Juĝejo|juĝejoj]] estas konservataj tra la tuta lando. Oni trovis monerojn, kelkajn stampitajn en Luzitania lando, same kiel nombrajn pecojn de [[ceramiko]]. Tiutempaj historiistoj estis [[Paŭlo Orosio]] (ĉ. 375–418)<ref>David Rohrbacher, "Orosius," en ''The Historians of Late Antiquity'' ([[Routledge]], 2002), [https://books.google.com/books?id=TLvK-_fk8TkC&pg=PA135&dq=Orosius+life+OR+biography+OR+born+OR+birth&lr=&num=100&as_brr=3&sig=ACfU3U2atlXMBUN45DliVbnt_fLlckZInw pp. 135–137.] Rohrbacher bazis la naskodaton de Orosio sur la Aŭgustena priskribo de Orosio kiel "juna pastro" kaj "filo laŭ aĝo" en la periodo 414–418, kio metus lian aĝon je 30 aĵ pli juna.</ref> kaj [[Hidacio]] (ĉ. 400–469), episkopo de ''Aquae Flaviae'' (nuntempa [[Chaves (Portugalio)|Chaves]], kiu informis pri la finaj jaroj de la Romia regado kaj la alveno de [[Ĝermanoj|Ĝermanaj popoloj]]. ===Mezepoko=== En la [[5-a jarcento]] estiĝis [[Suevoj|sueva regno]], kiun konkeris [[visigotoj]], je tri jarcentoj pli poste [[araboj]]. En la [[11-a jarcento]] estiĝis en la paso de ''[[Reconquista]]'' portugala grafolando, kiu en la jaro [[1139]] proklamis sin kiel reĝlando. ''Reconquista'' estis el historia vidpunkto longa armea, politika kaj civiliziga procezo de rekonkero de Iberio per eŭropa civilizo, kiu iom post iom dispartigis la t. n. [[kordova ĥalifujo|kordovan ĥalifujon]]. Ĝi kulminis ĝuste pro estiĝo de du [[kristanismo|kristanismaj]], pli precize katolikaj, reĝlandoj – Hispanio kaj Portugalio. Portugaloj rekonkeris [[Lisbono]]n reen en la jaro [[1147]], ''Reconquista'' estis en Portugalio finita en la jaro [[1250]], [[Granado (Hispanio)|Granado]] estis konkerita per kristanoj nur en la jaro [[1492]]. ==== Ĝermanaj regnoj: Sueboj kaj Visigotoj ==== [[Dosiero:Reino suevo.svg|eta|200px|maldekstre|Mapo de la Regno de [[Sueboj]] en la 5a kaj 6a jarcentoj.]] Komence de la 5-a jarcento, [[Ĝermanaj popoloj|ĝermanaj triboj]], ĉefe de [[Sueboj]]<ref name="auto4">{{Cite journal|url=https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1957_num_35_1_2022|title=Reconsideration of the History of the Suevi|first=Robert|last=L. Reynolds|date=11a de Julio 1957|journal=Revue belge de Philologie et d'Histoire|volume=35|issue=1|pages=19–47|via=www.persee.fr|doi=10.3406/rbph.1957.2022| issn=0035-0818}}</ref> kaj de [[Vandaloj]] ([[Silingoj]] kaj [[Asdingoj]]) kune kun iliaj aliancanoj, nome [[Sarmatoj]] kaj [[Alanoj]] invadis la [[Iberia Duoninsulo|Iberian Duoninsulon]] kie ili kreis sian regnon. La Regno de [[Sueboj]]<ref name="auto5">{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/37321555|title=IN TEMPORE SUEBORUM. The time of the Suevi in Gallaecia (411-585 AD). Exhibition Catalogue (English)|first=Jorge López|last=Quiroga|journal=Jorge LÓPEZ QUIROGA-Artemio M. MARTÍNEZ TEJERA (kunord.): IN TEMPORE SUEBORUM. The Time of the Sueves in Gallaecia (411-585 AD). The First Medieval Kingdom of the West, Ourense.|date=Januaro 2017|via=www.academia.edu}}</ref> estis la ĝermana postromia regno, establita en la iamaj romiaj provincoj ''Gallaecia''-''[[Lusitania]]''. Oni trovis restaĵojn de la 5-a jarcento de setlejoj de [[Alanoj]] en Alenquer [[Distrikto Lisbono]] (el malnovĝermana ''Alan kerk'', ''templo de Alanoj''), [[Coimbra]] kaj Lisbono.<ref>Milhazes, José. [http://www.rtp.pt/index.php?article=264957&visual=16&rss=0 Os antepassados caucasianos dos portugueses]&nbsp;– [[Rádio e Televisão de Portugal]] en [[Portugala lingvo|portugala]]. {{webarchive|*|url=https://web.archive.org/web/20160101100219/http://www.rtp.pt/index.php?article=264957&visual=16&rss=0|date=1a de Januaro 2016}}</ref> Ĉirkaŭ 410 kaj dum la 6-a jarcento estis formale deklarita la Regno de [[Sueboj]],<ref name="auto4"/><ref name="auto5"/> en kiu la reĝo Hermeriko faris pactraktaton kun galegoj antaŭ pasigi sian regnon al Reĥilo, sia filo, kiu en 448 lasis la ŝtaton al Reĥiar. Post lia morto kontraŭ la visigotoj, la sueba regno estis dividita kaj Frantan kaj Agiulfo regis samtempe el 456 ĝis 457, kiam Maldras (457–459) reunuigis la regnon antaŭ sia murdo post malsukcesa romi-visigota konspiro. La Sueba Regno estis denove dividita inter Frumario (459–463) kaj Remismundo, filo de Maldras (459–469) kiu re-reunigis la regnon de sia patro en 463. Li estis devigita adopti [[Arianismo]]n en 465 pro la visigota influo. Ĉirkaŭ la jaro 500, la [[Visigota Regno]] instaliĝis en Iberio, kun sidejo en [[Toledo (Hispanio)|Toledo]], kreante minacon al la sueba regado. Poste estis malhela epoko, pri kiu ne estas multaj informoj, nur ke plej probable Teodemundo regis la suebojn; tio finis per la regado de Kariariko (550–559) kiu reinstalis la [[Katolika Eklezio|katolikan kredon]] en 550. Lin sukcedis Teodemiro (559–570) dum kies regado okazis la Unua Konsilio de Braga (561). [[Dosiero:Ariamirogaliza.jpg|eta|dekstre|230px|Bildo pri la Unua Konsilio de Braga de la jaro 561.]] La konsilioj reprezentis avancon en la organizado de la teritorio kaj en la [[kristanigo]] de la ankoraŭ pagana loĝantaro (''De correctione rusticorum'') kun la apogoj de [[Marteno de Brago]] (São Martinho de Braga).<ref name="books.google.co.uk">{{Cite book | url=https://books.google.com/books?id=qa3DReKkS_gC&q=kingdom+of+the+suebi+braga+academia&pg=PA8 |title = Canonical Collections of the Early Middle Ages (Ca. 400-1140): A Bibliographical Guide to the Manuscripts and Literature|isbn = 978-0-8132-0918-0|last1 = Kéry|first1 = Lotte|last2 = Kery|first2 = Lotte|year = 1999}}</ref> Post la morto de Teodomiro, Miro (570–583) estis lia sukcedanto, kaj dum lia regado okazis la Dua Konsilio de Braga (572). Visigota interna milito ekis en 577. Miro intervenis, kaj en 583 li organizis malsukcesan ekspedicion por konkeri Sevilon kaj revenante li mortis. Inter sueboj pluis internaj luktoj: Eboriko (583–584) estis elpostenigita de Andeko (584–585), kiu malsukcesis eviti la visigotan invadon estritan de [[Leovigildo]] kaj finitan en 585.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=https://ir.uiowa.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=6500&context=etd|titolo=The development of church/state relations in the Visigothic Kingdom during the sixth century (507-601) Kingdom during the sixth century (507-60}|last= Osborne|first=Jason|date=2016 |website=ir.uiowa.edu|access-date=11a de Julio 202}}}</ref> Leovigildo estis kronita Reĝo de ''Gallaecia'', ''Hispania'' kaj ''[[Gallia Narbonensis]]''. Dum la venontaj tri jarcentoj kaj ĝis ĉirkaŭ la jaro 700, la tuta Iberia Duoninsulo estis regita de [[Visigotoj]].<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=Social Implications of Borrowing: The Visigothic Element in Hispano-Romance|url=https://archive.org/details/sim_word_1979-12_30_3/page/257|familia nomo=Mason|persona nomo=Patricia E.|jaro=1979|gazeto=Word|volumo=30|numero=3|COI=10.1080/00437956.1979.11435671|paĝoj=257–272}}</ref><ref>{{Cite journal|url=https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1950_num_28_1_1867_t1_0229_0000_3|title=David (Pierre). Études historiques sur la Galice et le Portugal du VIe au XIIe siècle|first=Charles|last=Verlinden|date=11a de Julio 1950|journal=Revue belge de Philologie et d'Histoire|volume=28|issue=1|pages=229–233|via=www.persee.fr}}</ref><ref>{{Citaĵo el libro|url=https://books.google.com/books?id=7QNl90qnOp8C&q=visigothic+culture+portugal+academia&pg=PR11|titolo=The Visigoths: Studies in Culture and Society|familia nomo=Ferreiro|persona nomo=Alberto|jaro=1999|ISBN=90-04-11206-5}}</ref><ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=Social Implications of Borrowing: The Visigothic Element in Hispano-Romance|url=https://archive.org/details/sim_word_1979-12_30_3/page/257|familia nomo=Mason|persona nomo=Patricia E.|dato=11-a de decembro 1979|gazeto=WORD|volumo=30|numero=3|COI=10.1080/00437956.1979.11435671|paĝoj=257–272}}</ref><ref>{{cite web|last=|first=|date=14a de Majo 2018|title=Goths and Visigoths|url=https://www.history.com/topics/ancient-rome/goths-and-visigoths|website=history.com}}</ref> Kun la visigotoj, ''Gallaecia'' estis guberniita de princoj kiel [[Vambo]] kaj [[Vitizo]] (kiuj poste iĝos reĝoj en Toledo). Ambaŭ el siaj sidejoj de la nordokcidento alvokis la arabajn invadantojn el la Sudo kiel aliancanoj en la lukto por la povo en 711. La reĝo [[Roderiko]] (Rodrigo) estis mortigita opozicianta tiun invadon, kaj tiel iĝis la lasta visigota reĝo de Iberio. El variaj ĝermanaj grupoj setlintaj en okcidenta Iberio, la [[Sueboj]] lasis la plej fortan kaj daŭran kulturan heredon en tio kio estas nun Portugalio, Galegio kaj okcidentaj bordoj de Asturio.<ref>{{cite web|title=Fim do Império Romano e Chegada dos Suevos|url=http://www.notapositiva.com/pt/trbestbs/historia/10_fim_imper_romano.htm|website=notapositiva.com|access-date=12a de Marto 2016|language=pt|archive-url=https://web.archive.org/web/20141223112452/http://www.notapositiva.com/pt/trbestbs/historia/10_fim_imper_romano.htm|archive-date=23a de Decembro 2014|url-status=dead}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141223112452/http://www.notapositiva.com/pt/trbestbs/historia/10_fim_imper_romano.htm |date=2014-12-23 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.notapositiva.com/pt/trbestbs/historia/10_fim_imper_romano.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-10-14 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20141223112452/http://www.notapositiva.com/pt/trbestbs/historia/10_fim_imper_romano.htm |arkivdato=2014-12-23 }}</ref><ref>{{cite web|title=Suevos|url=http://www.infoescola.com/povos-germanicos/suevos/|website=infoescola.com|access-date=12a de Marto 2016|language=pt}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Head |first1=Brian F. |last2=Semënova-Head |first2=Larisa |title=Vestígios da presença sueva no noroeste da península ibérica: na etnologia, na arqueologia e na língua |trans-title=Traces of the Sueva presence in the northwest of the Iberian peninsula: in ethnology, archeology and language |language=pt |journal=Revista Diacrítica |date=2013 |volume=27 |issue=2 |pages=257–277 |url=http://www.scielo.mec.pt/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0807-89672013000200016 }}</ref> Laŭ Dan Stanislawski, la portugala vivmaniero en regionoj de la nordo de la Taĵo estas ĉefe heredo el Sueboj, kiel la loĝado en malgrandaj farmoj hegemonias, tre malsame al la grandaj bienoj de Suda Portugalio. ''Bracara Augusta'', nuntempa [[Braga]] kaj iama ĉefurbo de ''[[Gallaecia]]'', iĝis la ĉefurbo de Sueboj.<ref name="books.google.co.uk"/> Krom kulturaj kaj kelkaj lingvaj restaĵoj, la Sueboj lasis ankaŭ la plej grandan ĝermanan genetikan kontribuon al la Iberia Duoninsulo en teroj de nuna Portugalio kaj Galegio.<ref>{{cite web |last1=Hay |first1=Maciamo |title=Genetic history of the Spaniards and the Portuguese |url=https://www.eupedia.com/genetics/spain_portugal_dna.shtml |website=Eupedia }}</ref> Alia ĝermana grupo kiu akompanis la Suebojn kaj setliĝis en ''Gallaecia'' estis la ''[[Burioj|Buri]]''. Ili setliĝis en la regiono inter la riveroj ''Cávado'' kaj ''Homem'', en la areo konata kiel municipo Terras de Bouro (Teroj de Buri).<ref>Domingos Maria da Silva, ''Os Búrios'', Terras de Bouro, Câmara Municipal de Terras de Bouro, 2006. (en [[Portugala lingvo|portugala]])</ref> ==== Islama periodo kaj ''Reconquista'' ==== [[Dosiero:Al Andalus - 2.png|eta|maldekstre|upright=1.2|Kordova Kaliflando komence de la 10-a jarcento.]] Nuntempa kontinenta Portugalio, kun plej el la nuntempa Hispanio, estis parto de [[al-Andalus]] inter 726 kaj 1249, post la [[Umajida Kaliflando]] konkeris preskaŭ la tuton de la [[Iberia Duoninsulo]]. Tiu regado daŭris el kelkaj jardekoj en la nordo ĝis kvin jarcentoj en la Sudo.<ref name="Britannica">{{Citaĵo el la reto|url=https://www.britannica.com/place/Al-Andalus|titolo=Al-Andalus|alirdato=19a de Marto 2021|eldoninto=[[Encyclopædia Britannica]]}}</ref> Venkinte la [[Visigotoj]]n dum nur kelkaj monatoj, la Umajida Kaliflando ekekspansiis rapide en la duoninsulo. El 726, la lando kiu nun estas Portugalio estis parto de la Umajida imperio de [[Damasko]], kiu etendiĝis el la rivero [[Induso]] en Suda Azio ĝis la Sudo de Francio, ĝis ties kolapso en 750. En tiu jaro la okcidento de la imperio atingis sian sendependigon kun [[Abd ar-Rahman la 1-a]] kaj la establado de la [[Emirlando de Kordovo]]. Post preskaŭ du jarcentoj, la Emirlando iĝis [[Kordova Kaliflando]] en 929, ĝis ties dissolvo post unu jarcento en 1031 en ĉirkaŭ 23 regnetoj, nomitaj [[Tajfo]]j.<ref name="Britannica" /> [[Dosiero:Portugal DSC04496 - MERTOLA (34025572830).jpg|eta|dekstra|Statuo de Abu-l-Kasim Ahmad ibn al-Husajn ibn Kasi ekstre la kastelo de Mértola, en [[Alentejo]].]] Ĉiuj guberniestroj de la tajfoj proklamiĝis [[Emiro]]j de siaj provincoj kaj establis diplomatiajn rilatojn kun la nordaj kristanaj regnoj. Granda parto de la nuntempa Portugalio estis teritorio de la Tajfo de [[Badajoz]] de la [[Abasida Kaliflando|Aftasida Dinastio]], kaj post mallonga regado de la Tajfo de Lisbono en 1022, falis sub la dominado de la [[Tajfo de Sevilo]] de la Abadidaj poetoj. Tiu periodo finiĝis pro la konkero fare de la [[Almoravidoj]] kiuj venis el [[Maroko]] en 1086 kaj venkis en la grava [[Batalo de Sagrajas]]; post unu jarcento, en 1147, estis dua periodo de Tajfoj, fare de [[Almohadoj]], ankaŭ el [[Marakeŝo]].<ref>Portugal musulman (Le) – VIIIe-XIIIe siècles, Christophe Picard – Maisonneuve et Larose – Collection Occident Musulman – 2001, 500 p. {{ISBN|2-7068-1398-9}}</ref> Al-Andalus estis dividita en diversaj distriktoj nome ''Kura''. ''Gharb Al-Andalus'' (okcidenta al-Andalus) kiam plej ampleksa konsistis el dek kura-oj,<ref name="A. R. Disney, p.55">A History of Portugal and the Portuguese Empire, Vol. 1: From Beginnings to 1807: Portugal (Volume 1) p. 55</ref> ĉiu kun propra ĉefurbo kaj guberniestro. La ĉefaj urboj de tiu periodo en Portugalio estis en la suda duono de la nuna lando: nome [[Beja (Portugalio)|Beja]], [[Silves (Portugalio)|Silves]], [[Alcácer do Sal]], [[Santarém (Portugalio)|Santarém]] kaj [[Lisbono]]. La islama loĝantaro de la regiono konsistis ĉefe de indiĝenaj iberiaj konvertitoj al [[Islamo]] (nomitaj ''Muŭallad'' aŭ ''[[Muladioj]]'') kaj [[Araboj]]. La Araboj estis ĉefe nobeloj el [[Sirio]] kaj [[Omano]]; kaj kvankam ili estis malmultnombraj, ili konstituis la [[elito]]n de la loĝantaro. La [[Berberoj]] estis origine el la regiono de [[Rif]] kaj [[Atlasa montaro]] de Nordafriko kaj estis nomadoj.<ref name="Britannica" /> ====Kristana konkero kaj sendependigo==== [[Dosiero:Porto April 2019-18.jpg|eta|upright= 0.8|maldekstra|Statuo de la grafo Vímara Peres, unua de la Graflando Portugalio.]] Astura visigota nobelo nomita [[Don Pelayo|Pelaĝo de Asturio]] en 718 estis elektita estro<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Pelayo-king-of-Asturias|title=Pelayo – king of Asturias|website=Britannica.com}}</ref> de la tieaj nobeloj kaj li alvokis ceterajn visigotajn armee ribeli kontraŭ la Maŭroj kaj regrupiĝi en la nekonkeritaj altaj teroj de Asturio, plej bone konitaj nuntempe kiel [[Kantabra Montaro]].<ref name="V. Livermore, 1969 pp. 32-33">H. V. Livermore, ''A New History of Portugal'' (Cambridge University Press: London, 1969) pp. 32–33.</ref> Ŝajne la plano Pelaĝo estis fari la Kantabran Montaron startejo por rekuperi la regnon kiun visigotoj estis perdintaj. Post legenda venko en supozita [[Batalo de Covadonga]] en 722, Pelaĝo estis proklamita reĝo, tiel fondante la kristanan [[Reĝlando Asturio|Reĝlandon Asturio]] kaj startante militon de kristana rekonkero konata en [[Portugala lingvo|portugala]] kiel la ''[[Reconquista|Reconquista Cristã]]'' (Kristana Rekonkero).<ref name="V. Livermore, 1969 pp. 32-33"/> Nur fine de la 9-a jarcento, la regiono de nuna Portugalio inter la riveroj Minjo kaj Doŭro, estis konkeritaj el la Maŭroj fare de nobela kavaliro [[Vímara Peres]] je ordenoj de la reĝo [[Alfonso la 3-a (Asturio)]]. En la regiono estis du ĉefaj urboj – [[Portus Cale]] ĉe la marbordo kaj [[Braga]] en la interno, sed la cetero estis tre senhoma kaj li decidis reloĝigi ĝin per portugaloj, galegoj kaj aliaj kristanaj alvenintoj.<ref name="QuidNovi">{{Cite book |last1=Ribeiro |first1=Ângelo |last2=Hermano |first2=José |title=História de Portugal I&nbsp;– A Formação do Território |trans-title=History of Portugal: The Formation of the Territory |publisher=QuidNovi |year=2004 |isbn=989-554-106-6 |language=pt}}</ref> Krom la Araboj el la Sudo, la marbordaj regionoj en la Nordo estis atakitaj ankaŭ de [[Normanoj]] kaj [[Vikingoj]]<ref>{{cite journal |last1=Oliveira |first1=Leandro Vilar |title=A presença viking na Península Ibérica: Os Vikings em Portugal e Galiza (Hélio Pires) |trans-title=The Viking presence in the Iberian Peninsula: The Vikings in Portugal and Galicia (Hélio Pires) |language=pt |journal=Scandia |date=2018 |volume=1 |pages=249–255 |url=https://periodicos.ufpb.br/index.php/scandia/article/view/43168 }}</ref><ref>{{cite book |last1=Marques |first1=André Evangelista |last2=Barroca |first2=Mário |last3=Amaral |first3=Luís Carlos |chapter=As incursões vikings no Norte de Portugal |hdl=10216/120557 |title=Mil Anos da Incursão Normanda ao Castelo de Vermoim |year=2018 |isbn=978-989-8351-97-5 |pages=143–184 }}</ref> ĉefe el 844. Vímara Peres<ref>{{Cite book|url=https://www.academia.edu/23317651|title=O Conde Vímara Peres por A. de Almeida Fernandes|first=A. de Almeida|last=Fernandes|via=www.academia.edu}}</ref> organizis la konkeritan regionon, kiun li igis Graflando Portugalio laŭ la ĉefa havenurbo de la regiono – nome ''Portus Cale'' aŭ nuntempa [[Porto]]. Unu el la unuaj urboj kiuj Vimara Peres fondis tiam estis Vimaranes, konata nuntempe kiel [[Guimarães]] – konsiderataj de portugaloj kiel "naskoloko de Portugalio" aŭ "lulila urbo" (''Cidade Berço'' en portugala).<ref name="QuidNovi"/> La Graflando Portugalio iĝis unu el kelkaj graflandoj kiuj formis la regnon [[Reĝlando Asturio]], kaj ĝia reĝo [[Alfonso la 3-a (Asturio)|Alfonso la 3-a]] kavalirigis Vímara Peres, en 868, kiel la unua grafo de ''Portus Cale'' (Portugalio). La regiono iĝis konata kiel ''Portucale'', ''Portugale'', kaj samtempe ''Portugália'' – nome Graflando Portugalio.<ref name="QuidNovi"/> Poste la Reĝlando Asturio, je la abdiko de Alfonso la 3-a devigita de liaj filoj en 910, disiĝis en tri apartaj regnoj, kiuj estis eventuale reunuigitaj en 924 kiel [[Reĝlando Leono]]. EIn 1093, [[Alfonso la 6-a de Leono kaj Kastilio|Alfonso la 6-a de Leono]] donis la graflandon al [[Henriko de Burgonjo, Grafo de Portugalio|Henriko de Burgonjo]] kaj edzigis lin al sia [[ekstergeedzeca filino]], Tereza de Leono, dankema pro ricevita helpo kontraŭ la sudaj maŭroj. Henriko faris ĉefurbon en ''Bracara Augusta'' (nuntempa [[Braga]]), kiu jam estis iam ĉefurbo de la romia provinco kaj de aliaj iamaj regnoj. [[Dosiero:Afonso I Henriques de Portugal.jpg|eta|upright=0.80|dekstra|[[Afonso Henriques]] estis la lasta Grafo de Portugalio kaj la unua [[Listo de reĝoj de Portugalio|Reĝo de Portugalio]] venkinta en la [[Batalo de Ourique]] en 1139.]] La 24an de Junio 1128, okazis la Batalo de São Mamede okazis proksime de [[Guimarães]]. [[Afonso la 1-a (Portugalio)|Afonso Henriques]], Grafo de Portugalio, venkis sian patrinon Tereza kaj ŝian amanton Fernão Peres de Trava, tiel li establiĝis kiel nura estro kaj entreprenis ekspansion kontraŭ sudaj araboj. La 25an de Julio 1139, li venkegis en la [[Batalo de Ourique]], kaj sekve li estis proklamita [[Listo de reĝoj de Portugalio|Reĝo de Portugalio]] fare de siaj soldatoj. Tio estis tradicie konsiderata la okazo kiam la Graflando Portugalio, feŭdo de la Reĝlando Leono, transformiĝis en la sendependa [[Reĝlando Portugalio]]. Afonso estis agnoskita en 1143 fare de la reĝo [[Alfonso la 7-a de Leono kaj Kastilio|Alfonso la 7-a de Leono]], kaj en 1179 de la papo [[Aleksandro la 3-a (papo)|Aleksandro la 3-a]]. Afonso Henriques kaj liaj posteuloj, helpita de militistaj [[monaĥismo|monaĥordenoj]], pelis suden la maŭrojn. Tiam Portugalio kovris nur ĉirkaŭ la duonon de sia nuna areo. En 1249, la ''[[Reconquista]]'' finiĝis per la kapto de [[Algarve]] kaj kompleta forpelo de lastaj maŭraj setlejoj de la suda marbordo, kio havigis al Portugalio ties nunajn bordojn, je minoraj esceptoj. En unu el tiuj situacioj de konflikto kontraŭ la [[Reĝlando Kastilio]], [[Denizo (Portugalio)|Denizo]] subskribis kun la reĝo [[Fernando la 4-a|Fernando la 4-a de Kastilio]] (reprezentita, kiel minora, de sia patrino la reĝino [[Maria de Molina]]) la Traktaton de Alcañices (1297), kiu markis inter aliaj la limojn inter Portugalio kaj Leono, en kiu la disputita urbo [[Olivenza]] estis inkludita. La regadoj de [[Denizo (Portugalio)|Denizo la 1-a]], [[Alfonso la 4-a (Portugalio)|Alfonso la 4-a]] kaj [[Petro la 1-a (Portugalio)|Petro la 1-a]] okazis pace kun la ceteraj kristanaj regnoj de Iberio. En 1348 kaj 1349 Portugalio, kiel la cetero de Eŭropo, estis ruinigita de la [[Nigra morto]].<ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/science/articles/2007/09/13/2031252.htm|title=Black death|first=Karl S.|last=Kruszelnicki|date=[[13-a de septembro]] [[2007]]|website=Abc.net.au|access-date=2a de Aprilo 2019}}</ref> En 1373, Portugalio faris aliancon kun [[Anglio]], kiu estis unu el la plej antikvaj daŭraj aliancoj en la mondo. Tio malfermis geopolitikan kaj militan kunlaboradon (kontraŭ interesoj de Francio, Hispanio kaj Nederlando) kaj bontenis komercajn kaj kulturajn ligojn inter ambaŭ aliancanoj. En 1383, [[Johano la 1-a (Kastilio)|Johano la 1-a de Kastilio]], edzo de Beatriz de Portugalio kaj bofilo de [[Fernando la 1-a (Portugalio)|Fernando la 1-a de Portugalio]], postulis la tronon de Portugalio. Portugaloj estritaj de [[Johano la 1-a (Portugalio)|Johano de Aviz]] (posta reĝo Johano la 1-a de Portugalio) kaj komanditaj de generalo [[Nuno Álvares Pereira]] venkis super kastilianoj en la [[Batalo de Alĵubaroto]], pro kio la [[Dinastio Aviso]] iĝis la reganta familio de Portugalio. La novreganta dinastio portis Portugalion al la pinto de la eŭropaj politiko kaj kulturo, per patronado de literaturo, kiel ĉe ''Crónicas d'el Rei D. João I'' de [[Fernão Lopes]], tradukoj de multaj alilandaj verkoj<ref>{{Citaĵo el libro|url=https://www.worldcat.org/oclc/961824873|titolo=The book of horsemanship|familia nomo=Duarte|persona nomo=King of Portugal|aliaj=Jeffrey L. Forgeng|dato=2016|loko=Woodbridge|ISBN=978-1-78204-628-8|OCLC=961824873}}</ref><ref>{{Citaĵo el libro|url=https://www.worldcat.org/oclc/43397222|titolo=Leal conselheiro|familia nomo=Duarte|persona nomo=King of Portugal|aliaj=Maria Helena Lopes de Castro|dato=1999|loko=[Lisboa]|eldoninto=Imprensa Nacional-Casa da Moeda|ISBN=972-27-0940-2|OCLC=43397222}}</ref> kaj disvastigo de lokaj verkoj kiel la ''Tratado da Vertuosa Benfeytoria''.<ref>{{Cite book |last=Calafate |first=Pedro |title=História do pensamento filosófico português |publisher=Editorial Caminho |year=1999 |isbn=9789722113878 |editor-last=Calafate |editor-first=Pedro |volume=II |pages=412–444 |chapter=A Geração de Avis: O infante D. Pedro}}</ref> Kiel klopodo por solidigo kaj centrigo de la reĝa povo la monarkoj de tiu dinastio ordonis la kompiladon, organizadon kaj publikigon de la unuaj tri kompilaĵoj de leĝoj en Portugalio: nome ''Ordenações d'el Rei D. Duarte'',<ref>{{Cite book |title=Ordenações del Rei Dom Duarte |publisher=Fundação Calouste Gulbenkian |year=1988 |isbn=972-31-0279-X |editor-last=de Albuquerque |editor-first=Martim |location=Lisboa |editor-last2=Borges Nunes |editor-first2=Eduardo}}</ref> kiu neniam estis validigita; la ''Ordenações Afonsinas,'' kies aplikado kaj validigo ne estis kompleta en la tuta regno; kaj la ''Ordenações Manuelinas'', kiuj jam profitis de [[presarto]] por atingi ĉiun angulon de la regno. La Dinastio Aviso patronis ankaŭ verkojn de arkitekturo kiel la ''Mosteiro da Batalha'' (laŭvorte, la [[Monaĥejo de Batalha|Monaĥejo de la Batalo]]) kio rezultos en la kreado de la [[Manuelisma stilo|manuelisma stilo de arkitekturo]] en la 16.a jarcento. ==== Malkovroj ==== {{Ĉefartikolo|Portugala kolonia imperio|Spickomerco|Hindiaj Flotegoj}} [[Dosiero:Henry the Navigator1.jpg|eta|maldekstre|180px|[[Henriko la Navigisto]].]] Portugalio fariĝis en la paso de la [[15-a jarcento]] pioniro de transmara ekspansio, ĝi entreprenis malkovrigajn navigaciojn ĉirkaŭ [[Afriko]] ĝis [[Hindio]] akirante ampleksajn koloniajn posedaĵojn. Ekz. [[Orienta Timoro]] liberiĝis el la koloniigo nur en la jaro [[1975]]. La plej signifaj kolonioj estadis [[Brazilo]], [[Angolo]] kaj [[Mozambiko]]. Portugalio akcelis la eŭropan esploradon de la mondo kaj la progreson de la [[Epoko de Malkovroj]]. Princo [[Henriko la Navigisto]], filo de la reĝo [[Johano la 1-a (Portugalio)|Johano la 1-a de Portugalio]], iĝis la ĉefa patrono de tiu iniciato. Dum tiu periodo, Portugalio esploris la Atlantikan Oceanon, malkovris la atlantikajn insularojn [[Azoroj]], [[Madeira]], kaj [[Portugala Kaboverdo|Kaboverdo]]; esploris la afrikan marbordon; koloniigis kelkajn areojn de Afriko; malkovris orientan [[Hindiaj Flotegoj|marvojon al Hindio]] tra la [[Kabo de Bona Espero]]; [[Kolonia Brazilo|malkovris Brazilon]], esploris la [[Hinda Oceano|Hindan Oceanon]], establis komercvojojn tra plej el Suda Azio; kaj sendis la unuajn rektajn eŭropajn markomercajn kaj diplomatiajn misiojn al [[Jorge Álvares|Ĉinio]] kaj [[Japanio]]. En 1415, Portugalio akiris la unuan de siaj transmarajn koloniojn konkerante [[Ceuta]], en Nordafriko. Sekvis la unuaj malkovroj en Atlantiko: [[Madeira]] kaj [[Azoroj]], kio rezultis en pioniraj [[koloniismo|koloniismaj]] movadoj. En 1422, per dekreto de la reĝo Johano la 1-a, Portugalio oficiale abandonis la ĝistiaman datsistemon, nome la Erao de Cezaro, kaj adoptis la sistemon ''[[Anno Domini]]'', estante la lasta katolika regno kiu faris tion.<ref>{{Cite book |last=Roth |first=Norman |url=https://www.worldcat.org/oclc/50404104 |title=Medieval Iberia: an encyclopedia |publisher=Routledge |year=2003 |isbn=0-415-93918-6 |editor-last=Gerli |editor-first=E. Michael |location=New York |page=190 |chapter=Calendar |oclc=50404104}}</ref> Tra la tuta 15-a jarcento, [[Esplorado de Afriko|Portugalaj esploristoj]] navigis laŭ la marbordo de Afriko, kaj establis komercejojn por diversaj oftaj tiamaj [[varo]]j, game el [[oro]] ĝis [[sklaveco|sklavoj]], dum ili serĉis vojon al Hindio kaj ties [[spico]]j, kiuj esti tre dezirataj en Eŭropo. La [[Traktato de Tordesillas]], intencis solvi la disputojn kreitajn post la reveno de [[Kristoforo Kolumbo]], fare de la papo [[Aleksandro la 6-a]], peranto inter Portugalio kaj Hispanio (fakte Kastilio). Ĝi estis subskribita la 7an de Junio 1494, kaj dividis la ĵus malkovritajn landojn ekster Eŭropo inter ambaŭ landoj laŭlonge de la meridiano 370 leŭgojn okcidente de [[Kaboverdo]] (ĉe la okcidenta marbordo de Afriko). [[Dosiero:Ignoto portoghese, ritratto di un cavaliere dell'ordine di cristo, 1525-50 ca. 02.jpg|eta|dekstra|upright|[[Vasco da Gama]].]] ===Moderna epoko=== {{Ĉefartikolo|Portugalaj malkovroj}} En 1498, [[Vasco da Gama]] plenumis kion [[Kristoforo Kolumbo|Kolumbo]] ŝajne planis kaj iĝis la unua eŭropano kiu atingis Hindion mare irante ĉiam okcidenten, kio alportis ekonomian prosperon al Portugalio kaj ties 1.7&nbsp;milionoj da loĝantoj, helpante la aperon de Portugala [[Renesanco]]. En 1500, la portugala esploristo Gaspar Corte-Real atingis tion kio estas nun Kanado kaj fondis la urbon Portugal Cove-St. Philip's, [[Novlando kaj Labradoro]], longe antaŭ la alveno de francoj kaj angloj tien, kaj iĝante unu el multaj portugalaj kolonioj en Ameriko.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.heritage.nf.ca/exploration/portuguese.html|titolo=The Portuguese Explorers: Newfoundland and Labrador Heritage|alirdato=31a de Januaro 2014|eldoninto=Heritage.nf.ca}}</ref><ref>[http://www.biographi.ca/en/bio/corte_real_miguel_1E.html Corte-Real, Miguel] L.-A. Vigneras volumo I , alirita la 31an de Januaro 2014</ref><ref>{{cite web|url=http://pcsp.ca/?Content=Visiting/About_Our_Town/History|title=Town of Portugal Cove – St.Philip's : History|website=Pcsp.ca|access-date=14a de Septembro 2015}}</ref> In 1500, [[Pedro Álvares Cabral]] malkovris Brazilon kaj postulis ĝin por Portugalio.<ref>La normiga kompreno de historiitoj estas ke Cabral estis forportitaj de la ventoj kiam li navigis la marfluojn de Suda Atlantiko, kaj atingis la marbordon de Sudameriko, hazarde malkovrante Brazilon. Tamen estas teorioj ke ili intence iris tien.</ref> Dek jarojn poste, [[Afonso de Albuquerque]] konkeris [[Goa]] en Hindio, [[Maskato]]n kaj Hormuzon en la [[Hormuza Markolo]], kaj [[Malako]], nune ŝtato de [[Malajzio]]. Tiel, la Portugala Imperio tenis dominadon super la komerco en la [[Hinda Oceano]] kaj en Suda Atlantiko. Portugalaj maristoj atingis Orientan Azion, nome ĝis lokoj kiel Tajvano, Japanio, [[Timoro]], kaj la [[Molukoj]]. Kvankam dumlonge oni supozis, ke la [[Nederlandanoj]] estis la unuaj eŭropanoj kiuj alvenis en Aŭstralion, estas fakuloj kiuj proponas, ke eble estis portugaloj kiuj unuaj alvenis al Aŭstralio en 1521.<ref>{{cite news|author=Giles Tremlett |url=https://www.theguardian.com/world/2007/mar/22/uk.australia |title=Another nail in Cook's coffin as map suggests he was pipped by Portugal |newspaper=The Guardian |date=22a de Marto 2007 |access-date=31a de Januaro 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/australiaandthepacific/australia/10575227/Kangaroo-in-400-year-old-manuscript-could-change-Australian-history.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/australiaandthepacific/australia/10575227/Kangaroo-in-400-year-old-manuscript-could-change-Australian-history.html |archive-date=10a de Januaro 2022 |url-access=subscription |url-status=live |title=Kangaroo in 400-year-old manuscript could change Australian history |newspaper=Telegraph |access-date=31a de Januaro 2014 |location=London |first=Bernd |last=Debusmann |date=15a de Januaro 2014}}</ref><ref>{{cite news |last=Perry |first=Michael |url=https://www.reuters.com/article/us-australia-map-idUSSYD3449720070321 |title=Map proves Portuguese discovered Australia: new book |work=Reuters |date=21a de Marto 2007 |access-date=31a de Januaro 2014 |archive-date=2a de Januaro 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140102003059/http://www.reuters.com/article/2007/03/21/us-australia-map-idUSSYD3449720070321 |url-status=live }}</ref> El 1519 ĝis 1522 [[Fernão de Magalhães]] estris hispanan ekspedicion ĝis [[Orientaj Hindioj]] kio rezultis en la unua [[ĉirkaŭnavigado]] tutmonda. Magelano neniam revenis al Eŭropo ĉar estis mortigita en batalo kontraŭ indiĝenoj en [[Filipinoj]] en 1521. En tiu ekspedicioj navigis kaj hispanoj kaj portugaloj, sed tute for de la portugala kontrolo. La [[Traktato de Zaragozo (1529)|Traktato de Zaragozo]], subskribita la 22an de Aprilo 1529 inter Portugalio kaj Hispanio, specifis la meridianon por limigo de la decidoj de la Traktato de Tordesillas. Portugalio estis unu el la ĉefaj ekonomiaj, militistaj, kaj politikaj potencoj en la 15-a jarcento ĝis la fino de la 16-a jarcento. [[Dosiero:Naciaj simboloj.jpg|eta|maldekstre|Naciaj simboloj de Portugalio en palaco de [[Elvas]].]] Portugalio eniris en dinastia unio inter 1580 kaj 1640, ĉar la du lastaj reĝoj de la [[Dinastio Aviso]]&nbsp;– nome la reĝo [[Sebastiano la 1-a|Sebastiano]], kiu mortis en la [[batalo de Alkazarkibir]] en [[Maroko]], kaj lia av-onklo kaj sukcedanto, la reĝ-[[kardinalo]] [[Henriko la 1-a (Portugalio)|Henriko la 1-a]]&nbsp;– ambaŭ mortis nelasante rektajn heredantojn, rezulte en portugala sukcedkrizo en [[1580]]. Sekve, [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a]] postulis la tronon kaj estis akceptita kiel Filipo la 1-a de Portugalio. Portugalio ne perdis sian formalan sendependecon, kaj dum mallonge formis Iberian Union de du regnoj kun Hispanio kiu tiam jam estis plurteritoria ŝtato.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://digital.csic.es/bitstream/10261/9858/1/1812Cadiz.pdf|titolo=Peña, Lorenzo. Un puente jurídico entre Iberoamérica y Europa:la Constitución española de 1812. Instituto de Filosofía del CSIC}}</ref> Tiu kunigo de du reĝlandoj senigis Portugalion de sendependa eksterlanda politiko kaj kondukis al eniro en la [[Okdekjara Milito]] inter Hispanio kaj Nederlando. Tiu milito rezultis en malbonigo de la rilatoj kun Anglio, plej malnova aliancano de Portugalio, kaj en la perdo de Hormuzo, strategia komercejo inter [[Irano]] kaj [[Omano]]. El 1595 ĝis 1663 la Nederland-Portugala Milito konsistis en invado de multaj portugalaj [[kolonio]]j kaj komercaj interesoj en Brazilo, Afriko, Hindio kaj Malproksima Oriento fare de nederlandaj kompanioj, rezulte en la perdo de la portugala hindia markomerca monopolo. Tiukadre en 1640, [[Johano la 4a (Portugalio)|Johano la 4a de Portugalio]] estris ribelon apogitan de malkontentaj nobeloj kaj estis proklamita reĝo. La [[Portugala Restaŭrmilito]] finigis la sesdekjaran periodon de la Iberia Unio sub la [[Habsburgoj]]. Tio estis la komenco de la [[Dinastio de Braganzo]], kiu reĝis en Portugalio ĝis 1910. [[Dosiero:John V of Portugal Pompeo Batoni.jpg|eta|dekstre|180px|La reĝo [[Johano la 5-a (Portugalio)|Johano la 5-a]] patronis nombrajn artajn verkojn, kio havigis al li la epiteton de la "Portugala Sunreĝo".]] La plej aĝa filo de la reĝo Johano la 4a reĝis kiel [[Afonso la 6-a (Portugalio)|Afonso la 6-a]], tamen liaj fizikaj kaj mensaj malkapabloj lasis lin submetita al Luís de Vasconcelos e Sousa, 3a Grafo de Castelo Melhor. En palaca [[puĉo]] organizita de la edzino de la reĝo nome Maria Franciska de Savojo, kaj lia frato, [[Petro la 2-a (Portugalio)|Petro, Duko de Beja]], la reĝo Afonso la 6-a estis deklarita mense malkapabla kaj ekzilita unue al Azoroj kaj poste al la [[Sintra Nacia Palaco|Reĝa Palaco de Sintra]], norde de Lisbono. Post la morto de Afonso, Petro surtroniĝis kiel reĝo [[Petro la 2-a (Portugalio)|Petro la 2-a]]. Dum lia regado plisolidiĝis la nacia sendependeco, la imperia ekspansio, kaj la investado en la enlanda produktado. La filo de Petro, [[Johano la 5-a (Portugalio)|Johano la 5-a]], havis regadon karakterizitan de la enveno de [[oro]] en la reĝa trezoro, ĉefe el la reĝa kvinono (imposto al valoraj metaloj) kiu estis ricevita el la [[Portugala Imperio|portugalaj kolonioj]] [[Brazilo]] kaj Maranhão. Kontraŭ la tradiciaj portugalaj reginstitucioj, Johano la 5-a agadis kiel [[absolutisma monarkio|absolutisma monarko]], preskaŭ elspezante la ŝtatajn impostenspezojn en ambiciaj arkitekturaj vorkoj, ĉefe en la [[Nacia Palaco de Mafra|Mafra Palaco]], kaj en mendoj kaj aldonoj por siaj enormaj art-literaturaj kolektoj. Cele al internacia diplomata agnosko, Johano elspezis grandajn monsumojn ankaŭ por ambasadoj al kortegoj de Eŭropo, ĉefe tiuj famaj al [[Parizo]] en 1715 kaj al [[Romo]] en 1716. Oficialaj ĉirkaŭkalkuloj metis la nombron de portugalaj migrantoj al [[Kolonia Brazilo]] dum [[or-impeto]] de la 18-a jarcento en 600 000.<ref name="ibge">{{cite web|url=http://www.ibge.gov.br/ibgeteen/povoamento/portugueses.html |title=IBGE teen |publisher=Ibge.gov.br |access-date=11a de Februaro 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125045233/http://www.ibge.gov.br/ibgeteen/povoamento/portugueses.html |archive-date=25a de Januaro 2012 }}</ref> Tio estis unu el la plej grandaj movadoj de eŭropa loĝantaro al ties kolonioj en Ameriko dum la koloniaj tempoj. ==== Pombalisma klerismo ==== [[Dosiero:SebastiãoJoseph.png|eta|maldekstre|180px|La [[Markizo de Pombal|1-a Markizo de Pombal]] efektive regadis Portugalion kiel [[Klera despotismo|klerisma despoto]] dum la regado de la reĝo [[Jozefo la 1-a (Portugalio)|Jozefo la 1-a]].]] En 1738, ''fidalgo''<ref>''Fidalgo'', el galeg-portugala ''fillo de algo'' (laŭvorte filo de io, ies filo) estis titolo de malalta nobelo.</ref> [[Markizo de Pombal|Sebastião José de Carvalho e Melo]] (poste nobeligita kiel la 1a [[Listo de Markizoj de Pombal|Markizo de Pombal]]) komencis diplomatian karieron kiel la Portugala Ambasadoro en Londono kaj poste en Vieno. La reĝedzino, [[Maria Ana de Aŭstrio]], apogis lin sed la reĝo [[Johano la 5-a (Portugalio)|Johano la 5-a]], tamen, ne ŝatis lin kaj alvokis Carvalho e Melo al Portugalio en 1749. Johano la 5-a mortis la venontan jaron kaj lian filon, [[Jozefo la 1-a (Portugalio)|Jozefo la 1-a]], estis reĝigita. Kontraste al sia patro, Jozefo la 1-a ja ŝatis Carvalho e Melo, kaj kun la aprobo de la patrin-reĝino, nomumis Carvalho e Melo [[ministro]] de Eksterlandaj Aferoj. Ju pli la reĝo fidis en Carvalho e Melo, des pli la reĝo havigis al li plian kontrolon de la ŝtato. Ĉirkaŭ 1755, Sebastião José de Carvalho e Melo estis farita [[ĉefministro]]. Plaĉis al li la brita ekonomia sukceso kiam li estis tie ambasadoro, kaj tial li sukcese plenumis similajn [[Ekonomio|ekonomiajn]] politikojn en Portugalio. Li abolis [[sklaveco]]n en kontinenta Portugalio kaj en la portugalaj kolonioj de Hindio, reorganizis la armeon kaj la ŝiparmeon, restrukturis la [[Universitato de Koimbro|Universitaton de Koimbro]], kaj finigis la juran [[Diskriminacio|diskriminacion]] kontraŭ diversaj [[Kristanismo|kristanismaj]] tendencoj en Portugalio abolante la distingon inter [[malnovkristano]]j kaj [[novkristano]]j. La plej grandaj reformoj de Carvalho e Melo estis ekonomiaj kaj financaj, kaj la kreado de kelkaj kompanioj kaj gildoj regulis la komercan agadon. Li kreis unu el la unuaj [[Protektita Deven-nomado|devennomaj sistemoj]] en la mondo markantie la regionon por produktado de [[Portovino]] por sekurigi la vinkvaliton; kaj tiu estis la unua klopodo por kontroli la vinajn kvaliton kaj produktadon en Eŭropo. Li regis rigore trudante striktan leĝaron al ĉiuj klasoj de la portugala socio el alta nobelaro ĝi la plej malalta laborista klaso, kun ampleksa revizio de la landa impostosistemo. Tiuj reformoj havigis al li malamikojn en la supraj klasoj, speciale inter la alta nobelaro, kiu malaprezis lin kiel socia novalveninto. Katastrofo skuis Portugalion en la mateno de la 1a de Novembro 1755, kiam [[Lisbono]] estis frapita de [[Lisbona tertremo en 1755|violenta tertremo]] kun ĉirkaŭkalkulita [[Momant-magnituda skalo|momanta magnitudo]] de 8.5–9. La urbo estis detruita ĝis grunda nivelo fare de la [[tertremo]] kaj postaj [[cunamo]] kaj incendioj, ĉar tiamaj lumigaj sistemoj estis fajraj kaj tiuj falis sur lignaj plankoj.<ref>{{cite web |url=http://nisee.berkeley.edu/lisbon/index.html |title=Historical Depictions of the 1755 Lisbon Earthquake |publisher=Nisee.berkeley.edu |date=12a de Novembro 1998 |access-date=6a de Majo 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110311082423/http://nisee.berkeley.edu/lisbon/index.html |archive-date=11a de Marto 2011 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110311082423/http://nisee.berkeley.edu/lisbon/index.html |date=2011-03-11 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://nisee.berkeley.edu/lisbon/index.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-10-16 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110311082423/http://nisee.berkeley.edu/lisbon/index.html |arkivdato=2011-03-11 }}</ref> Carvalho e Melo survivis bonsorte kaj tuj entreprenis la rekonstruado de la urbo, pere de sia fama citaĵo: "Kion nun? Ni enterigu la mortintojn kaj zorgu la vivantajn." [[Dosiero:Convento do Carmo ruins in Lisbon.jpg|eta|dekstra|Ruinoj de la Karmelida Monaĥinejo (''Convento do Carmo'') detruita de la tertremo.]] Spite la katastrofon kaj la kvanton de mortintoj, Lisbono bonsorte ne suferis gravajn epidemiojn kaj post malpli ol unu jaro ĝi jam estis rekonstruita. La nova urbocentro de Lisbono estis desegnita por rezisti venontajn tertremojn. Oni konstruis arkitekturajn modelojn por testaĵoj. La konstruaĵoj kaj grandaj placoj de la Lisbona centra kvartalo ''Baixa'', nomita ankaŭ ''Baixa Pombalina'' (Pombala urbocentro) ankoraŭ restas kiel unu el plej gravaj turismaj allogaĵoj de Lisbono. Carvalho e Melo grave kontribuis al la studo de [[sismologio]] per detala esploro pri la efikoj de la tertremo, nome la "Paroĥaj Memoroj de 1758", kiuj estis petitaj al ĉiu paroĥo en la lando; tiu informaro ebligis al la modernaj sciencistoj rekonstruon de la okazaĵo kun ioma grado de scienca precizeco dum ankaŭ oni havigis al nuntempaj historiistoj enorman kvanton de [[Demografio|demografia]], [[Topografio|topografia]] kaj [[Persono|persona]] informaro el la tuta regno kaj el urbaj kaj ruraj areoj. Post la tertremo, la reĝo Jozefo la 1-a donis al sia ĉefministro eĉ plian povon, kaj Carvalho de Melo iĝis povega, [[Klera despotismo|progresema diktatoro]]. Ju pli lia povo kreskiĝis, des pli liaj malamikoj pliiĝis laŭnombre, kaj akraj disputoj kun la supra nobelaro oftiĝis. En 1758 Jozefo la 1-a estis vundita en murdoklopodo. La Markizo de Távora kaj la Duko de Aveiro estis tuje ekzekutitaj post rapida juĝo. La venontan jaron, la Ordeno de [[Jezuitoj]] estis nuligita kaj forpelita el la lando. Tio estis la fina frapo al opozicio publike montrante, ke eĉ la aristokrataro estis senpova antaŭ la povega ministro de la reĝo, kiu nobeligis Carvalho e Melo kiel Grafo de [[Oeiras]] en 1759. En 1762, Hispanio invadis Portugalian teritorion kiel parto de la [[Sepjara milito]], sed ĉirkaŭ 1763 la iama ''[[status quo]]'' inter Hispanio kaj Portugalio antaŭmilita estis restaŭrita. Post la afero de la familio Távora, la ĵus Grafo de Oeiras ne havis opozicion. Poste titolita "Markizo de Pombal" en 1770, li efektive regis Portugalion ĝis la morto de la reĝo Jozefo la 1-a en 1777. La nova reĝo, fakte reĝino [[Maria la 1-a (Portugalio)|Maria la 1-a]], malŝatis la Markizon de Pombal pro la povo kiun li estis amasiginta, kaj neniam pardonis lin pro la akreco de la afero Távora, kaj post sia enpovigo ŝi retiris ĉiujn liajn politikajn postenojn. La Markizo de Pombal estis sendita al sia bieno de [[Pombal]], kie li mortis en 1782. Historiistoj sugestas, ke la progresema "klerismo" de Pombal, estis fakte mekanismo por plibonigo de aŭtokracio kontraŭ individua libereco kaj speciale kontraŭ opozicio, subpremante kritikaron, kaj pliigante kolonian ekonomian ekspluatadon same kiel intensigon de librocenzuro kaj plifirmigon de personaj kontroloj kaj profitoj.<ref>Kenneth Maxwell, ''Pombal, Paradox of the Enlightenment'' (Cambridge: Cambridge University Press, 1995), 83, 91–108, 160–62.</ref> ===Nuntempa epoko=== ==== Napoleona epoko ==== {{Ĉefartikolo|Unuiĝinta Reĝlando de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo}} Portugalio gvidas longan disputon kontraŭ Hispanio pri teritorio en orienta limo kun Hispanio nomata Olivença, [[hispana lingvo|hispane]] [[Olivenza]]. Laŭ [[Viena kongreso]] el la jaro [[1815]] la teritorio estis aljuĝita al Portugalio kaj devigis Hispanion redoni ĝin. Sed tio neniam okazis, pri kio Portugalio regule atentigis. Olivença estas sub hispana administrado ekde la jaro [[1801]]. Je la invado fare de [[Napoleono]], Portugalio eksuferis malrapidan sed konstantan dekadencon kiu daŭris ĝis la 20-a jarcento, kio estis akcelita per la [[Sendependigo de Brazilo]], nome la plej granda kolonia portugalia posedaĵo. Aŭtuno de 1807, [[Napoleono]] sendis francajn trupojn tra Hispanio por invadi Portugalion. El 1807 ĝis 1811, brit-portugalaj fortoj sukcese luktis kontraŭ la franca invado de Portugalio en la [[Milito de Hispana Sendependiĝo|Duoninsula Milito]], dum kiu la reĝa familio kaj la portugala [[nobelaro]], inklude Maria la 1-a, translokiĝis en 1807 al la [[Kolonia Brazilo|portugala teritorio de Brazilo]], tiam ankoraŭ kolonio de la [[Portugala Imperio]], en Sudameriko, kio fakte konsistis en translokigo de la Portugala Kortego al Brazilo. [[Johano la 6-a (Portugalio)|Johano la 6-a]], kiel Princa Regento, establis sin en [[Rio de Janeiro]] kiel ĉefurbo de la Portugala Imperio. En 1815, Brazilo estis deklarita Reĝlando kaj la Reĝlando Portugalio estis fakte unuigita al ĝi, formante plurkontinentan ŝtaton, nome [[Unuiĝinta Reĝlando de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo]]. [[Dosiero:Portuguese Constitution of 1826.jpg|eta|maldekstre|upright=0.9|Kovrilpaĝo de la Portugala Konstitucio de 1826 montranta la reĝ-imperiestron [[Petro la 1-a (Brazilo)|Petro la 4-a]] kaj lian filinon la reĝinon [[Maria la 2-a (Portugalio)|Maria la 2-a]].]] Kiel rezulto en la ŝanĝo de ties statuso kaj de la alveno de la portugala reĝa familio, la brazilaj administracia, civila, ekonomia, militista, eduka kaj scienca aparatoj estis etenditaj kaj tre modernigitaj. Portugalaj kaj aliancaj Britiaj trupoj luktis kontraŭ la Franca Invado de Portugalio kaj ĉirkaŭ 1815 la situacio en Eŭropo tiom estis ŝanĝiĝintaj ke Johano la 6-a estis povinta reveni sekure al Lisbono. Tamen la Reĝo de Portugalio restis en Brazilo ĝis la Liberala Revolucio de [[1820]], startita en [[Porto]], postulis lian revenon al Lisbono en 1821. Tiel li revenis al Portugalio, sed lasis sian filon [[Petro la 1-a (Brazilo)|Petron]] estre de Brazilo. Kiam la Portugala Registaro klopodis la venontan jaron revenigi la Regnon Brazilon al subordigita statuso, lia filo Petro, kun apogo de brazilaj elitoj, deklaris la sendependecon de Brazilo disde Portugalio. La Provinco Cisplatina (nuntempe suverena ŝtato de Urugvajo) en la sudo estis unu el la lastaj aldonoj al la teritorio de Brazilo sub portugala regado. Brazila sendependeco estis agnoskita en 1825, kiam la imperiestro Petro garantiis al sia patro la honoran titolon de ''Imperiestro de Brazilo''. La morto de Johano la 6-a en 1826 okazigis konflikton por lia sukcedo. Kvankam Petro estis lia heredanto, kaj eĉ reĝis por mallonge kiel Petro la 4-a, lia statuso kiel Brazila monarko estis konsiderita malhelpo por teni la portugalan tronon de ambaŭ landoj. Petro abdikis favore al sia filino, [[Maria la 2-a (Portugalio)|Maria la 2-a]]. Tamen, la frato de Petro, [[Mikaelo la 1-a (Portugalio)|Infanto Mikaelo]], postulis la tronon proteste kaj finfine enpovigis kiel reĝo [[Mikaelo la 1-a (Portugalio)|Mikaelo la 1-a]], en 1828. Por defendi la rajtojn de sia filino al la trono, Petro lanĉis la Liberalajn Militojn por reinstali sian filinon kaj establi konstitucian monarkion en Portugalio. La [[Portugala Enlanda Milito]] finiĝis en 1834, per la malvenko de Mikaelo, la promulgado de konstitucio, kaj la reinstaligo de la reĝino Maria la 2-a. ==== Konstitucia monarkio ==== La filo de la reĝino Maria la 2-a kaj de la reĝo [[Fernando la 2-a (Portugalio)|Fernando la 2-a]] nome reĝo [[Petro la 5-a (Portugalio)|Petro la 5-a]] modernigis la landon dum sia mallonga regado (1853–1861). Dum lia regado oni konstruis ŝoseojn, telegrafojn, kaj fervojojn kaj oni progresis en [[publika sano]]. Lia populareco pliiĝis kiam, dum epidemio de [[ĥolero]] de 1853–1856, li vizitis hospitalojn disdonante donacojn kaj komfortigante malsanulojn. La regado de Petro estis mallonga, ĉar li mortis pro ĥolero en 1861, post serio de mortoj en la reĝa familio, kiel liaj du fratoj Infantoj Fernando kaj Johano, kaj lia edzino, Stefanio de Hohenzollern-Sigmaringen. Ĉar Petro ne havis filojn, lia frato, [[Ludoviko la 1-a (Portugalio)|Ludoviko la 1-a de Portugalio]] ascendis al la trono kaj pluigis la modernigon. [[Dosiero:10000 Reis à l'effigie de Louis Ier, 1879.jpg|eta|dekstre|Portugala monero stampita dum la regado de [[Ludoviko la 1-a (Portugalio)|Ludoviko la 1-a]], ĉirkaŭ 1879.]] Post la pinto de la eŭropa koloniismo en la 19-a jarcento, Portugalio jam estis perdinta sian teritorion en Sudameriko kaj preskaŭ ĉiujn siajn bazojn en Azio. La portugala koloniismo klopodis ekspansii siajn marbordajn lokojn en Afriko al land-grandaj teritorioj por konkurenci kun aliaj eŭropaj tieaj potencoj. Ekde kiam la [[Berlina Konferenco]] de 1884 estis markinta la limojn de la portugalaj teritorioj en Afriko kadre de la [[Disdivido de Afriko]], Portugalio estis fondinta aŭ redisvolviginta urbojn interne. Jame en la 20-a jarcento oni ekkonstruis la [[fervojo]]jn de Bengelo en [[Angolo]], kaj de Beira en [[Mozambiko]], kiuj intencis ligig marbordajn areojn kun kelkaj internaj regionoj. Grava epizodo tiukadre estis la Brita Ultimato de [[1890]], kiu devigis portugalajn militistojn retiriĝi el teritorio inter [[Portugala Mozambiko|Mozambiko]] kaj [[Portugala Angolo|Angolo]] (en nuntempa [[Zimbabvo]] kaj [[Zambio]]), kiu estis postulita de Portugalio kaj kiu estus rompinta la Britian intencon krei fervojon el Kablando ĝis Kairo. Portugalaj teritorioj en Afriko estis [[Portugala Kaboverdo|Kaboverdo]], [[Portugala Santomeo kaj Princo|Santomeo kaj Princo]], [[Portugala Gvineo]], [[Portugala Angolo|Angolo]], kaj [[Portugala Mozambiko|Mozambiko]]. Krome, Portugalio ankoraŭ regis la Aziajn teritoriojn de [[Portugala Hindio]], [[Portugala Timoro|Timoro]] kaj [[Makao]]. [[Dosiero:Proclamação República Portuguesa.jpg|eta|maldekstre|Proklamo de la Respubliko en 1910.]] La 1an de Februaro 1908, la reĝo Dom [[Karlo la 1-a (Portugalio)|Karlo la 1-a]] kaj lia heredunto kaj plia aĝa filo, Princo Ludoviko Filipo, Duko de Braganzo, estis murditaj en Lisbono en centra placo Terreiro do Paço fare de du portugalaj respublikanaj revoluciaj aktivuloj, nome Alfredo Luís da Costa kaj Manuel Buíça. Dum lia regado, Portugalio estis deklarinta [[bankroto]]n dufoje nome en 14a de Junio 1892 kaj en 10a de Majo 1902, kio rezultis en socia malkontento, ekonomiaj malfacilaĵoj, koleraj protestoj, ribeloj kaj kritikaro kontraŭ la monarkio. Lia dua kaj pli juna filo, [[Emanuelo la 2-a (Portugalio)|Manuelo la 2-a]], iĝis la nova reĝo, sed estis tuj renversita per [[Oktobra revolucio en Portugalio 1910|respublika revolucio en la 5a de Oktobro 1910]], kiu abolis la monarkion kaj instalis [[respubliko|respublikan]] registaron en Portugalio, dum li kaj la reĝa familio iris al [[ekzilo]] en [[Londono]]n, Anglio. ==== Unua Respubliko kaj ''Estado Novo'' ==== La unua portugala respubliko estis skuigata pro maltrankviloj kaj ĝi tial ne daŭris tro longe. Portugalio havis 45 diversajn registarojn en ĝuste 15 jaroj. Dum la [[Unua mondmilito]] (1914–1918) Portugalio staris je flanko de [[Aliancanoj de la Unua Mondmilito|Aliancanoj]], tamen la milito damaĝis ties malfortan ekonomion. Politika malstabileco kaj ekonomia malforteco estis fekunda grundo por ĥaoso kaj maltrankvilon dum la unua portugala respubliko. Tiuj faktoroj kondukis al malsukcesa nomita "Monarkio de la Nordo", naciisma [[puĉo]] en la 28a de Majo 1926 kaj la kreado de la Nacia Diktatoreco (''Ditadura Nacional''). [[Dosiero:Antonio Salazar-1.jpg|eta|dekstre|170px|[[António de Oliveira Salazar]] regis Portugalion el 1932 ĝis 1968, pere de la reĝimo nomita ''Estado Novo''.]] En la jaro [[1932]] generalo [[Salazar]] enpraktikigis en la lando skuiĝanta en la krizo diktatorecon, kiel sekvo de la naciisma reakcia diktatoreco rezultanta en dekstrema diktatoreco de la reĝimo nomita ''Estado Novo'' kiun estris [[António de Oliveira Salazar]] en 1933. Dum la [[Hispana Enlanda Milito]] (1936-1939) Portugalio estis neŭtrala, sed la portugala registaro kaj volontuloj apogis la frankismajn insurekciulojn, dum lokanoj en landlimaj areoj foje apogis fuĝintojn.<ref>Kani, "Portugalio en la Hispana Enlanda Milito", [[Sennaciulo]], julio-aŭgusto-septembro 2024, nº 07-09 (1429-1431) pp. 7-10. </ref> Dum la [[Dua mondmilito]] Portugalio denove estis neŭtrala, kaj iĝis konvena loko por agado de spionoj de ambaŭ flankoj ĉefe rilate al la import-eksportado de [[tungsteno]] por la kirasitaj armiloj kaj al la uzado de la marbordoj ĉefe por [[submarŝipo]]j. El la fino de la milito ĝis la 1960-aj jaroj, Portugalio estis fonda membro de [[NATO]], de [[OECD]] kaj de [[Eŭropa Liber-Komerca Asocio]] (EFTA). Laŭgrade, oni entreprenis novajn ekonomiajn disvolvigajn projektojn kaj translokigon de kontinentaj portugalanoj al transmaraj provincoj en Afriko, kun [[Portugala Angolo|Angolo]] kaj [[Portugala Mozambiko|Mozambiko]], kiel la plej grandaj kaj plej riĉaj transmaraj teritorioj, kiel la ĉefaj celoj de tiuj iniciatoj. Tiuj agadoj estis uzitaj por plifirmigi la statuson de Portugalio kiel transkontinenta nacio kaj ne kiel kolonia imperio. Kvankam Portugalio estis ekonomie sufiĉe forta, ĝi ne sukcesis pluteni siajn koloniojn. Ties disfalo komenciĝis ekde la jaro [[1954]], kiam [[Barato]] alligis multnombrajn teritoriojn pace<ref name =lele>P S Lele, Dadra kaj Nagar Haveli: past and present, Publikigita de Usha P. Lele, 1987,</ref> inkluzive de [[Goao (ŝtato)|Goao]] sed nur post militeto en [[1960]]. Samtempe senĉese pli ofte aŭdiĝis voĉoj de pluaj, plejparte de afrikaj kolonioj ([[Angolo]], [[Mozambiko]], [[Gvineo Bisaŭa]], [[Sao-Tomeo kaj Principeo]], [[Kabo-Verdo]]), ĉar ties elitoj jam estis konsciaj pri la ekonomia ekspluatado fare de la metropolo. Tra longa kolonimilita periodo Portugalio devis barakti kontraŭ kreskiĝinta disidentaro, armil-[[embargo]]j kaj aliaj punsankcioj truditaj de parto de la internacia komunumo. Tamen en epoko de [[Malvarma Milito]] la kapitalista bloko aprezis la kontraŭkomunismon de la portugala diktaturo. Ĉiuokaze la aŭtoritatema kaj konservema ''Estado Novo'', dekomence instalita kaj regita de [[António de Oliveira Salazar]] kaj el 1968 antaŭen fare de [[Marcelo Caetano]], klopodis konservi la jarcent-longan interkontinentan imperion kun totala areo de 2 168 071&nbsp;km².<ref>{{cite web|url=http://purl.pt/11440/1/P1.html |title=Portugal Não É Um País Pequeno |publisher=Purl.pt |access-date=21a de Februaro 2011 |url-status=dead |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20141025060609/http://purl.pt/11440/1/P1.html |archive-date=25a de Oktobro 2014 }}</ref> Ĝuste multekostaj kaj nesukcesaj militoj (1961–1974) gvidis fine al falo de la reĝimo de Salazar. {{Ĉefartikolo|Koloniaj Portugalaj Militoj}} ==== La Revolucio de Diantoj kaj integrado en Eŭropo ==== {{Ĉefartikolo|Revolucio de la Diantoj}} [[Dosiero:Revolução dos Cravos.jpg|eta|maldekstre|200px|Surstrata sceno de la [[Revolucio de la Diantoj]]: civiluloj sur tanko apogantaj militistojn.]] [[Marcello Caetano]], sekvanto de Salazar, estis detronigita per armeo en la jaro [[1974]] ([[Revolucio de la Diantoj]]) kaj Portugalio fine ekpaŝis sur vojon de plurala [[demokratio]]. En la jaro [[1986]] la lando enpaŝis en [[Eŭropa Unio|Eŭropan Komunumon]]. La portugalaj registaro kaj armeestraro rezistis la malkoloniigon de siaj transmaraj teritorioj ĝis Aprilo 1974, kiam [[puĉo]] farita de maldekstraj militistoj (fakte ĉefe kapitanoj, do ne plej altrangaj, sed kun tre forta popola apogo) en Lisbono, konata kiel [[Revolucio de la Diantoj]] en la 25-a de Aprilo 1974, malfermis la vojon al la sendependeco de la transmaraj teritorioj en Afriko kaj en Azio, same kiel por la restaŭrado de la demokratio. Dekomence okazis dujara transira periodo konata kiel PREC (''Processo Revolucionário Em Curso'', Funkcianta Revolucia Procezo). En tiu epoko la plej maldekstraj militestroj apogis la agadon de maldekstraj kamparanoj de la sudo kaj de laboristoj de Lisbono kaj aliaj grandurboj. Somere 1975, okazis diversaj renversklopodoj el kiuj la nomita Naŭopo sukcesis haltigi la maldekstrajn reformojn. La retiriĝo de la portugala ŝtato el la transmaraj teritorioj kaj la instalado tie de maldekstraj indiĝenaj reĝimoj kondukis al internaj militoj kaj malakcepto de portugalaj eks-koloniistoj en 1975, kio rezultis en amasa enmigrado de [[portugaloj]] ĉefe el la afrikaj teritorioj (ĉefe el Angolo kaj Mozambiko).<ref>[http://www.economist.com/world/mideast-africa/displayStory.cfm?story_id=12079340 Flight from Angola], ''[[The Economist]]'', 16a de Aŭgusto 1975</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20090113204408/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,913229-1,00.html Dismantling the Portuguese Empire], ''[[Time (gazeto)|Time]]'', 7a de Julio 1975</ref> En la balotoj por Konstitucifara Asembleo de 1975 venkis en la centro kaj sudo la maldekstraj partioj (socialista kaj komunista), dum la dekstraj partioj venkis en la nordo. En la balotoj por Leĝfara Asembleo de 1976 la diferenco estis eĉ pli markita kun forta komunista venko en la sudo, socialista en la centro kaj dekstra en la nordo. La [[Portugala Socialista Partio|socialista]] [[Mário Soares]] iĝis ĉefministro el 1976 ĝis 1978 kaj denove el 1983 ĝis 1985. En tiu epoko samtempe en 1986 [[Hispanio]] kaj Portugalio estis akceptitaj en la [[Eŭropa Unio]] kaj tio helpis al la ekonomia disvolvigo. La 26an de Marto 1995, Portugalio ekplenumis la regulojn de la [[Schengen-spaco]], nuligante limkontrolojn. En 1996 la lando estis kun-fondinto de la [[Komunumo de portugallingvaj landoj]] (CPLP, laŭ portugallingvaj sigloj) kun sidejo en Lisbono. En 1996, [[Jorge Sampaio]] iĝis prezidanto kaj estis reelektita en Januaro 2001. [[Monda Ekspozicio de 1998]] okazis en Portugalio kaj en 1999 ĝi estis unu el la fondaj landoj de la [[eŭro]] kaj de la [[eŭrozono]]. La 5an de Julio 2004, [[José Manuel Barroso]], tiam [[Listo de ĉefministroj de Portugalio|Ĉefministro de Portugalio]], estis nomumita [[Prezidanto de la Eŭropa Komisiono]], nome la plej pova posteno en la Eŭropa Unio. La 1a de Decembro 2009, ekvalidiĝis la [[Traktato de Lisbono]], post ĝi estis subskribita de la ŝtatoj membroj de la Eŭropa Unio la 13an de Decembro 2007 en la [[Monaĥejo de la hieronimanoj de Belém|Monaĥejo de la Hieronimanoj]]. Dum la lastaj jardekoj [[Listo de ĉefministroj de Portugalio|ĉefministroj de Portugalio]] estis [[Mário Soares]], [[Aníbal Cavaco Silva]], [[António Guterres]], [[José Manuel Durão Barroso]], [[Pedro Santana Lopes]], [[José Sócrates]], [[Pedro Passos Coelho]] kaj [[António Costa]]. == Politiko == [[Dosiero:Assembleia Republica Portugal 2.JPG|eta|300px|Parlamento]] {{Ĉefartikolo|Politiko de Portugalio|Konstitucio de Portugalio}} Portugalio estas [[Duonprezidenta sistemo|duonprezidenta]] [[Reprezenta demokratio|reprezentdemokratia]] [[respubliko]] ekde la ratifo de la Konstitucio de 1976, kun [[Lisbono]], plej granda urbo de lando, kiel [[ĉefurbo]].<ref>Martins, Ana (2006). [https://heinonline.org/HOL/Welcome?message=Please%20log%20in&url=%2FHOL%2FPage%3Fhandle%3Dhein.journals%2Feuroclv2%26id%3D81%26div%3D%26collection%3D "Presidential Elements in Government: The Portuguese Semi-Presidential System".] European Constitutional Law Review. 2: 81–100. doi:10.1017/S1574019606000812. S2CID 146507857.</ref> La nuna Konstitucio de la Portugala Respubliko, estas frukto de la Revolucio de la Diantoj, kiu komenciĝis la 25an de Aprilo de 1974. Ĝi aperis por doni juran apogon kaj respondon, kiel supra pinto de la nova leĝa konstruo, al celoj indikitaj ekde la unua momento de la Movado de Armitaj Fortoj (''Movimento das Forças Armadas'' – MFA) kaj bonvenigitaj de la portugala popolo, konataj tiam en la portugala kiel la tri «D» – ''democratizar, descolonizar, desenvolver'' (demokratiigi, malkoloniigi kaj disvolvi). Postaj modifoj okazis en 1982, 1989, 1992, 1997, 2001 kaj 2004. {{Ĉefartikolo|Prezidanto de Portugalio}} [[Prezidento]] estas elektata rekte por kvinjara funkcia periodo en ĝenerala baloto. Li estas ĉefkomandanto de armitaj fortoj, surbaze de rezultoj de parlamentaj balotoj li nomas ĉefministron kaj de li proponita registaron. Li havas ankaŭ plenrajton disigi la parlamenton, revoki la registaron aŭ proklami militon. Sed ili estas limigitaj pro vico da kondiĉoj, inter kiuj apartenas ekzemple devo por konsulti kun deksepmembra Ŝtata konsilantaro. Tiu servas kiel konsilanta korpuso kaj ĝi konsistas el ses eksaj civilaj oficistoj (estintaj prezidentoj) kaj dek pluaj civitanoj – kvin elektas la parlamento, kvin la prezidento mem. Abunde uzata plenrajto de la prezidento estas vetoado de leĝoj. ''Respublika Asembleo'' ([[portugala lingvo|portugale]] ''Assembleia da República'') estas nomo de portugala unukamera [[parlamento]] konsistanta el 230 deputitoj. Ĝi estas elektata en ĝeneralaj balotoj por tempolimo de 4 jaroj surbaze de principo de proporcia reprezentado. Prezidanto de Respublika Asembleo reprezentas la prezidenton en la tempo de ĝia neĉeesto. La [[Registaro de Portugalio]] estas la [[plenuma povo]] de la Portugala Respubliko. La registaro estas tiu kiu administras la politikan sistemon en la lando, same kiel la plej altan instancon de la portugala [[publika administrado]] <ref name="portugal.gov.pt governo">{{Cite web|title=Governo de Portugal|url=https://www.portugal.gov.pt/pt/gc22/governo/governos-anteriores|access-date=2020-07-25|website=portugal.gov.pt|language=pt}}</ref>. {{Ĉefartikolo|Listo de ĉefministroj de Portugalio}} Plenpovon tenas la registaro kun [[ĉefministro]]. La registaro devas al la parlamento prezenti sian programon. Se ĝi ne estas negociita de plimulto da deputitoj, tio signifas konfirmon de la registaro en la funkcio. == [[Administra divido]] == {{Ĉefartikolo|Administra divido de Portugalio}} Portugalio havas 18 distriktojn: {{Distriktoj de Portugalio}} Laŭ reformo el la jaro 2004 la distriktoj malaperu kaj la teritorio estu dividota en tri kategoriojn: aŭtonomaj regionoj, urbaj komunumoj, interurbaj komunumoj kaj grandurbaj distriktoj. Tiuj havos diversan nivelon de aŭtonomio depende de la nombro de loĝantoj. Nunaj regionoj estas [[Norda regiono (Portugalio)‎|Norda]], [[Centra regiono (Portugalio)|Centra]], [[Lisbona regiono|Lisbona]], [[‎Alentejo]] kaj [[Algarve]]. == Urboj (ĉefaj) de Portugalio == [[Lisbono]], [[Porto]], [[Braga]], [[Koimbro]] (Coimbra), [[Funchal]], [[Setúbal]], [[Faro (Portugalio)|Faro]], [[Évora]], [[Amadora]], [[Beja]], [[Elvas]], [[Aveiro]], [[Viseu]], [[Guarda (Portugalio)|Guarda]], [[Leiria]], [[Ponta Delgada]], [[Almada]], [[Odivelas]], [[Vila Nova de Gaia]], [[Queluz]], [[Póvoa de Varzim]], [[Seia]], [[Pinhel]], [[Amarante]], [[Portimão]], [[Cascais]], [[Covilhã]], [[Figueira da Foz]], [[Viana do Castelo]], [[Castelo Branco]], [[Maia]], [[Matosinhos]], [[Barreiro]], [[Guimarães]], [[Gondomar]], [[Sintra]], [[Penafiel]], [[Amarante]], [[Tomar]], [[Abrantes]], [[Fátima]], [[Ourém]], [[Santarém]], [[Moura]], [[Lamego]], [[Chaves]], [[Tomar]], [[Elvas]], [[Tavira]], [[Serpa]], [[Silves]], [[Mirandela]], [[Portalegre]], [[Fundão]], [[Vila Real]], [[Valença]], [[Angra do Heroísmo]], [[Espinho]], [[Peniche]], [[Torres Vedras]] kaj [[Horta (Portugalio)|Horta]]. == Geografio == [[Dosiero:Mapo Portugalio.png|dekstra|Mapo de Portugalio]] Nordo de la lando estas montoriĉa, en suda parto superas plejparte [[ebenaĵo]]j kaj nealte situantaj montetoj.<ref>Vieira, Gonçalo; Luís, Zêzere José; Mora, Carla (2018). ''Landscapes and Landforms of Portugal''. Springer International Publishing. ISBN 978-3-319-03640-3.</ref> La plej alta punkto de kontinenta parto de la lando estas ĉe [[Serra da Estrela|Montaro Stelo]] (''Serra da Estrela'') (1991 m super marnivelo), tamen la plej alta punkto de la tuta lando estas sur [[Acoroj]] – [[Ponta do Pico|Monto Piko]] (2351 m super marnivelo). [[Acoroj]] kaj [[Madejro]] havas vulkanan originon, sur Acoroj estas eĉ ankoraŭ senĉese unu [[vulkano]] aktiva. Inter la plej signifaj riveroj en Portugalio troviĝas ĉefe [[Taĵo]], kaj ankaŭ [[Gvadiano]], [[Doŭro]] kaj [[Minjo]], ĉiuj elfluantaj el Hispanio. Temperaturoj en la kontinenta Portugalio moviĝas inter 11&nbsp;°C vintre kaj 22&nbsp;°C somere. La [[ekskluziva ekonomia zono]] de Portugalio, marzono en kiu Portugaloj havas specialajn rajtojn por ekspluatado kaj uzado de marresursoj, havas 1 727 408&nbsp;km². Tio estas la trie plej granda ekskluziva ekonomia zono de la Eŭropa Unio kaj la dudeke plej granda ekskluziva ekonomia zono de la tuta mondo.<ref>Francisco, Susete (14a de Aŭgusto 2017). [https://www.dn.pt/portugal/portugal-tenta-duplicar-territorio-maritimo-8703814.html "Portugal tenta duplicar território marítimo".] ''[[Diário de Notícias]]''. Alirita la 7an de Decembro 2017.</ref> {{Ĉefartikolo|Nacia Parko Peneda-Gerês}} == Ekonomio == [[Dosiero:Portugal_Product_Exports_(2019).svg|eta|Proporcia reprezento de eksportataj produktoj de Portugalio, 2019]] Portugal iĝis ekonomio tre diversigita kaj iompostiome bazita sur la sektoro de servoj ĉefe ekde kiam ĝi eniris en la [[Eŭropa Unio]] en 1986. La diversaj registaroj vaste reformis: privatigis multajn iamajn ŝtatajn entreprenojn kaj liberigis dominantajn areojn de la ekonomio, kiel [[financoj]] kaj [[telekomunikado]]. Portugalio estas membro de la [[Ekonomio de la Eŭropa Unio|Eŭropa Monunio]] ekde ties komenco en 1998. La 1a de Januaro 2002 ekcirkulis la nova [[valuto]], [[eŭro]] anstataŭ iama [[eskudo]], samtempe kiel ĉe aliaj 11 landoj membroj de la [[Eŭropa Unio]]. [[Dosiero:F. Portucel Soporcel.jpg|eta|upright=1.3|maldekstre|Paperfabriko de Portucel Soporcel ĉe [[Setúbal]].]] Inter 1991 kaj 2000, la ekonomia disvolvigo estis super la averaĝo de la Eŭropa Unio. La rangigo pri konkurenco de 2005 de la [[Monda Ekonomia Forumo]] metis Portugalion en la 22a rango, antaŭ landoj kiel Hispanio, Irlando, Francio, Belgio ktp.<ref>[https://web.archive.org/web/20110513165647/http://www.portugal.gov.pt/pt/GC17/Governo/Ministerios/PCM/MEAI/Documentos/Pages/20090520_PM_Doc_Competitividade.aspx Portugal é o país mais competitivo da Europa do Sul]</ref>​ Poste, la lando perdis konkurencon kaj en 2012 ĝi estis en la rango 45a, super nur Kipro, Hungario, Malto, Slovenio kaj Latvio en la Eŭropa Unio.<ref>[https://web.archive.org/web/20120621124303/http://www.mastermas.com/Noticias/html/N9649_F11012012.html «España gana puestos en el ranking de competitividad del World Economic Forum».] Mastermás. 11a de Januaro 2012. Arkivita el originalo la 21an de junio 2012. Konsultita la 30an de majo 2012.</ref> [[Agrikulturo]] okupigas proksimume 11 % da laboruloj. Signifa estas kulturado de [[tritiko]], [[maizo]], [[vino]] kaj [[olivo]]j. Plej enspezigaj produktoj estas [[tomato]]j, [[citruso]]j, legomoj, rizo, tritiko, hordeo, maizo, olivoj, [[Vegetaĵa oleo|oleo]], nuksoj, ĉerizoj, [[mirtelo]]j, [[vinbero]]j, [[vino]], [[fungo]]j, [[Laktoprodukto|laktaĵoj]], [[kokaĵo]]j kaj [[bovaĵo]]j. Laŭ [[FAO]] Portugalio estas la plej granda monda produktanto de [[korko]] (50%) kaj de [[karobo]] (30%).<ref>[https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL "Crop production".] FAO. Konsultita la 21an de Julio 2020.</ref> Inter animala produktado eminentas bredado de [[ŝafo]]j kaj porkoj. Ankaŭ [[fiŝkaptado]] kaj [[forstado]] ludas gravan rolon en ruraj komunumoj kaj industrio (ĉefe paperindustrio). Portugalio havas grandajn rezervojn de ercoj [[volframo]] kaj [[kupro]]. Al industrio gravas aŭtomobila industrio, elektroniko, kemiaĵoj, vestindustrio kaj ŝuindustrio, kaj produktado de [[cemento]] kaj [[papero]]. La fabrikoj koncentriĝas en la grandaj metropolaj urboj, ĉefe de Lisbono, Porto, Braga, Coimbra kaj Aveiro. Proksimume de 75 % da eksterlanda interŝanĝo de tiu ĉi lando iras al EU. En la lando oni sukcesas evolui terenon de servoj, ĉefe cele al [[turismo]]. Portugalio estas inter la 20 plej vizitataj landoj en la mondo kaj ĝin vizitas ĉiujare preskaŭ 20 milionoj da turistoj.<ref>[https://www.travelpulse.com/news/destinations/portugal-welcomes-record-20-million-visitors-in-2017.html "Portugal Welcomes Record 20 Million Visitors in 2017".] TravelPulse. 22a de Februaro 2018.</ref> Turismaj ĉefaj celoj en Portugalio estas jenaj: Lisbono, Cascais, Fatima, [[Algarvo]], [[Madeira]], [[Porto]] kaj [[Koimbro]]. ===Transporto=== La ekonomia disvolviĝo ekde la [[1970-aj jaroj]] rezultis en eksplodo de uzado de aŭtoj kaj de konstruado de ŝoseoj kaj aŭtoŝoseoj, kiuj estas pagendaj, foje surloke (ĉebude) kaj tre ofte aŭtomate. Nuntempe, la lando havas 68 732&nbsp;km de ŝoseoj, el kiuj preskaŭ 3 000&nbsp;km estas parto de la sistemo de 44 aŭtovojoj. [[Dosiero:Vasco da Gama Bridge 03.JPG|eta|La [[Ponto Vasco da Gama]] estas la plej longa ponto en la EU.]] La [[Ponto Vasco da Gama]] estas la plej longa ponto en la EU (la dua plej longa en Eŭropo) kun 12 345&nbsp;km.<ref>[https://web.archive.org/web/20100502013507/http://www.listafterlist.com/tabid/57/listid/7961/Travel++Places/Top+10+Longest+Bridges+in+the+World.aspx "ListAfterList.com".] ListAfterList.com. Arkivita el la originalo la 2an de Majo 2010. Alirita la 22an de Aŭgusto 2010.</ref><ref>[http://www.curiousread.com/2008/02/ten-longest-bridges-in-world.html "Curious? Read".] Curiousread.com. Februaro 2008. Alirita la 22an de Aŭgusto 2010.</ref> Inaŭgurita en 1998, ĝi helpis la trafikon al Lisbono el la centro kaj la sudo, ĉar antaŭe nur unu ponto el la sudo servis la transiron super la estuaro de la grandrivero [[Taĵo]]. En kontinenta Portugalio la ĉefaj kvar internaciaj [[flughaveno]]j estas ĉe la ĉefaj urboj Lisbono, Porto, Faro kaj Beja. Krome estas gravaj du insulaj flughavenoj nome ĉe Funchal (Madeira), kaj Ponta Delgada (Azoroj). La fervoja reto traveturas la landon kaj al Hispanio. Ĉefaj marhavenoj estas en [[Sines]], Lisbono, Leixões, Setúbal, Aveiro, Figueira da Foz, kaj Faro. Estas [[metroo]] en Lisbono kaj Porto. Krome estas linioj de enurbaj kaj interurbaj busoj kaj [[taksio]]j en urboj. == Loĝantaro == [[Dosiero:Viana do Castelo, Portugal (4922364383).jpg|eta|maldekstre|230px|Tradiciaj virinaj vestaĵoj.]] La lando havas proksimume 10,5 milionoj da loĝantoj. En la pasinteco vico da [[portugaloj]] elloĝiĝis en aliajn eŭropajn landojn kun pli alta vivnivelo. Hodiaŭ Portugalio iom post iom fariĝas unu el cellandoj de almigrintoj. Laŭ nacieco tiu ĉi lando estas tre ununacieca al kio kontribuis la hegemonio de la [[katolika eklezio]] kaj la ununura lingvo.<ref>Weiner, Rebecca. [https://www.jewishvirtuallibrary.org/portugal-virtual-jewish-history-tour "Portugal Virtual Jewish History Tour".] Jewishvirtuallibrary.org. Alirita la 6an de Majo 2012.</ref> La averaĝa vivodaŭro estis en 2022 ĉirkaŭ 82.47 jaroj.<ref>[https://www.macrotrends.net/countries/PRT/portugal/life-expectancy#:~:text=The%20current%20life%20expectancy%20for,a%200.22%25%20increase%20from%202020 Portugal Life Expectancy 1950-2022]</ref> Grandajn malfacilaĵojn faris ĉefe en la pasinteco analfabetismo, kiu eĉ hodiaŭ moviĝas ĉirkaŭ 5%, kio estas unu el la plej altaj ciferoj en EU. Nuntempe la [[naskindico]] estas tre malalta (1.52 naskitaj filoj/virino), same kiel ĉe aliaj landoj de [[Okcidento]]. == Kulturo == Portugalio disvolvigis tre apartan kulturon, ĉar ĝi estis sub la influo de diversaj civilizacioj kiuj traveturis regionojn de Mediteraneo kaj Eŭropo, kaj krome ĝi enkondukis ankaŭ kelkajn kulturajn elementojn kiam la lando ludis gravan rolon dum la Epoko de la Malkovroj.<ref>[http://www.portugal-live.net/P/essential/culture.html Cultura] Alirita la 24an de Januaro 2012, arkivita en la 31an de Decembro 2011.</ref> Krome la etnaj rilatoj kun kelt-devenaj landoj markas partikularecojn de la landa kulturo. [[Dosiero:University of Evora (36815429156).jpg|eta|Universitato de [[Évora]], la dua plej malnova en la lando.]] La kulturo de Portugalio grave moderniĝis post la [[Revolucio de la Diantoj]] de 25-a de Aprilo 1974. Post la falo de la diktaturo la liberecaj influoj el Eŭropo kombiniĝis kun la tre partikularaj kulturaj elementoj de la lando. Ĉiuokaze restis gravaj diferencoj inter la diversaj regionoj, ekzemple unuarange la ĉefurbo Lisbono (kiu jam havis fortan kulturan vivon de jarcentoj), duarange la dua plej grava urbo Porto, triarange la plej suda regiono [[Algarve]], kiu tuj ricevis eŭropajn influojn pro forta [[turismo]], kvararange la insulojn, kiuj delonge havis apartajn kulturajn elementojn kaj kvinarange en la internaj regionoj, kun diferencoj inter la nordaj kiel Tras os Montes kaj la sudaj kiel Alemtejo. Aparte la eduka sistemo ege disvolviĝis ekde la 1970-aj jaroj. Pli malpli ekde tiam, la pliigo de rilatoj kun hispanaj areoj, ĉefe post la malfermo de landlimoj, kontribuis al proksimigo de kulturoj. Ĉiuokaze rilatoj kun eŭropaj landoj estis tradiciaj ekde la mezepoko. En la lastaj tempoj studentaj interŝanĝoj same kontribuis al proksimigo de kulturoj. Kvankam jam en 1956 estis kreita en Lisbono la Fondaĵo Calouste Gulbenkian, ĉefe dum la 1990-aj kaj 2000-aj jaroj Portugalio modernigis siajn publikajn kulturajn ekipaĵojn. En Lisbono oni kreis la Kulturan Centron de Belém kaj en [[Porto]], la Fondaĵon Serralves kaj la ''Casa da Música'', same kiel aliajn publikajn kulturajn instituciojn kiel la municipaj bibliotekoj kaj la koncertejoj kiuj estis konstruitaj aŭ renovigitaj en multaj municipoj tra la tuta lando.<ref>[http://www.casadamusica.com/CDMHouse/default.aspx?channelID=8CADCB69-FD0E-4194-AC50-569CAF033DC6&id=74FA3DE2-1D4F-4F90-97B6-745DBEE35CC5&l=8CADCB69-FD0E-4194-AC50-569CAF033DC6 Introdução] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140109113225/http://www.casadamusica.com/CDMHouse/default.aspx?channelID=8CADCB69-FD0E-4194-AC50-569CAF033DC6&id=74FA3DE2-1D4F-4F90-97B6-745DBEE35CC5&l=8CADCB69-FD0E-4194-AC50-569CAF033DC6 |date=2014-01-09 }} alirita la 24an de Januaro 2012. Arkivita en la 31an de Decembro 2011.</ref> === Muziko === [[Dosiero:Jose malhoa fado.jpg|eta|maldekstre|''Fado'', pentraĵo de la artisto [[José Malhoa]] (1855-1933).]] La tradicia portugala muziko estas tre varia. Formas parton de la portugala [[folkloro]] la ''danças do vira'', en la regiono Minho, la ''pauliteiros'' de la zono de Miranda, la ''corridinhos'' de Algarve kaj la ''bailinhos'' de Madeira. Tipaj muzikinstrumentoj estas ekzemple la ''[[Kavakinjo|cavaquinho]]'' [kavakinjo], la [[sakŝalmo]] (komuna al aliaj popoloj de kelta deveno, la [[akordiono]], la [[violono]], la [[tamburo]], la [[portugala gitaro]] (tipa de [[fado]]) kaj aliaj variaj [[blovinstrumento]]j kaj [[Frapinstrumento|perkutinstrumentoj]]. Estas eĉ en malgrandaj loĝlokoj [[orkestro]]j, municipaj bandoj, muzikgrupoj, korusoj ktp., kiuj ludas la plej diversajn muzikstilojn, el popolmuziko al klasika.<ref>Manel Grilo [http://semibreves.pt/Instrumentos%20Tradicionais%20Portugueses.htm Instrumentos tradicionais portugueses], 2007. Alirita la 24an de Januaro 2012. Arkivita en la 31an de Decembro 2011.</ref> Populare portugaloj ĝenerale emas grupe kanti en sociaj okazaĵoj, kiel festoj, nuptoj, veturoj ktp., ekzemple pli ol aliaj najbaraj popoloj kiel hispanoj. La plej fama populara muzikstilo estas [[fado]], kiu fakte helpis la disvastigon de la [[portugala lingvo]] (kune kun la brazila popolkanto), kies plej fama kantistino historie estis [[Amália Rodrigues]], kiu partoprenis ankaŭ kiel aktorino same kiel kantistino en portugalaj filmoj. Kelkaj popularaj muzikistoj kaj kantistoj estas la grupo [[Madredeus]], kies [[ĉefkantistino]] estis [[Teresa Salgueiro]], kaj la kantistinoj [[Mariza]], [[Mísia]], Mafalda Arnauth, [[Cristina Branco]], [[Cuca Roseta]] kaj [[Dulce Pontes]].<ref>[http://www.edusurfa.pt/Area.asp?seccao=2&area=6&artigoid=7907 História do Fado] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140706225518/http://www.edusurfa.pt/Area.asp?seccao=2&area=6&artigoid=7907 |date=2014-07-06 }} Alirita la 24an de Januaro 2012. Arkivita en la 31an de Decembro 2011.</ref> Inter la plej konataj virkantistoj menciindas [[Carlos do Carmo]], Alfredo Marceneiro kaj Camané.<ref>[http://www.verdesanos.com/gp.htm Guitarra portuguesa]- Historia e propriedades acústicas, Verdes Anos. Alirita la 24an de Januaro 2012. Arkivita en la 31an de Decembro 2011.</ref> La plej ofta ensemblo por fado estas gitaristo kun gekantisto. Populare luditaj en trinkejoj en serioza etoso, tradicia ludmaniero konsistis en paro da gitaristo kaj kantisto kiu ludis po unu pecon, post kio alia paro, eble en alia parto de la salono, ludis alian pecon kvazaŭ responde. Lastatempe tio jam preskaŭ ne ekzistas, kaj la turismo maltradiciigis la ludmanieron: nun estas pli facile trovi paron da ludistoj kiuj kantas unu pecon post alia kiel spektaklo en luksaj restoracioj. [[Dosiero:1-Casa da Musica-exterior (1).jpg|eta|La ''Casa da Música'', en [[Porto]].]] Kvankam fado plue estas la plej konata ĝenro de portugala muziko ekster Portugalio, ankaŭ la «nova» portugala muziko ludas gravan rolon. Tiel oni povas elstarigi [[Rui Veloso]], foje nomita patro de la portugala ''rok-muziko''; [[Sara Tavares]], laŭ stilo de afrikaj influoj; [[Xutos & Pontapés]], grupo de portugala ''rock'' formita en 1978; [[Moonspell]], bando de ''heavy metal'' tre fama en Eŭropo, aŭ Blasted Mechanism, grupo de alternativa rok-muziko.<ref name="Música">[http://cvc.instituto-camoes.pt/conhecer/biblioteca-digital-camoes/doc_download/1338-q-a-musica-em-portugal-q.html A música em Portugal] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130929154357/http://cvc.instituto-camoes.pt/conhecer/biblioteca-digital-camoes/doc_download/1338-q-a-musica-em-portugal-q.html |date=2013-09-29 }}, [[Instituto Camões]] Alirita la 25an de Januaro 2012. Arkhivita en la 31an de Decembro 2011.</ref> La portugala [[klasika muziko]] konstituas gravan kaj apartan parton de la okcidenta klasika muziko. Laŭlonge de la jarcentoj elstaris komponistoj kaj muzikistoj famaj kiel la menestreloj Martim Codax kaj Dionizo la 1-a; la plurfoniistoj [[Duarte Lobo]], Filipe de Magalhães, [[Manuel Cardoso]] kaj Pedro de Cristo; la orgenisto Manuel Rodrigues Coelho; la komponisto kaj klavicenisto Carlos Seixas; la kantistino Luísa Todi; la sinfoniisto kaj pianisto João Domingos Bomtempo kaj la komponisto kaj muziksciencisto Fernando Lopes Graça. La orepoko de la portugala muziko koincidis kun la pinto de la klasika plurfonio en la 17-a jarcento (Skolo de Évora, Monaĥejo de la Sankta Kruco (Koimbro)). Inter la grandaj aktualaj referencoj, elstaras la pianistoj Artur Pizarro, [[Maria João Pires]], Olga Prats kaj Sequeira Costa; la vjolistino Anabela Chaves; la violonisto Carlos Damas; la baritonulo Jorge Chaminé; la komponisto Emmanuel Nunes kaj la komponisto kaj majstro Álvaro Cassutto. La plej gravaj simfoniaj orkestroj estas la orkestro de la Fondaĵo Calouste Gulbenkian, la Nacia Orkestro de Porto kaj la Portugala Simfonia Orkestro. Pri [[opero]], la Nacia Teatro de Sankta Karolo, en Lisbono, estas la plej referenca.<ref name="Música"/> === Literaturo === {{Ĉefartikolo|Literaturo de Portugalio}} [[Dosiero:Camões, por Fernão Gomes.jpg|eta|maldekstre|[[Luís de Camões]], konsiderata unu el la plej gravaj figuroj de la literaturo en [[portugala lingvo]].]] La portugala literaturo, fakte unu el la plej fruaj okcidentaj literaturoj, disvolviĝis tra teksto kaj muziko. Ĝi kunhavas siajn originon kun la mezepoka [[Galeglingva literaturo|galega]] literaturo, en la [[kantigo]]j galeg-portugalaj, fakte en epoko en kiu nek apartiĝis ankoraŭ ambaŭ lingvoj kaj kulturoj nek Portugalio mem posedis grandan parton de sia aktuala teritorio. En la oficiala [[Kanono (regulo)|kanono]] de la portugala literaturo, oni valorigas speciale, jam agnoskite en la epoko, la epopeon ''[[Os Lusíadas]]'' de [[Luís de Camões]], kiu rakontas poezie la veturojn kaj aventurojn de la portugalaj malkovrintoj survoje al Hindio dum la 15-a jarcento.<ref name="WDL">{{cite web |url = http://www.wdl.org/en/item/11198/ |title = The Lusiads |website = [[World Digital Library]] |date = 1800-1882 |accessdate = 2013-08-31 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20171014103951/https://www.wdl.org/en/item/11198/ |archivedate = 2017-10-14 }}</ref> [[Gil Vicente]], siaflanke, estis unu de la fondintoj de la teatraj tradicioj kaj portugala kaj hispana.<ref name="Literatura"/><ref name="Literatura2"/> Krom tiuj verkistoj, endas elstarigi la figurojn de [[Fernando Pessoa]], fama interalie pro siaj [[heteronimo]]j, kaj de [[Eugénio de Andrade]] en poezio. En prozo, endas elstarigi nomojn kiel tiuj de [[José Saramago]], ricevinto de la [[Nobel-premio pri literaturo]] en 1998; [[Eça de Queirós]], aŭtoro de ''Os Maias'', pinta romano de la portugala realismo, kaj de ''O Crime do Padre Amaro''; [[Aquilino Ribeiro]], kiu estis proponita por la Nobel-premio pri literaturo en 1960 kaj [[Miguel Torga]], fama interalie pro sia defendo de la [[iberismo]]. En teatro, krom [[Gil Vicente]], jam menciita, elstaras António José da Silva —kromnomita «la judo»— kaj Bernardo Santareno.<ref name="Literatura">[http://www.portaldaliteratura.com/literatura.php Sobre a literatura portuguesa] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120107145527/http://www.portaldaliteratura.com/literatura.php |date=2012-01-07 }} Alirita la 24an de Januaro 2012 kaj arkivita en la 31an de Decembro 2011.</ref><ref name="Literatura2">[http://www.instituto-camoes.pt/cvc/conhecer/bases-tematicas/literatura-portuguesa.html Literatura Portuguesa] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120102053413/http://cvc.instituto-camoes.pt/conhecer/bases-tematicas/literatura-portuguesa.html|date=2012-01-02}} – Instituto de Camões Alirita la 24an de Januaro 2012 kaj arkivita en [https://web.archive.org/web/20140221200215/http://cvc.instituto-camoes.pt/conhecer/bases-tematicas/literatura-portuguesa.html] la 31an de Decembro 2011.</ref> Aliaj menciindaj verkistoj estas [[Florbela Espanca]], [[Bocage]], [[Antonio Nobre]], kaj [[Sophia de Mello Breyner Andresen]]. === Kuirarto === [[Dosiero:MargaretCafe PasteisDeNata.JPG|eta|''Pasteis de Belém''.]] '''Portugala kuirarto''' baziĝas sur viando kutime kune kun [[rizo]], sur [[fiŝo]] (speciale la miloj da manieroj por prepari la sekan, saligitan [[moruo]]n). La [[rizo]] tre gravas kiel hidrokarbona fonto en la portugala kulturo, malkiel en Hispanio (esence terpomoj), aŭ en Italio (diversspecaj nudeloj). Ankaŭ la mar-fruktoj, speciale kelkaj konkaĵoj, pulpo kaj sepio ludas gravan rolon en la portugala kuirarto. La dolĉaĵoj formas ankaŭ grandegan ĉapitron en la portugala kuirarto - multspecaj monaĥejaj dolĉaĵoj, speciale el ovoj, lakto, sukero, cinamo, laktgraso, ktp. La kuirarto estas tre varia. Ĉiu areo de la lando havas sian tipan pladon komponitan ĉefe el diversaj viandaĵoj ([[bovo|bovaĵo]], [[ŝafo|ŝafaĵo]], [[porko|porkaĵo]] kaj [[Blanka viando|blankaj viandoj]]), el diversaj [[kolbaso]]j, [[fiŝo|fiŝaĵoj]] (ĉefe la menciita [[moruo]]) kaj el [[marfrukto]]j. Inter popularaj fromaĝoj elstaras tiu de la ''Serra da Estrela'', de ''Azeitão'' kaj de ''São Jorge'', inter multaj aliaj.<ref name="Culinária">[http://www.gastronomias.com/portugal/ Gastronomia de Portugal] Alirita la 24an de Januaro 2012 kaj arkivita en la 31an de Decembro 2011</ref><ref name="Culinária2">[http://kireceitas.hd1.com.br/tutoriais/tutorial_cozinha_portuguesa.htm Tutorial cozinha portuguesa] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120517182944/http://kireceitas.hd1.com.br/tutoriais/tutorial_cozinha_portuguesa.htm |date=2012-05-17 }} Alirita la 24an de Januaro 2012 kaj arkivita en la 31an de Decembro 2011</ref> Portugalio estas lando tre vinprodukta kaj tre vinkonsuma, kaj estas famaj la [[vino]]j de la regionoj [[Doŭro]], [[Alentejo]] kaj Dão, la verdaj vinoj de provinco Minho, kaj la brandecaj vinoj de [[Portovino|Porto]] kaj de [[Madeira]], historie eksportataj ekzemple al Britio. Pri [[Bakaĵo|kukofarado]] estas enorma vario de tradiciaj receptoj kiel la famaj ''pasteis de Belém'', la ''ovos moles'' de [[Aveiro]], la ''pasteis de Tentúgal'', la ''sericaia'' de [[Elvas]] kaj la [[spongkuko]] de Ovar, same kiel multaj aliaj.<ref name="Culinária"/><ref name="Culinária2"/> Inter plej popularaj pladoj, elstaras la ''cozido à portuguesa'', la «bacalhau à brás», la «bacalhau à Gomes de Sá», la ''espetadas'' de Madeira, la «vulkana ''cozido''» de Azoroj, la «leitão assado à Bairrada», la «Rojões à moda do Minho» de [[Aveiro]] kaj de la provinco Minho, la ''chanfana'' de Beira, la porkaĵo alemtejeca, rostita fiŝaĵo (en la tuta lando), la ''tripas à moda do Porto'' (de la regiono de Porto), la «pataniscas de bacalhau» ktp. Pri [[moruo]] (''bacalhau'') portugaloj populare fanfaronas, ke ili havas 365 diferencajn receptojn, kaj tial ili povas manĝi moruon ĉiutage en la jaro sen ripeti recepton. La portugala kuirarto influis super aliajn tutmondajn kuirartojn kiel tiu de [[Japana kuirarto|Japanio]], kiel okazis ekzemple per la enkonduko de la [[tempuro]].<ref name="Culinária"/><ref name="Culinária2"/> ===Arkitekturo=== [[Dosiero:Chapterhouse window of the Convent of Christ (Tomar) 74.jpg|eta|maldekstre|230px|[[Manuelisma stilo|Manuelisma]] fenestro de la [[Monaĥejo de Kristo]], [[Tomar]].]] La [[arkitekturo de Portugalio]] estas esprimo kiu referencas al la arkitekturo praktikita en la teritorio de aktuala Portugalio eĉ ekde antaŭ la fondo de la lando mem en la 12-a jarcento. La termino povas referenci ankaŭ al konstruaĵoj kreitaj sub la portugala influo aŭ eĉ fare de portugalaj arkitektoj mem en aliaj mondopartoj, partikulare en la Portugala Imperio (inklude Olivenza en Hispanio). * Estas lokoj de [[Monda Kulturheredaĵo de UNESKO]] (ĉefe arkitekturaj sed ne nur) jenaj: ** [[Monaĥejo de la hieronimanoj de Belém]] kaj [[Turo de Belem]] ([[Torre de Belém]]) - turo en [[Lisbono]]; ** Historiaj centroj de urboj [[Évora]], [[Angra do Heroísmo]], [[Guimarães]] kaj [[Porto]]; ** [[Monaĥejo de Kristo]] en [[Tomar]]; ** [[Kultura pejzaĝo]] de [[Sintra]] komponita de Palaco en urbo kaj Kastel-palaco sur montopinto inter alia; ** Prahistoria arto en la Valo de Coa (''Vale do Côa''); ** Vitejoj de [[Douro]]; ** Monaĥejoj de [[Monaĥejo de Batalha|Batalha]] kaj [[Monaĥejo de Alcobaça|Alcobaça]]; ** Vitejoj da Ilha do [[Pico]], [[Açores]] ([[Azoroj]]); ** Arbaro [[Laŭrisilvaj arbaroj|Laŭrisilva]], insulo [[Madejro (insulo)|Madejro]]. Estas kandidatoj al la Heredo la jenaj insuloj: [[Berlengas]], [[Desertas]], [[Selvagens]]. Ekster monumenta arkitekturo, la popola arkitekturo konsistas el tre mallarĝaj domoj kaj stratoj en urboj, uzado de ŝtono kiel ĉefa [[konstrumaterialo]] kaj partikulare de [[granito]] en la nordo de la lando, kaj uzado de blankaj muroj en la sudo, iel simile al la sudo de Hispanio. La plintokoloro sub la blanko en la suda regiono indikas tiun devenon, ekzemple helblua en [[Alentejo]], flava en [[Algarvo]] ktp. === Vidaj artoj === [[Dosiero:Cardoso10.jpg|eta|dekstre|230px|Pentraĵo de [[Amadeo de Souza Cardoso]].]] Portugalio havas riĉan historion en [[pentrarto]]. La unuaj bone konataj pentristoj datas el la 15-a jarcento – nome [[Nuno Gonçalves]] kaj [[Grão Vasco|Vasco Fernandes]] – estis parto de la malfrugotika pentroperiodo. Dum la [[Renesanco]], la portugala [[pentrarto]] estis tre influita de la nordeŭropa pentrarto. En la baroka periodo [[Josefa de Óbidos]] kaj Vieira Lusitano estis la plej fekundaj pentristo. [[José Malhoa]], konata pro sia verko ''Fado'', kaj [[Columbano Bordalo Pinheiro]] (kiu pentris la portretojn de [[Teófilo Braga]] kaj [[Antero de Quental]]) estis ambaŭ referencoj en [[Realismo (arto)|naturalisma pentrarto]]. En la 20-a jarcento alvenis [[Modernismo]], kaj kun ĝi la plej elstaraj portugalaj pentristoj: nome [[Amadeo de Souza-Cardoso]], kiu estis tre influita de francaj pentristoj, precize la Delaunay-oj ([[Robert Delaunay|Robert]] kaj [[Sonia Delaunay|Sonia]]). Inter liaj plej bone konataj verkoj estas ''Canção Popular a Russa e o Fígaro''. Aliaj grandaj modernistaj pentristoj/verkistoj estas [[Carlos Botelho]] kaj [[Almada Negreiros]], amiko de la poeto [[Fernando Pessoa]], kiu pentris la portreton de Pessoa. Li estis tre influita kaj de [[Kubismo]] kaj de [[Futurismo]]. Elstaraj internaciaj figuroj en vidaj artoj nuntempe estas pentristoj [[Maria Helena Vieira da Silva|Vieira da Silva]], Júlio Pomar, Helena Almeida, Joana Vasconcelos, Julião Sarmento kaj Paula Rego. Inter skulptistoj menciindas [[António Soares dos Reis]]. === Kinarto === [[Dosiero:Maria de Medeiros Cannes.jpg|eta|maldekstre|200px|[[Maria de Medeiros]] estas unu el plej konataj aktorinoj de kinarto kaj portugala kaj internacia.]] Portugala kinarto havas longan tradicion, fakte el la propra nasko de la komunika kaj distra rimedo fine de la 19-a jarcento. António Lopes Ribeiro, António Reis, Pedro Costa, João César Monteiro, José Fonseca e Costa, Edgar Pêra, António-Pedro Vasconcelos, Fernando Lopes, João Botelho, João Mário Grilo kaj Leonel Vieira, estas inter tiuj kiuj akiris elstarecon. Famaj portugalaj filmaktoroj estas Nuno Lopes, Daniela Ruah, Diogo Infante, Soraia Chaves, Ribeirinho, Lúcia Moniz, kaj Diogo Morgado. Famaj aktoroj el kiuj kelkaj aktivis ne nur en portugala kino, sed ankaŭ en internaciaj filmoj estas [[Joaquim de Almeida]], [[Maria de Medeiros]], Beatriz Costa, Laura Alves, Milú, kaj plej fama reĝisoro estas [[Manoel de Oliveira]]. Aparte Portugalio proponas multajn interesajn scenejojn por filmi scenojn de famaj filmoj. La filmo ''Capitães de Abril'' estis [[Internacia kunprodukto|kunproduktaĵo]] de Portugalio, Hispanio, Italio kaj Francio de 2000 verkita kaj reĝisorita de Maria de Medeiros, inspirita en la okazaĵoj de la 25a de Aprilo de 1974 en Portugal, konataj kiel la [[Revolucio de la Diantoj]]. La germana reĝisoro [[Wim Wenders]] realigis du sinsekvajn filmojn pri Portugalio kaj Lisbono respektive nome ''Der Stand der Dinge'' (1982) kaj ''Lisbon Story'' (1994). ''El perro del hortelano'' (1996) estas filmo reĝisorita de Pilar Miró kiel versio de [[komedio]] de [[Lope de Vega]]; multaj scenoj estis filmitaj en la palacoj de Sintra, Queluz, Fronteira kaj en preĝejo de Setúbal. ===Lingvo=== {{Ĉefartikolo|Portugala lingvo}} [[Dosiero:Averta signalo.jpg|eta|Portugallingva averta signalo pri fervojo en [[Valença (Portugalio)]].]] La '''portugala lingvo''' (portugale: ''português'') estas [[latinidaj lingvoj|lingvo latinida]], nun parolata de preskaŭ 200 milionoj da homoj. Ĝi estas la sesa plej parolata mondlingvo, parolata en [[Eŭropo]], [[Ameriko]], [[Afriko]], kaj [[Azio]]. Nur la [[mandarena lingvo|mandarena]], la [[hispana lingvo|hispana]], la [[angla lingvo|angla]], la [[hindia lingvo|hindia]], la [[bengala]] havas pli da parolantoj. Ĝi estas en la sama rango kiel la [[araba lingvo]] aŭ la [[rusa lingvo|rusa]] laŭ la nombro de parolantoj. La [[historio de la portugala lingvo]] estas historio de la evoluo de la portugala lingvo ekde ĝia origino en la nordokcidento de la [[Ibera duoninsulo]] ĝis hodiaŭ, kiel oficiala lingvo parolata en Portugalio kaj en kelkaj [[Portugalparolantaj afrikaj landoj|landoj de portugallingva esprimo]]. En ĉiaj aspektoj (fonetiko, morfologio, vortaro kaj sintakso), la portugala lingvo estas esence la rezulto de organika evoluo ekde la [[vulgara latino]] alportata de la romiaj kolonoj en la 3a jarcento a.K., kun malgrandaj influoj de aliaj lingvoj kaj kun markita [[Kelta lingvaro|kelta]] [[substrato]]. La arkaika portugala disvolviĝis en la 5a jarcento p.K., post la falo de la [[Romia Imperio]] kaj la ĝermanaj invadoj, kiel latinida dialekto, nomita galega-portugala, kiu malsimiliĝis de aliaj iberaj latinidaj lingvoj. Uzita en dokumentoj skribitaj ekde la 9a jarcento, la galega-portugala fariĝis matura lingvo en la 13a jarcento, kun riĉa literaturo. En 1290 ĝi dekretiĝis kiel [[oficiala lingvo]] de la regno Portugalio de la reĝo [[Dinis la 1-a de Portugalio|Dinis la 1-a]]. La salto al la moderna portugala alvenis en la [[Renesanco]], kun la ''Cancioneiro Geral'' de Garcia de Resende (1516) konsiderita kiel la normo. La normigado de la lingvo komencis en 1536, kun la kreado de la unuaj gramatikoj, de Fernão de Oliveira kaj João de Barros. Ekde la 16a jarcento, kun la ekspansio dum la [[epoko de la malkovroj]], la historio de la portugala lingvo ĉesis okazi ekskluzive en Portugalio, ampleksante la eŭropajn portugalajn kaj la internaciajn portugalajn. == Esperanto en Portugalio == {{Ĉefartikolo|Esperanto-movado en Portugalio}} [[Dosiero:Carreira1919.jpg|eta|270px|maldekstre|Kovrilpaĝoj de libreto kun ok glumarkoj (bildoj de Portugalujo kaj sloganoj), eldonita de Agencia Esperantista Silva & Carreira Lda, Lisbono.]] En 1924 la societo „Rondo Amikeco“ kaj aliaj fondis la [[Portugala Esperanto-Asocio|Portugalan Esperanto-Asocion]] (PEA), kiu nacia societo laboris vigle en la sidejo de [[Framasonismo|framasona]] lernejo, ĝis kiam militistaj diktatoroj ĝin okupis. De tiam PEA vivas kvazaŭ nur en poŝtkesto 279 Lisboa, en la espero de pli favoraj kondiĉoj. Saldanha Carreira oficiale gvidis kurson ĉe la Polico. La policistoj uzis kaj uzas Esperanto-distingilon kaj iliaj turismaj servoj estis kaj estas oficiale uzataj de la ĉefdelegito de la Portugala Teritorio de Universala Esperanto-Asocio ([[UEA]]) laŭnecese. Post fermo de la unua kurso la kursanoj malfermis asocion Portugala Esperanta Polica Asocio, bele meblitan de la ĉefkomandanto. Dum 1925 aperis 6 n-roj de la oficiala organo de PEA ĉefe per la donaco de Teixeira Lino-Fundao (Eskudoj 12.000 S 00). De 1927 ĝis 1930 la movado dormadis, nur la laboristaj Esperantistoj daŭrigis konstante kaj senlace la propagandon, kiu eĉ nun estas tre vigla. Registrindaj nomoj: Costa Junior, Irmundo Barros, Vicente Junior kaj Armando d' Almeida. La ĉefaj nunaj laboristaj asocioj estas "Ligo de l' Okcidentaj Esperantistoj", "Antaŭen" kaj "Nova Vojo". En 1932 la movado reviviĝis post parolado kaj kurso gvidita de Saldanha Carreira antaŭ la mikrofono de la Radio Stacio CT. 1AA Lisboa de Abilio Nunes dos Santos. La instruo estis vera apostolado, la paroladanto profitis ĉiam la korespondaĵojn elvenantajn el la Asocio de Blinduloj, el la Malliberejoj ktp., por sin turni al ĉiuj, kiuj bezonis protekton kaj komforton kaj beni ilin per ripozigaj, mildigaj vortoj. Kiel sekvo, la unua kongreso de Radiotelefonio (1932) aprobis ĉiesvoĉe tezon prezentatan de radioamantoj de [[Barreiro]], aklame apogante la decidojn de Kongreso de Radio-Kluboj okazinta en [[Cannes]]. La konkludoj de la unua Nacia Kongreso, por ke Esperanto estu akceptata kiel lingvo de la Radiotelefonio estas prezentitaj oficiale al la ministro. En 1933 fondiĝis Esperantista sekcio en „Touring Club de Portugal“. Pere de ĝia agado oni sukcesis aranĝi duonoficialan nedevigan Esperanto-kurson en la komercaj lernejoj de Ferreira Borges, Veiga Beirao, Rodrigues Sampaio; oficialan nedevigan kurson ĉe la polico; kaj kurson en Touring Club, kies vicprezidanto, la fama verkisto D. Alberto Bramao prezidis ĉiujn kunvenojn kaj paroladojn organizitajn de la sekcio. [[Dosiero:Emblemo de UK 2018.png|eta|Emblemo de la kongreso [[UK 2018]], en [[Azuleĥo|azuleĥa]] portugala stilo.]] Aparte menciindas la kultura esperanto-revuo [[La Karavelo]]. Ĝi estis fondita de [[João José Santos]] (Ĝoano) en la portugala urbo [[Estremoz]] en [[oktobro 2007]]. Ĝi aperis sesfoje jare unue per [[Interreto]] kaj poste surpapere. Kunlaboris en la [[revuo]] tutmonde konataj esperantistoj. La gazeto aperigis historiajn artikolojn, tradukojn de konataj verkistoj, ĉefe [[Portugala lingvo|portugallingvaj]], sed ne nur, ankaŭ originalajn [[poemo]]jn, [[rakonto]]jn, ktp. La nomo de la revuo omaĝas la [[karavelo]]n, kiu estas konata ŝiptipo inventita kaj uzata de la portugaloj dum la [[15-a jarcento|15-a]] kaj la [[16-a jarcento]]j kaj grava en la malkovro de nekonataj lokoj, por la tiamaj eŭropanoj. La '''[[UK 2018|103-a Universala Kongreso de Esperanto]]''' ([[Universala Kongreso de Esperanto|UK]]) okazis ekde la [[28-a de julio]] ĝis la [[4-a de aŭgusto]] [[2018]] en [[Lisbono]] ([[Portugalujo]]). UK neniam antaŭe okazis en Portugalio. La kongresa temo estis “Kulturoj, lingvoj, [[tutmondiĝo]]: Kien nun?”.<ref>{{Citaĵo el la reto | url = https://uea.org/aktuale/komunikoj/2017/Kongresa-temo-en-Lisbono-Kulturoj-lingvoj-tutmondigxo-Kien-nun | titolo = Kongresa temo en Lisbono: “Kulturoj, lingvoj, tutmondiĝo: Kien nun?” | alirdato = 2017-10-18 | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2017-10-18 | formato = | verko = | eldoninto = [[Universala Esperanto-Asocio]] | arkivurl = | arkivdato = }}</ref> == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="200"> Citania briteiros casa 2.jpg|Kastruma kulturo en Citânia de Briteiros. Siege of Lisbon by Roque Gameiro.jpg|Sieĝo de Lisbono. Batalla de Aljubarrota.jpg|Batalo de Alĵubaroto. Batalha 009 (4617766169).jpg|[[Monaĥejo de Batalha]]. Europa - Portugal - Lisboa - Mafra - Palacio.jpg|[[Nacia Palaco de Mafra|Palaco de Mafra]]. O Regicídio por Haenen (2).jpg|Atenco kontraŭ la antaŭlasta reĝo [[Karlo la 1-a (Portugalio)|Karlo la 1-a]] kaj lia heredunto kaj plia aĝa filo, Princo Ludoviko Filipo. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|ReVo=portugali}} * [[Listo de urboj de Portugalio]] * [[Listo de portugalaj "freguesias"]] * [[Listo de portugalaj municipoj]] * [[Portugalusonanoj]] == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{pt}}) * {{ueavikio|Portugalujo|{{paĝonomo}}}} {{eo}} * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/portugal/ Portugalio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210109122645/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/portugal |date=2021-01-09 }} en [[Monda faktolibro de CIA]] {{Membroŝtatoj de la Eŭropa Unio}} {{NATO}} {{Ŝtatoj en Eŭropo}} {{KPL}} * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Portugal|revizio=142743614}} {{Leginda|2022|11|15}} {{ADLM|2023|02}} {{Havenda artikolo|Portugalio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Portugalio| ]] [[Kategorio:Ŝtatoj de la Eŭropa Unio]] [[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1140-1149]] [[Kategorio:Aperis en 1143]] [[Kategorio:Membroj de la Nordatlantika Traktat-Organizo]] m9uemf30z3f794naod3wsts46lk8oez 0 3808 9494787 9493876 2026-10-17T12:23:25Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494787 wikitext text/x-wiki {{Pluraj problemoj|esperantigu referencojn}} {{Geokesto | insulo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Sicilio | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-it|Sicilia}} | alia_nomo1 = {{LingvoKunNomo|scn|sicil|''Sicilia''}} | kategorio = {{#invoke:Wikidata|claim|P31|parameter=link|list=&#32;•&#32;}} <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Sicilia | moto = | kromnomo = <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Palermo-Castle-bjs-1.jpg | dosiero_priskribo = [[Palaco de la Normandoj]], sidejo de la regiona sicilia asembleo. <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Sicily.svg | blazono = Coat of arms of Sicily.svg <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Italio | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = Apenina duoninsulo | ŝtato_tipo = Duoninsulo | regiono = Itala insularo | regiono_tipo = Zono | distrikto = Suda Italio | distrikto_tipo = Parto de Italio | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = Sicilia reĝlando | histregiono1 = Reĝlando de la du Sicilioj | histregiono2 = | histregiono_tipo = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | parto_tipo = Provincoj | parto_faldo = 1 | parto = [[Provinco Agriĝento|Agriĝento]] | parto1 = [[Provinco Caltanissetta|Caltanissetta]] | parto2 = [[Provinco Catania|Catania]] | parto3 = [[Provinco Enna|Enna]] | parto4 = [[Provinco Messina|Messina]] | parto5 = [[Provinco Palermo|Palermo]] | parto6 = [[Provinco Ragusa|Ragusa]] | parto7 = [[Provinco Siracusa|Siracusa]] | parto8 = [[Provinco Trapanio|Trapanio]] | rivero = | rivero1 = | rivero_tipo = | memorindaĵo = Naturrezervejo Zingaro | memorindaĵo_tipo = Rezervejo | ŝoseo = | montaro = | montaro_tipo = | ĉefurbo = Palermo | animalo = | orogenezo = Etna | orogenezo_tipo = Vulkano | geologio = Mediteraneo | geologio1 = Tirena Maro | geologio2 = Ionia Maro | geologio_tipo = Akvoj | urbo_faldo = 1 | urbo_tipo = Kelkaj urboj | urbo = Catania | urbo1 = Messina | urbo2 = Siracusa | urbo3 = Marsala | urbo4 = Gela | urbo5 = Ragusa | urbo6 = Trapani | urbo7 = Vittoria | urbo8 = Caltanissetta | urbo9 = Agriĝento | urbo10 = Erice | planto_faldo = 1 | planto = Olivo | planto1 = Migdalo | planto2 = Vitacoj | planto3 = Citruso | planto4 = Pistacio <!-- *** Situo *** --> | ĉefurbo_situo = Palermo | koordinatoj_ne_en_titolo = true | ĉefurbo_leviĝo = 0 | ĉefurbo_lat_d = 38 | ĉefurbo_lat_m = 07 | ĉefurbo_lat_s = 00 | ĉefurbo_lat_NS = N | ĉefurbo_long_d = 13 | ĉefurbo_long_m = 22 | ĉefurbo_long_s = 00 | ĉefurbo_long_EW = E | plej_alta_situo = Etna | plej_alta_leviĝo = 3328 | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 25711.0 | areo_rondumo = 1 | longo = | larĝo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = {{WikidataLoĝantaro}} | loĝantaro_dato = {{WikidataLoĝantaroDato}} | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = | establita_tipo = | dato = | ĉefulo = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} (en {{CURRENTYEAR}}) | ĉefulo_tipo = regiona prezidanto | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = <!-- *** UNESCO ktp. *** --> | unesko_nomo = Arkeologia areo en Agriĝento | unesko_jaro = 1997 | unesko_tipo = kultura heredaĵo | unesko_kriterioj = i, ii, iii, iv | unesko_regiono = 4 | unesko_numero = 831 <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = | libera1 = | libera1_tipo = | libera2 = | libera2_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = Sicily in Italy.svg | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo enkadre de Italio | mapo_lokumilo = | mapo1_priskribo = Situo de Palermo enkadre de insulo Sicilio | mapo1_lokumilo = Sicilio | mapo2 = | mapo2_priskribo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = {{oficiala retejo}} | commons = Sicilia <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=7|frame-align=center |frame-lat={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |frame-long={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |frame-width=260}} }} '''Sicilio''' ({{Lang-it|Sicilia}}, ''Sicìlia'' [[sicilia lingvo|sicililingve]]<ref>Ankaŭ skribite kiel ''Sixilia''; en malnova sicilia lingvo kaj ankaŭ estas atestoj pri alia formo, ''Sichilia''.</ref>, ''Səcəlia'' [[Gaŭlo-itala lingvaro|gaŭl-itale]], ''Siçillja'' en ''[[arbereŝoj|arbereŝa dialekto]]''<ref>Ankaŭ uziĝas la variantoj pli literaturaj en la albana lingvo ''Siçili/a'' aŭ ''Siqili/a''.</ref>, ''Σικελία'' en la [[greka lingvo]]), estas la plej granda [[insulo]] de la [[Mediteraneo|mediteranea maro]]. La Sicilia [[Regionoj kaj provincoj de Italio|Regiono]] havas specialan aŭtonoman statuson kaj ĝia ĉefurbo estas [[Palermo]]. Ĝi apartenas al [[Italio]] kaj troviĝas en ties plej suda parto. Sicilio situas en la centra [[Mediteraneo]] kaj etendiĝas ekde la pinto de la [[Itala duoninsulo|Apenina duoninsulo]], de kiu ĝi estas apartigita nur per la mallarĝa Mesina Markolo, direkte al la [[Nord-Afriko|nordafrika marbordo]]. Ĝia plej konata altaĵo estas [[Etna]], kiu, {{Unuo|3350}} metrojn alta, estas la plej alta aktiva vulkano en Eŭropo kaj unu el la plej aktivaj en la mondo<ref>{{Cite web|url=http://www.volcano.group.cam.ac.uk/2012/10/01/etna-aeolian-islands-2012/|title=Etna & Aeolian Islands 2012 – Cambridge Volcanology|publisher=|accessdate=2019-03-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612184911/https://www.volcano.group.cam.ac.uk/2012/10/01/etna-aeolian-islands-2012/|archivedate=2018-06-12}}</ref>. La insulo havas tipan [[Mediteranea klimato|mediteranean klimaton]]. La plej frua arkeologia pruvo pri homa ekloĝado en la insulo originas el la frua {{Unuo|12000}}-a jaro a.K.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=G2lJJZdUqwwC&pg=PA27&lpg=PA27&dq=sicily+12000+BC#v=onepage&q=sicily%2012000%20BC&f=false|title=Sicily. Ediz. Inglese|work=google.it|isbn=9781740599696|last1=Maric|first1=Vesna|year=2008}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=VTdTby1dqhMC&pg=PA544&lpg=PA544&dq=sicily+12000+BC#v=onepage&q=sicily%2012000%20BC&f=false|title=Pauline Frommer's Italy|work=google.it|isbn=9780471778608|last1=Bain|first1=Keith|last2=Bramblett|first2=Reid|last3=Bruyn|first3=Pippa de|last4=Nadeau|first4=Barbie Latza|last5=Fink|first5=William|date=2006-08-07}}</ref> Je proksimume 750 a.K., Sicilio estis la loko por kelkaj fenicaj kaj grekaj kolonioj, kaj dum la sekvaj 600 jaroj, ĝi estis la batalkampo de la [[Punikaj Militoj|grek-punikaj]] kaj romi-punikaj militoj, kiuj finiĝis per la romia detruo de [[Kartago]]. Post la falo de la [[Romia Imperio]] en la 5-a jarcento, Sicilio ofte havis malsamdevenajn regantojn, kaj dum la frua [[Mezepoko]], ĝi estis regata laŭ victurno, de la [[vandaloj]], [[ostrogotoj]], [[Bizanca imperio|bizancanoj]], [[araboj]] kaj [[normandoj]]. Poste ĝi estis regata de la dinastio [[Anĵuo]], de la kronlandoj [[Aragonio]], [[Hispanio]], kaj la [[Sankta Romia Imperio]], kaj tiam finfine unuigita sub la [[Burbonoj]] kun [[Napolo]], kiel la [[Reĝlando de la Du Sicilioj]]<ref>Pasquale Hamel – L' invenzione del regno. Dalla conquista normanna alla fondazione del Regnum Siciliae (1061–1154)</ref>. Sekvante la Ekspedicion de la ruĝĉemizuloj, [[Giuseppe Garibaldi]] gvidanto de ribelo dum la [[Unuiĝo de Italio|Itala Unuiĝo]] ĝi iĝis parto de Italio en 1860. Post la naskiĝo de la [[Italio|Itala Respubliko]] en 1946, Sicilio ricevis apartan statuson kiel aŭtonoma regiono. Sicilio havas riĉan kaj unikan kulturon, aparte en kampoj kiel la artoj, muziko, literaturo, kuirarto kaj arkitekturo. Ĝi ankaŭ gravas pro arkeologiaj kaj prahistoriaj ejoj kiel ekzemple la [[Nekropolo de Pantaliko]], la [[Valo de la Temploj]] kaj [[Selinunte]]. Sicilio havas ĉirkaŭ 5,1 milionojn da loĝantoj kaj areon de 25.710&nbsp;km², pro kio ĝi estas la plej ampleksa regiono de Italio kaj la [[Listo de insuloj laŭ areo|45a plej granda insulo en la mondo]]. [[Oficiala lingvo]] de la insulo estas la [[itala lingvo|itala]], sed parto de la loĝantaro parolas la [[sicilia lingvo|sicilian lingvon]], parolatan ankaŭ en [[Kalabrio]] kaj [[Apulio]]. == Geografio == [[Dosiero:Sicily map-es.svg|eta|maldekstra|Fizika mapo de Sicilio.]] Sicilio estas [[insulo]] situanta en la sudo de [[Italio]]. Tri kilometroj de la [[Mesina Markolo]] disigas ĝin disde la [[itala duoninsulo|duoninsulo]]. Ĝi situas je 140&nbsp;km de [[Tunizio]], en la nordo de [[Afriko]], disigata de ĝi pere de la [[Sicilia markolo]].<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/542800/Sicily Britannica – Travel & Geography – Sicily] Italian Sicilia – retrieved 11 May 2010.</ref> La [[Tirena maro]] banas la nordan marbordon. Geologie ĝi apartenas al la sama [[tektona plato]] kiel la [[Itala duoninsulo]], kaj [[Orografio|orografie]] temas pri [[Apeninoj|apenina regiono]] (same okazas al multaj italaj regionoj).<ref name=":9">Di Maggio, C., Madonia, G., Vattano, M., Agnesi, V., & Monteleone, S. (2017). Geomorphological evolution of western Sicily, Italy. ''Geologica Carpathica'', ''68''(1), 80-93.</ref> [[Dosiero:Altimetria_Sicilia.svg|eta|Surfaco de Sicilio per altimetraj zonoj]] Ĝi konsistas ankaŭ el malpli grandaj insuloj kiel la arkipelago de la sep [[Liparaj insuloj]] kaj [[Ustica|Ustiko]] norde, kaj tiu de la tri [[egadaj insuloj|Egadoj]] okcidente kaj sude, la insuloj [[Pantelleria|Pantelerio]], [[Lampedusa|Lampeduzo]], [[Linosa|Linozo]] kaj aliaj pli etaj. La arkipelago [[Malto]] geografie apartenas al Sicilio. Malto estis kunigita al Sicilio, eĉ politike, ĝis la jaro [[1798]], kiam ĝi estis okupata fare de [[Napoleono]] dum du jaroj. La [[Pelagaj insuloj]], integritaj en la [[provinco Agriĝento]] estas, tamen, geografie pli proksimaj al [[Tunizio]]. La reliefo de la insulo precipe estas montara, ĉefe en la nordo kun plilongigo de la Apeninoj kiuj formas la tiel nomatajn sikelajn [[Apeninoj]]n: nome montoj de Palermo, de [[Trapani]]<nowiki/>, [[Nebrodi]], [[Madonie]] kaj [[Peloritani]]. En la sudoriento troviĝas la [[Ibleaj montoj]]. La centro kaj sudo konsistas el montetoj. Ekzistas kelkaj plataĵoj, kiaj la [[Katania ebenaĵo]] kaj la tiel nomata [[Or-Baseno|Ora Baseno]] kie situas la urbo [[Palermo]]. En la centro estas la [[Ereaj montoj]], sur kiuj staras, je 948 metroj super la marnivelo, la urbo [[Enna]]. Okcidente staras aliaj montoj el konsiderinda alteco, kiaj la [[Sikanaj montoj|Sikanaj]], kiuj pintas en [[Rocca Busambra|Roko Buzambro]] (1613 m) kaj [[sikanaj montoj|Kamarato]] (1578 m).<ref name=":10" /> Situanta inter la [[Eŭrazia plato]] kaj la [[Afrika plato]], la insulo famas pro sia aktiva vulkano [[Etna]], kiu estas la plej alta pinto de la insulo kun 3 323 metroj super la marnivelo. Ekzistas aliaj vulkanoj ene de la [[Liparaj insuloj]] nordoriente, [[Strombolo]] kaj [[Vulcano (vulkano)|Vulkano]], kiu aktivas. Sicilio suferas riskon je [[tertremo]]j, kiel en [[Mesino]] en [[1908]] aŭ en la valo de la rivero [[Beliĉo]] en [[1968]]. La hidrografia reto konsistas el multaj riveroj, sed mallongaj kaj kun malmulta akvokvanto. La plejparto el ili fluas el la centro suden. La rivero [[Salso (rivero)|Salso]] (144&nbsp;km) trairas la provincojn [[Provinco Enna|Enna]] kaj [[Provinco Kaltaniseto|Kaltaniseto]] antaŭ elflui ĉe la [[Mediteraneo]] tra la haveno de [[Licata|Likato]]. Oriente troviĝas la rivero [[Alcantara (rivero)|Alkantaro]] (52&nbsp;km) en la [[provinco Mesino]], kiu elfluas en [[Giardini-Naxos]]; kaj la rivero [[Simeto]] (113&nbsp;km) kiu elfluas ĉe la [[Ionia Maro]] sude de [[Katanio]]. Aliaj gravaj riveroj de la insulo situas sudokcidente: Beliĉo (107&nbsp;km) kaj [[Platani]] (103&nbsp;km).<ref name=":3">Catalano, R., Valenti, V., Albanese, C., Accaino, F., Sulli, A., Tinivella, U., ... & Giustiniani, M. (2013). Sicily’s fold–thrust belt and slab roll-back: the SI. RI. PRO. seismic crustal transect. ''Journal of the Geological Society'', ''170''(3), 451-464.</ref> La insulo ĝuas mediteranean klimaton, kun mildaj kaj humidaj vintroj kaj someroj varmaj kaj tre sekaj. En la printempo la pejzaĝo estas verda kaj florplena, la someroj estas flavecaj kaj senfloraj. La arideco estas pli videbla en la sudo. La arideco estas rekte okazigata de la [[siroko]], kiu venas el Afriko kaj okazigas subitajn temperaturŝanĝojn. La pluvado estas malofta. Sicilio suferas je grava akvomanko, kio okazigas la oftan ĉesigon de akvoprovizado. Tamen, tio ĉi ne malhelpas ke la terkultivado estu unu el ĝiaj ĉefaj ekonomiaj rimedoj.<ref name=":3" /><ref name=":1">Lickorish, W. H., Grasso, M., Butler, R. W., Argnani, A., & Maniscalco, R. (1999). Structural styles and regional tectonic setting of the “Gela Nappe” and frontal part of the Maghrebian thrust belt in Sicily. ''Tectonics'', ''18''(4), 655-668.</ref> <gallery mode="packed" heights="275"> File:Mt Etna and Catania1.jpg|Monto [[Etna]] super la antaŭurbo de Katanio. </gallery> === Geologio === [[Dosiero:Stromboli animiert 800x600.gif|eta|maldekstra|Erupcio de [[Strombolo]].]] Sicilio parte apartenas al la sekela-iblea [[Plato (geologio)|plato]], kiu siavice apartenas plejparte al la [[Afrika plato]] kaj al la [[Eŭrazia plato]] pro malgranda nordorienta areo. La glitado de la Afrika plato kiu, pro [[subdukcio]] mergas sub la Eŭrazia plato, fiksis la kreon de la reliefoj de la montoj en la regiono, samkiel la ĉeesto de oftaj tertremaj aktivecoj kaj pro tio la tektona origino de vulkano.<ref name=":6">Pipanl, M., & Prizzon, A. (2005). Geological outline of Sicily and lithospheric tectono-dynamics of its Tyrrhenian margin from new CROP seismic data. ''CROP PROJECT: Deep Seismic Exploration of the Central Mediterranean and Italy'', ''1'', 319.</ref> Antaŭ 5,96 ĝis 5,3 milionoj da jaroj, dum la [[Mesiniano]] (lasta fazo de la [[Mioceno]]), la [[Mediteraneo]] restis izolita disde la [[Atlantiko|Atlantika oceano]] plej probable pro pliiĝo de [[Tektona plato|tektona aktiveco]]. Ĉi tio kaŭzis krizon je saleco: la Mediteranea maro rapide forvaporiĝis kaj la sala koncentriĝo kreskis. [[Karbonato]]j kaj [[sulfato]]j sedimentiĝis en grandaj kvantoj sur la marfundo kaj restis dum longa tempo en la salaj minoj el [[Kreto (ŝtono)|kreto]] kaj [[gipso]], kiuj ankoraŭ troviĝas en la provincoj Agriĝento, Kaltaniseto kaj Enno <ref>Stefano Zanoli. [http://www.villasmunta.it/oceanografia/Non_pubblicabili/inaridimento_adriatico.htm ''Quando s'inaridì il Mediterraneo''] en ''TuttoScienze'', 29 septembro 1999.</ref>. Stranga geologia fenomeno estas la sedimenteca vulkanismo konata kiel ''[[makalubo]]'' kaj trovebla en Aragona, en la [[provinco Agriĝento]], kaj en [[Kaltaniseto]]. Ĉi tiu rara fenomeno faras la damaĝitan areon senkolora, blankeca kaj plena je ŝlimaj vulkanoj, ĉirkaŭ unu metron altaj. La fenomeno estas ligita al la ĉeesto de ne tre firmaj argilaj grundoj, intermetitaj kun niveloj de saleta akvo, kiuj regas metanan vezikon submetitan al certa premo.<ref name=":3" /> La gaso, pro la malkontinueco de la grundo, eliras surfacen, trenante kun ĝi argilajn sedimentojn kaj akvon, kiuj estigas kotan konuson, kies pinto estas tre simila al vulkana kratero.<ref name=":1" /> La fenomeno foje akiras eksplodeman karakteron, kun la elpelo de argila materialo miksita kun gaso kaj akvo ĵetita je konsiderinda alteco<ref>[http://web.tiscalinet.it/legambientesicilia/riserve/riserva_naturale_macalube_di_ara.htm|titolo=Tiscali Webspace|sito=web.tiscalinet.it]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === Klimato === [[Dosiero:2009-03-22 03-29 Sizilien 551 Aetna.jpg|eta|maldekstra|Etna, la plej alta aktiva vulkano de Eŭropo.]] La klimato en Sicilio estas ĝenerale [[Mediteranea klimato|mediteranea]], kun varmaj kaj sekaj someroj, mildaj kaj pluvaj vintroj kaj tre ŝanĝiĝantaj mezaj sezonoj. Sur la marbordoj, precipe la sudokcidenta marbordo, la klimato estas frapita de afrikaj fluoj, do someroj povas esti varmegaj. Dum la [[Vintro|vintra sezono]], en la internaj areoj, la temperaturoj estas pli rigidaj, tiel havante mediteranean klimaton sed kun tipaj karakterizaĵoj de la [[kontinenta klimato]].<ref>{{Cite web|title=Agenzia Regionale per i Rifiuti e le Acque|publisher=Osservatorio delle Acque|url=http://www.osservatorioacque.it/dati/ANNALI/A_1999/PI_80.HTML|accessdate=la 14-an de oktobro 2010|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-03-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110722043903/http://www.osservatorioacque.it/dati/ANNALI/A_1999/PI_80.HTML|arkivdato=2011-07-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722043903/http://www.osservatorioacque.it/dati/ANNALI/A_1999/PI_80.HTML|archivedate=2011-07-22}}</ref> La neĝo falas abunde vintre super 900-1000 metroj, sed ĝi povas neĝi ĉe montetaj kaj eĉ marbordaj niveloj dum malvarmaj ondoj. La internaj montoj, precipe la [[Nebrodi]], la [[Madonie]] kaj la [[Etna]], havas [[Apeninoj|apeninan klimaton]]. Etna estas kutime neĝkovrita de oktobro ĝis majo. Precipe en somero ne strange estas, ke la [[siroko]] blovu, la vento el [[Saharo]]. Pluvokvanto estas ĝenerale malabunda kaj nesufiĉa por certigi akvoprovizadon en kelkaj provincoj kie veraj [[akvokrizo]]j povas okazi.<ref>{{Cite web|url=https://wmo.asu.edu/content/europe-highest-temperature|title=WMO Region VI (Europe, Continent only): Highest Temperature|publisher=World Meteorological Organization|accessdate=18-an de decembro 2016}}</ref> === Vulkanoj === [[Dosiero:Etna eruption seen from the International Space Station.jpg|eta|maldekstra|Erupcio de la vulkano Etna en la jaro 2002.]] La ĉirkaŭa regiono kaj insuloj karakteriziĝas je intensa vulkana agado. La plej gravaj vulkanoj estas: [[Etna]], [[Strombolo]] kaj [[Vulcano (vulkano)|Vulkano]]. Ilia unikeco konsistas je aparteno al tri malsamaj specoj: erupcioj de bazaltaj lafoj intermetitaj kun periodoj de trankvilo (la unua); kontinuaj erupcioj, kaj lafantaj fontoj (la dua), kies karakterizoj estis prenitaj kiel tipologia modelo de la sciencistoj de la sektoro, kiuj elpensis la terminon ''strombolia tipo'' por nomi similajn agadojn de teraj vulkanoj; fine la tria tipo estas eksplodaĵoj, karakterizita per longaj periodoj de ŝajna trankvilo kaj perforta erupcio.<ref name=":10">Branca, S., Coltelli, M., De Beni, E., & Wijbrans, J. (2008). Geological evolution of Mount Etna volcano (Italy) from earliest products until the first central volcanism (between 500 and 100 ka ago) inferred from geochronological and stratigraphic data. ''International Journal of Earth Sciences'', ''97''(1), 135-152.</ref> En la 19-a jarcento, en la areo de la Sicilia markolo, hodiaŭ nomata sablobenko de Graham, tiel aperis la efemera insulo Ferdinando.<ref name=":8">Gvirtzman, Z., & Nur, A. (1999). The formation of Mount Etna as the consequence of slab rollback. ''Nature'', ''401''(6755), 782-785.</ref> === Marbordoj === [[Dosiero:Il golfo di Mondello.jpg|eta|maldekstra|Golfo de [[Mondello]].]] Pro triangula formo, Sicilio en antikva tempo ricevis la nomon {{lang-la|Trinacria}}. La nordaj, altaj kaj rokaj marbordoj malfermiĝas al la [[Tirena maro]] kun oftaj kaj larĝaj enfluejoj, kiel la golfoj de [[Castellammare del Golfo]], [[Palermo]], [[Termini Imerese]], [[Patti]], [[Milazzo]] kaj multaj aliaj pli malgrandaj, kiuj gastigas grandajn strandojn dense kovritajn de fajna sablo. Oriente, ĉe la [[Ionia Maro|ionia marbordo]] estas pli diverse; mallarĝaj [[Rulŝtonaĵo|rulŝtonetoj]] kuŝas preskaŭ ĝis Taormino kaj inter la buŝo de la [[Alcantara (rivero)|rivero Alcantara]] kaj [[Riposto]]; akre dentita sude, kun golfetoj kaj krekoj kiel tiu de [[Giardini-Naxos|Giardini Naxos]]; [[Lafo|lafeca]] kiel en [[Acireale]], kaj krutaj bazaltaj klifoj supren al [[Katanio]]. La larĝa golfo de Katanio havas strandon el orkolora sablo, sed ĉe ĝia fino la marbordo komencas esti roka kun serio de [[fjordo]]j inkluzive de tiu de Brucoli. Tie situas la vasta [[Augusta (Italio)|golfo de-an de aŭgustoa]], kiu gastigas la plej grandan komercan havenon en Sicilio, kaj la golfo de [[Sirakuzo]], kie la marbordo rekreskas sablece ĝis preskaŭ [[Kabo Pasero]]. La suda marbordo fronte de [[Afriko]], estas ĝenerale sabla kaj uniforma en la centra parto formita de la plej granda golfo en la regiono, la Golfo de Gela, dume ĝi estas pli diversa en la regiono de [[Raguzo (Sicilio)|Raguzo]] kaj en la areoj de [[Agriĝento]] kaj [[Trapanio]]. === Reliefo === [[Dosiero:Sicily-mountains-map-bjs.jpg|eta|La montaraj grupoj en Sicilio.]] Sicilio estas ĉefe monteta regiono (61,4% de la teritorio), dum 24,5% estas monta kaj la restanta 14,1% estas ebena (la plej granda estas la [[Katania ebenaĵo]]). La reliefo estas diversa kaj, dum en orienta Sicilio oni povas vidi en la siciliaj Apeninoj la idealan daŭrigon de la kalabriaj Apeninoj, la centro kaj la okcidento de Sicilio gastigas izolitajn masivojn. En la [[Madonie]] estas la dua plej alta pinto de la insulo: [[Pizzo Carbonara]] (1979 metroj). En la centro de Sicilio estas la [[Ereaj montoj|Eraj montoj]], sur kiuj situas je 948 metroj alte, la urbo [[Enno]]; dum en la sudorienta areo inter la provincoj [[provinco Raguzo|Raguzo]] kaj [[Sirakuzo]] oni trovas la [[Ibleaj montoj|Ibleajn montojn]], kies plej alta pinto, Monto Laŭro, atingas altecon de 986 m. Okcidente estas aliaj montoj kun variaj altecoj, kiel la [[Sikanaj montoj]], kies plej alta pinto estas Monto Cammarata (1578 metroj), kaj la montoj, kiuj ĉirkaŭas la [[Or-Baseno]]n, la ebenaĵo kie, super la maro, kuŝas [[Palermo]], ĉefurbo de ĉi tiu regiono. Oriente staras, videbla ekde la [[Mesina Markolo|Markolo de Mesino]], kaj ankaŭ de la [[Kalabrio|kalabria]] pinto de [[Aspromonte]], la neĝkovrita pinto de [[Etna]], 3 343 metrojn alta. Kun ĝiaj oftaj erupcioj, Etna kovris la ĉirkaŭan teritorion per sia nigra [[lafo]]. Kontraŭe al tio, kion oni povus pensi, la proksima [[Katania ebenaĵo|ebenaĵo de Katanio]] havas ne vulkanan originon, sed la [[Aluvia grundo|aluvian]], kreita el restaĵoj dum jarcentoj portitaj de la riveroj Dittaino, Gornalunga, Simeto kaj San Leonardo. === Riveroj kaj lagoj === [[Dosiero:Papiro-Ciane.jpg|eta| [[Papiruso]] de la rivero Ciane.]] La siciliaj riveroj havas limigitajn amplekson kaj longecon. Tiuj en la Apeninoj norde nomiĝas ''fiumare'', kaj havas karakteron torentan ĉar en somero ili estas preskaŭ konstante sekaj. La solaj akvovojoj, kiuj atingas rimarkindajn dimensiojn, estas la [[salso (rivero)|Suda Imera]], la plej longa en la insulo, kaj la [[Simeto]], la plej granda en la regiono. En la [[Ionia Maro]] la [[Simeto]], la [[Alcantara (rivero)|Alkantaro]], la Agrò, la Ciane kaj la Anapo, en la [[Tirena maro|Tirena Maro]] la [[Norda Imera]] kaj la Torto fluas, dum en la sicilia [[Platania|Platanio]], la [[Salso (rivero)|Salso]] kaj la [[Beliĉo]]. Koncerne naturajn lagojn, krom la [[lago Pergusa]] kaj la duonfarita [[Lago Biviere|Lago Biviere di Lentini]], Sicilio estas preskaŭ sen lagoj. Lago Pergusa havas tektonan originon kaj famas pro sia apero en antikvaj mitoj kaj legendoj kaj pro la [[Faŭno (biologio)|faŭno]] kaj [[flaŭro]] kiu ĉirkaŭas ĝin; ĉirkaŭ ĝi okazas sporta aranĝo, antaŭe tio estis la loko de ''Grand Prix Formula 3000''. La lago estis en risko sekiĝi, havante neniujn alfluojn, pro la konstanta forpreno de akvo por homa uzo. La konstruado de [[digo]]j kreis grandajn artefaritajn [[akvorezervejo]]jn, kiel la [[lago Ancipa]] kaj la [[lago Pozzillo]] (la plej granda en la insulo). [[Lago Arancio]], [[lago Disueri]], [[lago Piana degli Albanesi]] kaj [[lago Ogliastro]] ankaŭ estas menciindaj. <gallery mode="packed" heights="120"> File:Imera-meridionale-map-bjs.jpg|Situo de [[Salso]] File:Simeto.jpg|[[Simeto]] Rivero File:Simeto.JPG|La Simeto proksime al Ponto Saraceni </gallery> <gallery mode="packed" heights="120"> File:Alcantara-map-bjs.jpg|Situo de Alcantara File:Fiume Alcantara piena dicembre 2003.jpg|Rivero [[Alcantara (rivero)|Alcantara]] File:Gole dell'Alcantara-pjt1.jpg|Kanjono Alcantara </gallery> === Pli malgrandaj insuloj === [[Dosiero:MyBlue.jpg|eta|Tipa strato en la insulo [[Panareo (insulo)|Panareo]], laŭ mediteranea stilo]] Sicilio estas tute insula regiono: ĝi konsistas, krom la ĉefa insulo, el grupo de insularoj kaj pli malgrandaj insuloj kiuj formas ĉirkaŭ 1.11% de la tuta regiona surfaco (ĉirkaŭ 285,4&nbsp;km² el 25,711&nbsp;km²). Inkluzive de la insulo Sicilio, estas 19 loĝataj insuloj (33,172 loĝantoj en nur la pli malgrandaj insuloj). La ĉefaj grupoj de insuloj de la granda insularo Sicilio estas la insuloj [[Liparaj insuloj|Liparaj]], [[Egadaj insuloj|Egadaj]] kaj [[Pelagaj insuloj|Pelagaj]]; la insuloj [[Stanjonaj insuloj|Stanjonaj]] kaj [[Ciklopaj insuloj|Ciklopaj]], aliflanke, konstituas du malgrandajn insularojn respektive okcidente kaj oriente de la sicilia insulo, fronte al la marbordoj de [[Marsala]], en la regiono Trapanio, kaj de Aci Trezza, en la regiono Katanio. [[Ustica|Ustiko]] kaj [[Pantelleria|Pantelerio]], ĉe la [[Tirena maro]] kaj en la [[Sicilia markolo]], formas du apartajn municipojn en la provincoj de Palermo kaj Trapanio. La historiaj centroj de Sirakuzo kaj [[Augusta (Italio)|Aŭgusto]], en Sirakuza areo, situas sur du insuloj ligitaj al la kontinento. La [[Malto|maltaj insuloj]], kiuj formas la Respublikon Malto, estas ligitaj al la sicilia insularo, nur el geografia vidpunkto; kontraŭe, du el la Pelagaj insuloj ([[Lampedusa|Lampeduzo]] kaj [[Lampione|Lampiono]]) reprezentas ekstercentran teritorion de la [[Italio|Itala Respubliko]], trovante sin geografie en la afrika kontinento. [[Dosiero:Zingaro 063.jpg|eta|[[Naturrezervejo Zingaro]]]] === Floraro kaj bestaro === Sicilio estas ofte citita kiel ekzemplo de homfarita [[senarbarigo]], kiu ja okazadis ekde romiaj tempoj, kiam la insulo fariĝis kultivregiono. Tio iom post iom malsekigis la klimaton, kaŭzante malkreskon de pluvokvanto kaj sekigadon de riveroj. Pro tio la centraj kaj sudokcidentaj provincoj estas preskaŭ sen arbaroj.<ref>{{Cite web|url=http://www.bestofsicily.com/mag/art51.htm|title=A Sicilian Desert?|first=Carlo|last=Trabia|publisher=Best of Sicily Magazine|year=2002}}</ref> En norda Sicilio, ekzistas tri gravaj arbaroj, proksime de [[Etna]], en la montaro [[Nebrodi]] kaj en la [[naturrezervejo Bosco della Ficuzza]] proksime de Palermo. La [[Nebrodi|Nebrodaj montoj]] estas regiona parko, establita la [[4-a de aŭgusto|4-an de aŭgusto]] [[1993]] kaj kun siaj 86 000 hektaroj ĝi estas la plej granda [[Protektitaj areoj|protektita natura areo]] en Sicilio. La plej granda arbaro de Sicilio, [[Caronia]], ankaŭ estas la dua nomo de la Nebrodaj montoj. La [[Centĉevala kastanarbo]], situanta ĉe [[Linguaglossa]] survoje al [[Sant'Alfio]], sur la orienta deklivo de Etna, estas la plej granda kaj plej maljuna konata [[kaŝtanarbo]] en la mondo kaj aĝas 2000 ĝis 4000 jarojn.<ref>{{Cite web|url=http://www.barillaus.com/Chestnut_Dinner__Intro.aspx|title=Chestnut Dinner in the Mountains of Italy|work=Barilla online|year=2005|accessdate=la 22-an de decembro 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061018214824/http://www.barillaus.com/Chestnut_Dinner__Intro.aspx|archivedate=la 18-an de oktobro 2006}}</ref> Sicilio havas bonan nivelon de bestara diverseco. Kelkaj el la specioj estas la [[ĉirneko]], [[vulpo]]j, [[neĝmustelo]]j, [[marteso]]j, [[kapreolo]]j, [[apro]]j, [[Histriko|kresthistrikoj]], [[erinaco]]j, [[komuna bufo]], [[aspido]], [[reĝa aglo]], [[Migra falko|migrofalko]], [[Upupedoj|upupo]] kaj [[himantopo]]j. En kelkaj kazoj, Sicilio estas markita punkto de speciintervalo. Ekzemple, la subspecio de [[griza korniko]] troveblas en Sicilio, [[Sardio]] kaj [[Korsiko]], sed ne en la sudo.<ref>[http://www.insicilia.org/flora-vegetali-fauna-animali-sicilia/80.htm Sicilia, flora e fauna-Specie vegetali e animali in Sicilia]. Insicilia.org. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> La [[Naturrezervejo Zingaro]] estas unu el la plej bonaj ekzemploj de nedifektita marborda sovaĝejo en Sicilio. == Politiko == [[Dosiero:Palermo-Castle-bjs-2.jpg|eta|La Turo Pisana de la [[Palaco de la Normandoj]], sidejo de la prezidanteco de la asembleo]] Sicilio estas regiono kun speciala statuto (Artikolo 116 de la [[Konstitucio]]), nomata Sicilia Regiono, kun vasta speciala aŭtonomio, politika, administra kaj financa. La leĝdona korpo konsistas el la regiona asembleo de Sicilio, la plenuma estraro de la prezidanto de la Sicilia regiono kaj la regiona konsilantaro, konsistanta el 12 regionaj konsilistoj, kiuj ekde 2001 povas ne esti anoj de la Regiona sicilia asembleo (tiel oni nomas ilin, unikaĵo en Italio) laŭ la Konstitucia Kortumo, la regionaj konsilistoj en Sicilio.<ref>Peppe Cuva (12 May 2012). [https://archive.is/20130419105715/http://www.latestatanews.it/index.php?option=com_content&view=article&id=333:sicilia-lex-roccaforte-del-centro-destra&catid=8:politica&Itemid=11 Sicilia, l'ex roccaforte del centro-dekstra]. Latestatanews.it. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> La speciala sicilia statuo, eldonita de reĝo [[Umberto la 2-a (Italio)|Umberto la 2-a]], la [[15-a de majo|15-an de majo]] [[1946]] (tial do, antaŭa al la [[Konstitucio de la Itala Respubliko]], kiu plene enkorpigis ĝin kun la konstitucia leĝo n. 2 en 1948, vivigis la Sicilian Regionon, eĉ antaŭ la naskiĝo de la [[Italio|Itala Respubliko]], kiu okazis la [[2-a de junio|2-an de junio]]. La oficiala nomo estas "Regione Siciliana" (Sicilia Regiono) kaj ne "Regione Sicilia" (Regiono Sicilio)<ref name="Corbetta">Piergiorgio Corbetta; Maria Serena Piretti, ''Atlante storico-elettorale d'Italia'', Zanichelli, [[Bologna]] 2009</ref> pro historia kialo kaj ankaŭ pro la institucia rilato kiu ligas la insulon al Italio. La Sicilia Regiono (akorde kun la "Itala Respubliko") naskiĝis kiel ento origine suverena kaj ligita al Italio per komunaj kaj eble egalaj rilatoj. Ĉi tiu jura kondiĉo, kiu kaŭzas la saman uzon de la adjektivo post la oficiala nomo de la ento, ŝuldiĝas al kialoj ĉefe politikaj, kiuj dependas de la fakto, ke la sicilia administra unuo estas konsiderata ĉefa fonto de la rajto aŭ paro de la [[Italio|Itala Respubliko]]. Pro la suvereneco kaj la volo de la sicilia popolo mem doni sian aŭtonoman statuson, fakte, la fondopatroj de la sicilia statuto volis marki gravan egalecon, sed ne juran, historian kaj politikan inter la sicilia kaj la [[Italoj|itala]] popoloj. Ne estas hazardo, ke Sicilio estas la sola regiono de Italio, kie la leĝdona korpo ankaŭ nomiĝas parlamento.<ref>According to [[Google Translate]]</ref> La ofte ripetata politika temo estas la sicilia [[aŭtonomismo]]. Ĉi tio estis maniero malplenigi la [[Separismo|separisman movadon]], kondukitan de la [[Movado por la Sendependo de Sicilio|Sicilia Sendependisma Movado]], kiu post la alteriĝo de la [[aliancanoj]] en julio 1943 eliris el kaŝejo en kiu ĝi estis sub la [[Faŝismo|faŝisma periodo]], postulante la liberigon de Sicilio disde la [[Itala Reĝlando|Reĝlando Italio]] kaj eĉ ekzistis militista organizo, la [[Volontula Armeo por la Sendependeco de Sicilio]] (EVIS [[Itala lingvo|itallingvaj]] sigloj) gvidita de Antonio Canepa. Tamen, la ideo ke Sicilio fariĝu la 49-a ŝtato de [[Usono]], malaperis preskaŭ tuj. Kiam Usono sukcesis bloki eblecon de la soveta kaj jugoslava ofensivo al nordorienta Italio, ili forlasis la volontulan armeon.<ref>{{Cite web|title=La Sicilia approva la riforma delle province|url=http://www.ansa.it/sito/notizie/topnews/2015/07/30/sicilia-approva-riforma-delle-province_ae9b6489-9c3f-4884-a5f6-5ab73c358211.html|website=www.ansa.it|publisher=ansa|accessdate=30-an de julio 2015|language=Italian}}</ref> Ekde 2001 la prezidanto de la Sicilia Regiono ne plu estas elektita de la Sicilia regiona asembleo, sed rekte de la civitanoj. La prezidanto de la 59-a konsilio de la regiono, elektita la [[5-a de novembro|5-an de novembro]] [[2017]], estas Nello Musumeci, fondinto de la regionista partio #DiventeràBellissima kaj subtenata de centro-dekstra koalicio. La regiona prezidanteco sidejas en [[Palermo]], en la [[Palaco de Orleano]]. La Sicilia regiona asembleo estas la leĝdona korpo de la Sicilia Regiono elektita por la unua fojo en [[majo]] [[1947]]. Laŭ reformo planita en 2018, ĝi konsistas el 70 deputitoj elektitaj per rekta universala voĉdonado. Ĝi havas sian sidejon en Palermo, en la [[Palaco de la Normandoj]]. La sicilia parlamento, establita en 1130, estas konsiderata la plej malnova parlamento en Eŭropo. === Speciala statuto === Danke al la [[Aŭtonomeco|aŭtonoma]] [[Statuto]], la regiono havas ekskluzivan kompetentecon (t.e. la ŝtataj leĝoj ne validas tie) pri pluraj sferoj, inkluzive de [[Heredaĵo|kultura heredaĵo]], [[agrikulturo]], [[fiŝkaptado]], [[Regado|lokaj aŭtoritatoj]], [[medio]], [[turismo]] kaj [[Polico|arbara polico]]. La rilata dungitaro estas do, afero de la regiono kaj ne de la ŝtato ĝenerale, kaj estas pli multnombra ol en la aliaj regionoj kun ordinara statuto. Ajna amendado al la speciala statuto, kiel parto de la konstitucia juro, estas submetita al la tiel nomata pligravigita proceduro, t.e. duobla aprobo, laŭ kvalifikita plimulto, de la ĉambroj. Ĉiuj impostoj kolektitaj en Sicilio devas resti, fakte, en la teritorio kaj ĉiujare la itala registaro devas provizi kvanton establitan, laŭe al kvinjara plano, de publika mono venanta el aliaj regionoj por financi Sicilion, kiel postulas la artikolo 38 de la Statuto de la Sicilia Regiono. * La ŝtato pagos ĉiujare al la Regiono, kadre de nacia solidareco, sumon uzotan laŭ ekonomia plano, por la plenumado de publikaj verkoj. * Ĉi tiu sumo celas ekvilibrigi la malpli altan salajron en la Regiono kompare al la nacia mezumo. * Kvinjara revizio de ĉi tiu subvencio estos farita kun referenco al la ŝanĝoj en la datumoj supozitaj por la antaŭa kalkulo. Alia grava aspekto estas en la artikolo 37 de la Statuto de la Sicilia Regiono: * Por komercaj kaj industriaj kompanioj, kiuj havas siajn sidejon ekster la teritorio de la Regiono, sed havas fabrikojn en ĝi, por determini enspezojn, estas determinita la parto de enspezo atribuebla al la fabrikoj mem. * La imposto, rilate la koncernan kvoton, estas respondecaĵo de la Regiono kaj estas kolektita de la impostaj korporacioj. == Historio == === Prahistorio === [[Dosiero:Dolmenmontebubbonia.jpg|eta|maldekstra|[[Dolmeno]] situanta sur Monto Bubbonia]] La plej malnovaj homaj spuroj eltrovitaj sur la insulo verŝajne venas el la 13-a jarmilo a.K. Laŭ la skemo de Laplace, antikva komplekso elfosita komence de la [[20-a jarcento]] apud [[Canicattini Bagni]], kelkaj eltrovoj subteraj en [[Sirakuzo]] kaj en kavernoj venas el la antikva [[epigraveto]], [[Niscemi]] en [[Palermo]]. La muroj prezentas bestoformajn rokajn gravuraĵojn. La tiel nomata ''epigraveto'', la [[groto de Ĝenovanoj]] en [[Levanto|Levanzo]] kaj la ŝirmejo de San-Konrado en la sirakuza subtero.<ref>{{cite news|url= http://www.experiencefestival.com/a/Sicily_-_History/id/5462681|publisher= Experience Festival|title= Sicily: Encyclopedia II – Sicily – History|date=la 7-an de oktobro 2007|accessdate=[[18-a de marto]] [[2016]]|deadurl= yes|archiveurl= https://web.archive.org/web/20131231001248/http://www.experiencefestival.com/a/Sicily_-_History/id/5462681|archivedate= 31-an de decembro 2013|df= dmy-all}}</ref> Ĉe la fina epigraveto, la kaverno de San Teodoro Acquedolci, la kavo Corruggi (proksime al [[Pachino]]), la groto Mangiapane kaj la ŝirmejo de la kastelo [[Termini Imerese]]. La homa ĉeesto en la regiono de Palermo estas atestita ekde la pratempo per la [[grafitio]]j kaj la kavernaj pentraĵoj de la [[groto Adaŭro]]: figuroj dancantaj dum magia rito, eble "ŝamanoj" de neidentigita popolo kiu loĝis en la insulo. La groto de Ĝenovanoj en la insulo Levanzo estis loĝita de homoj inter 10 000 kaj 6000 jaroj a.K. Aliaj gravaj grotoj de la insulo, ''dei Porci'', de Cala Tramontana, de Punta Capperi provizis materialon el la [[Paleolitiko|Alta Paleolitiko]]. La [[Stratigrafio (geologio)|statigrafia]] analizo indikis la jaron 9230 a.K. (Evoluinta Epigraveto): la ĉeesto en la stratigrafia sekvenco de [[Kalko|kalka fragmento]] multege granda, kun gravurita bovo, laŭ stilo tre simila al la bildoj sur la muroj, permesis akiri ĉi tiun absolutan datadon. La groto Uzzo ene de la [[Naturrezervejo Zingaro]] havas similajn spurojn de kompromiso.<ref>{{cite news|url= https://books.google.com/books?id=A7kGAAAAQAAJ&pg=PA11&lpg=PA11&dq=segre+sicano&source=web&ots=nafG4zc6s6&sig=x-ViYce3dJazDQqY72a3_4RHjVc|publisher= Ensayo historico|title= Aapologetico de la literatura española contra los opiniones|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> Elfosadoj en [[Lipari]] produktis taŭgajn pruvojn de civilizacioj, kiuj ekde [[Neolitiko]] (6-a jarmilo a.K.) setlis la insulon. Lipari estis centro de produktado de [[obsidiano]] kaj [[ceramikaĵo]]j. La ruinoj de neolitika vilaĝo sur la [[promontoro]] Capo Graziano en Filicudi estas signifaj. Tamen, la identeco aŭ deveno de la unuaj loĝantoj de la insulo ankoraŭ ne estas klara.<ref>{{Cite book|url= https://books.google.com/?id=NjeM0kcp8swC&pg=PA72&dq=most+scholars+now+believe+that+the+sicans+and+Sicels,+as+well+as+the#v=onepage&q=most%20scholars%20now%20believe%20that%20the%20sicans%20and%20Sicels,%20as%20well%20as%20the&f=false|title= The Ancient Greeks: A Critical History|last= Fine|first= John Van Antwerp|date= 1983|publisher= Harvard University Press|isbn= 9780674033146|language= en}}</ref> === Antikveco === ==== Fenica koloniado ==== [[Dosiero:Solunto ruins.JPG|eta|Ruinoj en Solunto.]] La sicilia ĉefurbo estis fondita kiel havenurbo fare de la [[Fenicio|fenicaj kolonianoj]] el [[Tiro (urbo)|Tiro]] (hodiaŭa [[Libano]]) ĉirkaŭ 734 a.K. Kiel setlejon ili elektis [[promontoro]]n el roko super la maro ĉirkaŭitan de du riveroj, kiuj apartenas al la areo nuntempe okupita de la [[katedralo de Palermo]] kaj la vilao Bonanno.<ref>{{cite news|url= http://www.britannica.com/eb/article-9067615/Sicani|publisher= Britannica.com|title= Sicani|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> En la 6-a jarcento la okcidenta marbordo de la insulo apartenis al la [[Kartago|kartaganoj]], fondintoj de [[Palermo|Zyz]], [[Motja]] kaj [[Solunte|Solunto]]. La ĉeesto de [[elimianoj]], kiuj estis la fondintoj de la urboj [[Erikso|Eryx]] kaj [[Segesta]], ankaŭ restis grava<ref name=Piccolo-dolmens>{{Cite book|last= Piccolo|first= Salvatore|last2= Darvill|first2= Timothy|title= Ancient Stones, The Prehistoric Dolmens of Sicily|year= 2013|publisher= Brazen Head Publishing|location= Thornham/Norfolk|url= https://www.worldcat.org/search?qt=wikipedia&q=isbn%3A9780956510624|isbn= 9780956510624|accessdate=la 17-an de oktobro 2013}}</ref><ref>{{Cite book | url=https://books.google.co.nz/books?id=4i6JmwEACAAJ | title=Ancient Stones: The Prehistoric Dolmens of Sicily| isbn=9780956510624| last1=Piccolo| first1=Salvatore| last2=Woodhouse| first2=Jean| year=2013}}</ref>. ==== Greka koloniado ==== [[Dosiero:Temple of Concordia, Agrigento.jpg|eta|maldekstra|220ra|Templo de Konkordo, [[Agriĝento]].]] Sicilio eniris pli grave en la historion dum la greka koloniado, kiu komenciĝis per la fondiĝo de [[Giardini-Naxos|Naxos]] fare de la [[ĥalkido]]j kaj [[Sirakuzo]] fare de la [[Korinto|korintanoj]], meze de la [[8-a jarcento a.K.]] (preskaŭ samtempe kun la fondiĝo de Palermo); krome la ĥalkidoj iam fondis [[Mesino|Zankle]]-on. Post Naxos siavice fondiĝis [[Katanio|Katane]] kaj [[Lentini|Leontinoi]] kaj la [[Megara|megaraj grekoj]] fondis [[Megara|Megara Hyblaea]]. En la unua duono de la [[7-a jarcento a.K.]] [[Gela]]s estis konstruita fare de la [[rodoso]]-[[Kreto (insulo)|kretanoj]] kaj poste [[Agriĝento|Akragas]] kaj [[Heloro]] fare de la sirakuzanoj.<ref name="sicanian">{{cite news|url= http://www.bestofsicily.com/mag/art141.htm|publisher= Best of Sicily|title= Sicilian Peoples: The Sicanians|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> [[Selinunte]] sub la magaraj grekoj kaj Himera, verko de la [[ĥalkido]]j-[[Mesino|zankleanoj]], ekestis meze de la [[7-a jarcento a.K.|7-a jarcento a.K]]: Ili estas la plej okcidentaj kolonioj fonditaj de grekoj, respektive laŭ la suda kaj la norda marbordoj; tamen, en la postaj jarcentoj la greka influo iom post iom penetris [[Segesta]]n kaj aliajn lokojn en okcidenta Sicilio.<ref>E. Zuppardo-S.Piccolo, ''Terra Mater: sulle sponde del Gela greco'', Betania Ed., Caltanissetta 2005</ref> Ekde la [[6-a jarcento a.K.]], la [[grekoj]] fondis novajn koloniojn ene de la jam koloniita perimetro. Komence de la [[6-a jarcento a.K.]] [[Agriĝento|Akragas]] estis fondita de la gelasanoj, dum la sirakuzanoj fondis [[Kamarino]]n.<ref>{{Cite book|last1=Miles|first1=Richard|title=Carthage Must Be Destroyed: The Rise and Fall of an Ancient Civilization|date=2010|publisher=Viking|location=New Y ork|isbn=978-0-143-12129-9}}</ref> Ĉirkaŭ la mezo de la 6-a jarcento grekoj de ĥalkida origino venis al Morgantina, tre enradikiĝinta en la interno de la insulo.<ref>{{cite news|url=http://italiansrus.com/articles/temples.htm|publisher=Italiansrus.com|title=Valley of the Temples|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> ==== Greka periodo ==== [[Dosiero:Selinunte - tempio C.jpg|eta|maldekstra|altdekstre=0.9|La ruinoj de la templo C de Selinunte.]] La civilizo de la posteuloj de [[grekoj]] loĝintaj en Sicilio estas analoga al tiu de [[Grekio]] mem. Ilia politika ento estas la [[urboŝtato]]; eĉ kiam pli grandaj ŝtatoj formiĝis, ili ankoraŭ kuniĝis al ĝi. Ŝajnas, ke ne estis [[monarkio]] en la siciliaj urboj (nek en [[Italio]]), kvankam iuj monarkiaj privilegioj havis kelkajn sicili-grekajn tiranojn. La landa [[Aristokratio|aristokrataro]] ĝenerale konservis potencon ĝis la mezo de la [[6-a jarcento]]; tiam konkuris kontraŭ ĝi la industria kaj komerca [[plutokratio]]. Post la periodo de aristokratia hegemonio okazis la lukto inter la [[aristokratio]] kaj la popolo, celanta akiri egalecon antaŭ la leĝo (pro tio la leĝoj atribuitaj al legendaj personoj, inkluzive de [[Karondo]]) kaj posedo de politikaj rajtoj. La opozicio al la aristokrataro favoris, kiel en Grekio, la kreskadon de la tiranoj, kiuj ĉirkaŭ 500 a.K. atingis la potencon en preskaŭ ĉiuj sicili-grekaj urboj.<ref name="hutch">{{cite news|url=http://encyclopedia.farlex.com/Sicily|publisher=Hutchinson Encyclopedia|title=Sicily|date=7-an de oktobro 2007|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081202051716/http://encyclopedia.farlex.com/Sicily|archivedate=la 2-an de decembro 2008}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081202051716/http://encyclopedia.farlex.com/Sicily |date=2008-12-02 }}</ref> Sicilio estis, kiel ''[[Granda Grekio|Magna Graecia]]'', centro de greka kulturo: Arkimedo, Karondo, Empedoklo, Epikarmo, Gorgio, Sofrono kaj Stesikoro estas menciindaj. La artoj prosperis, precipe rilate [[Religia arkitekturo|religian arkitekturon]]. Inter la fino de la [[7-a jarcento]] kaj la komenco de la 6-a, la unuaj temploj ekestis, ekzemple, en [[Sirakuzo]] kaj [[Agriĝento]]; dum la 6-a jarcento aperis la grandaj konstruaĵoj de la [[Doroj|doraj temploj]]. Kun la arkitekturaj konstruoj la skulpta dekoracio disvolviĝis: la [[metopo]]j de [[Selinunte]] estas famaj. La moneroj de la siciliaj urboj ankaŭ havas grandan artan valoron<ref>{{Cite book|last1=Miles|first1=Richard|title=Carthage Must Be Destroyed|date=2010|publisher=Viking|location=New York}}</ref>. En la dua duono de la [[5-a jarcento a.K.|5-a jarcento]], Ateno kontrastis la potencon de la [[Doroj|dora]] Sirakuzo, sed la granda atena ekspedicio de 415-413 a.K. finiĝis per katastrofo. Kartago ekspluatis tiun malfortigon de la [[grekoj]] por reviviĝo en Sicilio, okupante en 409 a.K. Selinunte kaj en 405 a.K. Agriĝento. Sirakuzo helpis la tiranon [[Dionizo la 1-a|Dionizo la Maljuna]], kiu tamen ne partoprenis la militon kontraŭ la kartaganoj ĉar li estis implikita en la submetiĝo de la siciliaj urboj kaj en la ekspansiismaj provoj en Italio, kie li iris ĝis la alta [[Adriatiko]].<ref>{{cite news|url=http://www.10000bc.tv/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071218214904/http://www.10000bc.tv/|archivedate=18-an de decembro 2007|publisher=10000BC.tv|title=Sensational Sicily|date=la 7-an de oktobro 2007}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071218214904/http://www.10000bc.tv/ |date=2007-12-18 }}</ref> Post lia morto okazis longa periodo de tumultoj en Sirakuzo, kiu finiĝis en 343 kun la restarigo de libereco fare de Timoleonte, kiu venkis la kartaganojn, antaŭenigis la liberigon de la siciliaj urboj kaj ilian aliancon. ==== Romia periodo ==== [[Dosiero:Taormina 2008 IMG 1621.jpg|eta|La [[grek-romia teatro de Taormino]].]] [[Dosiero:Piazza Stesicoro (2761234750).jpg|eta|[[Romia amfiteatro de Katanio]].]] Post la [[Unua Punika Milito|Unua punika milito]] (264-241 a.K.) la insulo estis subigita al Romo, kiu post la venko de [[Aŭlo Manlio Torkvato Atiko]] kaj [[Katulo]] super la kartagaj trupoj de [[Hano la Granda]] en la [[batalo de la Egadaj insuloj]], fariĝis ĝia unua romia provinco: parto de la teritorio estis konsiderita ''ager publicus'' dum la resto estis submetita al tributo. Tamen, federaciigitaj urboj (inkluzive de Sirakuzo, kiu dum kelkaj jardekoj konservis limigitan aŭtonomion) kaj romiaj municipoj, estis konservitaj aŭ formitaj tie. Koncerne la ekonomion, la sicilia teritorio estis grandskale uzata por kultivado de tritiko por provizi Romon, tiel ke oni difinis Sicilion kiel grenejon de Romo. Dum la [[Dua Punika Milito|Dua punika milito]] (218-202 a.K.) okazis siciliaj ribeloj kontraŭ la romianoj, ĉefe en Agriĝento kaj Sirakuzo. La longa sieĝo kiun ili spertis de la romia armeo estis fama, finiĝante en 212 a.K. per la konkero kaj rabado de la urbo. La subpremaj taktikoj adoptitaj de la venkintoj alportis gravan baton al Sicilio. Sirakuzo fariĝis impostejo, dum la tuta loĝantaro de Agriĝento estis transformita je sklavoj, vendatij kaj anstataŭigitaj per sicilianoj el areoj, kiuj restis lojalaj al [[Romo]]. La konfiskado de varoj kaj teritorioj kondukis al evoluo de grandaj bienoj kaj al stagnado de la insula loĝantaro, konsistanta plejparte el sklavoj. Pro tio estiĝis pluraj militoj kontraŭ servuteco, inter kiuj elstaras tiu eksplodinta en 138 a.K. Tio montris renaskiĝon de sendependiga humoro en la insulo.<ref>{{Cite book|last=Stockton|first=David|title=Cicero: A Political Biography|publisher=[[Oxford University Press]]|url=https://books.google.com/?id=JqsqlajAPCoC&pg=PA43&lpg=PA43&dq=in+verrem+cicero+verres|isbn=978-0-19-872033-1|year=1971}}</ref> La ribelo estis gvidita de la sklavo Euno, kiu proklamis sin reĝo kaj havis armeon el 200 000 sicilianoj. La ribelo estis sufokita de la konsulo [[Publio Rupilio]]. Post la morto de [[Julio Cezaro]], Sicilio estis regata dum kelkaj jaroj (kune kun Sardio) de [[Seksto Pompeo]]. En la [[Aŭgusto Cezaro|Aŭgusta]] epoko la asignoj de romiaj veteranoj kaj setlantoj plimultiĝis, favorante la procezon de latinigo de granda parto de la insulo.<ref name="jpriv"/> Tamen, laŭ la ordo de la aŭgustaj regionoj, ĝi estis konsiderata kiel ne parto de [[Italio]]. La ĝenerala koncesio de romia civitaneco farita tiutempe de [[Marko Antonio]] ne estis tamen konservita de Aŭgusto, kiu, aliflanke, asignis al la ĉefaj urboj la statuson de romia municipo aŭ latina kolonio. Sicilio ĝuis relativan bonfarton ĝis la tempo de [[Marko Antonio]], sed en la 3-a jarcento ĝi partoprenis la ĝeneralan procezon de ekonomia kaj politika dekadenco de la [[Romia Imperio]]. Kun la nova administra sistemo enkondukita de [[Diokleciano]] kaj plejparte konservita de sinsekvaj imperiestroj, Sicilio (same kiel [[Sardio]] kaj [[Korsiko]]) estis administritaj el la itala duoninsulo.<ref>{{cite news|url=http://www.britannica.com/eb/article-9026834/Theodoric#949802.hook|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|title=Theodoric|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> En la 4-a jarcento aperis la fama roma vilao Casale de [[Piazza Armerina]], kiu danke al 3 500 m² da mozaikoj estas konsiderata unu el la plej bonegaj ekzemploj de malfrua antikva romia arto. Ĉirkaŭ la mezo de la 5-a jarcento la [[vandaloj]] de Genseriko, establiĝintaj en Afriko, okupis la insulon.<ref name="jpriv"/> === Gotika kaj bizanca periodoj === [[Dosiero:Rotari's Italy-it.svg|eta|maldekstra|En la jaro [[662]], sub regado de [[Konstanto la 2-a]].]] Post la disfalo de la [[Okcident-Romia Imperio]], [[Odoakro]] ricevis revene [[Gaisariks|Genserikon]] post pago de tributo. En 493 [[Teodoriko la Granda|Teodoriko]], reĝo de la [[ostrogotoj]], retenis sian posedon sen pagi tributon.<ref name="travsyrac"/> La [[gotoj]] ne akiris proprietaĵojn en Sicilio, ili restis en la regaĵoj de la romiaj terposedantoj (la ĉefa estas la [[Papo|episkopo de Romo]]) kaj tio faciligis la tujan aliĝon al la imperia generalo [[Belizaro]] kiam li surteriĝis tie en 535 ekigante la rekonkeron de la duoninsulo.<ref name="travsyrac">{{cite news|url=http://www.travelmapofsicily.com/syracuse.html|publisher=TravelMapofSicily.com|title=Syracuse, Sicily|date=la 7-an de oktobro 2007}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080606195458/http://www.travelmapofsicily.com/syracuse.html |date=2008-06-06 }}</ref> La insulo restis dum tri jarcentoj sub bizanca dominado kaj dum tiu tempo ĝi restis ekster la itala aŭ la afrika distriktoj, rekte dependante de [[Konstantinopolo]], kiel speco de imperia regado. La [[Katolika Eklezio|romia eklezio]], kiu posedis multajn havaĵojn administritajn de rektoroj senditaj de la [[Papo]] mem, daŭre havis grandan influon.<ref>{{Cite book|last=Hearder|first=Harry|title=Italy: A Short History|publisher=Cambridge University Press|url=http://www.history.ac.uk/reviews/paper/FootJohn2.html|isbn=978-0-521-33719-9|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-03-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20070720230202/http://www.history.ac.uk/reviews/paper/FootJohn2.html|arkivdato=2007-07-20}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070720230202/http://www.history.ac.uk/reviews/paper/FootJohn2.html |date=2007-07-20 }}</ref> En la 7-a jarcento komenciĝis islamanaj [[rejdo]]j el Afriko, ĉar oni konsideris Sicilion kiel strategian punkton de kie oni povus regi la tutan [[Mediteraneo]]n. Je la fino de la 7-a jarcento, Sicilio dum la regado de Justiniano la 2-a, iĝis ''thema'' aŭ provinco Sikelio de la [[Bizanca Imperio]]. La posta malfortiĝo kaj malintegriĝo de la imperio stimulis fortan malkontenton en Sicilio. Inter 663 kaj 668 la imperiestro de la Oriento [[Konstanto la 2-a]] translokis la ĉefurbon de la imperio el Konstantinopolo al [[Sirakuzo]], sed anstataŭ alporti profitojn al Sicilio kaj al la imperio, tio kaŭzis longan militon inter la du urboj kaj la sendependiĝon de la ''thema'' Sikelio.<ref name="hisnet">{{cite news|url=http://www.historynet.com/magazines/military_history/3025271.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071102223028/http://www.historynet.com/magazines/military_history/3025271.html|archivedate=2-an de novembro 2007|publisher=Historynet.com|title=Gothic War: Byzantine Count Belisarius Retakes Rome|date=la 7-an de oktobro 2007|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-03-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20071102223028/http://www.historynet.com/magazines/military_history/3025271.html|arkivdato=2007-11-02}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071102223028/http://www.historynet.com/magazines/military_history/3025271.html |date=2007-11-02 }}</ref> La [[Turmarko]] la sicilio-bizanca ŝiparo Eŭfemio de Mesino, kiu deklaris sendependecon disde Konstantinopolo en 823, estis forpelita el la lokaj nobeluloj kaj venkita de la bizancanoj sub la gvido de Fotino, kaj devigita fuĝi al [[Ifrikio]]<ref>{{cite news|url=http://www.bestofsicily.com/mag/art165.htm|publisher=BestofSicily.com|title=Sicilian Peoples: The Byzantines|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> (proksimume al la nuna [[Tunizio]]).<ref>Treadgold. History of the Byzantine State, pp. 354–355.</ref> Tie, Eŭfemio trovis rifuĝon en la burgo-emirejo de [[Kajruano]], [[Zijadato la 1-a]], kiu petis helpon por efektivigi alteriĝon en Sicilio kaj forpeli la malamatajn bizancanojn<ref>{{Cite book|jstor=10.7591/j.ctt1qv5qfp|title=Where Three Worlds Met: Sicily in the Early Medieval Mediterranean|last=Davis-Secord|first=Sarah|publisher=Cornell University Press|year=2017|isbn=9781501704642|location=Ithaca|pages=79|doi=10.7591/j.ctt1qv5qfp|doi-broken-date=2019-01-20}}</ref>. La islamanoj, kiuj eble jam planis invadon de Sicilio, preparis floton el 70 ŝipoj, vokante la plej grandan nombron da volontuloj al la mara [[ĝihado]]. Eŭfemio, murdita en [[Enna|Kastroĝovano]] dum la sieĝo de 828-829, estas konsiderata kiel la viro kiu kaŭzis la islaman invadon de Sicilio kaj kontribuis al la komenco de ilia dujarcenta regado sur la insulo.<ref>{{Cite book|editor-first=Alexander|editor-last=Kazhdan|editor-link=Alexander Kazhdan|title=Oxford Dictionary of Byzantium|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1991|isbn=978-0-19-504652-6|page=1892|title-link=Oxford Dictionary of Byzantium}}</ref> === Araba periodo === [[Dosiero:San Giovanni degli Eremiti.jpg|eta|maldekstra|La ruĝaj islamecaj kupoloj de la [[preĝejo Sankta Johano de la ermitoj]], Palermo.]] La stabila okupado de la insulo fare de la islamanoj komenciĝis nur post ilia surteriĝo en 827, ĉe Kabo Granitola, proksime al [[Marsala]]. La konkero progresis malrapide: en 831 [[Palermo]] estis forprenita, en 843 — [[Mesino]], en 859 — [[Enna|Kastroĝovano]].<ref name="stan">{{cite news|url=http://archaeology.stanford.edu/MountPolizzo/handbookPDF/MPHandbook5.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070609094555/http://archaeology.stanford.edu/MountPolizzo/handbookPDF/MPHandbook5.pdf|archivedate=9-an de junio 2007|publisher=Archaeology.Stanford.edu|title=Brief history of Sicily|date=la 7-an de oktobro 2007|format=PDF|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-03-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20070609094555/http://archaeology.stanford.edu/MountPolizzo/handbookPDF/MPHandbook5.pdf|arkivdato=2007-06-09}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070609094555/http://archaeology.stanford.edu/MountPolizzo/handbookPDF/MPHandbook5.pdf |date=2007-06-09 }}</ref> Ankoraŭ restis por la bizancanoj (sed en preskaŭ anarkia stato,<ref>Raphael Patai, ''The Jewish Mind'', Scribners, 1977, p.&nbsp;155–6</ref> ĉar la bizancaj flotoj forlasis Sicilion) strio oriente kun [[Sirakuzo]], kiu falis nur en 878, kaj [[Taormino]], kiun ili posedis ĝis 902. La islama okupado de Sicilio kaj ĝiaj insularoj finiĝis per la falo de [[Rometta]] en 965.<ref name="stan"/> Dum jarcentoj diversaj faktoroj certigis la superregadon de la islamanoj en Sicilio: la efikeco de ilia administra, fiska kaj ekonomia sistemoj (kun la dissolvo de la [[latifundio]] kaj la facileco de komercaj rilatoj kun la plej progresinta kaj proksima nordafrika regiono parte kaj la islama mondo ĝenerale), la forto de militaj strukturoj (kiuj ĝuis interalie la proksimecon de islamaj proprietaĵoj en suda Italio)<ref name="stan"/>, la politika divido de la italaj potencoj kaj la senpoveco de la diversaj kristanaj regantoj.<ref name="jpriv">{{Cite book|last=Privitera|first=John|title=Sicily: An Illustrated History|publisher=Hippocrene Books|url=https://www.amazon.com/gp/product/0781809096/ref=cm_cr_pr_product_top|isbn=978-0-7818-0909-2|year=2002}}</ref> === Normanda periodo === [[Dosiero:Palermo-Zisa-bjs2007-01.jpg|eta|[[La Zisa]] de Palermo.]] La [[normandoj]] ekloĝis en la sudo kaj antaŭ konkeri la kontinenton koncentris siajn klopodojn je forpelado de la islamanoj de la insulo danke al la papa plaĉo.<ref name="Boise State University Sicily under the Normans">[https://web.archive.org/web/20091001173814/http://www.boisestate.edu/courses/crusades/Europe/italy/02.shtml "Italy during the Crusades – Sicily under the Normans"] – History of the Crusades – [[Boise State University]] – Retrieved 15-an de julio 2011.</ref> [[Roĝero la 1-a]] komencis la entreprenon en 1060 kaj kompletigis ĝin en 1091 prenante Sicilion per grafa titolo kiel la feŭdo de [[Roberto Gviskardo]]. Lin sukcedis [[Roĝero la 2-a (Sicilio)|Roĝero la 2-a]], kiu alportis la kontinentan ''[[Suda Italio|Mezzogiorno]]'' al Sicilio kaj en 1130 per la kontraŭpapo [[Anakleto la 2-a]], kaj tiam en 1139 fare de [[Inocento la 2-a]], la kronon de Sicilio kiel feŭdo de la [[Apostola Seĝo|Sankta Seĝo]]. Li elektis la urbon [[Cefalù]] kiel reĝan seĝon, kie li konstruis la Katedralan Bazilikon en 1131 kiel sian maŭzoleon. Lia filo [[Vilhelmo la 1-a (Sicilio)|Vilhelmo la Malbona]] (1154-1166) lin sukcedis, tiel nomata pro la severeco kun kiu li, aŭ pli ĝuste lia potenca ministro<ref>{{Cite book|last=Johns|first=Jeremy|year=2002|title=Arabic Administration in Norman Sicily: The Royal Diwan|series=Cambridge studies in Islamic civilization|location=Cambridge, England|publisher=Cambridge University Press|pages=[https://books.google.com/books?id=pXXYfJ9woRwC&pg=PA249 249–250]|isbn=978-0-521-81692-2}}</ref><ref>{{Cite book|last=Takayama|first=Hiroshi|year=1993|title=The Administration of the Norman Kingdom of Sicily|location=Leiden, the Netherlands|publisher=E.J. Brill|page=[https://books.google.com/books?id=aXZe71Z4nEkC&pg=PA123 123]|isbn=978-90-04-09920-3}}</ref>, admiralo [[Maio de Bari]], subpremis la ribelojn, precipe en [[Apulio]]. La ribelintoj turnis sin al [[Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Frederiko la 1-a]] kaj al la bizanca imperiestro [[Manuelo la 1-a Komneno]]. La bizancaj milicioj alteriĝis en Apulio, okupante [[Brindizio]]<nowiki/>n kaj [[Trano]]<nowiki/>n. Post kreo de la bazo en Brindizio (1156), tamen, la konkeroj de Roĝero la 2-a malsukcesis.<ref name="initalymag"/> Sukcese por Vilhelmo la 1-a, dua filo de [[Vilhelmo la 2-a (Sicilio)|Vilhelmo la Bona]] (1166-1189), la reĝlando vivis pace. En la disputo inter la papo kaj la municipoj unuflanke kaj [[Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Ruĝbarbulo]] de la alia, Vilhelmo la 2-a restis kun la unua por defendi sin kontraŭ imperiaj streboj. Post [[Lenjano]] li haltis en [[Venecio]], samkiel la lombardaj municipoj, per militpaŭzo kun Ruĝbarbulo (1177) kaj posta [[paco de Konstanco]] (1183). Ĉi tio favoris komprenon inter la germana imperio kaj la normanda reĝlando: Vilhelmo la 2-a fianĉigis la ununuran leĝan posteulon de la dinastio, [[Konstanca la 1-a (Sicilio)|Konstanca la 1-a]], filinon de Roĝero la 2-a, kun la filo de Ruĝbarbulo, Henriko (1184). La geedziĝo okazis en [[Milano]] en januaro 1186. Vilhelmo la 2-a mortis, forta partio leviĝis kontraŭ Henriko la 6-a, kontraŭbatalante lin, ĉar [[neleĝeca filo]] en la normanda dinastio, [[Tankredo (Sicilio)|Tankredo]], grafo de Lecce, estis agnoskita de la papo [[Klemento la 3-a]].<ref name="initalymag">{{cite news|url=http://www.initaly.com/regions/sicily/chronol.htm|publisher=In Italy Magazine|title=Chronological – Historical Table of Sicily|date=la 7-an de oktobro 2007|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-03-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160727225426/http://www.initaly.com/regions/sicily/chronol.htm|arkivdato=2016-07-27}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160727225426/http://www.initaly.com/regions/sicily/chronol.htm |date=2016-07-27 }}</ref><ref name="malta">{{cite news|url=http://www.aboutmalta.com/history/time-Line.htm|publisher=AboutMalta.com|title=Classical and Medieval Malta (60–1530)|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> Unua ekspedicio de Henriko la 6-a (1191) malsukcesis en la konkero de la reĝlando; dua, kiu okazis post la morto de Tankredo (februaro 1194), estis sukcesa, kaj fine de 1194 Henriko estis kronita kiel reĝo de Sicilio en Palermo. Tie oni provis fari ribelon kiun li furioze subpremis. Li intencis fari la reĝlandon bazo por granda ekspedicio kontraŭ la [[Bizanca imperio]], sed lia morto subite okazis en [[Mesino]] en septembro 1197. La historio de Sicilio sub regado de lia filo, Frederiko la 2-a, konata kiel ''stupor mundi'', kiam okazis ĝenerala reorganizo de la reĝlando, estas rakontita laŭ relativa voĉo; kaj la daŭrigo de ĝi en tiu pri Manfredi. Kiam ĉi tiuj falis en Benevento (1266), Karlo la 1-a de Anĵuo, al kiu la pontifiko transdonis la reĝlandon, restis ĝia mastro; kaj la ekspedicio de Corradino de Ŝvabio (1268), kiu estis senkapigita en Napolo, sukcesis vane.<ref>{{Cite book|last=Norwich|first=John Julius|title=The Normans in Sicily: The Normans in the South 1016–1130 and the Kingdom in the Sun 1130–1194|publisher=Penguin Global|isbn=978-0-14-015212-8|year=1992}}</ref> === Anĵua periodo === [[Dosiero:Saluto.jpg|eta|dekstre|''Saluto'' arĝenta de Karolo la 1-a.]] Sicilio estis aparte malkontenta pro la regado de la [[Anĵuo-Sicilio|anĵuoj]], precipe pro ilia [[Fiska politiko|fiskismo]]. Kelkaj ribeloj favore al Koradino estis furioze subpremitaj kun la ekstermo de tutaj loĝlokoj, kaj multaj nobeluloj estis senvestigitaj por doni siajn varojn al la [[francoj]].<ref name="Loud, G. A. 2007 494">{{Cite book|author=Loud, G. A.|title=The Latin Church in Norman Italy|publisher=Cambridge University Press|year=2007|page=494|isbn=978-0-521-25551-6|quote={{ISBN|0-521-25551-1}}" "At the end of the twelfth century&nbsp;... While in Apulia Greeks were in a majority – and indeed present in any numbers at all – only in the Salento peninsula in the extreme south, at the time of the conquest they had an overwhelming preponderance in Lucaina and central and southern Calabria, as well as comprising anything up to a third of the population of Sicily, concentrated especially in the north-east of the island, the Val Demone.}}</ref> Plie, Sicilio sentis, ke ĝi iĝis duarango kompare al Napolo, kie Karlo sidis. La homoj ankaŭ malkontentis pri la malkvieta maniero, en kiu la francoj traktis la inajn sicilianojn: malkontento, kiu eksplodis en la ribelo de la [[Sicilia vespro]], kiuj komenciĝis la 31-an de marto 1282, kion sekvis la intervenon de [[Petro la 3-a (Aragono)|Petro la 3-a]] de [[Reĝlando Aragono|Aragono]] aklamita reĝo de Sicilio kaj la tiel nomata milito inter la [[anĵuo]]j kaj [[Aragono|aragonanoj]]. === Aragona periodo === [[Dosiero:Marti l'humà.jpg|eta|maldekstra|altdekstre=0.9|La reĝo Marteno la Maljuna]] Per la paco de [[Caltabellotta]] (1302) Sicilio restis sub la rego de [[Frederiko la 2-a (Sicilio)|Frederiko la 2-a]] de Aragono, kun la titolo ''reĝo de Trinakrio''. Post lia morto, la insulo devintus reveni al la [[Anĵuo-Sicilio|anĵuoj]] sed anstataŭe Frederiko rekonis sian filon Petro kiel posteulon. Tial komenciĝis longa milito inter la du reĝlandoj, kiu estis nefinita kaj tre damaĝa, kun reciprokaj [[rejdo]]j kaj alteriĝoj ĉe la marbordoj kaj kun la leĝaro kaj subteno donitaj al reĝo Roberto; Petron sukcedis Ludoviko (1342-1355). Sub li kaj lia posteulo [[Frederiko la 2-a (Sicilio)|Frederiko la 3-a]], Johana la 1-a de Napolo kaj ŝia edzo Ludoviko de Taranto intervenis, alvokitaj de multaj sinjoroj, ricevis en Mesino (1356) la omaĝon de la subigitaj sicilianoj kaj dum kelka tempo ili regis en la plej granda parto de la insulo. Tamen, baldaŭ Frederiko reakiris la avantaĝojn; kaj en 1372 la paco estis finita. La insulo restis sendependa kaj kun sia propra dinastio ĝis ĉirkaŭ 1410. Kiam [[Frederiko la 3-a]] mortis en 1377, lia filino Maria ne estis agnoskita de [[Petro la 3-a (Aragono)|Petro la 4-a de Aragono]], kiu cedis siajn rajtojn super Sicilio al lia dua filo [[Marteno la 1-a (Aragono)|Marteno la Maljuna]], kiu siavice transdonis la rajton al sia filo Marteno la Juna. La insulo estis dividita en aragona kaj sicilia frakcioj, ĉi-lasta regata de la potencaj baronoj [[Chiaramonte Gulfi|Chiaramonte]].<ref name="Advanced Studies in Cultural History">[http://www.interamericaninstitute.org/norman_sicily.htm "Norman Sicily of the 12th Century" (angle: Normanda Sicilio de la 12-a Jarcento)] - Inter-Amerika Instituto por Altnivelaj Studoj en Kulturhistorio</ref> [[Dosiero:Portalearabonormanno1.jpg|eta|Portiko de la ĉefpreĝejo de [[Bivona]], unua sicilia urbo kiu iĝis duklando ([[1554]]).]] Reĝino Maria estis kaptita de la aragona frakcio, sendita al [[Katalunio]], edziĝinta kun Marteno la Juna, kaj li estis kronita en Palermo (1392). La [[Interna milito|enlanda milito]] daŭris ĝis la fino de la jarcento. Kun la morto de Maria (1402) kaj Marteno la Juna (1409), Marteno la Maljuna, [[Reĝlando Aragono|reĝo de Aragono]], sin deklaris heredanto de la Reĝlando Trinakrio; sed, ankaŭ li mortis preskaŭ tuj post 1410 kaj formortis tiel la dinastio de la reĝlando de Aragono. Post tio venis epoko dum kiu regis la konfuzo, ĝis sicilianoj kaj aragonanoj agnoskis la filon de la fratino de Marteno la Juna, [[Fernando la 2-a (Aragono)|Ferdinandon la 1-an de Aragono]], tiel kunigante la du reĝlandojn. Tiel Sicilio perdis sian sendependecon.<ref name="Loud, G. A. 2007 494"/> En Sicilio la unuaj aragonaj reĝoj proklamis multajn konstituciojn por defendi la popolajn rajtojn kontraŭ la feŭdaj kaj fiskaj misuzoj, kaj ili definitive fondis la parlamenton, havis havis [[Normandoj|normandan]] originon kaj konsistis el nobeluloj, pastroj kaj delegitoj de reĝaj urboj (t.e. ne-feŭdaj) Ĝi rajtis diskuti aferojn pri paco kaj milito, aprobi impostojn, cenzuri funkciulojn.<ref name="knowital"/> La reĝoj ankaŭ favorigis la urbajn liberecojn por teni la nobelaron sub ilia rego.<ref>[http://historymedren.about.com/library/weekly/aapmaps4.htm "The Spread of the Black Death through Europe" (angle: La Disvastigo de la Nigra Morto tra Eŭropo)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090222071712/http://historymedren.about.com/library/weekly/aapmaps4.htm |date=2009-02-22 }}, en serio "Medieval History" (Mezepoka Historio).</ref> Sed, malgraŭ ĉio ĉi, la feŭdaj sinjoroj akiris superan potencon malfavore al la reĝa aŭtoritato kaj la municipoj.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=weluAAAAQBAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|title=Muslims in Medieval Italy: The Colony at Lucera|first=Julie|last=Taylor|date=19-an de aŭgusto 2003|publisher=Lexington Books|via=Google Books|isbn=9780739157978}}</ref> Tio ĉi kaŭzis profundan dekadencon de la insulo. Ĉi tiuj okazaĵoj kaj iliaj konsekvencoj en Sicilio favorigis la konstruadon de novaj loĝataj centroj, inkluzive de kolonioj ne siciliaj.<ref name="normansbestof">{{cite news|url=http://www.bestofsicily.com/mag/art171.htm|publisher=BestofSicily.com|title=Sicilian Peoples: The Normans|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> [[Alfonso la 5-a (Aragono)|Alfonso de Aragono]], reĝo de Sicilio, filo de [[Fernando la 1-a (Aragono)|Ferdinando la 1-a]], ankaŭ aĉetis [[Napolo]]n en 1442. Sed post lia morto (1458) la kuniĝo finiĝis, ĉar Sicilio pasis kun Aragono al lia frato [[Johano la 2-a (Aragono)|Johano la 2-a de Aragono]] dum Napolo estis liverita fare de Alfonso, kiel persona aĉeto, al lia laŭleĝa filo, [[Fernando la 1-a (Aragono)|Ferdinando la 1-a]]. === Moderna periodo === [[Dosiero:Modica-SGiorgio.jpg|eta|[[Katedralo de Sankta Georgo (Modiko)|Katedralo de sankta Georgo]] en Modiko, unu el la ekzemploj de baroko ĉe la Valo de Noto.|alt=Modica-SGiorgio.jpg]] Sub [[Fernando la 2-a (Aragono)|Fernando la katolika]], filo de [[Johano la 2-a (Aragono)|Johano la 2-a]], [[Reĝlando Aragono|reĝo de Aragono]] kaj de Sicilio, kiu dividis kun [[Izabela la 1-a (Kastilio)|Izabela]] la regadon de la reĝlandoj de [[Kastilio]] kaj Aragono, okazis la konkero de [[Napolo]] (1501-1503), kiun li gvidis kontraŭ [[Francio]]. Fernando reguligis la institucion de la vicreĝeco kiu havis trijaran mandatperiodon, efektivigis gravan impostan reformon, kiu certigis al li parlamentan konsenton pri la peto de donacoj kontraŭ certa kaj regula kunvokadoj de la parlamento, ordinare ĉiun trian jaron, kaj efektivigita dum lia longa regado. Li faris serion de reformoj, kiuj skizis la sistemon de regado de la regno por la sekvaj du jarcentoj.<ref name="dieli">{{cite news|url=http://www.dieli.net/SicilyPage/History/SicilianHist.html|publisher=Dieli.net|title=Sicilian History|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> Ĉefe en Palermo (foje en Mesino) loĝis vicreĝo, la reprezentanto de neĉeesta suverenulo, kiu devis plenumi sian potencon kadre de la leĝoj de la reĝlando Sicilio. Fakte en la imperia sistemo de la [[Habsburgoj]] de [[Hispanio]], ĉiu regno aŭ teritorio, kiu apartenis al ĝi (Kastilio, Aragono, Katalunio, Sicilio, [[Sardio]], [[Napolo]], [[Milano]], [[Nederlando]], ktp.)<ref>"[http://news.bbc.co.uk/2/low/europe/2381585.stm Italy's earthquake history]". BBC News, la 31-an de oktobro 2002.</ref> konservis sian politikan ordon, instituciojn, leĝojn, valutojn, mezurunuojn, lingvojn kaj laŭ jura vidpunkto neniu povus "regi" aliajn. La laŭleĝa reĝo, kiu hazarde estis reĝo kaj princo de aliaj teritorioj, povis uzi la potencon laŭ la manieroj kaj formoj establitaj en la konstitucioj de la regnoj kaj per la ĉapitroj subskribitaj kaj ĵuritaj inter reĝoj kaj komunumoj en Sicilio (reĝimo de interkonsento). Tial la antikvaj kutimoj, imunecoj kaj privilegioj de la diversaj klasoj ([[feŭdismo]], urbaj nobeluloj, pastraroj), reprezentitaj en la parlamento de la regno, restis fortaj kaj ilia konservado kaj protektado konstituis la oficialan ideologion de la siciliaj regantaj klasoj.<ref name="knowital">{{cite news|url=http://knowital.com/history/sicily/sicily-history.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030801195242/http://knowital.com/history/sicily/sicily-history.html|archivedate=1-an de aŭgusto 2003|publisher=knowital.com|title=History of Sicily|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> Sub la regado de la [[Habsburgoj]] de Hispanio (imperiestro [[Karlo la 3-a (Hispanio)|Karolo la 5-a]], [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a]], [[Filipo la 3-a (Hispanio)|Filipo la 3-a]], [[Filipo la 4-a (Hispanio)|Filipo la 4-a]], [[Karlo la 2-a (Hispanio)|Karlo la 2-a]]) Sicilio havis periodon de granda ekonomia, socia, religia, arta, demografia progreso, kiu daŭris de la [[16-a jarcento]] ĝis komenco de la 17-a jarcento, pot kiam estis bremsita de la krizo kaj disfalo de la [[Hispana Imperio]]<ref>Rees Davies, [http://www.bbc.co.uk/history/british/empire_seapower/white_slaves_02.shtml British Slaves on the Barbary Coast], [[BBC]], 1-an de julio 2003</ref>([[Fiska politiko|fiskismo]], ekonomia kaj socia tradiciismoj) ankaŭ pro la granda ĝenerala krizo de la [[17-a jarcento]] kaj la marĝenigo de la mediteranea ekonomia sistemo favore al la nova atlantika ekonomio.<ref>"''[https://books.google.com/books?id=5q9zcB3JS40C&pg=PR14&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false Christian Slaves, Muslim Masters: White Slavery in the Mediterranean, the Barbary Coast and Italy, 1500–1800]''". Robert Davis (2004) {{ISBN|1-4039-4551-9}}</ref> En la moderna hispana periodo la loĝantaro de Sicilio duobliĝis, dekoj da novaj regionoj naskiĝis en la interna cereala areo (interna koloniigo), Palermo kreskis de 30 000 loĝantoj al 140 000, Mesino de 25 000 al 90 000, kaj aliĝis al rondo de eŭropaj urboj kun plej granda loĝantaro. Riĉeco kaj urba beleco, la sukera kaj silka industrioj disvolviĝis en la [[Valo Demone]]<ref>{{cite news|url=http://www.heraldica.org/topics/france/utrecht.htm|publisher=Heraldica.org|title=The Treaties of Utrecht (1713)|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref>, sed falis en la 17-a jarcento pro la konkurenco de sklavaj laboristoj en [[Ameriko]] kaj la ribelo de Mesino. Ĝin anstataŭis la ekspansio de la vina kaj citrusa kultivado. La granda krizo en la 17-a jarcento kaŭzis sociajn agitiĝojn kaj malkontenton tra Eŭropo, pro kio okazis multaj tumultoj, militoj kaj revolucioj, kiuj trafis ankaŭ Sicilion. Sserio de ribeloj okazis en ĉiuj centroj de la insulo kaj precipe en Palermo en 1647 kaj, multe pli grave, en Mesino (1674-1678). La popolo de Mesino trovis la subtenon de la armeoj de Ludoviko la 14-a, kiuj batalis en Sicilio. Malvenko de Mesino markis ĝian finon kiel granda komerca kaj industria centro, kion akompanis la ekonomia kolapso de la tuta silka areo. La lasta reĝo de la hispana Habsburga dinastio, [[Karlo la 2-a (Hispanio)|Karlo la 2-a]], mortis sen infanoj, kaj pro la rilatoj kiujn havis la diversaj dinastiaj familioj inter si, multaj eŭropaj regantoj ekpostulis la tronon kiu restis malplena. Ĉi tio kaŭzis la [[Milito de hispana sukcedo|militon de hispana sukcedo]] (1701-1713), post kiu la italaj teritorioj ne plu havis rektan rilaton kun [[Hispanio]], kies krono pasis al la [[Burbonoj]]. Per la ''paco de [[Utreĥto (urbo)|Utreĥto]]'' (1713) la Reĝlando Sicilio estis liverita al [[Viktoro Amadeo la 2-a de Savojo]], kies regado daŭris kvin jarojn.<ref>{{cite news|url=http://www.realcasadiborbone.it/uk/archiviostorico/cs_04.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030804170901/http://www.realcasadiborbone.it/uk/archiviostorico/cs_04.htm|archivedate=4-an de aŭgusto 2003|publisher=RealCasaDiBorbone.it|title=Charles of Bourbon – the restorer of the Kingdom of Naples|date=la 7-an de oktobro 2007}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20030804170901/http://www.realcasadiborbone.it/uk/archiviostorico/cs_04.htm |date=2003-08-04 }}</ref> === Burbona periodo === [[Dosiero:Palazzina cinese 0001.JPG|eta|La [[Palazzina Cinese]], reĝa domo konstruigita en 1799 de Fernando la 1-a.]] [[Dosiero:Sanesi - La rivoluzione di Palermo-12 gennaio 1848 - ca. 1850.jpg|eta|dekstra|La revolucio de [[Palermo]] en januaro 1848 en tiama bildo.]] La partikularismo de Palermo tute ne helpis la napolan revolucion, kiu efektive estis detruita de la grava kaj malfacila interna problemo. Aliflanke, eĉ tiu revolucio estis pli memoro pri la napoleona periodo ol antaŭvido de la ribeloj pro la ''[[Unuiĝo de Italio|Risorgimento]]'', kaj tial ĝi ne longe povis rezisti la aŭstrian armeon.<ref>[http://www.treccani.it/enciclopedia/regno-delle-due-sicilie/ Regno Delle Due Sicilie nell'Enciclopedia Treccani]. Treccani.it.</ref> En la sekvaj jaroj, kiuj estis la ĉefaj jaroj de la [[Restarigo]], [[Ferdinando la 1-a (Du Sicilioj)|Ferdinando la 1-a]], [[Francisko la 1-a (Du Sicilioj)|Francisko la 1-a]] kaj precipe [[Ferdinando la 2-a (Du Sicilioj)|Ferdinando la 2-a]], kiuj venis al la trono en 1830, provis moderigi sian regadon per paternalismo en pluraj okazoj modera, kaj sopiris je novaj metodoj. Sed ĉi tio ne malhelpis, la aperon de pluraj konspiroj, inter kiuj la plej fama estas tiu de la 1-a de septembro 1831, kiam la ribeluloj, gviditaj de Domenico di Marco kaj plejparte apartenantaj al la klaso de metiistoj (kiuj tiam estis ligitaj al nobelaro), vagadis ĉirkaŭ Palermo postulante la konstitucion. En 1837 komenciĝis alia revolucio en [[Katanio]] kaj [[Sirakuzo]], instigata de malsato. Ĝi ne speciale atentis postuladon de aŭtonomio, malsame ol alia movado en Palermo, kiel montris la revolucio de la [[12-a de januaro]] [[1848]], antaŭanta ĉiujn aliajn, kiuj eksplodis en tiu jaro. Komence Sicilio esperis akiri apartan konstitucion de [[Ferdinando la 2-a]], sed la parlamento, kunveninta la [[25-a de marto|25-an de marto]], prezidita de Vincenzo Fardella, devis agnoski la rektan rifuzon de la reĝo kaj poste deklaris, en aprilo, ke la regado de la [[Burbonoj|Burbona monarkio]] finiĝis kaj, post konsulto al Ruggero Settimo, estro de la provizora registaro, la regenteco, uzante la rajtojn de "suverena kaj sendependa ŝtato", elektis la novan reĝon. Ilia elektito iĝis [[Ferdinando de Savojo]], [[Ĝenovo|duko de Ĝenovo]] filo de [[Karlo Alberto de Savojo|Karlo Alberto]]. Sicilio ankaŭ malkaŝe transdonis siajn aspirojn al sendependeco je la itala nivelo, montrante, ke ĝi esperas vidi la duoninsulon kiel konfederacion de liberaj ŝtatoj. Danke al la geografia apartiĝo, estis pli facile por la Burbonoj, venkintaj en Napolo super la parlamento la [[15-a de majo|15-an de majo]], gvidi la batalon kontraŭ Sicilio. En septembro [[Mesino]], longe bombardita, falis kaj antaŭ 1848 la napolaj trupoj okupis la orientan marbordon, invadinte en la sekva jaro Palermon. La 15-an de majo 1849 Ferdinando la 2-a ekregis Palermon kaj, sekve, la tutan insulon. Tio donis amaran enton al la venkitoj, kiuj en sekva jardeko sin turnis, same kiel en la duoninsulo, al la [[reĝlando Sardio]] kaj [[Camillo Benso di Cavour|Cavour]].<ref>{{cite news|url=http://www.clash-of-steel.co.uk/pages/battle_details.php?battle=CAMPOTENES01|publisher=Clash-of-Steel.co.uk|title=Campo Tenese|date=la 7-an de oktobro 2007}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081207112301/http://www.clash-of-steel.co.uk/pages/battle_details.php?battle=CAMPOTENES01 |date=2008-12-07 }}</ref> === Nuntempa periodo === ==== Itala unuiĝo ==== [[Dosiero:Fattori. Garibaldi a Palermo.jpg|eta|maldekstra|[[Garibaldi]] en Palermo ĉe opero de [[Giovanni Fattori]].]] Kelkaj ribeloj malkaŝis la mensan staton de la sicilianoj, ĝis la [[4-a de aprilo]] [[1860]] ekis la ribelo, gvidata de [[Francesco Riso]], kunvokita el monaĥejo de Gancia.<ref name="modern" /> La burbonaj reagis rapide, sed tio ebligis al [[Francesco Crispi|Crispi]] por pruvi al Garibaldi, kiel la insulo bonvenigos la planitan de li ekspedicion, post kio la ribelemo mem de la sicilianoj kreskis. La kampanjo kontraŭ la [[Burbonoj|burbonaj fortoj]] sur la insulo estis multe pli rapida ol oni supozis: la [[14-a de majo|14-an de majo]], en [[Salemi]] [[Giuseppe Garibaldi]] alprenis la diktaturon de Sicilio nome de [[Viktoro Emanuelo la 2-a (Italio)|Viktoro Emanuelo la 2-a]]<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/542800/Sicily Sicily (island, Italy) – Britannica Online Encyclopaedia]. Britannica.com. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref>; la sekvan tagon li venkis la malamikon en [[Calatafimi-Segesta|Calatafimi]], malferminte la vojon al Palermo, kien li venis la 27-an de majo. La 2-an de junio la generalo formis registaron, en kiu la superreganta figuro estis Francesco Crispi kiel la unua ŝtat-sekretario kaj, baldaŭ poste, li forpelis La Farina, la senditon de [[Camillo Benso di Cavour]], el la insulo, sed akceptis la kunlaboradon kun [[Agostino Depretis]], kiu ankaŭ estis sendita de Cavour.<ref name="modern">{{cite news|url=http://www.oah.org/pubs/magazine/migrations/townsend.html|publisher=OAH.org|title=Italians around the World: Teaching Italian Migration from a Transnational Perspective|date=la 7-an de oktobro 2007|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101127225428/http://oah.org/pubs/magazine/migrations/townsend.html|archivedate=27-an de novembro 2010}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101127225428/http://oah.org/pubs/magazine/migrations/townsend.html |date=2010-11-27 }}</ref> Per la batalo de Milazzo la [[20-a de julio|20-an de julio]], la tuta Sicilio estis konkerita kaj la ekspedicio daŭris sur la kontinento. Post la [[plebiscito]] la 21-an de oktobro, la fazo de la provizora registaro de Garibaldi finiĝis kaj la siciliaj provincoj iĝis parto de la [[Itala Reĝlando|Itala reĝlando]]. La homoj, perfiditaj de la promesoj de reformo (ĉefe kamparanoj) kaj de la misuzoj fare de la novaj regantoj, suferis pli pro la unuiĝo.<ref>{{cite news|url=http://www.geocities.com/capitolHill/rotunda/2209/Sicily.html|publisher=Capitol Hill|title=Sicily|date=la 7-an de oktobro 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071018230534/http://www.geocities.com/capitolHill/rotunda/2209/Sicily.html|archivedate=la 18-an de oktobro 2007}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.britannica.com/eb/article-9033791/fascio-siciliano|work=[[Encyclopædia Britannica]]|title=fascio siciliano|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> Pro tio estiĝis la fenomeno de post-unuiĝa banditeco — ribelo, direktita kontraŭ la nova registaro kaj la establita ordo. Sekvis la ribelo de Palermo en septembro 1866, kiam ribeluloj kuniĝis por kontraŭbatali la registaron de la Dekstro kaj la du opoziciojn: unuflanke la pastraro kaj la malaltaj klasoj kaj aliflanke la demokratoj kaj respublikanoj, kiuj kunlaborigis parton de la burĝaro, elreviĝinta pro la unuiĝo. Dum sep tagoj [[Palermo]] estis regata de la ribeliĝintoj kaj la generalo [[Raffaele Cadorna]] estis sendita por fini la tumulton, kiu eniris en la historion kiel ''[[Ribelo de sep kaj duono]]''.<ref>"[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1483443/Messina-earthquake-and-tsunami Messina earthquake and tsunami]". Britannica Online Encyclopedia.</ref> [[Dosiero:Gustave-Le-Gray Giuseppe-Garibaldi Palermo-1860 1-1000x1500.jpg|eta|altdekstre=0.8|[[Giuseppe Garibaldi]] en Palermo en 1860.]] De 1886 ĝis 1894 la situacio en la insulo plibonigiĝis, ĉefe kiel rezulto de la ekonomiaj leĝoj de la centra registaro, favoraj al la nordaj regionoj, kaj de la rompo de la komercaj rilatoj kun [[Francio]] en 1887, kio forte trafis la sudan terkultivadon. En la kamparo al tio aldoniĝis la okupado de la ŝtataj terposedaĵoj fare de la armeo. Tio vekis fortan reziston kaj kondukis al la tragika epizodo ĉe [[Caltavuturo]] en januaro 1893, kiam registaraj trupoj pafis kontraŭ la kamparanojn mortigante dek unu el ili. En la kamparo kaj en sulfurejoj la laboristoj postulis laboron aŭ pliigon de salajroj. Dume, ekde 1890-1891, socialisma propagando penetris en la insulon kaj samtempe inter laboristoj aperis multnombraj faŝismaj organizoj. La movado ĉiam pli kreskis, stimulata de la malbona ekonomia situacio, kvankam la dua registaro de la sicilia [[Francesco Crispi]] penis perforte bremsi ĝin: la sieĝostato estis dekretita kaj malpermesita la [[gazetarlibereco]], la faŝistoj estis arestitaj kaj senditaj al militaj tribunaloj. La kondiĉoj en la insulo ne multe pliboniĝis, eĉ dum la Giolittian-jardeko, kiam la registaro subtenis la industrion, pro kio suferis la ĉefe terkultivaj sudaj regionoj. En 1893 palermano [[Antonio di Rudinì]] estis prezidanto de la Konsilio. En la 20-a jarcento tiun postenon okupis ankaŭ [[Vittorio Emanuele Orlando]] kaj, en la respubliko, [[Mario Scelba]] el Caltagirone.<ref>[https://web.archive.org/web/20071111034455/http://www.carabinieri.it/Internet/Arma/Ieri/Storia/Vista%2Bda/Fascicolo%2B22/01_Fascicolo%2B22.htm Arma dei Carabinieri – Home – L'Arma – Ieri – Storia – Vista da – Fascicolo 22]. Carabinieri.it. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> Post la [[Unua mondmilito]], [[faŝismo]] ankaŭ regis en Sicilio. Sed la totalisma reĝimo ne sukcesis solvi la problemojn de Sicilio, inkluzive tiun de [[mafio]], kvankam [[Cesare Mori]] asertis ke li elradikigis ĝin. En la [[Dua mondmilito]], la bombadoj kaj la brit-usonaj alteriĝoj, en julio 1943, kaŭzis rimarkindajn damaĝojn kaj nur malrapide Sicilio restariĝis post tio. La brita generalo [[Harold Alexander]], kiu estis milita reganto de la okupitaj areoj, nomumis kolonelon [[Charles Poletti]] kiel estron de la Oficejo de Civilaj Aferoj de la AMGOT.<ref name=autogenerated1>{{cite news|url=http://www.bestofsicily.com/history3.htm|publisher=BestofSicily.com|title=The Modern Era|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> En februaro 1944 la [[Aliancanoj]] redonis la insulon al la itala registaro de la [[Sunda Regno|Suda Regno]], kiu nomumis Altan Komisaron por Sicilio. Dume, la malnova tendenco al sendependeco kaj aŭtonomio, kiu en la antaŭa jarcento instigis la sicilianojn peti taĉmenton el Italio, denove gajnis forton. Formiĝis la separisma movado, pro kio la vivo de la insulo estis tumulta, inter 1943 kaj 1945 eĉ okazis armitaj konfliktoj. La situacio mildiĝis post la establo de la regiono Sicilio per la reĝa dekreto, eldonita la [[15-an de majo]] [[1946]]. ==== Sendependismo kaj aŭtonomismo ==== [[Dosiero:EVIS flag.svg|eta|Flago de la sicilia sendependisma movado]] Pro siaj insuleco, geografia pozicio en [[Mediteraneo]] kaj kultura unikeco, Sicilio ĉiam ĝuis larĝan aŭtonomecon en la kunteksto de pli grandaj ŝtatoj, kiam ĝi ne estas enkadrigita en sia propra reĝlando, plurfoje sendependa dum ses jarcentoj. La originoj de moderna sendependeca movado en Sicilio troviĝas en la separismaj ribeloj de 1820 kaj en la sicilia sendependeca revolucio de 1848. Kiel naskiĝdaton de sendependisma sento (en la nuntempa epoko),<ref>{{cite news|url=http://www.britannica.com/eb/article-27778/Italy#319101.hook|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|title=Italy – Land Reforms|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> ene de la [[Italio|itala ŝtato]], oni povas konsideri la 16-an de septembro 1866, kiam la sicilianoj ribelis, pli aŭ malpli perforte, kontraŭ la regado de la novnaskita [[Itala Reĝlando|reĝlando Italio]]. Tiu ribelo nomiĝis "sep kaj duono", kio rilatas al ĝia tempodaŭro. La ribelo flamigis la tutan Palermon, preskaŭ ĉiujn siciliajn urbojn kaj inkludis multajn politikajn frakciojn naskitajn dum la [[Unuiĝo de Italio|Risorgimento]] (respublikanoj, por-klerikoj, por-burbonaj). Ĉi tiu ribelo estis sufokita de la itala armeo, kaj ĉia ribelo nome de sicilia nacio estis daŭre subpremata ĝis la preskaŭ tuta malapero de la movado.<ref>{{cite news|url=http://www.grifasi-sicilia.com/regione_sicilia_gbr.html|publisher=Grifasi-Sicilia.com|title=Sicily autonomy|date=la 7-an de oktobro 2007}}</ref> En la frua postmilita periodo la sicilia sento renaskiĝis kaj respektis la alvenon de la [[faŝismo]] Post la alveno de la [[aliancanoj]] ĝi refortoĝis, la MIS estis establita (gvidata de la karisma figuro de Andrea Finocchiaro Aprile), kiu fine de la [[Dua mondmilito]] fanfaronis pri pli ol kvincent mil aliĝintoj al EVIS, ĝia armea brako,<ref>[http://www.istat.it/it/sicilia/dati?q=gettable&dataset=DCCV_TAXDISOCCU&dim=120,6,1,0,28,12,3,0,0&lang=2&tr=0&te=1 Sicilia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121115061849/http://www.istat.it/it/sicilia/dati?q=gettable&dataset=DCCV_TAXDISOCCU&dim=120%2C6%2C1%2C0%2C28%2C12%2C3%2C0%2C0&lang=2&tr=0&te=1 |date=2012-11-15 }}. Istat.it. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> (gvidita unue de Canepa kaj poste de Giuliano) kaj aliaj malgrandaj movadoj. Post la malsukcesa sendependiga provo kaj la aŭtonomisma kompromiso atingita de la nova Itala Respubliko, la sicilia sendependeco fariĝis pli kaj pli malproksima kaj la balota subteno de la separismaj partioj estis ĉiam pli malalta kaj nur ĉe la elektoj de 1947 por la Sicilia regiona asembleo la MIS akiris dek deputitojn, sed malaperis jam en la elektoj de 1951.<ref>[http://www.storicamente.org/quadstor1/ch09.html "Le spinte e i ritorni": gli anni delle riforme per lo sviluppo in Sicilia (1947–1967)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130524044958/http://www.storicamente.org/quadstor1/ch09.html |date=2013-05-24 }}. Storicamente.org. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> Aŭtonomismaj kaj sendependecaj movadoj reaperis foje: en 1951 la aŭtonoma unio de Paolo D'Antoni, kiu akiris nur tri deputitojn; en 1959 la Socia Kristana Kuniĝo Sicilia de Silvio Milazzo, kiu akiris 10 deputitojn; en 2001, la Nova Sicilio de Bartolo Pellegrino kaj Nicolò Nicolosi, kun 5 deputitoj; en 2006 la Movado por Aŭtonomeco de Raffaele Lombardo. Iuj movadoj kaj iuj eksterparlamentaj fortoj ankaŭ postulas sendependecon, inkluzive de la MIS, la FNS kaj la Lando kaj Liberigo, same kiel la antaŭe menciitaj aŭtonomaj partioj sed sen reprezentantoj en la parlamento.<ref>[http://www.scudit.net/mdfalcone.htm Due eroi italiani – Materiali didattici di Scuola d'Italiano Roma a cura di Roberto Tartaglione]. Scudit.net (11 April 2004). Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> == Administraj dividoj == [[Dosiero:Map of region of Sicily, Italy, with provinces-it.svg|eta|350ra|<center>la provincoj de Sicilio]] Administre, Sicilio estas dividita en naŭ provincojn, ĉiu kun ĉefurbo, kiu havas la saman nomon kiel la provinco. Malgrandaj ĉirkaŭaj insuloj ankaŭ estas partoj de diversaj siciliaj provincoj: la [[Liparaj insuloj]] (Mesino), mezkoridoro de [[Ustica|Ustiko]] (Palermo), [[Egadaj insuloj]] (Trapanio), mezkoridoro de [[Pantelleria]] (Trapanio) kaj [[Pelagaj insuloj]] (Agriĝento). Sicilio konsistis, ĝis 2015, el naŭ [[Regionoj kaj provincoj de Italio|provincoj]]: * [[Provinco Agriĝento]] * [[Provinco Kaltaniseto]] * [[Provinco Katanio]] * [[Provinco Enno]] * [[Provinco Mesino]] * [[Provinco Palermo]] * [[Provinco Raguzo]] * [[Provinco Sirakuzo]] * [[Provinco Trapanio]]. === Ĉefaj urboj === jen listo de la 10 urboj kun plej multe da loĝantoj. {| {{prettytable}} || 1 || [[Palermo]] || <small>[[Provinco Palermo]] || 666 800 loĝ. |- || 2 || [[Katanio]] || <small>[[Provinco Katanio]] || 301 800 loĝ. |- || 3 || [[Mesino]] || <small>[[Provinco Mesino]] || 245 200 loĝ. |- || 4 || [[Sirakuzo]] || <small>[[Provinco Sirakuzo]] || 123 300 loĝ. |- || 5 || [[Marsala]] || <small>[[Provinco Trapanio]] || 82 300 loĝ. |- || 6 || [[Gela]] || <small>[[Provinco Kaltaniseto]] || 77 300 loĝ. |- || 7 || [[Ragusa]] || <small>[[Provinco Raguzo]] || 72 100 loĝ. |- || 8 || [[Trapanio]] || <small>[[Provinco Trapanio]] || 70 800 loĝ. |- || 9 || [[Vittoria]] || <small>[[Provinco Raguzo]] || 61 200 loĝ. |- || 10 || [[Kaltaniseto]] || <small>[[Provinco Kaltaniseto]] || 60 300 loĝ. |} == Kulturo == [[Dosiero:Antonello da Messina - Virgin Annunciate - Galleria Regionale della Sicilia, Palermo.jpg|eta|[[Virgulino de la Anunciacio (Antonello da Messina, Palermo)|''Virgin Annunciate'']], [[Antonello da Messina]].]] Sicilio delonge estas ligita al la artoj; multaj poetoj, verkistoj, filozofoj, intelektuloj, arkitektoj kaj pentristoj havas radikojn en la insulo. La historio en ĉi tiu kampo povas esti spurita ĝis la greka filozofo [[Arkimedo]], loĝinto de [[Sirakuzo]], kiu fariĝis fama kiel unu el la plej grandaj matematikistoj de ĉiuj tempoj. [[Gorgio]] kaj [[Empedoklo]] estas du aliaj tre konataj fruaj siciliaj grekaj filozofoj, dum la sirakuzano Epikarmo estas konsiderata kiel la inventinto de la [[komedio]]. === Arto kaj arkitekturo === Terakotaj ceramikaĵoj el la insulo estas bone konataj, la arto de ceramiko en Sicilio venas de la indiĝena antikva popolo nomata sikanoj. Ĝi poste perfektiĝis dum la periodo de greka koloniigo kaj restas elstara ĝis hodiaŭ. Nuntempe [[Caltagirone]] estas unu el la plej gravaj centroj en Sicilio por la produktado de ceramikaĵoj kaj terakotaj skulptaĵoj. Inter famaj pentristoj menciindas [[Renesanco|renesancaj]] artistoj [[Antonello da Messina]], [[Renato Guttuso]] kaj la naskiĝinto en Grekio, [[Giorgio de Chirico]], kiu estas ofte nomata "patro de superrealisma arto" kaj fondinto de la metafizika arta movado. La plej famaj arkitektoj estas [[Filippo Juvarra]] (unu el la plej gravaj figuroj de la itala baroko) kaj [[Ernesto Basile]]. ==== Sicilia baroko ==== [[Dosiero:Sicilia Siracusa1 tango7174.jpg|eta|La Katedralo de [[Sirakuzo]]]] La sicilia Baroko havas unikan arkitekturan identecon. [[Noto (Italio)|Noto]], [[Caltagirone]], [[Katanio]], [[Raguzo (Sicilio)|Raguzo]], [[Modiko]], [[Scicli]] kaj precipe [[Acireale]] enhavas kelkajn el la plej bonaj italaj ekzemploj de [[Baroko|baroka arkitekturo]], ĉizitaj en la loka ruĝa sabloŝtono. Noto provizas unu el la plej bonaj ekzemploj de la baroka arkitekturo alportita al Sicilio. La baroka stilo en Sicilio estis plejparte limigita al konstruaĵoj starigitaj de la [[Katolika Eklezio|Romkatolika Eklezio]], kaj palacoj konstruitaj kiel privataj loĝejoj por la sicilia [[aristokratio]]. La plej fruaj ekzemploj de ĉi tiu stilo en Sicilio malhavis individuecon kaj estis tipe peze ŝarĝitaj de ornamaĵoj vidataj de siciliaj vizitantoj en [[Romo]], [[Florenco]] kaj [[Napolo]]. Tamen, eĉ ĉe tiu ĉi frua etapo, provincaj arkitektoj komencis uzi popolajn trajtojn de la pli malnova arkitekturo de Sicilio. Meze de la [[18-a jarcento]], kiam la baroka arkitekturo de Sicilio estis rimarkinde malsama de tiu de la kontinento, ĝi tipe inkludis almenaŭ du aŭ tri el la sekvaj ecoj, kune kun unika libereco de dizajno pli malfacile karakterizebla per vortoj. === Edukado === [[Dosiero:Catania ExmonasteroBenedetti.jpg|eta| Fasado de la iama monaĥejo de [[benediktanoj]], kiu nun gastigas du fakultatojn de la [[Universitato de Katanio]].]] [[Dosiero:Palermo01.jpg|eta|Fakultato de sciencoj, [[Universitato de Palermo]]]] En 1434 estis fondita la unua universitato de Sicilio: la ''Siciliae Studium Generale'', hodiaŭ [[Universitato de Katanio]]. La patro de la sicilia universitata kulturo estas [[Alfonso la 5-a (Aragono)|Alfonso la 5-a de Aragono]], kiu sponsoris la naskiĝon de la kataniaj studoj. Estis tamen [[Ignaco Lojola]] kiu fondis la [[Universitato de Mesino|Universitaton de Mesino]] en 1548. La [[Universitato de Palermo]] (1805) al kiu aldoniĝis la duonprivata [[Universitato Kore de Enna]] (2005) estas pli freŝa institucio. Krome la filio de la [[Libera Universitato Maria SS. Assunta]] funkcias en Palermo. La plej juna universitata teritoria centro estas tiu de [[Trapanio]], kiu estas parto de la Universitato de Palermo. En Trapanio estas kvin fakultatoj: [[Agrikulturo]], [[Jurisprudenco]], [[Literaturo]] kaj [[Filozofio]], [[Medicino]] kaj [[Kirurgio]], [[Matematiko]]j. Sume la tri publikaj universitatoj kaj la duon-publika universitato de [[Enno]] havas ĉirkaŭ 180 000 studentojn.<ref>[http://www.scuolasuperiorecatania.it/include/cambialingua.php?idpagina=1&lingua=2 ''Scuola Superiore di Catania'' – Official site] {{Webarchiv| url = https://web.archive.org/web/20100908090945/http://www.scuolasuperiorecatania.it/include/cambialingua.php?idpagina=1&lingua=2 | date = 8 September 2010 }}</ref> La eduknivelo en la sicilia universitato ne estas alta. Esploroj de [[La Repubblica]] en 2005 (kiu ne inkluzivas [[Enno]]n ĉar ĝi ankoraŭ ne ekzistis) listigas Palermon (63 400 studentoj) kaj Katanion (50 700 studentoj) inter la grandegaj universitatoj, kun pli ol 40 000 studentoj, dum Mesino (39 600 studentoj) estas metita inter la mezaj universitatoj, kun inter 40 000 kaj 20 000 registritaj lernantoj. La studo faris serion de taksadoj bazitaj sur kvar kampoj (la [[servo]]j ofertitaj al studentoj, [[stipendio]]j, [[Konstruaĵo|instalaĵo]]j kaj la [[interreto]]) por difini rangon de ĉiu grupo de universitatoj. Palermo estas en la 7-a loko (ligita kun la [[Universitato de Bari]]), dum [[Katanio]] estas la 10-a el 11 grandaj universitatoj. [[Mesino]] estas la 15-a el 18. En la unuaj du kazoj, la strukturoj determinas la malaltan rangotabelon (la voĉdonoj, en cent kaj dek, estas respektive 71 kaj 76, la plej malaltaj en la grupo), dum en Mesino precipe mankas servoj. La samaj kriterioj estis aplikitaj por ĉiu [[fakultato]], kies klasifiko tamen koncernas ĉiujn universitatojn. Se oni ekskludas tiujn ne taksitajn, la siciliaj fakultatoj ofte montriĝas en la lastaj lokoj: ĉiuj tri koncerne [[ekonomiko]]n (Katanio, Palermo kaj Mesino), Mesino kaj Katanio por medicino (inkluzive pri [[kirurgio]]), la ununura Mesino por edukaj sciencoj, ankoraŭ la paro Mesino-Katanio por matematikaj, fizikaj kaj naturaj sciencoj, Palermo por [[Politika scienco|politikaj sciencoj]] kaj Mesino por [[Statistiko|statistikaj sciencoj]]. La plej bona fakultato estas tiu pri [[Eduko|edukaj sciencoj]] de Palermo, kiu estas en la sesa loko en la nacia rango kun 89,4 poentoj. === Literaturo === [[Dosiero:Giuseppe Tomasi di Lampedusa.jpg|200ra|eta|maldekstra|[[Giuseppe Tomasi di Lampedusa]]]] La literatura produktado estas tre aktiva en Sicilio laŭlonge de la jarcentoj, komence danke al la kortego de [[Frederiko la 2-a (Sicilio)|Frederiko la 2-a]] kun sia [[sicilia skolo]]. Inter la jaroj [[1230]] kaj [[1266]] disvolviĝis en la ŝvaba kortego la unua vulgara lingvo. Kvankam ĝia uzo restis nur ĉe italaj kortegoj kaj literaturo, post la ŝvaboj ĝi estis revivigita de la toskanaj verkistoj forte influitaj de la literatura prestiĝo de la skolo, kies gvidanto [[Jakobo el Lentini]] atribuis al si la inventon de la [[soneto]]. Danke al la poezia stilo de la sicilianoj, inkluzive de [[Cielo d'Alcamo]], multaj el iliaj vortoj kaj esprimoj eniris la faman [[toskana dialekto|toskanan dialekton]], kiu iĝis la bazo de la [[itala lingvo]]. La [[sicilia lingvo]] trovis altvalorajn literaturajn ekzemplojn danke al grandaj [[Poezio|poetoj]] kiel [[Giovanni Meli]], [[Domenico Tempio]], [[Mario Rapisardi]] kaj [[Ignazio Buttitta]], verkistoj kiaj [[Gesualdo Bufalino]] aŭ [[Andrea Camilleri]] kaj [[dramisto]]j kiel [[Pier Maria Rosso di San Secondo]], [[Nino Martoglio]], [[Luigi Pirandello]] ([[Nobel-premio pri literaturo|Nobel-premiito]]) kaj [[Luigi Capuana]]. Menciindas ankaŭ la romanistoj [[Giovanni Verga]] kaj [[Federico De Roberto]], kiu naskiĝis en Napolo, sed loĝis en Katanio (urbo de kie devenis lia familio kaj kie li kreis siajn verkojn, ''[[I Viceré]]''), kun speciala mencio de Pirandello, [[Leonardo Sciascia]], [[Vitaliano Brancati]] kaj [[Ercole Patti]], kiuj revoluciigis la [[Romana arto|romanarto]]n en la [[20-a jarcento]]. [[Salvatore Quasimodo]] (Nobel-premiito) estis ankaŭ pioniro de [[hermetikismo]]. Menciindas ankaŭ [[Giuseppe Tomasi di Lampedusa]], fama pro la historia romano ''[[Il Gattopardo]]'', portreto de la Sicilio post la [[Unuiĝo de Italio|itala unuiĝo]], kaj [[Elio Vittorini]], [[Vincenzo Consolo]], [[Mario Gori]], [[Salvatore Camilleri]], [[Alessio Di Giovanni]], [[Vito Mercadante]], [[Stefano D'Arrigo]], [[Luigi Natoli]], [[Vanni Pucci]], [[Vann'Antò]], [[Antonino Pino|Antonino Pino Balotta]], [[Lionardo Vigo Calanna|Lionardo Vigo]], [[Santo Calì]], [[Mariannina Coffa]], [[Simonetta Agnello Hornby]], [[Santo Piazzese]], [[Gesualdo Manzella Frontini]], [[Luca Matranga]], [[Giuseppe Schirò]], [[Vincenzo Navarro]], [[Eduardo Giacomo Boner]], [[Girolamo Ragusa Moleti]], [[Maria Occhipinti]], [[Tommaso Aversa]], [[Ortensio Scammacca]], [[Antonio Veneziano]], [[Ruggero Vasari]], [[Enrico Cardile]], [[Guglielmo Jannelli]], [[Stefano Lanuzza]], [[Giovanni Formisano]], [[Giambattista Spampinato]], [[Dacia Maraini]] kaj la poeto Lucio Piccolo di Calanovella. === Muziko === [[Dosiero:Vincenzo bellini.jpg|eta|230ra|[[Vincenzo Bellini]].]] Dum la lastaj kvar jarcentoj Sicilio vidis la naskiĝon de ilustraj reprezentantoj de la muzika mondo. Inter la unuaj, laŭ kronologia ordo, troviĝas la [[Madrigalo (muziko)|madrigalistoj]] [[Pietro Vinci]], [[Sigismondo d'India]] kaj [[Antonio Il Verso]], kaj la operkomponistoj [[Alessandro Scarlatti]], [[Giovanni Pacini]], [[Vincenzo Bellini]], [[Francesco Paolo Frontini]], [[Antonino Palminteri]], [[Alberto Favara]], [[Antonio Scontrino]], [[Giuseppe Cesare Balbo]], [[Pietro Antonio Coppola]], kaj la nuntempaj [[Matteo Musumeci]] kaj [[Nunzio Ortolano]].<ref>Dagmar Reichardt, ''Das phantastische Sizilien Giuseppe Bonaviris. Ich-Erzähler und Raumdarstellung in seinem narrativen Werk'', edited and with a foreword by Heinz Willi Wittschier, (Grundlagen der Italianistik no. 2), Frankfurto ĉe Majno/Berlino/Berno kaj alie: Peter Lang, 2000, {{ISBN|978-3631362402}}.</ref> En la 20-a jarcento kelkaj siciliaj komponistoj avangardis: [[Anton Webern|post-weberniane]]: Girolamo Arrigo, [[Aldo Clementi]], [[Salvatore Sciarrino]], [[Francesco Pennisi]], [[Roberto Carnevale]], [[Federico Incardona]], [[Marco Betta]], [[Giovanni Sollima]], [[Calogero Giallanza]]. Kelkaj famaj operkantistoj venis el Sicilio kiel [[Giuseppe di Stefano]], [[Pietro Ballo]], [[Salvatore Licitra]], [[Giulio Crimi]] kaj [[Desirée Rancatore]].<ref>Dagmar Reichardt (eld.), ''L'Europa che comincia e finisce: la Sicilia. Approcci transculturali alla letteratura siciliana. Beiträge zur transkulturellen Annäherung an die sizilianische Literatur. Contributions to a Transcultural Approach to Sicilian Literature'', edited and with a preface by Dagmar Reichardt, in collaboration with Anis Memon, Giovanni Nicoli and Ivana Paonessa, (Italien in Geschichte und Gegenwart, no. 25), Frankfurto ĉe Majno/Berlino/Berno kaj alie: Peter Lang, 2006, {{ISBN|978-3631549414}}.</ref> Jen kelkaj elstaruloj en diversaj muzikstiloj, kaj nacie kaj internacie: [[Pippo Pollina]], [[Giuni Russo]], [[Franco Battiato]], [[La Bionda]], [[Gianni Bella]], [[Marcella Bella]], [[Carmen Consoli]], [[Carlo Muratori]], [[Giusy Ferreri]], [[Levante (kantisto)|Levante]], [[Uzeda]], [[Silvia Salemi]], [[Gerardina Trovato]], [[Denovo]], [[Tinturia]], [[Agricantus]], [[Ivan Segreto]], [[Mario Venuti]], [[Mario Biondi (kantisto)|Mario Biondi]], [[Roy Paci]], [[Fiorello]], [[Cristiano Malgioglio]], [[Qbeta]], [[Lorenzo Fragola]], [[Giovanni Caccamo (kantisto)|Giovanni Caccamo]], [[Filippa Giordano]], [[Francesco Cafiso]], [[Il Volo (muzikgrupo)|Piero Barone]]. La plej elstara kantisto de sicilia folkmuziko estas [[Rosa Balistreri]]. === Teatro de marionetoj === [[Dosiero:PupiSiciliani.jpg|maldekstra|eta|La siciliaj pupoj.]] En 2001 la Teatro de Marionetoj estis registrita kiel la Parola Heredaĵo kaj Nemateria Heredaĵo de la Homaro fare de [[Unesko]]. Tio estas la unua itala heredaĵo kiu eniris ĉi tiun liston,<ref>{{cite web |author=UNESCO Culture Sector |title=El teatro de marionetas siciliano Opera dei Puppi |url=http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?pg=00011&RL=00011 |accessdate=22-an de aŭgusto 2010}}</ref>. La [[marioneto]]j, kiuj reprezentas la rolulojn de la el la [[Karolo la Granda|karolida]] epoko, prezentas la rakontojn de la [[Kanto de Roland]], la [[Orlando Furioso]] kaj la [[Jerusalemo liberigita]]. La ĉefrolulo estas la kavaliro Orlando, sed rolas ankaŭ Rinaldo, Angelica kaj aliaj. Lulilo de la marioneta teatro estas Palermo, kie ekzistas multaj famaj teatroj, muzeo kaj lernejo — kiel tiu de la familio Cuticchio kaj precipe tiu de Mimmo Cuticchio. Alia grava centro estas [[Acireale]], baroka urbo, kie ĉi tiu arto viglas danke al la multnombraj konataj marionetistoj, inkluzive la faman Emanuele Macrì, al kiu estas dediĉita la samnoma muzeo-teatro, kie ĉiutage eblas ĉeesti spektaklojn. Krome, la familio Canino distingiĝis en [[Alcamo]], [[Partinico]] kaj [[Sciacca]], precipe Gaspare Canino. === Amaskomunikiloj === [[Dosiero:RAI Palermo.jpg|eta|Regiona sidejo de la RAI en Palermo.]] Tri naciaj gazetoj estas eldonataj en Sicilio: [[Giornale di Sicilia]], [[La Sicilia]] kaj la [[Gazzetta del Sud]]. [[RAI]] havas sicilian eldonejon, kies sidejo estas en Palermo kun filio en Katanio. Popularas ankaŭ la [[Quotidiano di Sicilia]] kaj la semajna [[Centonove]]. La ĉefaj regionaj televidkanaloj, spekteblaj tra la tuta insulo, estas: [[Antenna Sicilia]], [[Telecolor]], TRM Tele Radio del Mediterraneo kaj TGS Tele Giornale di Sicilia. Funkcias pluraj retejoj kiel Live Sicilia, BlogSicilia, PalermoReport, MessinaWeb, CataniaOggi, TP24, Il Fatto Nisseno. === Regionaj simboloj === [[Dosiero:Flag of Sicily.svg|eta|maldekstra|La sicilia flago.]] [[Dosiero:Sicilian Cart Agrigento.jpg|eta|maldekstra|Tradicia [[sicilia ĉaro]].]] Ekzistas pluraj kulturaj ikonoj kaj regionaj simboloj en Sicilio, inkluzive de flagoj, ĉaroj, vidindaĵoj kaj geografiaj ecoj. La [[flago de Sicilio]], konsiderata kiel regiona ikono, unue estis adoptita en 1282, post la [[Sicilia vespro|Sicilia vespro]] en Palermo. Ĝi estas karakterizita per la ĉeesto de la [[Triskelo|trinakrio]] ([[triskelo]]) en ĝia centro, la flugila kapo de [[Meduzo (mitologio)|Meduzo]] kaj tri tritikaj oreloj. La tri fleksitaj kruroj reprezentas la tri pintojn de la insulo Sicilio mem. La koloroj reprezentas la urbojn [[Palermo]] kaj [[Corleone]], tiutempe terkultura urbo. Palermo kaj Corleone estis la unuaj du urboj kiuj fondis konfederacion kontraŭ la rego de [[Anĵuo-Sicilio|anĵuoj]]. Ĝi finfine iĝis la oficiala publika flago de la Regiono Sicilia en januaro 2000, post la aprobo de regiona leĝo, kiu celas ĝian uzon en publikaj konstruaĵoj, lernejoj kaj urbodomoj kune kun la nacia [[Flago de Italio|itala]] kaj la [[Flago de la Eŭropa Unio|eŭropunia flagoj]]. Familiara kiel antikva simbolo de la regiono, la [[Triskelo]] aperas ankaŭ sur grekaj moneroj de [[Sirakuzo]], kiel ekzemple moneroj de [[Agatoklo de Sirakuzo|Agatoklo]] (317-289 a.K.). La simbolo devenas de la tempo, kiam Sicilio estis parto de [[Granda Grekio]], la kolonia etendiĝo de Grekio, preter la Egeo. La triskelo estis revivigita, kiel novklasika kaj neburbona emblemo por la nova [[Napoleona ŝtato|napoleona]] [[Reĝlando de la du Sicilioj]], de [[Joaĥimo Murat|Joakimo Murat]] en 1808. [[Plinio la Maljuna]] atribuis la originon de la triskelo de Sicilio al la triangula formo de la insulo, la antikva ''Trinakrio'', kiu konsistas el tri grandaj tavoloj samdistancaj unu de la alia, indikante iliajn respektivajn direktojn, kies nomoj estis [[Kabo Peloro|Pelorus]], [[Kabo Pasero|Pachynus]], kaj [[Marsala|Lilybæum]]. La tri kruroj de la triskelo ankaŭ memorigas la tri-krurajn tablojn de [[Hefesto]], kiuj kuris memstare, kiel menciite en la [[Iliado]] ĉapitro xviii. La sicilia ĉaro estas ornamita je bunta stilo de ĉeval- aŭ azen-tirita ĉaro indiĝena en Sicilio. La sicilia lignaĵisto George Petralia deklaris ke ĉevaloj estis plejparte uzitaj en la grandaj urboj kaj plataj ebenaĵoj, dum [[azeno]]j aŭ muloj estis pli ofte uzitaj en malglata tereno por transportado de pezaj ŝarĝoj. La ĉaro havas du radojn kaj estas manfarita el ligno kun feraj komponaĵoj. La sicilia ''coppola'' estas tradicia speco de plata ĉapo tipe portita de viroj en Sicilio. Unue uzata de anglaj nobeluloj dum la malfrua [[18-a jarcento]], la ''tascu'' ekuziĝis en Sicilio komence de la [[20-a jarcento]] kiel veturila ĉapo, kutime uzata de aŭtomobilistoj. La ''coppola'' estas kutime farita en [[tvido]]. Hodiaŭ ĝi estas vaste rigardita kiel definitiva simbolo de sicilia heredaĵo. === Kino === [[Dosiero:Giuseppe Tornatore.jpg|eta|dekstre|200ra|La sicilia reĝisoro [[Oskar-premio]] [[Giuseppe Tornatore]].]] La kinarto en Sicilio aperis jam en la frua 20-a jarcento. En Sicilio naskiĝis pluraj reĝisoroj kaj aktoroj, la insulo plurfoje servis kiel scenejo por filmoj. En Katanio en 1913 estis establita "Morgana-filmo", kies verkoj, se iam aperintaj, ne estas konataj. En samnoma kompanio fondita en Romo en 1914 la katana dramisto [[Nino Martoglio]] estis la artreĝisoro, kiu reĝisoris ĉiujn tri filmojn produktitajn de tiu kompanio, kaj inter ili ''Sperduti nella buio'', kies historio disvolviĝis en Napolo. partoprenis multaj siciliaj aktoroj, inter ili [[Giovanni Grasso]] kaj [[Virginia Balistrieri]]. La nigroblankaj filmoj ĉefrolitaj de [[Angelo Musco]] kaj lia teatra grupo estis inter la unuaj sukcesaj filmoj filmitaj en Sicilio. [[Luigi Pirandello]] ankaŭ sekvis kun intereso la evoluon de kinematografio, kunverkinte scenarojn de kelkaj filmoj ĉirkaŭ 1933. En Palermo, Panaria Film estis grava filmfirmao. Ĝi estis fondita en la dua duono de la 1940-aj jaroj fare de princo [[Francesco Alliata di Villafranca]], kune kun Pietro Moncada de Paternò, Renzo Avanzo kaj [[Fosco Maraini]]. Post kelkaj submaraj mallongaj filmoj, en 35&nbsp;mm, faritaj en la [[Liparaj insuloj|Liparaj Insuloj]] (la unua filmita en Italio), li produktis ''[[Vulkano (filmo)|Vulcano]]'', kun [[Anna Magnani]], kaj ''[[La carrozza d'oro]]'' de [[Jean Renoir]]. La filmstudio estis fermita pro ŝuldoj en 1956. La produktado de la dokumentariisto [[Vittorio De Seta]] ankaŭ estis rimarkinda. Hodiaŭ estas konataj pluraj siciliaj direktoroj, kiel la Oskar-premiito [[Giuseppe Tornatore]], [[Pasquale Scimeca]], [[Aurelio Grimaldi]], [[Marco Amenta]], [[Emma Dante]], [[Roberto Andò]], [[Emanuele Crialese]], [[Luca Guadagnino]] kaj la paro [[Ciprì kaj Maresco]]. === Kuirarto === {{Ĉefartikolo|Sicilia kuirarto}} [[Dosiero:Cannoli siciliani 2.jpg|eta|altdekstre=1.3|210ra|maldekstra|Cannoli siciliaj.]] [[Dosiero:Arancini.jpg|eta|maldekstra|210ra|Aranĉinoj el [[Raguzo]].]] Sicilia kuirarto estas parto de kompleksa regiona gastronomia kulturo, kiu montras spurojn kaj kontribuojn de ĉiuj kulturoj, kiuj ekzistis en Sicilio dum la lastaj du jarmiloj. El la manĝkutimoj de [[Granda Grekio]] al la ĉarmoj de la "Monsù" de la grandaj noblaj kuirejoj, pasante el la desertoj de la [[Araba mondo|arabo]]-[[Normandoj|normanda]] epoko kaj de la restaĵoj de la juda kuirmaniero: ĉio kontribuas al tio, ke [[sicilia kuirarto]] varias.<ref>{{Cite web | url=https://www.lifeonthemediterranean.com/sicilian-cooking-class/ | title=Sicilian Cooking Class in Taormina| date=2018-03-08}}</ref> La listo de tipaj produktoj estas tre longa. Ĉiu provinco, kaj en multaj kazoj ĉiu municipo, havas siajn proprajn specialaĵojn kaj eĉ la nomoj de la samaj manĝaĵoj varias de loko al loko. La [[sicilia glaciraspaĵo]] estas universale konata kiel komuna produkto en preskaŭ ĉiuj provincoj kaj aprezata en la areoj de [[Katanio]] kaj Mesino.<ref>{{cite news |url=http://www.italianfoodforever.com/iff/articles.asp?id=55 |publisher=ItalianFoodForevter.com |title=The Foods of Sicily – A Culinary Journey |date=24-an de junio 2007 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080212090911/http://www.italianfoodforever.com/iff/articles.asp?id=55 |archivedate=[[12-a de februaro]] [[2008]]|titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-03-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080212090911/http://www.italianfoodforever.com/iff/articles.asp?id=55 |arkivdato=2008-02-12 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080212090911/http://www.italianfoodforever.com/iff/articles.asp?id=55 |date=2008-02-12 }}</ref> Malpli konataj estas du aliaj trinkaĵoj kun laktoŝajno: la [[hordetrinkaĵo]] (dolĉa) kaj [[Migdallakto|migdala lakto]] (dolĉa-maldolĉa). Inter la bongustaj produktoj, la ingrediencoj de la tiel nomata ''surstrata kuirarto'' estas tre disvastigitaj, kun rizo [[aranĉinoj]], troveblaj tra tuta Sicilio, kiel pinto en ĉi tiu kategorio. Tipaj en la regiono de Palermo estas la [[Panelo (manĝaĵo)|panelo]], la krokedoj "[[krokeo]]j" , la [[pano kun lienaĵo|pani câ meusa]] (pano kun lieno), la [[fritolo]] (prilaborita kaj boligita manĝo), la ''raskaturo'' (miksaĵo de [[krokeo]] kaj [[Panelo (manĝaĵo)|panelo]]), [[sicilia pico|sfinĉuno]] (dutavola pico) kaj la [[stigiolo]] (rostitaj intestaj ŝafidaĵoj).<ref name="piras">{{cite book |last=Piras |first=Claudia and Medagliani, Eugenio |title=Culinaria Italy |publisher=Konemann |isbn=978-3-8331-3446-3|date=March 2007 }}</ref> En [[Mesino]], tamen, la produktoj estas kamparanaj, inter kiuj la [[pidono]] kaj la [[aranĉinoj]] kun la karakteriza konusa formo, kaj la mesina [[Focaccia|fokatĉo]].<ref name="authentic">{{cite book |last=Senna |first=Luciana |title=Authentic Sicily |publisher=Touring Club of Italy |url=https://books.google.com/?id=E7BYFRh5b7oC&pg=PA158&lpg=PA158&dq=buccellato+cannoli#PPA158,M1 |isbn=978-88-365-3403-6 |date=1-an de julio 2005}}</ref> Multaj pladoj enhavas [[melongeno]]n, ekzemple [[kaponato]], [[parma fromaĝo]], [[pasta alla Norma]] kaj ''scacci'', tritikdura fokatĉo kun petrosela farĉaĵo, aŭ tomatoj kaj florbrasikoj, tortoj. Ankaŭ la fiŝoj, laŭ multaj specoj, estas grava manĝaĵo en la sicilia kuirarto kaj en ĉi tiu tre fama sektoro ĝi estas nomata ''fiŝaĵo laŭ mesina maniero''. Tipa en [[Trapanio]] estas la [[Kuskuso (manĝaĵo)|kuskuso]] de la suda mediteranea kuirarta tradicio, sed malkiel la aliaj magrebaj landoj, kie ĝi kutime baziĝas sur viando, en Sicilio ĝi estas preparita kun fiŝaĵoj. Inter la tipaj desertoj de la regiono estas la [[kanoloj]], la klasika [[kasato]] (malpli dolĉa ĉe mesina versio) aŭ bakita, la [[pinjolato|mesina pinjolato]], la "Taganu d'Aragona" kaj la tipa dolĉaĵo Fedora, [[kuko]] ŝprucita per [[Kakao|kakaa]] pulvoro.<ref name="authentic"/> ==== Vinoj kaj trinkaĵoj ==== [[Dosiero:Mappa dei vini siciliani.svg|250ra|eta|Mapo de siciliaj vinoj]] [[Vinkultivado]] kaj vino estis alportitaj al okcidenta Sicilio fare de [[Fenicio|fenicoj]] inter la 8-a kaj 7-a jarcentoj a.K. En orienta Sicilio, La vinkultivado disvastiĝis ekde la [[Granda Grekio|greka koloniisma periodo]] (la 7-a kaj la 6-a jarcentoj a.K.) kun la tradicia sistemo nomata "alberello". Ekzistas kelkaj indiĝenaj vinkultivaĵoj sur la insulo, ambaŭ blankaj kaj ruĝaj: [[Aleksandria muskatelo|Zibibbo]], (enkondukita de fenicoj en [[Pantelleria]]), [[Nero d'Avola (vino)|Nero d'Avola]], [[Grillo (vitspeco)|Grillo]], [[Frappato]], [[Perricone]], [[Ansonica]].<ref>{{cite news |url=http://fxcuisine.com/default.asp?Display=9 |publisher=FXCuisine.com |title=Arancini, the cult Sicilian dish |date=24-an de junio 2007 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080113131834/http://fxcuisine.com/default.asp?Display=9 |archivedate=[[13-a de januaro]] [[2008]]|df=dmy-all}}</ref> La naskiĝo de ''[[Marsala (vino)|Marsala]]'' en 1773 kiel forta vino okazis danke al la angla komercisto John Woodhouse. Marsala estis la unua vino en la itala vinhistorio kun devennomo registrita kaj protektita.<ref>{{cite news |url=http://www.bestofsicily.com/food.htm |publisher=BestofSicily.com |title=Sicilian Food and Wine |date=24-an de junio 2007}}</ref> Ankaŭ la vino [[Bianco d'Alcamo]] akiris tian agnoskon. Post kiam la itala vino estis uzata kiel tranĉa vino por francaj kaj piamontaj vinoj dum jardekoj, pro forta alkohola enhavo, ekde la 1960-aj jaroj, la perfektigado de vinfaradaj teknikoj kondukis al kreado de multaj vinoj, kun protektita devennomo.<ref>{{cite web |last=Maria |first=Anna |title=Sicilian Fig Cookies |url=http://www.annamariavolpi.com/page47.html |publisher=Anna Maria's Open Kitchen |accessdate=[[29-a de marto]] [[2011]]}}</ref> Nur la [[provinco Trapanio]] produktas 10% de italaj vinoj.<ref>{{cite news |url=http://www.bestofsicily.com/mag/art87.htm |publisher=BestofSicily.com |title=Sicilian Cheese |date=24-an de junio 2007}}</ref> === Scienco === [[Dosiero:GB-Odierna.jpg|eta|left |200ra|Hodierna, grava astronomo, fizikisto kaj arkitekto sicilia.]] [[Katanio]] havas unu el la kvar laboratorioj de la [[Nacia Instituto pri Nuklea Fiziko]], en kiuj troviĝas [[ciklotrono]], kiu uzas [[protono]]jn por eksperimentoj de [[nuklea fiziko]] kaj por partiklaj terapioj por pritrakti [[kancero]]n ([[protonoterapio]]). [[Noto (Italio)|Noto]] havas unu el la plej grandaj [[radioteleskopo]]<nowiki/>j en Italio, kiu plenumas [[Geodezio|geodeziajn]] kaj [[Astronomio|astronomiajn]] observojn. Ekzistas observatorioj en [[Palermo]] kaj [[Katanio]], administrataj de la [[Nacia Instituto pri Astrofiziko]]. En la Observatorio de Palermo la astronomo [[Giuseppe Piazzi]] malkovris la unuan kaj la plej grandan [[asteroido]]<nowiki/>n [[Cereso]] (hodiaŭ ĝi estas konsiderata [[Nanplanedo|nana planedo]]) la [[1-a de januaro|1-an de januaro]] [[1801]]. Katanio havas du [[observatorio]]jn, el kiuj unu situas sur [[Etna]] je alteco 1800 metroj.<ref>[http://www.ct.astro.it/ Osservatorio Astrofisico di Catania Homepage]. Ct.astro.it. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> [[Sirakuzo]] ankaŭ estas eksperimenta centro por la sunenergiaj teknologioj danke al la projekto [[suna elektrocentralo Arkimedo]], kiu estas la unua koncentrita [[suncentralo]] uzanta kunfanditan salonon por varmo-transpaso kaj stokado, kiu estas integrita kun cikla gasinstalaĵo. La tuta ejo estas posedata kaj funkciigata de [[Enel]].<ref>https://web.archive.org/web/20120224144722/http://www.enel.com/en-GB/innovation/project_technology/renewables_development/solar_power/archimede.aspx?it=-2%page=http:%2f%2fwww.enel.com%2fen-GB%2finnovation%2fproject_technology%2frenewables_development%2fsolar_power%2farchimede.aspx%3fit=-2%3fWT.mc_id=1707 retejo Enel (arkivigita en decembro 2012)</ref><ref>[https://www.theguardian.com/environment/2010/jul/22/first-molten-salt-solar-power The world's first molten salt concentrating solar power plant | Environment | guardian.co.uk]. Guardian (22-an de julio 2010). Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> La turisma urbo [[Erice|Eriĉo]] ankaŭ estas grava scienca loko danke al la [[Scienca Kulturcentro Ettore Majorana]], kiu unuigas 123 lernejojn el la tuta mondo, kovrante ĉiujn sciencajn branĉojn, ofertante kursojn, seminariojn, laborejojn kaj jarkunvenojn. Ĝi estis fondita de la fizikisto [[Antonino Zichichi]] en honoro de alia sciencisto de la insulo, [[Ettore Majorana]] konata pro la [[Majorana ekvacio]] kaj [[Majorana fermiono]]. Inter la famaj [[sciencisto]]j de Sicilio menciindas ankaŭ apotekisto [[Stanislao Cannizzaro]] kaj astronomoj [[Giovanni Battista Hodierna]] kaj [[Niccolò Cacciatore]]. === Religio === [[Dosiero:Noto Cathedral BW 2025-04-26 11-08-40.jpg|eta|250x250ra|[[Katedralo de Noto]]]] Kiel en la plejmulto de regionoj de Italio, la [[Katolika Eklezio|romkatolikismo]] estas la plej praktikata religia konfesio en Sicilio, kaj la eklezio ankoraŭ ludas gravan rolon en la vivo de multaj homoj. Antaŭ la invado de la [[normandoj]], Sicilio estis plejparte apartenis al la [[Orientaj ortodoksaj eklezioj]], kies malmultaj adeptoj restas ankoraŭ hodiaŭ. Ekzistas ankaŭ rimarkinda malplimulto de orient-ritaj bizancaj katolikoj, kiuj havas miksitan kuniĝon kun etnaj albanoj; ilin prizorgas la [[Itala-albana grek-katolika eklezio]]. Plej multaj homoj ankoraŭ frekventas preĝejon ĉiusemajne aŭ almenaŭ por religiaj festoj, kaj multaj homoj geedziĝas en preĝejoj. Estis ampleksa ĉeesto de judoj en Sicilio dum almenaŭ 1400 jaroj kaj eble dum pli ol 2000 jaroj. Kelkaj akademiuloj opinias ke la siciliaj judoj estas parte prauloj de la [[Aŝkenazoj|aŝkenazaj judoj]].<ref>{{cite journal |last1=Nebel |year=2001 |doi=10.1086/324070 |title=The Y Chromosome Pool of Jews as Part of the Genetic Landscape of the Middle East |first1=A |last2=Filon |first2=D |last3=Brinkmann |first3=B |last4=Majumder |first4=P |last5=Faerman |first5=M |last6=Oppenheim |first6=A |journal=The American Journal of Human Genetics |volume=69 |issue=5 |pages=1095–112 |pmid=11573163 |pmc=1274378 | issn = 0002-9297}}</ref> Tamen, granda parto de la [[Judoj|juda komunumo]] malaperis kiam ili estis forpelitaj de la insulo en 1492. [[Islamo]] ĉeestis dum la emirlando de Sicilio, kvankam islamanoj ankaŭ estis forpelitaj. Hodiaŭ, plejparte pro enmigrado al la insulo, ekzistas ankaŭ pluraj religiaj malplimultoj, kiel ekzemple la [[Atestantoj de Jehovo]], [[islamo]], [[judismo]], kaj [[sikismo]]. Ekzistas ankaŭ konsiderinda nombro de evangeliismaj eklezioj kiuj agadas en la insulo. === Popola kulturo === [[Dosiero:Carnival at Acireale.JPG|eta|Karnavaloj en [[Acireale]]]] Ĉiu urbo kaj vilaĝo havas sankta patronon, kaj la festoj estas markataj de buntaj procesioj tra la stratoj kun marŝantaj bandoj kaj spektakloj de [[artfajraĵo]]j. Religiaj festoj siciliaj ankaŭ inkluzivas la ''[[Kripo|presepe vivente]]'', kiu okazas dum [[Kristnasko|Kristnaska sezono]]. Brile kunmetante religion kaj [[folkloro]]n, ĝi prezentas sicilian vilaĝon de la [[19-a jarcento]], kie okazas naskiĝo, kaj havas homojn de ĉiuj aĝoj vestitaj kiuj uzas vestojn de la epoko, iuj imitante la [[Sankta Familio|Sanktan Familion]] kaj aliaj laborante kiel metiistoj de sia aparta epoko. Ĝi kutime finiĝas ĉe [[Epifanio]], ofte reprezentita per la alveno de la [[Tri reĝoj|magiistoj]]. [[Dosiero:Trapani Misteri.jpg|eta|maldekstra|Religia festivalo en [[Trapanio]]]] Parola tradicio ludas gravan rolon en la sicilia folkloro. Multaj rakontoj trapasis de generacio al generacio kaj implikas karakteron nomatan "Giufà". Anekdotoj pri la vivo de ĉi tiu karaktero konservas la kulturon de Sicilio kaj transdonas moralajn mesaĝojn. La sicilianoj ankaŭ ĝuas subĉielajn festojn, kiuj kutime okazas en la loka placo, kie prezentiĝas lokaj muzikgrupoj kaj dancoj estas ankaŭ prezentitaj sur la scenejo, kaj manĝo-foiroj estas starigataj en budoj kovrantaj la placon. Ĉi tiuj ofertas diversajn lokajn specialaĵojn, kaj ankaŭ tipan sicilian manĝon. Kutime ĉi tiuj eventoj finiĝas per artfajraĵoj. La plej grava tradicia evento en Sicilio estas la [[karnavalo]]. Famaj karnavaloj okazas en [[Acireale]], [[Misterbianco]], [[Regalbuto]], [[Paternò]], [[Sciacca]] kaj [[Termini Imerese|Termini]]. === Tradicioj === [[Dosiero:Giuseppe Pitre.jpg|eta|Giuseppe Pitrè, kolektinto de siciliaj parolaj historioj.]] Grava parto de la sicilia tradicio koncernas [[Parola tradicio|parolajn historiojn]], kolektitajn en la [[19-a jarcento]] de [[Giuseppe Pitrè]] en la Biblioteko de siciliaj popolaj tradicioj. Ili ampleksiĝas al rakontoj, fabeloj, proverboj kaj babilaĵoj. La tipa karaktero Giufà estas la ĉefrolulo de plej multaj rakontoj, kiuj finiĝas per morala sentenco. Multaj el ĉi tiuj rakontoj ankoraŭ ne estas tute kodigitaj. Estas multaj [[legendo]]j (kiel tiuj kvar de Gammazita, fratoj Pii, Uzeta kaj Colapesce), kiuj havas variantojn en ĉiu urbo (la [[legendo de Colapesce]] ekzistas en ĉirkaŭ 30 versioj kodigitaj), kiuj povus konstitui memstaran sicilian mitologion. La popolaj siciliaj tradicioj estas multnombraj kaj multfacetaj, spegulante ondojn de diversetnaj koloniadoj — de [[grekoj]], [[romianoj]] kaj [[bizancanoj]] ĝis [[araboj]], [[hispanoj]] kaj [[francoj]]. La sicilia civilizo kaj ĝia spontana kulturo ŝajnas do insularaj kompare al tiuj de [[Sardio]] kaj [[Korsiko]]. [[Dosiero:Titian-salome.jpg|maldekstra|210px |thumb |Salome, filino de Herodo.]] La folkloristo Giuseppe Pitrè dediĉis verkon el 25 volumoj al la popolaj tradicioj de ĉi tiu regiono, kun etnografiaj priskriboj kaj historiaj perspektivoj. La mondo de kredoj kaj legendoj, laŭ diversaj manieroj, aperas en la fabela, poezia kaj muzika heredaĵoj. Kiel ĉe preskaŭ ĉiuj [[Italio|italaj regionoj]], haveblas spuroj de [[Paganismo|paganaj]] kaj [[Kristanismo|kristanaj elementoj]], pli-malpli miksitaj, kaj [[superstiĉo]]j, kiuj tuŝas ĉiujn aspektojn de la vivo. En la areo de [[Mesino]] kaj [[Palermo]], ekzemple, la memoro pri Colapesce ankoraŭ vivas, sed multaj aliaj akvorilataj figuroj ripetiĝas foje tra la insula [[folkloro]]. Krom la plej famaj memoroj de klasika origino, oni povas montri ĉi tie la [[sireno]]n, kiu ĉiujare, laŭ la malnova kredo de [[Modiko]], en la noktoj inter la 24-a kaj [[25-a de januaro]], eliras el la fundo de la maro kun tre dolĉa kanto preta por antaŭdiri la estontecon al tiuj, kiuj scias alproksimiĝi al ŝi. Bildoj kaj pli perturbaj motivoj ankaŭ estas registritaj en la ripetiĝo aŭ ne precizaj datoj. Tial en [[Capodarso]] oni kredas, ke almenaŭ unufoje jare vera "festeno" de spiritoj okazas, proksime al ponto konstruita de [[Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio)|Karlo la 5-a]] kaj dum tiu ĉi festo spirito vendas, interalie, la frukton destinitan fariĝi oro la sekvan tagon. [[Termini Imerese]] enradikiĝas en legendo, laŭ kiu [[Salomeo|Salome]], la filino de [[Herodo la Granda|Herodo]], surteriĝis iam al ĉi tiuj bordoj serĉante kompaton pro la morto de [[Johano la Baptisto]], kiun ŝi provokis; tial ŝi konstruis preĝejon je la memoro de la martiro, sed tuj kiam ĝi finiĝis, sango-rivero fluis de la internaĵoj de la tero, kiuj sekigis sin ĉirkaŭe. La bela pekulino tiam dronintus en tiuj akvaj ondoj. == Ekonomio == [[Dosiero:Erice castle.jpg|eta|250ra|Kastelo de [[Erice]].]] En Sicilio estas konata la kultivado de [[oranĝo]]j, [[citrono]]j, [[mandarino]]j, [[legomo]]j, [[guŝo]]j kaj [[sekigita frukto|sekigitaj fruktoj]], kiel bazaj produktoj el ĉi tero. La vinberkultivado kaj produktado de [[vino]]j estas pli rekonataj ekstere. Inter la plej konataj troviĝas: la [[Marsala (vino)|vino Marsala]], de la [[provinco Trapanio]]<nowiki/>, la [[muskatelo]] de insuleto [[Pantelleria]], Malvasia de Lipari, [[Nero d'Avola (vino)|Nero d'Avola]] ; kaj la nuntempe plej grava sicilia vino estas [[Cerasuolo]] de [[Vittoria]].<ref>[http://sicilyweb.com/economia/agricoltura.htm Economia della Sicilia: agricoltura] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230305224131/http://sicilyweb.com/economia/agricoltura.htm |date=2023-03-05 }}. Sicilyweb.com. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> [[Ŝafo]]j, [[kapro]]j kaj [[ĉevalo]]j abundas, dum la brutaro estas limigita. La [[fiŝkaptado]] estas valora rimedo por la ekonomio de Sicilio, pro kio ĝi estas la [[Regionoj kaj provincoj de Italio|itala regiono]] laŭ kvanto da fiŝkaptaĵoj, kun pli granda fiŝad-ŝiparo kaj kvanto da fiŝkaptistoj dungitaj. Krom la [[spadofiŝo]], ankaŭ oni fiŝkaptas [[tinuso]]jn, [[sardino]]jn kaj [[skombro]]j, krom la tipa blua fiŝo mediteranea, kiu provizas la industrion de konservaĵoj la necesajn krudajn materialojn por la endosigitaj fiŝaĵoj kaj la fumaĵitaj fiŝaĵoj.<ref>[http://www.ilsole24ore.com/art/commenti-e-idee/2011-02-23/lindustria-sicilia-cosi-antica-082349.shtml L'industria in Sicilia così antica e moderna]. ''[[Il Sole 24 Ore]]'' (23 February 2011). Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> En [[Mazara del Vallo]], en la provinco Trapanio, oni fiŝkaptas bonkvalitajn [[labrako]]jn, kaj [[salikoko]]jn en Ganzirri; kaj en la nordo de [[Mesino]], [[ostro]]jn.<ref>[https://web.archive.org/web/20110320083101/http://www.treccani.it/enciclopedia/sicilia/ Sicilia: Congiuntura economica].Treccani.it. Retrieved on 19-an de decembro 2012.</ref> Ankaŭ estas sufiĉe konataj la [[salejoj de Trapanio]], kie, el antikvaj epokoj, oni elfosas tre fajnan [[marsalo]]n. [[Dosiero:Ceramic Art Pottery Agatino Caruso Caltagirone 2.jpg|maldekstra|eta|220ra|Ceramika kruĉo el [[Caltagirone]].]] [[Turismo]] estas kreskanta ekonomia aktivaĵo, favorata de la ĉeesto de pluraj arkeologiaj lokoj ([[Morgantino]], [[Valo de la Temploj]], [[Selinunte]]) kaj ĝiaj naturaj belaĵoj.<ref>[http://www.strumentires.com/index.php?option=com_content&view=article&id=97:investire-nel-turismo-di-qualita-e-negli-eventi-in-sicilia&catid=4:economia-siciliana&Itemid=12 Investire nel turismo di qualità e negli eventi in Sicilia]. Strumentires.com. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> En la lastaj jaroj oni multe investis por la pliigo de restadejoj, pro la alveno de ĉiam pli kresktanta vizitantaro en la insulo. Inter aliaj turismaj celoj famkonataj troviĝas [[Taormino]], [[Agriĝento]], [[Sirakuzo]], [[Caltagirone|Kaltaĝirono]], [[Cefalù|Ĉefaluo]] kaj [[Piazza Armerina]] ([[Villa Romana del Casale|Villa del Casale]]).<ref>[http://www.uonna.it/mafia-mappa-sicilia.htm mafia in sicilia: la mappa del viminale] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230405122540/https://www.uonna.it/mafia-mappa-sicilia.htm |date=2023-04-05 }}. Uonna.it. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> La interno de la insulo ankaŭ riĉas je historio, tradicioj kaj precipe je arto kaj kulturo, fortikaĵoj, kirkoj, arbaroj kaj naturaj spacoj kiuj valorigas la internajn areojn de la provincoj [[Provinco Enno|Enno]], [[Provinco Katanio|Katanio]], [[Provinco de Kaltaniseto|Kaltaniseto]] kaj [[Provinco Palermo|Palermo]]. Ĝiaj vulkanoj, montoj, montetoj kaj speciale, la maro, formas la plej grandan parton el la turisma sektoro de la sicilia ekonomio.<ref>[http://www.istat.it/it/archivio/75111 Conti economici regionali]. Istat.it. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> === Turismo === [[Dosiero:Sicilia Taormina4 tango7174.jpg|eta|[[Taormino]].]] [[Dosiero:Sicilia Noto1 tango7174.jpg|eta|[[Noto (Italio)|Noto]].]] La turismo-industrio estas kreskanta agado, favorita de la ĉeesto sur la teritorio de multaj arkeologiaj lokoj ([[Morgantino]], [[Segesta]], [[Selinunte]], [[Valo de la Temploj]] kaj [[Villa Romana del Casale|Villa del Casale]]) kaj de artaj kaj naturaj belecoj, kiuj vekas la intereson de vizitantoj. Krom la marborda turismo, kiu fanfaronas pri famaj allogoj konsistantaj el la diversaj marbordoj kaj malgrandaj insuloj, kultura turismo estas tre grava danke al la artaj urboj.<ref>{{cite web |last=Ashraf |first=Shara |title=Gangs of tourists invade Wasseypur |publisher=[[Hindustan Times]]|url=http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Gangs-of-tourists-invade-Wasseypur/Article1-925786.aspx |date=[[7-a de septembro]] [[2012]]|accessdate=[[18-a de marto]] [[2016]]|deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140420062023/http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/gangs-of-tourists-invade-wasseypur/article1-925786.aspx |archivedate=[[20-a de aprilo]] [[2014]]|df=dmy-all |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-03-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140420062023/http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/gangs-of-tourists-invade-wasseypur/article1-925786.aspx |arkivdato=2014-04-20 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140420062023/http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/gangs-of-tourists-invade-wasseypur/article1-925786.aspx |date=2014-04-20 }}</ref> La regiono investis en la modernigo kaj ampleksigo de hotelaj instalaĵoj, favorante pliiĝon de vizitoj sur la insulo, kiu atingis rekordan nivelon en la somero de 2006. La turistoj alvenintaj en 2007 estis 2,847,575 italoj kaj 1,766,763 eksterlandanoj. Laŭ datumoj de la Ekonomia Observatorio Confartigianato Sicilio, turismaj vizitoj atingas 14,7 milionojn, kun pliigo de 7,3% en la lastaj dek du monatoj, proksima valoro al la historia maksimumo de 14.704.926 turistoj jare (+1) milionoj super 2016, egala al + 7,3%) kaj la historia maksimumo de 4,857,542 alvenoj (+449 mil super 2016, egala al + 10,2%). Sicilio situas inter la dek plej grandaj italaj regionoj (10-a pozicio), pro nombro de alvenoj, kiuj reprezentas 3,9% de turistoj kiuj vojaĝis al Italio kaj al 13-a loko, laŭ nombro de ĉeestoj, kiuj reprezentas 3 5% de la tuta nombro de noktoj elspezitaj de klientoj en loĝejoj tra la duoninsulo.<ref>[http://www.thegodfathertrilogy.com/gf1/gf1scene_sicily.html The Godfather. Sicilian Shooting* Locations]. thegodfathertrilogy.com</ref> La metropola urbo de Mesino, kun ĉirkaŭ 5 milionoj da turistoj jare, estas la unua en Sicilio kaj inter la unuaj en suda Italio. Tre populara inter italaj kaj eksterlandaj turistoj, konataj turistaj cellokoj kiel [[Taormino]], [[Liparaj insuloj]], [[Erice|Eriĉo]], [[Egadaj insuloj|Egadoj]], [[Pantelleria|Pantelerio]], [[Lampedusa|Lampeduzo]], [[Cefalù|Ĉefaluo]], [[Monreale|Monrealo]], [[Palermo]] (kun sia fama marborda vila-distrikto [[Mondello]]) kaj ĝia ĉirkaŭaĵo kiel [[Isola delle Femmine|Insulo de la Virinoj]] kaj [[Terrasini|Terazino]], en [[Katanio]], [[Acireale|Aĉirealo]] kaj [[Caltagirone|Kaltaĝirono]], en [[Raguzo (Sicilio)|Raguzo]] kaj [[Modica|Modiko]] , en la [[Piazza Armerina]] en [[Enna]], en la areo de [[San Vito Lo Capo]] en [[Trapanio]], [[Castellammare del Golfo]] (kun la pitoreska vilaĝo [[Scopello|Skopelo]]) kaj en Sirakuzo kaj [[Noto (Italio)|Noto]]. La sicilia landinterno estas riĉa je historio, tradicioj, sed ankaŭ kaj precipe en arto, kulturo, fortikaĵoj, teatroj, preĝejoj, palacoj, kasteloj, nekropoloj, arbaroj kaj naturaj basenoj, kiuj karakterizas la internajn areojn de la regiono.<ref>{{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/list/831 |title=Archaeological Area of Agriĝento – UNESCO World Heritage Centre |publisher=Whc.unesco.org |date=7-an de decembro 1997 |accessdate=[[6-a de majo]] [[2009]]}}</ref> ==== Monda heredaĵo de Unesko ==== [[Dosiero:Mosaic in Villa Romana del Casale, by Jerzy Strzelecki, 13.jpg|eta|unu el la mozaikoj en Villa Romana del Casale]] Ekzistas sep [[Monda heredaĵo de Unesko|mondaj heredaĵoj]] de [[Unesko]] en Sicilio. Laŭ la surskribo: * '''[[Valo de la Temploj]]''' (1997): estas unu el la plej elstaraj ekzemploj de arto kaj arkitekturo de [[Granda Grekio]], kaj estas unu el la ĉefaj allogoj de Sicilio kaj ankaŭ [[Protektita monumento|nacia monumento]] de [[Italio]]. La loko situas en la [[provinco Agriĝento]].<ref>{{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/list/831 |title=Archaeological Area of Agrigento – UNESCO World Heritage Centre |publisher=Whc.unesco.org |date=7-an de decembro 1997 |accessdate=[[6-a de majo]] [[2009]]}}</ref> * '''[[Villa Romana del Casale]]''' (1997): estas [[Vilao|romia vilao]] konstruita en la unua kvarono de la [[4-a jarcento]] kaj situanta proksimume je 3 kilometroj ekster la urbo [[Piazza Armerina]]. Ĝi enhavas la plej riĉan, plej grandan kaj plej kompleksan kolekton de [[Mozaiko|romiaj mozaikoj]] en la mondo.<ref name="Wilson">R. J. A. Wilson: ''Piazza Armerina''. In: Akiyama, Terakazu (Ed.): ''The dictionary of Art. Vol. 24: Pandolfini to Pitti.'' Oxford 1998, {{ISBN|0-19-517068-7}}.</ref> * '''[[Liparaj insuloj]]''' (2000): estas vulkana insularo en la [[Tirena maro]], nomata laŭ la duondio de la ventoj [[Eolo]]. La Eoliaj aŭ Liparaj insuloj estas turismaj cellokoj somere kaj altiras ĝis 200.000 vizitantojn ĉiujare.<ref>{{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/list/908 |title=Isole Eolie (Aeolian Islands) – UNESCO World Heritage Centre |publisher=Whc.unesco.org |date=30-an de novembro 2000 |accessdate=[[6-a de majo]] [[2009]]}}</ref> * '''Malfru-barokaj urboj de la Valo de Noto''' (2002): "reprezentas la kulminon kaj finan floradon de baroka arto en Eŭropo". Ĝi inkluzivas plurajn urbojn: [[Caltagirone]], [[Militello in Val di Catania]], [[Katanio]], [[Modica|Modiko]], [[Noto (Italio)|Noto]], [[Palazzolo Acreide]], [[Raguzo (Sicilio)|Raguzo]] kaj [[Scicli]].<ref>[http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/1024rev.pdf Noto (Italy) – No 1024rev], ICOMOS, January 2002, Advisory Body Evaluation, Unesco</ref> * ''' [[Nekropolo de Pantaliko]]''' (2005): estas granda nekropolo en Sicilio kun pli ol 5,000 tomboj el [[13-a jarcento a.K.|13-a]] ĝis la [[7-a jarcento a.K.|7-a jarcento]]j a.K. [[Sirakuzo]] estas rimarkinda pro la riĉa [[Historio de Grekio|greka historio]], [[Kulturo de Grekio|kulturo]], [[amfiteatro]]j kaj [[arkitekturo]]. Ili situas en sudorienta Sicilio. * '''[[Etna|Monto Etna]]''' (2013): estas unu el la plej aktivaj [[vulkano]]j en la mondo kaj estas preskaŭ konstanta agado kaj ĝi generis multajn mitojn, legendojn kaj naturalistajn observojn de [[Helena mitologio|grekaj]], keltaj kaj romiaj klasikaj kaj mezepokaj tempoj.<ref>{{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/list/1487/ |title=Arab-Norman Palermo and the Cathedral Churches of Cefalú and Monreale |first=UNESCO World Heritage |last=Centre |publisher=}}</ref> * ''' Palermaj arab-normandaj konstruaĵoj kaj katedraloj de Cefalù kaj Monreale'''; inkluzivas serion de naŭ civilaj kaj religiaj strukturoj el la epoko de la normanda reĝlando Sicilio (1130-1194): [[Palaco de la Normandoj]], [[Palaca Kapelo]], [[La Zisa]], [[katedralo de Palermo]], [[preĝejo Sankta Johano de la ermitoj]], [[preĝejo Sankta Maria de la Admiralo|preĝejo La Martorana]], [[preĝejo Sankta Kataldo]], [[ponto de la Admiralo]], [[katedralo de Cefalù]], [[katedralo de Monrealo]]. ==== Marbordaj turoj ==== La marbordaj turoj en Sicilio (''Torri costiere della Sicilia'') estas 218 malnovaj gardoturoj laŭlonge de la marbordo. En Sicilio, la unuaj marbordaj turoj devenas el 1313 kaj 1345 de la [[Reĝlando Aragono|aragona monarkio]]. Ekde 1360 la minaco venis de la sudo, de [[Nord-Afriko|Nordafriko]] ĝis [[Magrebo]], ĉefe de [[berbereskaj piratoj]] kaj [[korsaro]]j de [[Berberio|Berbera marbordo]]. En 1516, la [[turkoj]] ekloĝis en [[Alĝerio]], kaj ekde 1520, la korsaro [[Hajredin Barbarosa]] sub la komando de [[Otomana Imperio]], operacis el tiu haveno. La plej multaj ekzistantaj turoj estis konstruitaj surbaze de arkitekturaj dizajnoj de la [[Florenco|florenca]] [[arkitekto]] Camillo Camilliani de 1583 ĝis 1584, kaj implikis la marbordan periplon de Sicilio. La tipologio tute ŝanĝiĝis en 800, pro la novaj pli altaj fajraj volumoj de kanonaj ŝipoj, la turoj estis konstruitaj laŭ la tipo de [[Martello-turoj]], kiujn la britoj konstruis en [[Brita imperio|Britio]] kaj aliloke en la [[Brita imperio|Brita Imperio]]. En 1805 la usonaj marsoldatoj kaj de la mararmeo, en la [[batalo de Derno]], proksime al [[Tripolo]] detruis ĉiujn [[Berbereskaj piratoj|berbereskajn piratojn]] kaj ĉesigis piratajn agojn. <gallery> File:Torre-Capo-Rama-bjs.jpg|Torre-Capo-Rama ([[Terrasini]]) File:Altavilla Milicia BW 2012-10-08 18-04-22 b.JPG|Turo de ([[Altavilla Milicia]]) File:Torre dello Spalmatore - Ustica.jpg|Turo Spalmatore ([[Ustica|Ustiko]]) File:D7A 1568 bis Torre Pozzillo.jpg|Turo Pozzillo ([[Cinisi]]) File:Ligny Tower - Trapani.jpg|[[Turo Ligny]] - ([[Trapanio]]) File:Trapani.jpg|Turo Nubia ([[Paceco]]) File:Torre di Manfria (Gela).jpg|Turo [[Manfria]] ([[Gela]]) File:Torre Cabrera, Marina di Ragusa.jpg|[[Turo Cabrera (Marina di Ragusa)]] ([[Marina di Ragusa]]) File:Pozzallo-TorreCabrera.JPG|[[Turo Cabrera (Pozzallo)]] ([[Pozzallo]]) File:Vignazzi Tower.JPG|[[Turo Vignazza]] ([[Giardini-Naxos]]) </gallery> ==== Arkeologiaj lokoj ==== [[Dosiero:Sicilia Taormina4 tango7174.jpg|eta|Ĉefplaco de [[Taormino]] ĉe la sunsubiro]] Ĉar multaj malsamaj kulturoj ekloĝis, dominis aŭ invadis la insulon, Sicilio havas grandegan varion de arkeologiaj lokoj. Ankaŭ, kelkaj el la plej rimarkindaj kaj plej konservitaj temploj kaj aliaj strukturoj de la greka mondo situas en Sicilio. Jen malgranda listo de la ĉefaj arkeologiaj ejoj: * [[Sikeloj]], [[Sikanoj]], [[Elimianoj]], [[Grekoj]]: [[Segesta|Seĝesto]], [[Erikso]], [[Ispiko]], [[Tapso (Sicilio)|Tapso]], [[Nekropolo de Pantaliko|Pantaliko]] ; * Grekoj: [[Sirakuzo]], [[Agriĝento]], [[Segesta|Seĝesto]], [[Selinunte|Selinunto]], [[Gela|Ĝelo]], [[Kamarino]], [[Himero (Sicilio)|Himero]], [[Megara|Megara Hyblaea]], [[Giardini-Naxos|Naxos]], [[Heraclea Minoa]]; * [[Fenicio|Fenicoj]]: [[Motja]], [[Solunto]], [[Marsala]], [[Palermo]]; * [[Romio|Romianoj]]: [[Piazza Armerina]], [[Centuripe]], [[Taormino]], [[Palermo]]; * [[Araboj]]: [[Palermo]], [[Mazara del Vallo]]. La elfosado kaj restarigo de unu el la plej konataj arkeologiaj lokoj en Sicilio, la [[Valo de la Temploj]] en Agriĝento, estis sub la gvido de la arkeologo Domenico Antonio Lo Faso Pietrasanta,5-a duko de Serradifalco, konata en arkeologiaj rondoj simple kiel "Serradifalco". Li ankaŭ ĉefgvidis la restarigon de malnovaj lokoj en Segesta, Selinunte, Sirakuzo kaj Taormino. === Kasteloj === En Sicilio ekzistas centoj da kasteloj, el kiuj plej elstaraj estas: [[Dosiero:CastelloUrsino1CT.JPG|eta|[[Kastelo Ursino]] en [[Katanio]]]] [[Dosiero:Palermo-Zisa-bjs2007-01.jpg|eta|[[La Zisa]] en [[Palermo]]]] [[Dosiero:Castello di Alcamo 0024.JPG|eta|[[Kastelo de la grafoj de Modiko]] en [[Alcamo]]]] [[Dosiero:Castello Donnafugata, Ragusa.JPG|eta|Kastelo de Donnafugata proksime de [[Raguzo (Sicilio)|Ragusa]]]] {| class="wikitable" |- style="background:#efefef;" !Provinco !Kasteloj !Komunumo |- |rowspan="3"|[[Provinco Kaltaniseto|Kaltaniseto]] |Castello Manfredonico |[[Mussomeli]] |- |U Cannuni |[[Mazzarino]] |- |Castelluccio di Gela |[[Gela]] |- |rowspan="4"|[[Provinco Katanio|Katanio]] |[[Kastelo Ursino]] |[[Katanio]] |- |Normanda kastelo |[[Adrano]] |- |Normanda kastelo |[[Paternò]] |- |Aci Castello |[[Kastelo de Aci]] |- |rowspan="5"|[[Provinco Mesino|Mesino]] |Forte dei Centri |[[Mesino]] |- |Kastelo de Milazzo |[[Milazzo]] |- |Kastelo de Sant'Alessio Siculo |[[Sant'Alessio Siculo]] |- |Kastelo de Pentefur |[[Savoca]] |- |[[Kastelo de Schisò]] |[[Giardini-Naxos]] |- |rowspan="4"|[[Provinco Palermo|Palermo]] |[[La Zisa]] |[[Palermo]] |- |[[Kastelo de Caccamo]] |[[Caccamo]] |- |Kastelo de Carini |[[Carini]] |- |Kastelo de Ventimiglia |[[Castelbuono]] |- |rowspan="3"|[[Provinco Raguzo|Raguzo]] |Castello di Donnafugata |[[Raguzo (Sicilio)|Raguzo]] |- |Turo Cabrera |[[Pozzallo]] |- |Kastelo de la grafoj |[[Modica|Modiko]] |- ||[[Provinco Sirakuzo|Sirakuzo]] |[[Kastelo Maniace]] |[[Sirakuzo]] |- |rowspan="3"|[[Provinco Trapanio|Trapanio]] |Kastelo de Venere |[[Erice]] |- |[[Kastelo de la grafoj de Modiko]] |[[Alcamo]] |- |[[Kastelo de Kalatubo]] ||[[Alcamo]] |- |} === Agrikulturo === [[Dosiero:Arancia di Ribera 2byFigiu.JPG|eta|maldekstra|Oranĝoj el Ribera.]] [[Dosiero:Marsala Wine.jpg|eta|Botelo da vino el [[Marsala]].]] Agrikulturo estis kaj daŭre estas unu el la grandaj ekonomiaj rimedoj de Sicilio danke al la vario kaj kvalito de la produktaĵoj. La produktado de cerealoj estas rimarkinda, inkluzive de tritiko, specio de la altvalora malmola tritika vario, nepra por la produktado de la plej bona kvalita pastaĵo. La tritiko en la pasinteco igis Sicilion nepra por provizi la [[Romio|romianojn]], tiel ke la insulo nomiĝis grenejo de [[Romo]]. [[Olivarbo]]j estas abundaj, kio certigas bonegan oleo-produktadon. Ĝis komencoj de la [[20-a jarcento]], la plantado de rizo ankaŭ estis tre vasta, importita de la araboj kaj ingredienco en pluraj tipaj pladoj.<ref>[http://www.sicilyontour.com/economia.htm Sicilia: L'Economia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210308093401/http://www.sicilyontour.com/economia.htm |date=2021-03-08 }}. SicilyOnTour.com. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> La [[Citruso|citruskultivado]] estas bone konata, kies plej gravaj centroj estas [[Mazzarrà Sant'Andrea]], [[Francofonte]], [[Lentini]], [[Paternò]] fama pro ĝia oranĝo kun ruĝa karno, [[Ribera]], [[Scordia]]. Ĉi tie ili produktas [[Oranĝo (frukto)|oranĝo]]jn, [[citrono]]jn, [[mandarino]]jn, [[mandaranĝino]]jn, [[Bergamotujo|bergamoto]]jn, [[cedrato]]jn kaj [[grapfrukto]]jn tre bonkvalitajn. Sicilia fruktokultivado inkluzivas [[Opuntia ficus-indica|hindajn figojn]], [[akvomelono]]jn, [[kakinoko]]jn, [[lanmespilo]]jn kaj [[Pruno (frukto)|prunarojn]], kiuj donas specifajn kvalitajn produktaĵojn kiel ekzemple la akvomelono de Sirakuzo, la kakinokoj de [[Misilmeri]] kaj lanmespiloj de [[Trabia]]. Legomoj ĉiam estis la bazo de regiona [[agrikulturo]], precipe [[kukurbeto]]j, [[melongeno]]j, [[tomato]]j kaj [[kapsiko]]j. Komence de la 1960-aj jaroj, la disvolviĝo de [[Plantdomo|forceja]] kultivado, ĉefe etendiĝinta en la sudorienta areo, permesis la pliiĝon kaj kvante kaj kvalite de la produktoj, disvolvigante altvalorajn kultivaĵojn kiel ekzemple la unuaj fruktoj aŭ aliaj produktoj protektitajlaŭ devennomoj kiel ekzemple la famaj tomatoj el [[Pachino]]. Inter la hortikulturaj produktoj estas la bazaj [[guŝo]]j en la regiona kuirarto.<ref>[http://www.pistacchiodibronte.it/ Pistacchio di Bronte D.O.P]. Pistacchiodibronte.it. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> Krom la tradiciaj guŝoj troveblaj ankaŭ en la cetero de Italio, la specifaj klimataj kondiĉoj permesis disvolviĝon de apartaj kaj malpli disvastigitaj kultivoj en la duoninsulo, kiel [[algo]]j kaj [[Lupenoj|lupeno]]j. Grava estas la produktado de [[artiŝoko]]j, kies teritorio [[Niscemi]] kaj la terkultura distrikto de [[Cerda]] estas inter la plej grandaj eŭropaj produktantoj. Inter la [[Seka frukto|sekigitaj fruktoj]] elstaras la kvalito de multaj dolĉaĵoj inter la [[migdalo]]j, [[avelo]]j kaj [[pistako]]. Grava kontribuo ankaŭ venas de la intensa kultivado de specioj, iam ekzotaj, kiel la bonega kvalito de [[Kivifrukto|kivo]] kaj eĉ [[Mango (frukto)|mango]], en la areo de [[Fiumefreddo di Sicilia|Fiumefreddo]]. [[Dosiero:Olives (9520845387).jpg|eta|maldekstra|Olivarboj en la teritorio de Sicani.]] La nova [[karoto]] de Ispica, la ruĝa [[ĉerizo]] de Etna, kultivata en la areo de [[Giarre]], la [[Oliv-oleo|olivoleo]]<ref>[https://archive.is/20130218132519/http://www.tavolaegusto.it/index.php?option=com_content&view=article&id=781:fico-dindia-delletna-dop&catid=93:igpviniaceti&Itemid=58 Fico d'India dell'Etna dop]. Tavolaegusto.it. Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> de la [[Ibleaj montoj]], de la montetoj de Nisseni kaj de la montetoj de [[Provinco Enno|Enno]], la citrono ''Interdonato'' de la [[Ionio|ionia]] [[Mesino]], la sirakuza citrono, la melono de Pachino kaj la verda pistako el [[Bronte]] estas produktoj kun protektita devennomo per ministeria dekreto. Unu el la plej tipaj fruktoj estas la [[kakinoko]]. Misilmeri estas fama pro ĝia kakinoko. Alia propra sicilia produktado estas tiu de ''sbergie''. Ĉi tiu frukto, dolĉa kaj bonodora, konstituas [[Endemio|endemismo]]<nowiki/>n, kiu troviĝas nur en la valo Niceto.<ref name="insicilia">[http://www.insicilia.org/economia-sicilia/65.htm economia-sicilia]. insicilia.org. Retrieved on 19-an de decembro 2012.</ref> La tradicia kultivado de la [[Vito|vinberujo]] permesas produkti bonegajn vinojn, ambaŭ, ruĝajn kaj blankajn, kiuj estas pli kaj pli konataj kaj aprezataj en la tuta mondo. La produktado, kvankam konsiderinda, apenaŭ povis eniri la merkatojn pro la troa fragmentiĝo de la produktantoj kaj malprecizaj kvalitaj normoj; ĝi havis decidan turnopunkton ekde la naŭdekaj jaroj, kiam oni uzis novajn enologiajn teknikojn, la publikan financadon, kiu faciligis la alvenon de grandaj vinproduktantoj de aliaj partoj de Italio kaj ankaŭ eksterlande,<ref>[http://www.inumeridelvino.it/2011/05/produzione-vino-in-italia-nel-2010-fonte-istat.html Produzione vino in Italia nel 2010 – fonte: ISTAT | I numeri del vino]. Inumeridelvino.it (30 May 2011). Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> la naskiĝo de loka universitata lernejo de enologoj (Fakultato de Agrikulturo de Universitato de Palermo kun filio en Marsala ĉe la Agrikultura Instituto "A. Damiani"), favoris la reviviĝon de siciliaj vinoj,<ref name="Bottlenotes">{{Cite web|url=http://www.bottlenotes.com/dailysip/regional-spotlight/sicily-fazio-marsala-nero-davola-damaschino|title=Sicily: An Island You Can't Refuse|date=18-an de aŭgusto 2009|publisher=bottlenotes.com|accessdate=30-an de novembro 2009|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090822151242/http://www.bottlenotes.com/dailysip/regional-spotlight/sicily-fazio-marsala-nero-davola-damaschino|archivedate=22-an de aŭgusto 2009|df=dmy-all|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2019-03-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20090822151242/http://www.bottlenotes.com/dailysip/regional-spotlight/sicily-fazio-marsala-nero-davola-damaschino|arkivdato=2009-08-22}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090822151242/http://www.bottlenotes.com/dailysip/regional-spotlight/sicily-fazio-marsala-nero-davola-damaschino |date=2009-08-22 }}</ref> jam famaj en romiaj tempoj. === Energio === [[Dosiero:Pilone di Torre Faro, Messina, Italy.jpg|eta|Unu el la du ''[[Piloni dello Stretto]]'' en markolo nordorienta de Sicilio.]] [[Elektrodukto]], kiu transiras la [[Mesina Markolo|Markolon de Mesino]] eksportas parton el la elektro produktata en Sicilio, sed ĉefe permesas al la regiono ricevi pli ol duonon de la energio venanta el [[norda Eŭropo]], bezonata de la 5 milionoj da sicilianoj. La ĉefa energio, aldone al parto de la helpa energio produktita de la [[elektrejo]]j de la regiono, estas uzata en la urboj kaj por la 3 kV elektrizitaj fervojlinioj.<ref>[http://www.sicilyontour.com/i_vini_siciliani.htm Vini siciliani] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220219075044/http://sicilyontour.com/i_vini_siciliani.htm |date=2022-02-19 }}. sicilyontour.com. Retrieved on 19-an de decembro 2012.</ref> Dua elektrodukto inter Sorgente kaj [[Rizziconi]] estos konstruita de la kompanio pri disvolviĝo kaj administrado de elektraj linioj de Terna, same kiel la vastiĝo de la regiona reto ĝis 380 kV. Kvankam tradiciaj elektrejoj estas sufiĉe disvastigitaj kaj havas bonan produktadon, alternativaj fontoj, malgraŭ la grandega potencialo, kiun Sicilio havas, ankoraŭ ne disvastiĝis: kelkaj [[ventoparko]]j estas eksperimentaj, dum ĝi baldaŭ estos aktivigita en [[Enna]], en la Industria Poluso de Dittaino, planto, kiu uzas [[Biomaso (ekologio)|biomaso]]n por produkti energion je malalta kosto, la unua planto de ĉi tiu tipo en [[suda Italio]].<ref>[http://www.etnavalley.com/ Oggi la chiamano Etna Valley: i progetti, le aziende, il lavoro nel territorio di Catania] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100527000000/https://web.archive.org/web/20100527005056/http://www.etnavalley.com/ |date=2010-05-27 }}. Etnavalley.com (27-an de novembro 2012). Retrieved on 18-an de decembro 2012.</ref> Proksime de [[Adrano]], inter 1981 kaj 1987, Enel konstruis, kiel parto de eŭropa projekto, la [[Suncentralo]] Eurelios, kiu liveris 1 megavaton da potenco; la elektrejo tiam restis neuzata. En 2011, Enel Green Power komencis malmunti la sunelektan termikan centralon de Eurelios Solar Central por fari lokon por [[Fotovoltaiko|fotovoltaika sistemo]]; fininte la reformojn, la nova centralo povos produkti 14 milionojn da kWh (la konsuma postulo de pli ol 5 mil familioj).<ref>{{Cite web|url=https://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=de&pcode=tgs00010&plugin=1|title=Regional Unemployment by NUTS2 Region|last=|first=|date=|website=Eurostat|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}</ref> En la 1990-aj jaroj, [[hidroelektra centralo]] estis konstruita en la areo [[Sortino]], kiu produktas energion per pli ol 100 metroj kreita inter du aparte konstruitaj artefaritaj lagoj. Ĉi tiu elektrejo, la unua tiaspeca, estis konstruita por subteni la amasan tagan konsumadon de la industrioj de [[Priolo Gargallo|Priolo]]. La energia ekvilibro de la planto estas definitive negativa, sed ĝi permesas amasigi troan energion produktitan nokte, pumpi akvon al la supra baseno kaj tiam la akvo estas uzata dumtage por produkti energion por subteni la tagan konsumadon de la industrioj de la areo. Funkciigita en 1989, ĝi situas en la valo Anapo, en la komunumo [[Priolo Gargallo]]. La supra rezervejo (lago) ankaŭ kolektas la akvojn de la supra hidrogena baseno de la Anapo, kun volumeno de 5,6 milionoj m3. Ĝi havas efikan potencon de 500 MW kaj pumpantan potencon de 580 MW, danke al 4 turbinaj unuoj / turnebla pumpilo de 125 MW en produktado kaj kiuj sorbas 145 MW en pumpado. La salto inter la tankoj estas ĉirkaŭ 312 m. === Industrio === [[Dosiero:Vulcano ETNA dal Golfo di Gela.jpg|eta|La [[petrolindustrio]] de Gela, funde, la monto Etna.]] Malgraŭ la fakto, ke la regiono ne havas nivelojn de industriiĝo kompareblaj al tiuj de [[norda Italio]], tamen ĝi prezentas pli viglan industrian etoson ol la cetero de [[suda Italio]] danke al la ĉeesto de la plej grandaj fabrikoj en la sudo kaj de multaj industriaj distriktoj, koncentritaj en la ebenaĵo de Gela, proksime al [[Augusta (Italio)|Augusta]], [[Sirakuzo]], [[Milazzo]] kaj [[Enna]] (industria areo de Dittaino) kun kemiaj, oleaj, energiaj, elektronikaj kaj nutraĵaj industrioj. Tamen, [[Palermo]] kaj [[Katanio]] estas la urboj, kiuj havas pli ol unu industrian distrikton. Specife, la urbo Katanio havas tri grandajn industriajn distriktojn kiuj fakas je preskaŭ ĉiuj sektoroj, el nutraĵoj ĝis mekaniko, el elektroniko ĝis kemio. En Sicilio oni ekspluatas la naftajn kampojn kaj metanon. === Fiŝkaptado === [[Dosiero:SALINE-4.jpg|eta|La salejo de Trapani.]] Marzamemi, fiŝkaptista vilaĝo fama por la fiŝkaptado de [[tinuso]]j, estas valora rimedo por Sicilio, kiu estas la ĉefa itala regiono laŭ kvanto de produkto kaptita, ŝiparo (33% de la itala fiŝkaptado) kaj nombro de fiŝkaptistoj. Estas multaj havenoj kun grandaj [[floto]]j de {{J|fiŝkapta ŝipo}}; inter ili la plej grava estas tiu de [[Mazara del Vallo]], la unua en Italio kun 27687 GRT (kruda tinusaro) kaj 269 fiŝkaptistaj ŝipoj. [[Trapani]]o, Scoglitti, [[Sciacca]] kaj Porticello ankaŭ gravas, superas la 130 motorŝipojn registritajn en la regiono. Aliaj gravaj havenoj estas la haveno de [[Licata]], [[Porto Empedocle]], [[Marsala]], [[Pozzallo]], [[Lampedusa]], [[Katanio]], [[Portopalo di Capo Passero|Portopalo]]. Aldone al la [[spadofiŝo]] en la areo de la Markolo, ili ankaŭ fiŝkaptas [[tinuso]]jn, [[pilĉardo]]jn, [[anĉovo]]jn kaj [[skombro]]jn, kiuj estas la tipaj bluaj fiŝoj de la [[Mediteraneo|Mediteranea Maro]], kiuj permesas al la konservaĵ-industrio liveri la krudan materialon necesa por produktado de konservitaj fiŝoj kaj fumaĵitaj fiŝoj. En [[Trapanio]] kaj Marzamemi estas produktata la [[botargo]], kiu ankaŭ estas eksportata eksterlanden. En [[Mazara del Vallo]] sed ankaŭ en aliaj maraj areoj de la mediteranea marbordo de Sicilio, ekzistas la praktiko je bredado de fiŝoj kiel ekzemple [[labrako]]j, [[Ora sparo|oraj sparoj]], [[tinuso]]j; en Ganzirri, en la norda regiono de [[Mesino]], en [[ostro]]j kaj [[mitulo]]j. Krome, en Trapanio la [[Salacca zalacca|salako]]j estas bone konataj, kiuj ekde la antikvaj tempoj produktas tre bonan [[marsalo]]n. === Minejoj === [[Dosiero:TrivelleRagusaS1.jpg|eta|Ragusano: naftpumpiloj.]] La [[Sulfuro|sulfur]]-[[minejo]]j de la provincoj [[provinco Enno]], [[provinco Kaltaniseto|Kalataniseto]] kaj [[provinco Agriĝento|Agriĝento]] estis fermitaj ekde la mezo de la [[20-a jarcento]] pro la forta konkurenco de usona sulfuro elfosita per la Frasch-metodo kaj sekve venditaj je konsiderinde pli malaltaj prezoj; la malsamaj elfos-procezoj en Sicilio fariĝis tro multekostaj kaj tial malbone pagataj. Aliaj minejoj el kaliaj saloj, uzitaj en diversaj sektoroj de [[industrio]], estis fermitaj en la provinco Kaltaniseto fine de la [[1980-aj jaroj]], ĉar importado el [[Orienta Eŭropo]] fariĝis ekonomie pli konvena. En la pasinteco, la elfosado de [[Kreto (ŝtono)|kreto]] en la regiono [[Raguzo (Sicilio)|Raguzo]] (por la elfosado de [[Hidrokarbonido|hidrokarbono]]j) ankaŭ prosperis, sed ĉi tiuj ankaŭ estis marĝenigitaj dum la [[20-a jarcento]]. Nuntempe gravas la elfosado de [[petrolo]] el la putoj de Raguzo, sur la kontinento, en ĝia subteraĵo. Aliaj putoj estis boritaj, en la 1990-aj jaroj for de la suda sicilia marbordo, en la [[Sicilia markolo]] kie kelkaj naftaj platformoj estis instalitaj kaj videblaj el la Raguza marbordo (Vega Platform). Deponejoj de metano-gaso ankaŭ ĉeestas. == Socio == === Loĝantara evoluo === [[Dosiero:Luftpanorama von Syrakus.jpg|eta|dekstre|altdekstre=1.4|Συράκουσαι ([[Sirakuzo]]) estis la plej granda urbo el klasika Grekio <ref>Fine de la 5a jarcento a.K. Sirakuzo havis ĉirkaŭ tricent mil loĝantojn.</ref>.]] [[Dosiero:Palermo02 flickr.jpg|eta|dekstre|altdekstre=1.4|[[Palermo]], ĉefurbo sicilia, kvina en Italio laŭ loĝantar-nombro kaj 30a en [[Eŭropa Unio]].]] La antikva administra subdivido konsistis el tri valoj ([[valo de Mazara]], [[valo de Noto]] kaj [[Valo Demone|Valo de Demone]]). La sicilia regiono estas nuntempe dividita en 9 regionajn provincojn kaj 390 municipojn (komunumojn). Komence de la [[20-a jarcento]] la provincoj estis 7: Kastroĝovano, tiame [[Enno]], kaj [[Raguzo (Sicilio)|Raguzo]] atingis la statuson de ĉefurbo nur en 1926 (post la disigo de la provincoj [[Katanio]] kaj [[Kaltaniseto]]) kaj en 1927, de [[Sirakuzo]]). [[Agriĝento]] nomiĝadis Girgenti. La nunaj naŭ provincoj, nomitaj "regionaj", estis establitaj en la 1970-aj jaroj, kun la leĝo de la Regiono, kiel konsorcioj de municipoj; antaŭe, en 1946, la Statuto sankciis la forigon de provincaj administracioj. Sicilio estas inter la plej loĝataj italaj regionoj (la kvara post [[Lombardio]], [[Kampanio]] kaj [[Latio|Lazio]]). En la klasika epoko, la insulo estis inter la plej loĝataj areoj de [[Mediteraneo]], kaj kelkaj urboj reprezentis gravajn urbajn setlejojn de la [[Granda Grekio|greka mondo]]. Palermo kaj Mesino estis inter la plej prosperaj urboj kaj el demografia kaj el ekonomia vidpunktoj. Aliflanke, dum la [[Normandoj|normanda-ŝvabia periodo]], Sicilio ricevis lombardajn setlantojn, t.e. homoj venantaj el [[norda Italio]]; kaj dum la regado de la [[Reĝlando Aragono|Aragona kronlando]], grupoj de la [[Balkana duoninsulo|Balkanoj]] ekloĝis en la areoj de okcidenta Sicilio, precipe en montaj kaj montetaj areoj. En la [[16-a jarcento]] la insulo havis pli ol unu milionon da loĝantoj; dum ĉe la unua censo de la [[Itala Reĝlando|Itala reĝlando]], en 1861, la [[siciliano]]j rezultis 2,932,000, pliigante al pli ol 3,5 milionoj ĉe la komenco de la [[20-a jarcento]]. En la sekvaj jardekoj estis amasa elirado al [[Ameriko]], pli konkrete [[Usono]], kie hodiaŭ ekzistas granda sicil-usona komunumo kaj Eŭropo; dum inter 1961 kaj 1971, la sicilianoj moviĝis al norda Italio. Ekde la 1980-aj jaroj de la 20-a jarcento, la malpliiĝo de la naskiĝokvota kontribuo malrapidigis la loĝantarkreskon. Eĉ la migrada fenomeno estis konsiderinde malpliigita kaj nun balanciĝas per fremda enmigrado, kiu komenciĝis en Sicilio pli frue ol en aliaj italaj regionoj kun la starigo de tunizia kolonio en [[Mazara del Vallo]]. En la insulo estas movoj de areoj montaraj ekonomie deprimitaj, al marbordaj areoj kaj grandaj urboj. La areoj kun plej granda populara denseco estas la marbordaj strioj de la nordokcidentaj kuspaj areoj ([[Trapanio]]) kaj nordorientaj areoj (Mesino), la ĉirkaŭo de la monto [[Etna]] kaj la areoj de [[Palermo]] kaj [[Sirakuzo]]. === Lingvoj === [[Dosiero:Artigianato Arberesh.jpg|eta|maldekstra|Vicolo di [[Piana degli Albanesi]], urbeto ĉe la metropola areo de Palermo kie loĝas la [[arbereŝoj]].]] La [[oficiala lingvo]] parolata en Sicilio estas la [[Itala lingvo|itala]], sed la plej granda parto de la loka loĝantaro ankaŭ parolas la [[Sicilia lingvo|sicilian lingvon]].<ref>{{cite news |url=http://www.leoluca-criscione.net/HTM-DOCUMENTI/DIALetto-english%20version.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050302100426/http://www.leoluca-criscione.net/HTM-DOCUMENTI/DIALetto-english%20version.htm |archivedate=[[2-a de marto]] [[2005]]|publisher=LeoLuca-Criscione.net |title=The Sicilian Language |date=la 7-an de oktobro 2007 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-03-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20050302100426/http://www.leoluca-criscione.net/HTM-DOCUMENTI/DIALetto-english%20version.htm |arkivdato=2005-03-02 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050302100426/http://www.leoluca-criscione.net/HTM-DOCUMENTI/DIALetto-english%20version.htm |date=2005-03-02 }}</ref> Ĉi lasta, kvankam rekonata kiel lingvo fare de [[Unesko]], [[Eŭropa Unio]] kaj aliaj internaciaj organizoj, ne ĝuas protekton de la [[Italio|itala ŝtato]]; tamen, ĉi tiu rekono devus veni el la Sicilia Regiono, kiu antaŭenigas ĝian lingvan heredaĵon en lernejoj. La sicilia ankaŭ estas konsiderata regiona lingvo laŭ la signifo de la [[Eŭropa Ĉarto pri la Regionaj kaj Minoritataj Lingvoj|Eŭropa Ĉarto pri Regionaj kaj Minoritataj Lingvoj]], kies Artikolo 1 deklaras, ke regionaj aŭ minoritataj lingvoj estas lingvoj, kiuj ne estas dialektoj de la oficiala [[Oficiala lingvo|ŝtata lingvo]]. La [[Eŭropa Ĉarto pri la Regionaj kaj Minoritataj Lingvoj]] estis aprobita la [[25-a de junio|25-an de junio]] [[1992]] kaj ekvalidis la [[1-a de marto|1-an de marto]] [[1998]]. Italio subskribis la Ĉarton la [[27-a de junio|27-an de junio]] [[2000]], sed ankoraŭ ne ratifis ĝin.<ref>{{cite web |url=http://www3.istat.it/salastampa/comunicati/non_calendario/20070420_00/ |title=La lingua italiana, i dialetti e le lingue straniere |work=istat.it |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121030180855/http://www3.istat.it/salastampa/comunicati/non_calendario/20070420_00/ |archivedate=30-an de oktobro 2012 |df=dmy-all |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-03-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20121030180855/http://www3.istat.it/salastampa/comunicati/non_calendario/20070420_00/ |arkivdato=2012-10-30 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121030180855/http://www3.istat.it/salastampa/comunicati/non_calendario/20070420_00/ |date=2012-10-30 }}</ref> Sur la insulo estas kelkaj etnaj, lingvaj kaj dialektaj malplimultoj, sed gravaj el la historia-lingva vidpunkto: la [[Gaŭlo-itala lingvaro|Gal-itala]] malplimulto de la sicilia Lombardio; la [[Albanoj|albana minoritato]], nomitaj [[arbereŝoj]] (arbëreshe), de la metropola urbo Palermo; kaj pli freŝa greka komunumo de Mesino. La regiono ankaŭ antaŭenigas la [[Itala signolingvo|italan signolingvon]] (LIS) kun specifa regiona leĝo (n. 23/2011). Inter la popularaj tradicioj inkluziviĝas la variantoj de la sicilia lingvo, kiuj estis, interalie, la ununura komplekso de la romiaj lingvoj antaŭ la toskana lingvogrupo kiu uzis la lingvon kun poezia kaj literatura digno danke al la skolo de [[Frederiko la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Frederiko la 2-a]] de Ŝvabio. Dum longa tempo la poezio de la [[Sicilia Skolo|sicilia skolo]] estis verkita en "eminenta" lingvo ĉar ĝi estis riĉigita per [[Franca lingvo|francismoj]], [[Provenca lingvo|provencismoj]] kaj [[Latina lingvo|latinismoj]], fare de multaj poetoj (ne ĉiuj sicilianoj) aktivaj antaŭ la mezo de la [[13-a jarcento]] en la imperia kortego. Iuj lingvaj trajtoj kun ĉi tiu origino ankaŭ estis adoptitaj de la toskanaj verkistoj de postaj generacioj kaj estis konservitaj dum jarcentoj aŭ ĝis nun en la poezia (kaj ne nur) [[itala lingvo]].<ref>{{cite book |last=Alighieri |first=Dante |authorlink=Dante Alighieri |title=De vulgari eloquentia |publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-40064-0|date=1996-10-10 }}</ref> === Gestoj === La uzo de gestoj ĉeestas en la kulturo sicilia ekde antikvaj tempoj; la probabla kialo troviĝas en ĝiaj kulturaj kaj komercaj rilatoj kun la popoloj de [[Mediteraneo]] el la plej foraj tempoj. La granda reorganizado de lingvoj kaj popoloj certe akcentigis la uzon de la gesto por pli bone kompreni unu la alian; fakte ĝi estas tute natura, kiam homoj ne bone komprenas unu la alian, uzas gestojn por rimarkigi la kompreneblecon de la dialogo. [[Giuseppe Pitrè]], inter aliaj, ankaŭ prizorgis la gestojn de Sicilio, kolektante ĉiujn eblajn informojn pri uzoj kaj kutimoj, kredoj kaj antaŭjuĝoj de la sicilia popolo (1889). Inter la diversaj informoj, oni raportas la legendon, kiu rakontas pri reĝo, kiu, alveninte en Sicilion, volis provi du el siaj temoj pri la supozata kapablo povi paroli sen vortoj. La du unuopuloj, surprizitaj, trapsis la teston kaj kaŭzis grandan miron al la suverenulo. Oni diras, ke gesto estas unu el la aspektoj de la teatreco de Sicilio, unu el la multaj manieroj montri la bezonon agi kaj malfermi grandan kreivon. [[Signolingvo|Gesto]] ne estu konfuzita kun [[signolingvo]], kvankam iuj gestoj similas al tiuj de la gramatiko de la sicilia signolingvo. Interesa dokumenta filmo de la itala reĝisoro Luca Vullo, ''La voĉo de la korpo'', igis ĝin temo de internacie sukcesa filmo. === Mafio === [[Dosiero:Bernardo Provenzano.jpg|eta|Bernardo Provenzano]] La termino ''[[Mafio]]'' aŭ ''[[Mafio|Cosa Nostra]]'' origine aludis nur la siciliajn [[Krima organizaĵo|krimorganizaĵojn]]. Tamen, nuntempe la termino ''mafio'' ankaŭ rilatas al aliaj mafiaj organizoj kiel la [[Kampanio|kampana]] [[Camorra]], la [[Kalabrio|kalabra]] [[Ndrangheta|'Ndrangheta]], la [[Apulio|apulia]] [[Sacra Corona Unita]] aŭ ekster [[Italio]], la [[rusa mafio]], la [[albana mafio]] aŭ la ĉina [[Triado]]. Ĝiaj originoj, laŭ parto de la historiografia esplorado, devenas de la komenco de la [[19-a jarcento]] kaj rilatas al la antikva fenomeno de [[banditeco]].<ref>{{Cite web|url=http://www.independent.co.uk/news/world/mafia-buys-up-its-own-island-in-the-caribbean-1495667.html|title=Mafia 'buys up its own island in the Caribbean'|date=[[5-a de marto]] [[1993]]|website=The Independent}}</ref> Tamen estas ĝuste atentigi, ke ĉi tiu aserto estas malmulte kundividita; Bona parto de fakuloj opinias, ke ili datiĝas el la [[16-a jarcento]], kiam en diversaj partoj de Italio krimaj grupoj formiĝis laŭ la maniero citita de [[Alessandro Manzoni]] en sia ĉefverko ''[[La gefianĉoj|I promessi sposi]]''<ref>{{Cite web|url=http://www.corriere.it/cronache/09_dicembre_04/spatuzza_deposizione_bunker_mafia_da1907d4-e09c-11de-b6f9-00144f02aabc.shtml|title=Processo Dell'Utri, Spatuzza in aula: Graviano mi parlò di Berlusconi|publisher=corriere.it|date=4-an de decembro 2009|language=Italian}}</ref> Prave aŭ male, ĝia naskiĝo fontas el la komenco de la [[19-a jarcento]], kiam la milit-tendaroj prizorgis la terojn de la sicilia nobelaro kaj la laboristojn, kiuj laboris tie ĉiutage.<ref>{{Cite book|last1=Raab|first1=Selwyn|title=Five Families: The Rise, Decline and Resurrection of America's Most powerful Mafia Empire|date=May 13, 2014|publisher=Thomas Dunne Books|isbn=978-0312361815|page=13|edition=1at}}</ref> Ili estis perfortaj homoj, kiuj agis kiel perantoj inter la feŭdaj posedantoj kaj la laboristoj, ofte en similaj kondiĉoj al tiuj de la [[Servuteco|servutuloj]], kiuj, por pli bone ekzerci sian komercon, ĉirkaŭis sin per perfortaj dungitoj. Tiel ĉi naskiĝis la hierarkio de gvidantoj kiuj en ĝia hierarkia logiko ankoraŭ hodiaŭ ekzistas. Tamen, nur ekde la [[unuiĝo de Italio]] la mafio komencis evolui laŭ ĝia nuna formo, klinante sin antaŭ la laboro de la "fera prefekto" [[Cesare Mori]], sendita de la [[Faŝismo|faŝisma reĝimo]], kaj poste potence subtenata de la [[Federacia Registaro de Usono|usona registaro]] unue kaj poste de la [[Aliancanoj|Aliancaj alteriĝoj]] en la [[Dua mondmilito|Dua Mondmilito]]. Ekde la 1950-aj jaroj, la Mafio pli kaj pli ligis sin al la politiko: ekde [[Vito Ciancimino]], iuj fakuloj pri sicilia politiko estis nomataj koluziaj. Kaj estis ankaŭ la periodo de internaj militoj: la [[Unua mafia milito|unua]] en 1962 kaj la [[dua mafia milito]] en 1978.<ref>Gambetta, ''The Sicilian Mafia'', p. 136.</ref> La periodo inter la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj estas la epokoj de la grandaj [[masakro]]j: [[Amasmurdo en Capaci|Capaci]], [[amasmurdo ĉe Via d'Amelio|via d'Amelio]], [[amasmurdo ĉe Via dei Georgofili|via dei Georgofili]]. Sed ĝi estis ankaŭ la periodo de la grandaj juĝoj en [[Palermo]]: [[Giovanni Falcone]] kaj [[Paolo Borsellino]] gvidis la akuzon kontraŭ la krimaj bandoj, kaj pro tio mortigitaj en 1992, post la murdoj, inter aliaj, de [[Cesare Terranova]], [[Carlo Alberto dalla Chiesa]], [[Antonino Saetta]], [[Rosario Livatino]] kaj [[Antonino Cassarà|Ninni Cassarà]], martiroj de la mafio. Poste, la fenomeno kaŝiĝis, kaj nur la arestoj, de [[Totò Riina]] ĝis [[Bagarella]] kaj [[Giovanni Brusca]], estis okulfrapaj. La lasta, en 2006, tiu de historia estro de la Mafio, [[Bernardo Provenzano]], kaj en 2007 la aresto de [[Salvatore Lo Piccolo]], lia posteulo. Hodiaŭ la kontraŭ-mafiaj spertuloj indikas [[Matteo Messina Denaro]] kiel la posteulon de Lo Piccolo kaj Provenzano ĉe la pinto de [[Cosa Nostra]].<ref name=lupo3>Lupo, ''[http://cup.columbia.edu/book/978-0-231-13134-6/history-of-the-mafia/excerpt The History of the Mafia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130106000000/https://web.archive.org/web/20130106225220/http://cup.columbia.edu/book/978-0-231-13134-6/history-of-the-mafia/excerpt |date=2013-01-06 }}'', p. 3.</ref> ==== Koluzioj inter politiko kaj mafio ==== [[Dosiero:PaoloBorsellino.jpg|210ra|thumb |maldekstra|[[Paolo Borsellino]]]] La unuan fojon kiam oni publike parolis pri la rilatoj, kiuj ligas politikon kaj la mafion en Sicilio, estis komence de la jarcento okaze de la murdo de la eksa urbestro de [[Palermo]] [[Emanuele Notarbartolo]], kies ĉefo estis la parlamentano [[Raffaele Palizzolo]], kiu restis senpuna. Post la fino de la [[faŝismo]], la aliancanoj nomumis elstarajn urbestrojn de la mafio, kiel ekzemple [[Calogero Vizzini]]. Ekzistis ankaŭ multaj ligiloj inter la mafio kaj membroj de sicilia [[separismo]]. Inter la plej famaj viktimoj, kiuj falis en la batalon kontraŭ la mafio, estis generalo [[Carlo Alberto dalla Chiesa|Dalla Chiesa]], juĝistoj Costa, [[Cesare Terranova|Terranova]], [[Paolo Borsellino|Borsellino]] kaj [[Giovanni Falcone|Falcone]]. Tamen, la rezultoj de ĉi tiuj ligoj kaj la subteno de la popola solidareco, kiu multfoje iris al la stratoj kontraŭ la mafia kupolo, kondukis al la senkapigado, en 1993, de la gvidantoj de la [[Mafio|Cosa Nostra]].<ref>Lupo, ''History of the Mafia'', pp. 1–2</ref> Kun la paso de la tempo, la ligo inter [[politiko]] kaj la mafio daŭre estas esenca aspekto de la regado kaj mastrumado de publikaj akcioj kaj fondusoj. Utiligante la komplicon kaj [[komploto]]n de silento,<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,894561,00.html Their Thing] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090514072902/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,894561,00.html |date=2009-05-14 }}, Time, 16-an de aŭgusto 1963.</ref> en multaj siciliaj provincoj politikaj elektoj foje okazas por mafiaj celoj. Sennombraj kazoj de ofertoj pilotitaj de kompanioj kontrolitaj de la Mafio, konjekto pri urbaj reguligaj planoj, regionaj leĝoj favore al kelkaj kategorioj, ktp. Tial iuj leĝoj kontraŭ mafio aperis por limigi konspiron. Tamen, ĉiun jaron la dissolvo de pluraj urbaj konsilioj disigitaj tra la sicilia teritorio pro mafia enfiltriĝo daŭras.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,875227,00.html Killers in Prison] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090516071207/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,875227,00.html |date=2009-05-16 }}, Time, 4-an de oktobro 1963.</ref> Ekstere de Sicilio oni ofte nutras tipajn kliŝojn el [[Holivudo|holivudaj stereotipoj]] pri la ĝenro de ''[[The Godfather|La Baptopatro]]'', kiu reprezentas Sicilion kiel loko dominata de perforto, dum la influo de la polpo estas fakte pli subtera ol oni povus pensi. Ne nur la fikciaj stereotipoj estas konceditaj, sed facilaj plilongigitaj ĝeneraligoj de sicilianoj foje generas maljustajn sociajn diskriminaciojn en la cetera [[Italio]]<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,873080,00.html "The Smell of It"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090516051145/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,873080,00.html |date=2009-05-16 }}, Time, 11-an de oktobro 1963.</ref> kaj ankaŭ eksterlande. Tiucele aperis multnombraj kulturaj asocioj en Italio kaj eksterlande por protekti kaj diskonigi la riĉan artan, lingvan kaj homan realecon de la insulo. == Transporto == === Aŭtovojoj === [[Dosiero:Autostrada A20 Torregrotta.jpg|eta|La aŭtoŝoseo A20 Mesino-Palermo proksime al [[Torregrotta]]]] [[Aŭtovojo]]j estis antaŭnelonge konstruitaj kaj vastigitaj en la lastaj kvar jardekoj. La plej elstaraj siciliaj aŭtovojoj estas la aŭtovojoj (konataj kiel ''autostrada'') tra la norda parto de la insulo.<ref>{{cite news |url=http://www.siciliaemoto.it/main.php?plc=a19palermocatania |publisher=SiciliaEMoto.it |title=A 19 autostrada Palermo – Catania |date=[[2-a de januaro]] [[2008]]}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190123210942/http://www.siciliaemoto.it/main.php?plc=a19palermocatania |date=2019-01-23 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://sicilia.indettaglio.it/ita/lineestradali/autostrade/a20/a20.html |publisher=Sicilia.Indettaglio.it |title=Autostrada A20: Messina – Palermo |date=24-an de oktobro 2007}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.siciliaemoto.it/main.php?plc=a29palermotrapanimazara |publisher=SiciliaEMoto.it |title=A 29 autostrada Palermo – Trapani – Mazara del Vallo |date=[[2-a de januaro]] [[2008]]}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190123144442/http://www.siciliaemoto.it/main.php?plc=a29palermotrapanimazara |date=2019-01-23 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://sicilia.indettaglio.it/ita/lineestradali/autostrade/a18/a18.html |publisher=Sicilia.Indettaglio.it |title=Autostrada: A18 Messina – Catania |date=24-an de oktobro 2007}}</ref> Plejparto el la aŭtovojoj estas levataj per kolonoj pro la montara tereno de la insulo. Aliaj ĉefaj vojoj en Sicilio estas la Strade-Statala kiel la SS.113 kiu ligas [[Trapanio]]n al [[Mesino]] (tra [[Palermo]]), la SS.114 Mesino-[[Sirakuzo]] (tra [[Katanio]]) kaj la SS.115 Sirakuzo-Trapanio (tra [[Raguzo (Sicilio)|Raguzo]], [[Gela]] kaj [[Agriĝento]] ). === Fervojoj === [[Dosiero:Linea Pa Me Pace Torregrotta.jpg|eta|maldekstra|Dusenca vojo de la fervojo Palermo-Mesino, inter la stacioj [[Pace del Mela]] kaj [[Torregrotta]].]] La sicilia fervoja reto nepre konsistas el linioj kun normala larĝo normala mezurilo per RFI kaj la servoj estas ofertataj de [[Trenitalia]]. Tamen, la mallarĝa linio, kiu ĉirkaŭas Etnon, estas sub la Ministerio pri Infrastrukturoj kaj la servoj estas plenumitaj de la entrepreno Ferrovia Circumetnea. La tuta itala fervojreto suferas pro tio, ke ĝi sekvas la nun malaktualajn itinerojn de la komenco kaj ne respondas tute al la moveblaj bezonoj de la regiono. La elektrigitaj fervojoj konsistigas pli ol 60% (proksimume 800&nbsp;km) de la komplekso dum la ceteraj 583&nbsp;km da linioj estas trairataj nur per Diesel-veturiloj; la elektrigita reto adoptas la sistemon, komuna al la ceteraj ordinaraj italaj linioj, kun 3 kV rekta kurento. La plej multaj el la linioj havas ununuran trakon kun duoblaj trakaj sekcioj (169&nbsp;km) nur sur la du ĉefaj vojoj, la Tirrena kaj Iona; pli ol 85% restas unu-traka (1.209&nbsp;km). La nunaj linioj plejparte devenas de la unuaj jardekoj de la itala unuiĝo, escepte de la sekcio Caltagirone-Gela malfermita por komercado meze de la sepdekaj jaroj (sed fermita pro la kolapso de ponto) kaj la variaĵo inter Mesino kaj Patti, kiu inkluzivas novan galerion de [[Peloritani]]. La modernigo kaj duobligo de la sekcio [[Palermo]]-[[Mesino]] komenciĝis antaŭ multaj jaroj kaj ĝia konkludo ankoraŭ ne finiĝis; la Palermo-[[Agriĝento]] akceliĝas (ĝis 2014) kaj la sekcio Fiumetorto-[[Kaltaniseto]] Xirbi estos plibonigita. Malgraŭ ĝia turisma valideco, la fervojo de [[Alcantara (rivero)|Alcantara]], ĝis [[Randazzo]], estis fermita post parta modernigo kaj same okazis kun [[Noto (Italio)|Noto]]-[[Pachino]] malgraŭ ĝia iro trans la Oazo de Vendicari. === Planita ponto === [[Dosiero:Location map Messina.jpg|eta|250ra|La [[Markolo de Mesino]]]] Planoj por ponto liganta Sicilion al la kontinento estis diskutitaj ekde 1865. Dum la lasta jardeko, planoj estis evoluigitaj por vojo kaj fervojo al la kontinento tra kio estus la plej longa pendanta ponto de la mondo, la Ponto ĉe la [[Mesina Markolo|Markolo de Mesino]]. Planado por la projekto spertis plurajn falsajn komencojn dum la pasintaj jaroj. La 6-an de marto 2009, la registaro de [[Silvio Berlusconi]] deklaris, ke la konstru-verkoj por la Ponto Mesino komenciĝos la 23-an de decembro 2009, kaj anoncis promeson de € 1.3 miliardoj kiel kontribuo al la totala kosto de la ponto, taksita je 6,1 miliardoj da eŭroj. La plano estis kritikita kaj de naturmediaj asocioj kaj de kelkaj sicilianoj kaj kalabrianoj, koncerne al ĝia ekologia efiko, ekonomia daŭripovo kaj eĉ eblaj infiltradoj de krimaj organizaĵoj.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/italy/story/0,,1920199,00.html |publisher=Guardian.co.uk |title=Italian MPs kill plan to bridge Sicily and mainland |date=[[2-a de januaro]] [[2008]]|location=London |first=John |last=Hooper |accessdate=[[30-a de marto]] [[2010]]}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.wsj.com/articles/SB120777463250502755?mod=todays_us_nonsub_page_one&apl=y&r=769642 |publisher=Wall Street Journal |title=No Italian Job Takes Longer Than This Bridge |date=[[10-a de aprilo]] [[2008]]|first=Gabriel |last=Kahn}}</ref> === Flughavenoj === [[Dosiero:Aeroporto di Catania Terminal Check-in.jpeg|250ra|eta|dekstra|Interno de la flughaveno [[Vincenzo Bellini]] de Katanio.]] Sicilio estas unu el la plej avangardaj regionoj en la itala aera trafiko, ĉefe pro la kreskantaj turistaj fluoj kaj pro la fakto, ke ĝi estas insulo situanta en la centro de [[Mediteraneo]]. * [[Flughaveno Vincenzo Bellini de Katanio-Fontanaroso]] unua loko laŭ haltoj en Sicilio kaj [[Suda Italio]], sesa naciskale. Estontaj projektoj inkluzivas: etendaĵon de la [[dromo]] kaj terminalo dediĉitaj al malmultekostaj kompanioj, por atingi 20 milionojn da pasaĝeroj. * [[Flughaveno Falcone-Borsellino (Palermo)]] dua sicilia haltloko kaj deka naciskale. Estontaj projektoj inkluzivas reformadojn kaj plivastiĝon. * [[Flughaveno Vincenzo Florio de Trapani-Birgi|Flughaveno Vincenzo Florio de Trapanio-Birgi]], tria sicilia haltiloko, en forta kresko. La terminalo estis renovigita en 2008 kaj la kapacitoj duobliĝis en 2009. * [[Flughaveno de Comiso|Flughaveno Pio La Torre de Comiso]] (kaj Chiaramonte Gulfi), malfermita al civila trafiko la 30-an de majo 2013, situas en la centro de la provincoj [[Raguzo (Sicilio)|Raguzo]], [[Kaltaniseto]], [[Enna]], [[Sirakuzo]] kaj la suda parto de la regiono [[Katanio]]. Aliaj malgrandaj flughavenoj estas: * [[Flughaveno de Pantelerio]], renovigo kaj kaj vastiĝo cele al 300.000 pasaĝeroj. * [[Flughaveno de Lampeduzo]], inter la estontaj projektoj: nova flughavena terminalo. * [[Flughaveno Palermo-Boccadifalco]], anstataŭita de antaŭ multaj jaroj de la aktuala flughaveno Punta Raisi, nuntempe gastigas aeroklubon. Aera bazo Sigonella, por itala kaj usona militaj uzoj. === Havenoj === [[Dosiero:Archimarina.JPG|eta|250ra|La haveno de [[Katanio]]]] Per maro, Sicilio estas servata de pluraj pramoj kaj ŝarĝaj havenoj, kaj en ĉiuj ĉefaj urboj, krozoŝipoj akcipediĝas regule. * Kontinenta Italio: havenoj ligitaj al la kontinento estas tiu de Mesino (itinero al [[Villa San Giovanni]] kaj [[Salerno]]), la plej okupata pasaĝera haveno en [[Italio]], Palermo (itineroj al [[Ĝenovo]], [[Civitavecchia]] kaj [[Napolo]]) kaj Katanio (itinero al Napolo). * La malgrandaj ĉirkaŭaj insuloj de Sicilio: La haveno de [[Milazzo]] servas la [[Liparaj insuloj|Liparajn insulojn]], la havenojn de Trapano kaj [[Marsalo]] la [[Egadaj insuloj]] kaj la havenon de [[Porto Empedocle]] la [[Pelagaj insuloj]]. De Palermo estas servo al la insulo [[Ustica|Ustiko]] kaj al [[Sardio]].<ref>{{cite news |url=http://it.geocities.com/traghetti2002/sicilia.html |publisher=Traghetti Guida |title=Traghetti Sicily 2008 |date=[[2-a de januaro]] [[2008]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071114044904/http://it.geocities.com/traghetti2002/sicilia.html |archivedate=14-an de novembro 2007 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2019-03-29 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20071114044904/http://it.geocities.com/traghetti2002/sicilia.html |arkivdato=2007-11-14 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071114044904/http://it.geocities.com/traghetti2002/sicilia.html |date=2007-11-14 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.virtuferries.com/index.aspx |publisher=VirtuFerries.com |title=High speed car/passenger ferry service |date=[[2-a de januaro]] [[2008]]|deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080812054941/http://www.virtuferries.com/index.aspx |archivedate=12-an de aŭgusto 2008 |df=dmy-all}}</ref> [[Dosiero:Faro di Santa Croce ad Augusta - Sicilia - cropped.jpg|eta|maldekstra|250ra|Lumturo "Sankta Kruco" en Augusta]] * Internaciaj ligoj: De Palermo kaj Trapano estas ĉiusemajne servoj al [[Tunizio]] kaj estas ankaŭ ĉiutaga servo inter [[Malto]] kaj [[Pozzallo]]. * Komercaj kaj ŝarĝaj havenoj: La haveno de [[Augusta (Italio)|Augusta]] estas la kvina plej granda ŝarĝohaveno en Italio kaj pritraktas tunojn da varoj. Aliaj gravaj ŝarĝhavenoj estas Palermo, Katanio, Trapano, Pozzallo kaj [[Termini Imerese]]. * Turismaj havenoj: Pluraj havenoj ĉe la sicilia marbordo servas al privataj boatoj, kiuj devas alligi sur la insulo. La ĉefaj havenoj por ĉi tiu trafiko estas en Marina di Ragusa, [[Riposto]], Portorosa, [[Sirakuzo]], [[Cefalù]] kaj [[Sciacca]]. En Sicilio, Palermo ankaŭ estas grava centro por luado de boatoj, kun aŭ sen ŝipanaro, en [[Mediteraneo]]. * Fiŝkaptaj havenoj: same kiel ĉiuj insuloj, Sicilio ankaŭ havas multajn fiŝkaptajn havenojn. La plej grava estas en [[Mazara del Vallo]] sekvata de [[Castellammare del Golfo|Castellamare del Golfo]], [[Licata]], [[Vittoria|Scoglitti (haveno de Vittoria)]] kaj [[Portopalo di Capo Passero]]. == Sporto == [[Dosiero:Giuseppe Gibilisco Berlin 2009.JPG|eta|[[Giuseppe Gibilisco]]]] [[Dosiero:Palermo-Catania 2006.jpg|eta|Palermaj futbalistoj en regiona matĉo kun Katanio ĉe stadiono Renzo Barbera.]] Sporto en Sicilio disvolviĝis je certa nivelo nur ekde la [[Dua mondmilito]]. Iuj tradiciaj sportoj ankoraŭ rezistas, kiel la ''[[antinna a mari]]'' kaj la ''liu-bo'', sed koncerne internacie famajn sportojn, ĝi ĵus atingis la nivelon de aliaj naciaj atletoj. Rilate la atletojn, la unua oro gajninta ĉe la [[Olimpiaj ludoj|Olimpikoj]] estas danke al [[Francesco Gargano]], por la [[sabro]] en [[Antverpeno]] en 1920. ''[[Vuelta a España|Vuelta a España 2010]]'', La ''[[Giro d'Italia|Giro d'Italia 2013]]'', kaj la ''[[Tour de France 2014|Tour de France]] 2014 '' estis venkitaj de [[Vincenzo Nibali]] el [[Mesino]]. En teamaj sportoj, la unua nacia titolo okazis en 1978 dum la flugpilka ĉampionado, kun la konkero de Paoletti Catania. Ekde tiam, en la sekvaj 30 jaroj (ĝis 2008), la siciliaj teamoj gajnis 49 naciajn konkursojn (sed nur 8 fojojn por viroj) en la diversaj teamaj sportoj. La [[futbalo]] estas la plej populara sporto. Ĝi atingis Sicilion fine de la [[19-a jarcento]], danke al la maristoj de la anglaj komercaj ŝipoj, kiuj okupiĝis pri realaj defioj kun la havenanoj en la liberaj spacoj de la havenoj de [[Palermo]] kaj Mesino.<ref name="targa"/> La sicilia futbalo estas reprezentita de tri futbalaj institucioj, kiuj estas la [[Unione Sportiva Città di Palermo]], [[Associazione Calcio Rilancio Messina Società Sportiva Dilettantistica|Messina]] kaj [[Calcio Catania]]. Neniu sicilia teamo atingis superan klason je nacia skalo; la plej bonaj rezultoj de sicilia teamo en la plej altaj naciaj instancoj estis atingitaj de la Unione Sportiva di Palermo, kiu atingis la 5-an en Serio A dum tri okazoj kaj tri perditaj finaloj de la Itala Pokalo. Neniu sicilia teamo partoprenis eldonon de la Itala Superpokalo.<ref name="targa">{{cite news |url=http://www.porsche.com/all/targaflorio/international.aspx |publisher=Porsche.com |title=Targa Florio 1906–1977 |date=la 7-an de oktobro 2007 |accessdate=[[18-a de marto]] [[2016]] |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101230060505/https://www.porsche.com/all/targaflorio/international.aspx |archivedate=30-an de decembro 2010 |df=dmy-all }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101230060505/https://www.porsche.com/all/targaflorio/international.aspx |date=2010-12-30 }}</ref> La plej populara internacia evento ekde la komenco de la 1900-aj jaroj estas sendube la [[Targa Florio]] tra la stratoj de [[Kaltaniseto]] kaj [[Palermo]]. Aŭtomobila okazaĵo konata en la tuta mondo ekde ĝia naskiĝo en 1906, ekde la 1970-aj ĉi tiu vetkuro, pro sekurecaj kialoj, konvertiĝis en loka aŭ nacia intereso por esti malaltigita al internacia nivelo. La internacia okazaĵo dum jaroj la fiksa nomumo de Sicilio estis la Granda Premio de Formulo 2 (poste Formulo 3000) ĉe la Pergusa vetkuro, kiu estas ankoraŭ fermita. La plej grava evento estis probable la 19-a [[Universiado]], gastigita en 1997 inter Palermo, Katanio, Mesino kaj aliaj pli malgrandaj urboj. Krome interalie la [[Eŭropa ina korbopilka ĉampionado]] de 1968 okazis en Mesino, Raguzo, Katanio kaj Palermo. En 2003 Katanio estis la sidejo por la [[Tutmondaj Militistaj Ludoj|Mondaj Militistaj Ludoj]] kaj en 2006 ĝi aranĝis la [[Gazonhokeo|Eŭropan Gazonhokean Ĉampionecon]]. == Vidu ankaŭ == * [[Normanoj]] * [[Ispica]] * [[Sicilia lingvo]] * [[Sicilia vespro]] [[1282]] * [[Sicilio (apartigilo)]] * [[Reĝlando de la du Sicilioj]] [[1816]]-[[1860]] {{Projektoj|ReVo=sicili}} == Eksteraj ligiloj == * [http://sicilia.indettaglio.it Turismaj informoj] ({{itale}} kaj {{en}}) * [http://susi.e-technik.uni-ulm.de:8080/Meyers2/seite/bild/werk/meyers/band/14/seite/1002a/meyers_b14_s1002a.html mapo de 1889] {{Regionoj_de_Italio}} {{Elstara|2020|12|26}} {{ADLM|2021|08}} == Referencoj == {{Referencoj|2}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Sicilio| ]] [[Kategorio:Mediteraneaj insuloj]] [[Kategorio:Insuloj en Italio]] [[Kategorio:Elstaraj artikoloj]] [[Kategorio:Aŭtonomaj regionoj]] fqwhq74mzzuu3rqq7xjbfb2vca899ky 0 6727 9495139 9458064 2026-10-18T10:39:22Z Alifono 114488 Ref 2 + 3 9495139 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Kulturo (televidkanalo)|}} [[Dosiero:Parthenon from west.jpg|eta|300px|Antikva templo, la [[Partenono]] en [[Ateno]] ([[Grekujo]]), klasika eŭropa [[simbolo]] por kulturo.]] [[Dosiero:Sri Mariamman Temple Singapore 3 amk.jpg|eta|270px|Hinduisma templo en [[Singapuro]]. Religio kaj arto estas gravaj aspektoj de la homa kulturo.]] '''Kulturo''' (de la [[Latina lingvo|latina]] ''cultura'', prilaboro, [[Gepatrozorgo|zorgo]],<ref>Harper, Douglas (2001). [http://www.etymonline.com/index.php?term=culture Online Etymology Dictionary]</ref> kiu devenas de ''colere'', loĝi, prizorgi, kultivi) estas vastasence ĉio, kion la homo mem kreis, kontraŭe al la [[naturo]], ne kreata de li; ĝi ne rilatas nur al [[agrikulturo]]. == Difinoj == Kulturo estas kolektiva sperto de sociaj fortoj, inkluzive de sociaj agadoj, kredoj kaj problemoj. Ĝi havas dinamikan naturon, kiu konstante ŝanĝiĝas laŭ la sociaj, politikaj kaj ekonomiaj cirkonstancoj en la nuntempo<ref>(en) Tamale, Sylvia (2008-04-01).{{Cite journal|last=Tamale|first=Sylvia|date=2008-04-01|title=The right to culture and the culture of rights: a critical perspective on women's sexual rights in Africa|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10691-007-9078-6|journal=Feminist Legal Studies|language=en|volume=16|issue=1|pages=47–69|doi=10.1007/s10691-007-9078-6|issn=1572-8455|url-access=subscription}} </ref>. Per ĉi tiu antropologia interpreto, kulturo estas tre dependa de tempo kaj loko, kaj rezulte, internaciaj instancoj luktis por precize indiki ĝian kompleksecon en la jura lingvo de rajtoj<ref>(en) {{Cite book|last=Stamatopoulou|first=Elsa|url=https://www.worldcat.org/title/122338216|title=Cultural rights in international law: Article 27 of the Universal Declaration of Human Rights and beyond|date=2007|publisher=Martinus Nijhoff|isbn=978-90-04-15752-1|location=Leiden; Boston|pages=4–5|oclc=122338216}}</ref>. En [[filozofio]], la vorto kulturo indikas tion kio estas malsama al la [[naturo]], tio estas, kio estas de la ordo de la akiritaj aferoj kaj ne denaskaj. Kulturo estis longe konsiderata kiel karakteriza trajto de homaro, kiu distingas ĝin de bestoj. En [[sociologio]], kulturo estas difinita kiel "tio kio estas komuna al grupo de individuoj kaj kio ĝin interligas". Alimaniere, laŭ [[William Auld]], Kulturo estas la sumo de ĉio kio diferencas unu homgrupo disde la ceteraj. En la kampo de ''kultursciencoj'' la koncepto kulturo povas esti konsiderata kiel aro de distingaj trajtoj, spiritaj kaj materiaj, intelektaj kaj emociaj, kiuj karakterizas iun socion aŭ socian grupon: [[simbolo]]j, sintenoj, [[valoro]]j, atendoj kaj normoj de [[konduto]]. Krom artoj kaj literaturo, ĝi ampleksas vivostilojn, bazajn [[Homaj rajtoj|homajn rajtojn]], [[tradicio]]jn kaj [[kredo]]jn. Ĝi plugvidas al koheraj grupoj de homoj ĉu loĝantaj tute aŭ parte ene de ŝtataj teritorioj aŭ sen restado en ajna aparta teritorio. Ĝi konstituiĝas en malsamaj manieroj esti, pensi, agi kaj komuniki<ref>(fr) [https://fr.wikiversity.org/wiki/D%C3%A9partement:Domaines_de_la_culture Domaines de la culture]{{404|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (kulturkampoj), Wikiversity</ref>. La [[Konsilio de Eŭropo]] klarigis la koncepton kulturo jene: ''"La vorto "kulturo" estas asociita kun praktikoj, kredoj, valoroj, simboloj kaj tradicioj, kun apartaj vivmanieroj kaj kompreno de la mondo. Ies kultura identeco asimilas kaj la hereditajn trajtojn de malsamaj naciaj, etnaj kaj religiemaj grupoj kaj novajn elementojn akiritajn per interagado kun aliaj homoj el malsamaj fonoj aŭ en respondo al tutmondaj influoj kaj ŝanĝiĝantaj cirkonstancoj"''<ref>(en) ''[https://www.coe.int/en/web/autobiography-intercultural-encounters/glossary Glossary of key terminology]'' (Terminaro de ŝlosila terminologio rilate al meminstrua reta kurso pri interkultura edukado)</ref>''.'' == Historio == La signifo de kulturo ŝanĝiĝis en la daŭro de historio ree.<ref>Alfred L. Kroeber kaj Clyde Kluckhohn trugen 1960, 160 Definitionen von Kultur zusammen. Komparu [http://www.ethnologie.lmu.de/downloads/HM/EinfuehrungInDieEthnologie2007_01.ppt Prof. Dro. Frank Heidemann: prelego 1, bazoj 1: ''Ethnologie als Wissenschaft vom kulturell Fremden'', Ludwig-Maximilian-Universität München]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> [[Dosiero:CiceroBust.jpg|eta|210px|maldekstre|[[Cicerono]] parolis pri ''kulturo''.]] '''Kulturo''' estas koncepto baze sur termino unuafoje uzite en grek-romia antikveco fare de la romia oratoro [[Cicerono]]: "cultura animi" (kultivado de la animo). Tiu ne-agrikultura uzo de la esprimo "kulturo" reaperis en moderna Eŭropo en la [[17-a jarcento]] rilatanta al la plibonigo aŭ rafinado de individuoj, precipe tra eduko. Dum la 18-a kaj [[19-a jarcento]]j ĝi rilatis pli ofte al la komunaj referencpunktoj de ĉiuj homoj, kaj diskuto de la esprimo ofte estis ligita al naciaj aspiroj aŭ idealoj. Kelkaj sciencistoj kiel ekzemple [[Edward Tylor]] uzis la esprimon "kulturo" por rilati al universala homa kapablo. En la [[20-a jarcento]], "kulturo" aperis kiel centra koncepto en [[antropologio]], ampleksante la vicon da homaj fenomenoj kiuj ne povas esti rekte atribuitaj al genetika heredo. Specife, la esprimo "kulturo" en usona antropologio havis du signifojn: * la evoluinta homa kapablo klasifiki kaj reprezenti travivaĵojn per simboloj, kaj agi imagive kaj kreive; kaj * la apartaj manieroj laŭ kiuj homoj, kiuj vivas alimaniere, klasifikis kaj reprezentis siajn travivaĵojn, kaj agis kreive.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.bodylanguagecards.com/culture/31-what-is-culture|titolo=What is culture?|alirdato=2013-03-29|eldoninto=Bodylanguagecards.com|arkivurl=https://web.archive.org/web/20131213013557/http://www.bodylanguagecards.com/culture/31-what-is-culture|arkivdato=2013-12-13}}</ref> [[Hoebel]] priskribas kulturon kiel integran sistemon de erudiciaj kondutmodeloj kiuj estas karakterizaĵo de la membroj de socio kaj kiuj ne estas rezulto de biologia heredo.<ref>Hoebel, Adamson. ''Anthropology: Study of Man''.</ref> Distingoj estas nuntempe faritaj inter la fizikaj artefaktoj kreitaj fare de socio, ĝia tielnomita materia kulturo, kaj ĉio alia,<ref name="Macionis, Gerber 2010 53">{{Citaĵo el libro|titolo=Sociology 7th Canadian Ed|familia nomo=Macionis, Gerber|persona nomo=John, Linda|jaro=2010|loko=Toronto, Ontario|eldoninto=Pearson Canada Inc.|paĝo=53}}</ref> nome la netuŝeblaĵoj kiaj ekzemple [[lingvo]], kutimaro, ktp, tio estas la ĉefa referencito de la esprimo "kulturo". Aferoj tiuj, kiuj vere reprezentas la kulturon de la pasinteco estas [[Bondata|bondataj aferoj]]. Ĉi tiuj aferoj estas aŭtentikaj kaj donas sencon al personoj pri kiel la vivo/[[stilo]] estis dum la periodo. == Etimologio kaj difinoj == [[Dosiero:Pufendorf - De jure naturae et gentium, 1744 - 329.tif|eta|''De jure naturae et gentium'' de [[Samuel Pufendorf]], [[1744]]). Li jam parolis kontraste inter naturo kaj homa disvolvigo.]] La vorto ''kulturo'' devenas de la [[latina]] termino ''cultura'', jam uzita ekzemple de Cicerono en sia verko ''Tusculanae Disputationes'', kiu mem devenas de la latina ''colere'', prizorgi, kulturebligi, eduki. Ankaŭ la vortoj ''[[kolonio]]'' kaj ''[[kulto]]'' havas la saman devenon. Kulturo signifas en Esperanto, kiel ankaŭ en la [[germana]] ekzemple, kaj la prilaboron de la tero kaj la ''prizorgon de spiritaj aĵoj''. La rilato al la tero troviĝas ĉefe en [[agrikulturo]] kaj [[agrokulturo]]. Jam Cicerono kiam parolis pri kulturo uzis la terminon en metafora senco rilate al la agrikultura signifo, sed alude al la kulturo de la [[animo]] komprenita [[teleologio|teleologie]] kiel la plej alta ebla [[idealo]] por la homa disvolvigo. Etimologie la latina vorto ''colere'' devenas de la [[Hindeŭropa lingvaro|hindeŭropa]] radiko ''kuel-'', tio estas ''turn(iĝ)i'', tiel ke la devena signifo rilatis eble al ''lerte okupiĝi''.<ref>''Der Große Duden. Etymologie''. Dudenverlag, Mannheim 1963, artikolo pri ''Кolonie''.</ref> [[Samuel Pufendorf]] plue aliris al tiu [[metaforo]] en moderna kunteksto, en signifo de io simila, sed jam ne plu akceptante, ke la filozofio estas la natura perfekto de la homo. Lia uzado, kaj tiu de multaj verkistoj post li, "referencas al ĉiuj vojoj en kiuj homaj estaĵoj superas sian originan [[Barbaroj|barbarecon]], kaj tra artefaro, ili iĝas komplete homaj."<ref>Velkley, Richard L (2002). "The Tension in the Beautiful: On Culture and Civilization in Rousseau and German Philosophy". Being after Rousseau: philosophy and culture in question. Chicago: University of Chicago Press. pp. 11–30. ISBN 978-0-226-85256-0. OCLC 47930775.</ref> En 1986, filozofo Edward S. Casey verkis, "La vorto ''kulturo'' signifis 'loko plugita' en mezangla, kaj tiu sama vorto devenas el la Latina ''colere'', 'loĝi, zorgi, plugi, adori' kaj ''cultus'', 'kulto, speciale religia.' Esti kultura, havi kulturon, estas loĝigi lokon sufiĉe intense por kultivi ĝin — estis responsa pri ĝi, respondi al ĝi, atente zorgi ĝin."<ref>Sorrells, Kathryn (2015). [[iarchive:interculturalcom0000sorr|Intercultural Communication: Globalization and Social Justice.]] Los Angeles: Sage. ISBN 978-1-4129-2744-4.</ref> Per vortoj de antropologo [[E. B. Tylor]], estas "tiu kompleksa tuto kiu inkludas sciaron, kredon, arton, moralon, juron, kutimaron kaj ajnajn aliajn kapablojn akiritajn de homoj kiel membro de socio."<ref>Tylor 1974, 1.</ref> Alternative, en nuntempa variaĵo, "Kulturo estas difinita kiel socia afero kiu emfazas la praktikojn, diskursojn kaj materiajn esprimojn, kiuj, laŭlonge de la tempo, esprimas la kontinuecojn kaj diskontinuecojn de la socia signifo de la vivo farita komune.<ref>James, Paul; Magee, Liam; Scerri, Andy; Steger, Manfred (2015). [https://www.academia.edu/9294719/Urban_Sustainability_in_Theory_and_Practice_Circles_of_Sustainability_2015_ Urban Sustainability in Theory and Practice: Circles of Sustainability.] London: Routledge. p. 53. ISBN 978-1-138-02572-1. OCLC 942553107. Arkivita el la originalo la 26an de Junio, 2017. Alirita la 26an de Februaro 2021.</ref> La ''Cambridge English Dictionary'' asertas, ke kulturo estas "la vivmaniero, speciale la ĝeneralaj kutimoj kaj kredoj, de partikulara grupo de personoj je partikulara tempo."<ref>[https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/culture "Meaning of "culture"".] Cambridge English Dictionary. Arkivita el la originalo la 15an de Aŭgusto, 2015. Alirita la 26an de Februaro 2021.</ref> La nomita "teorio de la administrado de la teroro" asertas, ke kulturo estas serio de agoj kaj mondokonceptoj kiu havigas al homoj bazon por percepti sin men kiel "indaj personoj ene de la mondo de signifoj" — kio levas ilin super la simplaj fizikaj aspektoj de la ekzistado, por nei la animalan malgravon kaj morton pri kio la ''Homo sapiens'' konscias ekde kiam ili akiris pli grandan cerbon.<ref>Pyszczynski, Tom; Solomon, Sheldon; Greenberg, Jeff (2015). Thirty Years of Terror Management Theory. Advances in Experimental Social Psychology. 52. pp. 1–70. doi:10.1016/bs.aesp.2015.03.001. ISBN 978-0-12-802247-4.</ref><ref>Greenberg, Jeff; Koole, Sander L.; Pyszczynski, Tom (2013). [https://books.google.es/books?id=g_9dAgAAQBAJ&redir_esc=y Handbook of Experimental Existential Psychology.] Guilford Publications. ISBN 978-1-4625-1479-3.</ref> La vorto estas uzita en ĝenerala senco kiel evolukapablo kategoriigi kaj reprezenti spertojn pere de [[simbolo]]j kaj agadi imagive kaj kreive. Tiu kapablo leviĝis kun la evoluo de la konduta moderneco ĉe homoj antaŭ 50 000 jaroj kaj ofte oni pensas, ke ĝi estas unika de homoj. Tamen, kelkaj aliaj specioj montris similajn, kvankam multe malpli komplikajn, kapablojn por socia lernado. Ĝi estas uzata ankaŭ por aludi al la kompleksaj retoj de praktikoj kaj akumulitaj sciaro kaj ideoj kiuj estas transpasigitaj tra socia interagado kaj ekzistas en specifaj homaj grupoj, aŭ plej ĝuste dirite kulturoj, uzante la pluralan formon. == Karakterizaj ecoj == * Kulturo estas dinamika (ĉiam ŝanĝanta sed en diversaj gradoj kaj rapidecoj depende de la sociaj cirkonstancoj) homa kreaĵo. Homoj kreadas kulturon. Tio estas kontraste al naturo, kiu estas perceptita kiel arbitra al homo. * La kulturo estas komuna. Homoj de la sama socio kunhavas komunajn kondutojn kaj pensmanierojn per kulturo. * Kulturo estas lernata. Dum homoj biologie heredas multajn [[Fiziologio|fiziologiajn]] trajtojn kaj kondutismajn [[instinkto]]jn, kulturo estas transdonita per [[socia heredo]]. Homo devas lerni la kulturon de aliaj homoj en la socio. En ĉi tiu kunteksto la sociologo [[Alfred Kruber]] difinis kulturon: "ĉiuj ne-fiziologiaj agadoj kaj produktoj de homo, kiuj ne estas [[Reflekso|refleksaj]] aŭ instinktaj." * La kulturo estas dinamika. La dinamiko de kulturo devenas de la interagoj inter la individuo kaj socio kaj inter homoj kaj la [[ekosistemo]] en kiu ili vivas. * La kulturo sin adaptiĝas. Kulturŝanĝoj en la procezo de socio kaj ĝiaj individuoj estas adaptiĝantaj al novaj sociaj kaj ekologiaj kondiĉoj. * Pri la rilatoj inter unuopulo kaj socio: Kulturo influas la konduton de la homoj en la socio, sed ĝi ne tute regas ilin. Homoj emas sekvi la normojn kaj valorojn en socio sed povas devii de ili en diversaj situacioj. Kulturaj ŝablonoj direktas homajn emociojn, sentojn kaj agadoj, tamen lasas kontrolon al la individuon de liaj aŭ ŝiaj emocioj. * Kulturo inkluzivas kaj eksplicitajn (konsciaj, agnoskitaj, subtenataj kaj eĉ celebritaj) elementojn kaj implicajn (subsurfacaj, kaŝitaj kaj eĉ neadataj) elementojn. == Kulturŝanĝo == {{Ĉefartikolo|Kultura evoluo|Interkultura edukado|Interkultura komunikado|Kontraŭstaro inter Civilizacioj}} [[Dosiero:Indig2.jpg|eta|maldekstre|Bildo de la [[19a jarcento]] montrante [[Aŭstralio|aŭstraliajn]] "[[Indiĝenaj aŭstralianoj|indiĝenojn]]" frontantaj la alvenon de la kapitano [[James Cook]] en 1770.]] Kultura renovigo signifis ajnan ŝanĝon kiu estas nova kaj utila al grupo de homoj kaj esprimita en ilia konduto sed kiu ne ekzistas kiel fizika objekto. La homaro estas en tutmonda "akcela kultura ŝanĝperiodo", movata de la vastiĝo de [[internacia komerco]], la [[amaskomunikilo]]j, kaj ĉefe, la eksplodo de la [[homa loĝantaro]] kaj la facileco de vojaĝoj kaj kontaktoj, inter aliaj faktoroj. Kulturoj estas interne trafitaj kaj de fortoj instigantaj ŝanĝojn kaj de fortoj rezistantaj ŝanĝon. Tiuj fortoj estas parencaj al kaj sociaj strukturoj kaj naturaj okazaĵoj, kaj estas engaĝitaj en la kontinuigo de kulturkonceptoj kaj praktikoj ene de nunaj strukturoj, kiuj mem estas submetataj al ŝanĝiĝo.<ref>O'Neil, D. 2006. [http://anthro.palomar.edu/change/change_2.htm "Processes of Change"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161027181934/http://anthro.palomar.edu/change/change_2.htm |date=2016-10-27 }}.</ref> Sociaj konfliktoj kaj la evoluo de [[teknologio]]j povas produkti ŝanĝojn ene de socio ŝanĝante socian dinamikon kaj reklamante novajn kulturajn modelojn, kaj spronante aŭ ebligante generan agon. Tiuj sociaj ŝanĝoj povas akompani ideologiajn ŝanĝojn kaj aliajn specojn de kultura ŝanĝo. Ekzemple, la [[Usono|usona]] [[feminisma movado]] implikis novajn praktikojn kiuj produktis ŝanĝon en [[Sekso|seksaj rilatoj]], ŝanĝante kaj seksajn kondutojn kaj ekonomiajn strukturojn. Ankaŭ mediaj cirkonstancoj povas eniri kiel faktoroj. Ekzemple, post kiam tropikaj [[arbaro]]j reduktiĝis ĉe la fino de la [[lasta glaciepoko]], plantoj taŭgaj por malsovaĝigo estis haveblaj, kondukante al la invento de [[agrikulturo]], kiu siavice kaŭzis multajn kulturajn [[invento]]jn kaj ŝanĝojn en socia dinamiko.<ref>Pringle, H. 1998. [http://cas.bellarmine.edu/tietjen/images/neolithic_agriculture.htm The Slow Birth of Agriculture] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110820023435/http://cas.bellarmine.edu/tietjen/images/neolithic_agriculture.htm |date=2011-08-20 }}. ''Science'' 282: 1446.</ref> [[Dosiero:Gorskii 04412u.jpg|eta|Portreto de [[Turkmenoj|Turkmena]] virino, staranta sur tapiŝo ĉe la enirejo de [[jurto]], vestita per tradicia vestaro kaj juvelaro. La senco pri tempo ege dependas el la kulturo. Tiu foto estis farita en 1913 sed povas esti malfacile datebla por okcidenta rigardanto, pro malesto de kulturaj ŝlosiloj.]] Kulturoj estas ekstere trafitaj tra kontakto inter socioj, kiuj ankaŭ povas produkti - aŭ inhibicii - sociajn ŝanĝojn kaj ŝanĝojn en kulturaj praktikoj. [[Milito]] aŭ konkurado super resursoj povas kunpremi teknologian evoluon aŭ socian dinamikon. Plie, kulturkonceptoj povas transdoniĝi de unu socio al alia, tra disvastigo aŭ kulturigo. En disvastigo, la formo de io (kvankam ne nepre ties signifo) moviĝas de unu kulturo al alia. Ekzemple, [[hamburgero]]j, [[rapidmanĝejo]] en [[Usono]], ŝajnis ekzotaj kiam estis enkondukitaj iam en [[Ĉinio]]n. "Stimuldisvastigo" (la dividado de ideoj) rilatas al elemento de unu kulturo kaŭzanta renovigon aŭ disvastigon en alia. "Rekta Prunto" aliflanke tendencas rilati al teknologia aŭ perceptebla disvastigo de unu kulturo la alia. [[Difuzo de novaj aferoj|Disvastigo de renovigaj teorioj]] prezentas science bazitan modelon de kial kaj kie individuoj kaj kulturoj enkondukas novajn ideojn, praktikojn, kaj produktojn. [[Senkulturigo]] havas malsamajn signifojn, sed en tiu kunteksto rilatas al anstataŭigo de la trajtoj de unu kulturo per tiuj de alia, normale pli potenca aŭ prestiĝa, kiel ekzemple kio okazis al certaj indianaj triboj kaj al multaj indiĝenaj popoloj ĉie sur la terglobo dum la procezo de [[koloniigo]]. Rilataj procezoj sur individua nivelo inkludas asimiladon (adopto de malsama kulturo de individua) kaj [[transkulturigo]]. [[Kultura alpropriĝo]] estas la transpreno aŭ la uzo de la elementoj de malpli superrega kulturo en nedezirinda kaj ofenda maniero laŭ ties membroj - tiel ke ĝia heredaĵo estas misuzata de homoj en privilegia pozicio. Ĉi tio diferencas de forpuŝita grupo, kiu adoptas ion de superrega kulturo en procezo de kultura asimilado. En kultura antropologio kaj kultura geografio, [[kultura disvastigo]], kiel konceptigis ĝin Leo Frobenius en sia verko de 1897/98 nome ''Der westafrikanische Kulturkreis'', estas la etendo de kulturaj aferoj — kiaj ideoj, stiloj, religioj, teknologioj, lingvoj ktp.— inter individuoj, ĉu ene de unu kulturo aŭ el unu kulturo al alia. Ĝi estas distinga el la difuzo de novaj aferoj ene de specifa kulturo. Ekzemploj de tia disvastigo estas la etendo de militĉaro kaj de ferfandado en antikveco, kaj la uzado de aŭtoj kaj de okcidentaj negoc-kompletoj en la 20a jarcento. == Modernaj pensaroj == === Germana Romantismo === [[Dosiero: Johann gottfried herder.jpg|eta|maldekstre|[[Johann Herder]] altiris atenton al naciaj kulturoj.]] [[Immanuel Kant]] (1724–1804) formulatis individuisman difinon de "klerismo" simila al la koncepto de ''[[bildung]]'': "Klerismo estas la apero de homo el sia mem-generita nematureco."<ref>Kant, Immanuel. 1784. "Answering the Question: What is Enlightenment?" (German: "Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung?") ''Berlinische Monatsschrift'', December (Berlin Monthly)</ref> Li argumentis, ke tiu nematureco venas ne el manko de kompreno, sed el manko de kuraĝo por pensi sendepende. Kontraŭ tiu intelekta malkuraĝo, Kant konsilis: ''Sapere Aude'', "Kuraĝu scii!" Reage al Kant, germanaj fakuloj kiel [[Johann Gottfried Herder]] (1744–1803) argumentis, ke tiu homa kreivo, kiu necese adoptas neantaŭvideblajn kaj tre diversajn formojn, estas grava kiel homa racieco. Krome, Herder proponis kolektivan formon de ''Bildung'': "Por Herder, Bildung estis la totalo de spertoj kiuj havigas koheran identecon, kaj sencon de komuna destino, por popolo."<ref>{{Cite web|url=http://www.philosophy.uncc.edu/mleldrid/SAAP/USC/pbt1.html|title=The German Bildung Tradition|last=Eldridge|first=Michael|publisher= UNC Charlotte |access-date=2017-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090123162257/http://www.philosophy.uncc.edu/mleldrid/SAAP/USC/pbt1.html|archive-date=January 23, 2009|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref> [[Dosiero:Adolf Bastian.jpg|eta|dekstre|upright|[[Adolf Bastian]] disvolvigis universalan modelon de kulturo.]] En 1795, la prusia lingvisto kaj filozofo [[Wilhelm von Humboldt]] (1767–1835) alvokis por [[antropologio]] kiu sintezigus la interesojn de Kant kaj Herder. Dum la [[Romantismo|Romantisma epoko]], fakuloj en [[Germanio]], speciale tiuj kiuj rilatas al [[naciismo|naciismaj]] movadoj — kiel ĉe naciisma luktado por krei "Germanion" el diversaj princlandoj, kaj la naciismaj luktoj fare de etnaj minoritatoj kontraŭ la [[Aŭstri-Hungara Imperio]] — disvolvigis pli inkludan nocion de kulturo kiel "[[mondkoncepto]]" (''Weltanschauung'').<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Humboldt, Worldview, and Language|familia nomo=Underhill|persona nomo=James W.|jaro=2009|loko=Edinburgo|eldoninto=Edinburgh University Press}}</ref> Laŭ tiu skolo de pensaro, ĉiu etna grupo havas distingan mondkoncepton kiu estas nemezurebla kun la mondkonceptoj de aliaj grupoj. Kvankam pli inkluda ol pli fruaj mondkonceptoj, tiu alproksimiĝo al kulturo ankoraŭ ebligis distingojn inter "civilizitaj" kaj "primitivaj" aŭ "tribaj" kulturoj. En 1860, [[Adolf Bastian]] (1826–1905) argumentis por "la psika unueco de la homaro."<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Adolf Bastian and the psychic unity of mankind|familia nomo=Köpping|persona nomo=Klaus-Peter|dato=2005|eldoninto=Lit Verlag|ISBN=978-3-8258-3989-5|OCLC=977343058}}</ref> Li proponis, ke scienca komparo de ĉiuj homaj socioj montrus, ke distingaj mondkonceptoj konsistas el la samaj bazaj elementoj. Laŭ Bastian, ĉiuj homaj socioj kunhavas serion de "elementaj ideoj" (''Elementargedanken''); diferencaj kulturoj, aŭ diferencaj "popolideoj" (''Völkergedanken''), estas lokaj modifoj de elementaj ideoj.<ref>{{Cite web|url=https://todayinsci.com/B/Bastian_Adolf/BastianAdolf.htm|title=Biography of Adolf Bastian, ethnologist|last=Ellis|first=Ian|website=Today in Science History|access-date=29a de Majo, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806215336/https://todayinsci.com/B/Bastian_Adolf/BastianAdolf.htm|archive-date=6a de Aŭgusto, 2017|url-status=live|df=mdy-all}}</ref> Tiu konsidero pavimis la vojon por la moderna kompreno de kulturo. [[Franz Boas]] (1858–1942) estis trejnita en tiu tradicio, kaj li kunportis ĝin kiam li lasis Germanion por iri al Usono.<ref>Liron, Tal (2003). [https://web.archive.org/web/20170102111430/http://home.uchicago.edu/~tliron/boas/boas.pdf Franz Boas and the discovery of culture (PDF)] (Disertacio). OCLC 52888196. Arkivita el la originalo (PDF) la 2an de Januaro, 2017. Alirita la 26an de Februaro, 2021.</ref> === Angla Romantismo === [[Dosiero:Matthew Arnold - Project Gutenberg eText 16745.jpg|eta|maldekstra|upright|Brita poeto kaj kritikisto [[Matthew Arnold]] rigardis "kulturon" kiel la kultivado de la humanisma idealo.]] En la 19-a jarcento, [[Humanismo|humanistoj]] kiel la [[Angloj|angla]] poeto kaj eseisto [[Matthew Arnold]] (1822–1888) uzis la vorton "kulturo" por referenci al idealo de individua homa rafinado, el "la plej bona kiu estis pensita kaj dirita en la mondo."<ref name=anarchy>{{Cite web|url=http://www.library.utoronto.ca/utel/nonfiction_u/arnoldm_ca/ca_all.html|title=Culture and Anarchy|last=Arnold|first=Matthew|date=1869|access-date=29a de Majo, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170106012655/http://www.library.utoronto.ca/utel/nonfiction_u/arnoldm_ca/ca_all.html|archive-date=6a de Januaro, 2017|url-status=live|df=mdy-all|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2021-02-26|arkivurl=https://web.archive.org/web/20170106012655/http://www.library.utoronto.ca/utel/nonfiction_u/arnoldm_ca/ca_all.html|arkivdato=2017-01-06}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171116094516/http://www.library.utoronto.ca/utel/nonfiction_u/arnoldm_ca/ca_all.html |date=2017-11-16 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.library.utoronto.ca/utel/nonfiction_u/arnoldm_ca/ca_all.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-02-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20171116094516/http://www.library.utoronto.ca/utel/nonfiction_u/arnoldm_ca/ca_all.html |arkivdato=2017-11-16 }}</ref> Tiu koncepto de kulturo estas ankaŭ komparebla al la [[Germana lingvo|germanlingva]] koncepto de ''bildung'': "...kulturo kiel klopodo al nia totala [[perfekteco]] pere de rimedoj por atingi la konon pri ĉiuj aferoj kiuj plej interesas nin, la plej bona kiu estis pensita kaj dirita en la mondo."<ref name=anarchy /> Praktike, ''kulturo'' referencis al [[elito|elita]] idealo kaj estis asociata kun aktivecoj kiel [[arto]], [[klasika muziko]], kaj [[alta kuirarto]].<ref>Williams (1983), p. 90. Citita en {{Citaĵo el libro|url=https://archive.org/details/understandingpop0000shuk_i1i5/page/5|titolo=Understanding popular music|familia nomo=Roy|persona nomo=Shuker|dato=1997|eldoninto=Routledge|ISBN=978-0-415-10723-5|OCLC=245910934|paĝo=[https://archive.org/details/understandingpop0000shuk_i1i5/page/5 5]}} argumentas, ke nuntempaj difinoj de kulturo falas en tri ebloj aŭ en mikso de la jenaj tri: * "ĝenerala procezo de intelekta, spirita kaj estetika disvolvigo." * "partikulara vivmaniero, ĉu de persono, periodo aŭ grupo." * "la verkoj kaj praktikoj de intelekta kaj speciale arta aktiveco."</ref> Ĉar tiuj formoj estis asociaj kun la urba vivo, "kulturo" estis identigita kun "civilizacio" (el lat. ''civitas'', urbo). Alia faceto de la [[Romantismo|romantisma]] movado estis intereso en [[folkloro]], kio kondukas al identigo de "kulturo" inter ne-elitoj. Tiu distingo estas ofte karakterizata inter [[alta kulturo]], nome tiu de la [[Reganta klaso|reganta]] [[socia grupo]], kaj [[malalta kulturo]]. Alivorte, la ideo de "kulturo" kiu estis disvolvigita en Eŭropo dum la 18a kaj komenco de la 19a jarcento respegulis malegalecojn ene de eŭropaj socioj.<ref>Bakhtin 1981, p. 4</ref> [[Dosiero: Edward Burnett Tylor.jpg|eta|upright|Brita antropologo [[Edward Burnett Tylor|Edward Tylor]] estis unu el la unuaj anglaparolantaj fakuloj por uzi la terminon "kulturo" en inkluziva kaj universala senco.]] Matthew Arnold kontrastis la koncepton de "kulturo" kun [[anarkio]]; aliaj eŭropanoj, sekvante la [[filozofio|filozofojn]] [[Thomas Hobbes]] kaj [[Jean-Jacques Rousseau]], kontrastigis la terminon "kulturo" kun tiu de "la stato de naturo." Laŭ Hobbes kaj Rousseau, la [[Indianoj|indiĝenaj amerikanoj]] kiuj estis konkeritaj de eŭropanoj el la 16a jarcentoj antaŭen estis vivantaj en stato de naturo; tiu opozicio estis esprimita pere de la kontrasto inter "civilizitaj" kaj "necivilizitaj." Laŭ tiu pensmaniero, oni povus klasigi kelkajn landojn kaj naciojn kiel pli civilizitaj ol aliaj kaj kelkajn personojn kiel pli kulturigitaj ol aliaj. Tiu kontrasto kondukis al la teorio de [[Herbert Spencer]] pri [[socia darvinismo]] kaj al la teorio de [[Lewis Henry Morgan]] pri [[kultura evoluo]]. Ĝuste ĉar kelkaj kritikistoj estis argumentintaj, ke la distingo inter alta kaj malalta kulturoj estas esprimo de la konflikto inter eŭropaj elitoj kaj ne-elitoj, aliaj kritikistoj argumentis, ke la distingo inter civilizitaj kaj necivilizitaj personoj estas esprimo de la konflikto inter eŭropaj koloniaj povoj kaj iliaj koloniaj subuloj. Aliaj kritikistoj de la 19-a jarcento, sekvante al Rousseau, akceptis tiun diferencigon inter pli alta kaj pli malalta kulturoj, sed vidis la rafinon kaj [[sofistiko]]n de alta kulturo kiel koruptaj kaj nenaturaj disvolvigoj kiuj malheligas kaj distordas la esencan naturon de la personoj. Tiuj kritikistoj konsideris la [[popola muziko|popolan muzikon]] (kiel produktita de "la popolo," t. e., ruraj, nekleraj, kamparanoj) por honeste esprimi naturan vivmanieron, dum la klasika muziko aspektis supraĵa kaj dekadenca. Egale, tiu konsidero ofte portretis [[Indiĝenaj popoloj|indiĝenajn popolojn]] kiel "[[Nobla sovaĝulo|noblaj sovaĝuloj]]" kiuj vivas [[aŭtenteco|aŭtentajn]] kaj senmakulajn vivojn, nekomplike kaj nekoruptite pro la tre alte tavoligitaj [[kapitalismo|kapitalismaj]] sistemoj de [[Okcidento]]. En 1870 la antropologo [[Edward Burnett Tylor|Edward Tylor]] (1832–1917) aplikis tiujn ideojn pri tre alta kontraŭ tre malalta kulturoj por proponi teorion de [[evoluo de religio]]. Laŭ tiu teorio, religio evoluas el pli politeismaj al pli monoteismaj formoj.<ref>McClenon, pp. 528–29</ref> En la procezo, li redifinis kulturon kiel diversa serio de aktivecoj karakteraj de ĉiuj homaj socioj. Tiu konsidero preparis la vojon por la moderna kompreno de religio. === Kulturtipoj === [[Dosiero:Oz-31-cover.jpg|eta|maldekstre|''[[Oz (revuo)|Oz]]'' kovrilpaĝo de la numero 31: [[Kontraŭkulturo]].]] La [[transkultura socio]] estas socia koncepto respektive kulturo, en kiu ĉiuj partoprenas sendepende de la nacia kulturo, el kiu ili originas. Tiu socia koncepto estis publikigita en 1997 fare de la filozofo Wolfgang Welsch en lia samnoma eseo. La metoda aliro de Welsch estis akre kritikita pro metodikaj kialoj. Pri la temaro okupiĝis jam antaŭe la etnologoj Clyde Kluckhohn kaj Frank L. Strodtbeck. [[Alternativa kulturo]] estas tipo de kulturo kiu ekzistas ekster la bordoj de hegemonia aŭ popola kulturo, kutime pere de la agado de unu aŭ pliaj subkulturoj. [[Popola kulturo]] (aŭ eĉ populara kulturo) estas la tutaĵo de ideoj, perspektivoj, sintenoj, memeoj, bildoj kaj aliaj fenomenoj kiuj estas rigardataj kiel preferataj tra neformala interkonsento ene de la ĉeftendenco de iu preciza socio aŭ kulturo, ĉefe ene de la okcidenta kulturo de la komenco al mezo de la 20a jarcento kaj la posta pliiganta tutmondiĝa ĉeftendenco de la dua duono de la 20a kaj komenco de la 21a jarcento. [[Subkulturo]] estas kulturo kiu ekzistas kadre de alia, pli vasta kulturo, kaj kiun karakterizas nombro da apartaj stilaj trajtoj, konvinkoj k.s. [[Dosiero:Hippie bug! (1043753793).jpg|eta|dekstre|Hipia kulturo: manpentrita [[Volkswagen Tipo 1|Volksvagena Skarabo]].]] La [[kontraŭkulturo]] estis dekomence kaj iel sinonimo de la [[hipioj|hipia movado]]. Ĝi tamen enhavas ankaŭ la ĉemarĝenajn kulturajn movadojn. Kutime la kontraŭkulturo venas de protestemaj junuloj, sed ne nur. Tiu kulturo amplekse enhavas la diversajn [[arto]]jn, la [[muziko]]n, la [[Vesto|vestaron]], la [[literaturo]]n ktp; pro la ekonomia komforto la junularo povis kanti aŭ produkti verkojn, kiujn ili deziris. En la komenco de 1970-aj jaroj, oni vidis eksplodon de la protestemaj artoj. Granda parto de tiu kulturo estis absorbita de la kultura komerco kaj ekonomio. === En politiko kaj filozofio === Kultura naciismo estas formo de [[naciismo]], ĉe kiu la [[nacio]] estas difinata per kundividata kulturo. Ĝi estas meza pozicio inter [[etna naciismo]] kaj [[civita naciismo]].<ref>Nielsen, Kai. (1999). Cultural nationalism, neither ethnic nor civic. En R. Beiner (Ed.), Theorizing nationalism (p. 119-130). Albany: State University of New York Press.</ref> Sekve, ĝi fokusas je [[nacia identeco]] muldita de kulturaj tradicioj, sed ne je la konceptoj de komuna praularo aŭ [[raso]].<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.britannica.com/eb/article-58414/history-of-Europe | titolo = History of Europe: Cultural nationalism | alirdato = 2008-02-16 | eldoninto = Encyclopædia Britannica }}</ref> Ĝi allasas la eblecon, ke alidevenaj individuoj povas membri en la nacio per la vojo de [[kultura asimilado]]. [[Kultura interrompo]] estas [[Aktivismo|aktivista]] agado, kiu celas interrompi [[Okcidenta civilizo|okcidentajn]], [[Tutmondiĝo|tutmondajn]] kaj [[Entrepreno|kompaniajn]] kulturajn produktadajn mekanismojn. Ĉi tiu agado kutime plenumiĝas per la ekspluatado, oni povus diri misuzo, de kulturaj produktadaj mekanismoj, ĉefe de la diversaj [[amaskomunikilo]]j. ==== Filozofio de kulturo ==== {{Ĉefartikolo|Filozofio de kulturo}} [[Filozofio de kulturo]] estas sekcio de [[filozofio]], kiu konsideras kulturon kiel tutaĵon. Tiele ĝi okupiĝas pri la studo de la kondiĉoj sub kiuj kulturo evoluis ĝenerale kaj pri la respektivaj kulturaj evoluoj viditaj en la respondaj specifaj historiaj kaj geografiaj kuntekstoj. Ĝi esploras homan kulturan esprimon en [[lingvo]], [[skribo]], [[mito]], [[religio]], [[etiko]], [[arto]], [[ekonomiko]], [[Politika scienco|politika ŝtatorganizo]], [[Amaskomunikilo|amaskomunikiloj]], [[scienco]] kaj [[teknologio]]. === En psikologio === [[Kultura psikologio]] estas la studo kiel la tendencoj kaj de psikologio kaj de la [[konduto]] estas enradikigitaj kaj enmetitaj tute ene de kulturo. La ĉefa postulo de la psikologio de kulturo estas ke la [[menso]] kaj la kulturo estas nesepareblaj kaj reciproke konstituantaj sin, kio signifas, ke la personoj estas milditaj per sia kulturo kaj ilia kulturo siavice estas same muldita fare de ili. == Citaĵoj == [[Juan José Arreola]] iam diris:{{Mankas fonto}} {{Citaĵo|Kulturo estas ĉio kion ni faras nia.}} Alia aŭtoro, kiu pripensis la temon estis la franca [[Vercors]] en ''La malnaturitaj bestoj''; laŭ li "la homeco estas ribelo kontraŭ naturo." Z. Tišljar klarigas la kulturon tiel ĉi:{{Mankas fonto}} {{Citaĵo|Samkiel individuo konsistas el du bazaj partoj: materio (korpo) kaj spirito (konscio, agforto, scipensa funkciado, fantazio, kreiveco...) tiel ankaŭ grupo konsistas el du partoj: materio (la homoj kiuj al la grupo apartenas) kaj spirito (la ideoj, kolektivaj stiloj, komunaj pensproduktoj, artdirektoj, kutimoj...). Ĉi tiu spirita parto de grupo estas nomata kulturo. Do la plej mallonga difino de la kulturo estas: "Kulturo estas spirito de grupo".}} == Aliaj signifoj kaj uzadoj de la vorto == Kulturo estas ankaŭ la prilaborado pri tero, por igi ĝin fruktodona. Prefereble laŭ [[NPIV]], oni parolas pri kulturo, okaze de flegado pri vegetaĵo, besto aŭ homoj por favori kaj perfektigi ilian korpan evoluon (laŭ la signifo 1b de kulturo en [[ReVo]]<ref>https://www.reta-vortaro.de/revo/dlg/index-1g.html?q=kulturo {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230409183023/https://www.reta-vortaro.de/revo/dlg/index-1g.html?q=kulturo |date=2023-04-09 }}</ref>, ekzemple: kulturo de legomoj, floroj; la fizika kulturo (gimnastiko). Do evitendas konfuzo kun [[kultivo]]<ref>https://www.reta-vortaro.de/revo/dlg/index-1g.html?q=kultivo {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220525181614/https://www.reta-vortaro.de/revo/dlg/index-1g.html?q=kultivo |date=2022-05-25 }}</ref>. Kulturaj aĵoj estas ĉiuj transformoj de krudmaterialo, kiel en [[tekniko]], [[arto]], [[kuirado]], [[vestaĵo]]j, sed ankaŭ [[juro]], [[moralo]], [[religio]], [[ekonomio]] kaj [[scienco]]j. * [[Libertempa kulturo]] estas aro da ŝablonoj kiuj permesas (aŭ devigas) la individuon formuli manierojn por li mem administri sian liberan tempon. * [[Organiza kulturo]] estas kromnomo pri la kondutismaj ŝablonoj uzataj en la organizo: severeco, kreemo, profesieco, korupto ktp. * [[Veturada kulturo|Veturada (aŭ ŝoforista) kulturo]] estas la kondutismaj ŝablonoj de ŝoforoj dum veturado: sovaĝa, zorgema, ĝentila kaj similaj. * [[Konsumkulturo]] estas la konduto de modernaj homoj en [[Butiko|butikumado]], la uzo de la frazo estas kutime kritika kaj signifas butikumi en maniero dekroĉita de bazaj necesaĵoj kaj pro la sento ke la ago mem de aĉetado donas al la aĉetanto statuson, apartenon kaj eĉ memvaloron. * [[Materia kulturo]] estas ombreltermino por ĉiuj materialaj objektoj produktitaj de homoj apartenantaj al socio, ekzemple teknologioj, konstruaĵoj ([[tendo]], [[vilao]] kaj [[turo]]), iloj ([[mikroondilo]], [[klimatizilo]]). Ĉi tiu estas la palpebla, praktika aspekto nomita la materia aspekto. * [[Nemateria kulturo]] estas la koncepta, abstrakta aspekto. La abstrakta mondo de ideoj kreitaj de homoj kiuj apartenas al la socio, tio estas, la pensmaniero de la homoj en sia kulturo kaj la manieroj en kiuj ili akceptas la realigon de siaj ideoj, ekzemple [[Jogo]]. * La atendanta kulturo ĉe [[vico]] kiel [[socia ordo]] kiu venas por establi justan kaj ĝustan ordon por ricevi servon aŭ produkton kies provizo estas limigita (t.e. ĝi ne povas esti disponigita al ĉiuj konsumantoj tuj post ricevo de ilia postulo). La atendokulturo en la atendovico traktas ĉiun homon kiel egalan en siaj rajtoj al ĉiuj aliaj, kaj la mezuro kiu determinas la ordon de aliro al la [[kasisto]], estas la antaŭe determinita [[Prioritateco|prioritato]] en alvenado al la atendovico. * [[Kultura ikono]] estas persono aŭ objekto kiu estas tre rekonata fare de la membroj de kulturo aŭ subkulturo, kiel povas esti la reprezento de aspekto de ĝia identeco. Ĝenerale, ĉiu nacio havas proprajn kulturajn ikonojn aŭ naciajn simbolojn, kiuj povas varii amplekse. Ekzemple en Anglio ofte oni konsideras kulturaj ikonoj la Big Ben, Teo je kvina posttagmeze, ruĝa telefonbudo, duetaĝa aŭtobuso ktp. En Rusio ofte oni konsideras la pupajn [[Matrjoŝko]]jn.​ == En Esperanto aperis == * [[Unesko-Kuriero]] [https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000382082_epo n-ro 3 (Jul-Sep 2022)] Kulturo: Tutmonda komuna bono == Laŭ landoj, regionoj aŭ lingvoj == * [[Kulturo de Afganio]] * [[Kulturo de Armenujo]] * [[Kulturo de Azerbajĝano]] * [[Kulturo de Erlitou]] * [[Kulturo de Grekujo]] * [[Kulturo de Haitio]] * [[Kulturo de Hindujo]] * [[Kulturo de Hispanujo]] * [[Kulturo de Honkongo]] * [[Kulturo de Irako]] * [[Kulturo de Panamo]] * [[Kulturo de Pollando]] * [[Esperanto-kulturo]] == Vidu ankaŭ == {{Div col|cols = 3}} * [[Antropologio]] * [[Homaj Universalaĵoj]] * [[Civilizo]] * [[Civilizacio]] * [[Esperanta Civito]] * [[Etnografio]] * [[Etnologio]] * [[Familio]] * [[Kultura geografio]] * [[Interkultura edukado]] * [[Interkultura komunikado]] * [[Kultura antropologio]] * [[Kultura asimilado]] * [[Kultura Centro Esperantista]] * [[Kultura Esperanto-Festivalo]] * [[Kultura evoluo]] * [[Kultura heredo]] * [[Kultura imperiismo]] * [[Kultura kompetento]] * [[Kultura Revolucio]] * [[Kulturaj sciencoj]] * [[Kulturismo]] * [[Kulturŝoko]] * [[Etiketo (reguloj)]] * [[Über den Prozeß der Zivilisation]] * [[Literaturo]] * [[Partoprena kulturo]] * [[Retkulturo]] * [[Senkulturigo]] * [[Socio]] * [[Transkultureco]] * [[Transkulturigo]] {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj|3}} == Bibliografio == * Groh, Arnold. 2019. ''Theories of Culture''. London: Routledge. ISBN 978-1-138-66865-2. * {{Citaĵo el libro|titolo=The Symbolic Species: The Co-evolution of Language and the Brain|url=https://archive.org/details/symbolicspeciesc00deac|aŭtoro=Terrence Deacon|jaro=1997|loko=New York and London|eldoninto=W. W. Norton|referenco=harv}}<!-- {{sfn|Terrence Deacon|1997|p=}} --> * {{Citaĵo el libro|titolo=A Study of Archeology. Memoir 69, American Anthropological Association|aŭtoro=Walter Taylor|jaro=1948|loko=Carbondale IL|eldoninto=Southern Illinois University Press|referenco=harv}}<!-- {{sfn|Walter Taylor|1948|p=}} --> * {{Citaĵo el libro|titolo=Reinventing Anthropology|aŭtoro=Dell Hymes|jaro=1969|referenco=harv}}<!-- {{sfn|Dell Hymes|1969|p=}} --> * {{Cite book | year= 2010 | last1= James | first1= Paul | authorlink= | last2= Szeman | first2= Imre | title= Globalization and Culture, Vol. 3: Global-Local Consumption | url= http://www.academia.edu/4501557/Globalization_and_Culture_Vol._3_Global-Local_Consumption_editor_with_Imre_Szeman_Sage_Publications_London_2010 | publisher= Sage Publications | location= London}} * {{cite journal |ref=harv |author=Ralph L. Holloway Jr. |year=1969 |title=Culture: A Human domain |journal=Current Anthropology |volume=10(4)}}<!-- {{sfn|Ralph L. Holloway Jr.|1969|p=}} --> * {{cite journal |ref=harv |author=Michael Tomasello |year=1999 |title=The Human Adaptation for Culture |journal=Annual Review of Anthropology |volume=28}}<!-- {{sfn|Michael Tomasello|1999|p=}} --> * {{cite journal |ref=harv |last=Whorf |first=Benjamin Lee |year=1941 |title=The relation of habitual thought and behavior to language |journal=Language, Culture, and Personality: Essays in Honor of Edward Sapir |location=Menasha, WI |publisher=Sapir Memorial Publication Fund}}<!-- {{sfn|Whorf|1941|p=}} --> * "Adolf Bastian". ''Today in Science History''. 27 Jan 2009 [http://www.todayinsci.com/B/Bastian_Adolf/Bastian_Adolf.htm Today in Science History] * "Adolf Bastian", [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/55606/Adolf-Bastian Encyclopædia Britannica Online], 27 January 2009 * {{Citaĵo el libro|titolo=Global communication without universal civilization, vol.1: Coexisting contemporary civilizations: Arabo-Muslim, Bharati, Chinese, and Western|familia nomo=Ankerl|persona nomo=Guy|originjaro=2000|jaro=2000|serio=INU societal research|loko=Geneva|eldoninto=INU Press|ISBN=2-88155-004-5}} * Arnold, Matthew. 1869. [http://www.library.utoronto.ca/utel/nonfiction_u/arnoldm_ca/ca_titlepage.html ''Culture and Anarchy.''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171118211142/http://www.library.utoronto.ca/utel/nonfiction_u/arnoldm_ca/ca_titlepage.html |date=2017-11-18 }} New York: Macmillan. Tria eldono, 1882, disponebla rete. Alirita: 2006-06-28. * Bakhtin, M. M. (1981) ''[http://books.google.com/books?id=JKZztxqdIpgC The Dialogic Imagination: Four Essays]''. Ed. Michael Holquist. Trans. Caryl Press. ISBN 978-0-252-06445-6. * Barzilai, Gad. 2003. ''Communities and Law: Politics and Cultures of Legal Identities'' University of Michigan Press. ISBN 0-472-11315-1 * Bourdieu, Pierre. 1977. ''Outline of a Theory of Practice.'' Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-29164-4 * Cohen, Anthony P. 1985. ''The Symbolic Construction of Community.'' Routledge: New York, * Dawkins, R. 1982. ''The Extended Phenotype: The Long Reach of the Gene.'' Paperback ed., 1999. Oxford Paperbacks. ISBN 978-0-19-288051-2 * Findley & Rothney. ''Twentieth-Century World'' (Houghton Mifflin, 1986) * Geertz, Clifford. 1973. ''The Interpretation of Cultures: Selected Essays''. New York. ISBN 978-0-465-09719-7. * 1957. "Ritual and Social Change: A Javanese Example", ''American Anthropologist'', Vol. 59, No. 1. {{doi|10.1525/aa.1957.59.1.02a00040}} * Goodall, J. 1986. ''The Chimpanzees of Gombe: Patterns of Behavior.'' Cambridge, MA: Belknap Press of Harvard University Press. ISBN 978-0-674-11649-8 * Hoult, T. F., ed. 1969. ''Dictionary of Modern Sociology''. Totowa, New Jersey, United States: Littlefield, Adams & Co. * Jary, D. and J. Jary. 1991. ''The HarperCollins Dictionary of Sociology.'' New York: HarperCollins. ISBN 0-06-271543-7 * Keiser, R. Lincoln 1969. ''The Vice Lords: Warriors of the Streets''. Holt, Rinehart, and Winston. ISBN 978-0-03-080361-1. * Kroeber, A. L. and C. Kluckhohn, 1952. ''Culture: A Critical Review of Concepts and Definitions.'' Cambridge, MA: Peabody Museum * Kim, Uichol (2001). "Culture, science and indigenous psychologies: An integrated analysis." In D. Matsumoto (Ed.), ''Handbook of culture and psychology.'' Oxford: Oxford University Press * McClenon, James. "Tylor, Edward B(urnett)". ''Encyclopedia of Religion and Society''. Ed. William Swatos and Peter Kivisto. Walnut Creek: AltaMira, 1998. 528-29. * Middleton, R. 1990. ''Studying Popular Music''. Philadelphia: Open University Press. ISBN 978-0-335-15275-9. * O'Neil, D. 2006. [http://anthro.palomar.edu/tutorials/cultural.htm Cultural Anthropology Tutorials] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20041204152854/http://anthro.palomar.edu/tutorials/cultural.htm |date=2004-12-04 }}, Behavioral Sciences Department, Palomar College, San Marco, California. Alirita: 2006-07-10. * [[Ronald Reagan|Reagan, Ronald]]. [http://www.reagan.utexas.edu/archives/speeches/1989/011489a.htm "Final Radio Address to the Nation"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160130224216/http://www.reagan.utexas.edu/archives/speeches/1989/011489a.htm |date=2016-01-30 }}, 14a de Januaro, 1989. Alirita la 3an de Junio, 2006. * Reese, W.L. 1980. ''Dictionary of Philosophy and Religion: Eastern and Western Thought.'' New Jersey U.S., Sussex, U.K: Humanities Press. * Tylor, E.B. 1974. ''Primitive culture: researches into the development of mythology, philosophy, religion, art, and custom.'' New York: Gordon Press. First published in 1871. ISBN 978-0-87968-091-6 * UNESCO. 2002. [http://www.unesco.org/education/imld_2002/unversal_decla.shtml Universal Declaration on Cultural Diversity], publikigita dum la Internacia Tago de Gepatra Lingvo, nome 21an de Februaro, 2002. Alirita: 2006-06-23. * White, L. 1949. ''The Science of Culture: A study of man and civilization.'' New York: Farrar, Straus and Giroŭ. * Wilson, Edward O. (1998). ''Consilience: The Unity of Knowledge.'' Vintage: New York. ISBN 978-0-679-76867-8. * Wolfram, Stephen. 2002 ''[http://www.wolframscience.com/nksonline A New Kind of Science].'' Wolfram Media, Inc. ISBN 978-1-57955-008-0 {{Projektoj |commonscat=Culture |wikiquote=Kulturo |wikinewscat=Kulturo |s=Kategorio:Kulturo }} == Eksteraj ligiloj == [http://www.international-journal-of-axiology.net/ Cultura: ''International Journal of Philosophy of Culture and Axiology''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130604182356/http://international-journal-of-axiology.net/ |date=2013-06-04 }} {{Portalo|kulturo|varianto=longa}} {{Havenda artikolo|Kulturo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Kulturo| ]] 7wo1r2xspih0w5s3sz2bdkpngji4tyd 0 7713 9494832 9493729 2026-10-17T14:27:16Z Sj1mor 12103 9494832 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | nomo = Miguel de Cervantes | dosiero = Cervantes Jáuregui.jpg | grandeco de dosiero = 200px | priskribo = Miguel de Cervantes | pseŭdonimo = | naskonomo = Miguel de Cervantes Saavedra | dato de naskiĝo = {{naskiĝtago|1547|9|29}} | loko de naskiĝo = [[Alcala de Henares]]<ref name="naskiĝo">Tamen, ekzistas pruvoj, ke li povintus naskiĝi en [[Alcázar de San Juan]]</ref> | dato de morto = {{mortotago kaj aĝo|1616|4|23|1547|9|29}} | loko de morto = [[Madrido]] | profesio = Verkisto | nacieco = Hispana | etno = | civitaneco = | edukado = | alma_mater = | aktivaj jaroj = [[1585]] – [[1616]] | ĝenro = [[Romano]] | temo = | movado = | notindaj verkoj = [[La Laboroj de Persiles kaj Segismunda]] ([[1613]]) <br /> [[Don Kiĥoto el Manĉo]] ([[1615]]) <br />[[Ekzemplaj romanoj]] ([[1617]]) | edzo/ino = | partnero = | infanoj = | rilatoj = | influoj = [[Homero]], [[Virgilo]], [[Greka filozofio]], [[Renesanco]] | influituloj = [[Romano]] | premioj = | subskribo = Miguel de Cervantes signature.svg | ttt = | montri portalon = }} '''Miguel de CERVANTES Saavedra''' {{prononco|miˈɣel de θeɾˈβantes saaˈβeðɾa}}, en Esperanto '''Cervanto'''<ref>[[PIV]]</ref> (naskiĝis la {{daton|29|septembro|1547}} en [[Alcalá de Henares]] (kvankam estas indikaĵoj, ke li eble naskiĝis en [[Alcázar de San Juan]]), mortis la {{daton|23|aprilo|1616}} en [[Madrido]]<ref name="canavaggio">{{citaĵo el la reto | aŭtoro=Jean Canavaggio | titolo=Cervantes en su vivir | titolo-aldono=Biografio en la portalo de Miguel de Cervantes Saavedra de la virtuala biblioteko Miguel de Cervantes | url=http://www.cervantesvirtual.com/bib/bib_autor/Cervantes/biografia_2.shtml | lingvo={{es}} | alirdato=2013-04-01}}</ref>) estis [[Hispanio|hispana]] [[verkisto]] kaj soldato. Li estas tutmonde konata kaj fama ĉar estis aŭtoro de la ankaŭ fama verko "''[[El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha]]''" ("La inĝenia kavaliro Don Kiĥoto el Manĉo"), kiun multaj kritikistoj priskribis kiel la unua moderna [[romano]] kaj unu el plej bonkvalitaj verkoj de la universala literaturo, plej verŝajne la plej eldonita kaj tradukita libro de la historio, superita nur de la [[Biblio]].<ref>Francisco Pérez de Antón Miembro de número de la Academia Guatemalteca de la Lengua, corresponsal de la Real Academia Española, La lección moral de Cervantes http://asale.org/ASALE/pdf/AGL/FranciscoPerezdeAnton.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120203044637/http://asale.org/ASALE/pdf/AGL/FranciscoPerezdeAnton.pdf |date=2012-02-03 }} decembro de 2004.</ref> Oni donis al li la kromnomon «Príncipe de los Ingenios» (princo de la ingenioj).<ref>[http://www.abn.info.ve/reportaje_detalle.php?articulo=318 Agencia Bolivariana de Noticias - 29/09/06] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20061002144705/http://www.abn.info.ve/reportaje_detalle.php?articulo=318 |date=2006-10-02 }}</ref> == Vivo == [[Dosiero:Capilla del Oidor, Alcalá de Henares.jpg|eta|Turo de la preĝejo Sankta Maria la Plejgranda de [[Alcalá de Henares]], kie estis baptita Miguel de Cervantes. Ĝi rezultis detruita en incendio dum la [[Hispana Enlanda Milito]].]] Ekde la 18-a jarcento oni supozas, ke Miguel de Cervantes naskiĝis en Alcala de Henares<ref name="canavaggio"/>, kie li estis, laŭ konservita dokumento, baptita. Ne certa estas la preciza naskiĝdato, sed lia persona nomo Miguel (= Mikaelo) supozigas, ke li naskiĝis je la nomfesto de [[Sankta Mikaelo]], la {{dato|29|septembro}}, ĉar estis kutimo nomi infanojn laŭ la sanktulo de ilia naskiĝtago. La bapto okazis la {{daton|9|oktobro|1547}}. La gepatroj de Cervantes estis Rodrigo de Cervantes (1509–1585) kaj Leonor de Cortinas, pri kiuj oni apenaŭ scias detalojn. La patro ja estis kuracisto, sed pli simila al aktuala flegisto ol al aktuala doktoro kun medicinaj studoj, kiu fakte estis ekde infanaĝo ege surda, pro kio la filoj kutime akompanis lin al kuracado kiel interpretistoj; Krzysztof Sliwa alportas dokumenton laŭ kiu oni scias, ke Miguel de Cervantes almenaŭ unufoje utilis kiel interpretisto de sia patro; don Rodrigo ne povis sekvi formalajn studojn pro sia surdeco kaj la karaktero moviĝema de sia familio, portis ĉiujn al [[Kordovo]], [[Sevilo]], [[Toledo]], [[Cuenca]], [[Alcalá de Henares]], [[Guadalajara]] kaj [[Valladolid]], almenaŭe; tamen li lernis kirurgion el la patrinflanka kordova avo kaj el duonpatro, ankaŭ kuracisto, kiu sukcedis al tiu, sen kalkuli kun oficiala titolo. Kuracisto estis tradicia metio de [[judo]]j kaj [[novkristano]]j. Laŭ [[Américo Castro]], [[Daniel Eisenberg]] kaj aliaj cervantistoj, Cervantes posedas novkristanan praularon ambaŭflanke. Male [[Jean Canavaggio]] asertas, ke tio ne pruviĝis, kaj komparas tiun situacion kun la certaj dokumentoj kiuj apogas tian praularon sendube ĉe [[Mateo Alemán]]; ĉiukaze la familio Cervantes estis tre bone konsiderata en Kordovo kaj plenumis tie kaj apude gravajn postenojn. Pri la patro krome oni scias, ke estis monatojn enprizone pro ŝuldoj kaj ke havis financajn problemojn. Cervantes havis ses gefratojn: Andrés, Andrea, Luisa, kiu iĝis monaĥino, Rodrigo, kiu akompanis Miguel en malliberiga tempo ĉe Nordafriko, Magdalena kaj Juan. Oni scias malmulte pri la studoj fare de Cervantes, eble en [[Valladolid]], [[Kordovo (Hispanio)|Kordovo]] aŭ [[Sevilo]], sed plej verŝajne ne en universitato kaj eble ja ĉe jezuitoj, ĉar aperas priskribo de ties lernejoj en la romano ''El coloquio de los perros'' (la hunda parolado). En 1566 li ekloĝis en [[Madrido]] kaj laboris kiel helpanto por [[Juan López de Hoyos]], kiu en sia libro pri reĝino [[Isabel de Valois]] publikigis du poemojn de Cervantes, "nia kara kaj amata lernanto", nome la plej fruaj verkoj de Cervantes. Tiuepoke plaĉis al li multe teatro ekzemple la ludoj de la teatraĵoj de [[Lope de Rueda]]. === Veturo al Italio kaj la batalo de Lepanto === [[Dosiero:Battle of Lepanto 1571.jpg|eta|La [[batalo de Lepanto]].]] [[Dosiero:Cervantes (J. Vancell) Madrid 01.jpg|eta|Statuo de Miguel de Cervantes en la [[Nacia Biblioteko de Hispanio]], en [[Madrido]].]] [[Dosiero:La Galatea First Edition Title Page.jpg|eta|Kovrilpaĝo de [[La Galatea]] (1585), unua verko publikigita de Miguel de Cervantes.]] [[Dosiero:Plaza de España - Madrid.jpg|eta|300px|[[Placo Hispanio (Madrido)|Placo Hispanio]], en [[Madrido]] - Monumento al Miguel de Cervantes inter du nubskrapuloj.]] [[Dosiero:Madrid - Monum Cervantes 05.jpg|eta|Statuo de Miguel de Cervantes en pli ampleksa monumento en la Placo Hispanio de Madrido.]] En 1569 li ŝajne devis fuĝi el la lando; eble ĉar oni akuzis lin pri [[duelo]]. Ekzistas reĝa arestigilo de [[Filipo la 2-a (Hispanio)|reĝo Filipo]], kiu ordonas aresti Miguel-on de Cervantes. Ne estas certe, ĉu temas pri la sama persono, sed la arestigilo povas klarigi, kial Cervantes forlasis Hispanion. Ekde tiam Miguel de Cervantes vivis tre aventuran vivon. Fuĝante de la hispana justico, li en la jaro [[1569]] venis unue al [[Romo]], kie li legis la kavalirecajn poemojn de [[Ludovico Ariosto]], kiu tiom influos sur ''Don Kiĥoto'' laŭ [[Marcelino Menéndez Pelayo]], kaj la Dialogoj de amo de la juda sefardo [[Leono Hebreo]] (Yehuda Abrabanel), de inspiro novplatonisma, kiuj determinos lian ideon de la amo. Cervantes alprenis la vivostilon kaj arton de Italio, kaj ĉiam konservos agrablan memoron de lia restado tie, tiel ke komence de la verko ''El licenciado Vidriera'', unu el liaj [[Ekzemplaj romanoj]] (1617), li faras preskaŭ turisman gvidilon pri [[Italio]] ([[Ĝenovo]], [[Florenco]], Romo. Li eniris al la servo de Giulio Acquaviva, kiu estos kardinalo en 1570 kaj kiun probable li konis jam en Madrido. Li sekvis lin tra [[Palermo]], [[Milano]], Florenco, [[Venecio]], [[Parmo]] kaj [[Ferrara]], itineraro kiu same aperas admire komentita en ''El licenciado Vidriera''. Poste li forlasos lin por okupi postenon de soldato en la roto de la kapitano Diego de Urbina, de la regimento de Miguel de Moncada. Tiel li poste aliĝis en la hispanan mararmeon. Li enŝipiĝis en la galero Marquesa. La 7an de oktobro 1571 li kiel marsoldato partoprenis la marbatalon de [[Batalo de Lepanto|Lepanto]], dum kiu oni kripligis lian maldekstran manon. De tie devenas lia kromnomo ''Manco de Lepanto'' (unubrakulo de Lepanto),<ref>«Las inverosímiles fugas de Cervantes, un feroz soldado de los Tercios españoles». ABC, 6a de junio 2018. [https://www.abc.es/historia/abci-inverosimiles-fugas-cervantes-feroz-soldado-tercios-espanoles-201806052102_noticia.html] Konsultita la 21an de Aŭgusto 2018.</ref> kio poste estis miskomprenita, ĉar li ne perdis la maldekstran manon, sed nur ties kapablon ĉar li ja perdis ties movokontrolon kiam kuglero sekciis nervon; li estis tiel kripligita je la maldekstra mano. Tiuj vundoj tamen ne devis esti tro seriozaj, ĉar post ses monatoj en malsanulejo de [[Mesino]], Cervantes refaris sian militistan vivon, nome en 1572. Li parto prenis en la ŝipekspedicioj de Navarino (1572), [[Korfuo]], [[Bizerto]] kaj [[Tunizo]] (1573). En ĉiuj tiuj sub la estreco de la kapitano Manuel Ponce de León kaj en lia militema regimento de Lope de Figueroa, rolulo kiu aperas en ''[[La Urbestro de Zalamea]]'', de [[Pedro Calderón de la Barca]]. Poste li vizitis la ĉefajn urbojn de [[Sicilio]], [[Sardio]], Ĝenovo kaj [[Lombardio]]. Kaj poste restis du jarojn en Napolo, ĝis 1575. === Kaptiteco en Alĝero === Post pliaj jaroj en la mararmeo, en [[1575]], revenantan al Hispanio, [[Alĝero|alĝeraj]] [[barbareskaj piratoj|korsaroj]] kaptis kaj forportis lin kaj lian fraton Rodrigo el areo proksime al Katalunio al [[Alĝero]]. Pro rekomendleteroj, kiujn li portis, la korsaroj pensis lin gravulo kaj postulis 500 monerojn orajn por lia liberigo. Kvin jarojn poste, la [[19-a de septembro]] de [[1580]], oni liberigis lin post la pago de la 500 moneroj oraj kaj post pluraj malsukcesaj forkuraj provoj de li. Kredeble kiel sklavo de greka konvertito en Alĝero Cervantes komencis verki sian romanon ''La Galatea''. Dum la kvin jaroj de kaptiteco, Cervantes, homo malkonformisma kaj kuraĝa, klopodis fuĝi kvar fojojn, organizante li mem la kvar klopodojn. Por eviti [[reprezalio]]jn al siaj kunuloj en kaptiteco, li montriĝis respondeca pri ĉio antaŭ la malamikoj kaj preferis ricevi [[torturo]]n ol [[denunco]]. Danke al la libro de monaĥo Diego de Haedo nome ''Topografía e historia general de Argel'' (1612), oni havas gravan informon pri la kaptiteco. Tiaj informoj estas komplementataj pere de la cervantaj komedioj ''Los tratos de Argel'', ''Los baños de Argel'' kaj la [[novelo]] konata kiel «Historia del cautivo» (Historio de la kaptito) enmetita en la unua parto de la Kiĥoto, inter la ĉapitroj 39a kaj 41a. Tamen jam delonge oni scias, ke la verkon publikigitan de Haedo ne li mem verkis, kion li mem rekonis. Laŭ Emilio Sola, ties aŭtoro estis Antonio de Sosa, [[benediktanoj|benediktana]] [[monaĥo]] kunkaptito kun Cervantes kaj dialoganto en la verko mem. Daniel Eisenberg proponis, ke la verko ankaŭ ne estas de Sosa, kiu ne estis verkisto, sed de Cervantes mem, kun kies verkoj la verko atribuita al Haedo montras grandajn similaĵojn. Se tio veras, la verko de Haedo jam ne plu estus konfirmo sendependa de la konduto cervanta en Alĝero, sed unu pli el la verkoj de Cervantes mem kiuj laŭdas sian propran heroecon.<ref>Topografía. [https://www.h-net.org/~cervantes/csa/artics96/topograf.htm] Alirita la 21an de Aŭgusto 2018.</ref> La unua fuĝoklopodo malsukcesis, ĉar la [[maŭro]] kondukonta Cervantes kaj liajn kunulojn al [[Orano]] abandonis ilin en la unua tago. La malliberuloj devis reveni al [[Alĝero]], kie ili estis katenitaj kaj kontrolitaj pli ol antaŭe. Dume, la patrino de Cervantes estis sukcesinta arigi monkvanton kun la espero elaĉeti siajn du filojn. En 1577 oni negocadis la [[elaĉeto]]n, sed la monkvanto ne sufiĉis por elaĉeti ambaŭ. Miguel preferis liberigon de sia frato Rodrigo, kiu revenis al Hispanio. Rodrigo kunportis planon prilaborita de sia frato por liberigi lin kaj dekkvar aŭ dekkvin pliajn kompanojn. Cervantes kunvenis kun la aliaj malliberuloj en kaŝita [[kaverno]], atende de hispana [[ŝipo]] kiu venos savi ilin. La [[galero]] efektive alvenis kaj klopodis alproksimiĝi ĝis du fojojn al la [[strando]]; sed finfine ankaŭ ĝi estis kaptita. Ankaŭ la kristanoj kaŝitaj en la kaverno estis malkovritaj, pro denunco de perfidulo, nomita la Oraĵisto. Cervantes deklaris sin nura respondeculo de la organizado de la frustrita fuĝo kaj eĉ de la kuraĝigo al siaj kunuloj. La [[bejo]] (turka guberniestro) de Alĝero, Azano Baĥao, enfermis lin en sia «banejo» aŭ [[karcero]], tute katenitan, kie li tiel restis dum kvin monatoj. La trian klopodon planis Cervantes cele al alveno surtere ĝis [[Orano]]. Li sendis tien fidelan maŭron kun leteroj por Martín de Córdoba, hispana [[generalo]] de tiu nordafrika [[fortikaĵo]] (tiame hispana posedo), klarigantaj la planon kaj petantaj gvidistojn. Tamen, la mesaĝisto estis kaptita kaj la leteroj estis malkovritaj. En ili estis klara ke estis Miguel de Cervantes mem kiu estis planinta ĉion. Li estis kondamnita je ricevo de du mil bastonfrapoj, kondamno kiu finfine ne estis plenumita ĉar multaj petis lian pardonon. La lasta fuĝoklopodo okazis pere de grava monkvanto kiun li donis al valencia komercisto kiu estis en Alĝero. Cervantes akiris [[fregato]]n enhavokapablan transporti ĝis sesdek kristanajn kaptitojn. Kiam ĉio estis solvota, unu el la liberigotaj, la eks-dominikano doktoro Juan Blanco de Paz, konfesis la tutan planon al Azano Baĥao. Kiel rekompenso la perfidulo ricevis nur unu moneron kaj unu graskruĉon. Azano Baĥao translokigis Cervantes al pli sekura prizono, en sia propra [[palaco]]. Poste li decidis kunporti lin al [[Konstantinopolo]], de kie la fuĝo iĝus preskaŭ tute malebla. Denove Cervantes atribuis al si la tutan respondecon.<ref>Pri ĉiuj fuĝoklopodoj rigardu ĉe María Antonia Garcés, ''Cervantes en Argel: historia de un cautivo'' (Madrid: Gredos, 2005)</ref> En majo de 1580, alvenis al Alĝero la monaĥoj [[Triunuanoj]] (nome religia ordeno kiu dediĉis sin al klopodoj liberigi kaptitojn) nome fray Antonio de la Bella kaj fray Juan Gil. Fray Antonio revenis al Hispanio kun ekspedicio de elaĉetitoj. Fray Juan Gil, kiu disponis nur el tricent [[eskudo]]j, klopodis elaĉeti Cervantes, por kio oni postulis kvincent. La monaĥo kolektis inter la kristanaj komercistoj la mankintan monkvanton. Li sukcesis arigi ĝin, kiam Cervantes estis jam sur unu el la [[galero]]j per kiu Azano Baĥao estis navigonta al [[Konstantinopolo]], ligita per «du ĉenoj kaj unu kateno». Pere de la 500 eskudoj tiom pene arigitaj, Cervantes estis liberigita la 19an de septembro 1580. La 24a de oktobro li revenis finfine al Hispanio kun aliaj kaptitoj same elaĉetitaj. Li alvenis al [[Denia]], el kie li veturis al [[Valencio]]. En novembro aŭ decembro li revenis ĉe sia familio al Madrido. === Reveno al Hispanio === Reveninte al Hispanio, en majo 1581, Cervantes translokiĝis al [[Portugalio]], kie tiam estis la kortego de [[Filipo la 2-a (Hispanio)|Filipo la 2-a]], tiam reĝo kaj de Hispanio kaj de Portugalio, cele al serĉado vivtenon por refari sian vivon kaj pagi la ŝuldojn, kiujn lia familio devis krei por lia elaĉeto el Alĝero. Li ricevis mendon de sekreta komisio en Orano, ĉar li havis grandan konon de la kulturo kaj kutimoj de [[Nordafriko]]. Pro tiu laboro li ricevis 50 eskudojn. Li revenis al Lisbono kaj jarfine li revenis al Madrido. En februaro 1582, li postulis laborpostenon tiam vakan en Ameriko, sed li ne atingis ĝin. Estas tre probable ke inter la jaroj 1581 kaj 1583 Cervantes verkis [[La Galatea]], nome lia unua literatura verko laŭ amplekso kaj graveco. Ĝi estis publikigita en [[Alcalá de Henares]] en [[1585]]. Ĝis tiam li sukcesis publikigi nur kelkajn minorajn komponaĵojn en libroj de aliuloj, en romancaroj kaj kanzonaroj, kiuj arigis produktojn de diversaj poetoj. ''La Galatea'' aperis dividita en ses libroj (partoj), kvankam li verkis nur la «primera parte» (unua parto). Cervantes neniam perdis la intencon pluigi sian verkon; tamen tiu pluigo neniam presiĝis. En la enkonduko la verko estas klasita kiel «[[eklogo]]» kaj oni sugestas pri tio la emon kiun Cervantes havis ĉiam por la poezio. Ĝi apartenas al la ĝenro de la [[paŝtista novelo]], kiun enmodigis en Hispanio ''Diana'', de [[Jorge de Montemayor]]. En ''La Galatea'' estas observeblaj memoroj de la legaĵoj kiujn Cervantes faris kiam li estis soldato en Italio. En tiu epoko, la verkisto havis amrilatojn kun Ana Villafranca (aŭ Franca) de Rojas, edzino de Alonso Rodríguez, nome drinkejisto. El tiu rilato naskiĝis filino, baptita kiel Isabel Rodríguez y Villafranca la 9an de aprilo 1584 en la paroĥo de la sanktuloj Justo kaj Pastor de Madrido, kiun li agnoskis nur kiam ŝi estis 16-jaraĝa kiel Isabel de Saavedra, unu jaron post ŝi orfiĝis kaj pere de sia fratino Magdalena kiu adoptis ŝin. Patro kaj filino neniam bone akordiĝis. Meze de septembro 1584, Cervantes venis al [[Esquivias]], pro alvoko de doña Juana Gaytán, por ke Cervantes zorgu pri la publikigo de la ''Cancionero'', poemaro de ŝìa antaŭa edzo, nome Pedro Laínez. En la 12a de decembro 1584, Cervantes edziĝis al Catalina de Salazar y Palacios en la toleda vilaĝo Esquivias. Catalina estis junulino ne ankoraŭ dudekjarula sed kiu alportis malgrandan [[doto]]n al la geedzeco. Ili ne havis filon kaj Cervantes pasigis longajn epokojn en Esquivias; fakte, li inspiriĝis en la familio de sia edzino por la kreado de kelkaj roluloj de sia Kiĥoto, kiel pruvis Sabino de Diego. La geedzeco kun sia edzino ne sukcesis, kaj post du jaroj, Cervantes ekas etendajn veturojn tra [[Andaluzio]]. Cervantes neniam parolas pri sia edzino en siaj multaj membiografiaj tekstoj, spite la fakton, ke estis li mem kiu premieris en la hispana literaturo per la temo de la [[divorco]], tiam malebla en katolika lando, pere de la [[intermezo]] ''El juez de los divorcios'' (La juĝisto de la divorcoj). Oni supozas, ke la geedzoj ne estis feliĉaj, kvankam tiu ''entremés'' asertas, ke "plej bonas la malpli bona interkonsento ol la plej bona divorco". === Lastaj jaroj === [[Dosiero:Cervantes Valladolid lou.jpg|eta|dekstra|Statua de Cervantes en la Placo de la [[Universitato de Valladolido]].]] Cervantes komencis verki teatraĵojn, sed sen granda sukceso. Li laboris i.a. kiel impostokolektisto, sed estis kondamnita pro [[fraŭdo]] kaj devis pasigi plurajn jarojn en [[malliberejo]]. Ĉar laŭ akuzo li defraŭdis posedaĵojn de la [[katolika eklezio]], li estis [[ekskomuniko|ekskomunikita]]. Ŝajne en la malliberejo li komencis sian plej faman verkon "''[[El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha]]''" ("La inĝenia kavaliro Don Kiĥoto el Manĉo"), kies unua parto aperis fine de la jaro [[1604]]. La duan parton li publikigis dek jarojn poste, en januaro 1615. Ĉio komencis en 1587, kiam li veturis al Andaluzio kiel altranga funkciulo por liverado de la [[Nevenkebla mararmeo]].<ref>Mantilla, Jesús Ruiz (15a de junio 2018). «Otra mujer en la vida de Cervantes». [[El País]]. ISSN 1134-6582. [https://elpais.com/cultura/2018/06/08/actualidad/1528455480_602650.html] Konsultita la 22an de Aŭgusto 2018.</ref> Dum tiuj jaroj kiel komisaro, li traveturis kelkajn fojojn la vojon el Madrido al Andaluzio, pasante tra [[Toledo]] kaj [[Manĉo]] (aktuala [[provinco Ciudad Real]]). Tiu estas la itinero de la roluloj de la novelo ''[[Rinconete y Cortadillo]]''. [[Dosiero:Casa de Medrano (Argamasilla de Alba).JPG|eta|Interno de la domego de la familio Medrano en [[Argamasilla de Alba]], kie en la 19-a jarcento kelkaj tezoj asertis, ke estis enprizonigita Cervantes.]] [[Dosiero:Statuo de Cervantes en Ciudad Real.jpg|eta|Statuo de Cervantes en Ciudad Real.]] Li setlis en la urbo [[Sevilo]] la 10an de januaro 1588,<ref>Sliwa, Krzysztof (2005). Vida de Miguel de Cervantes Saavedra. Estudios de Literatura. Edición Reichenberger. p. 426. ISBN 3-937734-13-9. Libro en línea. [http://books.google.es/books?id=ShFU4MBCbqIC&pg=PA480&dq=Estepa+Cervantes&hl=es&sa=X&ei=oyMzU9iKMKOd0QXT_YDYDg&ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&q=Sevilla&f=false reta libro.] Konsultita la 22an de Aŭgusto 2018.</ref> el kie li trairisvilaĝojn kaj urbetojn kiel [[Écija]], [[Estepa (Sevilo)|Estepa]], [[Arahal]], [[Marchena]] kaj [[La Puebla de Cazalla]]<ref>Motiel, María (26a de marto 2014). «Una serie de archivos demuestran la visita de Miguel de Cervantes a La Puebla de Cazalla». [http://elcorreoweb.es/historico/una-serie-de-archivos-demuestran-la-visita-de-miguel-de-cervantes-a-la-puebla-de-cazalla-NDEC634018] Konsultita la 22an de Aŭgusto 2018.</ref> kolektante produktojn kiel olivoj, tritiko kaj hordeo kiel komisaro por liverado<ref>S., R. (26a de marto 2013). «Cervantes, el recaudador de impuestos». Diario de Sevilla. [https://www.diariodesevilla.es/sevilla/Cervantes-recaudador-impuestos_0_792220899.html] Konsultita la 22an de Aŭgusto 2018.</ref> de la reĝa ŝiparo. La embargo de havaĵoj de la Katolika Eklezio kondukis al la altaj funkciuloj de la [[Ĉefepiskopujo de Sevilo|Arkiepiskopo de Sevilo]] elsendi kondamnon de [[ekskomuniko]] kontraŭ Cervantes kaj al ordono al vikario de [[Écija]] publikigi skribe la nomon de la ekskomunikito.<ref>Rodríguez, Manuel (18a de aprilo 2016). «El "recaudador" Miguel de Cervantes y sus problemas con la iglesia». Consultado el 20 de abril de 2016. [http://elcorreoweb.es/provincia/el-recaudador-miguel-de-cervantes-y-sus-problemas-con-la-iglesia-CJ1649613] Konsultita la 22an de Aŭgusto 2018.</ref><ref>Lora, Ángela (22a de aprilo 2016). «Documentos acreditan la excomunión de Cervantes por su celo recaudatorio en Écija». [https://sevilla.abc.es/provincia/sevi-documentos-acreditan-excomunion-cervantes-celo-recaudatorio-ecija-201604220733_noticia.html] Konsultita la 22an de Aŭgusto 2018.</ref> El 1594, li estis kolektisto de prokrastitaj impostoj, posteno kiu okazigos al li multnombrajn problemojn kaj kverelojn, ĉar li zorgis por la trairado de hejmo en hejmon kolektante impostojn, plejparte dediĉitaj al la elspezoj por la militoj en kiuj estis metita Hispanio. Li estis enprizonigita en 1597 en la Reĝa Prizono de Sevilo, inter septembro kaj decembro samjare,<ref>Falcón Márquez, Teodoro (1996). «La Cárcel Real de Sevilla». Laboratorio de Arte: Revista del Departamento de Historia del Arte (9): 157-170. ISSN 1130-5762. [dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/1343187.pdf] Konsultita la 22an de Aŭgusto 2018.</ref> post la ruino de la banko kien li metis la kolektaĵojn. Supozeble Cervantes estis alpropriginta de publika monkvanto kaj li estis malkovrita post la trovo de variaj malregulaĵoj en liaj kalkuloj. En la prizono ŝajne li «ideigis» ''[[Don Quijote de la Mancha]]'', laŭ la prologo al tiu verko. Oni ne scias ĉu per tiu termino li celis, ke li ekverkis ĝin dum li estis mallibera aŭ pli simple ĉu venis tie al lia kapo ties ideo. La alia dokumentita enprizonigo de Cervantes estis tre mallonga, nome en [[Castro del Río]] ([[Provinco Kordovo]]) en [[1592]]. Ne estas pruvoj ke li estis en la kaverno de Medrano, en [[Argamasilla de Alba]], kiel kelkaj tezoj asertas. Ĉirkaŭ tiam ekkarieris en [[teatro]] Miguel de Cervantes laŭ renesancaj kaj klasikismaj principoj: respekto al la regulo pri tri [[Aristotelo|aristotelaj]] unuoj kaj evito de miksado de tragedio kaj komedio, kiel rekomendis [[Horacio]] en sia ''Epistolo al Pisonoj'' aŭ ''Poetika arto''. Cervantes ege ŝatis teatron ekde sia infanaĝo (en la Kiĥoto abundas la [[dialogo]]). Li riskis per kelkaj plinovigoj kiel malpliigi la komediojn al tri aktoj aŭ uzado de [[rolulo]]j [[alegorio|alegoriaj]] kaj li ĝuis ioman sukceson ĝis venis la sukcesego de [[Lope de Vega]] per formulo pli moderna, esprimita en 1609, kiam li publikigis sian ''Arte nuevo de hacer comedias en este tiempo'' kaj ĉiuj sekvis lian novan modon, tiel ke jam neniu [[teatra entreprenisto]] («autor» en la tiama lingvaĵo) plu volis aĉeti al Cervantes liajn komediojn, kiuj jam ŝajnis iom eksmodaj. Lope de Vega notis la malamon de Cervantes kontraŭ li pro tiu fakto, esprimita en la klasikismaj kritikoj kiuj aperas en ''Don Kiĥoto'' (I, 48) kontraŭ lia teatro, sed poste Cervantes vole nevole akceptis la novan formulon («los tiempos mudan las cosas/y perfeccionan las artes» (tempoj ŝanĝas aferojn kaj perfektigas artojn), li verkos en la dialogo inter ''Comedia'' kaj ''Necesidad'' de lia teatraĵo ''El rufián dichoso'')<ref>M. de Cervantes, El rufián dichoso, versoj 1229-1230. La kompleta ero en kiu esprimiĝas la alegoria rolulo de ''Comedia'' estas tiu ĉi: «Los tiempos mudan las cosas / y perficionan las artes, / y añadir a lo inventado / no es dificultad notable. / Buena fu pasados tiempos, / y en estos, si los mirares, / no soy mala, aunque desdigo / de aquellos preceptos graves / que me dieron y dexaron / en sus obras admirables / Séneca, Terencio y Plauto, / y otros griegos que tú sabes. / He dexado parte dellos, / y he también guardado parte, / porque lo quiere así el uso, / que no se sujeta al arte».</ref> kaj li ekverkos komediojn laŭ la nova formulo. Kiel [[dramaturgo]] Cervantes elstaris ĉefe en unu preciza ĝenro: la [[intermezo]] (''entremés''), same kiel en la komedioj en kiuj li priskribis siajn personajn spertojn kiel kaptiva sklavo de islamanoj en Alĝero: nome ''El trato de Argel'', ties fandiĝo en ''Los baños de Argel'' kaj ''La gran sultana'', kiuj figuras ene de la subĝenro nomita «komedio de forkaptito». Estas plej ofte konsiderataj majstroverkoj lia tragedio ''El cerco de Numancia'' (La sieĝo al Numantio, 1585) kaj la komedio ''El rufián dichoso''. Antaŭ nelonge oni rekuperis tragedion kiu estis konsiderata perdita, nome ''Jerusalemo'', same elstara.<ref>EL TEATRO DE CERVANTES [http://www.spanisharts.com/books/literature/tcerv.htm] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180824041728/http://www.spanisharts.com/books/literature/tcerv.htm |date=2018-08-24 }} Konsultita la 22an de Aŭgusto 2018.</ref> En 1604 oni instalis en [[Valladolid]] (tiam Reĝa Kortego — el 1601 — de [[Filipo la 3-a (Hispanio)|Filipo la 3-a]]). Tiun saman jaron 1604 Antonio de Herrera y Tordesillas, Kronikisto de Hindioj (Ameriko) kaj Cenzoro de la verkaro de Miguel de Cervantes, rajtigis la presadon. Kaj en januaro 1605 oni publikigis la unuan parton de tio kio iĝos la ĉefa verko kaj de Cervantes kaj de la tuta hispana literaturo: nome ''El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha''. Tio markis la komencon de la [[realismo]] kiel literatura [[estetiko]] kaj li kreis la literaturan ĝenron de la moderna [[romano]], nome la plurvoĉa romano, de ampleksega influo posta, pere de la kultivo de tio kion li nomis «malligita skribmaniero» per kiu la artisto povis montriĝi «epika, lirika, tragedia, komedia» en la plej aŭtenta krisolo de la parodio de ĉiuj ĝenroj. La dua parto ne aperis ĝis [[1615]]: nome ''El ingenioso caballero don Quijote de la Mancha''. Ambaŭ verkoj havigis al li lokon en la historio de la [[universala literaturo]] kaj faris ties aŭtoron kun [[Dante Alighieri]], [[William Shakespeare]], [[Michel de Montaigne]] kaj [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]] kanona aŭtoro de la okcidenta literaturo. Unu jaron antaŭe, aperis publikigita falsa pluigo de la Kiĥoto fare de [[Alonso Fernández de Avellaneda]]. Temas pri romano verkita ŝajne de disĉiplo kaj amiko de [[Lope de Vega]] de aragona deveno aŭ de grupo de amikoj de Lope. [[Dosiero: Casacervantes academia artes01 lou.jpg|eta|Domo kiun okupis Cervantes en [[Valladolid]] inter la jaroj 1604 kaj 1606, kio koincidis kun la publikigo de la unua eldono de la ''Kiĥoto'', en 1605. Tie li estus laborinta en la dua parto de la romano kaj li estus verkinta krome ''[[El coloquio de los perros]]'', ''[[El licenciado Vidriera]]'' aŭ ''[[Novelas ejemplares|La ilustre fregona]]''. Aktuale ĝi estas muzeo.]] Inter la du partoj de la ''[[Don Quijote de la Mancha|Kiĥoto]]'' aperis en 1613 la ''[[Novelas ejemplares]]'', nome kolekto de dekdu noveloj, komponitaj kelkaj el kiuj multajn jarojn antaŭe. En tiuj noveloj la verkisto esploris diversajn rakontajn formulojn kiel la [[satiro]] je stilo de [[Lukiano]] (''El coloquio de los perros''), la [[pikareska romano]] (''[[Rinconete y Cortadillo]]''), la miksaĵo (''El licenciado vidriera''), la [[bizanca novelo]] (''La española inglesa'', ''El amante liberal'') aŭ eĉ la [[krimromano]] (''La fuerza de la sangre''). De du el tiuj, kiel por ekzemplo ''El celoso extremeño'', ekzistas dua redakto atesta de la manuskripto nomita de Porras de la Cámara, malkovrita kaj tuj detruita en la 19-a jarcento.<ref>[[Rodríguez-Moñino, Antonio]]. ''Historia de una infamia bibliográfica: la de San Antonio de 1823'', Madrid, Castalia, 1965.</ref> Tiu novelaro sola jam estus povinta per si mem krei elstaran rangon por Cervantes en la historio de la hispana literaturo. La literatura kritiko (metaliteraturo) konstante aperis en lia verkaro. Ĝi aperas en la ''Galatea'', en la ''Kiĥoto'' kaj al ĝi li dediĉis la ''[[Viaje del Parnaso]]'' (1614) etenda poemo en katenitaj [[terceto]]j. En 1615, li publikigis ''Ocho comedias y ocho entremeses nuevos nunca representados'' (Ok komedioj kaj ok novaj intermezoj neniam luditaj), sed nuntempe lia plej populara teatraĵo estas ''[[La Numancia]]'', dum ''[[El trato de Argel]]'', restis nepublikigita ĝis la 18-a jarcento. Unu jaron post lia morto, aperis la romano ''[[Los trabajos de Persiles y Sigismunda]]'', kies dediĉo al Pedro Fernández de Castro y Andrade, 7a grafo de Lemos, lia mecenato dum jaroj, kaj al kiu estas dediĉitaj ankaŭ la dua parto de la ''Kiĥoto'' kaj la ''Ekzemplej Noveloj'', kaj kiun li subskribis apenaŭ du tagojn antaŭ morti, rezultas unu el la plej kortuŝaj paĝoj de la hispana literaturo. ''Persiles'' estas [[bizanca novelo]] kiu, laŭ la o, intencis konkurenci kun la klasika modelo greka de Heliodoro; ĝi sukcesis dekomence, ĉar ĝi konis kelkajn eldonojn pliajn en sia epoko, sed poste ĝi estis forgesita kaj malaltigita pri la nedisputebla sukcesego de ''Don Quijote''. Cervantes uzas aron de roluloj kiel konduka fadeno de la verko, anstataŭ du. Li krome estas pioniro de la movado poste nomita [[magia realismo]] ĉar li aperigas kelkajn elementojn de fantasto. Iel li kristanigas la originan modelon uzante la temon de la ''homo viator'', kaj li atingas la pinton fine de la verko pere de la anagnorizo (rerenkonto) de la du ĉefaj amantoj, kiuj nomiĝis ĝis tiam Periandro kaj Auristela, en la saknta urbo [[Romo]]. La influo de Cervantes en la universala literaturo estis tia, ke la [[hispana lingvo]] estas tre ofte nomita la lingvo de Cervantes. == Morto, tombo kaj sekvo == Kvankam la romano pri Don Kiĥoto portis al Cervantes la deziritan sukceson, li perdis la gajnitan monon kaj mortis kiel malriĉulo en Madrido. Lia registrita mortodato estas la sama kiel tiu de [[William Shakespeare]], la {{dato|23|aprilo|1616}}. Tial la 23-a de aprilo estis de [[Unesko]] deklarita Internacia Tago de la Libro, kvankam ĝi estis la tago de la entombigo, ne de la morto de Cervantes, kiu mortis jam la 22-an de aprilo<ref>{{citaĵo el la reto | aŭtoro=Jean Canavaggio | titolo=Cervantes en su vivir. Agonía y muerte | titolo-aldono=Biografio en la portalo de Miguel de Cervantes Saavedra de la virtuala biblioteko Miguel de Cervantes | url=http://www.cervantesvirtual.com/bib/bib_autor/Cervantes/biografia_12.shtml | lingvo={{es}} | alirdato=2013-04-01}}</ref>. Ĉiuokaze la du poetoj mortis ne en la sama tago, ĉar tiutempe Hispanio jam uzis la [[gregoria kalendaro|gregorian kalendaron]], sed Britio ankoraŭ la [[julia kalendaro|julian kalendaron]]. [[Dosiero:Monasterio de San Ildefonso y San Juan de la Mata - Cervantes.jpg|eta|dekstra|Memortabulo dediĉita al Miguel de Cervantes en la norda fasado de la Konvento de la Senŝuaj Triunuaninoj de Madrido, kie li estis entombigita.]] [[Dosiero:León con gafas en el Congreso de los Diputados, en homenaje a Cervantes, Madrid, España.JPG|eta|Rememore de la 400a jariĝo de la morto de Cervantes, la fasadaj leonoj de la [[Kortesa Palaco]] portas iamajn okulvitrojn por legi la [[Kiĥoto]]n.]] Cervantes mortis en Madrido kiam li estis 68-jaraĝa pro [[diabeto]],<ref>Agencia EFE, Málaga. Diario [[ABC]]. (10a de novembro 2005). «Cervantes murió de diabetes y no de cirrosis como se creía». [https://www.abc.es/hemeroteca/historico-10-11-2005/abc/Ultima/cervantes-fue-tartamudo-y-murio-de-diabetes_612195033527.html] Alirita la 23an de Aŭgusto 2018.</ref> en la nune konata Domo de Cervantes, situa en la angulo inter la strato León kaj la strato Francos, en la kvartalo ''Letras'' aŭ de Beletroj aŭ de la Muzoj, en la etoso de la konata kiel [[Madrido de la Habsburgoj]]. Cervantes deziris esti entombigita en la preĝejo de la Konvento de la Senŝuaj Triunuaninoj, en tiu kvartalo, ĉar kiam li estis kaptito en Alĝero, estis la ordeno de la Triunuanoj kiu helpis, peris kaj monkolektis por ke kaj li kaj lia frato Rodrigo estu liberigitaj.<ref name="cervantes">Lainformación.com (23a de aprilo 2011). «Reportaje titulado ¿Dónde está la tumba de Cervantes?». [https://www.youtube.com/watch?v=wruOMDLIU9k] Alirita la 23an de Aŭgusto 2018.</ref> La aktuala monaĥejo estis konstruita dum diversaj fazoj. En la epoko kiam Cervantes estis tie entombigita, la konvento havis malgrandan kapelon kun aliro el la strato Huertas, sed poste estis konstruita pli grandan preĝejon sur la sama loko kaj oni translokigis al tiu nova templo la restaĵojn de kadavroj kiuj estis entombigitaj en la antaŭa loko. Ankaŭ la korpo de Cervantes estis translokigita sed oni ne certis pri la preciza loko.<ref name="cervantes" /> En julio 2011 venis novaĵo ke la historiiesto Fernando de Prado klopodis trovi la restaĵojn de Cervantes estre de grupo de fakuloj, esplorante la diversajn partojn de la konvento, de 3000 kvadrataj metroj, por pli bone esplori lian fizikan aspekton kaj la tialojn de lia morto.<ref>«En busca de los restos de Miguel de Cervantes». [[El País]]. 25a de julio 2011. [https://elpais.com/diario/2011/07/25/madrid/1311593061_850215.html] Alirita la 23an de Aŭgusto 2018.</ref><ref>RT Actualidad (26a de julio 2011). «Investigadores españoles buscarán la tumba de Cervantes». [https://actualidad.rt.com/cultura/view/30427-Investigadores-espa%C3%B1oles-buscaran-tumba-de-Cervantes] Alirita la 23an de Aŭgusto 2018.</ref><ref>Letralia.com (1a de Aŭgusto 2011). «Científicos españoles buscan la tumba de Cervantes». [https://letralia.com/255/0726cervantes.htm] Alirita la 23an de Aŭgusto 2018.</ref> La 24an de januaro 2015, teamo de arkeologoj, estrita de la jurkuracisto Francisco Etxeberria, anoncis ke li trovis ĉerkon kun la inicialoj «M.C.», kiu estis studita por determini precize ĉu la ostoj en ĝi enhavitaj estas tiuj de la verkisto,<ref>elpais.es (25a de januaro 2015). «Hallado el ataúd de Cervantes». [https://elpais.com/ccaa/2015/01/25/madrid/1422223773_287206.html?rel=rosEP] Alirita la 23an de Aŭgusto 2018.</ref> kvankam la venontan tagon la epigrafiistino de la [[Aŭtonoma Universitato de Madrido|UAM]] Alicia M. Canto rekomendis prudenton, ĉar la beletroj povis esti reale «M. G.», kaj ties tipo kaj tekniko korespondas pli bone al la 18a jarcento.<ref>[http://terraeantiqvae.com/xn/detail/2043782:Comment:339174 En ''Terrae Antiqvae'', 26a de januaro 2015]{{404|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, kun [http://api.ning.com/files/I3dypOdGvF3P2QRCCFaX--n*qP6*yndHt0-lCxXIs58r04DkNP6*IXXrOlpubwHD14vtQfpRJLf6n2iFpHLufFc21ABj76ZR/Cervantes_26ene15_detalleletras_capturaA.C.enelvdeodeRTVE.jpg?width=750 foto de la detalo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150203064151/http://api.ning.com/files/I3dypOdGvF3P2QRCCFaX--n*qP6*yndHt0-lCxXIs58r04DkNP6*IXXrOlpubwHD14vtQfpRJLf6n2iFpHLufFc21ABj76ZR/Cervantes_26ene15_detalleletras_capturaA.C.enelvdeodeRTVE.jpg?width=750 |date=2015-02-03 }}.</ref> Venonttage oni anoncis ke «la scienca komitato kunsidita en la elfosejo konkludis ke la ostoj ne estas tiuj de la verkisto, ĉar ili estus de personoj malpli aĝaj».<ref>[http://www.revistavanityfair.es/actualidad/articulos/restos-tumba-iniciales-mc-no-son-de-manuel-de-cervantes/20251 Entrevista a Fernando Prados en la revista ''Vanity Fair'', 27a de januaro 2015]: «Cuando vimos las iniciales M.C. en el féretro se nos encogió el corazón. Creíamos que serían sus restos, pero no es así. No ha sido una desilusión, todo lo contrario, es una inyección de optimismo para seguir buscando». Videblaj ankaŭ en [http://terraeantiqvae.com/profiles/blogs/el-ya-famoso-ataud-de-las-trinitarias-no-era-de-cervantes#.VRXiAo4wCsA "El ataúd de Cervantes no era de Cervantes" (en ''Terrae Antiqvae'', 30a de januaro 2015)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180824101748/https://terraeantiqvae.com/profiles/blogs/el-ya-famoso-ataud-de-las-trinitarias-no-era-de-cervantes#.VRXiAo4wCsA |date=2018-08-24 }}.</ref> Finfine, la 17an de marto 2015, la fakuloj anoncis, ke «post la evidentoj de la historiaj, arkeologiaj kaj antropologiaj pruvaroj, oni povis determini la situon de la restaĵoj en koncentro de ostoj, fragmentitaj kaj rompitaj, korespondaj al deksep personoj, inter kiuj eble troviĝas tiuj de Cervantes kaj de lia edzino»,<ref>Fraguas, R. [http://cultura.elpais.com/cultura/2015/03/17/actualidad/1426582091_425701.html «Es posible que los restos hallados sean de Miguel de Cervantes.» 17a de marto de 2015.] ''El País''.</ref> kvankam ne mankis aliaj kritikaj opinioj, kiel tiu de la profesoro [[Francisco Rico]] kiu deklaris: «Ne estas tia malkovro. Oni scias same kiel ni sciis antaŭe».<ref>[http://www.abc.es/cultura/20150317/abci-francisco-rico-sobre-restos-201503171822.html «Francisco Rico, sobre los restos de Cervantes: "No hay tal hallazgo. Sabemos lo mismo que sabíamos antes".» 17a de marto 2015.] ''ABC''.</ref> Cervantes estas konsiderata la plej grava aŭtoro en la hispana lingvo ("la lingvo de Cervantes"). La hispana registaro fondis la [[Instituto Cervantes|instituton Cervantes]] por diskonigi la lingvon kaj [[premio Cervantes|premion Cervantes]] por honori beletristojn. == Literatura gravo == Cervantes estas ege originala. Parodiante ĝenron kiu ekis eksmodiĝi, kiel tiu de la [[Kavalira libro|kavaliraj libroj]], li kreis alian ĝenron tre fekundan, nome la multvoĉa romano, kie oni supermetas la mondorigardojn kaj la vidpunktojn ĝis la konfuzo laŭ komplekseco kun la realo mem, turnante sin eĉ al [[metafikcio|metafikciaj]] ludoj. En lia epoko la epiko povis esti verkita ankaŭ proze, kaj kun la antaŭaĵo en la teatro de la malmulta respekto al la klasikaj modeloj de [[Lope de Vega]], li estis la kreinto de la formulo de la [[realismo]] en la rakontaj ĝenroj kiel ĝi estis antaŭanoncita en Hispanio fare de ampleksa literatura tradicio ekde la ''Cantar del Mío Cid'', disvastigota al Eŭropo, kie Cervantes havis pli da sekvantoj ol en Hispanio. La realisma romano de la 19-a jarcento sekvis la itineron kiu startis ĉe Cervantes. Aliflanke, alia granda majstroverko de Cervantes, nome la ''Novelas ejemplares'', montras la amplekson de lia spirito kaj lian deziron eksperimenti per la rakontaj strukturoj. En tiu novelaro la aŭtoro eksperimentas per diversaj ĝenroj kiel la [[bizanca novelo]] (''La española inglesa''), la [[krimromano]] (''La fuerza de la sangre'', ''El celoso extremeño''), la [[dialogo]] de inspiro el Lukiano (''[[El coloquio de los perros]]''), la mikspoto de esprimoj kaj humuraĵoj (''[[El licenciado Vidriera]]''), la [[pikareska romano]] (''Rinconete y Cortadillo''), la rakonta stilo konstituita sur finrekono (La gitanilla) ktp. Hispana filmo ''[[Miguel y William]]'' rakontas fikcian renkonton inter [[William Shakespeare]] kaj Miguel de Cervantes, kiuj vere reale mortis la saman tagon kaj ambaŭ estas konsiderataj kiel la plej gravaj verkistoj en siaj respektivaj naciaj literaturoj. == Verkoj == [[Dosiero:Don Quixote and Sancho Panza by Gustave Dore (92687408).jpg|eta|''[[Alonso Quijano|Don Kiĥoto]] kaj [[Sanĉo Panza]] post atako al [[ventmuelejo]]j''. Fare de [[Gustave Doré]].]] === Noveloj kaj romanoj === * [[La Galatea]] ([[1585]]) * [[La inĝenia kavaliro Don Kiĥoto el Manĉo]] (1604-1615) * [[Ekzemplaj noveloj]] (''Novelas ejemplares'') ([[1613]]) * ''Viaje del Parnaso'' ([[1614]]) * [[La Laboroj de Persiles kaj Segismunda]] (''Los trabajos de Persiles y Sigismunda'') ([[1617]]) === Teatraĵoj === * ''Comedia del cerco de Numancia'' (komedio pri la sieĝo al Numantio) * ''Ocho comedias y ocho entremeses nuevos nunca representados'' ([[1615]]), inter kiuj [[Marionetejo de fabeloj]] * ''Los tratos de Argel'' * ''El gallardo español'' * ''La gran sultana'' (la granda sultanino) * ''Los baños de Argel'' (la alĝeraj banejoj) == Tekstoj en [[Esperanto]] == [[Dosiero:Miguel de Cervantes Saavedra 01.jpg|eta|200px|dekstra|'''Miguel de Cervantes''' (''Retratos de Españoles Ilustres'', [[1791]]).]] * "Tri ĉapitroj el la hispana verko: La sprita junkro Don Kiĥoto de Manĉujo" / Esperantigitaj de [[Carlo Bourlet]], [[Vicente Inglada Ors]] kaj Geo C. Law. – [[Valencia]]: Grupo Esperantista [[Murcio|Murcia]], [[1905]]. – 22 p. * "Don Kiĥoto de la Manĉo en [[Barcelono]] : 5 ĉapitroj" / Trad. [[Frederic Pujulà i Vallès]]. - [[Berlin]]: Müller & Borel, [[1909]]. – 48 p. – (Esperanta Biblioteko Internacia ; 5) * "Don Kiĥoto de la Manĉo en Barcelono : 5 ĉapitroj" / Trad. [[Frederic Pujulà i Vallès]]. – 2. eld. - Berlin ; [[Dresden]]: Esperanto-Verlag Ellersiek & Borel, [[1924]]. – 55 p. – (Esperanta Biblioteko Internacia ; 5) * "Du junaj fraŭlinoj ; Korneliino : du noveloj el la [[Ekzemplaj romanoj|bonekzemplaj]]" / Trad. de [[Julio Mangada Rosenörn]]. – Madrid: Torrent, 1927. – 70 p. – (Hispana Esperanto-biblioteko) * "La genia kavaliro Don Kiĥoto de la Mancha" / Trad. de [[Julio Mangada Rosenörn]]. – [[Madrid]]: Torrent, [[1927]]. - 31 p. * "La inĝenia [[hidalgo]] Don Quijote de la Mancha" <parto> / El la hispana trad. [[Fernando de Diego]]. – En: [[Nova Esperanta krestomatio]] / Eld.: [[William Auld]] ; p.&nbsp;118 – 121 * ''El curioso impertinente'': "La malprudenta scivolulo : 33-a, 34-a kaj 35-a ĉapitroj de la verko `[[Don Kiĥoto]]´" / El la hispana originalo trad. [[Luis Hernández Lahuerta]]. – Valencia: Hernandez, 1955. – 55 p * "La ingenia hidalgo Don Quijote de la Mancha" / El la hispana trad. [[Fernando de Diego]]. Kun 20 gravuraĵoj de [[Gustave Doré]]. – Madrid: Eld. "[[Fundación Esperanto]]", 1977. – 820 p. : ilustr. ISBN 84-400-3582-9 ===Recenzo de "Du junaj fraŭlinoj ; Korneliino : du noveloj el la bonekzemplaj"=== {{citaĵo|Komencas "Hispana Esperanto-Biblioteko“, kies unua numero prezentas du novelojn el la "bonekzemplaj“ de l’ fame konata aŭtoro de "Don Kiŝolo de Manĉujo“. Scenoj el la kavalireca vivado mezepoka. Amindumo kaj forlogo, fraŭlinoj belaj, intrigo kaj edziĝoj. Romantikemulo trovos abundon je okazaĵoj. Tamen Cervantes skribas ne banale, sed kvazaŭ avertante per humora mokado. <br>Ni gratulu la hispanojn, ke ili intencas enviciĝi en la popolojn, kiuj literature uzadas Esperanton. Ĝis nun ni da "hispanaĵoj“ ne havas multon. Domaĝe, ke nia jam bone konala tradukinto tro fidele konservadas formon kaj stilon de l' originalo. Longegaj frazoj, relative kaj konjunkcie interligitaj, ofte nur penpene kompreneblaj. Kelkfoje prepozicioj estas uzataj malĝuste. Ekz "Li apogis du seĝojn al la pordo, laŭ oni povis poste verŝajne kredi.“ Tiaj strangaĵoj malfaciligas la legadon. (Internacieco estu preferinda al trofidelo imitanta la stilon de la originale). Ĉarmo fremdlingva vibranta en Esperanto allogas (komparu „Kataluna Antologio“), sed perforto al nia lingvo ofendas. Dua eldono plivalorigu la tradukon. Ne sama tro pedanta tradukarto fatale malhelpu disvastiĝon de verkoj de niaj entuziasmaj samideanoj hispanaj.|[[Leo Blaas|D-ro Blaas]]. Aŭstria Esperantisto n.39 (jan 1928)}} == Rete legeblaj verkoj en Esperanto == * [https://web.archive.org/web/20010407035421/http://www.geocities.com/esperanto_romania/te22.html La inĝenia hidalgo Don Quijote de la Mancha : fragmento] * [https://web.archive.org/web/20050512082704/http://personal.telefonica.terra.es/web/tdb/cervantes.htm Du poemoj en po du tradukoj] == Referencoj == {{Referencoj|2}} ==Literaturo== === En angla === * Miguel de Cervantes (Modern Critical Views) / red. Harold Bloom., 2005 * Cervantes' Don Quixote: a casebook / red. Roberto González Echevarría., 2005 * The Cambridge companion to Cervantes / red. Anthony J Cascardi., 2002 * Cervantes's Don Quixote (Modern Critical Interpretations) / red. Harold Bloom., 2001 * Critical essays on Cervantes / red. Ruth S El Saffar., 1986 * Cervantes; a collection of critical essays / red. Lowry Nelson., 1969 === En hispana === * Alvar, Carlos; Menéndez y Pelayo, Marcelino; Sevilla Arroyo, Florencio: Cervantes, cultura literaria, Centro de Estudios Cervantinos, Alcalá de Henares, España, 2001. ISBN 84-88333-15-3. * Astrana Marín, Luis: Vida ejemplar y heroica de Miguel de Cervantes Saavedra, Instituto Editorial Reus, 1958. * Braschi, Giannina: Cinco personajes fugaces en el camino de Don Quijote, Cuadernos Hispanoaméricanos, No. 328, 1977. * Canavaggio, Jean: Cervantes, Espasa-Calpe, 2004. * Castro, Américo: El pensamiento de Cervantes, Crítica, 1987. * Castro, Américo: Hacia Cervantes, Taurus, 1967. * Cervantes, Miguel de: Don Quijote de la Mancha, edición del IV Centenario (RAE), Alfaguara, 2004. * Close, Anthony J.: Cervantes: pensamiento, personalidad, cultura, Rico, 1998. * Fernández Álvarez, Manuel: Cervantes visto por un historiador, Espasa-Calpe, 2005. * Fernández de Navarrete, Martín: Vida de Miguel de Cervantes Saavedra, Atlas, 1943. * González de Amezúa kaj Mayo, Agustín: Cervantes creador de la novela corta española, 2a eldono, Consejo Superior de Investigaciones Científicas, Madrid, España, 2001. ISBN 84-00-05227-7. * Lázaro Carreter, Fernando: Las voces del Quijote, Rico, 1998. * Mayans y Siscar, Gregorio: Vida de Miguel de Cervantes Saavedra, Espasa-Calpe, 1972. * Sánchez, Alberto: Cervantes: bibliografía fundamental (1900-1959), C.S.I.C., 1961. == Vidu ankaŭ == * [[Alcalá de Henares]] * [[Don-Kiĥoto el Manĉo]] * [[Hispanismo]] * [[Instituto Cervantes]] * [[Premio Cervantes]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|q=Miguel de Cervantes}} * {{es}} [http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/AUT70.HTM Verkoj de Cervantes] * {{es}} [http://www.alcazarcervantino.es/introduccion/partidabautismo.htm Bapto-atestilo de Miguel de Cervantes] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101120012420/http://www.alcazarcervantino.es/introduccion/partidabautismo.htm |date=2010-11-20 }}, trovita en [[Alcázar de San Juan]]. * {{es}} [http://www.gutenberg.net/author/Miguel+Cervantes Projekto Gutenberg]{{404|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{en}} [http://www.csdl.tamu.edu/cervantes/V2/CPI/index.html Projekto Cervantes] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090901185529/http://www.csdl.tamu.edu/cervantes/V2/CPI/index.html |date=2009-09-01 }} * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Miguel de Cervantes |revizio=109192163 }} {{Havenda artikolo}} {{Vivtempo|Cervantes, Miguel}} {{Bibliotekoj|TSURL=viaf/17220427}} {{Leginda|jaro=2020 |monato=5 |tago=2}} {{ADLS|2020|19}} [[Kategorio:Miguel de Cervantes| ]] [[Kategorio:Donkiĥoto]] [[Kategorio:Hispanaj verkistoj]] [[Kategorio:Hispanlingva literaturo]] [[Kategorio:Homoj ekskomunikitaj de romkatolika eklezio]] [[Kategorio:Hispanaj romanistoj]] 2sj0xek89uigrv3uih7jb5vtyk9jw1q 0 9754 9495150 9323616 2026-10-18T11:05:36Z Sj1mor 12103 /* Monda Palaco en Bruselo */ 9495150 wikitext text/x-wiki La tutunua esperantisto en [[Belgio]] estis [[Armand Dethier]], sed la unua instigo al la organizita [[Esperanto-movado]] en Belgio komencis kun [[Charles Lemaire]]. La postaj multnombraj agadoj, interalie prelegoj en diversaj universitatoj, kondukis en [[1905]] al la fondo de [[Belga Ligo Esperantista]]. Pro lingvoreformema spirito en la movado naskiĝis skismo en tiu Ligo. En [[1926]] fondiĝis la [[Belga Esperanto-Instituto]]. Danke al la klopodoj de [[Paul Otlet]] kaj senatano H. Lafontaine, direktoroj kaj kreintoj de la Monda Palaco (poste [[Mundaneum]]) en ĝi estis restarigita la Esperanto-fako en la sama jaro (1926)<ref name=":0">Elly Staes''''',''''' [http://www.esperantobruselo.org/drupalo/fr/node/887 ''Historia skizo de Esperantista Brusela Grupo,1907-1957''] okaze de la Ora Jubileo (1907-1957). paĝoj 3 ĝis 21, [[Esperantista Brusela Grupo]], la 9-an de aprilo 2007. </ref>. En [[1929]] aperis la periodaĵo ''[[Flandra Esperantisto]]'' iniciate de [[Flandra Movado|flandrema]] esperantista grupo. Ĉiuj [[Esperanto-kongreso|Esperanto-kongresoj]] en Belgio inter 1909 kaj 1933 ĝuis la oficialan apogon de la lokaj aŭtoritatoj kaj la Universalaj Kongresoj (UK-oj) staris sub la protektado de la belga reĝo. La [[Dua mondmilito|Dua Mondmilito]] haltigis la movadon kiel en multaj aliaj landoj. Poste reprenis la aktivecoj ĝis hodiaŭ. == Unuaj paŝoj == La unua [[Belgio|belga]] [[Esperantisto]] estis [[Armand Dethier]], direktoro de ''L'Annonce Timbrologique'', revuo en kiu li en junio kaj septembro [[1893]], publikigis artikolojn pri [[Esperanto]]. La unua artikolo estis verkita de [[Louis de Beaufront]], la dua de li mem. En la fino de [[1897]] leŭtenanto (poste kapitano) [[Charles Lemaire]], la konata esplorvojaĝanto en [[Kongolando]], konatiĝis kun la ideo de [[lingvo internacia]] kaj kun Esperanto, kaj ambaŭ trafis tiel forte lian spiriton, ke li tuj decidis ilin ekpropagandi en Belgujo, kie tamen ekzistis jam kelkaj izolitaj sed neagemaj Esperantistoj, kiel li tion poste diris en la de li fondita gazeto - lia propraĵo - ''La [[Belga Sonorilo]]''. Li publikigis serion de ok artikoloj pri la demando en la tiama belga gazeto ĉiutaga ''Le Petit Bleu''. Tiuj artikoloj estas kunigitaj en broŝuro en [[1898]], kiu ne estis vendata, sed senpage disdonata de Multlingvaj Rondoj aŭ scienculaj Societoj. La Poliglota Rondo de [[Bruselo]] estis ĝia deponejo. La eldonon ebligis diversaj riĉaj scienculoj belgaj, inter kiuj estas citeblaj Somsée, Solvay, Lambert, k. c. Samtempe Charles Lemaire, honora membro de la [[Poligloto|poliglota]] klubo de Bruselo, donis en ĝi du proprajn paroladojn (decembre [[1897]] kaj januare [[1898]]). Ili estis sekvataj de unua kurso pri Esperanto donita en tiu klubo de P. Blanjean, ĵaŭdon {{daton|27|januaro|1898}}, kun 80 partoprenantoj. Baldaŭ alia kurso estis organizata en Gilly apud [[Charleroi]], de François Roelandt ([[:s:Adresaro de la personoj kiuj ellernis la lingvon „Esperanto”/Serio XIX|Adresaro de la personoj kiuj ellernis la lingvon „Esperanto”, Serio XI]], esperantista n-ro 4419), kie en marto 1898 fondiĝis la unua belga Esperanto-grupo. Post kelka tempo Lemaire devis reforiri por esplora vojaĝo en [[Afriko]], kaj post la reveno, li konstatis, ke ekzistas kelkaj Esperanto-grupoj en diversaj lokoj, kies membroj ja tre akurate kunvenas, sed kiuj estas tute neagemaj je propra vidpunkto. Li do rekomencis la batalon kaj faris paroladojn en diversaj urboj - nome en [[Gento]], en la Universitato. Novaj kursoj estis organizataj, inter aliaj en la societo; "Vastigado de la Lernejo por Instruistoj" kaj en la "Antverpena sekcio de la Federacio de la lernantaj de l' Belgaj Ateneoj". Tiu lasta kurso okazis en la ejo de l'Reĝa Ateneo de Antverpeno, kaj por ĝin sekvi la lernantoj devis sin turni al Skabeno Desguin. Gvidanto de la kurso estis [[Lucien Blanjean]] (oktobro [[1902]]). Aliparte, leŭtenanto [[Leopold Jamin]], frato de arĥitekturisto [[Joseph Jamin]], el Bruselo, ekdonis kurson en la [[Antverpeno|Antverpena]] "Taverne Royale". Baldaŭ aliaj paroladistoj ekpropagandis la lingvon en diversaj lokoj: en [[Bruĝo]], [[Antoon Jozef Witteryck]], presisto, kiu eldonis tiutempe ĉiusemajnan ilustritan revuon flandralingvan "De Lusthof" kun rubriko Esperantlingva; en Loveno, de Mattelaer, tiutempe studento en la tiea Universitato; en Antverpeno, de ĥemia doktoro [[Raymond Van Melckebeke]], nome en la "Centra Societo de l' Belgaj ĥemiistoj" k. c. Aliparte multaj el la precipaj gazetoj belgaj kaj aliaj malpli gravaj revuetoj kaj revuoj, tiom el la [[Flandrio|Flandra]] kiom el la [[Valonio|Valona]] parto de la lando, ekparolis pri la lingvo, kaj poste enhavis ofte artikolojn ĉu favorajn ĉu kontraŭbatalajn pri la demando. Ni citu: ''Le Matin, La Metropole, Het Handelsblad'' (Antverpeno), ''Le Courrier de l' Orueau, Zuid - en - Noord Nederlandsch Tooneel; Le Journal de Courtrai; De Limburger; Klim op'' ([[Loveno]]); ''La Meuse, Le Journal de Liège'' ([[Lieĝo]]); ''Le Soir, Le XX-e Siecle, Le Patriote, La Chronique L' Indépendance Belge'' (Bruselo); ''Le Bien Public, La Flandre Libérale'' (Gento), k. c. Tiu agado multe vastigis la ideon kaj pligrandigis la nombron de la adeptoj de la lingvo internacia. Kursoj ekdoniĝis; naŭ sciencaj asocioj nomis delegitojn en la "Delegitaro". En septembro [[1902]] Lemaire fondis sian monatan gazeton ''La [[Belga Sonorilo]]'', kies ĉefredaktisto estis [[Joseph Jamin]], cenzuristoj P. kaj [[Lucien Blanjean]], administranto [[Maurice Seynaeve]] (tiam studento en la Genta Universitato), presisto [[Antoon Jozef Witteryck]], Delplace; kunlaboris Caston Chotiau, L. Cogen, L. Jamin, k. c. La apero de tiu revuo okazigis la kreon de Esperantistaj Grupoj en diversaj urboj kaj aliaj komunumoj: La Antverpena Grupo Esperantista estis fondita en marto [[1903]] kun 50 membroj. Sekvis: la Esperantista Katolik-Universitata Grupo (fonda kunveno 17 marto en la Ĉambrego de l' Universitato mem) kun pli ol 50 membroj (fondinto: Mattelaer); la Studenta Grupo en Gento (majo 1903; fondintoj: [[Maurice Seynaeve]] kaj Cauterman) - La Esperanta Sekcio de l' Poliglota Klubo de Bruselo; la [[Loveno|Lovena]] Grupo (7 majo, fondintoj: Eug. Mathys, filo, Advokato Van Dieren kaj Paul Blaise): la Bruĝa Grupo (fondinto: [[Antoon Jozef Witteryck]]); la Esperanta sekcio de la Popola Universitato en [[Saint-Gilles]] (Bruselo); la grupo en Lieĝo (fondinto: Oudenne) la grupo en Gilly (fondinto: François Roelandt); la grupoj en [[Meĥleno]], [[Duffel]], [[Huy (Belgio)|Huy]], [[Verviers]], [[Andenne]]; poste, en [[1907]], la Brusela grupo "La Pioniro"; kaj ceteraj. Multe favoris la informitecon pri Esperanto la kvar paroladoj faritaj de profesoro Lambert (de la universitato de [[Diĵono]], nun la [[universitato de Burgonjo]], Francio) en la kvar belgaj universitatoj de Gento, Loveno, Bruselo kaj Lieĝo, en novembro 1903, laŭ iniciato de Maurice Seynave. Citindaj faktoj el la tiama propagando estas la grava partopreno de Esperanto en la Ekspozicio [[geografio|geografia]] organizita de la Reĝa Societo de Geografio en Antverpeno dum la somero 1902 kaj en la ekspozicio de fotografaĵoj organizita ankaŭ en Antverpeno, de la "Societo por fotografaj kaj sciencaj lernadoj", dum aŭgusto 1903. Tiuj multnombraj klopodoj kondukis, en [[1905]], al la fondo de [[Belga Ligo Esperantista]] (BLE), 30 julio. Jen en kiaj cirkonstancoj, laŭ la raporto de [[Maurice Seynaeve]] en ''La [[Belga Sonorilo]]'' de septembro 1905: {{citaĵo|Ĉirkaŭe je la lastaj tagoj de majo 1905, presita letero, subskribita de Sroj L. Blanjean J. Coox, E. de Troyer, J. Jamin, E Matys, Dro [[Maurice Seynaeve]], kaj D-ro Raymond Van Melckebeke, estis sendata al ĉiuj plej konataj belgaj E-istoj kaj petis ilin bonvoli kunveni por kune decidi pri la rimedoj plibonigi la propagandadon de E en Belgujo. Tiu kunveno okazis la 25-an de junio, ĉe la sidejo de la Antverpena Grupo E-ista, en Antverpeno ... Dum tiu kunveno oni precipe decidis unuvoĉe fondi Ligon de la Belgaj E-istoj kaj oni komisiis Srojn Coox, [[Maurice Seynaeve]] kaj Van Melckebeke por la elverko de projekto de regularo. La 30-an de julio, dua kunveno okazis en Antverpeno. Ĉeestis en ĝi f-inoj Greiner, Daenen, Lecointe, s-roj Blanjean, J.Jamin, Vandersleyen, Verbanek (Bruselo), Brahm, Champy, De Cae, de Roy, Dro Gunsburg, L. Jamin, Van de Kerckhove, [[Amatus van der Biest-Andelhof]], Dro R. Van Melekebeke (Antverpeno); [[Leon Paul Charles Cogen|L. Cogen]] (Gento), Coox (Duffel), Mathys (Loveno), Dro [[Maurice Seynaeve]] (Kortrejko), Sloutsky (Lieĝo). Senkulpigis sin pri sia foresto E. De Troyer (Lieĝo), D-ro Goffin (Ostendo), Mourton (Bruselo), Dro W. Van der Biest (Antverpeno, Van Oevelen (Zoersel), [[Antoon Jozef Witteryck]] (Bruĝo). Dum la kunveno, oni ricevis entuziasman telegramon de E. d'Artois (Bruselo). Sub la prezido de Amatus van der Biest-Andelhof, la kunvenintoj longe diskutis kaj fine akceptis la regularon. Oni ankaŭ decidis, ke la unua jaro de la Ligo daŭros de tiu tago ĝis la 1-a de sept. 1905 kaj ke tiu kunveno povos anstataŭi la ĝeneralan ordinaran kunvenon se la Komitato tion opinias utila. Laŭ la ĵus akceptita regularo, oni devis tiam elekti la ses komitatanojn, ĉiujare elektotajn de la ĝenerala kunveno. Post propono de D-ro Maurice Seyneave, oni aklamis komandanton Lemaire kiel membron de la komitato; post voĉdonado, la prez. proklamis kiel aliajn komitatanojn f-inon E. Lecointe, L. Blanjean, J. Jamin, Dron [[Maurice Seynaeve]] kaj D-ron Van Melckebeke."}} Tiu komitato tuj eklaboris serioze kaj dum komitata kunsido okazinta 1-a unuan de okt. 1905 en la loĝejo de komandanto Lemaire, en Bruselo, estis elektata la jena direktanta komitato: prez. komandanto Lemaire; ĝen. sekr. d-ro [[Maurice Seynaeve]]; aden. sekr. Coox; membroj f-ino Lecointe, L. Blanjean J. Jamin; d-ro Van Melckebeke, al kiuj estonte estis aldonataj L. Jamin, [[Amatus van der Biest-Andelhof]] (kiu poste fariĝis vic-prez.) En 1905 la interna formo kaj divido de Belga Sonorilo estis tre taŭge ŝanĝata kaj plilarĝigata; ĝi publikigis de tiam ne nur prop. kaj movadajn artikolojn, sed ĉiuspecajn alitemajn komunikaĵojn; [[Maurice Seynaeve]] fariĝis ĝia ĝenerala direktoro. Oni ankaŭ starigis la kondiĉojn por la akiro de la "Atesto pri Kapableco", k. c. Granda nombro de Delegitoj por la "Delegitaro" estis akirita inter la societoj belgaj (sciencaj, komercaj k. a.) kaj grava petskribo estis organizata inter la univ. profesoroj favore je la alpreno de Lingvo Int., petskribo sendota al la sciencaj akademioj de l' mondo: pli ol cent profesoraj subskriboj estis kunigitaj. == La Ido-skismo == Tamen la reformemo ekfaris jam sian malbonan disigan agadon en Belgujo kiel alilande kaj [[Charles Lemaire]] iom post iom entreprenis en sia ''[[Belga Sonorilo]]'' lingvostudojn (titolitajn ''Al la internacia helpa lingvo''), certe tre interesajn, sed danĝerajn por la lingva unueco, ĉar ili igis lin pli kaj pli forlasi la Esperantan formon por alpreni tiun de [[Ido (lingvo)|Ido]]: de 1908 ĝis 1914, kiam pro la komenciĝo de la mondmilito ''Belga Sonorilo'' ĉesis definitive aperi. La gazeto fariĝis tute Idista, kaj ĉiuj ĉi-supre cititaj pioniroj de la movado en Belgio, (esceptante [[Amatus van der Biest-Andelhof]] kaj lian filon d-ron [[Willem van der Biest]], [[Antoon Jozef Witteryck|Witteryck]], [[Mattelaer]], [[Paul Blaise]], [[Léon Champy]], François Roelandt, d-ron [[Goffin]], d-ron [[Raymond Van Melckebeke]], [[L. Cogen]] kaj kelkajn aliajn) sekvis Lemaire, kiu propramove forlasis [[BLE]] (ĝenerala kunveno de la 20-a de sept. 1908). Multaj honoraj komitatanoj ankaŭ eksiĝis, aliaj restis, sed mortis en la sekvantaj jaroj. Tiu lingvoreformema spirito naskis skismon en la Ligo kaj en nov.-dec. 1908 la fundamentfidelaj Esperantistoj belgaj fondis la monatan gazeton nun ankoraŭ ekzistantan [[Belga Esperantisto]]. En sia kunsido de la 25-a de oktobro 1908 tiuj samaj "Fundamentuloj" elektis la jenan novan estraron de BLE: prezidanto [[Amatus Van der Biest-Andelhof]]; vicprezezidanto [[Antoon Jozef Witteryck]] kaj abato Richardson; sekretario Leon Champy; kasisto [[Oscar Van Schoor]]. Post la morto de [[Amatus Van der Biest-Andelhof|Van der Biest]] (22-an de januaro 1912) [[Antoon Jozef Witteryck|Witteryck]] fariĝis prezidanto. En 1924 fariĝis prezidanto [[Frans Schoofs]] kaj restis ĝis la morto en 1934. Witteryck fariĝis honora prezidanto. La komitato de BLE en 1934 aspektas jene: vicprezidanto [[Leon Paul Charles Cogen]] kaj P. Kempeneers; sekretario [[Henri Petiau]]; kasisto [[Maurice Jaumotte]]; administra sekretario [[Karel Poupeye]] kaj R. Dechesne. [[Maurice Jaumotte|Jaumotte]] estis ankaŭ redaktoro de Belga Esperantisto. Konstantaj komitatanoj: Babilon, Champy, [[Maria Elworthy-Posenaer]], d-ro W. Van der Biest kaj [[Oscar Van Schoor]]. Inter la plej malnovaj aŭ plej laboremaj komitatanoj estas plie: s-roj [[Morris De Ketelaere]], Faes, kaj [[Hector Boffejon]], s-inoj Thooris, Obozinski, Baiwir, Fr. Van Genechten, [[Jozef Leflot|Jos Leflot]] kaj L. Bract. Honora prezidanto de Belga Ligo-Esperantisto iĝis la reĝo Leopoldo III, kiu akceptis tiun titolon post la morto de generalo Graio Leman. La Ligo kalkulis dudekon da grupoj tre agemaj el kiuj [[La Verda Stelo Antverpeno|La Verda Stelo]] (Antverpeno) kaj la "Bruĝa Grupo" akiris la oficialan titolon "Reĝa Societo" (almenaŭ 25 jara ekzistado). ==Unua Mondmilito== Dum la [[Unua Mondmilito]], uzado de Esperanto estis malpermesata de la Germanaj okupantaj<ref>[[Belga Esperantisto]] n071-072 (jan-feb 1921)</ref>. Kvankam la germana registaro sendis tra tuta mondo sian Esperante redaktitan Bultenon pri la milito, al belgoj estis malpermesata eldoni Esperantajn ĵurnalojn; la germanaj, aŭstriaj, bulgaraj kaj turkaj Esperantistoj rajtis sendis al Belgujo Esperantajn korespondaĵojn, belgoj tamen ne povis respondi al ili nur per germana, franca aŭ flandra lingvo. == Belga Esperanto-Instituto == [[Belga Esperanto-Instituto]] (BEI) estis koopera societo fondita en [[Antverpeno]] por la eldono, presado kaj vendado de Esperanto-verkoj la [[1-a de marto|1-an de marto]] [[1926]]. En 1934 ĝia kapitalo atingas 160.000 belgajn frankojn (ĉ. 23.000 svisaj frankoj) kaj eldonis multajn gramatikojn, propagandilojn, krome Belgan Antologion kaj Rimvortaron de [[Maurice Jaumotte|Jaumotte]]. La unua administrantaro konsistis el s-roj [[Frans Schoofs|Schoofs]], [[Maurice Jaumotte|Jaumotte]], De Coster, De Ketelaere, [[Gustave Vermandere]], [[Oscar Van Schoor]], Van der Veken, De Hondt, [[Hector Vermuyten]] kaj f-inoj De Buyser kaj Morrens. Post la morto de [[Frans Schoofs]] (kiu estis la animo de BEI) faris la administron s-roj [[Hector Boffejon]], de Hondt kaj Vanderveken. ''UEA'' en Belgio. Ekzistis en 1934 Belga Teritorio kun [[Frans Schoofs]] kiel ĉefdelegito kaj multaj delegitoj en aro da urboj kaj aliaj komunumoj. La membronombro estis proks. 300. Post la morto de [[Frans Schoofs|Schoofs]] gvidis la UEA-aferojn De Keteleaere. Du eksterlandaj laboristaj asocioj havis en Belgio apartan sekcion. La franca ''[[Fédération Espérantiste Ouvrière]]'' (FEO - Laborista Esperantista Federacio) agadis en la valona parto de la lando, la nederlanda Federacio de Laboristaj Esperantistoj ([[FLE]]) en la flandra parto. Funkciis ankaŭ kelkaj fakaj Esperanto-societoj, ekzemple en la jaroj post la unua mondmilito la maristoj havis apartan Esperanto-grupon en [[Antverpeno]], al kiu apartenis Esperantistoj el multaj nacioj; la gvidanto estis la hungaro J. Poresin. Ankaŭ en aliaj urboj laboris kelkaj elmigrintoj. == Monda Palaco en Bruselo == Danke al la klopodoj de [[Paul Otlet]] kaj senatano H. Lafontaine, direktoroj kaj kreintoj de la Monda Palaco (poste [[Mundaneum]]), oni inaŭguris la restarigitan Esperanto-Fakon en 1926<ref name=":0" /> en kies ĉambro estis elmontritaj aro da dokumentoj: libroj, gazetoj, propagandiloj ktp. Post la [[unua mondmilito]] la du direktoroj organizis dum diversaj jaroj intersekve "Universitatajn internaciajn Semajno-duojn" en kiuj la "Profesoroj" rajtis uzi ĉiujn lingvojn laŭ sia bontrovo: Esperanto tie estis ankaŭ akceptita kaj diversajn fojojn Esperantistoj-profesoroj donis tie paroladojn pri diversaj sciencaj objektoj. == La flandra movado == En julio 1929 aperis en [[Antverpeno]] la periodaĵo ''[[Flandra Esperantisto]]'' per la zorgoj kaj klopodoj de [[Flandra Movado|flandrema]] esperantista grupo. La publikigo je ĉi tiu monata revuo decidigis pri la fondo de [[Flandra Ligo Esperantista]]. Je Pentekosto 1930, en Antverpeno, la 1-a flandra kongreso de Esperanto firme starigis sian propran ligon kun advokato [[Jozef Muys]] kiel prezidanto kaj [[Edgard Verheyden]] kiel sekretario. ''Flandra Esperantisto'' de tiam fariĝis ĝia oficiala organo, kun [[Jan Van Schoor]] kiel ĉefredaktoro. Dum tiu kongreso oni ankaŭ skizis la statutojn de la nova Ligo, kiuj ricevis definitivan formon la 11-an de sept. en [[Gento]]. Art. 2 mencias, ke Flandra Ligo-Esperantista (FLE) celas: propagandi Esperanton inter la flandroj, konigi ĉe la aliaj popoloj la kulturstaton flandran; akceli la mondpacon laŭ sia povo. Montriĝis baldaŭ la neceso havi ankaŭ propran librejon. Tiucele, la 30-an de novembro 1930, f-ino J. Terryn el Gent kaj [[Gerard Debrouwere]] kaj Alb. Cognie el [[Kortrijk]] (Kortrejko) fondis societon [[Flandra Esperanto-Instituto]] (FEI), leĝe registrita. La akcioj de FEI ne donis rentumon. La profitoj servis por la Esperanto-propagando. La 2-a flandra kongreso okazis en [[Aalst]] kaj aliĝis 175 partoprenantoj; por la 3-a en [[Kortrejko]], je Pentekosto 1932, tiu nombro jam estis 201 kaj la urbestraro subvenciis la eldonon de plaĉa gvidlibreto. En 1932 parte renoviĝis la estraro de FLE, kies prezidanto nun iĝis Leo Calloens el Aalst kaj sekretario [[Gerard Debrouwere]] el Kortrijk. El la agado de FLE ni mencias precipe publikigon de Esperanto-kurso en ''Toerisme'', organo de la Flandra Turista Asocio, havanta 145 000 membrojn. La programo de la Popoluniversitato "Herman Van den Reeck" en Antverpeno mencias Esperanto-kurson. Inter la studentoj de la Genta ŝtatuniversitato okazis vigla propagando kaj kerno estas starigita. Reto da sekcioj kaj delegitoj kovris la flandran landparton de Belgio. == Literaturo == Jam en 1904 aperis ''[[Paĝoj el la Flandra Literaturo]]'', en 1928 ''[[Belga Antologio]]''. Multe laboris sur literatura kampo s-inoj Elworthy-Posenaer, Lucette Faes-Jansens, s-roj [[Maurice Jaumotte|Jaumotte]], [[Oscar Van Schoor]] kaj De Schutter. Ni aldonu, ke la Publika Biblioteko de Antverpeno en 1934 posedis tre gravan kolekton de ĉiuspecaj Esperantaj broŝuroj, libroj kaj revuoj, kiun ekde 2017 grandparte reprenis la [[heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] en Antverpeno kiel subkolekto. == Radio == En la kampo de radio citindas ke tri kursoj pri Esperanto estis donitaj en "Radio-Belgique" dum tri intersekvaj vintroj. Instruistoj estis [[Marcel Somerling]] (en la nederlanda lingvo), F. Mathieux, [[Maurice Jaumotte]] kaj [[Paul Kempeneers]] (en la franca lingvo). Dum pli ol unu jaro tiu lasta donis ĉiusabatajn paroladetojn en Esperanto. Ili estis tre sukcesaj. En "Radio-Belgique" Kempeneers faris ankaŭ la 22-an de aprilo [[1929]] gravan Esperantlingvan paroladon pri Belgio, prepare al la centa datreveno de la lando en [[1930]]. == Belgaj Kongresoj == De 1909 ĝis 1974 estis organizitaj landaj kongresoj. Foje ili estis kombinitaj kun aliaj ([[Benelukso|beneluksaj]], [[Markola Kongreso|markolaj]]...) kongresoj, en iuj jaroj ne okazis kongreso (pro milito, pro [[Universala Kongreso]]...). Jen listo farita surbaze de informoj en la revuoj [[Belga Esperantisto]] (1908-1961) kaj [[Sonorilo]] (1962-1974). La Flandraj Kongreso estas listigitaj je [[Flandra_Ligo_Esperantista#Kongresoj]]. * 1909, 27-28 junio en [[Verviers]]: 1-a landa kongreso * 1910, 15-16 majo en [[Bruĝo]]: 2-a landa kongreso * 1910, 22-26 julio en [[Bruselo]]: Esperantista Semajno-Kongreso en la Mond-Ekspozicio (kun Esperantista Oficejo kaj speciala ekspozicio) * 1911, 4-5 junio en [[Charleroi]]: 3-a landa kongreso * 1911, 20-27 aŭg. en Antverpeno: 7-a [[UK]] * 1912, 26-27 majo en [[Gento]]: 4-a landa kongreso (206 partoprenantoj) * 1913, 11-19 majo en [[Spao]]: 5-a landa kongreso * 1913, 14-20 aŭg. en Gento: Internacia Esperantista Semajno-Kongreso dum la Universala Ekspozicio. * 1914, 31 majo-1 junio en [[Meĥleno]]: 6-a landa kongreso ''La 7-a kaj 8-a belgaj kongresoj okazis dum la [[Unua Mondmilito]] en Anglio organizitaj kaj ĉeestitaj de belgaj Esperantistoj, loĝantaj tie provizore.'' * 1915, 22-25 majo en [[Bath]]: 7a landa kongreso (kadre de la la 8-a brita kongreso) * 1916, 10-13 junio en [[York]]: 8a landa kongreso (kadre de la 9-a brita kongreso) [[Dosiero:1-a Waes-a Kongreso de Esperanto 20 majo 1918.jpg|eta|Glumarko (46 x 30 mm) anoncanta Esperanto-kongreson en [[Sint-Niklaas]] (regiono 'Waasland') je 20.5.1918 (dum la [[Unua Mondmilito]]. Pri tiu kongreso estas nur konata mallonga mencio en postmilita numero de [[Belga Esperantisto]].]] * 1918, 20-a de majo en [[Sint-Niklaas]]: 1-a Waes-a Esperanto-Kongreso (pri tiu kongreso estas konataj nur glumarko kaj mencioj en postmilitaj gazetoj) * 1920, 23-24 majo en [[St.-Gillis]] (apud [[Bruselo]]): 9-a landa kongreso * 1921, 15-16 majo en [[Lieĝo]]: 10-a landa kongreso * 1922, 5-6 junio en [[Sint-Niklaas]]: 11-a landa kongreso * 1923, 20-21 majo en [[Namur]]: 12-a landa kongreso * 1924, 7-9 junio en [[Bruĝo]]: 13-a landa kongreso * 1925, 30 majo-1 junio en [[Verviers]]: 14-a landa kongreso * 1926, 22-24 majo en [[De Panne]]: 15-a landa kongreso (vidu ankaŭ: [[La Panne. Coxyde - Oostduinkerke]]) * 1926, en [[Spao]] 12-a Internacia Katolika Esperanto-Kongreso * 1927, 4-6 junio, en [[Mons]]: 16-a landa kongreso * 1928, 10 junio en [[Bruselo]]: 17-a landa kongreso * 1928, 3-11 aŭgusto en [[Antverpeno]]: 20-a [[Universala Kongreso]] * 1929, 18-20 majo en [[Gento]]: 18-a landa kongreso * 1930, 7-10 junio en [[Lieĝo]]: dum la Universala Ekspozicio, kun tutsomera Esperanta fako, 19-a landa kongreso * 1931, 23-26 majo en [[Nieuwpoort]]: 20-a landa kongreso * 1932, 14-16 majo en [[Antverpeno]]: 21-a landa kongreso * 1933, 3-5 junio en [[Bruselo]]: 22-a landa kongreso * 1934, 19-22 marto en [[Spao]]: 23-a landa kongreso (nuligita pro la morto de prezidanto [[Frans Schoofs]]; anstataŭe okazis ĝenerala kunveno de la membraro en Antwerpen (ne en Bruselo kiel unue anoncita) la 17-a de julio.) * 1935, 8-10 junio 1935 en [[Bruĝo]]: 24-a landa kongreso * 1936, 30 majo – 1 junio en [[La Louvière]]: 25a landa kongreso * 1937, 15-17 majo en [[Antverpeno]]: 26-a landa kongreso * 1938, 4-6 junio en [[Charleroi]]: 27-a landa kongreso * 1939, 27-29 majo en [[Loveno]]: 28-a landa kongreso (unue planita en [[Hasselt]]) * 1940, 11-12 majo en [[Bruselo]]: 29-a landa kongreso (ne okazis pro la milito) * 1946, 9 junio en La Louvière: 30-a landa kongreso (plantia, sed ne okazis) * 1947, 24-26 majo en [[Antverpeno]]: 31-a landa kongreso * 1948, 15-17 majo en [[Charleroi]]: 32-a landa kongreso * 1949, 4-6 junio en [[Bruĝo]]: 33-a landa kongreso * 1950, 27-29 majo en [[Spao]]: 34-a landa kongreso * 1951, 12-14 majo en [[Bruselo]]: 35-a landa kongreso * 1952, 31 majo – 2 junio en [[Bruĝo]]: 36-a landa kongreso * 1953, 23-25 majo en [[Antverpeno]]: 37a landa kongreso (kadre de la 1-a Beneluksa Kongreso) * 1954, 5-7 junio en [[Lieĝo]]: 38a landa kongreso (kadre de la 2-a Beneluksa Kongreso); samtempe 19-a Kongreso de Flandra Ligo Esperantista * 1954, 28-30 julio en [[Antverpeno]]: antaŭkongreso de 39-a [[Universala Kongreso]] en [[Haarlem]] organizita de Belga Ligo Esperantista kaj Flandra Ligo Esperantista * 1955, 28-29 majo ([[Pentekosto]])en [[Utrecht]] ([[Nederlando]]: 39-a landa kongreso (kadre de la 3-a Beneluksa Kongreso); samtempe 20-a Kongreso de Flandra Ligo Esperantista kaj jubilea [[LEEN]]-kongreso * 1956, 19-21 majo en [[Gento]]: 40a jubilea landa kongreso (kadre de la 4-a Beneluksa Kongreso); samtempe 21-a Kongreso de Flandra Ligo Esperantista kaj LEEN-kongreso * 1957, 8-10 junio en [[Eindhoven]] (Nederlando): 41-a landa kongreso (kadre de la 5-a Beneluksa Kongreso); samtempe 22-a Kongreso de Flandra Ligo Esperantista * 1958, [[Mondekspozicio]] en [[Bruselo]] * 1959, 16-18 majo en [[Haarlem]] (Nederlando): 42-a landa kongreso (kadre de 6-a Beneluksa Kongreso); samtempe 23-a Kongreso de Flandra Ligo Esperantista * 1960, 45-a [[Universala Kongreso]] en [[Bruselo]] * 1961, 20-22 majo en [[Namuro]]: 43-a landa kongreso (kadre de 7-a Beneluksa Kongreso); samtempe 24-a Kongreso de Flandra Ligo Esperantista. Dum tiuj kongresoj okazis interparoladoj pri reunuigo de la belga movado. * 1962, 9-11 junio en Hago: 44-a landa kongreso (kadre de 8-a Beneluksa Kongreso) * 1963, 15-16 junio en Antwerpen: 45-a landa kongreso (kadre de Jubilea Beneluksa Kongreso (10 jarojn post la unua) * 1964, 16-18 majo en [[Lieĝo]] ([[Wégimont]]): 46-a landa kongreso (60-jara jubileo de la Lieĝa Grupo) * 1965, 5-7 junio en [[Oostende]]: 47-a landa kongreso (samtempe kun 4-a [[Markola Kongreso]]) * 1966, 28-30 majo en [[Loveno]]: 48-a landa kongreso * 1967, 13-15 majo en [[Charleroi]]: 49a landa kongreso * 1968, 1-3 junio 1968 en [[Bruselo]]: jubilea 50-a landa kongreso (samtempe 60-jara jubileo de [[Esperantista Brusela Grupo]] * 1969, 3-4 majo en [[Bruĝo]]: 51-a landa kongreso (samtempe kun 7-a [[Markola Kongreso]] kaj 8-a Kongreso de BEJA ([[Belga Esperantista Junulara Asocio]]) * 1970, 27-31 marto en [[Aachen]] (Germanio): Komuna kongreso de Belga Esperanto-Federacio, Germana Esperanto-Asocio kaj Nederlanda Esperanto-Asocio kun temo ''Lingvaj Problemoj en Eŭropo'' * 1971, 29-31 majo en [[Calais]] (Francio): 53-a landa kongreso (samtempe kun 9-a [[Markola Kongreso]]) * 1972, 28 aprilo – 1 majo en [[Antverpeno]]: 54-a landa kongreso (kadre de Internacia Kongreso kun [[BEF]], [[GEA]], [[LEEN]], Markola) * 1973, 9-11 junio en [[Luksemburgo]]: 55-a landa kongreso (kadre de 1-a [[Kongreso de Eŭropa Esperanto-Unio|Europa Esperanto-Kongreso]]) * 1974, 13-15 aprilo ([[Pasko]]) en [[Lieĝo]]: 56-a landa kongreso (kadre de Beneluksa Kongreso, kun LEEN, [[Luksemburga Esperanto-Asocio|LEA]], BEF) * 1978, [[Charleroi]]: Revueto [[Esperanto en Belgio]], januaro 1980, referencas al ĝi, sed ne troveblas aliaj informoj. * 1979, 27 aprilo - 1 majo 1979 en [[Lille]] (Francio): 61a Kongreso de Belga Esperanto-Federacio (samtempe kun 71-a Landa Kongreso de [[Unuiĝo Franca por Esperanto]]) (eble ne okazis; ekzistas aliĝilo, sed ne troveblas posta raporto) * 1980, 25 oktobro en [[Lieĝo]]: Unua unutaga Federacia Esperanto-Kongreso en Belgio<ref>Mallonga raporto aperis en ''Esperanto en Belgio'', decembro 1980</ref> Ĉiuj Esperanto-kongresoj en Belgio inter 1909 kaj 1933 ĝuis la oficialan apogon de la lokaj aŭtoritatoj kaj la Universalaj Kongresoj (UK-oj) staris sub la protektado de la belga reĝo. Prezidanto de la 1-a ĝis 3-a landaj kongresoj estis [[Amatus Van der Biest-Andelhof]], prezidanto de la 4-6-aj, 11-a, 13-a landaj kongresoj kaj la Esperantista Semajno-Kongreso en la Mond-Ekspozicio en 1910 [[Antoon Jozef Witteryck]], prezidanto de la 9, 10, 12, 14-16 kongresoj L. Cogen, prezidanto de la 17-22 kongresoj estis [[Frans Schoofs]]. La Loka Kongresa Komitato (LKK) de la [[7-a UK]] en [[1911]] konsistis el s-roj [[Amatus Van der Biest-Andelhof]], D-ro Van Der Biest, Fr. Dupont kaj Louis Ritschie, f-ino Posenaer, kiu estis sekretario-kasisto. Tiu de la [[20-a UK]] en 1928 konsistis el s-ino Elworthy-Posenaer s-roj [[Frans Schoofs|Schoofs]], [[Oscar Van Schoor]], [[Maurice Jaumotte|M. Jaumotte]], advokato Marcel Roost, [[Gustave Vermandere]] kaj Louis Ritschie. - En ambaŭ kongresoj profesiaj aktoroj ludis teatraĵon en Esperanto. En la unua "Kaatje" de Spaak (trad. Van Der Biest), en la dua [[Hamleto]]-n. == Bildaro == <gallery> Dosiero:1906 Le Soir - Espéranto.png|Informoj pri Esperanto en la belga gazeto ''[[Le Soir]]'' (1906) Dosiero:1957 Leert Esperanto 1.jpeg|Informilo por gestudentoj eldonita de la Esperanto-grupo "La Kreskanta Stelo", [[Loveno]], ĉirkaŭ 1957 <ref>Esperanto-grupo "La Kreskanta Stelo" en [[Loveno]], FelixArchief, [[Antverpeno]], arĥivaĵo 2233-245 </ref> Dosiero:1957 Leert Esperanto 2.jpeg|alt=Esperanto in een oogslag !|Esperanto in een oogslag ! (Esperanto tujvide) Dosiero:1987-1988 Eo Ecole Primaire.jpeg|alt=Broŝuro en la franca : Eric Figas, Kial Esperanto en la elementa lernejo, psikopedagogia kurso de prof. José Jacob, Section normale primaire, classe 3PPA|Broŝuro en la franca : Eric Figas, Kial Esperanto en la elementa lernejo, psikopedagogia kurso de prof. José Jacob, Section normale primaire, classe 3PPA </gallery> == Bibliografio == * [[Johannes Dietterle|Dietterle, Johannes]] 1928 : Tutmonda statistiko esperantista, ''[[Esperanto (revuo)|Esperanto]]'', XXIV-a jaro, no 335-336 (7-8), paĝoj 134-156 * Huysmans Camille 1936: Esperanto een Doelmatig Werktuig van Hoogere Beschaving (en : ''[[Jubileumboek 1911-1936]]'', Uitgave de Federatie van Arbeiders-Esperantisten in het Gebied van de Nederlandse Taal, paĝo 89). * [[Fernand Roose|Roose, Fernand]] 1977 : La rolo de Esperanto por la Flandrema Movado (en: ''[[Esperanto Vandaag]]'') * [[Edward Symoens|Symoens, Edward]] (red.) 1977 : ''[[Verslag van het Colloquium. Verleden, Heden en Toekomst van de Esperanto-Beweging in Vlaanderen]]'', Europa-Klubo * Willekens Em. 1936 : [https://anet.be/record/opacehc/c:lvd:15479772/E ''Esperanto in Vlaanderen''] (en : ''Jubileumboek 1911-1936'', paĝoj 83-89). == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Portalo|Esperanto}} * [https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/encikl.htm ''Enciklopedio de Esperanto''/B] en sia originala formo en la Interreto == Vidu ankaŭ == * [[Historio de la Esperanto-movado]] (tutmonde) == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Esperanto-movado en Belgio| ]] 23eq4l61ls6wccf31sim86qhxwgckvo 0 16785 9495022 9493368 2026-10-17T23:51:41Z Kani 670 /* Listo de genroj */ 9495022 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = [[Dosiero:PileatedWoodpeckerFeedingonTree, crop.jpg|240px]] |priskribo de dosiero = [[Blankvizaĝa nigropego]] |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |familio = Pegedoj ''Picidae'' |familio aŭtoritato = [[William Elford Leach|Leach]], 1819 |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2= ''[[Jynx]]''<br /> ''[[Melanerpes]]''<br /> ''[[Sevsuĉuloj]], [[Sphyrapicus]]''<br /> ''[[Xiphidiopicus]]''<br /> ''[[Dendropicos]]''<br /> ''[[Dendrokopoj]], [[Dendrocopos]]''<br /> ''[[Picoides]]''<br /> ''[[Veniliornis]]''<br /> ''[[Campethera]]''<br /> ''[[Geocolaptes]]''<br /> ''[[Dinopium]]''<br /> ''[[Meiglyptes]]''<br /> ''[[Hemicircus]]''<br /> ''[[Micropternus]]''<br /> ''[[Pegoj]], [[Picus]]''<br /> ''[[Mulleripicus]]''<br /> ''[[Driokopoj]], [[Dryocopus]]''<br /> ''[[Celeus (genro)|Celeus]]''<br /> ''[[Piculus]]''<br /> ''[[Colaptes]]''<br /> ''[[Kampefiloj]], [[Campephilus]]''<br /> ''[[Chrysocolaptes]]''<br /> ''[[Reinwardtipicus]]''<br /> ''[[Blythipicus]]''<br /> ''[[Gecinulus]]'' |genro aŭtoritato = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} '''Pegedoj''' (''Picidae'')<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> estas familio de birdoj en la ordo [[pegoformaj birdoj|pegoformaj]], kiu inkludas ankaŭ la [[Pikumnoj]]n, la [[Koltordulo]]jn, kaj la [[Sevsuĉuloj]]n.<ref>{{Cite web |title=Family Picidae - Woodpeckers, Piculets, Wrynecks |last=Bouglouan |first=Nicole |work=oiseaux-birds.com |date= |access-date=2a de Decembro 2022 |url=https://www.oiseaux-birds.com/page-picidae-family.html |archive-date=30a de Novembro 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130145157/https://www.oiseaux-birds.com/page-picidae-family.html |url-status=live }}</ref> Membroj de tiu familio troviĝas tutmonde, escepte ĉe [[Aŭstralio]], [[Nov-Gvineo]], [[Nov-Zelando]], [[Madagaskaro]], kaj la plej polusaj regionoj. Plimulto de specioj vivas en [[arbaro]]j, kvanakm kelkaj specioj vivas ankaŭ en senarbaj areoj, kiel ĉe rokaj montetoj kaj dezertoj, kaj la [[Kakta pego]] specializiĝas en la ekspluatado de [[kakto]]j. Tiuj birdoj surgrimpas la trunkojn kaj branĉojn de la arboj. Ili nutras sin per la [[insekto]]j trovitaj en la putrinta ligno, la arbŝeloj aŭ surtere. Tiucele ili frapas sur ligno por ke la bruo elirigu la insektojn el siaj truoj, kaj tiam povi kapti ilin. Multaj virbirdoj havas ruĝan makulon surkape aŭ surventre. Ondiĝanta estas ilia flugmaniero. Pleje el inter la specioj "tamburas" ĉe printempo: elektinte sekan trunkon, ili frapadas la lignon per la beko rapide kaj multfoje sinsekve, tio eligas bruon, kiu sonoras plimalpli, ĝis malproksime aŭdeblas kaj rolas kiel ties kanto. Kelkaj specioj varigas sian dieton per fruktoj, birdovoj, bestetoj, arbosevo, homaj restaĵoj, kaj [[kadavraĵo]]j. Ili kutime nestas kaj ripozas en truoj, kiujn ili elfosas en arbotrunkoj, kaj iliaj forlasitaj truoj gravas por aliaj birdoj nestantaj en kavaĵoj. Ili foje konfliktas kun homoj, kiam ili faras truojn en konstruaĵoj aŭ manĝas fruktojn, sed ili plenumas utilan servon forigante damaĝajn insektojn el arboj. La Pegedoj estas unu el naŭ vivantaj familioj en la [[ordo (biologio)|ordo]] [[Pegoformaj]], dum la aliaj estas la [[Sudamerikaj barbuloj|barbuloj]] (enhavantaj tri familioj), la [[tukanoj]], la [[Semnornis|tukanbarbuloj]], kaj la [[mielindikantoj]], kiuj (kun la pegoj) formas la [[klado]]n [[Pici|Pici]], kaj la [[jakamaroj]] kaj [[bukonedoj]] en la klado [[Galbuli]]. Sekvencado de [[DNA]] konfirmis la [[frata taksono|fratajn rilatojn]] de tiuj du grupoj. La familio Pegedoj enhavas ĉirkaŭ 240 [[specio]]jn aranĝitajn en 35 [[Genro|genrojn]]. Preskaŭ 20 specioj estas minacataj al [[formorto]] pro [[habitatoperdo]] aŭ [[habitata fragmentado]]. Oni kredas, ke unu specio, nome la Bermuda pego, formortis en la [[17-a jarcento]], dum du aliaj (nome la [[Eburbeka pego]] kaj la [[Imperia kampefilo]]) estas ĝenerale konsiderataj formortintaj, kvankam ties statuso ne estas universale akceptata; la [[IUCN]] listas ambaŭ en la kategorio de [[draste endanĝerigita]]j je aprilo 2026.<ref>{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/species/22681417/179185354|title=IUCN Red List of Threatened Species|website=Iucnredlist.org|date=31a de Aŭgusto 2020 |access-date=5a de Majo, 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/species/22681425/182588014|title=IUCN Red List of Threatened Species|website=Iucnredlist.org|date=21a de Aŭgusto 2020|access-date=5a de Majo, 2026|archive-date=10a de Decembro 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210043800/https://www.iucnredlist.org/species/22681425/182588014|url-status=live}}</ref> ==Ĝeneralaj trajtoj== [[File:Black-rumped Flameback I IMG 7424.jpg|left|thumb|[[Nigrapuga fajrdorsulo]] uzanta sian voston kiel subtenilon.]] La familio de la pegedoj enhavas la etajn [[Pikumnoj|pikumnojn]]; la plej malgranda el ili ŝajnas esti la [[orfrunta pegeto]], kun longo de 7,5 cm kaj pezo de 8,9 g.<ref>{{cite book|vauthors=Winkler H, Christie DA, Bonan A|year=2020|chapter=Bar-breasted Piculet (''Picumnus aurifrons'')|title=Birds of the World |veditors=del Hoyo J, Elliott A, Sargatal J, Christie DA, de Juana E|publisher= Cornell Lab of Ornithology|place= Ithaca, NY, USA}}</ref><ref name= CRC>{{cite book |title=CRC Handbook of Avian Body Masses |edition=2nd |editor-first=John B. Jr. |editor-last=Dunning |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1-4200-6444-5}}</ref> Iuj el la plej grandaj pegedoj povas superi longon de 50 cm. La plej granda ankoraŭ ekzistanta specio estas la granda [[ardeza pego]], kiu pezas averaĝe 430 g – kaj ĝis 563 g – kaj estas inter 45 kaj 55 cm lnga. La [[imperia kampefilo]] (55 ĝis 61 cm) kaj la [[eburbeka pego]] (ĉirkaŭ 48 ĝis 53 cm, kaj 516 g) estus ambaŭ pli grandaj,<ref name = "HBW"/><ref name= CRC/><ref>{{cite book|author=Jackson JA |year=2020|chapter=Ivory-billed Woodpecker (''Campephilus principalis'')|title=Birds of the World|veditors=Poole AF, Gill FB |publisher=Cornell Lab of Ornithology|place= Ithaca, NY, USA}}</ref><ref>{{cite book|vauthors=Howell SN, Webb S |year=1995|title=A guide to the birds of Mexico and northern Central America|publisher= Oxford University Press}}</ref><ref>{{cite journal|doi=10.1017/S0266467404001579|title=Foraging ecology of woodpeckers in lowland Malaysian rain forests|year=2004 |last1=Styring |first1=Alison R. |last2=Hussin |first2=Mohamed Zakaria bin |journal=Journal of Tropical Ecology |volume=20 |issue=5 |pages=487–494 |s2cid=83528456 }}</ref> kvankam oni ĝenerale konsideras ambaŭ speciojn formortintaj en la 20-a jarcento. La plumaro de pegoj varias de senbrila ĝis okulfrapa. La koloroj de multaj specioj baziĝas sur olivecaj kaj brunaj nuancoj, kaj kelkaj estas makulecaj, kio sugestas bezonon kamufli; aliaj havas buntajn ŝablonojn el nigra, blanka kaj ruĝa koloroj, kaj multaj havas kreston aŭ tufajn plumojn sur la verto. Pegoj tendencas montri [[seksa duformismo|seksan duformismon]], sed la diferencoj inter ambaŭ seksoj estas ĝenerale malgrandaj; esceptoj estas la [[nigrablanka sevsuĉulo]] kaj la [[oranĝdorsa flampego]], kiuj klare diferencas. La plumaro estas tute anstataŭigata per [[plumoŝanĝo]] unufoje jare, krom ĉe la [[Koltordulo|koltorduloj]], kiuj havas kroman partan plumoŝanĝon antaŭ la reproduktado.<ref name=Gorman22>Gorman 2014, pp. 22–23</ref> Pegoj, pikumnoj kaj koltorduloj posedas karakterizajn [[daktileco|zigodaktilajn piedojn]], konsistantajn el kvar fingroj, el kiuj la unua ([[halukso]]) kaj la kvara direktiĝas malantaŭen, dum la dua kaj tria direktiĝas antaŭen. Ĉi tiu aranĝo de la piedo taŭgas por ekteni branĉojn kaj trunkojn de arboj. Membroj de ĉi tiu familio povas grimpi vertikale supren laŭ arbotrunkoj, kio utilas por agadoj kiel serĉado de nutraĵo aŭ elfosado de nestoj. Krom fortaj ungegoj kaj piedoj, pegoj havas mallongajn, fortajn krurojn. Tio estas tipa trajto de birdoj, kiuj regule serĉas nutraĵon sur trunkaroj. Esceptoj estas la [[nigradorsa pego]] kaj la [[Amerika trifingra buntpego|amerika]] kaj [[Eŭrazia trifingra buntpego|eŭrazia tripiedfingraj pegoj]], kiuj havas nur tri fingrojn ĉe ĉiu piedo. La vostoj de ĉiuj pegoj, krom tiuj de pikumnoj kaj koltorduloj, estas rigidaj; kiam la birdo ripozas sur vertikala surfaco, la vosto kaj la piedoj kunlaboras por subteni ĝin.<ref name ="HBW"/> Pegoj havas fortajn [[beko]]jn, kiujn ili uzas por bori kaj tamburi sur arboj, kaj longajn, gluecajn langojn por elpreni manĝaĵon (insektojn kaj larvojn).<ref name = "HBW">Winkler, Hans & Christie, David A. (2002), "Family Picidae (Woodpeckers)" ''in'' del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (2002). ''[[Handbook of the Birds of the World]]. Volume 7: Jacamars to Woodpeckers.'' Lynx Edicions. {{ISBN|978-84-87334-37-5}}</ref> La bekoj de pegoj estas tipe pli longaj, pli akraj kaj pli fortaj ol tiuj de pikumnoj kaj koltorduloj, sed ilia [[morfologio (biologio)|morfologio]] estas tre simila. La ĉizil-simila pinto de la beko restas akra danke al la bekobatado ĉe birdoj, kiuj regule uzas ĝin kontraŭ ligno. La beko konsistas el tri tavoloj: ekstera ingo nomata ''ramfoteko'', farita el skvamoj el keratinaj proteinoj; interna osta tavolo, kiu havas grandan kavaĵon kaj mineraligitajn [[kolageno|kolagenajn]] fibrojn; kaj meza tavolo el pora osto, kiu ligas la aliajn du tavolojn. Krome, la lang-osto (aŭ [[hioido]]) de la pego estas tre longa kaj volviĝas ekster la kranio tra speciala kavo, tiel mildigante la ŝokon por la cerbo.<ref name="Wang">{{cite journal | vauthors = Wang L, Cheung JT, Pu F, Li D, Zhang M, Fan Y | title = Why do woodpeckers resist head impact injury: a biomechanical investigation | journal = PLOS ONE | volume = 6 | issue = 10 | article-number = e26490 | year = 2011 | pmid = 22046293 | pmc = 3202538 | doi = 10.1371/journal.pone.0026490 | bibcode = 2011PLoSO...626490W | doi-access = free }}</ref> Kombinite, tiu anatomio helpas la bekon absorbi mekanikan streĉon.<ref>{{cite web |url=http://sciencenotes.org/woodpecker-beak-shock-absorbers/ |title=Woodpecker Beak Shock Absorbers |vauthors=Helmenstine T |date=8 May 2014 |work=Science Notes |access-date=24a de Julio 2017 |archive-date=21a de Junio 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180621043223/https://sciencenotes.org/woodpecker-beak-shock-absorbers/ |url-status=live }}</ref> Specioj de pegoj kaj kolaptoj, kiuj uzas siajn bekojn en grundo aŭ por esplorado anstataŭ por regula martelado, tendencas havi pli longajn kaj pli malsupren kurbajn bekojn. Pro la plia malgrandeco de siaj bekoj, multaj pikumnoj kaj koltorduloj serĉas manĝaĵon en putriĝanta ligno pli ofte ol pegoj. Iliaj longaj, gluecaj langoj, kiuj havas hoketojn, helpas tiujn birdojn kapti kaj eltiri insektojn el la profundo de arbotruo. Oni iam raportis, ke la lango estas uzata por trapiki larvojn, sed pli detalaj studoj publikigitaj en 2004 montris, ke la lango anstataŭe ĉirkaŭvolvas la predon antaŭ ol retiri ĝin.<ref>{{cite journal | vauthors = Villard P, Cuisin J |year=2004 |title=How do woodpeckers extract grubs with their tongues? A study of the Guadeloupe woodpecker (''Melanerpes herminieri'') in the French Indies |journal=Auk |volume=121 |issue=2 |pages=509–514 |doi=10.1642/0004-8038(2004)121[0509:HDWEGW]2.0.CO;2|s2cid=86781719 |doi-access=free }}</ref> [[File:Dendrocopos major skull.jpg|thumb|Diagramo montranta la hioidan oston de ''[[Dendrocopos major]]'']] Multaj el la kondutoj de pegoj rilataj al serĉado de manĝaĵo, reproduktado kaj komunikado implikas tamburadon kaj marteladon per la beko.<ref name = "Gibson"/> Por eviti cerban lezon pro la rapidaj kaj ripetaj fortaj frapoj, pegoj havas plurajn fizikajn trajtojn, kiuj protektas ilian cerbon.<ref name=Pulu/> Tiuj estas relative malgranda kaj glata [[cerbo]], mallarĝa subdura spaco, malmulta ĉirkaŭa cerbo-spina likvaĵo (por malhelpi moviĝadon tien kaj reen ene de la kranio dum bekado), la orientiĝo de la cerbo ene de la [[kranio]] (kiu maksimumigas la kontaktareon inter la cerbo kaj la kranio) kaj la mallonga daŭro de la kontakto. La kranio konsistas el fortika sed kunpremebla, spongosimila osto, kiu estas plej densa ĉe la frunto kaj la malantaŭa parto de la kranio.<ref name=Pulu>{{cite web |url=http://www.zmescience.com/science/woodpeckers-dont-get-headaches/ |title=Why woodpeckers don't get headaches |vauthors=Puiu T |date=23a de Marto 2017 |publisher=ZME Science |access-date=24a de Julio 2017 |archive-date=26a de Oktobro 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026015950/https://www.zmescience.com/science/woodpeckers-dont-get-headaches/ |url-status=live }}</ref> Alia anatomia adapto de pegoj estas la ege longa hioida osto, kiu disbranĉiĝas, pasas ambaŭflanke de la vertebraro kaj ĉirkaŭvolviĝas ĉirkaŭ la kranikapsulo, antaŭ ol finiĝi en la dekstra naztrua kavo. Ĝi plenumas la rolon de [[sekurzono]].<ref name="Wang"/> Komputilaj simulaĵoj montris, ke 99,7 % de la [[energio]] generita dum bekado stokiĝas kiel streĉ-energio disdonita tra la korpo de la birdo, dum nur malgranda resta parto de la energio atingas la cerbon. La bekado ankaŭ kaŭzas varmiĝon de la kranio de la pegedo; tio parte klarigas, kial ili ofte bekadas per mallongaj serioj kun paŭzoj inter ili, kio donas al la kapo tempon por malvarmiĝi.<ref>{{cite web |url=https://www.insidescience.org/content/woodpecker-bodies-cushion-collision-impact-bird-brains/1951 |title=Woodpecker Bodies Cushion Collision Impact On Bird Brains |vauthors=Gammon K |date=25a de Aŭgusto 2014 |work=Inside Science |access-date=24a de Julio 2017 |archive-date=1a de Aprilo 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401204831/https://www.insidescience.org/content/woodpecker-bodies-cushion-collision-impact-bird-brains/1951 |url-status=live }}</ref> Dum la milisekundo antaŭ la kontakto kun la ligno, dikiĝinta [[Niktito|niktita membrano]] fermiĝas, protektante la okulon kontraŭ flugantaj pecetoj.<ref name=Schwab> May PR, Fuster JM, Haber J, Hirschman A (Junio 1979). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1771249/ "Woodpecker drilling behavior. An endorsement of the rotational theory of impact brain injury".] ''Archives of Neurology''. 36 (6): 370–3. doi:10.1136/bjo.86.8.843. PMC 1771249. PMID 454236.</ref> Tiuj membranoj ankaŭ malhelpas ŝiriĝon de la [[retino]]. Ankaŭ iliaj naztruoj estas protektataj; ili ofte estas fendecaj kaj kovritaj per specialaj plumoj. Pegedoj kapablas ripete bekadi arbon kun grandaj [[Akcelo|malakceloj]] en la ordo de 10 000 m/s² (1000 g).<ref name = "Gibson"> Gibson L (2006). [https://dspace.mit.edu/bitstreams/b13c51ea-7a66-4ccc-a256-4ab224f36a9c/download "Woodpecker pecking: how woodpeckers avoid brain injury" (PDF).] ''Journal of Zoology''. 270 (3): 462–465. doi:10.1111/j.1469-7998.2006.00166.x. hdl:1721.1/70094.</ref> Iuj grandaj pegoj, kiel ekzemple ''[[Dryocopus]]'', havas rapidan, rektan flugmanieron, sed la plimulto de la specioj havas tipan ondan flugmanieron, konsistantan el serio de rapidaj flugilbatoj sekvataj de glitado laŭ arka vojo. Multaj birdoj el la genro ''[[Melanerpes]]'' havas karakterizajn, rem-similajn flugilmovojn, dum la pikumnoj faras mallongajn eksplodojn de rapida, rekta flugo.<ref>Gorman 2014, p. 27</ref> ==Distribuado, habitato, kaj movoj== [[File:Ladder-back Woodpecker on Cactus.jpg|thumb|maldekstre|200ra|Uzado de [[kakto]]j kiel reproduktejoj kaj ripozejoj permesas al kelkaj pegoj vivi en senarbaj dezertoj, kiel la [[stridorsa pego]], kiu uzas kaktojn por nestumado.]] ===Tutmonda distribuado=== Pegoj havas plejparte [[Kosmopolita distribuo (biologio)|tutmondan distribuon]], kvankam ili mankas en [[Aŭstralazio]], [[Madagaskaro]] kaj [[Antarkto]]. Ili mankas ankaŭ ĉe iuj oceanaj insuloj de la mondo, kvankam multaj insulaj specioj troviĝas sur kontinentaj [[insulo]]j. La veraj pegoj (subfamilio ''Picinae'') estas disvastigitaj tra la tuta teritorio de la familio. La pikumnoj de la subfamilio ''Picumninae'' havas tuttropikan distribuon, kun specioj en [[Sudorienta Azio]], [[Afriko]] kaj [[Neotropiso]]; la plej granda diverseco troviĝas en [[Sudameriko]].<ref name="Gorman15">Gorman 2014, p. 15</ref> La dua subfamilio de pikumnoj, nome ''Sasiinae'', inkluzivas la afrikan pikumnon kaj du speciojn de la genro ''[[Sasia]]'', kiuj troviĝas en Sudorienta Azio.<ref name=sangster2022>{{Cite journal | last1=Sangster | first1=G. | last2=Gaudin | first2=J. | last3=Fuchs | first3=J. | date=2022 | title=A new subfamily taxon for ''Sasia'' and ''Verreauxia'' (Picidae) | journal=Bulletin of the British Ornithologists' Club | volume=142 | issue=4 | pages=478–479 | doi=10.25226/bboc.v142i4.2022.a6| s2cid=254367038 | doi-access=free | bibcode=2022BBrOC.142..478S }}</ref> La koltorduloj (subfamilio ''Jynginae'') troviĝas ekskluzive en la [[Malnova Mondo]]; iliaj du specioj vivas en Eŭropo, Azio kaj Afriko.<ref name="Gorman15"/> La plej multaj pegoj estas nemigrantaj, sed oni konas kelkajn [[birdomigrado|migrantajn]] speciojn, ekzemple la [[rufaventra pego]], la [[buntvizaĝa sevsuĉulo]]<ref name=Gorman15/> kaj la [[eŭrazia koltordulo]], kiu reproduktiĝas en Eŭropo kaj okcidenta Azio kaj migras al [[Sahelo]] en Afriko vintre.<ref>{{cite journal |vauthors=Reichlin TS, Schaub M, Menz MH, Mermod M, Portner P, Arlettaz R, Jenni L |title=Migration patterns of Hoopoe ''Upupa epops'' and Wryneck ''Jynx torquilla'': an analysis of European ring recoveries |journal=Journal of Ornithology |year=2008 |volume=150 |issue=2 |pages=393–400 |doi=10.1007/s10336-008-0361-3 |s2cid=43360238 |url=http://doc.rero.ch/record/320012/files/10336_2008_Article_361.pdf |archive-date=2019-04-28 |access-date=2019-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428101757/http://doc.rero.ch/record/320012/files/10336_2008_Article_361.pdf |url-status=live }}</ref> En Nordameriko, la pli nordaj populacioj de la [[Luiza melanerpo]], la [[brustornama pego]], la sevsuĉulo de Williamson, la [[ruĝbrusta sevsuĉulo]] kaj la [[ruĝnuka sevsuĉulo]] moviĝas suden aŭtune.<ref name="Gorman15"/> La plej multaj moviĝoj de pegoj estas priskribeblaj kiel disvastigaj – ekzemple kiam junaj birdoj serĉas teritoriojn post kiam ili ekflugas – aŭ kiel eksplodaj, por eviti severajn veterkondiĉojn. Pluraj specioj migras laŭ alteco; ekzemplo estas la [[grizĉapa pego]], kiu vintre moviĝas de montetoj al malaltaĵoj. Tiuj pegoj, kiuj ja migras, faras tion dumtage.<ref name="HBW" /> ===Vivmediaj postuloj=== Ĝenerale, pegoj estas arbaj birdoj de arboriĉaj vivejoj. Ili atingas sian plej grandan diversecon en tropikaj [[pluvarbaro]]j, sed troviĝas en preskaŭ ĉiuj taŭgaj vivejoj, inkluzive de [[arbaro]]j, [[savano]]j, [[arbustaro]]j kaj [[bambuo|bambuarbaroj]]. Eĉ [[herbejo]]j kaj [[dezerto]]j estas loĝataj de diversaj specioj. Tiujn vivejojn ili pli facile okupas tie, kie troviĝas malmultaj arboj, aŭ — ĉe dezertaj specioj kiel la Gila melanerpego — kie disponeblas altaj kaktoj por nesti.<ref>{{cite journal |vauthors=Korol J, Hutto R |year=1984 |title=Factors Affecting Nest Site Location in Gila Woodpeckers |journal=Condor |volume=86 |issue=1 |pages=73–78 |url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v086n01/p0073-p0078.pdf |doi=10.2307/1367350 |jstor=1367350 |archive-date=2014-10-12 |access-date=2013-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141012165338/http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v086n01/p0073-p0078.pdf |url-status=live }}</ref> Iuj specioj estas specialistoj ligitaj al [[konifero]]j aŭ [[foliarbaro]]j, aŭ eĉ — kiel la [[glanpego]] — al specifaj genroj de arboj (ĉi-kaze [[kverko]]j). Aliaj specioj estas ĝeneralistoj, kapablaj adaptiĝi al [[senarbarigo]] per ekspluatado de sekundara vegetaĵaro, [[plantejo]]j, [[fruktoĝardeno]]j kaj [[parko]]j. Ĝenerale, arbarloĝantaj specioj bezonas putrantan aŭ mortintan lignon por serĉi manĝaĵon.<ref name="Gorman 2014, p. 18">Gorman 2014, p. 18</ref> Pluraj specioj estas adaptitaj por pasigi parton de sia tempo manĝante surgrunde, kaj tre malgranda malplimulto tute forlasis la arbojn kaj nestas en truoj en la grundo. La [[grunda pego]] estas unu tia specio, loĝanta en la ŝtonaj kaj herbaj montetoj de [[Sud-Afriko]],<ref>{{cite journal| vauthors = Short L |title=The evolution of terrestrial woodpeckers|journal=American Museum Novitates|date=1971|issue=2467|hdl=2246/2675|url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/2675}}</ref> kaj la [[Anda pego]] estas alia.<ref name="Gorman 2014, p. 18"/> La Svisa Ornitologia Instituto starigis monitoran programon por registri la reproduktajn populaciojn de arbaraj birdoj. Tio montris, ke mortinta ligno estas grava habitata bezono por la [[nigra pego]], [[granda buntpego]], [[mezgranda buntpego]], [[malgranda buntpego]], [[verda pego]] kaj [[trifingra buntpego]]. La populacioj de ĉiuj tiuj specioj kreskis je diversaj gradoj inter 1990 kaj 2008. Dum tiu periodo, la kvanto de mortinta ligno en la arbaro pliiĝis, kaj la disvastiĝa areo de la [[blankdorsa buntpego]] vastiĝis orienten. Krom ĉe la verda pego kaj la mezgranda buntpego, la pliiĝo de la kvanto de mortinta ligno verŝajne estas la ĉefa faktoro klariganta la populacikreskon de tiuj specioj.<ref>{{cite web |url=http://agris.fao.org/agris-search/search.do;jsessionid=2EE0499CC30EFEC968DCF35F2D24AC0C?request_locale=fr&recordID=CH2010000113&query=&sourceQuery=&sortField=&sortOrder=&agrovocString=&advQuery=&centerString=&enableField= |title=An increase in the population of woodpeckers and other bird species thanks to an increase in the quantities of deadwood? |vauthors=Mollet P, Zbinden N, Schmid H |year=2009 |publisher=FAO |access-date=28 March 2017 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413220415/https://agris.fao.org/agris-search/search.do;jsessionid=2EE0499CC30EFEC968DCF35F2D24AC0C?request_locale=fr&recordID=CH2010000113&query=&sourceQuery=&sortField=&sortOrder=&agrovocString=&advQuery=&centerString=&enableField= |url-status=live }}</ref> ==Kutimaro== La plej multaj pegoj vivas izole, sed ilia konduto varias de tre malsociemaj specioj, kiuj estas [[Agreso|agresemaj]] kontraŭ siaj propraj [[samspecia]]noj, ĝis specioj vivantaj en grupoj. Izole vivantaj specioj defendas nutrofontojn – ekzemple [[termito|termitkolonion]] aŭ fruktoplenan arbon –, forpelante aliajn samspecianojn kaj revenante ofte ĝis la rimedo elĉerpiĝas. Agresemaj kondutoj inkluzivas direktadon kaj pikadon per la beko, kapskuadon, flugilskuadon, persekutadon, tamburadon kaj voĉajn signalojn. Ritaj agoj kutime ne kondukas al fizika kontakto, kaj la birdoj povas "frostiĝi" dum momento antaŭ ol ili rekomencas la disputon. La koloraj makuloj povas esti elmontritaj, kaj en iuj kazoj tiuj malamikemaj kondutoj similas al pariĝaj ritoj.<ref name=Gorman19/> Specioj vivantaj en grupoj emas reproduktiĝi komunume.<ref name=Gorman19/> Krom tiuj specioj, pluraj aliaj povas aliĝi al [[Miksita kunmanĝantaro|miksspeciaj kunmanĝantaroj]] kun aliaj insektovoraj birdoj, kvankam ili emas resti ĉe la periferio de tiuj grupoj. Aliĝo al tiaj aroj ebligas al pegoj malpliigi sian vigladon kontraŭ predantoj kaj pliigi sian manĝorapidecon.<ref>{{cite journal| vauthors = Kimberly S |year=1984 |title=Information Exploitation By Downy Woodpeckers in Mixed-Species Flocks |journal=Behaviour |volume=91 |issue=4 |pages=294–311 |doi=10.1163/156853984X00128}}</ref> Pegoj estas tagaktivaj kaj noktas en truoj kaj fendoj. Ĉe multaj specioj la noktejo fariĝas la nestoloko dum la [[reprodukta sezono]], sed ĉe iuj specioj tiuj havas apartajn funkciojn; la [[kurtvosta pego]] elfosas plurajn malprofundajn truojn por nokti, kiuj klare diferencas de ĝia nestoloko. Plej multaj birdoj noktas sole kaj forpelas entrudulojn el sia elektita loko, sed la [[magelana kampefilo]] kaj la [[glanpego]] kunhavas noktejojn.<ref name=Gorman19>Gorman 2014, pp. 19–20</ref> ===Tamburado=== [[File:Woodpecker tapping.ogg|right|thumb|La sono de tamburanta pego ([[Pegedoj]]), kun kelkaj fonaj sonoj. Nekonataj specioj kaj loko, eble el kontinenta Usono.]] Tamburado estas formo de nevoĉa komunikado uzata de la plej multaj specioj de pegoj; ĝi konsistas el ripeta frapado de la beko kontraŭ malmola surfaco kun granda rapido. Post paŭzo, la tambur-serio ripetiĝas, kaj ĉiu specio havas unikan ŝablonon koncerne la nombron da frapoj en la serio, la daŭron de la serio, la daŭron de la paŭzo inter serioj, kaj la kadencon.<ref>{{cite journal| vauthors =Miles MC, Schuppe ER, Ligon RM, Fuxjager MJ |title=Macroevolutionary patterning of woodpecker drums reveals how sexual selection elaborates signals under constraint |journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences |year=2018 |volume=285 |issue=1873 |doi=10.1098/rspb.2017.2628|pmid=29467264 |pmc=5832706 }}</ref><ref>{{cite journal| vauthors =Miles MC, Schuppe ER, Fuxjager MJ |title=Selection for Rhythm as a Trigger for Recursive Evolution in the Elaborate Display System of Woodpeckers |journal=The American Naturalist |year=2020 |volume=195 |issue=5 |pages=772–787 |doi=10.1086/707748|pmid=32364790 |bibcode=2020ANat..195..772M |s2cid=212917887 }}</ref> La tamburado estas ĉefe teritoria signalo, ekvivalenta al la kanto de [[kantobirdo]].<ref name=Gorman28>Gorman 2014, p. 28</ref> Pegoj elektas resonantan surfacon, ekzemple kavan arbon, kaj povas uzi homfaritajn strukturojn kiel ekzemple foston, defluilojn kaj dren-tubojn.<ref name=Williams>{{cite book| vauthors = Williams Jr EH |title=The Nature Handbook: A Guide to Observing the Great Outdoors |url=https://books.google.com/books?id=VoV7CclhNJcC&pg=PA118 |year=2005 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-972075-0 |page=118}}</ref> Tamburado servas por la reciproka rekono de samspecianoj kaj ludas rolon en [[Pariĝa ceremonio|pariĝaj ritoj]]. Oni supozas, ke individuaj birdoj kapablas distingi inter la tamburado de siaj partneroj kaj tiu de siaj najbaroj.<ref name=Sarkar>{{cite book| vauthors = Sarkar A |title=Fundamentals Of Animals Behaviour |url=https://books.google.com/books?id=Qzn1BgUC3SYC&pg=PA264 |year=2003 |publisher=Discovery Publishing House |isbn=978-81-7141-742-1 |page=264}}</ref> Tamburado povas esti fidinde uzata por distingi inter pluraj specioj en regiono, eĉ se tiuj specioj estas fenotipe similaj. La kadenco (aŭ la averaĝa nombro da tambur-frapoj sekunde) estas forte konservata ene de specioj.<ref>{{Cite journal |last1=Dodenhoff |first1=Danielle J. |last2=Stark |first2=Robert D. |last3=Johnson |first3=Eric V. |date=2001-02-01 |title=Do Woodpecker Drums Encode Information for Species Recognition? |url=https://academic.oup.com/condor/article/103/1/143/5563013 |journal=The Condor |language=en |volume=103 |issue=1 |pages=143–150 |doi=10.1093/condor/103.1.143 |issn=0010-5422 |doi-access=free |archive-date=2023-04-24 |access-date=2023-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230424145502/https://academic.oup.com/condor/article/103/1/143/5563013 |url-status=live }}</ref> Komparaj analizoj inter geografie malproksimaj populacioj de la sama specio montris, ke la kadenco restas stabila tra la tuta disvastiĝa areo de la specio; tio indikas, ke verŝajne ne ekzistas "dialektoj" similaj al tiuj observataj en la kantoj de kantobirdoj.<ref>{{Cite journal |last=Baer |first=Alex |date=2018-01-05 |title=Slave to the Rhythm: Variation in the Acoustic Signaling of Picoides Woodpeckers |url=https://academicworks.cuny.edu/hc_sas_etds/244 |journal=Theses and Dissertations |archive-date=2023-04-29 |access-date=2023-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230429071601/https://academicworks.cuny.edu/hc_sas_etds/244/ |url-status=live }}</ref> La tamburado de pegoj estas regata de aro da nukleoj en la antaŭcerbo, kiuj tre similas al la cerbaj regionoj respondecaj pri la lernado kaj produktado de kantoj ĉe multaj kantbirdoj.<ref>{{cite journal| vauthors =Schuppe ER, Cantin L, Chakraborty M, Biegler MT, Jarvis ER, Chen CC|title=Forebrain nuclei linked to woodpecker territorial drum displays mirror those that enable vocal learning in songbirds|journal=PLOS Biology |year=2022 |volume=20 |issue=9 |article-number=e3001751 |doi=10.1371/journal.pbio.3001751|pmid=36125990 |pmc=9488818 |doi-access=free }}</ref> Studo de 2023 malkaŝis fortan ligon inter manĝoserĉado per eltirado kaj relativa cerbo-grandeco ĉe la familio Pegedoj; tio indikas, ke pli granda cerbo ne nepre rezultigas pli potencajn tambur-kapablojn, sed ja ludas rolon en manĝoserĉaj kondutoj, ĉar la detektado kaj eltirado de ligno-borantaj larvoj el lignaj subtavoloj verŝajne postulas pli grandajn kapablojn pri sensa kaj motora regadoj.<ref>{{Cite journal |last1=Cárdenas-Posada |first1=Ghislaine |last2=Iwaniuk |first2=Andrew N. |last3=Fuxjager |first3=Matthew J. |date=2023-04-01 |title=Extractive foraging behaviour in woodpeckers evolves in species that retain a large ancestral brain |journal=Animal Behaviour |language=en |volume=198 |pages=141–152 |doi=10.1016/j.anbehav.2023.02.003 |issn=0003-3472|doi-access=free |bibcode=2023AnBeh.198..141C }}</ref> ===Voĉo=== Pegoj ne havas tiom vastan gamon da [[Birdokanto|kantoj kaj vokoj]] kiel [[paseroformaj birdoj]], kaj iliaj sonoj tendencas esti pli simplaj laŭ strukturo. Inter la produktataj vokoj estas mallongaj, altatonaj notoj, triloj, kraketaj sonoj, pepado, fajfado, babilado, nazaj zumoj, krioj kaj plendaj kriegoj. Ambaŭ seksoj uzas tiujn vokojn por [[Animala komunikado|komunikado]], kaj ili rilatas al la konkretaj cirkonstancoj, kiel ekzemple [[pariĝado]], [[Teritorio (animaloj)|teritoriaj]] disputoj kaj alarmvokoj. Ĉiu specio havas sian propran gamon da vokoj, kiuj kutime situas en la frekvenc-intervalo de 1,0 ĝis 2,5 kHz por efika disvastiĝo tra arbaraj medioj. Pariĝintaj birdoj povas interŝanĝi mallaŭtajn, malalttonajn vokojn, kaj nestidoj ofte elsendas laŭtajn pet-vokojn el la interno de sia nestokavaĵo.<ref name=Gorman28/> La [[koltorduloj]] havas pli muzikan kanton, kaj en iuj regionoj, la kanto de la ĵus alveninta [[eŭrazia koltordulo]] estas konsiderata kiel anoncanto de la printempo.<ref>{{cite book| vauthors = Noel T |title=Rymes and Roundelayes |url=https://archive.org/details/rymesandroundel00noelgoog |year=1841 |publisher=Smith |page=[https://archive.org/details/rymesandroundel00noelgoog/page/n144 144]}}</ref> La ​​pikumnoj havas kanton konsistantan aŭ el longa, malsupreniranta trilo, aŭ el malsupreniranta serio de du ĝis ses (foje pli) apartaj notoj; tiu kanto atentigas [[ornitologo]]jn pri la ĉeesto de la birdoj, ĉar ili estas facile pretervideblaj.<ref name=Hilty>{{cite book| vauthors = Hilty SL |title=Birds of Venezuela|url=https://books.google.com/books?id=40mFwoALUFUC&pg=PA464|year=2002 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-3409-9 |page=464}}</ref> ===Manĝado=== [[File:WoodpeckerHoles.jpg|thumb|200ra|Truoj boritaj de manĝantaj pegoj]] La plej multaj specioj de pegoj manĝas [[insektoj]]n kaj aliajn [[senvertebruloj]]n vivantajn sub la ŝelo kaj en la ligno, sed ĝenerale la familio karakteriziĝas per manĝa fleksebleco; multaj specioj estas kaj tre ĉiomanĝemaj kaj oportunemaj. La dieto inkluzivas formikojn, termitojn, skarabojn kaj iliajn larvojn, raŭpojn, araneojn, aliajn [[artropodoj]]n, birdovojn, nestidojn, malgrandajn ronĝulojn, lacertojn, fruktojn, nuksojn kaj arbosukon. Multaj insektoj kaj iliaj larvoj estas prenitaj el vivantaj kaj mortintaj arboj per elfosado. La birdo povas aŭdi sonojn el la interno de la ligno, kiuj indikas, kie estus utile fari truon.<ref name=Gorman19/> Iuj specioj, inkluzive de la [[granda buntpego]], povas manĝi [[krustacoj]]n, [[moluskoj]]n kaj kadavraĵojn, kaj ili vizitas birdomanĝejojn por akiri [[sebo]]n kaj hejmajn manĝrestaĵojn.<ref name="hbw">{{cite journal | vauthors = Winkler H, Christie DA, Kirwan GM | year=2020 | title=Great Spotted Woodpecker (''Dendrocopos major''), version 1.0| veditors = del Hoyo J, Elliott A, Sargatal J, Christie DA, de Juana E | journal=Birds of the World | location=Ithaca, NY, USA | publisher=Cornell Lab of Ornithology | doi=10.2173/bow.grswoo.01 | s2cid=226025386 }}</ref> Oni uzas ankaŭ aliajn rimedojn por akiri predon. Iuj specioj, kiel la ruĝnuka sevsuĉulo, ekflugas en la aeron por kapti flugantajn insektojn, kaj multaj specioj esploras fendojn kaj la areon sub la ŝelo, aŭ kolektas predon de folioj kaj branĉetoj. La [[rufa pego]] specialiĝas pri atakado de la nestoj de arboloĝantaj formikoj, kaj la [[termita pego]] manĝas kaj nestas en [[termito|termitejoj]]. Aliaj specioj, kiel la koltorduloj kaj la [[Anda pego]], manĝas tute aŭ parte surgrunde.<ref name=Gorman19/> Ekologie, pegoj helpas konservi arbojn sanaj, malhelpante amasajn infestojn. La familio estas konata pro sia kapablo elpreni ligno-borantajn [[larvo]]jn el trunkoj kaj branĉoj, ĉu la [[ligno]] estas viva aŭ morta. Post kiam ili boris truon en la lignon, ili elprenas la predon per longa, dornohava [[lango]]. Pegoj manĝas skarabojn, kiuj tunelas en arbojn, kaj ekzemple forigas ĝis 85 % de la larvoj de la smeralda fraksen-borulo (''Agrilus planipennis'') el unuopaj [[frakseno]]j.<ref name="Graham2014">{{cite web|url=https://birdsnews.com/2014/resilient-woodpeckers-hard-to-knock-2475/|title=Resilient Woodpeckers hard to knock – or stop| vauthors = Graham R |date=24 July 2014|publisher=Birds News|access-date=24 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160404020322/https://birdsnews.com/2014/resilient-woodpeckers-hard-to-knock-2475/|archive-date=4a de Aprilo 2016}}</ref> La kapablo elfosi permesas al pegoj akiri [[sevo|arbosukon]], gravan nutraĵfonton por iuj specioj. Plej konate, la sevsuĉuloj (genro ''Sphyrapicus'') nutras sin tiamaniere, sed la tekniko ne limiĝas al ili; ankaŭ aliaj, kiel la [[glanpego]] kaj la [[blankkapa buntpego]], manĝas sevon. Iam oni opiniis, ke tiu tekniko limiĝas al la Nova Mondo, sed ankaŭ specioj de la Malnova Mondo, kiel la [[arabia pego]] kaj la granda buntpego, nutras sin tiamaniere.<ref name ="HBW"/> ===Reproduktado=== [[File:BlackWoods.jpg|thumb|maldekstre|Maskla [[nigra pego]] idozorganta]] Ĉiuj membroj de la familio Pegedoj nestas en kavaĵoj, preskaŭ ĉiam en la trunkoj kaj branĉoj de arboj, bone for de la foliaro. Kie eble, oni uzas areon de putra ligno ĉirkaŭita de solida konstruarbo. Kie arboj estas malabundaj, la [[brustomakula pego]] kaj la stridorsa pego elfosas truojn en kaktoj, kaj la anda pego kaj la grunda pego fosas truojn en terbordoj. La kampa pego foje elektas termitajn montetojn, la rufa pego preferas uzi formiknestojn en arboj kaj la bambua pego specialiĝas pri [[bambuo]]j.<ref>Gorman 2014, p. 20</ref> Pegoj ankaŭ elfosas nestotruojn en loĝdomaj kaj komercaj strukturoj kaj lignaj elektraj fostoj.<ref name="Graham2014"/> Pegoj kaj pikumnoj elfosas siajn proprajn nestojn, sed koltorduloj ne faras tion kaj devas trovi jam ekzistantajn kavaĵojn. Tipa nesto havas rondan enirejon, kiu apenaŭ sufiĉas por la birdo, kaj kondukas al pli vasta vertikala kavaĵo sube. Oni ne uzas nestmaterialon, krom kelkaj ligneroj produktitaj dum la elfosado; aliaj ligneroj estas malzorgeme disĵetitaj sur la grundon, tiel provizante videblan indikon pri la loko de la nesto.<ref name="Gorman 2014, p. 22">Gorman 2014, p. 22</ref> Multaj specioj de pegoj elfosas po unu truon ĉiun reproduktan sezonon, foje post pluraj provoj. Necesas ĉirkaŭ unu monato por fini la laboron, kaj forlasitajn truojn uzas aliaj birdoj kaj mamuloj, kiuj nestas en kavaĵoj sed ne kapablas mem elfosi siajn truojn.<ref name=Kotaka> Kotaka N, Matsuoka S (2002). [https://www.jstage.jst.go.jp/article/osj/1/2/1_2_117/_article "Secondary users of Great Spotted Woodpecker (Dendrocopos major) nest cavities in urban and suburban forests in Sapporo City, northern Japan".] ''Ornithological Science''. 1 (2): 117–122. doi:10.2326/osj.1.117.</ref> Kavaĵoj estas tre serĉataj kiel nestlokoj de aliaj birdoj nestantaj en kavaĵoj; tial pegoj alfrontas konkuradon pri la nestlokoj, kiujn ili elfosas, tuj kiam la truo iĝas uzebla. Tiu konkurado povas deveni de aliaj pegospecioj aŭ de aliaj birdoj nestantaj en kavaĵoj, kiel ekzemple [[hirundoj]] kaj [[sturnoj]]. Pegoj povas agreseme ĉikani eblajn konkurantojn kaj ankaŭ uzi aliajn strategiojn por malpliigi la riskon, ke aliaj birdoj forprenu iliajn nestlokojn; ekzemple, la kapuĉa melanerpego elfosas sian neston ĉe la malsupra flanko de malgranda branĉo, kio malpliigas la probablon, ke pli granda specio transprenu kaj vastigu ĝin.<ref>{{cite journal|vauthors=Short LL|year=1979|title=Burdens of the Picid Hole-Excavating Habit|journal=Wilson Bulletin|volume=91|issue=1|pages=16–28|url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v091n01/p0016-p0028.pdf|archive-date=2014-05-02|access-date=2013-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20140502201404/http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v091n01/p0016-p0028.pdf|url-status=live}}</ref> Membroj de la familio Pegedoj estas tipe monogamaj; tamen kelkaj specioj reproduktiĝas kunlabore, kaj oni raportis kazojn de [[poligamio]] ĉe aliaj.<ref>{{cite journal | vauthors = Wiktander U, Olsson O, Nilsson SG |title=Parental care and social mating system in the Lesser Spotted Woodpecker ''Dendrocopos minor'' |journal=Journal of Avian Biology|year=2000 |volume=31 |issue=4 |pages=447–456 |doi=10.1034/j.1600-048X.2000.310003.x|bibcode=2000JAvBi..31..447W |s2cid=56399785 |url=http://lup.lub.lu.se/record/145888 }}</ref> Oni raportis ankaŭ poliandrion — situacion, en kiu ino zorgas pri du idaroj kun du malsamaj maskloj — ĉe la Kariba melanerpo (''Melanerpes superciliaris'').<ref>{{cite journal |vauthors=Willimont LA, Jackson JA, Jackson BJ |year=1991 |title=Classical polyandry in the West Indian woodpecker on Abaco, Bahamas |journal=Wilson Bulletin |volume=103 |pages=124–125 |url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v103n01/p0124-p0125.pdf |archive-date=2015-04-03 |access-date=2013-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403124317/http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v103n01/p0124-p0125.pdf |url-status=live }}</ref> Alia nekutima socia sistemo estas tiu de la glanpego (''Melanerpes formicivorus''); temas pri specio kun poliginandria kaj kunlabora reproduktado, ĉe kiu grupoj de ĝis 12 individuoj reproduktiĝas kaj helpas zorgi pri la idoj.<ref name="HBW" /> Junaj birdoj el antaŭaj jaroj povas resti por helpi pri la zorgado de la idoj de la grupo; studoj montris, ke dum la reprodukta sukceso de la grupo pliiĝas kune kun la grupgrandeco, la individua sukceso malpliiĝas. Birdoj povas esti devigitaj resti en grupoj pro manko de disponebla vivejo, al kiu ili povus disvastiĝi.<ref name="Koenig">{{cite journal| vauthors = Koenig WD |title=Reproductive success, group size, and the evolution of cooperative breeding in the acorn woodpecker |journal=The American Naturalist|year=1981 |volume=117 |issue=4 |pages=421–443 |doi=10.1086/283726 |jstor=2460453|bibcode=1981ANat..117..421K |s2cid=85399703}}</ref> [[File:Дятел кормит дятлёнка, Битцевский лес.jpg|thumb|[[Granda buntpego]] nutrata sian idon, Rusio]] La paro kunlaboras por konstrui la neston, kovi la ovojn kaj zorgi la idojn, kiuj naskiĝas senhelpaj. Tamen, ĉe la plej multaj specioj, la masklo plenumas la plej grandan parton de la nestofosado kaj transprenas la noktan deĵoron dum la [[kovado]]. La ovaro kutime konsistas el du ĝis kvin rondaj, blankaj ovoj. Ĉar tiuj birdoj nestas en kavaĵoj, iliaj ovoj ne bezonas kamuflaĵon, kaj la blanka koloro helpas la gepatrojn vidi ilin en malforta lumo. La ovoj estas kovataj dum proksimume 11–14 tagoj antaŭ ol oakzas eloviĝo. Poste necesas ĉirkaŭ 18–30 tagoj por ke la idoj plene plumkovriĝu kaj pretu forlasi la neston. Ĉe la plej multaj specioj, baldaŭ poste, la idoj estas lasitaj zorgi pri si mem; esceptoj estas diversaj sociaj specioj kaj la [[stria melanerpo]], ĉe kiuj la plenkreskuloj daŭre nutras siajn idojn dum pluraj monatoj. Ĝenerale, nestado en kavaĵoj estas sukcesa strategio, kaj oni produktas pli grandan proporcion de idoj ol ĉe birdoj, kiuj nestas sub la libera ĉielo. En Afriko, pluraj specioj de [[mielindikantoj]] estas [[nestoparazitado|nestoparazitoj]] de pegoj.<ref name="Gorman 2014, p. 22"/> ==Sistematiko== [[File:Lesser_Goldenback.jpg|thumb|Nigrapuga flampego (''Dinopium benghalense'') en Guwahati, Barato.]] Pegedoj estas nur unu el naŭ vivantaj familioj en la ordo [[Pegoformaj]]. Tradicie oni komprenis aliajn membrojn de tiu grupo, kiel la [[jakamaroj]], la [[bukonedoj]], la barbuloj, la [[tukanoj]], kaj la [[mielindikantoj]] kiel proksime rilatajn al la pega familio (''Picinae'' aŭ veraj pegoj), [[pikumnoj]], [[koltorduloj]], kaj [[sevsuĉuloj]]). La klado [[Pici]] (pegoj, barbuloj, tukanoj, kaj mileindikantoj) estas bone subtenita kaj kunhavas [[Daktileco|zigodaktilecajn piedojn]] kun la [[Galbuli]] (bukonoj kaj jakamaroj). Pli ĵuse, kelkaj analizoj de [[DNA]] konfirmis, ke Pici kaj [[Galbuli]] estas frataj grupoj.<ref name=Johansson> Johansson US, Ericson GP (2003). [https://web.archive.org/web/20181004210235/http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf "Molecular support for a sister group relationship between Pici and Galbulae (Piciformes sensu Wetmore 1960)" (PDF).] ''Journal of Avian Biology''. 34 (2): 185–197. Bibcode:2003JAvBi..34..185J. doi:10.1034/j.1600-048X.2003.03103.x. Arkivita el la originalo (PDF) en 2018-10-04. Alirita en 2006-09-01.</ref> La [[filogenetiko|filogenetika]] rilato inter la pegedoj kaj la ok aliaj familioj en la ordo Pegoformaj estas montrita en la malsupra [[kladogramo]].<ref>{{Cite journal | last1=Kuhl | first1=H. | last2=Frankl-Vilches | first2=C. | last3=Bakker | first3=A. | last4=Mayr | first4=G. | last5=Nikolaus | first5=G. | last6=Boerno | first6=S.T. | last7=Klages | first7=S. | last8=Timmermann | first8=B. | last9=Gahr | first9=M. | date=2021 | title=An unbiased molecular approach using 3′-UTRs resolves the avian family-level tree of life | journal=Molecular Biology and Evolution | volume=38 | issue=1 | pages=108–127 | doi=10.1093/molbev/msaa191 | doi-access=free | pmid=32781465 | pmc=7783168 | hdl=21.11116/0000-0007-B72A-C | hdl-access=free }}</ref><ref>{{ cite journal | last1=Stiller | first1=J. | display-authors=etal | year=2024 | title=Complexity of avian evolution revealed by family-level genomes | journal=Nature | volume=629 | issue= 8013| pages=851–860 | doi=10.1038/s41586-024-07323-1 | doi-access=free | pmid=38560995 | pmc=11111414 | bibcode=2024Natur.629..851S }}</ref> La nombro da specioj en ĉiu familio estas prenita el taksonomio publikigita de [[AviList]].<ref name=avilist>{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=30a de Januaro 2026 }}</ref> {{Clade| style=font-size:100%;line-height:100% |label1=[[Pegoformaj]] |1={{clade |1={{clade |1=[[Galbuledoj]] – jakamaroj (18 specioj) |2=[[Bukonedoj]] – bukonoj (37 specioj) }} |2={{clade |1={{clade |1=[[Indikatoredoj]] – mielindikantoj (16 specioj) |2='''Pegedoj''' – pegoj (237 specioj) }} |2={{clade |1=[[Megalaimedoj]] – Aziaj barbuloj (35 specioj) |2={{clade |1=[[Libiedoj]] – Afrikaj barbuloj (43 specioj) |2={{clade |1=[[Kapitonedoj]] – Amerikaj barbuloj (15 specioj) |2={{clade |1=[[Semnornitedoj]] – tukanbarbuloj (2 specioj) |2=[[Ramfastedoj]] – tukanoj (37 specioj) }} }} }} }} }} }} }} La nomo ''Picidae'' (Pegedoj) por la familio estis enkondukita de la angla zoologo [[William Elford Leach]] en gvidilo pri la kolektoj de la [[Brita Muzeo]], publikigita en 1819.<ref>{{ cite book | last=Leach | first=William Elford | author-link=William Elford Leach | year=1819 | chapter=Eleventh Room | title=Synopsis of the Contents of the British Museum | location=London | publisher=British Museum | edition=15th | pages=63–68 [66] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=YSlhAAAAcAAJ&pg=PA66 }}.</ref><ref>{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | author-link= | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume=222 | publisher=American Museum of Natural History | location=New York | pages=146, 245 | hdl=2246/830 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 | archive-date=2020-09-01 | access-date=2017-06-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200901224756/http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 | url-status=live }}<!--Linked page allows download of the 48MB pdf--><!-- Bock cites the 17th edition from 1820 but the name was included in the 15th edition published in 1819--></ref> La filogenio estis ĝisdatigita surbaze de novaj scioj pri [[Konverĝa evoluo|konverĝaj]] ŝablonoj kaj evolucia historio.<ref name=Benz> Benz BW, Robbins MB, Peterson AT (Aŭgusti 2006). "Evolutionary history of woodpeckers and allies (Aves: Picidae): placing key taxa on the phylogenetic tree". ''Molecular Phylogenetics and Evolution''. 40 (2): 389–99. Bibcode:2006MolPE..40..389B. doi:10.1016/j.ympev.2006.02.021. PMID 16635580.</ref><ref name=Moore> Moore WS, Weibel AC, Agius A (2006). [https://clas.wayne.edu/biosci?utm_source=bio.wayne.edu "Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus Veniliornis (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns" (PDF).] ''Biological Journal of the Linnean Society''. 87 (4): 611–624. doi:10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x. Arkivita (PDF) el la originalo en 2011-09-29. Alirita en 2006-09-01.</ref> Precipe, la interrilatoj inter la genroj de ''Picinae'' estis grandparte klarigitaj, kaj oni konstatis, ke la [[Antila pikumno]] estas postvivanta branĉo de pra-pegoj. Genetika analizo konfirmas la monofilion de Pegedoj, kiuj ŝajne originis en la Malnova Mondo, kvankam la geografia origino de ''Picinae'' restas neklara. La grupo ''Picumninae'' (Pikumnenoj) estas taksata kiel parafiletika.<ref name=Benz/> Morfologiaj kaj kondutaj trajtoj, krom DNA-pruvoj, indikas la genron ''[[Hemicircus]]'' kiel fratan grupon de ĉiuj ceteraj veraj pegoj, aldone al frat-grupa rilato inter la triboj de veraj pegoj ''Dendropicini'' kaj ''Malarpicini''.<ref name="mane">{{cite journal | vauthors = Manegold A, Töpfer T |title=The systematic position of ''Hemicircus'' and the stepwise evolution of adaptations for drilling, tapping and climbing up in true woodpeckers (Picinae, Picidae) |journal=Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research | date=2013 |volume=51 |issue=1 |pages=72–82 |doi=10.1111/jzs.12000 |doi-access=free }}</ref> La jena [[kladogramo]] baziĝas sur la ampleksa [[molekula filogenetiko|molekul-filogenetika]] studo pri pegoj, publikigita en 2017, kune kun la listo de birdospecioj publikigita de [[AviList]]. La [[kuba pego]], apartenanta al la monotipa genro ''Xiphidiopicus'', ne estis inkluzivita en la studon.<ref name=shakya>{{Cite journal | last1=Shakya | first1=S.B. | last2=Fuchs | first2=J. | last3=Pons | first3=J.-M. | last4=Sheldon | first4=F.H. | date=2017 | title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=116 | pages=182–191 | doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005 | pmid=28890006 | url=https://www.researchgate.net/publication/319596154 | doi-access=free | bibcode=2017MolPE.116..182S }}</ref><ref name=avilist/> La relativaj pozicioj de ''Picumninae'', ''Sasiinae'' kaj ''Picinae'' en la kladogramo estas necertaj. En la studo de 2017, la rezultoj dependis de tio, kiu el du malsamaj statistikaj proceduroj estis uzata por analizi la datumojn pri DNA-sekvencoj. Unu metodo trovis, ke ''Sasiinae'' estas fratgrupo de ''Picinae'' (kiel montrite malsupre), dum la alia metodo trovis, ke ''Sasiinae'' estas fratgrupo de klado enhavanta kaj ''Picumninae'' kaj ''Picinae''.<ref name=shakya/> {{clade|style=font-size:90%;line-height:90% |label1='''Pegedoj''' |1={{clade |label1=[[Jynginae]] |1=''[[Jynx]]'' – 2 specioj (koltorduloj) |2={{clade |label1=[[Picumninae]] |1=''[[Picumnus (birdo)|Picumnus]]'' – 25 specioj (pikumnoj aŭ pegetoj) |2={{clade |label1=Sasiinae |1={{clade |1=''[[Verreauxia (birdo)|Verreauxia]]'' – [[Afrika pegeto]] |2=''[[Sasia]]'' – 2 specioj (pegetoj) }} |label2=[[Picinae]] |2={{clade |1={{clade |label1=Nesoctitini |1=''[[Nesoctites]]'' – [[Antila pegeto]] |label2=Hemicirini |2=''[[Hemicircus]]'' – 2 specioj }} |2={{clade |label1=Picini |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Micropternus]]'' – [[Rufa pego]] |2=''[[Meiglyptes]]'' – 4 specioj }} |2={{clade |1=''[[Gecinulus]]'' – 3 specioj |2=''[[Dinopium]]'' – 5 specioj (fajrdorsuloj) }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Picus (birdo)|Picus]]'' – 13 specioj |2={{clade |1=''[[Chrysophlegma]]'' – 3 specioj |2={{clade |1=''[[Pardipicus]]'' – 2 specioj |2={{clade |1=''[[Geocolaptes]]'' – grunda pego |2=''[[Campethera]]'' – 10 specioj }} }} }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Mulleripicus]]'' – 4 specioj |2=''[[Dryocopus]]'' – 6 specioj }} |2={{clade |1=''[[Celeus (birdo)|Celeus]]'' – 12 specioj |2={{clade |1=''[[Piculus]]'' – 7 specioj |2=''[[Colaptes]]'' – 14 specioj }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=Campephilini |1={{clade |1=''[[Campephilus]]'' – 12 specioj |2={{clade |1=''[[Blythipicus]]'' – 2 specioj |2=''[[Chrysocolaptes]]'' – 10 specioj }} }} |label2=Melanerpini |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Sphyrapicus]]'' – 4 specioj (sevsuĉuloj) |2=''[[Melanerpes]]'' – 23 specioj }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Picoides]]'' – 3 specioj |2=''[[Yungipicus]]'' – 7 specioj }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Dendrocoptes]]'' – 4 specioj (inklude ''[[Leiopicus]]'') |2={{clade |1=''[[Chloropicus]]'' – 3 specioj |2=''[[Dendropicos]]'' – 12 specioj }} }} |2={{clade |1=''[[Dendrocopos]]'' – 12 specioj |2={{clade |1=''[[Dryobates]]'' – 6 specioj |2={{clade |1=''[[Leuconotopicus]]'' – 6 specioj |2=''[[Veniliornis]]'' – 14 specioj }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ===Listo de genroj=== [[File:Picumnus temminckii2.jpg|thumb|[[Teminka pikumno]]<br />(''Picumnus temminckii'')]] [[File:Red-crowned woodpecker (Melanerpes rubricapillus rubricapillus) female.jpg|thumb|[[Ruĝkrona pego]]<br />(''Melanerpes rubricapillus rubricapillus'')<br />ino, [[Tobago]]]] La pega familio Pegedoj enhavas 36 genrojn.<ref name=avilist/> Pli detale, ĉe [[listo de pegospecioj]]. [[File:Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG|thumb|Cuban green woodpecker<br />(''Xiphidiopicus percussus'')<br />female, [[Cuba]]]] [[File:Campo flicker (Colaptes campestris) female.JPG|thumb|[[Kampopego]]<br />''Colaptes campestris''<br />ino, [[Brazilo]]]] '''Familio: Pegedoj''' * '''Subfamilio: Jynginae''' – [[koltorduloj]] ** ''[[Jynx]]'' (2 specioj) * '''Subfamilio: Picumninae''' – [[pikumnoj]]<ref>{{Cite journal| vauthors = Fuchs J, Ohlson J, Ericson P, Pasquet E |date=2006|title=Molecular phylogeny and biogeographic history of the piculets (Piciformes: Picumninae)|journal=Journal of Avian Biology | volume=37 | issue=5 | pages=487–496 | doi=10.1111/j.0908-8857.2006.03768.x }}</ref> ** ''[[Picumnus (birdo)|Picumnus]]'' – pegetoj (25 specioj) * '''Subfamilio: Sasiinae'''<ref name=sangster2022/> ** ''[[Verreauxia (birdo)|Verreauxia]]'' – Afrika pegeto ** ''[[Sasia]]'' – Aziaj pegetoj (2 specioj) * '''Subfamilio: [[Picinae]]''' – veraj pegoj **'''Tribo Nesoctitini''' ***''[[Nesoctites]]'' – monotipa: [[Antila pegeto]] **'''Tribo Hemicircini''' ***''[[Hemicircus]]'' – 2 specioj **'''Tribo Picini''' ***''[[Micropternus]]'' – monotipa: [[Rufa pego]] ***''[[Meiglyptes]]'' – 4 specioj ***''[[Gecinulus]]'' – 3 specioj ***''[[Dinopium]]'' – 5 specioj ([[Fajrdorsuloj]]) ***''[[Picus (genro)|Picus]]'' – 13 specioj ***''[[Chrysophlegma]]'' – 3 specioj ***''[[Pardipicus]]'' – 2 specioj ***''[[Geocolaptes]]'' – monotipa: [[grunda pego]] ***''[[Campethera]]'' – 10 specioj ***''[[Mulleripicus]]'' – 4 specioj ***''[[Dryocopus]]'' – 6 specioj ***''[[Celeus (birdo)|Celeus]]'' – 12 specioj ***''[[Piculus]]'' – 7 specioj ***''[[Colaptes]]'' – 15 specioj **'''Tribo Campephilini''' ***''[[Campephilus]]'' – 12 specioj ***''[[Blythipicus]]'' – 2 specioj ***''[[Chrysocolaptes]]'' – 10 specioj ([[Fajrdorsuloj]]) **'''Tribo Melanerpini''' ***''[[Sphyrapicus]]'' – 4 specioj (sevsuĉuloj) ***''[[Melanerpes]]'' – 23 specioj ***''[[Picoides]]'' – 3 specioj ***''[[Yungipicus]]'' – 7 specioj ***''[[Leiopicus]]'' – monotipa: [[Flavkrona pego]] ***''[[Dendrocoptes]]'' – 3 specioj ***''[[Chloropicus]]'' – 3 specioj ***''[[Dendropicos]]'' – 12 specioj ***''[[Dendrocopos]]'' – 12 specioj ***''[[Dryobates]]'' – 6 specioj ***''[[Leuconotopicus]]'' – 6 specioj ***''[[Veniliornis]]'' – 14 specioj ***''[[Xiphidiopicus]]'' – monotipa: [[Kuba pego]] == Kelkaj oftaj taksonoj == Oni distingas 240 speciojn, en 35 genroj kaj en tri subfamilioj. * [[Koltordulo]]j, ''Jynginae'' ** [[Eŭrazia koltordulo]] ''Jynx torquilla'' ** [[Ruĝgorĝa koltordulo]] ''Jynx ruficollis'' * [[Pikumnoj]] aŭ [[Rondvostaj pegoj]], ''[[Picumninae]]'' aŭ [[Pikumnenoj]] (artikolo kun kompleta taksonomio) ** [[Blankastria pikumno]], ''Picumnus cirratus'' ** [[Teminka pikumno]], ''Picumnus temminckii'' * ''[[Picinae]]'' aŭ [[Pegenoj]] (artikolo kun kompleta taksonomio) ** [[Picus]] *** [[Vermiljona pego]], ''Picus mineaceus'' *** [[Malgranda flavnukulo]], ''Picus chlorolophus'' *** [[Verda pego]] ''Picus viridis'' *** [[Griza pego]] ''Picus canus'' *** [[Flavnuka verdpego]] ''Picus flavinucha'' *** [[Japana verdpego]] ''Picus awokera'' *** [[Vaijanta pego]], ''Picus vaillantii'' *** [[Nigrakapa verdpego]], ''Picus erythropygius'' ** [[Dendrokopoj]] kaj aliaj [[Buntpegoj]] *** [[Granda buntpego]] ''Dendrocopos major'' *** [[Siria buntpego]], ''Dendrocopos syriacus'' *** [[Mezgranda buntpego]] ''Dendrocopos medius'' *** [[Malgranda buntpego]] ''Dendrocopos minor'' aŭ ''Picoides minor'' *** [[Blankdorsa buntpego]] ''Dendrocopos leucotos'' *** [[Trifingra buntpego]] ''Picoides tridactylus'' *** [[Strivizaĝa buntpego]] ''Picoides pubescens'' *** [[Amerika trifingra buntpego]], ''Picoides dorsalis'' *** [[Hararpego]], ''Picoides villosus'' *** [[Blankkapa buntpego]], ''Picoides albolarvatus'' ** [[Driokopoj]] *** [[Strivizaĝa nigropego]], ''Dryocopus lineatus'', kiu montras blankan strion sur vizaĝo. *** [[Blankvizaĝa nigropego]], ''Dryocopus pileatus'', kiu montras blankajn zonojn sur vizaĝo. *** [[Blankventra nigropego]], ''Dryocopus javensis''. *** [[Nigra pego]] ''Dryocopus martius'' *** [[Eburbeka pego]] ''Campephilus principalis'' Aparte oni klasas nuntempe la ununura specion de ''[[Nesoctitinae]]'', [[Nesoktinenoj]] aŭ [[Antila pikumno]]. ==Pego kaj homoj== Anekdoto montras ilian inteligentecon: la verkisto [[Elian-J. Finbert]] vidis en ''Cabris'' (en la franca departemento [[Alpes-Maritimes]]) pegon, kiu estis trovinta la taŭgan manieron malfermi la malmolegan ŝelon de migdaloj, fiksinte ilin inter du ŝtonoj, kiel en ŝraŭbtenilo, ĝi estis trovinta la oportunan flankon kaj la ĝustan manieron laŭ kiuj ĝi devis bati la ŝelon por ĝin frakasi por povi eltiri la manĝeblan migdalon. == En Esperanto == [[Marjorie Boulton]] kolektas tradician [[Popolrakonto|popolrakonton]] el [[Rumanio]] pri la mita deveno de [[pego]]j. Laŭ tiu, [[Dio]] volis puni scivolemon de longnaza maljunulino kaj donis al ŝi sakon plenplena de zumantaj insektoj, vespoj, kuloj ktp., kun rekomendo nemalfermi ĝin, sed tion ŝi ne kapablis, malfermis la sakon kaj la tuta insektaro fuĝis; ŝi klopodis remeti ili en la sakon, sed tio tute maleblis. Do, Dio konvertis ŝin en pego, kiu ankoraŭ serĉas insektojn tra la arbotrunkoj.<ref> [[Marjorie Boulton]], [[Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro]], [[Universala Esperanto-Asocio]], [[Roterdamo]], [[1984]], dua eldono 1993. paĝo 329-330.</ref> == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="200"> Celeus flavescens -Horto Florestal, Sao Paulo, Brazil -male-8.jpg|''Celeus flavescens'' Northern Flicker.jpg|''Colaptes auratus'' Powerful Woodpecker - Ecuador S4E2767.jpg|''Campephilus pollens'' Red-breasted Sapsucker - Novato, California.jpg|[[Ruĝbrusta sevsuĉulo]] Fulvous-breasted Woodpecker (Dendrocopos macei) at Kolkata I IMG 3848.jpg|''Dendrocopos macei'' Jynx torquilla vlaskop cropped.jpg|[[Eŭrazia koltordulo]] Melanerpes erythrocephalus -tree trunk-USA.jpg|''Melanerpes erythrocephalus'' </gallery> == Notoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Pegedo (rolulo)]] {{Portalo Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Picidae|ReVo=peged}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Pegoformaj]] [[Kategorio:Pegedoj]] fb4cgcdhzfv7dpsonr6j3xakl854qcr 9495024 9495022 2026-10-17T23:52:37Z Kani 670 /* Listo de genroj */ 9495024 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = [[Dosiero:PileatedWoodpeckerFeedingonTree, crop.jpg|240px]] |priskribo de dosiero = [[Blankvizaĝa nigropego]] |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |familio = Pegedoj ''Picidae'' |familio aŭtoritato = [[William Elford Leach|Leach]], 1819 |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2= ''[[Jynx]]''<br /> ''[[Melanerpes]]''<br /> ''[[Sevsuĉuloj]], [[Sphyrapicus]]''<br /> ''[[Xiphidiopicus]]''<br /> ''[[Dendropicos]]''<br /> ''[[Dendrokopoj]], [[Dendrocopos]]''<br /> ''[[Picoides]]''<br /> ''[[Veniliornis]]''<br /> ''[[Campethera]]''<br /> ''[[Geocolaptes]]''<br /> ''[[Dinopium]]''<br /> ''[[Meiglyptes]]''<br /> ''[[Hemicircus]]''<br /> ''[[Micropternus]]''<br /> ''[[Pegoj]], [[Picus]]''<br /> ''[[Mulleripicus]]''<br /> ''[[Driokopoj]], [[Dryocopus]]''<br /> ''[[Celeus (genro)|Celeus]]''<br /> ''[[Piculus]]''<br /> ''[[Colaptes]]''<br /> ''[[Kampefiloj]], [[Campephilus]]''<br /> ''[[Chrysocolaptes]]''<br /> ''[[Reinwardtipicus]]''<br /> ''[[Blythipicus]]''<br /> ''[[Gecinulus]]'' |genro aŭtoritato = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} '''Pegedoj''' (''Picidae'')<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> estas familio de birdoj en la ordo [[pegoformaj birdoj|pegoformaj]], kiu inkludas ankaŭ la [[Pikumnoj]]n, la [[Koltordulo]]jn, kaj la [[Sevsuĉuloj]]n.<ref>{{Cite web |title=Family Picidae - Woodpeckers, Piculets, Wrynecks |last=Bouglouan |first=Nicole |work=oiseaux-birds.com |date= |access-date=2a de Decembro 2022 |url=https://www.oiseaux-birds.com/page-picidae-family.html |archive-date=30a de Novembro 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130145157/https://www.oiseaux-birds.com/page-picidae-family.html |url-status=live }}</ref> Membroj de tiu familio troviĝas tutmonde, escepte ĉe [[Aŭstralio]], [[Nov-Gvineo]], [[Nov-Zelando]], [[Madagaskaro]], kaj la plej polusaj regionoj. Plimulto de specioj vivas en [[arbaro]]j, kvanakm kelkaj specioj vivas ankaŭ en senarbaj areoj, kiel ĉe rokaj montetoj kaj dezertoj, kaj la [[Kakta pego]] specializiĝas en la ekspluatado de [[kakto]]j. Tiuj birdoj surgrimpas la trunkojn kaj branĉojn de la arboj. Ili nutras sin per la [[insekto]]j trovitaj en la putrinta ligno, la arbŝeloj aŭ surtere. Tiucele ili frapas sur ligno por ke la bruo elirigu la insektojn el siaj truoj, kaj tiam povi kapti ilin. Multaj virbirdoj havas ruĝan makulon surkape aŭ surventre. Ondiĝanta estas ilia flugmaniero. Pleje el inter la specioj "tamburas" ĉe printempo: elektinte sekan trunkon, ili frapadas la lignon per la beko rapide kaj multfoje sinsekve, tio eligas bruon, kiu sonoras plimalpli, ĝis malproksime aŭdeblas kaj rolas kiel ties kanto. Kelkaj specioj varigas sian dieton per fruktoj, birdovoj, bestetoj, arbosevo, homaj restaĵoj, kaj [[kadavraĵo]]j. Ili kutime nestas kaj ripozas en truoj, kiujn ili elfosas en arbotrunkoj, kaj iliaj forlasitaj truoj gravas por aliaj birdoj nestantaj en kavaĵoj. Ili foje konfliktas kun homoj, kiam ili faras truojn en konstruaĵoj aŭ manĝas fruktojn, sed ili plenumas utilan servon forigante damaĝajn insektojn el arboj. La Pegedoj estas unu el naŭ vivantaj familioj en la [[ordo (biologio)|ordo]] [[Pegoformaj]], dum la aliaj estas la [[Sudamerikaj barbuloj|barbuloj]] (enhavantaj tri familioj), la [[tukanoj]], la [[Semnornis|tukanbarbuloj]], kaj la [[mielindikantoj]], kiuj (kun la pegoj) formas la [[klado]]n [[Pici|Pici]], kaj la [[jakamaroj]] kaj [[bukonedoj]] en la klado [[Galbuli]]. Sekvencado de [[DNA]] konfirmis la [[frata taksono|fratajn rilatojn]] de tiuj du grupoj. La familio Pegedoj enhavas ĉirkaŭ 240 [[specio]]jn aranĝitajn en 35 [[Genro|genrojn]]. Preskaŭ 20 specioj estas minacataj al [[formorto]] pro [[habitatoperdo]] aŭ [[habitata fragmentado]]. Oni kredas, ke unu specio, nome la Bermuda pego, formortis en la [[17-a jarcento]], dum du aliaj (nome la [[Eburbeka pego]] kaj la [[Imperia kampefilo]]) estas ĝenerale konsiderataj formortintaj, kvankam ties statuso ne estas universale akceptata; la [[IUCN]] listas ambaŭ en la kategorio de [[draste endanĝerigita]]j je aprilo 2026.<ref>{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/species/22681417/179185354|title=IUCN Red List of Threatened Species|website=Iucnredlist.org|date=31a de Aŭgusto 2020 |access-date=5a de Majo, 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/species/22681425/182588014|title=IUCN Red List of Threatened Species|website=Iucnredlist.org|date=21a de Aŭgusto 2020|access-date=5a de Majo, 2026|archive-date=10a de Decembro 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210043800/https://www.iucnredlist.org/species/22681425/182588014|url-status=live}}</ref> ==Ĝeneralaj trajtoj== [[File:Black-rumped Flameback I IMG 7424.jpg|left|thumb|[[Nigrapuga fajrdorsulo]] uzanta sian voston kiel subtenilon.]] La familio de la pegedoj enhavas la etajn [[Pikumnoj|pikumnojn]]; la plej malgranda el ili ŝajnas esti la [[orfrunta pegeto]], kun longo de 7,5 cm kaj pezo de 8,9 g.<ref>{{cite book|vauthors=Winkler H, Christie DA, Bonan A|year=2020|chapter=Bar-breasted Piculet (''Picumnus aurifrons'')|title=Birds of the World |veditors=del Hoyo J, Elliott A, Sargatal J, Christie DA, de Juana E|publisher= Cornell Lab of Ornithology|place= Ithaca, NY, USA}}</ref><ref name= CRC>{{cite book |title=CRC Handbook of Avian Body Masses |edition=2nd |editor-first=John B. Jr. |editor-last=Dunning |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1-4200-6444-5}}</ref> Iuj el la plej grandaj pegedoj povas superi longon de 50 cm. La plej granda ankoraŭ ekzistanta specio estas la granda [[ardeza pego]], kiu pezas averaĝe 430 g – kaj ĝis 563 g – kaj estas inter 45 kaj 55 cm lnga. La [[imperia kampefilo]] (55 ĝis 61 cm) kaj la [[eburbeka pego]] (ĉirkaŭ 48 ĝis 53 cm, kaj 516 g) estus ambaŭ pli grandaj,<ref name = "HBW"/><ref name= CRC/><ref>{{cite book|author=Jackson JA |year=2020|chapter=Ivory-billed Woodpecker (''Campephilus principalis'')|title=Birds of the World|veditors=Poole AF, Gill FB |publisher=Cornell Lab of Ornithology|place= Ithaca, NY, USA}}</ref><ref>{{cite book|vauthors=Howell SN, Webb S |year=1995|title=A guide to the birds of Mexico and northern Central America|publisher= Oxford University Press}}</ref><ref>{{cite journal|doi=10.1017/S0266467404001579|title=Foraging ecology of woodpeckers in lowland Malaysian rain forests|year=2004 |last1=Styring |first1=Alison R. |last2=Hussin |first2=Mohamed Zakaria bin |journal=Journal of Tropical Ecology |volume=20 |issue=5 |pages=487–494 |s2cid=83528456 }}</ref> kvankam oni ĝenerale konsideras ambaŭ speciojn formortintaj en la 20-a jarcento. La plumaro de pegoj varias de senbrila ĝis okulfrapa. La koloroj de multaj specioj baziĝas sur olivecaj kaj brunaj nuancoj, kaj kelkaj estas makulecaj, kio sugestas bezonon kamufli; aliaj havas buntajn ŝablonojn el nigra, blanka kaj ruĝa koloroj, kaj multaj havas kreston aŭ tufajn plumojn sur la verto. Pegoj tendencas montri [[seksa duformismo|seksan duformismon]], sed la diferencoj inter ambaŭ seksoj estas ĝenerale malgrandaj; esceptoj estas la [[nigrablanka sevsuĉulo]] kaj la [[oranĝdorsa flampego]], kiuj klare diferencas. La plumaro estas tute anstataŭigata per [[plumoŝanĝo]] unufoje jare, krom ĉe la [[Koltordulo|koltorduloj]], kiuj havas kroman partan plumoŝanĝon antaŭ la reproduktado.<ref name=Gorman22>Gorman 2014, pp. 22–23</ref> Pegoj, pikumnoj kaj koltorduloj posedas karakterizajn [[daktileco|zigodaktilajn piedojn]], konsistantajn el kvar fingroj, el kiuj la unua ([[halukso]]) kaj la kvara direktiĝas malantaŭen, dum la dua kaj tria direktiĝas antaŭen. Ĉi tiu aranĝo de la piedo taŭgas por ekteni branĉojn kaj trunkojn de arboj. Membroj de ĉi tiu familio povas grimpi vertikale supren laŭ arbotrunkoj, kio utilas por agadoj kiel serĉado de nutraĵo aŭ elfosado de nestoj. Krom fortaj ungegoj kaj piedoj, pegoj havas mallongajn, fortajn krurojn. Tio estas tipa trajto de birdoj, kiuj regule serĉas nutraĵon sur trunkaroj. Esceptoj estas la [[nigradorsa pego]] kaj la [[Amerika trifingra buntpego|amerika]] kaj [[Eŭrazia trifingra buntpego|eŭrazia tripiedfingraj pegoj]], kiuj havas nur tri fingrojn ĉe ĉiu piedo. La vostoj de ĉiuj pegoj, krom tiuj de pikumnoj kaj koltorduloj, estas rigidaj; kiam la birdo ripozas sur vertikala surfaco, la vosto kaj la piedoj kunlaboras por subteni ĝin.<ref name ="HBW"/> Pegoj havas fortajn [[beko]]jn, kiujn ili uzas por bori kaj tamburi sur arboj, kaj longajn, gluecajn langojn por elpreni manĝaĵon (insektojn kaj larvojn).<ref name = "HBW">Winkler, Hans & Christie, David A. (2002), "Family Picidae (Woodpeckers)" ''in'' del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (2002). ''[[Handbook of the Birds of the World]]. Volume 7: Jacamars to Woodpeckers.'' Lynx Edicions. {{ISBN|978-84-87334-37-5}}</ref> La bekoj de pegoj estas tipe pli longaj, pli akraj kaj pli fortaj ol tiuj de pikumnoj kaj koltorduloj, sed ilia [[morfologio (biologio)|morfologio]] estas tre simila. La ĉizil-simila pinto de la beko restas akra danke al la bekobatado ĉe birdoj, kiuj regule uzas ĝin kontraŭ ligno. La beko konsistas el tri tavoloj: ekstera ingo nomata ''ramfoteko'', farita el skvamoj el keratinaj proteinoj; interna osta tavolo, kiu havas grandan kavaĵon kaj mineraligitajn [[kolageno|kolagenajn]] fibrojn; kaj meza tavolo el pora osto, kiu ligas la aliajn du tavolojn. Krome, la lang-osto (aŭ [[hioido]]) de la pego estas tre longa kaj volviĝas ekster la kranio tra speciala kavo, tiel mildigante la ŝokon por la cerbo.<ref name="Wang">{{cite journal | vauthors = Wang L, Cheung JT, Pu F, Li D, Zhang M, Fan Y | title = Why do woodpeckers resist head impact injury: a biomechanical investigation | journal = PLOS ONE | volume = 6 | issue = 10 | article-number = e26490 | year = 2011 | pmid = 22046293 | pmc = 3202538 | doi = 10.1371/journal.pone.0026490 | bibcode = 2011PLoSO...626490W | doi-access = free }}</ref> Kombinite, tiu anatomio helpas la bekon absorbi mekanikan streĉon.<ref>{{cite web |url=http://sciencenotes.org/woodpecker-beak-shock-absorbers/ |title=Woodpecker Beak Shock Absorbers |vauthors=Helmenstine T |date=8 May 2014 |work=Science Notes |access-date=24a de Julio 2017 |archive-date=21a de Junio 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180621043223/https://sciencenotes.org/woodpecker-beak-shock-absorbers/ |url-status=live }}</ref> Specioj de pegoj kaj kolaptoj, kiuj uzas siajn bekojn en grundo aŭ por esplorado anstataŭ por regula martelado, tendencas havi pli longajn kaj pli malsupren kurbajn bekojn. Pro la plia malgrandeco de siaj bekoj, multaj pikumnoj kaj koltorduloj serĉas manĝaĵon en putriĝanta ligno pli ofte ol pegoj. Iliaj longaj, gluecaj langoj, kiuj havas hoketojn, helpas tiujn birdojn kapti kaj eltiri insektojn el la profundo de arbotruo. Oni iam raportis, ke la lango estas uzata por trapiki larvojn, sed pli detalaj studoj publikigitaj en 2004 montris, ke la lango anstataŭe ĉirkaŭvolvas la predon antaŭ ol retiri ĝin.<ref>{{cite journal | vauthors = Villard P, Cuisin J |year=2004 |title=How do woodpeckers extract grubs with their tongues? A study of the Guadeloupe woodpecker (''Melanerpes herminieri'') in the French Indies |journal=Auk |volume=121 |issue=2 |pages=509–514 |doi=10.1642/0004-8038(2004)121[0509:HDWEGW]2.0.CO;2|s2cid=86781719 |doi-access=free }}</ref> [[File:Dendrocopos major skull.jpg|thumb|Diagramo montranta la hioidan oston de ''[[Dendrocopos major]]'']] Multaj el la kondutoj de pegoj rilataj al serĉado de manĝaĵo, reproduktado kaj komunikado implikas tamburadon kaj marteladon per la beko.<ref name = "Gibson"/> Por eviti cerban lezon pro la rapidaj kaj ripetaj fortaj frapoj, pegoj havas plurajn fizikajn trajtojn, kiuj protektas ilian cerbon.<ref name=Pulu/> Tiuj estas relative malgranda kaj glata [[cerbo]], mallarĝa subdura spaco, malmulta ĉirkaŭa cerbo-spina likvaĵo (por malhelpi moviĝadon tien kaj reen ene de la kranio dum bekado), la orientiĝo de la cerbo ene de la [[kranio]] (kiu maksimumigas la kontaktareon inter la cerbo kaj la kranio) kaj la mallonga daŭro de la kontakto. La kranio konsistas el fortika sed kunpremebla, spongosimila osto, kiu estas plej densa ĉe la frunto kaj la malantaŭa parto de la kranio.<ref name=Pulu>{{cite web |url=http://www.zmescience.com/science/woodpeckers-dont-get-headaches/ |title=Why woodpeckers don't get headaches |vauthors=Puiu T |date=23a de Marto 2017 |publisher=ZME Science |access-date=24a de Julio 2017 |archive-date=26a de Oktobro 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026015950/https://www.zmescience.com/science/woodpeckers-dont-get-headaches/ |url-status=live }}</ref> Alia anatomia adapto de pegoj estas la ege longa hioida osto, kiu disbranĉiĝas, pasas ambaŭflanke de la vertebraro kaj ĉirkaŭvolviĝas ĉirkaŭ la kranikapsulo, antaŭ ol finiĝi en la dekstra naztrua kavo. Ĝi plenumas la rolon de [[sekurzono]].<ref name="Wang"/> Komputilaj simulaĵoj montris, ke 99,7 % de la [[energio]] generita dum bekado stokiĝas kiel streĉ-energio disdonita tra la korpo de la birdo, dum nur malgranda resta parto de la energio atingas la cerbon. La bekado ankaŭ kaŭzas varmiĝon de la kranio de la pegedo; tio parte klarigas, kial ili ofte bekadas per mallongaj serioj kun paŭzoj inter ili, kio donas al la kapo tempon por malvarmiĝi.<ref>{{cite web |url=https://www.insidescience.org/content/woodpecker-bodies-cushion-collision-impact-bird-brains/1951 |title=Woodpecker Bodies Cushion Collision Impact On Bird Brains |vauthors=Gammon K |date=25a de Aŭgusto 2014 |work=Inside Science |access-date=24a de Julio 2017 |archive-date=1a de Aprilo 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401204831/https://www.insidescience.org/content/woodpecker-bodies-cushion-collision-impact-bird-brains/1951 |url-status=live }}</ref> Dum la milisekundo antaŭ la kontakto kun la ligno, dikiĝinta [[Niktito|niktita membrano]] fermiĝas, protektante la okulon kontraŭ flugantaj pecetoj.<ref name=Schwab> May PR, Fuster JM, Haber J, Hirschman A (Junio 1979). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1771249/ "Woodpecker drilling behavior. An endorsement of the rotational theory of impact brain injury".] ''Archives of Neurology''. 36 (6): 370–3. doi:10.1136/bjo.86.8.843. PMC 1771249. PMID 454236.</ref> Tiuj membranoj ankaŭ malhelpas ŝiriĝon de la [[retino]]. Ankaŭ iliaj naztruoj estas protektataj; ili ofte estas fendecaj kaj kovritaj per specialaj plumoj. Pegedoj kapablas ripete bekadi arbon kun grandaj [[Akcelo|malakceloj]] en la ordo de 10 000 m/s² (1000 g).<ref name = "Gibson"> Gibson L (2006). [https://dspace.mit.edu/bitstreams/b13c51ea-7a66-4ccc-a256-4ab224f36a9c/download "Woodpecker pecking: how woodpeckers avoid brain injury" (PDF).] ''Journal of Zoology''. 270 (3): 462–465. doi:10.1111/j.1469-7998.2006.00166.x. hdl:1721.1/70094.</ref> Iuj grandaj pegoj, kiel ekzemple ''[[Dryocopus]]'', havas rapidan, rektan flugmanieron, sed la plimulto de la specioj havas tipan ondan flugmanieron, konsistantan el serio de rapidaj flugilbatoj sekvataj de glitado laŭ arka vojo. Multaj birdoj el la genro ''[[Melanerpes]]'' havas karakterizajn, rem-similajn flugilmovojn, dum la pikumnoj faras mallongajn eksplodojn de rapida, rekta flugo.<ref>Gorman 2014, p. 27</ref> ==Distribuado, habitato, kaj movoj== [[File:Ladder-back Woodpecker on Cactus.jpg|thumb|maldekstre|200ra|Uzado de [[kakto]]j kiel reproduktejoj kaj ripozejoj permesas al kelkaj pegoj vivi en senarbaj dezertoj, kiel la [[stridorsa pego]], kiu uzas kaktojn por nestumado.]] ===Tutmonda distribuado=== Pegoj havas plejparte [[Kosmopolita distribuo (biologio)|tutmondan distribuon]], kvankam ili mankas en [[Aŭstralazio]], [[Madagaskaro]] kaj [[Antarkto]]. Ili mankas ankaŭ ĉe iuj oceanaj insuloj de la mondo, kvankam multaj insulaj specioj troviĝas sur kontinentaj [[insulo]]j. La veraj pegoj (subfamilio ''Picinae'') estas disvastigitaj tra la tuta teritorio de la familio. La pikumnoj de la subfamilio ''Picumninae'' havas tuttropikan distribuon, kun specioj en [[Sudorienta Azio]], [[Afriko]] kaj [[Neotropiso]]; la plej granda diverseco troviĝas en [[Sudameriko]].<ref name="Gorman15">Gorman 2014, p. 15</ref> La dua subfamilio de pikumnoj, nome ''Sasiinae'', inkluzivas la afrikan pikumnon kaj du speciojn de la genro ''[[Sasia]]'', kiuj troviĝas en Sudorienta Azio.<ref name=sangster2022>{{Cite journal | last1=Sangster | first1=G. | last2=Gaudin | first2=J. | last3=Fuchs | first3=J. | date=2022 | title=A new subfamily taxon for ''Sasia'' and ''Verreauxia'' (Picidae) | journal=Bulletin of the British Ornithologists' Club | volume=142 | issue=4 | pages=478–479 | doi=10.25226/bboc.v142i4.2022.a6| s2cid=254367038 | doi-access=free | bibcode=2022BBrOC.142..478S }}</ref> La koltorduloj (subfamilio ''Jynginae'') troviĝas ekskluzive en la [[Malnova Mondo]]; iliaj du specioj vivas en Eŭropo, Azio kaj Afriko.<ref name="Gorman15"/> La plej multaj pegoj estas nemigrantaj, sed oni konas kelkajn [[birdomigrado|migrantajn]] speciojn, ekzemple la [[rufaventra pego]], la [[buntvizaĝa sevsuĉulo]]<ref name=Gorman15/> kaj la [[eŭrazia koltordulo]], kiu reproduktiĝas en Eŭropo kaj okcidenta Azio kaj migras al [[Sahelo]] en Afriko vintre.<ref>{{cite journal |vauthors=Reichlin TS, Schaub M, Menz MH, Mermod M, Portner P, Arlettaz R, Jenni L |title=Migration patterns of Hoopoe ''Upupa epops'' and Wryneck ''Jynx torquilla'': an analysis of European ring recoveries |journal=Journal of Ornithology |year=2008 |volume=150 |issue=2 |pages=393–400 |doi=10.1007/s10336-008-0361-3 |s2cid=43360238 |url=http://doc.rero.ch/record/320012/files/10336_2008_Article_361.pdf |archive-date=2019-04-28 |access-date=2019-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428101757/http://doc.rero.ch/record/320012/files/10336_2008_Article_361.pdf |url-status=live }}</ref> En Nordameriko, la pli nordaj populacioj de la [[Luiza melanerpo]], la [[brustornama pego]], la sevsuĉulo de Williamson, la [[ruĝbrusta sevsuĉulo]] kaj la [[ruĝnuka sevsuĉulo]] moviĝas suden aŭtune.<ref name="Gorman15"/> La plej multaj moviĝoj de pegoj estas priskribeblaj kiel disvastigaj – ekzemple kiam junaj birdoj serĉas teritoriojn post kiam ili ekflugas – aŭ kiel eksplodaj, por eviti severajn veterkondiĉojn. Pluraj specioj migras laŭ alteco; ekzemplo estas la [[grizĉapa pego]], kiu vintre moviĝas de montetoj al malaltaĵoj. Tiuj pegoj, kiuj ja migras, faras tion dumtage.<ref name="HBW" /> ===Vivmediaj postuloj=== Ĝenerale, pegoj estas arbaj birdoj de arboriĉaj vivejoj. Ili atingas sian plej grandan diversecon en tropikaj [[pluvarbaro]]j, sed troviĝas en preskaŭ ĉiuj taŭgaj vivejoj, inkluzive de [[arbaro]]j, [[savano]]j, [[arbustaro]]j kaj [[bambuo|bambuarbaroj]]. Eĉ [[herbejo]]j kaj [[dezerto]]j estas loĝataj de diversaj specioj. Tiujn vivejojn ili pli facile okupas tie, kie troviĝas malmultaj arboj, aŭ — ĉe dezertaj specioj kiel la Gila melanerpego — kie disponeblas altaj kaktoj por nesti.<ref>{{cite journal |vauthors=Korol J, Hutto R |year=1984 |title=Factors Affecting Nest Site Location in Gila Woodpeckers |journal=Condor |volume=86 |issue=1 |pages=73–78 |url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v086n01/p0073-p0078.pdf |doi=10.2307/1367350 |jstor=1367350 |archive-date=2014-10-12 |access-date=2013-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141012165338/http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v086n01/p0073-p0078.pdf |url-status=live }}</ref> Iuj specioj estas specialistoj ligitaj al [[konifero]]j aŭ [[foliarbaro]]j, aŭ eĉ — kiel la [[glanpego]] — al specifaj genroj de arboj (ĉi-kaze [[kverko]]j). Aliaj specioj estas ĝeneralistoj, kapablaj adaptiĝi al [[senarbarigo]] per ekspluatado de sekundara vegetaĵaro, [[plantejo]]j, [[fruktoĝardeno]]j kaj [[parko]]j. Ĝenerale, arbarloĝantaj specioj bezonas putrantan aŭ mortintan lignon por serĉi manĝaĵon.<ref name="Gorman 2014, p. 18">Gorman 2014, p. 18</ref> Pluraj specioj estas adaptitaj por pasigi parton de sia tempo manĝante surgrunde, kaj tre malgranda malplimulto tute forlasis la arbojn kaj nestas en truoj en la grundo. La [[grunda pego]] estas unu tia specio, loĝanta en la ŝtonaj kaj herbaj montetoj de [[Sud-Afriko]],<ref>{{cite journal| vauthors = Short L |title=The evolution of terrestrial woodpeckers|journal=American Museum Novitates|date=1971|issue=2467|hdl=2246/2675|url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/2675}}</ref> kaj la [[Anda pego]] estas alia.<ref name="Gorman 2014, p. 18"/> La Svisa Ornitologia Instituto starigis monitoran programon por registri la reproduktajn populaciojn de arbaraj birdoj. Tio montris, ke mortinta ligno estas grava habitata bezono por la [[nigra pego]], [[granda buntpego]], [[mezgranda buntpego]], [[malgranda buntpego]], [[verda pego]] kaj [[trifingra buntpego]]. La populacioj de ĉiuj tiuj specioj kreskis je diversaj gradoj inter 1990 kaj 2008. Dum tiu periodo, la kvanto de mortinta ligno en la arbaro pliiĝis, kaj la disvastiĝa areo de la [[blankdorsa buntpego]] vastiĝis orienten. Krom ĉe la verda pego kaj la mezgranda buntpego, la pliiĝo de la kvanto de mortinta ligno verŝajne estas la ĉefa faktoro klariganta la populacikreskon de tiuj specioj.<ref>{{cite web |url=http://agris.fao.org/agris-search/search.do;jsessionid=2EE0499CC30EFEC968DCF35F2D24AC0C?request_locale=fr&recordID=CH2010000113&query=&sourceQuery=&sortField=&sortOrder=&agrovocString=&advQuery=&centerString=&enableField= |title=An increase in the population of woodpeckers and other bird species thanks to an increase in the quantities of deadwood? |vauthors=Mollet P, Zbinden N, Schmid H |year=2009 |publisher=FAO |access-date=28 March 2017 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413220415/https://agris.fao.org/agris-search/search.do;jsessionid=2EE0499CC30EFEC968DCF35F2D24AC0C?request_locale=fr&recordID=CH2010000113&query=&sourceQuery=&sortField=&sortOrder=&agrovocString=&advQuery=&centerString=&enableField= |url-status=live }}</ref> ==Kutimaro== La plej multaj pegoj vivas izole, sed ilia konduto varias de tre malsociemaj specioj, kiuj estas [[Agreso|agresemaj]] kontraŭ siaj propraj [[samspecia]]noj, ĝis specioj vivantaj en grupoj. Izole vivantaj specioj defendas nutrofontojn – ekzemple [[termito|termitkolonion]] aŭ fruktoplenan arbon –, forpelante aliajn samspecianojn kaj revenante ofte ĝis la rimedo elĉerpiĝas. Agresemaj kondutoj inkluzivas direktadon kaj pikadon per la beko, kapskuadon, flugilskuadon, persekutadon, tamburadon kaj voĉajn signalojn. Ritaj agoj kutime ne kondukas al fizika kontakto, kaj la birdoj povas "frostiĝi" dum momento antaŭ ol ili rekomencas la disputon. La koloraj makuloj povas esti elmontritaj, kaj en iuj kazoj tiuj malamikemaj kondutoj similas al pariĝaj ritoj.<ref name=Gorman19/> Specioj vivantaj en grupoj emas reproduktiĝi komunume.<ref name=Gorman19/> Krom tiuj specioj, pluraj aliaj povas aliĝi al [[Miksita kunmanĝantaro|miksspeciaj kunmanĝantaroj]] kun aliaj insektovoraj birdoj, kvankam ili emas resti ĉe la periferio de tiuj grupoj. Aliĝo al tiaj aroj ebligas al pegoj malpliigi sian vigladon kontraŭ predantoj kaj pliigi sian manĝorapidecon.<ref>{{cite journal| vauthors = Kimberly S |year=1984 |title=Information Exploitation By Downy Woodpeckers in Mixed-Species Flocks |journal=Behaviour |volume=91 |issue=4 |pages=294–311 |doi=10.1163/156853984X00128}}</ref> Pegoj estas tagaktivaj kaj noktas en truoj kaj fendoj. Ĉe multaj specioj la noktejo fariĝas la nestoloko dum la [[reprodukta sezono]], sed ĉe iuj specioj tiuj havas apartajn funkciojn; la [[kurtvosta pego]] elfosas plurajn malprofundajn truojn por nokti, kiuj klare diferencas de ĝia nestoloko. Plej multaj birdoj noktas sole kaj forpelas entrudulojn el sia elektita loko, sed la [[magelana kampefilo]] kaj la [[glanpego]] kunhavas noktejojn.<ref name=Gorman19>Gorman 2014, pp. 19–20</ref> ===Tamburado=== [[File:Woodpecker tapping.ogg|right|thumb|La sono de tamburanta pego ([[Pegedoj]]), kun kelkaj fonaj sonoj. Nekonataj specioj kaj loko, eble el kontinenta Usono.]] Tamburado estas formo de nevoĉa komunikado uzata de la plej multaj specioj de pegoj; ĝi konsistas el ripeta frapado de la beko kontraŭ malmola surfaco kun granda rapido. Post paŭzo, la tambur-serio ripetiĝas, kaj ĉiu specio havas unikan ŝablonon koncerne la nombron da frapoj en la serio, la daŭron de la serio, la daŭron de la paŭzo inter serioj, kaj la kadencon.<ref>{{cite journal| vauthors =Miles MC, Schuppe ER, Ligon RM, Fuxjager MJ |title=Macroevolutionary patterning of woodpecker drums reveals how sexual selection elaborates signals under constraint |journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences |year=2018 |volume=285 |issue=1873 |doi=10.1098/rspb.2017.2628|pmid=29467264 |pmc=5832706 }}</ref><ref>{{cite journal| vauthors =Miles MC, Schuppe ER, Fuxjager MJ |title=Selection for Rhythm as a Trigger for Recursive Evolution in the Elaborate Display System of Woodpeckers |journal=The American Naturalist |year=2020 |volume=195 |issue=5 |pages=772–787 |doi=10.1086/707748|pmid=32364790 |bibcode=2020ANat..195..772M |s2cid=212917887 }}</ref> La tamburado estas ĉefe teritoria signalo, ekvivalenta al la kanto de [[kantobirdo]].<ref name=Gorman28>Gorman 2014, p. 28</ref> Pegoj elektas resonantan surfacon, ekzemple kavan arbon, kaj povas uzi homfaritajn strukturojn kiel ekzemple foston, defluilojn kaj dren-tubojn.<ref name=Williams>{{cite book| vauthors = Williams Jr EH |title=The Nature Handbook: A Guide to Observing the Great Outdoors |url=https://books.google.com/books?id=VoV7CclhNJcC&pg=PA118 |year=2005 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-972075-0 |page=118}}</ref> Tamburado servas por la reciproka rekono de samspecianoj kaj ludas rolon en [[Pariĝa ceremonio|pariĝaj ritoj]]. Oni supozas, ke individuaj birdoj kapablas distingi inter la tamburado de siaj partneroj kaj tiu de siaj najbaroj.<ref name=Sarkar>{{cite book| vauthors = Sarkar A |title=Fundamentals Of Animals Behaviour |url=https://books.google.com/books?id=Qzn1BgUC3SYC&pg=PA264 |year=2003 |publisher=Discovery Publishing House |isbn=978-81-7141-742-1 |page=264}}</ref> Tamburado povas esti fidinde uzata por distingi inter pluraj specioj en regiono, eĉ se tiuj specioj estas fenotipe similaj. La kadenco (aŭ la averaĝa nombro da tambur-frapoj sekunde) estas forte konservata ene de specioj.<ref>{{Cite journal |last1=Dodenhoff |first1=Danielle J. |last2=Stark |first2=Robert D. |last3=Johnson |first3=Eric V. |date=2001-02-01 |title=Do Woodpecker Drums Encode Information for Species Recognition? |url=https://academic.oup.com/condor/article/103/1/143/5563013 |journal=The Condor |language=en |volume=103 |issue=1 |pages=143–150 |doi=10.1093/condor/103.1.143 |issn=0010-5422 |doi-access=free |archive-date=2023-04-24 |access-date=2023-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230424145502/https://academic.oup.com/condor/article/103/1/143/5563013 |url-status=live }}</ref> Komparaj analizoj inter geografie malproksimaj populacioj de la sama specio montris, ke la kadenco restas stabila tra la tuta disvastiĝa areo de la specio; tio indikas, ke verŝajne ne ekzistas "dialektoj" similaj al tiuj observataj en la kantoj de kantobirdoj.<ref>{{Cite journal |last=Baer |first=Alex |date=2018-01-05 |title=Slave to the Rhythm: Variation in the Acoustic Signaling of Picoides Woodpeckers |url=https://academicworks.cuny.edu/hc_sas_etds/244 |journal=Theses and Dissertations |archive-date=2023-04-29 |access-date=2023-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230429071601/https://academicworks.cuny.edu/hc_sas_etds/244/ |url-status=live }}</ref> La tamburado de pegoj estas regata de aro da nukleoj en la antaŭcerbo, kiuj tre similas al la cerbaj regionoj respondecaj pri la lernado kaj produktado de kantoj ĉe multaj kantbirdoj.<ref>{{cite journal| vauthors =Schuppe ER, Cantin L, Chakraborty M, Biegler MT, Jarvis ER, Chen CC|title=Forebrain nuclei linked to woodpecker territorial drum displays mirror those that enable vocal learning in songbirds|journal=PLOS Biology |year=2022 |volume=20 |issue=9 |article-number=e3001751 |doi=10.1371/journal.pbio.3001751|pmid=36125990 |pmc=9488818 |doi-access=free }}</ref> Studo de 2023 malkaŝis fortan ligon inter manĝoserĉado per eltirado kaj relativa cerbo-grandeco ĉe la familio Pegedoj; tio indikas, ke pli granda cerbo ne nepre rezultigas pli potencajn tambur-kapablojn, sed ja ludas rolon en manĝoserĉaj kondutoj, ĉar la detektado kaj eltirado de ligno-borantaj larvoj el lignaj subtavoloj verŝajne postulas pli grandajn kapablojn pri sensa kaj motora regadoj.<ref>{{Cite journal |last1=Cárdenas-Posada |first1=Ghislaine |last2=Iwaniuk |first2=Andrew N. |last3=Fuxjager |first3=Matthew J. |date=2023-04-01 |title=Extractive foraging behaviour in woodpeckers evolves in species that retain a large ancestral brain |journal=Animal Behaviour |language=en |volume=198 |pages=141–152 |doi=10.1016/j.anbehav.2023.02.003 |issn=0003-3472|doi-access=free |bibcode=2023AnBeh.198..141C }}</ref> ===Voĉo=== Pegoj ne havas tiom vastan gamon da [[Birdokanto|kantoj kaj vokoj]] kiel [[paseroformaj birdoj]], kaj iliaj sonoj tendencas esti pli simplaj laŭ strukturo. Inter la produktataj vokoj estas mallongaj, altatonaj notoj, triloj, kraketaj sonoj, pepado, fajfado, babilado, nazaj zumoj, krioj kaj plendaj kriegoj. Ambaŭ seksoj uzas tiujn vokojn por [[Animala komunikado|komunikado]], kaj ili rilatas al la konkretaj cirkonstancoj, kiel ekzemple [[pariĝado]], [[Teritorio (animaloj)|teritoriaj]] disputoj kaj alarmvokoj. Ĉiu specio havas sian propran gamon da vokoj, kiuj kutime situas en la frekvenc-intervalo de 1,0 ĝis 2,5 kHz por efika disvastiĝo tra arbaraj medioj. Pariĝintaj birdoj povas interŝanĝi mallaŭtajn, malalttonajn vokojn, kaj nestidoj ofte elsendas laŭtajn pet-vokojn el la interno de sia nestokavaĵo.<ref name=Gorman28/> La [[koltorduloj]] havas pli muzikan kanton, kaj en iuj regionoj, la kanto de la ĵus alveninta [[eŭrazia koltordulo]] estas konsiderata kiel anoncanto de la printempo.<ref>{{cite book| vauthors = Noel T |title=Rymes and Roundelayes |url=https://archive.org/details/rymesandroundel00noelgoog |year=1841 |publisher=Smith |page=[https://archive.org/details/rymesandroundel00noelgoog/page/n144 144]}}</ref> La ​​pikumnoj havas kanton konsistantan aŭ el longa, malsupreniranta trilo, aŭ el malsupreniranta serio de du ĝis ses (foje pli) apartaj notoj; tiu kanto atentigas [[ornitologo]]jn pri la ĉeesto de la birdoj, ĉar ili estas facile pretervideblaj.<ref name=Hilty>{{cite book| vauthors = Hilty SL |title=Birds of Venezuela|url=https://books.google.com/books?id=40mFwoALUFUC&pg=PA464|year=2002 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-3409-9 |page=464}}</ref> ===Manĝado=== [[File:WoodpeckerHoles.jpg|thumb|200ra|Truoj boritaj de manĝantaj pegoj]] La plej multaj specioj de pegoj manĝas [[insektoj]]n kaj aliajn [[senvertebruloj]]n vivantajn sub la ŝelo kaj en la ligno, sed ĝenerale la familio karakteriziĝas per manĝa fleksebleco; multaj specioj estas kaj tre ĉiomanĝemaj kaj oportunemaj. La dieto inkluzivas formikojn, termitojn, skarabojn kaj iliajn larvojn, raŭpojn, araneojn, aliajn [[artropodoj]]n, birdovojn, nestidojn, malgrandajn ronĝulojn, lacertojn, fruktojn, nuksojn kaj arbosukon. Multaj insektoj kaj iliaj larvoj estas prenitaj el vivantaj kaj mortintaj arboj per elfosado. La birdo povas aŭdi sonojn el la interno de la ligno, kiuj indikas, kie estus utile fari truon.<ref name=Gorman19/> Iuj specioj, inkluzive de la [[granda buntpego]], povas manĝi [[krustacoj]]n, [[moluskoj]]n kaj kadavraĵojn, kaj ili vizitas birdomanĝejojn por akiri [[sebo]]n kaj hejmajn manĝrestaĵojn.<ref name="hbw">{{cite journal | vauthors = Winkler H, Christie DA, Kirwan GM | year=2020 | title=Great Spotted Woodpecker (''Dendrocopos major''), version 1.0| veditors = del Hoyo J, Elliott A, Sargatal J, Christie DA, de Juana E | journal=Birds of the World | location=Ithaca, NY, USA | publisher=Cornell Lab of Ornithology | doi=10.2173/bow.grswoo.01 | s2cid=226025386 }}</ref> Oni uzas ankaŭ aliajn rimedojn por akiri predon. Iuj specioj, kiel la ruĝnuka sevsuĉulo, ekflugas en la aeron por kapti flugantajn insektojn, kaj multaj specioj esploras fendojn kaj la areon sub la ŝelo, aŭ kolektas predon de folioj kaj branĉetoj. La [[rufa pego]] specialiĝas pri atakado de la nestoj de arboloĝantaj formikoj, kaj la [[termita pego]] manĝas kaj nestas en [[termito|termitejoj]]. Aliaj specioj, kiel la koltorduloj kaj la [[Anda pego]], manĝas tute aŭ parte surgrunde.<ref name=Gorman19/> Ekologie, pegoj helpas konservi arbojn sanaj, malhelpante amasajn infestojn. La familio estas konata pro sia kapablo elpreni ligno-borantajn [[larvo]]jn el trunkoj kaj branĉoj, ĉu la [[ligno]] estas viva aŭ morta. Post kiam ili boris truon en la lignon, ili elprenas la predon per longa, dornohava [[lango]]. Pegoj manĝas skarabojn, kiuj tunelas en arbojn, kaj ekzemple forigas ĝis 85 % de la larvoj de la smeralda fraksen-borulo (''Agrilus planipennis'') el unuopaj [[frakseno]]j.<ref name="Graham2014">{{cite web|url=https://birdsnews.com/2014/resilient-woodpeckers-hard-to-knock-2475/|title=Resilient Woodpeckers hard to knock – or stop| vauthors = Graham R |date=24 July 2014|publisher=Birds News|access-date=24 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160404020322/https://birdsnews.com/2014/resilient-woodpeckers-hard-to-knock-2475/|archive-date=4a de Aprilo 2016}}</ref> La kapablo elfosi permesas al pegoj akiri [[sevo|arbosukon]], gravan nutraĵfonton por iuj specioj. Plej konate, la sevsuĉuloj (genro ''Sphyrapicus'') nutras sin tiamaniere, sed la tekniko ne limiĝas al ili; ankaŭ aliaj, kiel la [[glanpego]] kaj la [[blankkapa buntpego]], manĝas sevon. Iam oni opiniis, ke tiu tekniko limiĝas al la Nova Mondo, sed ankaŭ specioj de la Malnova Mondo, kiel la [[arabia pego]] kaj la granda buntpego, nutras sin tiamaniere.<ref name ="HBW"/> ===Reproduktado=== [[File:BlackWoods.jpg|thumb|maldekstre|Maskla [[nigra pego]] idozorganta]] Ĉiuj membroj de la familio Pegedoj nestas en kavaĵoj, preskaŭ ĉiam en la trunkoj kaj branĉoj de arboj, bone for de la foliaro. Kie eble, oni uzas areon de putra ligno ĉirkaŭita de solida konstruarbo. Kie arboj estas malabundaj, la [[brustomakula pego]] kaj la stridorsa pego elfosas truojn en kaktoj, kaj la anda pego kaj la grunda pego fosas truojn en terbordoj. La kampa pego foje elektas termitajn montetojn, la rufa pego preferas uzi formiknestojn en arboj kaj la bambua pego specialiĝas pri [[bambuo]]j.<ref>Gorman 2014, p. 20</ref> Pegoj ankaŭ elfosas nestotruojn en loĝdomaj kaj komercaj strukturoj kaj lignaj elektraj fostoj.<ref name="Graham2014"/> Pegoj kaj pikumnoj elfosas siajn proprajn nestojn, sed koltorduloj ne faras tion kaj devas trovi jam ekzistantajn kavaĵojn. Tipa nesto havas rondan enirejon, kiu apenaŭ sufiĉas por la birdo, kaj kondukas al pli vasta vertikala kavaĵo sube. Oni ne uzas nestmaterialon, krom kelkaj ligneroj produktitaj dum la elfosado; aliaj ligneroj estas malzorgeme disĵetitaj sur la grundon, tiel provizante videblan indikon pri la loko de la nesto.<ref name="Gorman 2014, p. 22">Gorman 2014, p. 22</ref> Multaj specioj de pegoj elfosas po unu truon ĉiun reproduktan sezonon, foje post pluraj provoj. Necesas ĉirkaŭ unu monato por fini la laboron, kaj forlasitajn truojn uzas aliaj birdoj kaj mamuloj, kiuj nestas en kavaĵoj sed ne kapablas mem elfosi siajn truojn.<ref name=Kotaka> Kotaka N, Matsuoka S (2002). [https://www.jstage.jst.go.jp/article/osj/1/2/1_2_117/_article "Secondary users of Great Spotted Woodpecker (Dendrocopos major) nest cavities in urban and suburban forests in Sapporo City, northern Japan".] ''Ornithological Science''. 1 (2): 117–122. doi:10.2326/osj.1.117.</ref> Kavaĵoj estas tre serĉataj kiel nestlokoj de aliaj birdoj nestantaj en kavaĵoj; tial pegoj alfrontas konkuradon pri la nestlokoj, kiujn ili elfosas, tuj kiam la truo iĝas uzebla. Tiu konkurado povas deveni de aliaj pegospecioj aŭ de aliaj birdoj nestantaj en kavaĵoj, kiel ekzemple [[hirundoj]] kaj [[sturnoj]]. Pegoj povas agreseme ĉikani eblajn konkurantojn kaj ankaŭ uzi aliajn strategiojn por malpliigi la riskon, ke aliaj birdoj forprenu iliajn nestlokojn; ekzemple, la kapuĉa melanerpego elfosas sian neston ĉe la malsupra flanko de malgranda branĉo, kio malpliigas la probablon, ke pli granda specio transprenu kaj vastigu ĝin.<ref>{{cite journal|vauthors=Short LL|year=1979|title=Burdens of the Picid Hole-Excavating Habit|journal=Wilson Bulletin|volume=91|issue=1|pages=16–28|url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v091n01/p0016-p0028.pdf|archive-date=2014-05-02|access-date=2013-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20140502201404/http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v091n01/p0016-p0028.pdf|url-status=live}}</ref> Membroj de la familio Pegedoj estas tipe monogamaj; tamen kelkaj specioj reproduktiĝas kunlabore, kaj oni raportis kazojn de [[poligamio]] ĉe aliaj.<ref>{{cite journal | vauthors = Wiktander U, Olsson O, Nilsson SG |title=Parental care and social mating system in the Lesser Spotted Woodpecker ''Dendrocopos minor'' |journal=Journal of Avian Biology|year=2000 |volume=31 |issue=4 |pages=447–456 |doi=10.1034/j.1600-048X.2000.310003.x|bibcode=2000JAvBi..31..447W |s2cid=56399785 |url=http://lup.lub.lu.se/record/145888 }}</ref> Oni raportis ankaŭ poliandrion — situacion, en kiu ino zorgas pri du idaroj kun du malsamaj maskloj — ĉe la Kariba melanerpo (''Melanerpes superciliaris'').<ref>{{cite journal |vauthors=Willimont LA, Jackson JA, Jackson BJ |year=1991 |title=Classical polyandry in the West Indian woodpecker on Abaco, Bahamas |journal=Wilson Bulletin |volume=103 |pages=124–125 |url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v103n01/p0124-p0125.pdf |archive-date=2015-04-03 |access-date=2013-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403124317/http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v103n01/p0124-p0125.pdf |url-status=live }}</ref> Alia nekutima socia sistemo estas tiu de la glanpego (''Melanerpes formicivorus''); temas pri specio kun poliginandria kaj kunlabora reproduktado, ĉe kiu grupoj de ĝis 12 individuoj reproduktiĝas kaj helpas zorgi pri la idoj.<ref name="HBW" /> Junaj birdoj el antaŭaj jaroj povas resti por helpi pri la zorgado de la idoj de la grupo; studoj montris, ke dum la reprodukta sukceso de la grupo pliiĝas kune kun la grupgrandeco, la individua sukceso malpliiĝas. Birdoj povas esti devigitaj resti en grupoj pro manko de disponebla vivejo, al kiu ili povus disvastiĝi.<ref name="Koenig">{{cite journal| vauthors = Koenig WD |title=Reproductive success, group size, and the evolution of cooperative breeding in the acorn woodpecker |journal=The American Naturalist|year=1981 |volume=117 |issue=4 |pages=421–443 |doi=10.1086/283726 |jstor=2460453|bibcode=1981ANat..117..421K |s2cid=85399703}}</ref> [[File:Дятел кормит дятлёнка, Битцевский лес.jpg|thumb|[[Granda buntpego]] nutrata sian idon, Rusio]] La paro kunlaboras por konstrui la neston, kovi la ovojn kaj zorgi la idojn, kiuj naskiĝas senhelpaj. Tamen, ĉe la plej multaj specioj, la masklo plenumas la plej grandan parton de la nestofosado kaj transprenas la noktan deĵoron dum la [[kovado]]. La ovaro kutime konsistas el du ĝis kvin rondaj, blankaj ovoj. Ĉar tiuj birdoj nestas en kavaĵoj, iliaj ovoj ne bezonas kamuflaĵon, kaj la blanka koloro helpas la gepatrojn vidi ilin en malforta lumo. La ovoj estas kovataj dum proksimume 11–14 tagoj antaŭ ol oakzas eloviĝo. Poste necesas ĉirkaŭ 18–30 tagoj por ke la idoj plene plumkovriĝu kaj pretu forlasi la neston. Ĉe la plej multaj specioj, baldaŭ poste, la idoj estas lasitaj zorgi pri si mem; esceptoj estas diversaj sociaj specioj kaj la [[stria melanerpo]], ĉe kiuj la plenkreskuloj daŭre nutras siajn idojn dum pluraj monatoj. Ĝenerale, nestado en kavaĵoj estas sukcesa strategio, kaj oni produktas pli grandan proporcion de idoj ol ĉe birdoj, kiuj nestas sub la libera ĉielo. En Afriko, pluraj specioj de [[mielindikantoj]] estas [[nestoparazitado|nestoparazitoj]] de pegoj.<ref name="Gorman 2014, p. 22"/> ==Sistematiko== [[File:Lesser_Goldenback.jpg|thumb|Nigrapuga flampego (''Dinopium benghalense'') en Guwahati, Barato.]] Pegedoj estas nur unu el naŭ vivantaj familioj en la ordo [[Pegoformaj]]. Tradicie oni komprenis aliajn membrojn de tiu grupo, kiel la [[jakamaroj]], la [[bukonedoj]], la barbuloj, la [[tukanoj]], kaj la [[mielindikantoj]] kiel proksime rilatajn al la pega familio (''Picinae'' aŭ veraj pegoj), [[pikumnoj]], [[koltorduloj]], kaj [[sevsuĉuloj]]). La klado [[Pici]] (pegoj, barbuloj, tukanoj, kaj mileindikantoj) estas bone subtenita kaj kunhavas [[Daktileco|zigodaktilecajn piedojn]] kun la [[Galbuli]] (bukonoj kaj jakamaroj). Pli ĵuse, kelkaj analizoj de [[DNA]] konfirmis, ke Pici kaj [[Galbuli]] estas frataj grupoj.<ref name=Johansson> Johansson US, Ericson GP (2003). [https://web.archive.org/web/20181004210235/http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf "Molecular support for a sister group relationship between Pici and Galbulae (Piciformes sensu Wetmore 1960)" (PDF).] ''Journal of Avian Biology''. 34 (2): 185–197. Bibcode:2003JAvBi..34..185J. doi:10.1034/j.1600-048X.2003.03103.x. Arkivita el la originalo (PDF) en 2018-10-04. Alirita en 2006-09-01.</ref> La [[filogenetiko|filogenetika]] rilato inter la pegedoj kaj la ok aliaj familioj en la ordo Pegoformaj estas montrita en la malsupra [[kladogramo]].<ref>{{Cite journal | last1=Kuhl | first1=H. | last2=Frankl-Vilches | first2=C. | last3=Bakker | first3=A. | last4=Mayr | first4=G. | last5=Nikolaus | first5=G. | last6=Boerno | first6=S.T. | last7=Klages | first7=S. | last8=Timmermann | first8=B. | last9=Gahr | first9=M. | date=2021 | title=An unbiased molecular approach using 3′-UTRs resolves the avian family-level tree of life | journal=Molecular Biology and Evolution | volume=38 | issue=1 | pages=108–127 | doi=10.1093/molbev/msaa191 | doi-access=free | pmid=32781465 | pmc=7783168 | hdl=21.11116/0000-0007-B72A-C | hdl-access=free }}</ref><ref>{{ cite journal | last1=Stiller | first1=J. | display-authors=etal | year=2024 | title=Complexity of avian evolution revealed by family-level genomes | journal=Nature | volume=629 | issue= 8013| pages=851–860 | doi=10.1038/s41586-024-07323-1 | doi-access=free | pmid=38560995 | pmc=11111414 | bibcode=2024Natur.629..851S }}</ref> La nombro da specioj en ĉiu familio estas prenita el taksonomio publikigita de [[AviList]].<ref name=avilist>{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=30a de Januaro 2026 }}</ref> {{Clade| style=font-size:100%;line-height:100% |label1=[[Pegoformaj]] |1={{clade |1={{clade |1=[[Galbuledoj]] – jakamaroj (18 specioj) |2=[[Bukonedoj]] – bukonoj (37 specioj) }} |2={{clade |1={{clade |1=[[Indikatoredoj]] – mielindikantoj (16 specioj) |2='''Pegedoj''' – pegoj (237 specioj) }} |2={{clade |1=[[Megalaimedoj]] – Aziaj barbuloj (35 specioj) |2={{clade |1=[[Libiedoj]] – Afrikaj barbuloj (43 specioj) |2={{clade |1=[[Kapitonedoj]] – Amerikaj barbuloj (15 specioj) |2={{clade |1=[[Semnornitedoj]] – tukanbarbuloj (2 specioj) |2=[[Ramfastedoj]] – tukanoj (37 specioj) }} }} }} }} }} }} }} La nomo ''Picidae'' (Pegedoj) por la familio estis enkondukita de la angla zoologo [[William Elford Leach]] en gvidilo pri la kolektoj de la [[Brita Muzeo]], publikigita en 1819.<ref>{{ cite book | last=Leach | first=William Elford | author-link=William Elford Leach | year=1819 | chapter=Eleventh Room | title=Synopsis of the Contents of the British Museum | location=London | publisher=British Museum | edition=15th | pages=63–68 [66] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=YSlhAAAAcAAJ&pg=PA66 }}.</ref><ref>{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | author-link= | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume=222 | publisher=American Museum of Natural History | location=New York | pages=146, 245 | hdl=2246/830 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 | archive-date=2020-09-01 | access-date=2017-06-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200901224756/http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 | url-status=live }}<!--Linked page allows download of the 48MB pdf--><!-- Bock cites the 17th edition from 1820 but the name was included in the 15th edition published in 1819--></ref> La filogenio estis ĝisdatigita surbaze de novaj scioj pri [[Konverĝa evoluo|konverĝaj]] ŝablonoj kaj evolucia historio.<ref name=Benz> Benz BW, Robbins MB, Peterson AT (Aŭgusti 2006). "Evolutionary history of woodpeckers and allies (Aves: Picidae): placing key taxa on the phylogenetic tree". ''Molecular Phylogenetics and Evolution''. 40 (2): 389–99. Bibcode:2006MolPE..40..389B. doi:10.1016/j.ympev.2006.02.021. PMID 16635580.</ref><ref name=Moore> Moore WS, Weibel AC, Agius A (2006). [https://clas.wayne.edu/biosci?utm_source=bio.wayne.edu "Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus Veniliornis (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns" (PDF).] ''Biological Journal of the Linnean Society''. 87 (4): 611–624. doi:10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x. Arkivita (PDF) el la originalo en 2011-09-29. Alirita en 2006-09-01.</ref> Precipe, la interrilatoj inter la genroj de ''Picinae'' estis grandparte klarigitaj, kaj oni konstatis, ke la [[Antila pikumno]] estas postvivanta branĉo de pra-pegoj. Genetika analizo konfirmas la monofilion de Pegedoj, kiuj ŝajne originis en la Malnova Mondo, kvankam la geografia origino de ''Picinae'' restas neklara. La grupo ''Picumninae'' (Pikumnenoj) estas taksata kiel parafiletika.<ref name=Benz/> Morfologiaj kaj kondutaj trajtoj, krom DNA-pruvoj, indikas la genron ''[[Hemicircus]]'' kiel fratan grupon de ĉiuj ceteraj veraj pegoj, aldone al frat-grupa rilato inter la triboj de veraj pegoj ''Dendropicini'' kaj ''Malarpicini''.<ref name="mane">{{cite journal | vauthors = Manegold A, Töpfer T |title=The systematic position of ''Hemicircus'' and the stepwise evolution of adaptations for drilling, tapping and climbing up in true woodpeckers (Picinae, Picidae) |journal=Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research | date=2013 |volume=51 |issue=1 |pages=72–82 |doi=10.1111/jzs.12000 |doi-access=free }}</ref> La jena [[kladogramo]] baziĝas sur la ampleksa [[molekula filogenetiko|molekul-filogenetika]] studo pri pegoj, publikigita en 2017, kune kun la listo de birdospecioj publikigita de [[AviList]]. La [[kuba pego]], apartenanta al la monotipa genro ''Xiphidiopicus'', ne estis inkluzivita en la studon.<ref name=shakya>{{Cite journal | last1=Shakya | first1=S.B. | last2=Fuchs | first2=J. | last3=Pons | first3=J.-M. | last4=Sheldon | first4=F.H. | date=2017 | title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=116 | pages=182–191 | doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005 | pmid=28890006 | url=https://www.researchgate.net/publication/319596154 | doi-access=free | bibcode=2017MolPE.116..182S }}</ref><ref name=avilist/> La relativaj pozicioj de ''Picumninae'', ''Sasiinae'' kaj ''Picinae'' en la kladogramo estas necertaj. En la studo de 2017, la rezultoj dependis de tio, kiu el du malsamaj statistikaj proceduroj estis uzata por analizi la datumojn pri DNA-sekvencoj. Unu metodo trovis, ke ''Sasiinae'' estas fratgrupo de ''Picinae'' (kiel montrite malsupre), dum la alia metodo trovis, ke ''Sasiinae'' estas fratgrupo de klado enhavanta kaj ''Picumninae'' kaj ''Picinae''.<ref name=shakya/> {{clade|style=font-size:90%;line-height:90% |label1='''Pegedoj''' |1={{clade |label1=[[Jynginae]] |1=''[[Jynx]]'' – 2 specioj (koltorduloj) |2={{clade |label1=[[Picumninae]] |1=''[[Picumnus (birdo)|Picumnus]]'' – 25 specioj (pikumnoj aŭ pegetoj) |2={{clade |label1=Sasiinae |1={{clade |1=''[[Verreauxia (birdo)|Verreauxia]]'' – [[Afrika pegeto]] |2=''[[Sasia]]'' – 2 specioj (pegetoj) }} |label2=[[Picinae]] |2={{clade |1={{clade |label1=Nesoctitini |1=''[[Nesoctites]]'' – [[Antila pegeto]] |label2=Hemicirini |2=''[[Hemicircus]]'' – 2 specioj }} |2={{clade |label1=Picini |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Micropternus]]'' – [[Rufa pego]] |2=''[[Meiglyptes]]'' – 4 specioj }} |2={{clade |1=''[[Gecinulus]]'' – 3 specioj |2=''[[Dinopium]]'' – 5 specioj (fajrdorsuloj) }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Picus (birdo)|Picus]]'' – 13 specioj |2={{clade |1=''[[Chrysophlegma]]'' – 3 specioj |2={{clade |1=''[[Pardipicus]]'' – 2 specioj |2={{clade |1=''[[Geocolaptes]]'' – grunda pego |2=''[[Campethera]]'' – 10 specioj }} }} }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Mulleripicus]]'' – 4 specioj |2=''[[Dryocopus]]'' – 6 specioj }} |2={{clade |1=''[[Celeus (birdo)|Celeus]]'' – 12 specioj |2={{clade |1=''[[Piculus]]'' – 7 specioj |2=''[[Colaptes]]'' – 14 specioj }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=Campephilini |1={{clade |1=''[[Campephilus]]'' – 12 specioj |2={{clade |1=''[[Blythipicus]]'' – 2 specioj |2=''[[Chrysocolaptes]]'' – 10 specioj }} }} |label2=Melanerpini |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Sphyrapicus]]'' – 4 specioj (sevsuĉuloj) |2=''[[Melanerpes]]'' – 23 specioj }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Picoides]]'' – 3 specioj |2=''[[Yungipicus]]'' – 7 specioj }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Dendrocoptes]]'' – 4 specioj (inklude ''[[Leiopicus]]'') |2={{clade |1=''[[Chloropicus]]'' – 3 specioj |2=''[[Dendropicos]]'' – 12 specioj }} }} |2={{clade |1=''[[Dendrocopos]]'' – 12 specioj |2={{clade |1=''[[Dryobates]]'' – 6 specioj |2={{clade |1=''[[Leuconotopicus]]'' – 6 specioj |2=''[[Veniliornis]]'' – 14 specioj }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ===Listo de genroj=== [[File:Picumnus temminckii2.jpg|thumb|[[Teminka pikumno]]<br />(''Picumnus temminckii'')]] [[File:Red-crowned woodpecker (Melanerpes rubricapillus rubricapillus) female.jpg|thumb|[[Ruĝkrona pego]]<br />(''Melanerpes rubricapillus rubricapillus'')<br />ino, [[Tobago]]]] La pega familio Pegedoj enhavas 36 genrojn.<ref name=avilist/> Pli detale, ĉe [[listo de pegospecioj]]. [[File:Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG|thumb|Kuba pego<br />(''Xiphidiopicus percussus'')<br />ino, [[Kubo]]]] [[File:Campo flicker (Colaptes campestris) female.JPG|thumb|[[Kampopego]]<br />''Colaptes campestris''<br />ino, [[Brazilo]]]] '''Familio: Pegedoj''' * '''Subfamilio: Jynginae''' – [[koltorduloj]] ** ''[[Jynx]]'' (2 specioj) * '''Subfamilio: Picumninae''' – [[pikumnoj]]<ref>{{Cite journal| vauthors = Fuchs J, Ohlson J, Ericson P, Pasquet E |date=2006|title=Molecular phylogeny and biogeographic history of the piculets (Piciformes: Picumninae)|journal=Journal of Avian Biology | volume=37 | issue=5 | pages=487–496 | doi=10.1111/j.0908-8857.2006.03768.x }}</ref> ** ''[[Picumnus (birdo)|Picumnus]]'' – pegetoj (25 specioj) * '''Subfamilio: Sasiinae'''<ref name=sangster2022/> ** ''[[Verreauxia (birdo)|Verreauxia]]'' – Afrika pegeto ** ''[[Sasia]]'' – Aziaj pegetoj (2 specioj) * '''Subfamilio: [[Picinae]]''' – veraj pegoj **'''Tribo Nesoctitini''' ***''[[Nesoctites]]'' – monotipa: [[Antila pegeto]] **'''Tribo Hemicircini''' ***''[[Hemicircus]]'' – 2 specioj **'''Tribo Picini''' ***''[[Micropternus]]'' – monotipa: [[Rufa pego]] ***''[[Meiglyptes]]'' – 4 specioj ***''[[Gecinulus]]'' – 3 specioj ***''[[Dinopium]]'' – 5 specioj ([[Fajrdorsuloj]]) ***''[[Picus (genro)|Picus]]'' – 13 specioj ***''[[Chrysophlegma]]'' – 3 specioj ***''[[Pardipicus]]'' – 2 specioj ***''[[Geocolaptes]]'' – monotipa: [[grunda pego]] ***''[[Campethera]]'' – 10 specioj ***''[[Mulleripicus]]'' – 4 specioj ***''[[Dryocopus]]'' – 6 specioj ***''[[Celeus (birdo)|Celeus]]'' – 12 specioj ***''[[Piculus]]'' – 7 specioj ***''[[Colaptes]]'' – 15 specioj **'''Tribo Campephilini''' ***''[[Campephilus]]'' – 12 specioj ***''[[Blythipicus]]'' – 2 specioj ***''[[Chrysocolaptes]]'' – 10 specioj ([[Fajrdorsuloj]]) **'''Tribo Melanerpini''' ***''[[Sphyrapicus]]'' – 4 specioj (sevsuĉuloj) ***''[[Melanerpes]]'' – 23 specioj ***''[[Picoides]]'' – 3 specioj ***''[[Yungipicus]]'' – 7 specioj ***''[[Leiopicus]]'' – monotipa: [[Flavkrona pego]] ***''[[Dendrocoptes]]'' – 3 specioj ***''[[Chloropicus]]'' – 3 specioj ***''[[Dendropicos]]'' – 12 specioj ***''[[Dendrocopos]]'' – 12 specioj ***''[[Dryobates]]'' – 6 specioj ***''[[Leuconotopicus]]'' – 6 specioj ***''[[Veniliornis]]'' – 14 specioj ***''[[Xiphidiopicus]]'' – monotipa: [[Kuba pego]] == Kelkaj oftaj taksonoj == Oni distingas 240 speciojn, en 35 genroj kaj en tri subfamilioj. * [[Koltordulo]]j, ''Jynginae'' ** [[Eŭrazia koltordulo]] ''Jynx torquilla'' ** [[Ruĝgorĝa koltordulo]] ''Jynx ruficollis'' * [[Pikumnoj]] aŭ [[Rondvostaj pegoj]], ''[[Picumninae]]'' aŭ [[Pikumnenoj]] (artikolo kun kompleta taksonomio) ** [[Blankastria pikumno]], ''Picumnus cirratus'' ** [[Teminka pikumno]], ''Picumnus temminckii'' * ''[[Picinae]]'' aŭ [[Pegenoj]] (artikolo kun kompleta taksonomio) ** [[Picus]] *** [[Vermiljona pego]], ''Picus mineaceus'' *** [[Malgranda flavnukulo]], ''Picus chlorolophus'' *** [[Verda pego]] ''Picus viridis'' *** [[Griza pego]] ''Picus canus'' *** [[Flavnuka verdpego]] ''Picus flavinucha'' *** [[Japana verdpego]] ''Picus awokera'' *** [[Vaijanta pego]], ''Picus vaillantii'' *** [[Nigrakapa verdpego]], ''Picus erythropygius'' ** [[Dendrokopoj]] kaj aliaj [[Buntpegoj]] *** [[Granda buntpego]] ''Dendrocopos major'' *** [[Siria buntpego]], ''Dendrocopos syriacus'' *** [[Mezgranda buntpego]] ''Dendrocopos medius'' *** [[Malgranda buntpego]] ''Dendrocopos minor'' aŭ ''Picoides minor'' *** [[Blankdorsa buntpego]] ''Dendrocopos leucotos'' *** [[Trifingra buntpego]] ''Picoides tridactylus'' *** [[Strivizaĝa buntpego]] ''Picoides pubescens'' *** [[Amerika trifingra buntpego]], ''Picoides dorsalis'' *** [[Hararpego]], ''Picoides villosus'' *** [[Blankkapa buntpego]], ''Picoides albolarvatus'' ** [[Driokopoj]] *** [[Strivizaĝa nigropego]], ''Dryocopus lineatus'', kiu montras blankan strion sur vizaĝo. *** [[Blankvizaĝa nigropego]], ''Dryocopus pileatus'', kiu montras blankajn zonojn sur vizaĝo. *** [[Blankventra nigropego]], ''Dryocopus javensis''. *** [[Nigra pego]] ''Dryocopus martius'' *** [[Eburbeka pego]] ''Campephilus principalis'' Aparte oni klasas nuntempe la ununura specion de ''[[Nesoctitinae]]'', [[Nesoktinenoj]] aŭ [[Antila pikumno]]. ==Pego kaj homoj== Anekdoto montras ilian inteligentecon: la verkisto [[Elian-J. Finbert]] vidis en ''Cabris'' (en la franca departemento [[Alpes-Maritimes]]) pegon, kiu estis trovinta la taŭgan manieron malfermi la malmolegan ŝelon de migdaloj, fiksinte ilin inter du ŝtonoj, kiel en ŝraŭbtenilo, ĝi estis trovinta la oportunan flankon kaj la ĝustan manieron laŭ kiuj ĝi devis bati la ŝelon por ĝin frakasi por povi eltiri la manĝeblan migdalon. == En Esperanto == [[Marjorie Boulton]] kolektas tradician [[Popolrakonto|popolrakonton]] el [[Rumanio]] pri la mita deveno de [[pego]]j. Laŭ tiu, [[Dio]] volis puni scivolemon de longnaza maljunulino kaj donis al ŝi sakon plenplena de zumantaj insektoj, vespoj, kuloj ktp., kun rekomendo nemalfermi ĝin, sed tion ŝi ne kapablis, malfermis la sakon kaj la tuta insektaro fuĝis; ŝi klopodis remeti ili en la sakon, sed tio tute maleblis. Do, Dio konvertis ŝin en pego, kiu ankoraŭ serĉas insektojn tra la arbotrunkoj.<ref> [[Marjorie Boulton]], [[Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro]], [[Universala Esperanto-Asocio]], [[Roterdamo]], [[1984]], dua eldono 1993. paĝo 329-330.</ref> == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="200"> Celeus flavescens -Horto Florestal, Sao Paulo, Brazil -male-8.jpg|''Celeus flavescens'' Northern Flicker.jpg|''Colaptes auratus'' Powerful Woodpecker - Ecuador S4E2767.jpg|''Campephilus pollens'' Red-breasted Sapsucker - Novato, California.jpg|[[Ruĝbrusta sevsuĉulo]] Fulvous-breasted Woodpecker (Dendrocopos macei) at Kolkata I IMG 3848.jpg|''Dendrocopos macei'' Jynx torquilla vlaskop cropped.jpg|[[Eŭrazia koltordulo]] Melanerpes erythrocephalus -tree trunk-USA.jpg|''Melanerpes erythrocephalus'' </gallery> == Notoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Pegedo (rolulo)]] {{Portalo Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Picidae|ReVo=peged}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Pegoformaj]] [[Kategorio:Pegedoj]] 8xpvwbat1w1twpc61o3rnblu9v7fszp 9495162 9495024 2026-10-18T11:32:49Z Kani 670 /* Kelkaj oftaj taksonoj */ 9495162 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = [[Dosiero:PileatedWoodpeckerFeedingonTree, crop.jpg|240px]] |priskribo de dosiero = [[Blankvizaĝa nigropego]] |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |familio = Pegedoj ''Picidae'' |familio aŭtoritato = [[William Elford Leach|Leach]], 1819 |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2= ''[[Jynx]]''<br /> ''[[Melanerpes]]''<br /> ''[[Sevsuĉuloj]], [[Sphyrapicus]]''<br /> ''[[Xiphidiopicus]]''<br /> ''[[Dendropicos]]''<br /> ''[[Dendrokopoj]], [[Dendrocopos]]''<br /> ''[[Picoides]]''<br /> ''[[Veniliornis]]''<br /> ''[[Campethera]]''<br /> ''[[Geocolaptes]]''<br /> ''[[Dinopium]]''<br /> ''[[Meiglyptes]]''<br /> ''[[Hemicircus]]''<br /> ''[[Micropternus]]''<br /> ''[[Pegoj]], [[Picus]]''<br /> ''[[Mulleripicus]]''<br /> ''[[Driokopoj]], [[Dryocopus]]''<br /> ''[[Celeus (genro)|Celeus]]''<br /> ''[[Piculus]]''<br /> ''[[Colaptes]]''<br /> ''[[Kampefiloj]], [[Campephilus]]''<br /> ''[[Chrysocolaptes]]''<br /> ''[[Reinwardtipicus]]''<br /> ''[[Blythipicus]]''<br /> ''[[Gecinulus]]'' |genro aŭtoritato = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} '''Pegedoj''' (''Picidae'')<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> estas familio de birdoj en la ordo [[pegoformaj birdoj|pegoformaj]], kiu inkludas ankaŭ la [[Pikumnoj]]n, la [[Koltordulo]]jn, kaj la [[Sevsuĉuloj]]n.<ref>{{Cite web |title=Family Picidae - Woodpeckers, Piculets, Wrynecks |last=Bouglouan |first=Nicole |work=oiseaux-birds.com |date= |access-date=2a de Decembro 2022 |url=https://www.oiseaux-birds.com/page-picidae-family.html |archive-date=30a de Novembro 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130145157/https://www.oiseaux-birds.com/page-picidae-family.html |url-status=live }}</ref> Membroj de tiu familio troviĝas tutmonde, escepte ĉe [[Aŭstralio]], [[Nov-Gvineo]], [[Nov-Zelando]], [[Madagaskaro]], kaj la plej polusaj regionoj. Plimulto de specioj vivas en [[arbaro]]j, kvanakm kelkaj specioj vivas ankaŭ en senarbaj areoj, kiel ĉe rokaj montetoj kaj dezertoj, kaj la [[Kakta pego]] specializiĝas en la ekspluatado de [[kakto]]j. Tiuj birdoj surgrimpas la trunkojn kaj branĉojn de la arboj. Ili nutras sin per la [[insekto]]j trovitaj en la putrinta ligno, la arbŝeloj aŭ surtere. Tiucele ili frapas sur ligno por ke la bruo elirigu la insektojn el siaj truoj, kaj tiam povi kapti ilin. Multaj virbirdoj havas ruĝan makulon surkape aŭ surventre. Ondiĝanta estas ilia flugmaniero. Pleje el inter la specioj "tamburas" ĉe printempo: elektinte sekan trunkon, ili frapadas la lignon per la beko rapide kaj multfoje sinsekve, tio eligas bruon, kiu sonoras plimalpli, ĝis malproksime aŭdeblas kaj rolas kiel ties kanto. Kelkaj specioj varigas sian dieton per fruktoj, birdovoj, bestetoj, arbosevo, homaj restaĵoj, kaj [[kadavraĵo]]j. Ili kutime nestas kaj ripozas en truoj, kiujn ili elfosas en arbotrunkoj, kaj iliaj forlasitaj truoj gravas por aliaj birdoj nestantaj en kavaĵoj. Ili foje konfliktas kun homoj, kiam ili faras truojn en konstruaĵoj aŭ manĝas fruktojn, sed ili plenumas utilan servon forigante damaĝajn insektojn el arboj. La Pegedoj estas unu el naŭ vivantaj familioj en la [[ordo (biologio)|ordo]] [[Pegoformaj]], dum la aliaj estas la [[Sudamerikaj barbuloj|barbuloj]] (enhavantaj tri familioj), la [[tukanoj]], la [[Semnornis|tukanbarbuloj]], kaj la [[mielindikantoj]], kiuj (kun la pegoj) formas la [[klado]]n [[Pici|Pici]], kaj la [[jakamaroj]] kaj [[bukonedoj]] en la klado [[Galbuli]]. Sekvencado de [[DNA]] konfirmis la [[frata taksono|fratajn rilatojn]] de tiuj du grupoj. La familio Pegedoj enhavas ĉirkaŭ 240 [[specio]]jn aranĝitajn en 35 [[Genro|genrojn]]. Preskaŭ 20 specioj estas minacataj al [[formorto]] pro [[habitatoperdo]] aŭ [[habitata fragmentado]]. Oni kredas, ke unu specio, nome la Bermuda pego, formortis en la [[17-a jarcento]], dum du aliaj (nome la [[Eburbeka pego]] kaj la [[Imperia kampefilo]]) estas ĝenerale konsiderataj formortintaj, kvankam ties statuso ne estas universale akceptata; la [[IUCN]] listas ambaŭ en la kategorio de [[draste endanĝerigita]]j je aprilo 2026.<ref>{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/species/22681417/179185354|title=IUCN Red List of Threatened Species|website=Iucnredlist.org|date=31a de Aŭgusto 2020 |access-date=5a de Majo, 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/species/22681425/182588014|title=IUCN Red List of Threatened Species|website=Iucnredlist.org|date=21a de Aŭgusto 2020|access-date=5a de Majo, 2026|archive-date=10a de Decembro 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210043800/https://www.iucnredlist.org/species/22681425/182588014|url-status=live}}</ref> ==Ĝeneralaj trajtoj== [[File:Black-rumped Flameback I IMG 7424.jpg|left|thumb|[[Nigrapuga fajrdorsulo]] uzanta sian voston kiel subtenilon.]] La familio de la pegedoj enhavas la etajn [[Pikumnoj|pikumnojn]]; la plej malgranda el ili ŝajnas esti la [[orfrunta pegeto]], kun longo de 7,5 cm kaj pezo de 8,9 g.<ref>{{cite book|vauthors=Winkler H, Christie DA, Bonan A|year=2020|chapter=Bar-breasted Piculet (''Picumnus aurifrons'')|title=Birds of the World |veditors=del Hoyo J, Elliott A, Sargatal J, Christie DA, de Juana E|publisher= Cornell Lab of Ornithology|place= Ithaca, NY, USA}}</ref><ref name= CRC>{{cite book |title=CRC Handbook of Avian Body Masses |edition=2nd |editor-first=John B. Jr. |editor-last=Dunning |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1-4200-6444-5}}</ref> Iuj el la plej grandaj pegedoj povas superi longon de 50 cm. La plej granda ankoraŭ ekzistanta specio estas la granda [[ardeza pego]], kiu pezas averaĝe 430 g – kaj ĝis 563 g – kaj estas inter 45 kaj 55 cm lnga. La [[imperia kampefilo]] (55 ĝis 61 cm) kaj la [[eburbeka pego]] (ĉirkaŭ 48 ĝis 53 cm, kaj 516 g) estus ambaŭ pli grandaj,<ref name = "HBW"/><ref name= CRC/><ref>{{cite book|author=Jackson JA |year=2020|chapter=Ivory-billed Woodpecker (''Campephilus principalis'')|title=Birds of the World|veditors=Poole AF, Gill FB |publisher=Cornell Lab of Ornithology|place= Ithaca, NY, USA}}</ref><ref>{{cite book|vauthors=Howell SN, Webb S |year=1995|title=A guide to the birds of Mexico and northern Central America|publisher= Oxford University Press}}</ref><ref>{{cite journal|doi=10.1017/S0266467404001579|title=Foraging ecology of woodpeckers in lowland Malaysian rain forests|year=2004 |last1=Styring |first1=Alison R. |last2=Hussin |first2=Mohamed Zakaria bin |journal=Journal of Tropical Ecology |volume=20 |issue=5 |pages=487–494 |s2cid=83528456 }}</ref> kvankam oni ĝenerale konsideras ambaŭ speciojn formortintaj en la 20-a jarcento. La plumaro de pegoj varias de senbrila ĝis okulfrapa. La koloroj de multaj specioj baziĝas sur olivecaj kaj brunaj nuancoj, kaj kelkaj estas makulecaj, kio sugestas bezonon kamufli; aliaj havas buntajn ŝablonojn el nigra, blanka kaj ruĝa koloroj, kaj multaj havas kreston aŭ tufajn plumojn sur la verto. Pegoj tendencas montri [[seksa duformismo|seksan duformismon]], sed la diferencoj inter ambaŭ seksoj estas ĝenerale malgrandaj; esceptoj estas la [[nigrablanka sevsuĉulo]] kaj la [[oranĝdorsa flampego]], kiuj klare diferencas. La plumaro estas tute anstataŭigata per [[plumoŝanĝo]] unufoje jare, krom ĉe la [[Koltordulo|koltorduloj]], kiuj havas kroman partan plumoŝanĝon antaŭ la reproduktado.<ref name=Gorman22>Gorman 2014, pp. 22–23</ref> Pegoj, pikumnoj kaj koltorduloj posedas karakterizajn [[daktileco|zigodaktilajn piedojn]], konsistantajn el kvar fingroj, el kiuj la unua ([[halukso]]) kaj la kvara direktiĝas malantaŭen, dum la dua kaj tria direktiĝas antaŭen. Ĉi tiu aranĝo de la piedo taŭgas por ekteni branĉojn kaj trunkojn de arboj. Membroj de ĉi tiu familio povas grimpi vertikale supren laŭ arbotrunkoj, kio utilas por agadoj kiel serĉado de nutraĵo aŭ elfosado de nestoj. Krom fortaj ungegoj kaj piedoj, pegoj havas mallongajn, fortajn krurojn. Tio estas tipa trajto de birdoj, kiuj regule serĉas nutraĵon sur trunkaroj. Esceptoj estas la [[nigradorsa pego]] kaj la [[Amerika trifingra buntpego|amerika]] kaj [[Eŭrazia trifingra buntpego|eŭrazia tripiedfingraj pegoj]], kiuj havas nur tri fingrojn ĉe ĉiu piedo. La vostoj de ĉiuj pegoj, krom tiuj de pikumnoj kaj koltorduloj, estas rigidaj; kiam la birdo ripozas sur vertikala surfaco, la vosto kaj la piedoj kunlaboras por subteni ĝin.<ref name ="HBW"/> Pegoj havas fortajn [[beko]]jn, kiujn ili uzas por bori kaj tamburi sur arboj, kaj longajn, gluecajn langojn por elpreni manĝaĵon (insektojn kaj larvojn).<ref name = "HBW">Winkler, Hans & Christie, David A. (2002), "Family Picidae (Woodpeckers)" ''in'' del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (2002). ''[[Handbook of the Birds of the World]]. Volume 7: Jacamars to Woodpeckers.'' Lynx Edicions. {{ISBN|978-84-87334-37-5}}</ref> La bekoj de pegoj estas tipe pli longaj, pli akraj kaj pli fortaj ol tiuj de pikumnoj kaj koltorduloj, sed ilia [[morfologio (biologio)|morfologio]] estas tre simila. La ĉizil-simila pinto de la beko restas akra danke al la bekobatado ĉe birdoj, kiuj regule uzas ĝin kontraŭ ligno. La beko konsistas el tri tavoloj: ekstera ingo nomata ''ramfoteko'', farita el skvamoj el keratinaj proteinoj; interna osta tavolo, kiu havas grandan kavaĵon kaj mineraligitajn [[kolageno|kolagenajn]] fibrojn; kaj meza tavolo el pora osto, kiu ligas la aliajn du tavolojn. Krome, la lang-osto (aŭ [[hioido]]) de la pego estas tre longa kaj volviĝas ekster la kranio tra speciala kavo, tiel mildigante la ŝokon por la cerbo.<ref name="Wang">{{cite journal | vauthors = Wang L, Cheung JT, Pu F, Li D, Zhang M, Fan Y | title = Why do woodpeckers resist head impact injury: a biomechanical investigation | journal = PLOS ONE | volume = 6 | issue = 10 | article-number = e26490 | year = 2011 | pmid = 22046293 | pmc = 3202538 | doi = 10.1371/journal.pone.0026490 | bibcode = 2011PLoSO...626490W | doi-access = free }}</ref> Kombinite, tiu anatomio helpas la bekon absorbi mekanikan streĉon.<ref>{{cite web |url=http://sciencenotes.org/woodpecker-beak-shock-absorbers/ |title=Woodpecker Beak Shock Absorbers |vauthors=Helmenstine T |date=8 May 2014 |work=Science Notes |access-date=24a de Julio 2017 |archive-date=21a de Junio 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180621043223/https://sciencenotes.org/woodpecker-beak-shock-absorbers/ |url-status=live }}</ref> Specioj de pegoj kaj kolaptoj, kiuj uzas siajn bekojn en grundo aŭ por esplorado anstataŭ por regula martelado, tendencas havi pli longajn kaj pli malsupren kurbajn bekojn. Pro la plia malgrandeco de siaj bekoj, multaj pikumnoj kaj koltorduloj serĉas manĝaĵon en putriĝanta ligno pli ofte ol pegoj. Iliaj longaj, gluecaj langoj, kiuj havas hoketojn, helpas tiujn birdojn kapti kaj eltiri insektojn el la profundo de arbotruo. Oni iam raportis, ke la lango estas uzata por trapiki larvojn, sed pli detalaj studoj publikigitaj en 2004 montris, ke la lango anstataŭe ĉirkaŭvolvas la predon antaŭ ol retiri ĝin.<ref>{{cite journal | vauthors = Villard P, Cuisin J |year=2004 |title=How do woodpeckers extract grubs with their tongues? A study of the Guadeloupe woodpecker (''Melanerpes herminieri'') in the French Indies |journal=Auk |volume=121 |issue=2 |pages=509–514 |doi=10.1642/0004-8038(2004)121[0509:HDWEGW]2.0.CO;2|s2cid=86781719 |doi-access=free }}</ref> [[File:Dendrocopos major skull.jpg|thumb|Diagramo montranta la hioidan oston de ''[[Dendrocopos major]]'']] Multaj el la kondutoj de pegoj rilataj al serĉado de manĝaĵo, reproduktado kaj komunikado implikas tamburadon kaj marteladon per la beko.<ref name = "Gibson"/> Por eviti cerban lezon pro la rapidaj kaj ripetaj fortaj frapoj, pegoj havas plurajn fizikajn trajtojn, kiuj protektas ilian cerbon.<ref name=Pulu/> Tiuj estas relative malgranda kaj glata [[cerbo]], mallarĝa subdura spaco, malmulta ĉirkaŭa cerbo-spina likvaĵo (por malhelpi moviĝadon tien kaj reen ene de la kranio dum bekado), la orientiĝo de la cerbo ene de la [[kranio]] (kiu maksimumigas la kontaktareon inter la cerbo kaj la kranio) kaj la mallonga daŭro de la kontakto. La kranio konsistas el fortika sed kunpremebla, spongosimila osto, kiu estas plej densa ĉe la frunto kaj la malantaŭa parto de la kranio.<ref name=Pulu>{{cite web |url=http://www.zmescience.com/science/woodpeckers-dont-get-headaches/ |title=Why woodpeckers don't get headaches |vauthors=Puiu T |date=23a de Marto 2017 |publisher=ZME Science |access-date=24a de Julio 2017 |archive-date=26a de Oktobro 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026015950/https://www.zmescience.com/science/woodpeckers-dont-get-headaches/ |url-status=live }}</ref> Alia anatomia adapto de pegoj estas la ege longa hioida osto, kiu disbranĉiĝas, pasas ambaŭflanke de la vertebraro kaj ĉirkaŭvolviĝas ĉirkaŭ la kranikapsulo, antaŭ ol finiĝi en la dekstra naztrua kavo. Ĝi plenumas la rolon de [[sekurzono]].<ref name="Wang"/> Komputilaj simulaĵoj montris, ke 99,7 % de la [[energio]] generita dum bekado stokiĝas kiel streĉ-energio disdonita tra la korpo de la birdo, dum nur malgranda resta parto de la energio atingas la cerbon. La bekado ankaŭ kaŭzas varmiĝon de la kranio de la pegedo; tio parte klarigas, kial ili ofte bekadas per mallongaj serioj kun paŭzoj inter ili, kio donas al la kapo tempon por malvarmiĝi.<ref>{{cite web |url=https://www.insidescience.org/content/woodpecker-bodies-cushion-collision-impact-bird-brains/1951 |title=Woodpecker Bodies Cushion Collision Impact On Bird Brains |vauthors=Gammon K |date=25a de Aŭgusto 2014 |work=Inside Science |access-date=24a de Julio 2017 |archive-date=1a de Aprilo 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401204831/https://www.insidescience.org/content/woodpecker-bodies-cushion-collision-impact-bird-brains/1951 |url-status=live }}</ref> Dum la milisekundo antaŭ la kontakto kun la ligno, dikiĝinta [[Niktito|niktita membrano]] fermiĝas, protektante la okulon kontraŭ flugantaj pecetoj.<ref name=Schwab> May PR, Fuster JM, Haber J, Hirschman A (Junio 1979). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1771249/ "Woodpecker drilling behavior. An endorsement of the rotational theory of impact brain injury".] ''Archives of Neurology''. 36 (6): 370–3. doi:10.1136/bjo.86.8.843. PMC 1771249. PMID 454236.</ref> Tiuj membranoj ankaŭ malhelpas ŝiriĝon de la [[retino]]. Ankaŭ iliaj naztruoj estas protektataj; ili ofte estas fendecaj kaj kovritaj per specialaj plumoj. Pegedoj kapablas ripete bekadi arbon kun grandaj [[Akcelo|malakceloj]] en la ordo de 10 000 m/s² (1000 g).<ref name = "Gibson"> Gibson L (2006). [https://dspace.mit.edu/bitstreams/b13c51ea-7a66-4ccc-a256-4ab224f36a9c/download "Woodpecker pecking: how woodpeckers avoid brain injury" (PDF).] ''Journal of Zoology''. 270 (3): 462–465. doi:10.1111/j.1469-7998.2006.00166.x. hdl:1721.1/70094.</ref> Iuj grandaj pegoj, kiel ekzemple ''[[Dryocopus]]'', havas rapidan, rektan flugmanieron, sed la plimulto de la specioj havas tipan ondan flugmanieron, konsistantan el serio de rapidaj flugilbatoj sekvataj de glitado laŭ arka vojo. Multaj birdoj el la genro ''[[Melanerpes]]'' havas karakterizajn, rem-similajn flugilmovojn, dum la pikumnoj faras mallongajn eksplodojn de rapida, rekta flugo.<ref>Gorman 2014, p. 27</ref> ==Distribuado, habitato, kaj movoj== [[File:Ladder-back Woodpecker on Cactus.jpg|thumb|maldekstre|200ra|Uzado de [[kakto]]j kiel reproduktejoj kaj ripozejoj permesas al kelkaj pegoj vivi en senarbaj dezertoj, kiel la [[stridorsa pego]], kiu uzas kaktojn por nestumado.]] ===Tutmonda distribuado=== Pegoj havas plejparte [[Kosmopolita distribuo (biologio)|tutmondan distribuon]], kvankam ili mankas en [[Aŭstralazio]], [[Madagaskaro]] kaj [[Antarkto]]. Ili mankas ankaŭ ĉe iuj oceanaj insuloj de la mondo, kvankam multaj insulaj specioj troviĝas sur kontinentaj [[insulo]]j. La veraj pegoj (subfamilio ''Picinae'') estas disvastigitaj tra la tuta teritorio de la familio. La pikumnoj de la subfamilio ''Picumninae'' havas tuttropikan distribuon, kun specioj en [[Sudorienta Azio]], [[Afriko]] kaj [[Neotropiso]]; la plej granda diverseco troviĝas en [[Sudameriko]].<ref name="Gorman15">Gorman 2014, p. 15</ref> La dua subfamilio de pikumnoj, nome ''Sasiinae'', inkluzivas la afrikan pikumnon kaj du speciojn de la genro ''[[Sasia]]'', kiuj troviĝas en Sudorienta Azio.<ref name=sangster2022>{{Cite journal | last1=Sangster | first1=G. | last2=Gaudin | first2=J. | last3=Fuchs | first3=J. | date=2022 | title=A new subfamily taxon for ''Sasia'' and ''Verreauxia'' (Picidae) | journal=Bulletin of the British Ornithologists' Club | volume=142 | issue=4 | pages=478–479 | doi=10.25226/bboc.v142i4.2022.a6| s2cid=254367038 | doi-access=free | bibcode=2022BBrOC.142..478S }}</ref> La koltorduloj (subfamilio ''Jynginae'') troviĝas ekskluzive en la [[Malnova Mondo]]; iliaj du specioj vivas en Eŭropo, Azio kaj Afriko.<ref name="Gorman15"/> La plej multaj pegoj estas nemigrantaj, sed oni konas kelkajn [[birdomigrado|migrantajn]] speciojn, ekzemple la [[rufaventra pego]], la [[buntvizaĝa sevsuĉulo]]<ref name=Gorman15/> kaj la [[eŭrazia koltordulo]], kiu reproduktiĝas en Eŭropo kaj okcidenta Azio kaj migras al [[Sahelo]] en Afriko vintre.<ref>{{cite journal |vauthors=Reichlin TS, Schaub M, Menz MH, Mermod M, Portner P, Arlettaz R, Jenni L |title=Migration patterns of Hoopoe ''Upupa epops'' and Wryneck ''Jynx torquilla'': an analysis of European ring recoveries |journal=Journal of Ornithology |year=2008 |volume=150 |issue=2 |pages=393–400 |doi=10.1007/s10336-008-0361-3 |s2cid=43360238 |url=http://doc.rero.ch/record/320012/files/10336_2008_Article_361.pdf |archive-date=2019-04-28 |access-date=2019-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428101757/http://doc.rero.ch/record/320012/files/10336_2008_Article_361.pdf |url-status=live }}</ref> En Nordameriko, la pli nordaj populacioj de la [[Luiza melanerpo]], la [[brustornama pego]], la sevsuĉulo de Williamson, la [[ruĝbrusta sevsuĉulo]] kaj la [[ruĝnuka sevsuĉulo]] moviĝas suden aŭtune.<ref name="Gorman15"/> La plej multaj moviĝoj de pegoj estas priskribeblaj kiel disvastigaj – ekzemple kiam junaj birdoj serĉas teritoriojn post kiam ili ekflugas – aŭ kiel eksplodaj, por eviti severajn veterkondiĉojn. Pluraj specioj migras laŭ alteco; ekzemplo estas la [[grizĉapa pego]], kiu vintre moviĝas de montetoj al malaltaĵoj. Tiuj pegoj, kiuj ja migras, faras tion dumtage.<ref name="HBW" /> ===Vivmediaj postuloj=== Ĝenerale, pegoj estas arbaj birdoj de arboriĉaj vivejoj. Ili atingas sian plej grandan diversecon en tropikaj [[pluvarbaro]]j, sed troviĝas en preskaŭ ĉiuj taŭgaj vivejoj, inkluzive de [[arbaro]]j, [[savano]]j, [[arbustaro]]j kaj [[bambuo|bambuarbaroj]]. Eĉ [[herbejo]]j kaj [[dezerto]]j estas loĝataj de diversaj specioj. Tiujn vivejojn ili pli facile okupas tie, kie troviĝas malmultaj arboj, aŭ — ĉe dezertaj specioj kiel la Gila melanerpego — kie disponeblas altaj kaktoj por nesti.<ref>{{cite journal |vauthors=Korol J, Hutto R |year=1984 |title=Factors Affecting Nest Site Location in Gila Woodpeckers |journal=Condor |volume=86 |issue=1 |pages=73–78 |url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v086n01/p0073-p0078.pdf |doi=10.2307/1367350 |jstor=1367350 |archive-date=2014-10-12 |access-date=2013-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141012165338/http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v086n01/p0073-p0078.pdf |url-status=live }}</ref> Iuj specioj estas specialistoj ligitaj al [[konifero]]j aŭ [[foliarbaro]]j, aŭ eĉ — kiel la [[glanpego]] — al specifaj genroj de arboj (ĉi-kaze [[kverko]]j). Aliaj specioj estas ĝeneralistoj, kapablaj adaptiĝi al [[senarbarigo]] per ekspluatado de sekundara vegetaĵaro, [[plantejo]]j, [[fruktoĝardeno]]j kaj [[parko]]j. Ĝenerale, arbarloĝantaj specioj bezonas putrantan aŭ mortintan lignon por serĉi manĝaĵon.<ref name="Gorman 2014, p. 18">Gorman 2014, p. 18</ref> Pluraj specioj estas adaptitaj por pasigi parton de sia tempo manĝante surgrunde, kaj tre malgranda malplimulto tute forlasis la arbojn kaj nestas en truoj en la grundo. La [[grunda pego]] estas unu tia specio, loĝanta en la ŝtonaj kaj herbaj montetoj de [[Sud-Afriko]],<ref>{{cite journal| vauthors = Short L |title=The evolution of terrestrial woodpeckers|journal=American Museum Novitates|date=1971|issue=2467|hdl=2246/2675|url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/2675}}</ref> kaj la [[Anda pego]] estas alia.<ref name="Gorman 2014, p. 18"/> La Svisa Ornitologia Instituto starigis monitoran programon por registri la reproduktajn populaciojn de arbaraj birdoj. Tio montris, ke mortinta ligno estas grava habitata bezono por la [[nigra pego]], [[granda buntpego]], [[mezgranda buntpego]], [[malgranda buntpego]], [[verda pego]] kaj [[trifingra buntpego]]. La populacioj de ĉiuj tiuj specioj kreskis je diversaj gradoj inter 1990 kaj 2008. Dum tiu periodo, la kvanto de mortinta ligno en la arbaro pliiĝis, kaj la disvastiĝa areo de la [[blankdorsa buntpego]] vastiĝis orienten. Krom ĉe la verda pego kaj la mezgranda buntpego, la pliiĝo de la kvanto de mortinta ligno verŝajne estas la ĉefa faktoro klariganta la populacikreskon de tiuj specioj.<ref>{{cite web |url=http://agris.fao.org/agris-search/search.do;jsessionid=2EE0499CC30EFEC968DCF35F2D24AC0C?request_locale=fr&recordID=CH2010000113&query=&sourceQuery=&sortField=&sortOrder=&agrovocString=&advQuery=&centerString=&enableField= |title=An increase in the population of woodpeckers and other bird species thanks to an increase in the quantities of deadwood? |vauthors=Mollet P, Zbinden N, Schmid H |year=2009 |publisher=FAO |access-date=28 March 2017 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413220415/https://agris.fao.org/agris-search/search.do;jsessionid=2EE0499CC30EFEC968DCF35F2D24AC0C?request_locale=fr&recordID=CH2010000113&query=&sourceQuery=&sortField=&sortOrder=&agrovocString=&advQuery=&centerString=&enableField= |url-status=live }}</ref> ==Kutimaro== La plej multaj pegoj vivas izole, sed ilia konduto varias de tre malsociemaj specioj, kiuj estas [[Agreso|agresemaj]] kontraŭ siaj propraj [[samspecia]]noj, ĝis specioj vivantaj en grupoj. Izole vivantaj specioj defendas nutrofontojn – ekzemple [[termito|termitkolonion]] aŭ fruktoplenan arbon –, forpelante aliajn samspecianojn kaj revenante ofte ĝis la rimedo elĉerpiĝas. Agresemaj kondutoj inkluzivas direktadon kaj pikadon per la beko, kapskuadon, flugilskuadon, persekutadon, tamburadon kaj voĉajn signalojn. Ritaj agoj kutime ne kondukas al fizika kontakto, kaj la birdoj povas "frostiĝi" dum momento antaŭ ol ili rekomencas la disputon. La koloraj makuloj povas esti elmontritaj, kaj en iuj kazoj tiuj malamikemaj kondutoj similas al pariĝaj ritoj.<ref name=Gorman19/> Specioj vivantaj en grupoj emas reproduktiĝi komunume.<ref name=Gorman19/> Krom tiuj specioj, pluraj aliaj povas aliĝi al [[Miksita kunmanĝantaro|miksspeciaj kunmanĝantaroj]] kun aliaj insektovoraj birdoj, kvankam ili emas resti ĉe la periferio de tiuj grupoj. Aliĝo al tiaj aroj ebligas al pegoj malpliigi sian vigladon kontraŭ predantoj kaj pliigi sian manĝorapidecon.<ref>{{cite journal| vauthors = Kimberly S |year=1984 |title=Information Exploitation By Downy Woodpeckers in Mixed-Species Flocks |journal=Behaviour |volume=91 |issue=4 |pages=294–311 |doi=10.1163/156853984X00128}}</ref> Pegoj estas tagaktivaj kaj noktas en truoj kaj fendoj. Ĉe multaj specioj la noktejo fariĝas la nestoloko dum la [[reprodukta sezono]], sed ĉe iuj specioj tiuj havas apartajn funkciojn; la [[kurtvosta pego]] elfosas plurajn malprofundajn truojn por nokti, kiuj klare diferencas de ĝia nestoloko. Plej multaj birdoj noktas sole kaj forpelas entrudulojn el sia elektita loko, sed la [[magelana kampefilo]] kaj la [[glanpego]] kunhavas noktejojn.<ref name=Gorman19>Gorman 2014, pp. 19–20</ref> ===Tamburado=== [[File:Woodpecker tapping.ogg|right|thumb|La sono de tamburanta pego ([[Pegedoj]]), kun kelkaj fonaj sonoj. Nekonataj specioj kaj loko, eble el kontinenta Usono.]] Tamburado estas formo de nevoĉa komunikado uzata de la plej multaj specioj de pegoj; ĝi konsistas el ripeta frapado de la beko kontraŭ malmola surfaco kun granda rapido. Post paŭzo, la tambur-serio ripetiĝas, kaj ĉiu specio havas unikan ŝablonon koncerne la nombron da frapoj en la serio, la daŭron de la serio, la daŭron de la paŭzo inter serioj, kaj la kadencon.<ref>{{cite journal| vauthors =Miles MC, Schuppe ER, Ligon RM, Fuxjager MJ |title=Macroevolutionary patterning of woodpecker drums reveals how sexual selection elaborates signals under constraint |journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences |year=2018 |volume=285 |issue=1873 |doi=10.1098/rspb.2017.2628|pmid=29467264 |pmc=5832706 }}</ref><ref>{{cite journal| vauthors =Miles MC, Schuppe ER, Fuxjager MJ |title=Selection for Rhythm as a Trigger for Recursive Evolution in the Elaborate Display System of Woodpeckers |journal=The American Naturalist |year=2020 |volume=195 |issue=5 |pages=772–787 |doi=10.1086/707748|pmid=32364790 |bibcode=2020ANat..195..772M |s2cid=212917887 }}</ref> La tamburado estas ĉefe teritoria signalo, ekvivalenta al la kanto de [[kantobirdo]].<ref name=Gorman28>Gorman 2014, p. 28</ref> Pegoj elektas resonantan surfacon, ekzemple kavan arbon, kaj povas uzi homfaritajn strukturojn kiel ekzemple foston, defluilojn kaj dren-tubojn.<ref name=Williams>{{cite book| vauthors = Williams Jr EH |title=The Nature Handbook: A Guide to Observing the Great Outdoors |url=https://books.google.com/books?id=VoV7CclhNJcC&pg=PA118 |year=2005 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-972075-0 |page=118}}</ref> Tamburado servas por la reciproka rekono de samspecianoj kaj ludas rolon en [[Pariĝa ceremonio|pariĝaj ritoj]]. Oni supozas, ke individuaj birdoj kapablas distingi inter la tamburado de siaj partneroj kaj tiu de siaj najbaroj.<ref name=Sarkar>{{cite book| vauthors = Sarkar A |title=Fundamentals Of Animals Behaviour |url=https://books.google.com/books?id=Qzn1BgUC3SYC&pg=PA264 |year=2003 |publisher=Discovery Publishing House |isbn=978-81-7141-742-1 |page=264}}</ref> Tamburado povas esti fidinde uzata por distingi inter pluraj specioj en regiono, eĉ se tiuj specioj estas fenotipe similaj. La kadenco (aŭ la averaĝa nombro da tambur-frapoj sekunde) estas forte konservata ene de specioj.<ref>{{Cite journal |last1=Dodenhoff |first1=Danielle J. |last2=Stark |first2=Robert D. |last3=Johnson |first3=Eric V. |date=2001-02-01 |title=Do Woodpecker Drums Encode Information for Species Recognition? |url=https://academic.oup.com/condor/article/103/1/143/5563013 |journal=The Condor |language=en |volume=103 |issue=1 |pages=143–150 |doi=10.1093/condor/103.1.143 |issn=0010-5422 |doi-access=free |archive-date=2023-04-24 |access-date=2023-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230424145502/https://academic.oup.com/condor/article/103/1/143/5563013 |url-status=live }}</ref> Komparaj analizoj inter geografie malproksimaj populacioj de la sama specio montris, ke la kadenco restas stabila tra la tuta disvastiĝa areo de la specio; tio indikas, ke verŝajne ne ekzistas "dialektoj" similaj al tiuj observataj en la kantoj de kantobirdoj.<ref>{{Cite journal |last=Baer |first=Alex |date=2018-01-05 |title=Slave to the Rhythm: Variation in the Acoustic Signaling of Picoides Woodpeckers |url=https://academicworks.cuny.edu/hc_sas_etds/244 |journal=Theses and Dissertations |archive-date=2023-04-29 |access-date=2023-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230429071601/https://academicworks.cuny.edu/hc_sas_etds/244/ |url-status=live }}</ref> La tamburado de pegoj estas regata de aro da nukleoj en la antaŭcerbo, kiuj tre similas al la cerbaj regionoj respondecaj pri la lernado kaj produktado de kantoj ĉe multaj kantbirdoj.<ref>{{cite journal| vauthors =Schuppe ER, Cantin L, Chakraborty M, Biegler MT, Jarvis ER, Chen CC|title=Forebrain nuclei linked to woodpecker territorial drum displays mirror those that enable vocal learning in songbirds|journal=PLOS Biology |year=2022 |volume=20 |issue=9 |article-number=e3001751 |doi=10.1371/journal.pbio.3001751|pmid=36125990 |pmc=9488818 |doi-access=free }}</ref> Studo de 2023 malkaŝis fortan ligon inter manĝoserĉado per eltirado kaj relativa cerbo-grandeco ĉe la familio Pegedoj; tio indikas, ke pli granda cerbo ne nepre rezultigas pli potencajn tambur-kapablojn, sed ja ludas rolon en manĝoserĉaj kondutoj, ĉar la detektado kaj eltirado de ligno-borantaj larvoj el lignaj subtavoloj verŝajne postulas pli grandajn kapablojn pri sensa kaj motora regadoj.<ref>{{Cite journal |last1=Cárdenas-Posada |first1=Ghislaine |last2=Iwaniuk |first2=Andrew N. |last3=Fuxjager |first3=Matthew J. |date=2023-04-01 |title=Extractive foraging behaviour in woodpeckers evolves in species that retain a large ancestral brain |journal=Animal Behaviour |language=en |volume=198 |pages=141–152 |doi=10.1016/j.anbehav.2023.02.003 |issn=0003-3472|doi-access=free |bibcode=2023AnBeh.198..141C }}</ref> ===Voĉo=== Pegoj ne havas tiom vastan gamon da [[Birdokanto|kantoj kaj vokoj]] kiel [[paseroformaj birdoj]], kaj iliaj sonoj tendencas esti pli simplaj laŭ strukturo. Inter la produktataj vokoj estas mallongaj, altatonaj notoj, triloj, kraketaj sonoj, pepado, fajfado, babilado, nazaj zumoj, krioj kaj plendaj kriegoj. Ambaŭ seksoj uzas tiujn vokojn por [[Animala komunikado|komunikado]], kaj ili rilatas al la konkretaj cirkonstancoj, kiel ekzemple [[pariĝado]], [[Teritorio (animaloj)|teritoriaj]] disputoj kaj alarmvokoj. Ĉiu specio havas sian propran gamon da vokoj, kiuj kutime situas en la frekvenc-intervalo de 1,0 ĝis 2,5 kHz por efika disvastiĝo tra arbaraj medioj. Pariĝintaj birdoj povas interŝanĝi mallaŭtajn, malalttonajn vokojn, kaj nestidoj ofte elsendas laŭtajn pet-vokojn el la interno de sia nestokavaĵo.<ref name=Gorman28/> La [[koltorduloj]] havas pli muzikan kanton, kaj en iuj regionoj, la kanto de la ĵus alveninta [[eŭrazia koltordulo]] estas konsiderata kiel anoncanto de la printempo.<ref>{{cite book| vauthors = Noel T |title=Rymes and Roundelayes |url=https://archive.org/details/rymesandroundel00noelgoog |year=1841 |publisher=Smith |page=[https://archive.org/details/rymesandroundel00noelgoog/page/n144 144]}}</ref> La ​​pikumnoj havas kanton konsistantan aŭ el longa, malsupreniranta trilo, aŭ el malsupreniranta serio de du ĝis ses (foje pli) apartaj notoj; tiu kanto atentigas [[ornitologo]]jn pri la ĉeesto de la birdoj, ĉar ili estas facile pretervideblaj.<ref name=Hilty>{{cite book| vauthors = Hilty SL |title=Birds of Venezuela|url=https://books.google.com/books?id=40mFwoALUFUC&pg=PA464|year=2002 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-3409-9 |page=464}}</ref> ===Manĝado=== [[File:WoodpeckerHoles.jpg|thumb|200ra|Truoj boritaj de manĝantaj pegoj]] La plej multaj specioj de pegoj manĝas [[insektoj]]n kaj aliajn [[senvertebruloj]]n vivantajn sub la ŝelo kaj en la ligno, sed ĝenerale la familio karakteriziĝas per manĝa fleksebleco; multaj specioj estas kaj tre ĉiomanĝemaj kaj oportunemaj. La dieto inkluzivas formikojn, termitojn, skarabojn kaj iliajn larvojn, raŭpojn, araneojn, aliajn [[artropodoj]]n, birdovojn, nestidojn, malgrandajn ronĝulojn, lacertojn, fruktojn, nuksojn kaj arbosukon. Multaj insektoj kaj iliaj larvoj estas prenitaj el vivantaj kaj mortintaj arboj per elfosado. La birdo povas aŭdi sonojn el la interno de la ligno, kiuj indikas, kie estus utile fari truon.<ref name=Gorman19/> Iuj specioj, inkluzive de la [[granda buntpego]], povas manĝi [[krustacoj]]n, [[moluskoj]]n kaj kadavraĵojn, kaj ili vizitas birdomanĝejojn por akiri [[sebo]]n kaj hejmajn manĝrestaĵojn.<ref name="hbw">{{cite journal | vauthors = Winkler H, Christie DA, Kirwan GM | year=2020 | title=Great Spotted Woodpecker (''Dendrocopos major''), version 1.0| veditors = del Hoyo J, Elliott A, Sargatal J, Christie DA, de Juana E | journal=Birds of the World | location=Ithaca, NY, USA | publisher=Cornell Lab of Ornithology | doi=10.2173/bow.grswoo.01 | s2cid=226025386 }}</ref> Oni uzas ankaŭ aliajn rimedojn por akiri predon. Iuj specioj, kiel la ruĝnuka sevsuĉulo, ekflugas en la aeron por kapti flugantajn insektojn, kaj multaj specioj esploras fendojn kaj la areon sub la ŝelo, aŭ kolektas predon de folioj kaj branĉetoj. La [[rufa pego]] specialiĝas pri atakado de la nestoj de arboloĝantaj formikoj, kaj la [[termita pego]] manĝas kaj nestas en [[termito|termitejoj]]. Aliaj specioj, kiel la koltorduloj kaj la [[Anda pego]], manĝas tute aŭ parte surgrunde.<ref name=Gorman19/> Ekologie, pegoj helpas konservi arbojn sanaj, malhelpante amasajn infestojn. La familio estas konata pro sia kapablo elpreni ligno-borantajn [[larvo]]jn el trunkoj kaj branĉoj, ĉu la [[ligno]] estas viva aŭ morta. Post kiam ili boris truon en la lignon, ili elprenas la predon per longa, dornohava [[lango]]. Pegoj manĝas skarabojn, kiuj tunelas en arbojn, kaj ekzemple forigas ĝis 85 % de la larvoj de la smeralda fraksen-borulo (''Agrilus planipennis'') el unuopaj [[frakseno]]j.<ref name="Graham2014">{{cite web|url=https://birdsnews.com/2014/resilient-woodpeckers-hard-to-knock-2475/|title=Resilient Woodpeckers hard to knock – or stop| vauthors = Graham R |date=24 July 2014|publisher=Birds News|access-date=24 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160404020322/https://birdsnews.com/2014/resilient-woodpeckers-hard-to-knock-2475/|archive-date=4a de Aprilo 2016}}</ref> La kapablo elfosi permesas al pegoj akiri [[sevo|arbosukon]], gravan nutraĵfonton por iuj specioj. Plej konate, la sevsuĉuloj (genro ''Sphyrapicus'') nutras sin tiamaniere, sed la tekniko ne limiĝas al ili; ankaŭ aliaj, kiel la [[glanpego]] kaj la [[blankkapa buntpego]], manĝas sevon. Iam oni opiniis, ke tiu tekniko limiĝas al la Nova Mondo, sed ankaŭ specioj de la Malnova Mondo, kiel la [[arabia pego]] kaj la granda buntpego, nutras sin tiamaniere.<ref name ="HBW"/> ===Reproduktado=== [[File:BlackWoods.jpg|thumb|maldekstre|Maskla [[nigra pego]] idozorganta]] Ĉiuj membroj de la familio Pegedoj nestas en kavaĵoj, preskaŭ ĉiam en la trunkoj kaj branĉoj de arboj, bone for de la foliaro. Kie eble, oni uzas areon de putra ligno ĉirkaŭita de solida konstruarbo. Kie arboj estas malabundaj, la [[brustomakula pego]] kaj la stridorsa pego elfosas truojn en kaktoj, kaj la anda pego kaj la grunda pego fosas truojn en terbordoj. La kampa pego foje elektas termitajn montetojn, la rufa pego preferas uzi formiknestojn en arboj kaj la bambua pego specialiĝas pri [[bambuo]]j.<ref>Gorman 2014, p. 20</ref> Pegoj ankaŭ elfosas nestotruojn en loĝdomaj kaj komercaj strukturoj kaj lignaj elektraj fostoj.<ref name="Graham2014"/> Pegoj kaj pikumnoj elfosas siajn proprajn nestojn, sed koltorduloj ne faras tion kaj devas trovi jam ekzistantajn kavaĵojn. Tipa nesto havas rondan enirejon, kiu apenaŭ sufiĉas por la birdo, kaj kondukas al pli vasta vertikala kavaĵo sube. Oni ne uzas nestmaterialon, krom kelkaj ligneroj produktitaj dum la elfosado; aliaj ligneroj estas malzorgeme disĵetitaj sur la grundon, tiel provizante videblan indikon pri la loko de la nesto.<ref name="Gorman 2014, p. 22">Gorman 2014, p. 22</ref> Multaj specioj de pegoj elfosas po unu truon ĉiun reproduktan sezonon, foje post pluraj provoj. Necesas ĉirkaŭ unu monato por fini la laboron, kaj forlasitajn truojn uzas aliaj birdoj kaj mamuloj, kiuj nestas en kavaĵoj sed ne kapablas mem elfosi siajn truojn.<ref name=Kotaka> Kotaka N, Matsuoka S (2002). [https://www.jstage.jst.go.jp/article/osj/1/2/1_2_117/_article "Secondary users of Great Spotted Woodpecker (Dendrocopos major) nest cavities in urban and suburban forests in Sapporo City, northern Japan".] ''Ornithological Science''. 1 (2): 117–122. doi:10.2326/osj.1.117.</ref> Kavaĵoj estas tre serĉataj kiel nestlokoj de aliaj birdoj nestantaj en kavaĵoj; tial pegoj alfrontas konkuradon pri la nestlokoj, kiujn ili elfosas, tuj kiam la truo iĝas uzebla. Tiu konkurado povas deveni de aliaj pegospecioj aŭ de aliaj birdoj nestantaj en kavaĵoj, kiel ekzemple [[hirundoj]] kaj [[sturnoj]]. Pegoj povas agreseme ĉikani eblajn konkurantojn kaj ankaŭ uzi aliajn strategiojn por malpliigi la riskon, ke aliaj birdoj forprenu iliajn nestlokojn; ekzemple, la kapuĉa melanerpego elfosas sian neston ĉe la malsupra flanko de malgranda branĉo, kio malpliigas la probablon, ke pli granda specio transprenu kaj vastigu ĝin.<ref>{{cite journal|vauthors=Short LL|year=1979|title=Burdens of the Picid Hole-Excavating Habit|journal=Wilson Bulletin|volume=91|issue=1|pages=16–28|url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v091n01/p0016-p0028.pdf|archive-date=2014-05-02|access-date=2013-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20140502201404/http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v091n01/p0016-p0028.pdf|url-status=live}}</ref> Membroj de la familio Pegedoj estas tipe monogamaj; tamen kelkaj specioj reproduktiĝas kunlabore, kaj oni raportis kazojn de [[poligamio]] ĉe aliaj.<ref>{{cite journal | vauthors = Wiktander U, Olsson O, Nilsson SG |title=Parental care and social mating system in the Lesser Spotted Woodpecker ''Dendrocopos minor'' |journal=Journal of Avian Biology|year=2000 |volume=31 |issue=4 |pages=447–456 |doi=10.1034/j.1600-048X.2000.310003.x|bibcode=2000JAvBi..31..447W |s2cid=56399785 |url=http://lup.lub.lu.se/record/145888 }}</ref> Oni raportis ankaŭ poliandrion — situacion, en kiu ino zorgas pri du idaroj kun du malsamaj maskloj — ĉe la Kariba melanerpo (''Melanerpes superciliaris'').<ref>{{cite journal |vauthors=Willimont LA, Jackson JA, Jackson BJ |year=1991 |title=Classical polyandry in the West Indian woodpecker on Abaco, Bahamas |journal=Wilson Bulletin |volume=103 |pages=124–125 |url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v103n01/p0124-p0125.pdf |archive-date=2015-04-03 |access-date=2013-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403124317/http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v103n01/p0124-p0125.pdf |url-status=live }}</ref> Alia nekutima socia sistemo estas tiu de la glanpego (''Melanerpes formicivorus''); temas pri specio kun poliginandria kaj kunlabora reproduktado, ĉe kiu grupoj de ĝis 12 individuoj reproduktiĝas kaj helpas zorgi pri la idoj.<ref name="HBW" /> Junaj birdoj el antaŭaj jaroj povas resti por helpi pri la zorgado de la idoj de la grupo; studoj montris, ke dum la reprodukta sukceso de la grupo pliiĝas kune kun la grupgrandeco, la individua sukceso malpliiĝas. Birdoj povas esti devigitaj resti en grupoj pro manko de disponebla vivejo, al kiu ili povus disvastiĝi.<ref name="Koenig">{{cite journal| vauthors = Koenig WD |title=Reproductive success, group size, and the evolution of cooperative breeding in the acorn woodpecker |journal=The American Naturalist|year=1981 |volume=117 |issue=4 |pages=421–443 |doi=10.1086/283726 |jstor=2460453|bibcode=1981ANat..117..421K |s2cid=85399703}}</ref> [[File:Дятел кормит дятлёнка, Битцевский лес.jpg|thumb|[[Granda buntpego]] nutrata sian idon, Rusio]] La paro kunlaboras por konstrui la neston, kovi la ovojn kaj zorgi la idojn, kiuj naskiĝas senhelpaj. Tamen, ĉe la plej multaj specioj, la masklo plenumas la plej grandan parton de la nestofosado kaj transprenas la noktan deĵoron dum la [[kovado]]. La ovaro kutime konsistas el du ĝis kvin rondaj, blankaj ovoj. Ĉar tiuj birdoj nestas en kavaĵoj, iliaj ovoj ne bezonas kamuflaĵon, kaj la blanka koloro helpas la gepatrojn vidi ilin en malforta lumo. La ovoj estas kovataj dum proksimume 11–14 tagoj antaŭ ol oakzas eloviĝo. Poste necesas ĉirkaŭ 18–30 tagoj por ke la idoj plene plumkovriĝu kaj pretu forlasi la neston. Ĉe la plej multaj specioj, baldaŭ poste, la idoj estas lasitaj zorgi pri si mem; esceptoj estas diversaj sociaj specioj kaj la [[stria melanerpo]], ĉe kiuj la plenkreskuloj daŭre nutras siajn idojn dum pluraj monatoj. Ĝenerale, nestado en kavaĵoj estas sukcesa strategio, kaj oni produktas pli grandan proporcion de idoj ol ĉe birdoj, kiuj nestas sub la libera ĉielo. En Afriko, pluraj specioj de [[mielindikantoj]] estas [[nestoparazitado|nestoparazitoj]] de pegoj.<ref name="Gorman 2014, p. 22"/> ==Sistematiko== [[File:Lesser_Goldenback.jpg|thumb|Nigrapuga flampego (''Dinopium benghalense'') en Guwahati, Barato.]] Pegedoj estas nur unu el naŭ vivantaj familioj en la ordo [[Pegoformaj]]. Tradicie oni komprenis aliajn membrojn de tiu grupo, kiel la [[jakamaroj]], la [[bukonedoj]], la barbuloj, la [[tukanoj]], kaj la [[mielindikantoj]] kiel proksime rilatajn al la pega familio (''Picinae'' aŭ veraj pegoj), [[pikumnoj]], [[koltorduloj]], kaj [[sevsuĉuloj]]). La klado [[Pici]] (pegoj, barbuloj, tukanoj, kaj mileindikantoj) estas bone subtenita kaj kunhavas [[Daktileco|zigodaktilecajn piedojn]] kun la [[Galbuli]] (bukonoj kaj jakamaroj). Pli ĵuse, kelkaj analizoj de [[DNA]] konfirmis, ke Pici kaj [[Galbuli]] estas frataj grupoj.<ref name=Johansson> Johansson US, Ericson GP (2003). [https://web.archive.org/web/20181004210235/http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf "Molecular support for a sister group relationship between Pici and Galbulae (Piciformes sensu Wetmore 1960)" (PDF).] ''Journal of Avian Biology''. 34 (2): 185–197. Bibcode:2003JAvBi..34..185J. doi:10.1034/j.1600-048X.2003.03103.x. Arkivita el la originalo (PDF) en 2018-10-04. Alirita en 2006-09-01.</ref> La [[filogenetiko|filogenetika]] rilato inter la pegedoj kaj la ok aliaj familioj en la ordo Pegoformaj estas montrita en la malsupra [[kladogramo]].<ref>{{Cite journal | last1=Kuhl | first1=H. | last2=Frankl-Vilches | first2=C. | last3=Bakker | first3=A. | last4=Mayr | first4=G. | last5=Nikolaus | first5=G. | last6=Boerno | first6=S.T. | last7=Klages | first7=S. | last8=Timmermann | first8=B. | last9=Gahr | first9=M. | date=2021 | title=An unbiased molecular approach using 3′-UTRs resolves the avian family-level tree of life | journal=Molecular Biology and Evolution | volume=38 | issue=1 | pages=108–127 | doi=10.1093/molbev/msaa191 | doi-access=free | pmid=32781465 | pmc=7783168 | hdl=21.11116/0000-0007-B72A-C | hdl-access=free }}</ref><ref>{{ cite journal | last1=Stiller | first1=J. | display-authors=etal | year=2024 | title=Complexity of avian evolution revealed by family-level genomes | journal=Nature | volume=629 | issue= 8013| pages=851–860 | doi=10.1038/s41586-024-07323-1 | doi-access=free | pmid=38560995 | pmc=11111414 | bibcode=2024Natur.629..851S }}</ref> La nombro da specioj en ĉiu familio estas prenita el taksonomio publikigita de [[AviList]].<ref name=avilist>{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=30a de Januaro 2026 }}</ref> {{Clade| style=font-size:100%;line-height:100% |label1=[[Pegoformaj]] |1={{clade |1={{clade |1=[[Galbuledoj]] – jakamaroj (18 specioj) |2=[[Bukonedoj]] – bukonoj (37 specioj) }} |2={{clade |1={{clade |1=[[Indikatoredoj]] – mielindikantoj (16 specioj) |2='''Pegedoj''' – pegoj (237 specioj) }} |2={{clade |1=[[Megalaimedoj]] – Aziaj barbuloj (35 specioj) |2={{clade |1=[[Libiedoj]] – Afrikaj barbuloj (43 specioj) |2={{clade |1=[[Kapitonedoj]] – Amerikaj barbuloj (15 specioj) |2={{clade |1=[[Semnornitedoj]] – tukanbarbuloj (2 specioj) |2=[[Ramfastedoj]] – tukanoj (37 specioj) }} }} }} }} }} }} }} La nomo ''Picidae'' (Pegedoj) por la familio estis enkondukita de la angla zoologo [[William Elford Leach]] en gvidilo pri la kolektoj de la [[Brita Muzeo]], publikigita en 1819.<ref>{{ cite book | last=Leach | first=William Elford | author-link=William Elford Leach | year=1819 | chapter=Eleventh Room | title=Synopsis of the Contents of the British Museum | location=London | publisher=British Museum | edition=15th | pages=63–68 [66] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=YSlhAAAAcAAJ&pg=PA66 }}.</ref><ref>{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | author-link= | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume=222 | publisher=American Museum of Natural History | location=New York | pages=146, 245 | hdl=2246/830 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 | archive-date=2020-09-01 | access-date=2017-06-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200901224756/http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 | url-status=live }}<!--Linked page allows download of the 48MB pdf--><!-- Bock cites the 17th edition from 1820 but the name was included in the 15th edition published in 1819--></ref> La filogenio estis ĝisdatigita surbaze de novaj scioj pri [[Konverĝa evoluo|konverĝaj]] ŝablonoj kaj evolucia historio.<ref name=Benz> Benz BW, Robbins MB, Peterson AT (Aŭgusti 2006). "Evolutionary history of woodpeckers and allies (Aves: Picidae): placing key taxa on the phylogenetic tree". ''Molecular Phylogenetics and Evolution''. 40 (2): 389–99. Bibcode:2006MolPE..40..389B. doi:10.1016/j.ympev.2006.02.021. PMID 16635580.</ref><ref name=Moore> Moore WS, Weibel AC, Agius A (2006). [https://clas.wayne.edu/biosci?utm_source=bio.wayne.edu "Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus Veniliornis (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns" (PDF).] ''Biological Journal of the Linnean Society''. 87 (4): 611–624. doi:10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x. Arkivita (PDF) el la originalo en 2011-09-29. Alirita en 2006-09-01.</ref> Precipe, la interrilatoj inter la genroj de ''Picinae'' estis grandparte klarigitaj, kaj oni konstatis, ke la [[Antila pikumno]] estas postvivanta branĉo de pra-pegoj. Genetika analizo konfirmas la monofilion de Pegedoj, kiuj ŝajne originis en la Malnova Mondo, kvankam la geografia origino de ''Picinae'' restas neklara. La grupo ''Picumninae'' (Pikumnenoj) estas taksata kiel parafiletika.<ref name=Benz/> Morfologiaj kaj kondutaj trajtoj, krom DNA-pruvoj, indikas la genron ''[[Hemicircus]]'' kiel fratan grupon de ĉiuj ceteraj veraj pegoj, aldone al frat-grupa rilato inter la triboj de veraj pegoj ''Dendropicini'' kaj ''Malarpicini''.<ref name="mane">{{cite journal | vauthors = Manegold A, Töpfer T |title=The systematic position of ''Hemicircus'' and the stepwise evolution of adaptations for drilling, tapping and climbing up in true woodpeckers (Picinae, Picidae) |journal=Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research | date=2013 |volume=51 |issue=1 |pages=72–82 |doi=10.1111/jzs.12000 |doi-access=free }}</ref> La jena [[kladogramo]] baziĝas sur la ampleksa [[molekula filogenetiko|molekul-filogenetika]] studo pri pegoj, publikigita en 2017, kune kun la listo de birdospecioj publikigita de [[AviList]]. La [[kuba pego]], apartenanta al la monotipa genro ''Xiphidiopicus'', ne estis inkluzivita en la studon.<ref name=shakya>{{Cite journal | last1=Shakya | first1=S.B. | last2=Fuchs | first2=J. | last3=Pons | first3=J.-M. | last4=Sheldon | first4=F.H. | date=2017 | title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=116 | pages=182–191 | doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005 | pmid=28890006 | url=https://www.researchgate.net/publication/319596154 | doi-access=free | bibcode=2017MolPE.116..182S }}</ref><ref name=avilist/> La relativaj pozicioj de ''Picumninae'', ''Sasiinae'' kaj ''Picinae'' en la kladogramo estas necertaj. En la studo de 2017, la rezultoj dependis de tio, kiu el du malsamaj statistikaj proceduroj estis uzata por analizi la datumojn pri DNA-sekvencoj. Unu metodo trovis, ke ''Sasiinae'' estas fratgrupo de ''Picinae'' (kiel montrite malsupre), dum la alia metodo trovis, ke ''Sasiinae'' estas fratgrupo de klado enhavanta kaj ''Picumninae'' kaj ''Picinae''.<ref name=shakya/> {{clade|style=font-size:90%;line-height:90% |label1='''Pegedoj''' |1={{clade |label1=[[Jynginae]] |1=''[[Jynx]]'' – 2 specioj (koltorduloj) |2={{clade |label1=[[Picumninae]] |1=''[[Picumnus (birdo)|Picumnus]]'' – 25 specioj (pikumnoj aŭ pegetoj) |2={{clade |label1=Sasiinae |1={{clade |1=''[[Verreauxia (birdo)|Verreauxia]]'' – [[Afrika pegeto]] |2=''[[Sasia]]'' – 2 specioj (pegetoj) }} |label2=[[Picinae]] |2={{clade |1={{clade |label1=Nesoctitini |1=''[[Nesoctites]]'' – [[Antila pegeto]] |label2=Hemicirini |2=''[[Hemicircus]]'' – 2 specioj }} |2={{clade |label1=Picini |1={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Micropternus]]'' – [[Rufa pego]] |2=''[[Meiglyptes]]'' – 4 specioj }} |2={{clade |1=''[[Gecinulus]]'' – 3 specioj |2=''[[Dinopium]]'' – 5 specioj (fajrdorsuloj) }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Picus (birdo)|Picus]]'' – 13 specioj |2={{clade |1=''[[Chrysophlegma]]'' – 3 specioj |2={{clade |1=''[[Pardipicus]]'' – 2 specioj |2={{clade |1=''[[Geocolaptes]]'' – grunda pego |2=''[[Campethera]]'' – 10 specioj }} }} }} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Mulleripicus]]'' – 4 specioj |2=''[[Dryocopus]]'' – 6 specioj }} |2={{clade |1=''[[Celeus (birdo)|Celeus]]'' – 12 specioj |2={{clade |1=''[[Piculus]]'' – 7 specioj |2=''[[Colaptes]]'' – 14 specioj }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=Campephilini |1={{clade |1=''[[Campephilus]]'' – 12 specioj |2={{clade |1=''[[Blythipicus]]'' – 2 specioj |2=''[[Chrysocolaptes]]'' – 10 specioj }} }} |label2=Melanerpini |2={{clade |1={{clade |1={{clade |1=''[[Sphyrapicus]]'' – 4 specioj (sevsuĉuloj) |2=''[[Melanerpes]]'' – 23 specioj }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Picoides]]'' – 3 specioj |2=''[[Yungipicus]]'' – 7 specioj }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Dendrocoptes]]'' – 4 specioj (inklude ''[[Leiopicus]]'') |2={{clade |1=''[[Chloropicus]]'' – 3 specioj |2=''[[Dendropicos]]'' – 12 specioj }} }} |2={{clade |1=''[[Dendrocopos]]'' – 12 specioj |2={{clade |1=''[[Dryobates]]'' – 6 specioj |2={{clade |1=''[[Leuconotopicus]]'' – 6 specioj |2=''[[Veniliornis]]'' – 14 specioj }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} ===Listo de genroj=== [[File:Picumnus temminckii2.jpg|thumb|[[Teminka pikumno]]<br />(''Picumnus temminckii'')]] [[File:Red-crowned woodpecker (Melanerpes rubricapillus rubricapillus) female.jpg|thumb|[[Ruĝkrona pego]]<br />(''Melanerpes rubricapillus rubricapillus'')<br />ino, [[Tobago]]]] La pega familio Pegedoj enhavas 36 genrojn.<ref name=avilist/> Pli detale, ĉe [[listo de pegospecioj]]. [[File:Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG|thumb|Kuba pego<br />(''Xiphidiopicus percussus'')<br />ino, [[Kubo]]]] [[File:Campo flicker (Colaptes campestris) female.JPG|thumb|[[Kampopego]]<br />''Colaptes campestris''<br />ino, [[Brazilo]]]] '''Familio: Pegedoj''' * '''Subfamilio: Jynginae''' – [[koltorduloj]] ** ''[[Jynx]]'' (2 specioj) * '''Subfamilio: Picumninae''' – [[pikumnoj]]<ref>{{Cite journal| vauthors = Fuchs J, Ohlson J, Ericson P, Pasquet E |date=2006|title=Molecular phylogeny and biogeographic history of the piculets (Piciformes: Picumninae)|journal=Journal of Avian Biology | volume=37 | issue=5 | pages=487–496 | doi=10.1111/j.0908-8857.2006.03768.x }}</ref> ** ''[[Picumnus (birdo)|Picumnus]]'' – pegetoj (25 specioj) * '''Subfamilio: Sasiinae'''<ref name=sangster2022/> ** ''[[Verreauxia (birdo)|Verreauxia]]'' – Afrika pegeto ** ''[[Sasia]]'' – Aziaj pegetoj (2 specioj) * '''Subfamilio: [[Picinae]]''' – veraj pegoj **'''Tribo Nesoctitini''' ***''[[Nesoctites]]'' – monotipa: [[Antila pegeto]] **'''Tribo Hemicircini''' ***''[[Hemicircus]]'' – 2 specioj **'''Tribo Picini''' ***''[[Micropternus]]'' – monotipa: [[Rufa pego]] ***''[[Meiglyptes]]'' – 4 specioj ***''[[Gecinulus]]'' – 3 specioj ***''[[Dinopium]]'' – 5 specioj ([[Fajrdorsuloj]]) ***''[[Picus (genro)|Picus]]'' – 13 specioj ***''[[Chrysophlegma]]'' – 3 specioj ***''[[Pardipicus]]'' – 2 specioj ***''[[Geocolaptes]]'' – monotipa: [[grunda pego]] ***''[[Campethera]]'' – 10 specioj ***''[[Mulleripicus]]'' – 4 specioj ***''[[Dryocopus]]'' – 6 specioj ***''[[Celeus (birdo)|Celeus]]'' – 12 specioj ***''[[Piculus]]'' – 7 specioj ***''[[Colaptes]]'' – 15 specioj **'''Tribo Campephilini''' ***''[[Campephilus]]'' – 12 specioj ***''[[Blythipicus]]'' – 2 specioj ***''[[Chrysocolaptes]]'' – 10 specioj ([[Fajrdorsuloj]]) **'''Tribo Melanerpini''' ***''[[Sphyrapicus]]'' – 4 specioj (sevsuĉuloj) ***''[[Melanerpes]]'' – 23 specioj ***''[[Picoides]]'' – 3 specioj ***''[[Yungipicus]]'' – 7 specioj ***''[[Leiopicus]]'' – monotipa: [[Flavkrona pego]] ***''[[Dendrocoptes]]'' – 3 specioj ***''[[Chloropicus]]'' – 3 specioj ***''[[Dendropicos]]'' – 12 specioj ***''[[Dendrocopos]]'' – 12 specioj ***''[[Dryobates]]'' – 6 specioj ***''[[Leuconotopicus]]'' – 6 specioj ***''[[Veniliornis]]'' – 14 specioj ***''[[Xiphidiopicus]]'' – monotipa: [[Kuba pego]] == Kelkaj oftaj taksonoj == Oni distingas 240 speciojn, en 35 genroj kaj en tri subfamilioj. Kelkaj el tiuj estas tie ĉi listigitaj sub alternativaj ordinaraj nomoj. * [[Koltordulo]]j, ''Jynginae'' ** [[Eŭrazia koltordulo]] ''Jynx torquilla'' ** [[Ruĝgorĝa koltordulo]] ''Jynx ruficollis'' * [[Pikumnoj]] aŭ [[Rondvostaj pegoj]], ''[[Picumninae]]'' aŭ [[Pikumnenoj]] (artikolo kun kompleta taksonomio) ** [[Blankastria pikumno]], ''Picumnus cirratus'' ** [[Teminka pikumno]], ''Picumnus temminckii'' * ''[[Picinae]]'' aŭ [[Pegenoj]] (artikolo kun kompleta taksonomio) ** [[Picus]] *** [[Vermiljona pego]], ''Picus mineaceus'' *** [[Malgranda flavnukulo]], ''Picus chlorolophus'' *** [[Verda pego]] ''Picus viridis'' *** [[Griza pego]] ''Picus canus'' *** [[Flavnuka verdpego]] ''Picus flavinucha'' *** [[Japana verdpego]] ''Picus awokera'' *** [[Vaijanta pego]], ''Picus vaillantii'' *** [[Nigrakapa verdpego]], ''Picus erythropygius'' ** [[Dendrokopoj]] kaj aliaj [[Buntpegoj]] *** [[Granda buntpego]] ''Dendrocopos major'' *** [[Siria buntpego]], ''Dendrocopos syriacus'' *** [[Mezgranda buntpego]] ''Dendrocopos medius'' *** [[Malgranda buntpego]] ''Dendrocopos minor'' aŭ ''Picoides minor'' *** [[Blankdorsa buntpego]] ''Dendrocopos leucotos'' *** [[Trifingra buntpego]] ''Picoides tridactylus'' *** [[Strivizaĝa buntpego]] ''Picoides pubescens'' *** [[Amerika trifingra buntpego]], ''Picoides dorsalis'' *** [[Hararpego]], ''Picoides villosus'' *** [[Blankkapa buntpego]], ''Picoides albolarvatus'' ** [[Driokopoj]] *** [[Strivizaĝa nigropego]], ''Dryocopus lineatus'', kiu montras blankan strion sur vizaĝo. *** [[Blankvizaĝa nigropego]], ''Dryocopus pileatus'', kiu montras blankajn zonojn sur vizaĝo. *** [[Blankventra nigropego]], ''Dryocopus javensis''. *** [[Nigra pego]] ''Dryocopus martius'' *** [[Eburbeka pego]] ''Campephilus principalis'' Aparte oni klasas nuntempe la ununura specion de ''[[Nesoctitinae]]'', [[Nesoktinenoj]] aŭ [[Antila pikumno]]. ==Pego kaj homoj== Anekdoto montras ilian inteligentecon: la verkisto [[Elian-J. Finbert]] vidis en ''Cabris'' (en la franca departemento [[Alpes-Maritimes]]) pegon, kiu estis trovinta la taŭgan manieron malfermi la malmolegan ŝelon de migdaloj, fiksinte ilin inter du ŝtonoj, kiel en ŝraŭbtenilo, ĝi estis trovinta la oportunan flankon kaj la ĝustan manieron laŭ kiuj ĝi devis bati la ŝelon por ĝin frakasi por povi eltiri la manĝeblan migdalon. == En Esperanto == [[Marjorie Boulton]] kolektas tradician [[Popolrakonto|popolrakonton]] el [[Rumanio]] pri la mita deveno de [[pego]]j. Laŭ tiu, [[Dio]] volis puni scivolemon de longnaza maljunulino kaj donis al ŝi sakon plenplena de zumantaj insektoj, vespoj, kuloj ktp., kun rekomendo nemalfermi ĝin, sed tion ŝi ne kapablis, malfermis la sakon kaj la tuta insektaro fuĝis; ŝi klopodis remeti ili en la sakon, sed tio tute maleblis. Do, Dio konvertis ŝin en pego, kiu ankoraŭ serĉas insektojn tra la arbotrunkoj.<ref> [[Marjorie Boulton]], [[Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro]], [[Universala Esperanto-Asocio]], [[Roterdamo]], [[1984]], dua eldono 1993. paĝo 329-330.</ref> == Bildaro == <gallery mode="packed" heights="200"> Celeus flavescens -Horto Florestal, Sao Paulo, Brazil -male-8.jpg|''Celeus flavescens'' Northern Flicker.jpg|''Colaptes auratus'' Powerful Woodpecker - Ecuador S4E2767.jpg|''Campephilus pollens'' Red-breasted Sapsucker - Novato, California.jpg|[[Ruĝbrusta sevsuĉulo]] Fulvous-breasted Woodpecker (Dendrocopos macei) at Kolkata I IMG 3848.jpg|''Dendrocopos macei'' Jynx torquilla vlaskop cropped.jpg|[[Eŭrazia koltordulo]] Melanerpes erythrocephalus -tree trunk-USA.jpg|''Melanerpes erythrocephalus'' </gallery> == Notoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Pegedo (rolulo)]] {{Portalo Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Picidae|ReVo=peged}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Pegoformaj]] [[Kategorio:Pegedoj]] 5qwax41crwhwzl5quvdhvg4ipx0pwf2 0 18092 9494869 8707182 2026-10-17T15:04:39Z Sj1mor 12103 9494869 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} {{Informkesto filmo}} '''le Colonel Chabert''' (Kolonelo Ŝaber') estas: 1) Romaneto de [[Honoré de Balzac]], franca romanisto, rakontanta historion de oficiro en la armeo de [[Napoléon Bonaparte|Napoleono]], el popola deveno, eligito de la [[Franca revolucio de 1789|revoluciaj]] armeoj, kiu iĝinta riĉa edziĝis al nobela virino, ili havis infanojn, belan kastelon, estis feliĉaj, ktp. Dum batalo de [[Batalo de Eylau|Eylau]], li restas serioze vundita inter la mortintoj, kaj ĉiuj kredas lin morta, sed li revenas al vivo, kaj homoj, kiuj vagis sur la batalkampo por prirabi, trovis lin, flegis lin, savis lian vivon. Post 20 jaroj li revenas en Francion. Li do rajtas rehavi sian edzinon, kaj posedaĵojn. Sed la virino reedziniĝis kun ambicia nobelo monarkiisma, (ĉar nun estas la epoko [[Restaŭro (franca historio)|Restaŭro]], kaj denove la reĝoj regas), kaj ŝi timas ĉion perdi. Kaj kvankam ŝi bone rekonas lin, ŝi neas, ke li estas ŝia eksa edzo. Li fine retrovas sin mizera en maljunulejo. 2) Filmo ([[1994]]), reĝisoro [[Yves Angelo]], kun [[Gérard Depardieu]] en la rolo de Chabert, [[Fanny Ardant]] en tiu de la edzino, kaj [[Fabrice Lucchini]] en tiu de la [[Notario]], ankaŭ notinda mallonga sed neforgesebla rolo far [[Claude Rich]] en monduma amiko de la nova ambicia edzo. La filmo estas multe pli riĉa, ĉefe psikologie, ol la romaneto, tre fajne sugestatas la kompleksaj kaj intensaj intimaj sentoj. Cetere la bildoj belas, kaj bone bildigas la epokon; krome kaj krone la muziko, eltirita de valoregaj pecoj de klasika muziko, estas ege bela kaj emociega. La filmo premiitis per la "Ora piramido" en la [[Kajra internacia filmfestivalko]] en 1994, kaj Fabrice LUCCHINI ricevis la premion de plej bona duaranga rolo en [[Festivalo de Cannes]] 1995. == Eksteraj ligiloj == * http://abu.cnam.fr/cgi-bin/go?chabert3 <!-- fr:ABU --> * http://www.biblioweb.org/Le-colonel-Chabert{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <!-- fr:Biblioweb --> {{Unua}} [[Kategorio:Literaturo de Francio]] [[Kategorio:Romanoj]] [[Kategorio:Francaj filmoj]] [[Kategorio:Filmoj aperintaj en 1994]] [[Kategorio:Dramaj filmoj]] k6nzmmxu3f84lsolex2nkydyvtyt86l 4 18496 9495099 9494501 2026-10-18T09:03:58Z ThomasPusch 1869 /* 176.59.164.46 */ 9495099 wikitext text/x-wiki {{Mallongigo|VP:PU|VP:PROBLEMAJ}} {{/Enkonduko}} == Jen kelkaj ĝenemaj uzantoj kaj IPuloj == Saluton. Jam ekde sufiĉe da tempo ĝenas nian vikipedion sufiĉe altruda, pli malpli malserioza, supozeble psike malstabila IPulo, kiu verŝajne foje redaktis sub unu el la jenaj "nomoj" aŭ almenaŭ ie alsalutis sub tia nomo * {{uzanto2|Nenoniel}} * {{uzanto2|Uusikonto}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} Bedaŭrinde temas pri kelkaj IP-blokoj, kiuj komenciĝas jene: "46.132.", "86.114.", "86.115.", "93.106.", "109.240.", "176.72.". Ĉu eble iu havas proponon, kiel ni povus forpeli la ulon? - Antaŭ kelkaj tagoj mi eĉ kreis misuzan filtrilon, kiu eĉ jam malhelpis du redaktojn pri "kalvulo"j. Foje jam estis diversaj diskutoj en [[VP:DA]]. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:02, 8 apr. 2022 (UTC) :La IPulo {{uzanto2|109.240.9.91}} eĉ estis kaptita de la misuza filtrilo 5 kontraŭ "kalvulo", kiu fakte malhelpis al la uzanto aldoni frazon pri kalvulo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:43, 8 apr. 2022 (UTC) ::Intertempe plia gantopupo {{uzanto2|Liukas piha}} kreis artikolojn, kies forigon mi jam proponis sur [[VP:FA]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:48, 9 apr. 2022 (UTC) :::La menciita "novulo" eĉ provis aldoni ion pri "kalvulo", kiel mi ĵus povis vidi en protokolo de la misuza filtrilo 5, kaj tiel pruvis fakte, ke li estas gantopupo. Mi tial proponas forbaron. Ĉu bone? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:25, 11 apr. 2022 (UTC) ::::La menciita gantopupa uzanto {{uzanto2|Liukas piha}} intertempe eĉ estis forbarita tutvikie. Ĉu mi tuj traktu la iel rilatan [[VP:FA#Markus Rautio, Tommi Kinnunen, Veikko Törmänen, Eeva Joenpelto|proponon je forigo]]? Sed kion ni faru pri la ŝanĝiĝemaj IPuloj, kies skemon mi menciis jam la 8-an de aprilo 2022? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:46, 13 apr. 2022 (UTC) Jen denove redaktoj de IPuloj el Finnlando, supozeble elsalutinta gantopupo. Temas pri * {{uzanto2|109.240.111.98}} kies redaktoj plejparte estis malfaritaj kaj kreo estis amase forigitaj. Krome mi forbaris lin por tri tagoj. * {{uzanto2| 86.115.75.210}} same. Ĉu iu eble havas proponon kiel ni povus finfine forpeli lin por pli longa tempo? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:24, 28 apr. 2022 (UTC) Kial malbonigas Vikipedion, ke estas en Vikipedio rakontita pri kalveco? [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.251.162|86.114.251.162]] 01:38, 10 jun. 2022 (UTC) :Hodiaŭ nova gantopupo aperis, nome {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}. Pro la signifo "La sola celo de la reguloj de Vikipedio estas malobservi ilin" mi proponas porĉiaman forbaron inklude de la ceteraj gantopupoj kaj la rilataj IParoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:13, 27 jun. 2022 (UTC) ::Ĵus aperis nova gantopupo, nome {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}}. Laŭ la gugla tradukilo la uzantonomo signifas "Estas mojose fari petolojn". Ĉar tio sekvas la kutiman skemon, mi proponas la kutiman traktadon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:33, 18 aŭg. 2022 (UTC) :::Ŝajnas al mi, ke la ulo emas daŭrigi sian petoladon kreinte la uzanton {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. La uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "Uzanto naskita en 1989, kiu malatentas la regulojn de Vikipedio". Do, ni devus trakti tion kiel antaŭe menciita. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:20, 20 aŭg. 2022 (UTC) ::::Mi opinias, ke ne valoras ĉi tie demandi, kion fari. Se aperas evidentaj agoj de la forbarito Nenoniel (ĉu pri kalvuloj, ĉu pri alio) vi kiel administranto malfaru la agojn kaj tuj forbaru la uzanton aŭ ties ip-numeron (vastagame) aŭ faru ke neregistritoj aŭ freŝaj novuloj ne povu redakti la koncernan artikolon- La forbaroj validu por longa tempo. Laŭ mi jam sufiĉas iometo da suspekto por fari tion. Tiel oni sukcesis en la Finna Vikipedio iom post iom bridi lin. Kiam ĉi-jare estis vaste blokitaj liaj ip-numeraroj en la Esperanta Vikipedio, li silentis kelkan tempon kaj provis ekaktivi en la Sveda, Germana kaj Angla Vikipedioj (en ĉiu li trafis, sekzemple, ties artikolon pri Juice Leskinen). kiuj sufiĉe severe traktis liajn provojn. Kiel ĉiuj ruzaj vandaloj, li ofte faras sensignifajn aŭ (kvazaŭ)utilajn ŝanĝojn aŭ eĉ kreas ne malbonajn artikol(ĝerm)ojn. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:36, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris la tri gantopupojn {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}, {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} kaj {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:44, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris gantopupon {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:27, 10 okt. 2022 (UTC) : Ĉiuj estas forbaritaj {{farita}} == Tutvike forbarita uzanto, gantopupo de "Nenoniel" == Saluton. Mi ĵus rimarkis, ke oni eĉ tutvikie forbaris {{uzanto2|Liukas piha}}. Mi proponas, ke ni forigu ĉiujn de li kreitajn artikolojn kaj kategoriojn. Ĉu bone? - Se dum la sekvontaj tagoj neniu kontraŭas mian proponon, mi plenumos ĝin. Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:35, 12 apr. 2022 (UTC) :{{farite}} Ĉar neniu ion ajn komentis nek kontraŭis mian proponon, mi ĵus plenumis ĝin, precipe ĉar ja ekzistas propono je forigo en [[VP:FA]]. Sed kiel ni evitu reaperon de la ulo? - Ĉu iu havas ideon? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:07, 16 apr. 2022 (UTC) Jen nova gantopupo de "Nenoniel", nome {{uzanto2|Jaakkoil}} ĵus kaptita de la misuza filtrilo 5. Do, li denove provis demandi alian uzanton pri kalvulo. Sed bonŝance la filtrilo malhelpis al li konservi la mesaĝon. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:36, 29 maj. 2022 (UTC) :Simple forbari lin estas la solvo. Ke li redaktis la artikolon pri [[Juice Leskinen]] realdonante ties kalvulecon, estas por mi sufiĉa pruvo pri la identeco de Nenoniel kaj Jaakkoil. Nenoniel estis forbarita ĝis la ĉi-jara Oktobro. Same forbarendas [[Uzanto:Wikipedian säännöt_on_tehty_rikottaviksi]] kaj eble aliaj. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 14:07, 2 jun. 2022 (UTC) ::Saluton, {{re|Surfo}}. Nia loka, do [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo/block&page=Uzanto:Nenoniel ĉivikipedia protokolo] montras nur, ke Neniel estas forbarita ĝis oktobro 2022. Sed mi ĵus vidis iel, ke li estas eĉ tutvikie forbarita. Ĉu mi eble esploru la daŭron de la tutvikia forbaro? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:20, 10 jun. 2022 (UTC) ::(+) Mi ĵus vidis en la SUL-listo de {{uzanto2|Jaakkoil}}, ke li estas jam forbarita por ĉiam en la finna Vikipedio. Pro la ovumado pri kalvuloj kaj aliaj malseriozaj aferoj mi proponas fari same. Ĉu bone? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:59, 10 jun. 2022 (UTC) :::Mi ĵus forbaris {{uzanto2|Jaakkoil}} por ses monatoj, ĉar li denove provis altrudi sian neenciklopediecan rubon pri kalveco kaj kalvuloj. En kazo de nova gantopupo kaj sama aktiveco mi proponas forbari la uzantojn por ĉiam, kiel jam faris aliaj vikipedioj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:11, 27 jun. 2022 (UTC) ::::Estas globale forbarita {{farita}} === "LTA pakkoruotsi" + kalvuloj === * {{uzanto2|Surfo on kalju}} loke forbarita * {{uzanto2|Jyväskyläana kalvigxanta esperantisto}} loke forbarita * {{uzanto2|Weirdy89}} loke forbarita * {{uzanto2|Nenoniel}} globale forbarita * {{uzanto2|Liukas piha}} globale forbarita * {{uzanto2|Jaakkolei}} globale forbarita * {{uzanto2|Kummallinen tyyppi}} globale forbarita * {{uzanto2|Uusikonto}} loke forbarita * {{uzanto2|Kalvulo}} loke forbarita * {{uzanto2|J. Leinonen}} loke forbarita * {{uzanto2|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} loke forbarita * {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} loke forbarita * {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}} loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por ĉiam, * [[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.103.191]] loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por unu jaro, forbaro en jaulio 2023 plilongigita je 3 jaroj per ThomasPusch, * {{uzanto2|Jaakkoil}} loke forbarita en junio 2022 por duonjaro, en januaro 2023 por ĉiam, nun globale forbarita * {{uzanto2|Outo suomalaisukko}} globale forbarita * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä erektoituu}} loke forbarita kaj globale forbarita (je nekutima maniero) * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä kovettuu}} globale forbarita (je nekutima maniero) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.3.123]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 6-an de decembro * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16]]) multaj redaktoj ekde 2022-12-24, sed mi nur trovis subjektivajn redaktojn, nenion kio estus vandalaĵo. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.199.126]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.0.0/16]]) 2023-01-14 Moldur forigis la anonimajn redaktojn en [[Svedlingvaj finnlandanoj]], kiujn li juĝas neadekvataj: ip-adreso forbarita je 2023-01-23 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.203.157]] eowikt svwikt. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.235.148]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.243.252]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.245.114]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.247.245]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.75.182]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de januaro 2023 ** ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.0.0/16]]) loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro plus restarigo de antaŭe forigita persona paĝo la 14-an de januaro (jam estis forbarita unu monaton en en aprilo-majo 2022) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.107.127]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.131.204]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 2-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.135.235]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.167.234]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 28-an de oktobro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.19.205]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 3-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.35.187]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 29-an de oktobro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.69.158]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.160.244]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.162.212]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.230]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72]] loke forbarita: 2023 01 21: Ĉi tie en multaj paĝoj vandalis en 2010, estis unutage forbarita, sed en aliaj anonimaj kontoj plue miskondutis, tial la forbaro estu daŭra. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.224.216]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/217.140.204.247]] eowikt * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F]] loke forbarita * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:688:AD22:119D:7BBD:A026:838A]] loke forbarita. Estis kelkaj redaktoj, almenaŭ la 2-an de decembro 2022 la anonimulo vandale stultumis en la paĝo [[Risto Ahti]]. Aldone al ĉiuj aliaj mispaŝoj en aliaj kontoj tio sufiĉas por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :: Pruvoj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Taylor_49&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Deviga_instruo_de_sveda_lingvo_en_Finnlando&action=history] :: [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:47, 3 dec. 2022 (UTC) ::: Ĉasado daŭras ĉe aliaj vikioj [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&action=history eowikt] kaj [https://sv.wiktionary.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:Taylor_49&action=history svwikt]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 5 jan. 2023 (UTC) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.61.224]] unuafoje je 2023-02-04, kvar aldonoj tiutage malfaritaj, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023.< [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:24, 4 feb. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Haistakaa!}} redaktoj lastfoje en 2014, nenio riproĉinda, tamen restis sub kontrolo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 4 feb. 2023, [[:en:wikt:haistaa|problemhava uzantonomo]], forbarita el du vikioj, forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * La sama persono nun revenis kun nova uzantnomo [[Specialaĵo:Kontribuoj/Morsgrisar är vi allihopa]] (linio el sveda infankanto kiu signifas proksimume "ni ĉiuj estas panjoporketoj / dorlotitaj infanoj") kaj provas restarigi forprenitaĵojn. Ankoraŭ nenio evidente kontraŭregula - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] 5 feb. 2023, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] * {{uzanto2|Morsgrisar är vi allihopa}} * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Räven raskar över isen}} 25 redaktoj ĉe vikivortaro, apenaŭ io riproĉinda [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=pakko&diff=prev&oldid=1170723 pakko] * {{uzanto2|Tuskan parahdus}} preskaŭ 1'000 redaktoj, specialaj vulgaraĵoj, forbarita el finna vikipedio kaj vikivortaro, globale forbarita + loke forbarita ekde la 2-a de majo 2023 * {{uzanto2|Ongelmallinen käyttäjä}} specialaj vulgaraĵoj, globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uimalampi}} globale forbarita * {{uzanto2|Kyrpää äkkiä ja perseeseen}} vulgara uzantonomo, sed ĝis nun nur unu redakto senkulpa, kvankam ne speciale utila, de la 13-a de majo 2023, globale forbarita * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uusi nimimerkki}} rasismaj vulgaraĵoj + provokaĵoj sur la uzantopaĝo 2023-6-3, forbarita de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 2023-6-4, nun ankaŭ globale forbarita * {{uzanto2|Taas uusi käyttäjä}} "denove nova uzanto" forbarita loke en la finna 2023-6-6 kaj sveda branĉoj 2023-6-7, globale 2023-6-11 * {{uzanto2|Strangulo89}} kreita 2023-06-25, forbarita el sveda vikipedio kaj sekve globale forbarita 2023-06-26 * {{uzanto2|Jaakko Iisakki Leinonen}} komencis per teksto "[[bazlernejo en Finnlando]]" kaj perdo de Karelio, forbarita en 3 vikioj - kreita je 2023-07-09, en 2023-07-13 aldonis idiotan vulgaran subtitolon ''Neekerin jättikyrpä erektoituu'' (La giganta koko/kaco de la Nigrulo ricevas erektiĝon) al sia prezentopaĝo (poste senspure forigita). Admono ke se la vulgaraĵo ne tuj malaperiĝas, plej laste post 12 horoj sekvos forbaro: malaperigita. Je 2023-07-15 sekvis loka forbaro, formale pro [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Yrj%C3%B6&diff=prev&oldid=8214834 la jena vandalado], sed estas multaj pliaj kazoj troveblaj inter la kontribuoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:23, 15 jul. 2023 (UTC) loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Työnnä kulli perseeseen HETI}} vulgara uzantonomo, [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Ty%C3%B6nn%C3%A4_kulli_perseeseen_HETI&oldid=8193441 ligo], loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Sekametsänkävijä}} kreita 2023-07-15, unua ago 19:43 h en eo.wiki kaj globale forbarita post malpli ol 24 horoj, je 2023-07-16 14:01 h. * {{uzanto2|93.106.14.86}} aktiva ekde 2023-07-16, nua ago en eo.wiki je 15:44 h. [ [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.14.0/24|kontribuoj2]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.0.0/16|kontribuoj3]] ] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Necesejo&diff=prev&oldid=8217406 jen]: 18.57 h Admono al li: enciklopedio ne estas por sengustaj ŝercoj. 01:13 h 2-a admono: Ankaŭ [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8217401 tiu redakto] estis plena sensencaĵo. Duonhoron poste Tria admono: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8217373 ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al finna maljunulo, kiu tekste montratas kun foto, do ĉiu povas vidi kiel aspektas la nazo, la barbo, la haroj ktp.] La mencio de kalveco, jam multegajn fojojn aldonata, kontraŭ protestoj de aliaj uzantoj, kiuj plene ignoriĝis kaj parte estis la kaŭzo de forbaro de uzantokontoj por ĉiam, jam estis multfoje. Tiom obsede ĉiam reveni al sama infaneca stultumado signas psikan nekapablon kunlabori kun aliaj. Ankoraŭ unu admono kaj li estos barita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16 jul. 2023 -- Lasta admono estas, simple hazarde nur nun trovita, sed la sinsekvo de trovoj tute ne rilatas: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8217370 ankaŭ tie ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al alia finna maljunulo] - Ne eblos diri ke li ne sciis pri tio ke ne eblas kaŝ-enigi tian frazon en tekstojn kiu evidente amuzas la kulpulon kaj nervas ĉiujn aliajn uzantojn. Do forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:04, 17 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|217.140.207.97}} forbarita en oktobro 2022 por daŭro de 1 jaro per Tlustulimu, plilongigita al daŭro de ankoraŭ 3 jaroj, por ke ĉiuj IP-kontoj havu saman forbarodaŭron, je 17 jul. 2023 per ThomasPusch ==== <font color=green>Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, en bloko por tri jaroj:</font> ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.13.133]], 6 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.21.225]], 13 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.33.61]], 2 jun. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.34.83]], 23 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.36.127]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.82]], 19 nov. 2021 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.94]], 18 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.71]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.96]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.100.79]], 24 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.94]], 8 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.229.250]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.234]], 12 maj. 2023 ==== Restis sub kontrolo same kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, kontrolite neniu malbonaĵo tie, sed sendube sama gantopupo ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.51.157]], 4 maj. 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.6.80]], 30 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.145.68]], 26 nov. 2021 :: {{farite}} ĉiuj forbaritaj loke, multaj ankaŭ globale 2023-07-17 * {{uzanto2|176.72.33.32}} 2023-07-18 -- 5 redaktoj, malfarataj pro redaktaj konsideroj, nenio malbona, sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.32.65}} 2023-07-18 angla vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|217.140.207.97}} 2023-07-18 angla vikipedio -- 3-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|93.106.5.93}} 2023-07-19 angla vikipedio -- 1-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 sveda vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.36.56}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.229.106}} 2023-07-19 esperanta vikipedio - tiutage ŝajne nur pozitivaj redaktoj, poste nenio, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.231.103}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8235795 vulgaraĵo] 2023-07-30 unua kaj lasta admono - samtage provita ankaŭ de alia anonima konto] tial trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj 2023-07-31 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|213.28.231.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gubben_Noak&diff=prev&oldid=8235714 vulgaraĵo pylly = pugo] 2023-07-27, malfarita samtage -- [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8235507&oldid=8232068 vulgaraĵo] 2023-07-26, malfarita samtage 2023-07-30 unua kaj lasta admono, kunblokita en 07-31 pro la evidente de sama homo faritaj misredaktoj de 213.28.231.103 kaj 176.72.32.76 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.32.76}} ankaŭ tie vulgaraĵo pri la drinkkanto [[Gubben Noak]], mem malfarita post minuto je 2023 07 30, sed tamen, kaj tuj dua [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8243056 vulgaraĵo pri apartigilo de la persona nomo "Pentti"], ĵus provita ankaŭ de alia anonima konto, tial admono pri la unua miso ne ĝustatempis: blokita trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Jyväskylän mies}} kreita komence de 1 aŭg. 2023‎ (UTC) :Necesis tuj aldoni pri unu de plej unuaj redaktoj, en [[Laukaa]]: Estas iom infanece ĉe iu homo kiu ne estas gejo aparte aldoni inter krampoj "(ne gejo)". Se oni farus tion ĉe ĉiuj menciitaj homoj, kaj ĉe ĉiuj mencius ĉion kio ili '''ne''' estas, la enciklopedio tute rubiĝus, kaj ankaŭ la unufoja aldono sensenca jam estas malgranda rubo. Mi tial tuj devas admoni vin neniam fari ion tian sensencaĵon kiu kompreneble forturnas la atenton de homo kaj libro pri lagoj al la temo pri "gejeco", ĉar ankaŭ legante "ne gejo" la atenton kaptas la vorto "gejo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:33, 1 aŭg. 2023 (UTC), per voĉdono: sendube sama gantopupo, ĉiama forbaro :: La ulo obsedas pri interalie [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] kiel evidentiĝas el multaj vulgaraj kaj insultaj redaktoj [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=8243056&oldid=8243055 ekzemplo]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:45, 1 aŭg. 2023 (UTC) :::Forbarita porĉiam [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 2 aug. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Humoristi89}} e-lingva konto ne registrita, ne eblas vidi kontribuojn aŭ forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) * [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:46.132.19.219&action=history du IP-adresoj samtempe] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Rumpa&action=history vulgaraĵoj en la sveda vikipedio, pruvo ke Humoristi89 = Nenoniel] *: Temas pri {{uzanto2|46.132.19.219}} kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} *:Menciiĝis ankoraŭ tekstoj [[Jakob Stenius senior]] kaj [[Jakob Stenius junior]], forigitaj de kani, ambaŭ de 46.132.19.219 kaj enhave konfuzaj. {{uzanto2|46.132.19.219}} laŭ mi estas Nenoniel, forbarita por jaro, kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} esperantlingve ĝis nun tute nenion faris, tio ne sufiĉus por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) ==== Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") ==== * {{uzanto2|176.72.32.58}} kreita je 2023-03-23, 12:30 UTC, forigita 13:50 UTC:trijara forbaro --TP * {{uzanto2|176.72.73.26}} kreita je 2023-08-05 16:09, trovita de mi kaj tuj forigita nur la 2023-08-06 16:54, post pli ol 24 horoj, ĉar principe mi jam estas en vikipaŭzo de somera ferio kaj nur hazarde sukcesis ankoraŭfoje ensaluti. Dum tiu tago la konata kolego jam sukcesis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fritz_Haber&diff=prev&oldid=8254621 vandali]. Do forbarita, ĉar temas pri anonima IP-adreso, kiu teorie iam estonte ankaŭ uzeblos de alia uzanto, nur dum tri jaroj. Multajn ekverkaĵojn mi komplete forigis, ili listiĝas nur en la protokolo de forigitaj tekstoj. {{re|LiMr|Tlustulimu|RG72|Kani|Moldur}} Dum mi estas for, mi petas vin aparte atente sekvi la dedukton de eblaj problemaj uzantoj - ĉar, ju pli rapide oni trovas ilin, des malpli da rubo estas por forigi poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 6 aŭg. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Työnnä jorma perseeseen HETI}} kreita je 2023-08-06, faris nur unu redakteton, 10 minutojn post kiam la ĵus forbarita anonimulo 176.72.73.26 kreis ĝin, sed la finnlingva uzantonomo mem ("Ŝovu Jormon en la pugon TUJ") estas vulgara kaj sensence provoka. Tiuj du observoj sufiĉas al mi havi sufiĉan suspekton ke temas pri la sama finna provokanto kiu ankaŭ kreis la anoniman konton 176.72.73.26. Do forbarita, kaj ĉar kun salutonomo, por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 6 aŭg. 2023 (UTC) globale forbarita * {{uzanto2|176.72.32.111}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8258030&oldid=6481603 pruvo per kalvuloj] *: Mi klopodos, kara, sed mi mem estas superŝarĝita nun je diversaj taskoj laboraj kaj familiaj. Sed mi klopodos. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:42, 7 aŭg. 2023 (UTC) *::forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.69.176}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8258353 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.80.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8260266&oldid=8258042 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por 3 jaroj en aŭgusto 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.89.97}} *: Forta suspekto ke estas la forbarito, kaj idiotaĵoj kiel aldono de [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=SF&diff=prev&oldid=8261184 finn/svedlingvaĵo sepalus falskaa] al paĝo [[SF]] - la nacilingvaĵo "sepalus" havas la signifon pantalona malfermilo (Q494640) kaj aldoni finn/svedlingvan vorton "falsa pantalona malfermilo" absolute nenion aldonas al esperanta listo pri [[SF]]: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.96.1}} *: Iuj sencaj aldonoj, kaj idiota stultumado pri la temo "necesejo". Forta suspekto ke estas la forbarito: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.0.0/16}} forbarita por jaro en septembro 2023 (jam en forbaro de aprilo 2022 klaris ke la konto apartenis al "la problema Nenoniel") [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * Atentu, jen nova gantopupo: {{uzanto2|213.28.230.122}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:06, 11 aŭg. 2023 (UTC) *: Eble jes. Mi proponas atendi kun forbaro ĝis la fakto estos pruvita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:21, 7 sep. 2023 (UTC) *::Mi havas fortan suspekton ke temas pri la forbarito. Plej eta aldona suspekto sufiĉu por forbaro de jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.165.206}} *:Eble jen nova gantopupo de la sama uzanto? - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:30, 7 sep. 2023 (UTC) *:kaj same {{uzanto2|193.210.166.123}} (nur unu redakto en majo 2023) *::Supozeble estas la forbarito, sed kun nur po unu redakto la pruvo ankoraŭ ne 100procentas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) *:::Denove iu anonima uzanto same obsede fasciniĝas pri la temo kalveco samkiel tion faris la malnova uzanto, pro diversaj misfaroj longtempe forbarita el vikipedio, kaj same estu ĉiuj anonimaj kontoj, kiam ili montras fasciniĝon pri la samaj specifaj temoj kiel la forbarito. Tio kaj la aliaj kontribuoj de [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.242|46.132.65.242]] sufiĉas por suspekto ke temas pri la forbarito, kaj la anonima konto do forbariĝos kiel ĉiuj antaŭaj. Bedaŭrinde. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 10 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|46.132.65.242}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8331201 kalvuloj] trijara forbaro * {{uzanto2|46.132.65.0/24}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.0.0/16}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|193.210.193.195}} Vulgaraĵoj kaj insultoj [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.193.195 ĉe la vikivortaro] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Protokolo?type=&user=&page=Sahtivaari&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist] forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.72.214}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23, la IP-homo ankoraŭ en novembro 23 kontaktas min nerekte tra alilingvaj diskutpaĝoj, kie ne estas forbaro. TP * {{uzanto2|176.72.99.74}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.66.255}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|Fia ulo}} forbarita por tri jaroj je 2023-09-26: ĉiuj tri paĝoj, kiuj sukcesis redaktiĝi en la du horoj ekde kiam oni rimarkis lin, estas kontrolitaj TP (neniu nova redakto riprocxinda, tamen pruvite konata forbarito [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8358602&oldid=8353828] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice&diff=prev&oldid=53963601]) * {{uzanto2|193.210.194.104}} forbarita por unu jaro je 2023-10-02 15:40 UTC - la redaktoj faritaj ĝis mi malkovris la novan konton ankoraŭ ne estas kontrolitaj. TP [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:ThomasPusch&diff=prev&oldid=8364862 insulta redakto] * {{uzanto2|213.28.228.235}} mem anoncis sin en diskutpaĝo de administranto, je 2023-11-25, jam 22 redaktoj devas esti malfarataj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.76.56}} konto jam uzita en junio 2023, sed iel forgesiĝis forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:48, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.163.111}} Jen plia anonima konto, kiu skribas pri [[Juice Leskinen]] kaj aliaj finnlandaj temoj. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 2023-12-09 * {{uzanto2|193.210.194.114}} hodiaŭ daŭrigis antaŭajn (mis)agojn. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 3 apr. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.194.120}} kaj {{uzanto2|193.210.204.73}} Jen pliaj anonimaj gantopupoj, kiuj ĵus kreis kelkajn artikolojn, denove rilatantaj al certa nordeŭropa lando. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:28, 17 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}} ŝajnas esti plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:13, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.235}}, nur uzita la 21-an de aprilo, estis plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro, tiam oni ne rimarkis ĝin, sed tamen necesas forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:40, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}}, uzita dum 14 horoj antaŭ mem-anonco en diskutpaĝo de administranto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi reviziis ĉiujn paĝojn, kiujn tuŝis la anonimulo de tiu IP-adreso. Ĉio estas en ordo krom laŭ mi foriginda, malkvalita paĝo [[Markku-liitto]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 31 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.230}}, uzita dum ses horoj la 13-an kaj 14-an de januaro 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.192.244}}, uzita nur iom pli ol horon, la 1-an de marto 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi nur nun rimarkis la demandon, sed jam respondis [[#Protekti artikolojn|sube]] al Moldur. Iuj redaktoj estas valoraj, kvankam kontraŭregule faritaj. Laŭ mi damaĝus forĵeti ĉion, pro principo de puno, ĉar tio malriĉigus niajn paĝojn: sed klare ke se ne forĵeti ĉion, necesas rapide administrante kontroli ĉiujn redaktojn, kaj tio kostas tempon. Mi hodiaŭ matene trovis la novajn tekstojn [[Ilmari Soisalon-Soininen|Soisalon]], [[Pekka Simojoki|Simojoki]] kaj [[Risto Kaskilahti|Kaskilahti]], poluris kaj reviziis ilin: ilin forĵeti pro principo estus domaĝe. Kaj ankaŭ estas aliaj senkulpaj aldonaĵoj, kiel "la urbo situas borde de la lago [[lago|lagonomo]]", kiuj sendube ĝustas, kaj forigi ilin pro principo kaj poste realdoni la frazon per senkrima nefinna esperantista administranto estus malŝparo de tempo. ::Sed la paĝon [[Markku-liitto]] mi opinias malkvalita, ĝin mi proponas forigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:26, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.84}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 3 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.196.231}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 4 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Nuolen klitorista}} jam forbarita en sina hejma finna vikipedio kaj globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:41, 10 nov. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Flintisgubbe}} jam globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * '''!!!''' {{uzanto2|Xyhgf}} Finnlinvga uzanto kun "sensenca" uzantonomo. Tamen mi nuntempe '''malsubtenas''' iun forbaron pro foresto de malbonaj redaktoj, kaj foresto de pruvo ke temus pri "LTA Pakkoruotsi". Vikipedio estas retejo kiun ĉiuj rakjtas redakti, ecx finnlingvuloj. [[:m:Special:CentralAuth/Xyhgf]]. Tamen indus foje rekontroli la aktivecon de ĉi tiu konto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * Tri kontoj: ** {{uzanto2|Urpola}} nova [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] globale forbarita 2026-03-17 post preskaŭ 1'000 kontribuoj ** {{uzanto2|Urpola22}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto ** {{uzanto2|Urpolaakso}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto *: Skemo de redaktado tre forte subtenas eblon ke temas pri "LTA Pakkoruotsi". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:52, 11 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|~2025-28110-65}} kontribuoj de 15 ĝis 24 okt. 2025, suspekto ke povus temi pri la forbarito, sed ĝis nun ne trovita iu kontraŭregula redakto, kaj ne plu uzita ekde 24 okt. 2025. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:33, 31 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} sendube sama ulo, vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en du vikioj * {{uzanto2|~2026-20388-18}} sendube sama ulo * {{uzanto2|Penttihirv}} evidente sama ulo, neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] * {{uzanto2|Näin on näreet}} globale forbarita, loke forbarita en totale 4 vikioj, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=9354531 pruvo]), stranga sed akceptebla nomo ({{l-fi|Näin on näreet}} = Jen kiel estas, "nerdoj"/stranguloj/kulo), forbarita cxi tie 2026-08-31 * {{uzanto2|Yrjöpussi}} (="vomsako") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, redaktoj ne estis * {{uzanto2|Yrjöän}} (="mi vomas") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, ĉiuj uzantonomoj en redaktoj kaŝitaj * {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} globale forbarita, forbarita en unu vikio, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vomado&action=history pruvo]) * {{uzanto2|~2026-50835-38}} * {{uzanto2|Yrjö valuu paidalle}} (="Yrjö gutetas sur sian ĉemizon") * {{uzanto2|Metsän polku}} (="arbara vojo") (forbarita en du vikioj, komence aktiva en esperanta vikivortaro) {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-50835-38}}, la novan gantopupon de "Nenoniel". Li plene ignoras sian forbaritecon kaj revenas tute senĝene kun nova IP-adreso. En tiu redakto [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Mustardo_de_Turku&diff=prev&oldid=9479280] li eĉ ripetas la ekzakte saman fifaron kiu meritigis al li la ĵusan forbaron: alvokis en la redakto-resumo rekte al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Necesas tuj kaj komplete forbari lin, inkluzive '''ĉiujn''' liajn gantopupojn. Memoru ke la forbaro validas por tiu konkreta persono, ne nur por unu specifa konto. '''Ĉiu''' ajn konto de la sama homo estu forbarita, ankaŭ tiaj kontoj ĉe kiuj hazarde ne aperas misfaroj. - Antaŭdankon! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi nur nun rimarkis, ke la malnova konatulo fakte bombadis mian diskutpaĝon per etaj notoj... Kredu min aŭ ne, sed mi, se mi volas aŭ devas progresi en iu tema redaktado sukcesas plene ignori notojn de finnaj anonimaj kontoj en mia diskutpaĝo. Ĉar alikaze mi venas al la komputilo por ion fari kaj finas la tagon nur okupiĝinte pri finnaj temoj kaj redaktoj kaj fine forbaro. Sed vi pravas, forbari la homon tuj post kiam li volas kapti mian atenton, negrave ke li ne per tiu ĵusa kanalo faris iun mistajpon, iom plirapidigas la procedon. La nuna anonima konto estos tuj forbarita, kaj mi penos tion fari ankaŭ estonte, sed mi ne sukcesos patroli la liston de lastaj redaktoj, aparte en la sekva semajno ne, kiam mi ses tagojn estos sen retkonekto. Do mi, aŭ iu alia de la 10 administrantoj, bezonos atentigon ke io misa redakto aperis, krom ke mi aŭ iu alia admin' hazarde vidis tion mem. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:27, 29 sep. 2026 (UTC) ::Cetere, mi ĵus trovis ankoraŭ tute vandalan misredakton en la paĝo [[Diskuto:Jorma Kinnunen|Jorma Kinnunen]] (je 15:05, 25 jul. 2023). Tiun mi forbalaos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:39, 29 sep. 2026 (UTC) :::Kaj krom anonimajn kontojn, kies forbarojn eblos sekvi en la protokolo pri forbaroj, mi jen ankoraŭ trovis salutnomon Yrjö valuu paidalle (Yrjö gutetas sur sian ĉemizon), novfarita je 12 aŭg. 2026 kaj ĝis nun nur tiam uzita. Ankaŭ forbarita. Teknike kolegoj argumentas, ke anonimajn kontojn oni nur forbaru por daŭro de jaro, dum salutnomojn oni povas forbari eterne. Kialo estas, ke la forbaro de anonimaj kontoj povus ĝeni tute nerilatajn, senkulpajn anonimulojn. Tamen mi, kiam mi estis tre nervita en somero 2023, forbaris plurajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de 3 jaroj... Sed, tiuj tri jaroj pasis en somero 2026. Provizore mi forbaros novajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de jaro, sed ni povas pripensi ĉu altigi la forbarojn ree al 3 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:05, 29 sep. 2026 (UTC) ::::Koran dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:26, 30 sep. 2026 (UTC) ::::: Portempa konto ĉiam eksvalidiĝas post maksimume tri monatoj. Forbaro de portempa konto por pli ol tri monatoj rekte sensencas. Forbaro de IP-adreso por pli longa tempo daŭre utilas (sed tro longa forbaro trafas senkulpulojn). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:18, 30 sep. 2026 (UTC) :::::: Klare. Ĉi tie laŭ mia impreso ĉiam temis pri forbaroj de IP-adreso, ĉu? Mi tute konscias ke tro longa forbaro teorie povas trafi senkulpulojn (mi ne scias laŭ kiuj kriterioj atribuiĝas IP-adresoj, eble nur temos pri aliaj esperantistoj el urbo Jyvälskylä, aŭ el certa telefonreto de Finnlando), sed ĉiukaze tiuj senkulpuloj ĉiam havas la eblecon ene de malpli ol minuto krei al si salutnomon (ankaŭ se forbaro de IP-adreso nur ekvalidis antaŭ 10 minutoj), kaj se ili redaktas senkulpe, ili neniam ajn havos problemon... Simple necesos observi ĉu la tre multaj el Finnlando en somero 2023 forbaritaj IP-adresoj, kiuj ĉiuj ekde somero 2026 denove uzeblas, en kazo de nunaj forbaroj estos pli multaj ol neniam antaŭe forbaritaj IP-adresoj en kazo de nunaj forbaroj. Se ĉar ĉiukaze nur estas tri eblecoj forbari iun ajn konton de pli ol 6 monatoj - nomo je jaro, 3 jaroj aŭ eterne - mi dirus ke por forbaro de anonimulaj IP-adresoj daŭro de 3 jaroj estos la absoluta plejmulto. Salutnomojn facile eblas forbari eterne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 5 okt. 2026 (UTC) :Antaŭ tri tagoj nova salutnomo aperis: [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]]. Mi antaŭhieraŭ ankoraŭ ne rimarkis ĝin, kaj hieraŭ tute ne estis en vikipedio. Hodiaŭ li metis noton al mia diskutpaĝo kaj donis al mi okazon noti al li: ''«Vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi.»'' [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :: {{re|Kani|Stefangrotz|Taylor 49|Moldur|Arbarulo|Sj1mor}} Mi petas vin atenti kunhelpi pli rapide forigi salutajn kaj anonimajn kontojn de la uzanto, ankaŭ se mi foje ne estas aktiva en Vikipedio (kaj ankaŭ se mi aktivas, mi ne vidas ĉion). La aliaj naŭ administrantoj povas fari forbarojn tuj, sed aliaj povas simple rigardi kiu admibnistranto ĵus aktivas kaj povas atentigi lin per ŝablono {{ŝ|re}} aŭ per rekta noto sur la diskutpaĝo. Ne necesas argumenti, tion mi ĵus supre faris, sed sufiĉas dum la forbaro klaki la kialon "misuzis plurajn salutnomojn" kaj jen ĉio. Mi ekzemple ekde matene de la 6-a ĝis vespero de la 10-a de oktobro estos for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Do necesas kolektive dividi la observon kaj agadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:17, 5 okt. 2026 (UTC) == Tre multaj malfaroj == Saluton. Mi ĵus vidis, ke sufiĉe multe da redaktoj de {{uzanto2|Dironto56}} devis esti malfarataj. Supozeble la uzanto havas kelkfoje alian rilaton al nia lingvo ol la ĉitiea majoritato. Ĉu tio estas nur mia impreso? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:37, 27 apr. 2022 (UTC) :Plejparte neutilaj, kelkfoje eĉ malutilaj. Iomete strange... - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:24, 27 apr. 2022 (UTC) ::La lasta redakto estis de decembro 2022. Ŝajne la entuziasmo iom forvelkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:28, 3 jun. 2023 (UTC) == Rusa IPulo == Saluton. Mi ĵus malfaris ĉiujn redaktojn de {{uzanto2|178.141.223.78}} parte manke de neŭtraleco parte manke de fontoj resp. referencoj. Kiel ni traktu plu la uzanton? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:10, 28 apr. 2022 (UTC) :Jam antaŭ kelkaj tagoj simila IPulo {{uzanto2|178.141.20.224}} fuŝis simile kelkajn artikolojn, parte eĉ la samajn kiel hodiaŭ. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:34, 28 apr. 2022 (UTC) ::Ili provas atribui militkrimojn al Ukrainio, kaj malatribui ilin al Rusio; ne aldonas fontindikojn, eĉ forigas ilin. Do unuflanke por-rusia propagando, nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:13, 30 apr. 2022 (UTC) :::Jen denove nekonvenaj redaktoj de {{uzanto2|178.141.53.12}}. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 09:20, 30 maj. 2022 (UTC) ::::Jen aĉa kalumnia propagando, kiu senbaze asertas ke ukrainaj regantoj estus "naziaj", kaj aliaj falsaĵoj. Nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:43, 30 maj. 2022 (UTC) :::::Mi ĵus kaŝis la versiojn de la IPuloj en [[Mariupolo]], [[Ukrainio]] kaj [[Donecka baseno]], por malhelpi reaperigon. Ĉu eble plia artikolo enhavas ion tian? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:54, 30 maj. 2022 (UTC) ::::::Vidu redaktojn de la unuaj du supre menciitaj IPuloj. Iuj estas ankoraŭ nekaŝitaj en la artikola historio. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:52, 30 maj. 2022 (UTC) Mi forbaris ĉiujn tri adresojn por unu monato pro malneŭtrala vidpunkto kaj neenciklopedia stilo. La enciklopedio ne estas loko por propagando. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:32, 31 maj. 2022 (UTC) :Dankon, RG72. Espereble la IPulo ne reaperos por denove fari siajn falsaĵojn. Alikaze ni ja devus forbari tutan IP-blokon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:24, 31 maj. 2022 (UTC) ::Ne dankinde. Tiukaze mi petos vin fari tion, ĉar blokado de blokoj estas iom tro por mi kiel humanitario. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:47, 31 maj. 2022 (UTC) :::La homo ne revenis post la 28-a de aprilo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Nordinramzi22 == Saluton. Mi malfaris ŝanĝon de la ĉisekve menciita uzanto, kiu en la norvega Vikipedio eĉ jam estis forbarita. {{problemulo|Nordinramzi22}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:38, 29 maj. 2022 (UTC) :La homo ne revenis post la 29-a de majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Sufiĉe ĝena IPulo == Jen denove IPulo {{problemulo| 178.197.204.0}} fivortumis en la diskutopaĝo de alia uzanto. Mi jam kaŝis la fivortan version kaj forbaris la uzanton por unu semajno. Se li revenos poste, ni plilongigu la forbaron. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:14, 30 maj. 2022 (UTC) :Unu semajno vere mallongas, sed la homo ne revenis post majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi == Jen supozeble nova gantopupo de {{uzanto2|Nenoniel}}: {{problemulo|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}}, kies uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "La reguloj de Vikipedio estas malobservitaj". Do, li nenion lernis el la forbaroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:01, 1 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Uzanto:Regno di Arendelle == Jen pli uzanto, kies redaktoj supozeble ne celas krei enciklopedion. Temas pri {{problemulo|Regno di Arendelle}}, eĉ jam forbarita en unu Vikipedio. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:53, 2 jun. 2022 (UTC) :Neniu redakto ekde oktobro 2022, kaj la lastaj redaktetoj ŝajnis provoj kontribui al enciklopedio, kvankam eble ne tre lertaj. Unu subpaĝo de lia propra prezentopaĝo dubindas kaj plene neenciklopedias. Temas nur pri vira kaj virina nomoj kaj granda koro inter ili. Tio estas nivelo de skribaĵoj sur paperetoj en elementa lernejo. Sed se neniu protestas, la "subpaĝo" tiom malgravas ke eĉ ne valoras la energio forigi ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:02, 27 jan. 2023 (UTC) == Uzanto:Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin == Jen plia sufiĉe superflua gantopupo de jam konata ulo. {{problemulo|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:04, 18 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Nova konto == Bonvolu noti jenan "novan" kontribuanton: https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F Klare videble nova konto de malnove konata forbarito. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:57, 10 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por ĉiam nur ekde la 21-a de januaro 2023 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Plia fuŝulo == [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2405:9800:BA00:64A9:D87D:CFDE:53A3:2961 jen]. Indas bloki la ulon. Mi jam malfaris la stultaĵojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:16, 19 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por unu jaro ekde la 23-a de novembro 2022 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == uzanto:Vagantedaestepe == {{problemulo|Vagantedaestepe}} Anstataŭigis tute malsamajn artikolojn ([[Marseille-Blancarde (stacidomo)]], [[Nederlanda aŭtovojo 4]], [[abia lingvo]], [[-440]] ktp.) per unusola, sen kunteksto sensenca tekstobloko, do fakte vandale detruis la paĝojn, ĝis nun nur la 18-an de julio 2023. Tio konsiderendas agresa ago. Mi blokas lin por daŭro de unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 28 jul. 2023 (UTC) : Pura vandalkonto. 3 vandalaj agoj ĉe alia vikio. Neniu utila redakto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:25, 29 jul. 2023 (UTC) :: Se io ajn misa aldoniĝos post jaro, mi pretos (kaj subtenos) tiam reage bloki la konton eterne - tion fari post nur unu vandalado, estus nekutime, konsiderante ke la fuŝoj de la 18-a de julio 2023 estis ĉiam sama detruo, simple ripetita en pluraj paĝoj tuj sinsekve, du kalkuleblas unu granda vandalado. Sed se io ajn aldoniĝos post jaro, ne estu hezito bloki la homon por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 30 jul. 2023 (UTC) == Edukkk676 == {{problemulo|Edukkk676}} Enigis lingve fuŝajn teksterojn, precipe pri du televidaj kanaloj de Finnlando, en januaro kaj februaro 2023. ThomasGuibal admonis la homon komence de januaro angle, ne kontribui ĝis kiam la uzanto povus skribi gramatike ĝustajn frazojn, ne proponis tuj forbaron, kaj post februaro ne venis pluaj (fuŝaj) kontribuoj. Tamen la konto, daŭre neforbarita, konsiderendas problema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:17, 2 aŭg. 2023 (UTC) : La konto ne redaktis dum 6 monatoj. Laŭ mi problemo aŭ danĝero forestas, kaj neniu forbaro indas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:35, 2 aŭg. 2023 (UTC) == Forbaroj pro suspektoj ke iu nova konto estas uzata per malnova forbarito == {{re|Tlustulimu|LiMr|RG72|kani|Taylor 49|Moldur|Sj1mor}} (nur arbitre elektante iujn el la nun aparte aktivaj uzantoj): Mi scias ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito. Sed mi rimarkas ke mi hezitas fari tion sole, sentante ke tio estas ago iom diktatora. Tial mi preferas havi eblecon kolekti iujn pliajn voĉdonojn antaŭ tia etike problema ago. Mi ĉiam ĝis nun en nova konto admonis homon se io aspektis al mi dubinda, kaj nur post malrespekto de tiu admono je dua paŝo forbaris la konton pro vandalado, kaj ne uzis por forbaro la argumenton "tiu konto prilaboras samajn temojn kiel malnova forbarito, do mi suspektas ke povas esti la sama homo kaj tuj forbaras la konton por ĉiam". Konkrete mi hezitas pri porĉiama forbaro de la konto [[uzanto:Jyväskylän mies]], kiu faris unu stultetan redakton, pri kiu mi nur admonis lin, kaj poste ĝis nun ne plu misagis, sed komparante la temojn kun antaŭaj forbaritoj tamen fortiĝas suspekto ke temas pri malnova forbarito. Taylor 49 pledas pri {{por|tuja porĉiama forbaro}}, ankaŭ se ne konkrete de tiu konto faratos iuj pliaj misoj, kaj mi {{por|pretos}} je tio, se ankoraŭ unu plia uzanto voĉdonos por tio. Se simple iu tria uzanto metas <nowiki>{{por}}</nowiki>-noton, la konto estos forbarita (vidu, se vi volas, noton pri la nova konto pli supre de tiu ĉi paĝo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:01, 2 aŭg. 2023 (UTC) :Komento: Por ke forbaro havu sencon, necesas ke ĝi celu al konkreta persono, ne nur unusola konto. Kiam estas klare ke sama, jam forbarita persono aperas kun nova konto, tiam ne necesas nova diskuto, sed la forbaro konsekvence validu tute same por la persono ankaŭ sub la nova konto. - En tiu ĉi kazo la konata persono eĉ ne provas ŝajnigi esti iu alia - li sub la nova konto eĉ indikis sian retpoŝtan adreson kun la propra nomo. Li daŭrigas, kun ĉiam novaj kontoj, la saman misagadon pri kiu li jam multfoje estis admonita, ekz-e novaj artikoloj sen referencoj, sen vikiigo, sen intervikiaj ligoj, sen kategorioj, kun lingvaj eraroj kaj dubindaj faktoasertoj, malfacile ekzameneblaj. Do, mi voĉdonas klare {{por}} plua forbaro de li ankaŭ sub tiu nova konto, kaj malfaro de ajnaj redaktoj faritaj de li, sub ajna konto aŭ IP-numero. - Dankon por via engaĝiĝo! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:47, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - vere ne estas decido de solulo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:06, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Estas kvar voĉoj por forbaro de tiu kaj ĉiuj estontaj kontoj, ankaŭ se el tiuj kontoj ne fariĝis io misa, sed se oni kreas 300 kontojn ĉiujare kaj nur el triono el ili semas vulgaraĵojn kaj aliajn provokajn idiotaĵojn, tiam tio estas 100 misaj kontoj tro. Mi vere bedaŭras ke la homo ĉiam re-semas provokojn, ĉar krome li lastatempe ankaŭ faris utilajn kontribuojn - sed ĝustas ke la utilaj kontribuoj ne signifas ke tuj poste li re-provokas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:16, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::: {{kom}} > ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito :::: Ne faru tion pro "plej eta suspekto", sed nur kiam la fakto estas pruvita. Ĉe "Jyväskylän mies", la obsedo pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Laukaa&diff=prev&oldid=8245149 Pentti Hirvonen], apud tuja reveno al via paĝo, plus finna uzantonomo, konstituas sufiĉe duran pruvon ke jes ja estas sama ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:29, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - la aĉulo estas tiom stulta ke tiuj kiuj sekvis sian aĉan itineron facile povas certigi, ke iu ajn lia kontribuo estas vere de la koncernulo. Li neniam klopodos por maski siajn intervenojn. Li misuzas sian verŝajnan mensan misordon kiel ekskuzon por sia misuzo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:15, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Mi pro la multaj forbaroj de iuj finnlingvaj salutonomoj kaj anonimuloj farantaj dubindajn kaj ofte malferme misuzajn komentojn pri finnaj temoj komencas esti skeptika pri ĉiaj finnlingvaj salutonomoj, kaj decidis ankaŭ observi la konton de [[uzanto:Ville Siliämaa]], kvankam tie nur fariĝis 4 redaktoj inter 2011 kaj 2023, unu disputinda, sed ŝajne ne malica, kaj la aliaj tri tute senkulpaj. Sed ĉar la redaktoj parte koncernas samajn paĝojn pri kiuj la verva misfaranto en formo de anonimaj kontoj faranta dubindajn redaktojn aparte interesiĝas, tial pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 3 apr. 2024 (UTC) ::::Hodiaŭ la forbarito denove redaktis, nun per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.114|193.210.194.114]]. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj. Nun mi forbaris la aniniman konton por daŭro de jaro. Mi pardonpetas, sed laŭ la reguloj de forbariĝo daŭre ne eblas redakti dum daŭro de forbariĝo en vikipedio. Simple la redakta komunumo atendas ke la administrantoj obeu kaj kontrolu la decidon, kaj ankaŭ atendas ke ĉiuj paĝoj redaktitaj estu individue kontrolataj... tio simple estas tro da aldona laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 3 apr. 2024 (UTC) :::::{{uzanto2|213.28.230.213}} de septembro 2023 same. Kaj mi suspektas ke ankaŭ la homo redaktinta per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.73|193.210.192.73]] estas la sama forbarito. Tamen de tiu konto ekde la 23-a de januaro ne plu fariĝis iuj redaktoj, tial mi kuraĝas nun ne forbari ĝin postokaze... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:56, 3 apr. 2024 (UTC) ::::::Hey! I write in English because I don't know the language of this wiki. I am an Administrator at the Finnish-language Wikipedia (have been since 2009[https://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Ville_Sili%C3%A4maa] [https://fi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Yll%C3%A4pit%C3%A4j%C3%A4t/Ville_Sili%C3%A4maa]), and I have nothing to do with the actions of the above-mentioned person. The person in question has been disrupting the Finnish Wikipedia for years behind numerous usernames and IP addresses. Several actions have been taken in Finnish Wikipedia over the years. It's a shame that he has continued it here as well. Best regards, [[Uzanto:Ville Siliämaa|Ville Siliämaa]] ([[Uzanto-Diskuto:Ville Siliämaa|diskuto]]) 10:17, 11 apr. 2024 (UTC) :::::::{{re|Ville Siliämaa}} Hej Ville, we do believe that you have nothing in common with any sock puppets of vandals, but I only decided to observe your possible further edits in esperanto, as you edited same pages that were also edited by vandals or a vandal. As I wrote "pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu - it's better to monitor one account in vain than to miss any". Nothing in person! As anyway every edit of any person is transparent, you can freely take a duolingo course of Esperanto and start more edits here. You're welcome! {{s}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:27, 14 apr. 2024 (UTC) Nur por kontrolo ke la sekvaj IP-numeroj de ankoraŭ forbarita konto ne uziĝas ĉi-tie: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.207.186|86.114.207.186]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.99|46.132.64.99]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.36.72|109.240.36.72]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.96.249|109.240.96.249]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.75.204|109.240.75.204]] {{farite|En ordo}} Ĉiuj kovriĝas per la bloko de 109.240.0.0/16. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:33, 14 apr. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.202.223|193.210.202.223]] aktivis la 19-an de aprilo 2024, la 24-an de aprilo forbarita fare de kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 25 apr. 2024 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024 == :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.105|193.210.193.105]] aktivis la 26-an de junio 2024, la 28-an forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.236|193.210.194.236]] aktivis la 5-an de julio 2024, samtage forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 5 jul. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.93|193.210.193.93]] aktivis la 16-an de septembro 2024, nur la 27-an de oktobro 2024 rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.220|46.132.65.220 88]] aktivis la 1-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.221|193.210.196.221]] aktivis la 7-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650|2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650]] aktivis la 14-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.166.11|193.210.166.11]] je la 11-a de oktobro 2024, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.225.208|213.28.225.208}]] je la 11-a de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9|2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9]] aktivis la 24-an de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A|2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A]] aktivis la 29-an de oktobro 2024, post kvaronhoro anoncis sin kaj tuj estis forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:31, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.164.184|193.210.164.184]] tiu IP-kanalo uziĝis jam en sept. 2022, sed tamen ĝi estu forbarita dum nur 3 monatoj, ke poste oni sciu ke jam estis unua forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:41, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4|2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4]] de 2024-10-30, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486|2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486]] de 2024-11-05, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]] je la 9-a de novembro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] jam uzita en 2023, sed nur nun rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:01, 23 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.253|193.210.203.253]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 29 nov. 2024 (UTC) :◎ Dubinde ĉu ankaŭ la IP-adreso 2001:7E8:C6A3:1901:99A0:7B1D:370F:88EA de junio 2024 estis la koncernulo: post kontrolo de aliaj redaktoj malfortiĝas la suspekto, nur unusola redakto estis el la kutima temaro de la finna kolego :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.47.177|176.72.47.177]] simbola forbaro de nur monato, ĉar ni maltrafis tiun redaktadon en 2022, sed ĝi estis de oficiale forbarita uzanto :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]] por la tri lastaj linioj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:13, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], kontribuoj nur finreviziitaj je 2024-12-19 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:25, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]] Nur uzita la 28-an de novembro 2024, sed dum 2 semajnoj ne rimarkita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.84|193.210.203.84]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:46, 12 dec. 2024 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81|2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81]] nur uzita unufoje je 2024-12-11, en unu paĝo (redakto malfarita, ĉar jam antaŭe la sama redakto ankaŭ estis malfarita kaj estis diskutita). Mi unufoje eksperimentas per ne tuja forigo de la kanalo. Eble ĝi ĉiukaze neniam plu uziĝos. Ni povas observi... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:57, 15 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9|2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9]] Ĝis nun nur unu redakto, ke en tiu unu redakteto la homo mem anoncis sin al mi. Ne tuj forbarita, ĉar tion fari nur pro sincera anonciĝo estus misa reago. Tamen la forbariĝo principe ankoraŭ validas, mi nur rezignis nun tuj ekzekuti ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:17, 16 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] la 17 dec. 2024 frumatene, tutan faskon da redaktoj, je unua vido nenio enhave problema, sed daŭros ĝis kiam ĉiu redakto estos individue reviziita, kaj - la forbaro ankoraŭ validas. Tial forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:48, 17 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], jam globale forbarita, sed nur por simbolaj 3 tagoj, tio ne sufiĉos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:58, 1 jan. 2025 (UTC) Ankoraŭ la eblaj misoj ne plene kontrolitaj (!), se se ili estos (kunhelpo bonvenas!), tiam la linioj iros supren al la antaŭa listego: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.76|193.210.200.76]] je 2025-01-01, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:46, 1 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]] je 2025-01-04, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:05, 4 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]] je 2025-01-06, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 6 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]], je 2025-01-10, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:13, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16|46.132.0.0/16]], tuta bloko da IP-adresoj, jam estis forbarita de apr. ĝis majo 2022, 1 monaton, kaj de sep. 2023 ĝis sep. 2024, unu jaron, sed kompreneble ĉiu periodo finiĝas, tial ĝi nun ree estis malferma kaj remisuziĝis. La bokoforbaro i.a. inkluzivas lastatempe misuzitajn IP-kanalojn: ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.125|46.132.92.125]], je 2025-01-11, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]], je 2025-01-06, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]], je 2025-01-04, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.64|46.132.88.64]], je 2025-01-02, ŝajne ankoraŭ ne forbarita, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], je 2024-12-31, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.237|46.132.68.237]], je 2024-12-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.74.90|46.132.74.90]], je 2024-12-24, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.81.78|46.132.81.78]], je 2024-12-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]], je 2024-12-07, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.69|46.132.68.69]], je 2024-12-06, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]], je 2024-11-30, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.70|46.132.92.70]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.220|46.132.72.220]], je 2024-11-12, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]], je 2024-11-09, kaj pliajn IP-kanalojn antaŭ tiu dato... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:47, 11 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287 |2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287]] --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:55, 17 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.161.94|193.210.161.94]] redaktis nerimarkite hodiaŭ dum pli-malpli ses horoj, redaktoj ĝis nun '''tute ne revizitaj''', do ne certas ke li entute faris iun ajn malkonstrueman redaktojn hodiaŭ, sed la forbaro jes ankoraŭ validas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:36, 19 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.77|193.210.192.77]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 5 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.221|193.210.203.221]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:05, 16 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.221/193.210.194.221]] nenio kontrolita, nur forbarita 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.81|193.210.201.81]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/Kalvkapo|Kalvkapo]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.72|193.210.196.72]] nur unu paĝo kontrolita, krome nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:18, 8 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.109|193.210.192.109]] nenio kontrolita, nur forbarita je 2025-04-03 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.194.251|193.210.194.251]] jam de decembro 2024, nur nun rimarkita, nur unu paĝo kontrolita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.202.81|193.210.202.81]] escepte fidindaj redaktoj nur la 5-an de aprilo, nur malforta suspekteto ke entute povus temi pri la forbarito, teste ne forbarita --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 18 apr. 2025 (UTC) ::: supozeble ĉi tie mankas iuj forbaroj de majo kaj junio 2025 ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.227]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.196.251]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:2001:999:510:a618:1ec8:5139:39d7:1e01]] la 1-an de julio 2025 per Kani [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ... de komence de julio ĝis fine de aŭgusto la pluaj forbariĝoj ne detale dokumentiĝis xi tie, sed ili estas dokumentitaj en la protokolo pri forbariĝoj. TP ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.95]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:50, 26 aŭg. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-54660-9]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 9 sep. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-32753-24]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:33, 1 dec. 2025 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2026 == :::Inter decembro 2025 kaj oktobro 2026 eĉ ne ĉiuj forbaroj listiĝis ĉi tie, sed ili tamen videblas en la [[Specialaĵo:Protokolo/block|protokolo de forbaroj]]. Jen la plej lastaj forbaroj: :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-32753-24|~2025-32753-24]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/Metsän polku|Metsän polku]] forbaro 11:48, 5 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|~2026-54953-95]] forbaro 11:19, 12 okt. 2026 :::-- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:32, 12 okt. 2026 (UTC) :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-55129-73|~2026-55129-73]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-30210-40|~2025-30210-40]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 16 okt. 2026 (UTC) :::plus [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-44457-69|~2026-44457-69]] forbaro 15:28, 16 okt. 2026 TP Krome en aliaj lingvobranĉoj la koncernulo jam uzis i.a. tiujn IP-kontojn: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]] je 2024-12-06, ankaŭ ĉe la sekvan tagon, ĝis nun ne rimarkita, nun forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.103|46.132.88.103]] je 2024-12-11, ĉe ni ankoraŭ nenio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72|195.237.90.72]] je 2024-12-12, ĉe ni jam forbarita en 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) == Nova registrita konto "kun parte finnaj temoj" == {{re|Tlustulimu|Kani|LiMr|Narvalo|Yekrats}} {{re|Blahma|Gamliel Fishkin|KuboF Hromoslav|Salatonbv|Moldur}} {{re|Arbarulo|Taylor 49|Aidas|RG72}} Mi ĵus konsciiĝis pri nova registrita konto [[:uzanto:Urpola|Urpola]], kiu laŭ mia ĝisnuna rigardo (ankoraŭ) ne faris ion malbonan, sed kiu parte interesiĝas pri la samaj temoj kiel nia konata finna uzanto, de kiu ekde 2021 forbariĝis multaj kaj ekde 2023 reflekse ĉiuj kontoj kaj anonimaj kanaloj. Aparte mi ekde printempo 2023 forblokis multajn anonimajn kanalojn tuj post kiam mi havis plej etan suspekton ke povus esti rilato al la forblokito. Tamen post pli ol 30 monatoj eble jam tempo por doni minimuman ŝancon al konto. Tial mi proponas ne tuj forbloki tiun ĉi novan konton, sed teni ĝin sub proksima observo, kaj tuj forbloki, post mallonga noto ĉi tie, kiam nome de ĝi skribiĝos plej eta stultaĵo. Tial mi petas ĉiujn kune kritike rigardi la elpaŝojn de la nova konto, dum ĝi ankoraŭ ne estas forblokita. -- 2025-12-17T13:45:03 ThomasPusch : [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=9251512&oldid=9243283 pruvo] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Urpola pruvo] Estas sendube sama ulo. Mi iomete konsentas pri la propono "ne tuj forbloki". Tamen, mi forte proponas jenan al la ulo: :* aliru la diskutejon [[Vikipedio:Diskutejo]] :* pardonpetu, kaj petu permeson reveni :* promesu ne plu redakti toksajn temojn (kalveco, pakkoruotsi, vomaĵo, kacotranĉado, lestandianismo, ...) en iu vikio :* promesu ne plu krei novajn kontojn, sen aŭ post ebla forbaro (kontaj estas globalaj, ne uzu aliajn kontojn en aliaj vikoj), kaj ne redakti per portempaj kontoj :* promesu ne plu nenecese mencii min en viaj redaktoj en iu vikio kaj sekve '''rigore sekvu''' tion. En okazo de eĉ minimuma dubo, malboniĝo de via fartado, aŭ simile, '''NE REDAKTU''' iun vikion, elŝaltu komputilon kaj poŝtefefonon, kaj faru sufiĉe longan vikipaŭzon. @[[User:Urpola]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 12:34, 19 dec. 2025 (UTC) Cxu mia hodiaŭa aldono en la artikolo [[Markus-setä]] estas bona nun, kiam tie ekzistas fonto? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:20, 19 dec. 2025 (UTC) : Rigardu kion mi skribis supre ... prenu tre singarde la ŝancon de reveno, ne starigu demandojn de tipo "ĉu mia redakto estas bona", kaj ne redaktu toksajn temojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 04:23, 20 dec. 2025 (UTC) La uzanton [[:uzanto:Urpola|Urpola]] oni blokis en la Finna Vikipedio tuj post lia unua kontribuo. Eĉ eta rigardo al liaj tekstoj montras, ke oni forĵetu lin ankaŭ el la Esperanta versio kaj tuj malfaru ĉiujn liajn redaktojn. Sed, bedaŭrinde, la administrantoj de la Esperanta Vikipedio estas kreantaj "enciklopedion", kiu nur plene konformu al ilia lingva kaj alia gusto – alio ne gravas. Pri la fiagoj de la problema uzanto, kiu estas ĉi tie ofte rasisme nomata "la finno", la administrantaro jam antaŭ pluraj jaroj nete rifuzis okupiĝi kaj eĉ atakis la avertantojn. La rezultojn oni jam klare vidas: neniu ajn scianta ion pri Finnlando volas tuŝi la artikolojn rilatajn al la lando. Tiuj estas hazarda kolekto de tekstoj pri temoj kun marĝena valoro, tiuj de "la finno" krome estas forte tendencaj, kaj kelkaj el ili pli taŭgaj por bulvarda klaĉgazeto aŭ por skriba ekzerco en elementa lernejo ol por enciklopedio. La kulturo de nia Vikipedio estas tiom forpuŝa, ke ankaŭ la nombro de kontribuantoj pri ajna temo ŝajnas magra. --[[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:53, 21 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj, kiujn mi faris kun la no o Urpola, estas ne-taŭgaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:43, 25 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj post la aprilo 2023 estas forte tendencaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:10, 25 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la tutan historion kaj volas lasi al la aministrantoj kiel eble plej multan liberecon decidi, kiel severe agi. Tamen ŝajnas al mi ke la homo neniam ĉesis malrespektadi la blokon, nek montris signon ke li ĉesos la malutilaĵojn pro kiuj li blokiĝis, do laŭ mia persona opinio li ne meritas indulgon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:12, 21 dec. 2025 (UTC) == "Votre Provocateur" -- "Via Provokisto" == {{uzanto2|Votre Provocateur}} Ĉu akceptebla nomo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:36, 4 aŭg. 2023 (UTC) :Kial ne? [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 16:54, 4 aŭg. 2023 (UTC) ::Ĉar se mi iras al via hejmo dirante, ke mi venas provoki vin, plej verŝajne vi ne malfermos vian pordon al mi. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:05, 7 aŭg. 2023 (UTC) ::: @[[Uzanto:Votre Provocateur]] Uzanta nomo estas globala. Do plej bone estus se vi [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:GlobalRenameRequest petus globalan alinomigon]. Tio estas simpla konsilo. Mi ne vidas problemkonduton kiu pravigus forbaron. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:30, 11 aŭg. 2023 (UTC) ::::Kial mi bezonas renomi? Laŭ mi, vi nun esprimas politikan pozicion. [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 19:09, 11 aŭg. 2023 (UTC) == Du simplaj vandalaj IP-adresoj == Hodiaŭ {{uzanto2|186.167.204.154}} kaj {{uzanto2|143.255.84.222}}, evidente la sama homo, ĉar ili faris ekzakte la samon, vandale enigis fuŝaĵojn en du malsamajn paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj. Klare idiotaĵo, ne iu mallerta provo kontribueti, sed tamen mi nur blokis ambaŭ je 3 monatoj, ĉar mi supozas ke post tri monatoj ne plu restos emo tiom stultumi. La du paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj mi por sekureco ŝlosas dum jaro kontraŭ redaktoj de anonimuloj, ĉar klare la homo povas reveni post horo aŭ post duontago kun iaj aliaj IP-adresoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:56, 27 nov. 2023 (UTC) :Ĝis nun ne aperis novaj stultaĵoj de la du IP-kontoj. Ŝajnas ke la 3-monata forbaro tute sufiĉis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:10, 14 apr. 2024 (UTC) == Simpla ofendado == Hodiaŭ {{uzanto2|176.52.105.202}} ofendaĉis en kripligita rusa lingvo per latinaj literoj, sed ĉiukaze estis ofendoj kaj misuzo de la esperantlingva vikio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) skribis je 2023-11-30 08:12: Bv forigu kaj kaŝu kontribuojn de @[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.52.105.202|176.52.105.202]] - la teksto estas tre ofendiga: per latinaj literoj estas tajpita ruslingva ofendaĵo. Uzanto Q-bit array estas tre fama ru-vikipediisto aktive batalanta kontraŭ vandaloj kaj ties vandalado. Ofendaĵo forigita kaj IP-adreso blokata por unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:05, 30 nov. 2023 (UTC) == Uzanto:Goren == Mi kun bedaŭro devas malfermi ĉi tiun sekcion. La uzanto Goren jam la pasintan semajnon pasigis multe da tempo en la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|paĝo pri maladministrantigo de RG72]], enigante amason da komentoj, plejparte tute ne rilataj al skribado de enciklopedio, sed nur rilate al personaj problemoj kontraŭ RG72, uzanton kiun li deklare entute ne ŝatas. Vikipedio ĉesis esti enciklopedio kaj iĝis [[socia retejo]]. [[Uzanto-Diskuto:Goren#footer|Klopodo de mediacio]] en lia uzanto-diskuto ŝajnis je la komenco sukcesi: Goren [[Speciala:diff/8480030|promesis]] ĉesi konduti diskutojn pri inter-personaj problemoj en la servaj paĝoj, kaj ne inundi la maladministrantigan paĝon per mesaĝoj. Tamen, la promeso ne daŭris longe. Hodiaŭ, ekzemple, li sentis la bezonon informi la komunumon, ke la uzanto RG72 havas «[[Speciala:diff/8485948|mensajn problemojn]]». Mi proponas '''2-semajnan forbaron''' pro malrespekto de kondutkodo ([[VP:5]]) kaj misuzo de servaj paĝoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:41, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi petas al uzantoj {{ping|Tlustulimu}}{{ping|Sj1mor}}{{ping|ThomasPusch}}, se ili volas, interveni en ĉi tiu diskuto pri PU. La menciataj uzantoj estas pli neŭtralaj en ĉi tiu diskuto, ĉar ili neniam intervenis en [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:57, 3 dec. 2023 (UTC) :: Akuzoj rilataj al "mensaj problemoj" estas rekte kaj absolute malakcepteblaj, ĉu far [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?diff=1186046&oldid=1186036 RG72] aux far [[Speciala:diff/8485948|Goren]]. Mi petas uzantojn "RG72" kaj "Goren" ne plu redakti la paĝon [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. Mi mem promesas ne plu aldoni tekston tien. Mi nuntempe kontraŭas forbaron de uzato "Goren", tamen petas rin estonte pensi almenaux dufoje antaux pusxi ellasilon. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi komprenas vian koncernon, sed vi ankaŭ komprenu min. Ĉu mi devas silente toleri kiam oni persone insultas min, nomas min diletanto, stultulo aŭ simple "estaĵo", kulpigas min pri iuj anonimaj komentoj en dio scias kia grupo en telegramo kaj ĝenerale kondutas agrese kaj malrespekte al mi? Mi eĉ ne plu partoprenas en tiu diskuto, sed RG72 daŭre insultas min persone. Kion mi diris pri liaj mensaj problemoj ne estas persona atako, sed estas mia honesta impreso. :Mi vere scivolas kiun konduton oni atendu de mi aŭ de iu alia uzanto kiu estus same persone atakita por ke ĝi ne estu "problema". :Mi ankaŭ scivolas kial vi kreis tiun ĉi sekcion pri mi sed ne pri RG72, malgraŭ ke ĝuste li insultis min persone, dum mi ne eĉ unufoje insutis lin. Ĉu vi opinias ke ĉar li estas administranto li havu privilegiitan staton kaj al li estas permesata insulti aliajn uzantojn, dum tiuj ne rajtas eĉ respondi? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:17, 3 dec. 2023 (UTC) :: La sekcion ne kreis mi. Bv ne publikigu iam ajn viajn "honestajn impresojn" pri "mensa fuŝo" de iu ajn, sendepende kiel vi certas pri via "diagnozo". Diskuton [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]] <s>vi</s> oni jam startis, nun vi paciencu, kiel eble plej silente. Bv, forestu de vikipedio kaj ceteraj lokoj kie RG72 povus aperi dum almenaŭ 48 horoj. Troe agresema "batalado" kunportas riskon ke vi perdas simpatiojn, kaj RG72 gajnas je la fino. Oni ne klopodu pafi reen per eĉ pli vulgaraj insultoj!!! [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:58, 3 dec. 2023 (UTC) :::Nek mi kreis tiun diskuton, kaj mi ĝenerale nur partoprenis en ĝi ĉar mi vidis la problemon en administranteco de tia uzanto, kiu rutine insultas aliajn uzantojn ĉu pro personaj, ĉu pro politikaj diferencoj. Mi tute ne vidas tiun ĉi aferon kiel batalon aŭ militon, kiun oni gajnu aŭ malgajnu. :::Mi, tamen, ne ŝatas esti persone insultata kaj ne povi iel ajn reagi al tio ĉi. Mi pardonpetas al vi kaj al ĉiuj vikipedistoj, por kiuj referenco al mensaj problemoj povas esti trigero, mi celis neniun malrespekton. Sed oni konsentu, ke atako de RG72 al mi pro iu anonima telegrama komento estis io laŭvorte freneza. Mi ne sciis kiel alie nomi ĝin tiumomente. :::En tiu diskuto kelkaj partoprenantoj asertis, ke administranteco ne estas iu alta rango aŭ iu ornamaĵo. Faktoj, tamen, estas tiaj, ke ni ne vidas PU-on pri RG72, sed jes pri mi. Do, eble administranteco ne estas ornamaĵo, sed ĝi ŝajne jes estas permesilo senpune insulti aliajn uzantojn kaj malrajtigi ilin respondi. :::Mi nun provos sekvi vian konsilon kaj foresti de Vikipedio dum ioma tempo, oni vidu kio okazos ĝis tiam. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 21:49, 3 dec. 2023 (UTC) == 37.39.173.13 == La anonimulo {{uzanto2|37.39.173.13}} hieraŭ kaj hodiaŭ vandalisme malplenigis paĝojn, kion neesperantistaj centraj administrantoj rimarkis kaj restarigis la paĝojn, admonante la homon - tiam la anonimulo "ruziĝis" kaj forigis paĝojn ĉapitron post ĉapitro. La paĝoj ne estis polemikaj, ŝajne simple temis pri testo kiom efike oni povas vandali en eta vikipedio kun nur deko da administrantoj. Mi en komenca impulso volis forbari la "uzanton" poreterne, sed rekonsideris ke por IP-adreso, kiu principe estas uzebla fare de diversaj homoj, tio estus tro drasta paŝo, kaj fine forbaris la IP-adreson por daŭro de jaro - se post tio tia vandalismo ripetiĝos de sama IP-adreso, oni forbaru por daŭro de tri jaroj, aŭ eventuale tiam tamen porĉiam ... sed pli verŝajnas ke la homo uzos aliajn IP-adresojn, kiuj tiam ĉiuj forbarendas, en unua provo por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 24 jan. 2024 (UTC) == 176.15.222.60 == La anonimulo {{uzanto2|176.15.222.60}} vandalis artikolon [[Sergej Ŝojgu]], do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:48, 5 mar. 2024 (UTC) : {{forte kontraŭ}} forbaro. La IP-ulo globale faris nur du sensencajn kaj plejparte sendamaĝajn redaktojn. Falsa alarmo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:01, 7 mar. 2024 (UTC) :: La IP-ulo vandalis la artikolon, skribinte krudan rusan sakraĵon. En iu ajn vikio li tuj estus forbarita. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:02, 4 apr. 2024 (UTC) ::: La IP-ulo aldonis neutilan malplenan linion. Ĉu la ŝajne arbitraj literoj en la resumo estas ruslingva vulgaraĵo mi ne kuraĝas prijuĝi. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:38, 4 apr. 2024 (UTC) ::::Li faris neutilan redakton kun evidenta celo lasi komenton forme de latinskribita rusa sakraĵo. Ĉu skribi "GEJAĈO" ne estas vandalismo? Esperanto-Vikipedio iĝas ĉiam pli stranga loko. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:16, 5 apr. 2024 (UTC) ::::: Skribi "GEJAĈO" en redakta resumo ne estas vandalismo ... sed eble estas insulto aŭ ĝena redakto, kaj jes eĉ kaŭzo de forbaro se tio okazas ripete. Kial vi ne malkaŝis la fakton ke temas pri insulto dekomence? Mi vidis nur la malplenan linion... [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:35, 7 apr. 2024 (UTC) ::::::Redakti la artikolon kun sola celo skribi insulton, eĉ se nur en artikola historio, estas vandalismo. Por mi tio estas evidenta afero. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:19, 8 apr. 2024 (UTC) :{{re|RG72}} Ankaŭ mi en la ŝajne arbitra literoj de la redakta resumo ne sukcesas kompreni rusan insulton. Sed mi fidas al vi ke ruslingvano povas kompreni la koditan mesaĝon tiel. Samkiel Taylor mi opinias ke forbari la IP-kanalon por jaro ne indas, ĉar dum pli ol 5 semajnoj ne venis ajna plua redakto. Se aperus dua malsaĝa redakto, mi subtenus forbaron. Sed se vere la literoj estis sekreta insulto, tiam sendas malvidigi entute la dubindan resumon - tion mi nun faris. Tiel nur en la redakta historio de tiu ĉi diskuteto eblus entute spuri la dubindajn literojn. Tio adekvatas por protekti la generalon kontraŭ ĉia restaĵo de insulto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:08, 14 apr. 2024‎ (UTC) :Mi ne nomus tion "sekreta insulto", ĉar temas pri banala kaj tre kruda (ne uzebla publike kaj punenda tiukaze) insulto kun la signifo "gejaĉo", ofte uzata ankaŭ sendepende de seksa orientiĝo, iom simila al ''fagot'' en la angla, sed pli forta. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:25, 15 apr. 2024 (UTC) == Protekti artikolojn == Kara {{u|ThomasPusch}}, aŭ iu alia administranto, mi petas protekti kelkajn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj: * [[Sveda lingvo en Finnlando]] (probable konata regulrompulo) * [[Pär Sundberg]] (alispecaj, sed strangaj kaj neutilaj redaktoj) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:31, 30 maj. 2024 (UTC) :{{farite}} protekto de ambaŭ artikoloj, la unuan por ĉiam kaj la duan por unu monato. Krome mi malfaris la ŝanĝojn de la IPuloj. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:47, 30 maj. 2024 (UTC) ::Koran dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:13, 30 maj. 2024 (UTC) :::{{re|Moldur}} Mi miris ĵus vidi vian peton, ĉar mi pensis ke ni eterne protektis la tekston [[Sveda lingvo en Finnlando]] kontraŭ anonimaj redaktoj, sed ne, mi nur '''dumtempe''' protektis ĝin kontraŭ redaktoj de iu ajn krom administrantoj, kaj post kiam la tempo pasis, restis neniu protekto. Dankon ke vi rimarkis la mankan protekton, kaj dankon al René pro la rapida agado. Vi vidas ke mi hodiaŭ post-kontrolas iujn redaktojn, kiun la forbarito sukcesis en du almenaŭ anonimaj kontoj fari, antaŭ ol li post kelkaj horoj rimarkiĝis (unufoje de René, alifoje de mi, kiu ankoraŭ trovis trian ŝteleniron de la 21-a de aprilo), cele al forigo, malfaro aŭ ebla revizio de escepte utilaj redaktoj. Se ni konsekvence neniigas ĉion ajn se estas suspekto ke forbarito faris ilin, ni nur pro principemo malpliriĉigas niajn paĝojn, sed pesi iun redakton je ebla kvalito kompreneble perfortas administranton investi senkompare pli da tempo, do teknike forĵeto de ĉiuj ajn redaktoj, ankaŭ la tute bonaj, estas la teknike tempoŝpara reago. Mi fidas en tio de la redaktoj en [[Sveda lingvo en Finnlando]] kaj [[Pär Sundberg]] estis malkvalitaj, mi hodiaŭ vidis iujn aliajn redaktojn kredeble de la forbarito, kiujn forigi pro principemo domaĝus al mi. Sed se li tiom reaktivas kvankam li tute scias ke li nur ŝteleniras, malfermante du novajn IP-adresojn ene de 24 horoj, tiam ni devas plialtigi nian atenton al "Lastaj ŝanĝoj" kaj "Novaj paĝoj", por pli rapide trovi lin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 30 maj. 2024 (UTC) == Revenanta forbarito? == Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, bonvolu noti: Jen alia anonima kontribuanto kun nova IP-adreso, kiu kredeble estas la sama forbarita persono denove: [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.202.84 kontribuoj]. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:01, 3 jun. 2024 (UTC) :Mi tuj okupiĝos. Damne, kiom li jam sukcesas planti en 90 minutoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:09, 3 jun. 2024 (UTC) Notu: Kredeble la sama denove: [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.192.241 193.210.192.241 jen]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 20 aŭg. 2024 (UTC) Kaj ankaŭ * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8|2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8]] kaj * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28|2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28]] en sama monato aŭgusto 2024. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:32, 9 sep. 2024 (UTC) Kaj li revenis denove: * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]] :Kreis dekon da finnlandotemaj artikoloj dum du frumatenaj horoj. :Ĉi-foje li ne skribis ĉiujn artikolojn mem, sed uzis aŭtomatan tradukilon por kelkaj. [[Kalevi Lehtinen]] estas tradukigita el la finna Vikipedio (tra la angla lingvo). [[William Ruto]] estas en lia kutima persona stilo. Plene mankas envikiaj ligiloj, aŭ interlingvaj vikiligoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:09, 12 sep. 2024 (UTC) {{re|Moldur}} Mi nur nun vidis tiun ĉi noton de antaŭ 2 semajnoj kaj nun tuj forbaris la anoniman konton por jaro. Bonas kaj utis uzi ŝablonojn {{ŝ|u}}, {{ŝ|re}} aŭ @, kiel vi faris nun. La tekstojn Kalevi Lehtinen kaj William Ruto mi ĝustigis kaj proponas ne komplete forĵeti (tiu pri Ruto post forpreno de dubindaj frazoj vere estas nur minimuma artikola ĝermo, sed tio pli bonas ol ruĝaj ligiloj pri aktuala ŝtata prezidanto). Tamen mia kapacito nun ne sufiĉas revizii pliajn kreojn kaj adaptojn de la duvinda uzanto. Ĉu vi povus helpi? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) :Mi trarigardis kaj iom poluris la redaktojn en [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:53, 27 sep. 2024 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, Probable la sama nun redaktis pri [[lestadianismo]] kaj [[konservativa lestadianismo]]. Mi proponas protekti tiujn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:25, 26 sep. 2024 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi tute samopinias kaj tuj protektis la du paĝojn kontraŭ anonimaj redaktoj. Krome ankaŭ 2001:999:405:2472:FE67:1EEC:77AE:6D6B estas forbarita por jaro, 193.210.201.114 jam forbariĝis antaŭ kelkaj minutoj (vidu supre). Ankaŭ 193.210.201.251 kaj 213.28.231.94 forbaritaj por jaro, sama homo, parenca temaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) ::La finna forbarito revenis hodiaŭ, per nova IP-adreso {{uzanto2|2001:999:485:1B80:CA86:A899:8C18:6FF2}}, kaj mem anoncis sin en mia diskutpaĝo. Evidente li volas signi ke li daŭre interesiĝas iam rehavi siajn rajtojn. Sed tamen li dumtempe ne rajtas redakti. Do forbarita ankaŭ tiu ĉi IP-adreso. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 16 okt. 2024 (UTC) '''Por pliaj forbaroj vidu la liston supre:''' [[#Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024]] == Simpla vandalo == La anonimulo {{uzanto2|128.0.81.156}} vandalis en personaj uzantopaĝoj kaj artikoloj. Taylor 49 prave petis pri tujforigo, mi post rapida enketo samopinias kaj forbaris la anoniman vandalon por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 4 jul. 2024 (UTC) Paĝo, kiun la hodiaŭa vandalo ankaŭ fuŝis, estis la diskutpaĝo kaj persona paĝo de same anonima {{uzanto2|198.251.89.237}}. Sed, detale kontrolante, tiu dua anonimulo nur "kontribuis" per vandalismo en oktobro 2023. Kvankam tio jam estis antaŭ pli ol 8 monatoj, kaj poste ne venis pliaj agoj, sekurocele tiu konto ankaŭ forbariĝu dum jaro, ĉar se nenio okazas, la homo povas ajn ajn repreni la vandaladon kaj eble denove dum naŭ monatoj ne rimarkiĝos per esperantistoj (tamen: la fuŝojn rimarkis kaj malfaris neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj, foje post minuto, foje post semajno - do la damaĝo estas limigita)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 4 jul. 2024 (UTC) : La fuŝulo havas almenaux 3 adresojn: :* {{uzanto2|128.0.81.124}} :* {{uzanto2|128.0.81.156}} :* {{uzanto2|128.0.82.174}} :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.80.0/20]] :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.0.0/16]] : Eble necesos forbari adresaron, sed tiam preferinde por malpli ol unu jaro. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:08, 4 jul. 2024 (UTC) :: Dankon pro la interveno. Tamen "128.0.0.0/16" estas granda adresaro kaj pro tio forbaro ne estu longa. Mi ankaux dubas pri neceso forbari adreson "198.251.89.237" cxar la kulpo estas nur minimala. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:20, 4 jul. 2024 (UTC) :Do, la agoj ĉiuj estas vandalismaj fuŝoj, eĉ ne iu ago iel defendebla kiel "senintence mallerta" aŭ "akcidenta". Do principe indas forbari tiajn detruantojn - nur pri tio ke teorie povus iam estontece veni senkulpaj kontribuantoj, kiuj ne volas krei por si salutnomon kaj eble de iu sistemo hazarde ricevas ĝuste tiun saman anonimulan IP-adreson, ni principe forbaras ĉiujn anonimajn IP-adresojn nur dum daŭro de unu jaro. Principe eblas ankaŭ ankoraŭ mallongigi tiun intervalon: mi nun forbaris 128.0.80.0/20 kaj 128.0.0.0/16 por daŭro de ses monatoj, kaj mi pretas ankoraŭ ŝanĝi tion al, ni diru, tri monatoj. Tamen tio signifas ke post tiu mallonga tempo la malnova vandalo povas gaje pluvandali, kaj ni nur se ni trovas vandalismon kaj aktive decidas nove forbari IP-adresojn vidas ke la samaj IP-adresoj jam estis forbaritaj la 4-an de julio 2024. Tio ne estas tre efika protekto kontraŭ vandalismo, despli ke la neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj neniam anonce atentigas pri vandalismo, sed nur silente forigas la fuŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:31, 4 jul. 2024 (UTC) {{Problemulo|Lanterv}} Li vandalis artikolon [[Al Capone]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:45, 22 jul. 2024 (UTC) :Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 monatoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Plia vandalo == Unue li "nur" vandalis, sed nun ankaŭ aldonas rasismajn-seksismajn insultojn, anglalingve: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:La_knabineto_kun_la_alumetoj&curid=880076&diff=8826567&oldid=8826566]. Mi petas al administrantoj tujtuj forbari la ulon, protekti la artikolon kaj ĝian diskutpaĝon, kaj aldone malvidebligi la ĵusan insultaĵon. ({{u|ThomasPusch}}, {{u|Tlustulimu}}, aŭ iu alia – ĉu vi povas fari?) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:39, 11 aŭg. 2024 (UTC) :{{uzanto2|90.241.192.210}} estas forbarita, ĉar temas pri anonimulo, kies IP-adreso iam povus ankaŭ uzi nekulpulo, nur por daŭro de jaro. Aldone mi malvidebligis la ĵusan insultaĵon, kaj ankoraŭ kontrolos ĉu estos pliaj misoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:48, 11 aŭg. 2024 (UTC) ::PS: En la teksto "[[Steamboat Willie]]", la vandalo eĉ en tute ĝusta Esperanto aldonis redaktoresumon "[mi] vandaligis la paĝon". Do ĉiuj konsentas pri la vandaleco, inkluzive de la provoka vandalo... Aliaj redaktoj, ekz. en la teksto pri la indonezia lingvo, estis "simplaj"! vandalaĵoj - rubaj idiotaĵoj. Ne ĉiun rubon indas aparte malvidigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:16, 11 aŭg. 2024 (UTC) == 2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145 == La anonimulo {{uzanto2|2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145}} vandalis artikolon [[Alina Kabajeva]], enmetinte ruslingvajn stultaĵojn kaj sakraĵojn, do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:41, 18 sep. 2024 (UTC) : {{kom}} Estas unu malbona redakto ĉe ĉi tiu vikio. La fuŝulo aktivetis ĉe pluraj vikioj per pluraj IP-adresoj [https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Alina_Kabayeva&action=history Alina_Kabayeva&action=history] kiuj bedaŭrinde difirencias en sia komenca parto, do nealireble per la nuna teknika pritraktado de IP-intervaloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 08:04, 19 sep. 2024 (UTC) ::Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 semajnoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Probable ne problema uzanto == La jena homo protestis kontraŭ forbaro, asertante ke li trans diverslingvaj projektoj kontraŭagas vandalismon. La kazo estas kontrolenda: * {{uzanto2|Tanbiruzzaman}} --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 31 okt. 2024 (UTC) == Paĝo "[[oscedo]]" == La paĝo ŝajne aparte invitas vandalojn al vandalado. * {{uzanto2|WhiteTianabela}} idiota vandalado je 2024-10-24: mi loke forbaris la homon por jaro * {{uzanto2|46.173.211.221}} je 2024-10-24: jam estis globale forbarita por jaro, sed mi protektis la paĝon kontraŭ plua redaktado de neensalutintoj Estas amaseo da pli fruaj vandaladoj, al kiuj ni tute ne reagis, sed plj multaj el la kontoj aŭ IP-adresoj estas globale forbaritaj. Probable ĉiam estis la sama homo, kiu simple per ĉiam novaj nomoj maĉas la saman paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 6 nov. 2024 (UTC) == Paĝo "[[hejma kapro]]" == La paĝo altiras iun fiulon kiu redaktadas sub diversaj kontoj kaj IP-adresoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:36, 6 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "RG72" == {{uzanto2|RG72}} Pravigo: daŭra insultado kaj personaj atakoj kontraŭ min kaj aliaj uznatoj, rompo de [[:en:Wikipedia:No personal attacks]] [[Vikipedio:Neniu persona atako]] [[m:No personal attacks]] [[m:Incivility]]. Ekzemploj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924922 VP:FA] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924039 VP:FA] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=prev&oldid=694676 2018-10-20 "Ĉu vi ne vidas diferencon inter krei kaj detrui?"] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3AKandidati%C4%9Doj&diff=1185344&oldid=1185240 2023-Nov-12-12] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&diff=prev&oldid=1185333 persona atako kontaux mi kun minaco pri forbaro: "Do kiam vi likvidos viajn fuŝojn?" ..."vandalitajn de vi. Same en la aliaj artikoloj. Ĉu vi mem likvidos viajn vandalaĵojn aŭ tion devos plenumi iu alia? Ĉu vi komprenas ke vandalismo estas punenda per forbaro?"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Miscellaneous&diff=prev&oldid=26339503 "psychologists and psychiatrists should be doing"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&diff=prev&oldid=26103986 "endless stream of accusations and paranoid fears"] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=10-a_de_aprilo&type=revision&diff=7154524&oldid=7153129 "Mi forigis paranojajn fantaziaĵojn"]. Vidu ankaŭ [[Uzanto:RG72/Cenzuro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:47, 19 nov. 2024 (UTC) {{kom}} Mi ne komentos la peton mem, kiu estas evidente absurda kaj kontraŭregula (postuli forbaron de Vikipedio-uzanto pro liaj kvazaŭ malĝentilaj diroj en Vikivortaro estas stulte, same ne ekzistas malpermeso al uzanto meti en sian personan spacon malneton de redaktota artikolo). Mi demandos pri la kerno de tiu ĉi afero. El la supre prezentitaj ekzemploj videblas ke la problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu li sukcesis forpeli ĉiujn kontribuantojn. Pro sia agresemo li finfine estis senigita je administranta posteno fare de la centra administracio de Vikimedio. Li certe nenion komprenis kaj al ĉiu kritiko plu reagas per histeriaj politikaj fantazioj pri [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=next&oldid=901096 politikaj murdoj en Rusio], [https://eo.wiktionary.org/wiki/Uzanta_diskuto:Taylor_49#Fu%C5%9Dado_de_tradukoj rusia prezidanto] kaj eĉ pri [[Specialaĵo:Daŭra_ligilo/1063953#KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj|KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj]] kaj obsedaj rakontoj pri sia seksa vivo. La ulo agresema kaj venĝema, li komencis ataki min en Vikipedio kaj ĉi tie li mirinde trovis por si unikan eblecon senpune rompi la Vikipediajn regulojn. Antaŭjare li aktive kontribuis al la [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Fina_solvo|tute kontraŭregula]] [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|proceduro de mia maladministrantistigo]]. Antaŭ nelonge li same aktive postulis forigi unu el miaj artikoloj — kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj en Inguŝio|sukcesis denove]]. Mi avertis ke uloj kiel li haltas neniam kaj jen li postulas mian forbaron por definitive venĝi min kaj silentigi la lastan voĉon, kiu ankoraŭ kuraĝas kontraŭstari al lia strebo transformi ankaŭ Vikipedion je la speco de Vikivortaro, do je lia persona ludejo, kie li senhalte kaj sensence modifos kaj (plejparte) forigos la enhavon laŭe al siaj malstabilaj kapricoj, forpelinte ĉiujn obstaklulojn. Li [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Taylor 49|jam provis]] akiri administrantan postenon ĉi tie, sed malsukcesis (la voĉdono devis esti fermita antaŭ duonjaro, sed tio ne okazis ĝis nun). Sed li sendube provos denove kaj denove, ja tiaj uloj haltas neniam ĝis ili akiros la potencon — aŭ estos haltigitaj kaj forigitaj el la normala homa komunumo, bazita sur reguloj kaj reciproka estimo, ne arbitreco kaj histeria agresemo. Jam venis tempo decidi la sorton de nia Vikipedio. Ĉu ni plu kreos la enciklopedion aŭ definitive donacos ĝin al la uloj, venintaj ĉi tien ne por krei kaj kunlabori, sed por ataki, insulti, persekuti, histerii, detrui? Necesas esti ekstreme naiva por kredi ke tiu ĉi [[Makartismo|makartisma]] kampanjo estos la lasta. Ne, tio estas nura komenco kaj sekvaj viktimoj de tiaj atakoj estos uzantoj kaj administrantoj, kiu silentis ĝis nun. Kiel historiisto mi esploris Stalin-reprezaliojn, do mi vidas ke la atakintoj sekvas la saman skemon kiel iliaj antaŭuloj-stalinistoj: unue ili maldungis homon, poste eksigis lin el partio, poste arestis kaj fine sendis al prizono aŭ mortpafis. Estas neimageble vidi ke tio okazas cent jarojn poste en Esperanta (!) Vikipedio. Fine mi memorigas la [[Unue ili la judojn venigis|vortojn]] de [[Martin Niemöller]] kiun devas koni ĉiu inteligenta homo: :Kiam la nazioj forportis la komunistojn, mi silentis; mi ja ne estis komunisto. :Kiam ili enkarcerigis la socialdemokratojn, mi silentis; mi ja ne estis socialdemokrato. :Kiam ili forportis la sindikatanojn, mi ne protestis; mi ja ne estis sindikatano. :Kiam ili forportis min, restis neniu plu, kiu povis protesti. Sapienti sat. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:23, 20 nov. 2024 (UTC) :Mi bedaŭras tiajn konfliktojn, aparte inter aktivaj esperantistoj kaj vikipediistoj. Mi alvokas repacigon kaj klopodon mildigi la vortajn akuzojn kaj kontraŭstarojn. Forbarado eble utilas kontraŭ fremduloj kiuj volas entrudiĝi en tute nekontrolitan medion, sed por aktiva vikipediisto, tio ne utilus; ĉar post forbaro sufiĉus nur malfermi novan konton (tion faris eĉ konata fuŝulo). Necesos tiam forbari la komputilon, sed oni povas uzi alian komputilon ktp. Plej bone estus repacigi la sintenojn kaj klopodi labori alikampen; mi celas, ke estas tiom da ampleksaj kampoj en Vikipedio, ke se okazas konfliktoj, ĉu pro lingvo ĉu pro enhavo, des pli bone agadi en aliaj kampoj, anstataŭe pri Stalino aŭ Rusio, oni povas iri al filmoj, birdoj, fiŝoj, havendaj artikoloj ktp ktp. Korektoj indas kaj endas, sed se tio rezultos en polemiko, eble indos labori aliel. Tio estas nur tre persona opinio, ĉar por juste agadi oni devus kontroli tre etendigitan kazon, kaj mi preferas pli efike labori produktive. Ekzemple mi apenaŭ eniris en Vikivortaro. Oni ne povas esti ĉie, nur Dio, sed mi dubas prie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 20 nov. 2024 (UTC) ::Bedaŭrinde tiu ĉi strategio de evitado de la konfliktoj ne efikis. Mi neniam interesiĝis pri la kontribuoj de Taylor 49, kio estis facile ĉar li fakte verkas nenion, nur senhalte modifas kaj forigas la enhavon, kreitan de la aliaj. En Vikivortaro mi nur demandis lin kiucele li vandalis miajn artikolojn kaj petis lin restarigi ilian noramalan staton — la histerian reagon vi mem povas legi laŭ supraj ligiloj. En Vikipedio mi eĉ ne unufoje kontaktis lin, sed li plu min ĉasas venĝante pro tiuj riproĉoj en Vikivortaro kaj senhalte postulante mian maladministrantigon (sukcese), forigon de miaj artikoloj (sukcese) kaj nun mian forbaron (sukcese?). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:23, 20 nov. 2024 (UTC) :::Ĝustas ke ĉe ni estas la [[imperativo|imperativa alvoko]] [[VP:ATAKO|Ne faru personajn atakojn en Vikipedio! Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!]] kaj ke "ripetita aŭ granda persona atako povus konduki al [[VP:RF|forbaro]]". Mi konsentas ke la ekzemploj cititaj el vikipedio de Taylor estis personaj atakoj, kaj same konsentas ke se uzanto "nomas alian vikipediiston ''rusaĉo'', diras ke la rusa lingvo devas esti forigita ĉar ĝi estas nur fuŝa versio de la ukraina", tio estus same persona (kaj kolektiva) atako. Laŭ mia scio ni ĉiuj ĉi tie estas plenkreskaj, kaj kompreneble ne estas pravigo de atako se oni argumentus "sed la alia jam kvinfoje atakis". Al la akrigo de la situacio fakte kontribuas vi mem, Stanislavo, ĉar vi ofte perceptas agadon malsame ol estis: maladministrantigis vin ne Taylor, sed plimulto de diversaj uzantoj post pena diskuto, kaj la forigon de la teksto kiun vi nun reenigis sub nomo [[Uzanto:RG72/Cenzuro|"Cenzuro" (!)]] ankaŭ ne plenumis Taylor, kiu nur atentigis pri dubindeco de la teksto, sed ĉefe tri uzantoj devene el ekssovetiaj landoj (el Rusio, Litovio kaj Ĉednestrio, do ekse [[Moldava SSR]]), kiuj ĉiuj tute ne rilatas al Taylor, sed kiuj ĉi tie koncentriĝis "komenti la enhavon, ne la kontribuanton". Tial mi nun nur vidas eblecon lasi la malnovajn ofendojn, sen forbaro, kaj alvokas diskutigi ĉiun eblan novan personan atakon tuj ĉi tie, por ke oni povas tuj reagi. Mi esperas ke ne necesos amplekse ĉi tie diskuti, ĉar mi juĝas tion ĝena malŝparo de vivo-tempo, sed pretas ĉi tie trakti freŝajn atakojn, ankaŭ per simbola forbaro de semajno aŭ monato, post kiam estis unua averto. Kaj mi nun jam vortumas tian unuan averton al vi ambaŭ, Stanislavo kaj Taylor. Krome, mi atentigas ke estis mi kiu fine devis forigi la tekston "Rusoj en Inguŝio", kaj mi kiel administranto sentas min persone atakata de Stanislavo per la demagogia titolo "Cenzuro", laŭ kiu li reenigis la forigitan tekston. Mi persone povas toleri se oni ĉirkaŭvojas forigon de teksto, se oni reenigas ĝin al paĝo "Uzanto:RG72/Rusoj en Inguŝio", sed mi ne toleros la titolon "Cenzuro", kiun mi komprenas rekta persona atako al mi. Fine mi pensas ke estas misuzo de la justulo [[Martin Niemöller]] entiri lin en la retorikon ĉi tie - s-ro Niemöller kontraŭis milionojn da murdoj en fia diktaturo, kaj kompari la atentigon pri [[Vikipedio:Neniu persona atako]] al tio estas, milde dirite, ekstrema troigo. Do, mi nun estas {{kontraŭ|kontraŭ}} forbaro pro la eksaj ofendoj, sed '''alvokas''' ekde nun forte bridi sin por ne pluofendi, alvokas pri ŝovo de la reenigita teksto for de demagogia titolo "Cenzuro" (aliel ankaŭ administranto povas fari tion, sendepende ke la paĝo estas en persona spaco, kaj kompreneble povas esti ke fine la komunumo decidos forigi la paĝon de la persona spaco), kaj '''alvokas''' diskutigi estontajn atakojn rekte ĉi tie, kun ebleco ankaŭ forbari uzanton, prefere dumtempe, simbole, nur en kazo de obstina pluofendado malgraŭ jam dumtempa forbaro ankaŭ definitive. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:57, 20 nov. 2024 (UTC) Kelkaj rimarkoj: # Mi ne ofendis Taylor, ja demando "kial vi vandalas miajn artikolojn?" certe ne estas ofendo, ĉu ne? Kontribuante al Vikipedio 14 jarojn, mi interagis kun centoj da vikipediistoj kaj neniam iu ajn plendis ke mi ofendis lin. Estus strange se mi subite atakus la ulon pri kies ekzisto mi eksciis nur post kiam li vandalis miajn tekstojn. # La ideo ke valideco de opinio dependas de historia geografio estas nova, sed interesa. Do ekde nun mi scios ke mia opinio ekzemple pri Litovio kaj Finnlando estas speciale valora ĉar iam tiuj ĉi teritorioj estis parto de la Rusia imperio. # Ulo, iniciatinda mian maladministrantigon, malkaŝe argumentis ke tio okazu ĉar li konsideras miajn politikajn vidpunktojn malĝustaj. Tio tute evidente estis rompo de la Vikipediaj reguloj kaj ne gravas kiom da voĉoj li venigis por garantii tiun ĉi rompon. Dura lex sed lex. # Forigo de mia artikolo estis same kontraŭregula, ĉar la iniciatinto malsukcesis pruvi siajn argumentojn (malneŭtraleco kaj manko de fontoj), do tio estis evidenta ago de cenzuro. Tamen se tiu ĉi vorto tro ĝenas vin, mi alinomos la paĝon al ''Arĥivo''. Mi ne imagis tioman sentemon de via flanko, ja ni ĉiuj konas vikipediiston, kiu inundis la pritagajn artikolojn per rubaĵaj (mis)informoj kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" — kaj vi neniam riproĉis lin pri tio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:53, 21 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun kontraŭas al la forbaro. Se la situacio plimalboniĝos, mi donos plian komenton. Ne forgesu [[VP:AMO]].-- [[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 20:57, 20 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} - Nun kontraŭ. Mi ŝatus, ke la konfliktoj ĉesu. Ni devas spuri specifajn problemajn redaktojn, ne la rilatojn de homoj. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 16:23, 24 nov. 2024 (UTC) : {{kom}} La respondo de RG72 estas kiel kutime agresema kaj insulta, ekzemple "problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu '''li''' sukcesis forpeli" "Taylor 49, kio estis facile ĉar '''li''' fakte verkas nenion". RG72 daŭrigas kun kaj absurdaj falsaj akuzoj (ne estis mi kiu forigis la paĝon [[Rusoj en Inguŝio]], ĉu?), kaj insultoj, kaj misseksigado. Vidu supre, mi ne plu respondos en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:37, 27 nov. 2024 (UTC) :: {{kom}} Nenio nova en la mondo. La suno lumas, la akvo fluas, Taylor 49 [...] plendas [...]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:57, 28 nov. 2024 (UTC) ::: {{kom}} {{re|RG72}} Mi ripete atentigas pri la regulara frazo "Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!" Tio ankaŭ rilatas al via provoka komento de hieraŭ, kiun mi en kunteksto juĝas komento de la kontribuanto, ne de la enhavo. Via deeskaliĝo en la konflikto estas nepre bezonata, kaj vi ĉi tie ricevis nur tiom da subteno kontraŭ forbaro, ĉar sendube ĉiuj aktivaj kontribuantoj certas ke vi kapablas redakti sen ofendoj - tamen la kredo ke vi principe kapablas pri tio ne sufiĉas, vi devas ankaŭ apliki redaktan diplomation. Alikaze ni revenos al diskutoj pri via forbaro, kion mi konsiderus ĝenan malŝparon da energio. Kaj mi efektive fortege riproĉas la uzanton kiu inundis la esperantajn pritagajn artikolojn per naciisma propagando kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" - eble mi tro malfrue vere koncentriĝis pri la ĝena naciisma redaktado en la principe almenaŭ neŭtrala ĝis sennaciisma esperanta projekto, tro malfrue bremsis la agadon kaj per ĝena malŝparo de multaj laborhoroj komencis forigi la neakcepteblan propagandon, ĉar tiu ne sufiĉe frua kontraŭago signifis ke la forigenda materialo iĝis tre multa. Ĉiukaze la homo almenaŭ per sia konto ekde duonjaro ne plu daŭrigas sian propagandan mision: nun ankoraŭ forbari lin, nur pro pedagogio, ne sencus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 29 nov. 2024 (UTC) :::: {{kom}} Mi ĝojas ke finfine vi agnoskis ke en Vikipediaj diskutoj oni priparolu nur la agojn, ne la agantojn. Estas strange ke vi ne faris tion kiam la konata al vi ulo lanĉis kampanjon de mia maladministrantigo prezentinte kiel solan argumenton ke li ne ŝatas miajn politikajn vidpunktojn, do li ne ŝatas la personon, ne liajn agojn. Mi ĝojas ke vi finfine haltigis la agadon de alia uzanto, inundinta Vikipedion per nacisma propagando kaj ksenofobiaj fantaziaĵoj (plejparte rusofobiaj, sed foje ankaŭ antisemitismaj). Mi ne postulis lian forbaron, sufiĉas ke lia vandalado ĉesis. Estas strange nur ke vi ignoris kiam la konata al vi fanatika triopo akuzis min pri cenzuro ĝuste pro forsarkado de tiuj ĉi naciismaĵoj kaj ksenofobiaĵoj, kaj tio servis kiel ilia dua argumento por mia maladministrantigo. Se Vikipedio estas bazita sur reguloj, ili la samaj por ĉiuj. :::: Rilate ''Taylor 49'' mi nur ironiis leĝere, ĉar trakti serioze lian obsedon je propra seksa vivo mi ne povas, ja mi estas historiisto, do apartenas al la malĝusta fako. Espereble iam vi ĉesigos ankaŭ tiun ĉi tutevidente kontraŭregulan aktivadon kaj instruos lin ke lia seksa vivo estas lia persona afero kiu interesas neniun ĉi tie kaj ke se li ne ŝatas kiel Esperanto lin nomas, li simple elektu alian lingvon, pli komfortan por li. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:45, 30 nov. 2024 (UTC) ::::Mi neniam legis ajnan komenton de Taylor 49 pri sia propra seksa vivo. Kion mi legas, kaj pri tio mi ankaŭ konfliktis kun Taylor, estas ke Taylor ne nur aplikas la ne (jam) esperantan silabon "ri" pri si mem, sed komence aplikis tion al ĉiaj homoj, pri kies seksa identeco ne povas esti dubo: se iu uzanto klare indikis sian sekson en la vikipediaj preferoj, kaj Taylor perfekte sccias kiel malkovri tion, aŭ kiam en vikidatumaro pri iu ajn homo estas indiko ke temas pri viro aŭ virino, tiam sendube aplikendas pronomoj li respektive ŝi. Taylor ne estas la sola vikipediisto, kiu forte pledas pri uzo de alternativa estonta pronomo ri por tiuj homoj kiuj persone insistas ne konsideriĝi viroj kaj ne virinoj. Do temas pri socia konstruaĵo, ĉar en biologio ĉiu homo estas vira (kromosomoj XY) aŭ ina (kromosomoj XX): eĉ tiuj kun deviaj [[Sindromo de Klinefelter|kromosomoj XXY]] laŭ genetiko konsideratas masklaj. Mi povas akcepti pri ĉiu vikipediano, ke tiu ne devas nepre malkaŝi sian biologian sekson aŭ elektitan socian rolon, ĉar oni rajtas esti tute anonima, ne devas malkaŝi sian nomon, sekve pri iuj ensalutintaj uzantoj kaj pri ĉiuj kiuj redaktas plene anonime sub IP-adresoj, mi ne konas la gramatikan sekson. Tio estas anonimeco. Klaras ke pri oficialigo de la silabo "ri" kiel plia e-lingva pronomo ne decidos redaktantoj de iu ajn retejo, ankaŭ ne de vikipedio, kaj same klaras ke Vikipedio ofertas tiun gradon de anonimeco kiun uzanto deziras. Tute klaras krome, ke la temo estas sentoplena por Taylor kaj ankaŭ por iuj aliaj uzantoj: tial neniu uzanto estas devigita uzi la silabon "ri" kvazaŭ pronomo, nek mi nek vi nek iu ajn, sed tamen necesas pie kaj kolegece trakti la temon - tial ĝi ne tre taŭgas por forta ironio. Tio ĝuste estas kio ĝenis min en via hieraŭa noto. Se vi havas ekzemplon, kiam Taylor komentis pri sia seksa vivo, montru ĝin, mi neniam vidis ion tian kaj ne povas imagi ke tia ekzemplo ekzistus. Kaj pri la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|diskuto pri via administreco]]: vi scias ke mi estis la sola kiu sume voĉis sindetene, ĉar mi estis tiom ambigua vidante same fortajn argumentojn por kiom kontraŭ - tion mi tiam notis. Mi '''ne''' havis la impreson ke viaj agoj kontraŭ la misuzo de la tagaj mondpolitikaj listoj en vikipedio al propagando kaj forta troreprezentiĝo de polaj temoj (kiam unufoje pola skiisto gajnas konkurson, tio estos vaste raportata en mondpolitikaj eventoj, se ĉeĥa aŭ slovaka, slovena aŭ sveda skiisto same gajnas konkurson, tio tute ne interesas) estis argumentoj en la diskuto pri via administreco. Se mi preterlegis ion, vi povas ankaŭ nomi al mi la konkretan lokon. Certe ni ĉiuj sambone konas la [[Vikipedio:Regularo pri forbaro|regulojn pri forbaro]], daŭre ne plenumiĝas la kondiĉoj pri forbaro, sed necesas adapti la redaktojn al ne-ofendaj komentoj. Se tio post ripeta admono ne funkcios, tiam necesos rapide decidi pri forbaro, notinte aktualajn mispaŝojn. Sed tia forbaro, ĉar unua, ankaŭ estus nur simbola, por horoj aŭ tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) :{{por}} RG72 devas esti fobarita (en du projektoj) pri kontraŭrajta renoviĝo de forigita artikolo en Vikipedio kaj verkado de malneŭtralaj artikoloj en Vikinovaĵoj.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 10:09, 30 nov. 2024 (UTC) ::Kara Fenikals, vi povas tute libere prezenti vian opinion ĉi tie. Tamen mi koncize volas reagi al via noto: se iu revenigas forigitan artikolon en sia persona uzanta spaco, tiam tio ne estas kontraŭrajta - jes eblas ankoraŭ plibonigi la tekston kiun ĝis la forigo evidente ne eblis plibonigi al stato akceptebla por plimulto de la partoprenintaj uzantoj. Kio nur ne permeseblas, estas laŭta ofendo ke la komunumo fie kaj bandite cenzuris la tekston. Kaj due, povas esti ke en Vikinovaĵoj ne estas sufiĉe evoluintaj iloj por diskuti pri propagandecaj, ĝenerale malneŭtralaj tekstoj. Sed ĉiukaze Vikipedio kaj Vikinovaĵoj estas sendependaj projektoj. Eblas noti ĉi tie personan opinion, ke oni forte malkonsentas pri ago de uzanto en Vikinovaĵoj, Vikivojaĝo, Vikifontaro, Vikivortaro ktp., sed uzi tiun nekontenton cele al puna forbaro de uzanto el Vikipedio laŭ mi ne eblas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "Fenikals" == {{uzanto2|Fenikals}} [[Uzanto:Fenikals|Uzanto:Fenikals]] regule rompas plurajn regulojn de Vikipedio: # Li [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|postulis maladministrantigon]] de alia uzanto, argumentinte per ties malplaĉaj politikaj vidpunktoj, do pro politikaj kaj personaj motivoj. # Li spamis la [[Uzanto:RG72|Uzanton RG72]] per mesaĝoj politikaj kaj personaj, interalie minacante lin per FSB-reprezalioj se li plu partoprenos en la ĵurnalisma projekto [[Tutmondaj Voĉoj]]. # Li regule enigas falsajn informojn laŭajn al liaj politikaj vidpunktoj, ekzemple: ## en [[Sud-Osetio]] li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Sud-Osetio&diff=next&oldid=8911022 modifis la tekston], aldoninte aserton ke la militon en Sud-Osetio en 2008 komencis Rusio dum esplorado de Eŭropa Unio [http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_09_09_iiffmgc_report.pdf klare konkludis] ke la militon komencis Kartvelio. ## En alia artikolo li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Bombaj_atencoj_kontra%C5%AD_lo%C4%9Dejoj_en_Rusio&diff=prev&oldid=8902785 nomis la ulojn], murdintajn en 2002 kelkdek homoj per eksplodigo de loĝejoj, ne "teroristoj" sed "rezistantoj"; [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_%C4%88e%C4%89enia_milito&diff=prev&oldid=8875116 similaj fuŝoj] # Li regule cenzuras Vikipedion, forigante malplaĉajn informojn, ekzemple: ## el artikolo pri batalo kontraŭ islamistoj li forigis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2002)&diff=prev&oldid=8875092 ateston de militkrimoj] faritaj de muĝahidoj; ## el artikolo pri atako de teroristoj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2000)&diff=prev&oldid=8875097 forigis riproĉon] fare altrangulo, multe helpinta al ĉeĉenaj rifuĝintoj kaj ŝokita de tia atako en sia regiono. ## el artikolo pri ukraina prezidanto li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Volodimir_Zelenskij&diff=prev&oldid=8573844 forigis menciojn] de ties kritiko en eŭropa gazeto ## el alia artikolo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=prev&oldid=8472015 li forigis] komplete sekcion "Rusofobio", malgraŭ referenco al aŭtoritata fonto, kun klarigo "tiu ne ekzistas" # Li lanĉas redaktomilitojn, ekzemple li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=25-a_de_februaro&diff=prev&oldid=8827820 nuligis mian redakton] en artikolo, celintan forigi rubajn misinformojn pri kies forigo konsentas ankaŭ almenaŭ unu administranto, ĝis nun plenumanta tian forsarkadon pro antaŭa amasa vandalado fare de naciisma uzanto; # Li trudis al pluraj artikoloj politike malneŭtralajn kaj ofte rekte falsajn informojn. ## Ekzemple li redaktis multajn biografiajn artikolojn, ŝanĝante nacian apartenon de ilia temuloj al "ukraina". Ekzemple li faris tion en [[Igor Sikorski]] kaj poste nuligis alies redaktojn. Rimarkindas ke la sekvinta [[Diskuto:Igor Sikorski]] montris ke li ne konas eĉ bazajn faktojn pri historio de Ukrainio, kio evidente grave faciligas lian redaktadon. ## en artikolo pri buĉado en Montara Karabaĥo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakro_de_Ho%C4%9Dali&diff=prev&oldid=8472696 li aldonis] ke armena flanko "falŝe raportis" (sic!) Havi tian uzanton estas granda malhonoro por iu ajn Vikipedio kaj duobla malhonoro por Vikipedio en Esperanto, konsiderata lingvo de paco kaj amikeco, ne de naciismo kaj agresemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:45, 30 nov. 2024 (UTC) :Mi nun tiom detale notis la antaŭan diskuton, ke ne sufiĉas mia tempo esplori la akuzojn tie. Tio do venos pli poste. Kompreneble ĉiu ajn povas jam ekhavi opinion - mi nur volas eviti la impreson ke mi fokusigas pri akuzoj kontraŭ unu uzanto kaj plene ignoras akuzojn kontraŭ alia uzanto, kvankam la diskutoj estas tuj najbaraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:51, 30 nov. 2024 (UTC) :: {{kontraŭ}} forbaro de uzanto "Fenikals", ĉar la proponinto de forbaro same ofte verkis forte maneŭtralajn artikolojn ([[Rusoj en Inguŝio]] -> [[Uzanto:RG72/Cenzuro]], [[n:eo:KGB kaj FSB kontraŭ spionoj kaj teroristoj en Siberio|terorismo]], [[eo:n:“Ŝajnas_al_mi_ke_mi_sonĝas...”:_patrino_kaj_filo_fuĝis_el_Ĥersona_provinco_al_Tjumeno|rifuĝintoj bonvenataj]]), kaj eĉ pli grave atakadis aliajn vikianojn. Mi esperas ke uzanto "Fenikals" estonte ne plu uzos vikipedion kiel batalkampo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:58, 2 dec. 2024 (UTC) :::{{kom}} La argumento estas absurda laŭ sia logiko ("ni ignoru unu regulrompon ĉar okazis ankaŭ aliaj"), formo (referenco al Vikinovaĵoj en Vikipedio) kaj enhavo (nomi "malneŭtralaj" artikolon pri etna grupo, intervjuon kun historiisto kaj raportaĵon pri ukrainaj rifuĝintoj estas ekster ĉia racia konsiderado). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:41, 2 dec. 2024 (UTC) {{Kom}} Post 4 monatoj bedaŭrinde nenio estis farita, do la koncernulo revenis kaj daŭrigas siajn fanatikajn atakojn. Ĉi-foje li [https://eo.wikinews.org/wiki/Vikinova%C4%B5oj:Diskutejo#Propono_pri_la_fermo atakis Vikinovaĵojn], postulinte likvidi la tutan projekton kaj cenzuri ĝian enhavon (kompreneble pro "porrusia propagando"). Antaŭ jaroj mi iniciatis elkoviĝon de la projekto, alvokinte plurajn vikipediistojn subteni ĝin voĉdone. Dum jaroj mi kaj aliaj esperantitoj kontribuis al ĝi, verkinte pli ol 1000 artikolojn. Nun ĉio ĉi estas endanĝerigita pro la fanatikulo, apenaŭ balbutanta Esperanton kaj eĉ en Vikipedio dum 5 jaroj farinta nurajn mil redaktojn, plejparte neniodirajn kaj politike motivitajn. Estas tute evidente ke temas pri politika cenzuro kaj ĉi-foje ankaŭ pri persona persekutado. Li jam lanĉis [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Administrantoj/forigo_de_rajtoj/RG72 kalumnian kampanjon] kontraŭ mi (malkaŝe politike motivitan) kaj nun pretas detrui la tutan projekton nur por kontentigi sian fanatikan cenzuremon kaj personan malamon. Antaŭjare li postulis eĉ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:Vila%C4%9Do_%C5%9Ctormovo.webm forigi unu el miaj videoj] el la Komunejo, argumentinte ke ĝi "estas persona kaj ne havas edukan valoron". Feliĉe oni ĝustatempe klarigis al li, ke ambaŭ argumentoj estas nulaj, sed li provas denove, jam aliloke kaj sendube provos plu, ĉar li simple ne kapablas kunlabori kaj krei — nur ataki kaj detrui. Tiaj uzantoj estas forbarendaj tutvikie kiel agresantoj kaj vandaloj. Kial la enciklopedio de ''Lingvo de Paco kaj Amikeco'' (!) plu toleras la fanatikulojn kaj vandalojn? Ĉu neniu administranto kapablas ĉesigi tion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:32, 19 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurdaj mencioj de "Paco kaj Amikeco" kaj plejparte falsaj akuzoj (pri lingvokapabloj kaj plu) de [[Vikipedio:Problemaj_uzantoj#Propono_forbari_uzanton_"RG72"|RG72]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:30, 27 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurda miskompreno de la interna ideo de Esperanto kaj subteno de la falsaj akuzoj de la alia fanatikulo. Rimarkindas ke Fenikals jam kvarfoje atakis min, malkaŝe dirinte ke li faras tion pro siaj personaj politikaj malŝatoj. Dufoje li sukcesis, lanĉinte [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|kalumnian kampanjon]] por eksigi min kiel administranton kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj_en_Inguŝio_11_17|foriginte mian artikolon]] — ambaŭfoje Esperanto-administrantoj timeme cedis al la ksenofobo, krude rompinte la regulojn kiujn ĝuste ili devus defendi. Dufoje li malsukcesis — unue en [[Tutmondaj Voĉoj]] kaj nun en [[Meta-Vikio]] — ambaŭfoje ne-Esperantaj-administrantoj rekte respondis ke mi rompis neniujn regulojn kaj liaj personaj malŝatoj estas lia persona problemo. Post tio nomi Esperanton "Lingvo de Paco kaj Amikeco" estas vere absurde. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:01, 30 mar. 2025 (UTC) {{kom}} Mi ĵus nuligis plian cenzuradon fare de Fenikals. Ĉi-foje li modifis artikolon [[Unua Ĉeĉenia milito]], celante ŝajnigi ke la milito okazis ne inter la registaro de Rusio kaj separistoj, sed inter Rusio kaj Ĉeĉenio kiel du sendependaj ŝtatoj. Ĉu sekvan fojon li skribos ke registaroj de Hispanio kaj Britio luktis ne kontraŭ ETA kaj IRA, sed kontraŭ Eŭskio kaj Nord-Irlando? Kiam tiu ĉi vandalo estos haltigita? Ĉu tiu ĉi enciklopedio havas administrantojn aŭ ĝi definitive transformiĝis je ludejo kie ĉiu ajn fanatikulo povas libere vandali la tekstojn? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 15 apr. 2025 (UTC) {{kom}} Kaj denove tiu ĉi delonge forbarenda fanatikulo lanĉis redaktomiliton, nuliginte miajn redaktojn. Kompreneble temas pri artikoloj rilataj al la rusoj/Rusio kaj ukrainoj/Ukrainio, kio estas la kerno de lia fanatika mensa universo. Kompreneble li denove trudis propagandajn stultaĵojn, ĉerpitajn el gazetaro. Kompreneble denove liajn fiagojn ignoris ĉiuj administrantoj. Kio estas kialo de la tioma toleremo? Ĉu la rusofobio kaj ksenofobio ĝenerale jam iĝis oficiala ideologio de la Esperanto-Vikipdeio? Ĉu la (iam) enciklopedia projekto definitive transformiĝis je Esperanto-versio de triarangaj eŭropaj gazetaĉoj? Ĉu iu ankoraŭ memoras por kio Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon? Malkaŝaj ksenofoboj ĉiam pli agreseme trudas siajn propagandaĵojn kaj la homoj, kiuj devus forbari ilin en la unua tago — la administrantoj — silente ignoras ĉion. Ĉu vi timas aŭ simple samopinias kun ili? La unua kazo estas hontinda, la dua stultega. Elekti inter la malhonoro kaj stulteco pjam estas hontinde, sed ŝajnas ke la alia elekteblo mankas. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2025 (UTC) {{kom}} Denove tiu ĉi fanatikulo trudas al la '''enciklopedio''' propagandaĵojn kaj lanĉas redaktomilitojn. Kian valoron havas tiu ĉi malklerulo, apenaŭ balbutanta Esperanton, ke lia daŭra vandalado estas tolerata en la internacia (!) '''enciklopedio'''? Li estas obsedita ksenofobo kaj malkaŝa adoranto de teroristoj, speciale de islamistoj, do li simple ne povos halti memstare, nur esti haltigita. Ĉu ekzistas administranto kapabla savi la enciklopedion de vandalado? Ĉu ĉiuj estas tro timemaj? Aŭ eble lia fanatika mondrigardo nun estas konsiderata normo en la socioj, al kiuj apartenas la administrantoj? Plorinda degrado. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 2 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La administrantoj denove timeme lasis la vandalon fuŝi, do li revenis kaj denove trudis al la '''enciklopedio''' siajn fanatikajn fantaziojn — ĉi-foje rakontinte en [[Sovetia-Ukrainia Milito]] pri "genocido de la ukraina nacio, genetika subpremado, socia degrado" kaj kompreneble pri siaj amataj ĉeĉenaj islamistoj. Kaj ĉiujn ĉi teruraĵojn li rakontas pri Ukrainio, kies loĝantaro en la sovetia tempo (do dum la ''genocido kaj subpremado'') duobliĝis — malgraŭ amasa migrado de ukrainoj al la aliaj respublikoj de Sovetunio por ricevi pli bonan edukon kaj laboron. Ĝis kiam daŭros tiu ĉi senpuna vandalado fare de '''patrolanto''', do la ulo respondeca pri kvalito de la '''enciklopedio'''?! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:10, 26 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La vandalo revenis kaj denove trudas al la enciklopedio siajn fanatikajn propagandaĵojn. Ĉi-foje li denove markis kiel "diktatoroj" plurajn internacie agnoskitajn ŝtatestrojn kies politiko kaj opinioj malkongruis al lia fantazia mondimago. Se post jaroj da vandalado en la esperanta enciklopedio li almenaŭ iom lernus Esperanton, li scius ke "diktatoro" estas [https://vortaro.net/#diktatoro_kdc "Eksterordinara, provizora estro de ŝtato, kun absoluta povo"], kio certe ne aplikeblas al la regantoj kies regado estis bazita sur naciaj leĝoj (sendepende de tio, ĉu ili plaĉas al iu aŭ ne) kaj ne estis provizora, nek eksterordinara. Jam unu jaro pasis ekde kiam mi atentigis pri la persista vandalado fare de tiu ĉi persono, sed neniu reago de la administrantoj sekvis. Ĉu nia enciklopedio estas rubejo, kie iu ajn propagandisto povas publikigi siajn fantaziaĵojn? Kiom longe daŭros tiu ĉi vandalado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 6 nov. 2025 (UTC) {{kom}} Ĵus mi hazarde trovis kaj nuligis plian vandalaĵon de tiu ĉi unika vandalo: en la artikolo pri la ukraina urbo [[Kostjantinivka]] li forigis informojn ĉerpitajn el [[The New York Times]], ĉar ili malkonvenis al lia fanatika mondobildo. Mi diras ke temas pri la ''unika vandalo'', ĉar ĝis neniu vandalo en tiu ĉi enciklopedio sukcesis esti identigita kiel malkaŝa vandalo kaj propagandisto jam duan jaron sinsekve kaj tamen ne esti forbarita. Evidente la administrantoj interne simpatias al li, same kiel germanaj burĝoj simpatiis al Hitlero, promesinta buĉi nur la judojn, ciganojn kaj subhomojn kiel rusoj, ukrainoj kaj poloj. Poste ili ploris sur ruinoj de siaj urboj kaj plendis ke ili ne estis nazioj, nek subtenis ilin, sed estis nuraj viktimoj de la teruraj cirkonstancoj. Ĉu la historio instruas ion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:08, 21 dec. 2025 (UTC) {{kom}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=8649512&oldid=8538182 La redakto antaŭ 18 monatoj] estas evidente malbona. Oni nepre '''ne agu tiel'''. Kaj kion pensi pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Putin&action=history la diktatoroj]? La plejmultaj diktatoroj ja estis kaj estas "agnoskitaj ŝtatestroj". Kaj kiel pensi aŭ agi pri senĉesaj personaj atakoj, trouzo de fortaj vortoj, kaj reventantaj komparoj kun Adolfo Hitlero? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:20, 28 dec. 2025 (UTC) :La vorto ''diktatoro'' havas striktan difinon en PIV, cititan supre. Neniu el la menciitaj personoj laŭis al ĝi. Same neniuj personaj atakoj miaflanke okazis, nek povus okazi ĉar mi tute ne interesiĝas pri tiu ĉi persono. Malsame ol li, kiu spamis min per mia persona konto iel trovita en Telegramo kun enormaj stultaĵoj kaj personaj trudaĵoj ("ĉu vi definitive transloĝiĝis al Kubo?"). La situacio iĝis tro teda kaj artefarite longdaŭra, kaj vere similas al tiu en Germanio en la 1930-aj kiam la same agresemaj kaj persistaj fanatikuloj ne estis haltigitaj de tiamaj germanaj administrantoj, ĉar interne ili simpatiis al ilia ksenofobio kaj esperis ke la solaj viktimoj estos nur judoj, komunistoj, gejoj, slavoj kaj aliaj [[subhomo]]j. La historio ripetiĝas kaj evidente eĉ germanoj ne lernis ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:43, 28 dec. 2025 (UTC) ==Anglalingvaj perfortparoloj== Uzanto aperis nur por fari ekstremismajn alvokojn en la angla lingvo kontraŭ palestinanoj kaj islamanoj. Ĝis nun faris [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Ctato_Palestino&diff=prev&oldid=9039006 unu solan redakton]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:06, 6 mar. 2025 (UTC) : [[:m:Special:CentralAuth/Zwangsumbenennung-2025-03-18]] nenio nova ekde tiam. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 27 mar. 2025 (UTC) :: Daŭre nenio nova ekde tiam (kvankam ne, ne plu?, ekzistas ĝenerala konto por "Zwangsumbenennung-2025-03-18"), sed en wiki.eo la konto ankoraŭ estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:15, 18 apr. 2025 (UTC) ::: Mi kredas, ke [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Zwangsumbenennung26-12-2020 ĉi tiu estas la sama nazia fuŝulo: "Zwangsumbenennung26-12-2020" ĉe Turka Vikipedio]. Mi trovis tiun nomon sub mistera parametro "offset" en lia paĝo pri uzantrajtoj. https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Listo_de_uzantoj&username=Zwangsumbenennung-2025-03-18&dir=prev&offset=Zwangsumbenennung26-12-2020&limit=1 Tiu parametro aperis, kiam mi iris du paĝojn antaŭen. [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:03, 30 jun. 2025 (UTC) :::: Kaj kvar antaŭajn uzantnomojn mi trovis sammaniere: 𥐣, 😂, 𝘀𝗼𝗹𝗼 𝗲𝗻 𝗹𝗮 𝘄𝗶𝗸𝗶 kaj 𝕍𝕥𝕝𝕞𝕣𝕕. Ĉu vi kredus, ke li estas forbarita de la germana Vikipedio? [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:24, 30 jun. 2025 (UTC) == Anonimaj redaktoj de [[Pär Sundberg]] == Pluraj anonimaj redaktantoj ade aldonas malplenajn listerojn al [[Pär Sundberg]], kun svedlingvaj datoj en la resumo. Tre mistere, sed klare senutile. Mi proponas forbari tiujn adresojn, kaj protekti la artikolon kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:48, 31 mar. 2025 (UTC) : {{forte por}} protekto kontraŭ anonimaj redaktoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:28, 31 mar. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025-03-31 per LiMr. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Hodiaŭ finiĝas la protekto de tiu paĝo. Ni atentu ĉu la strangaj redaktoj rekomenciĝos! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:29, 1 jul. 2025 (UTC) == Forbarenda IP-vandalo == [[Specialaĵo:Kontribuoj/49.175.171.71]] sed ne porcxiam, eble 3 monatoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:29, 4 maj. 2025 (UTC) ==Ne-esperanta enhavo== [[Uzanto:Orthoonto]] aldonis al tri artikoloj tekston en iu skandinava lingvo, kaj al alia senfontan aserton pri la matematikaj kapabloj de novaj AI, kies enciklopedian gravon mi dubas. Ŝajnas al mi tro frue por diri, ĉu la intencoj de la homo estas bonaj, sed mi lasis mesaĝon sur lia/ŝia diskutopaĝo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:34, 11 maj. 2025 (UTC) : Bona atentigo. Dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == Grandparte fuŝaj redaktoj aparte pri la Filipinoj inter 2011 kaj 2021 (kaj pli da fuŝoj pri Esperanto en Vikidatumoj) == Komence de januaro 2018 uzanto kun la longa nomo "[[Specialaĵo:Kontribuoj/uzanto:Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa|Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa]]" (iam ankaŭe la konto nomiĝis "Pare Mo") movis paĝon Davaa Regiono al [[Dabaa Regiono]] kaj notis "preskaŭ" en Esperanto: "V se pronuncia como B en español". La homo ankaŭ ŝatis renomigi multajn aliajn esperantajn vortojn (nur 36 rekte en la loka projekto, sed pli multajn en vikidatumoj, kie ankoraŭ pli malfacilas rimarki la manipulojn), egale ke la uzanto eĉ ne helpe de aŭtomata tradukilo sukcesis enmeti unusolan frazon en Esperanto. Sed evidente eblas konsideri sin elstara Esperanto-vortaristo ankaŭ sen ajna kono de la lingvo. Tamen estas alarma averto el vikidatumoj kaj de la vikimedia sistemo ĝenerala: '''[[dosiero:OOjs UI icon alert image warning.svg|18ra]] <span style="color:red"> This account is globally locked. - La konto estas globale forbarita'''</span>. Do la homo en multaj vikipediaj projektoj mise agadis, grandkvante vandalis, kaj liaj agoj vere ne konsiderindas "aŭtoritataj kontribuoj". Tial mi konsideras ĝenerale malfari la kapricajn "plibonigojn" de la forbarito. Ĉi tie do la argumento estas ke hispane la v prononciĝas kiel esperanta "b", aŭ en [[Kezonurbo]], dubinde plibonigita al Kesonurbo, "ke z hispane prononciĝas kiel s esperante" - tio eĉ ne veras, norme ĝi sonas kiel θ, nur dialekte foje kiel s aŭ iu sibla sono inter ambaŭ. Tiu argumento nur sufiĉus por aldono de prononcindiko inter rektangulaj krampoj, eventuale por prezento de sia nova propono kun verva esperanta argumentado en VP:AA, sed ne por kaŝa alinomado de paĝoj el aliaj homoj aŭ ŝanĝadoj en Vikidatumoj. En plej multaj eŭropaj lingvoj inkluzive de la cirile skribataj tamen estas "v", kaj ke li mem ĝustigis la lingvonomojn "[[cebua lingvo|cebue]]: ''Rehyon sa Dabaw''; [[tagaloga lingvo|tagale]]: ''Rehyon ng Dabaw''" ankaŭ ne konfirmeblas en la cebua kaj tagaloga vikipedioj (la esperantan adverbon "tagale" por la tagaloga la homo samtempe inventis). Kvin spertaj esperantistoj poste redaktis kaj ne rimarkis la bone kaŝitan vandalecon. Mi ni plendas, ankaŭ mi probable ne rimarkintus. Sed mi alvokas pri pli da atento nun, kiam estas averto pri tiu vandalo kiu fuŝas aliel ol nia konata finna forbarito, kies specifajn redaktojn ĉiu facile rekonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:18, 3 jun. 2025 (UTC) :Mi cetere ĵus skanis kaj ekrane pligrandigis la esperantan mapon (#22) pri la Filipinoj el la "Poŝatlaso" de 1971. Bedaŭrinde tie estas malmultaj esperantigoj, plej multaj estas nacilingve, do filipine/tagaloge notitaj. Sed por tiuj urboj, insuloj kaj kaboj, kiuj ricevis esperantan vorton en la "Poŝatlaso" de 1971, estas bone noti la referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == 176.59.164.46 == Ruslingva anonimulo, aldoninta sensencajn frazojn al [[Biblio-Globus]]. Blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:09, 26 jun. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|176.59.164.46}} 1 redakto je 22 jun. 2025 :::Kvankam estis nur unu redakto, mi forbaris la konton je 21:46, 9 sep. 2025 por daŭro de 6 monatojm por ke ene eblaj novaj mispaŝoj oni tuj vidi la eksan forbaron en la konto mem... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == 78.154.163.85 == Anonimulo, ekde majo 2025 inundinta la projekton per fuŝaj maŝintradukaĵoj de la anglalingvaj fontoj, plenaj je konspirteorioj, fantazioj kaj politika propagando. Regula forsarkado de tiuj rubaĵoj estas tre teda kaj temporaba afero. Ni protektu la '''enciklopedion''' kontraŭ fanatikuloj, ksenofoboj kaj vandaloj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:08, 17 jul. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|78.154.163.85}} sume 50 redaktoj je 13-14 jul. 2025, '''ekzemple''' ::* paĝo [[historio de Rusio]] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Historio_de_Rusio&diff=prev&oldid=9145053 vandalita, ŝajne en la baŝkira, ĉiukaze ne universale komprebla lingvo, en fuŝaj referencoj] ::*>> krome je 07:21, 14 jul. 2025 la homo la saman paĝon ampleksigis per amasa esperantlingva akuza listigo de rusaj ŝtataj militkrimoj en Ukrainio inter 2014 kaj 2024, per detalega listigo kiu estis la kvaroblo de la tuta alineo pri la 19-a jarcento. Necesus individue kontroli la asertojn kaj ekipi eventuale pridubeblajn akuzojn per eksteraj referencoj, sed ĉiukaze la eksterproporcia kvanto de teksto montras ke iu ĉi tie misuzis ĝeneralan paĝon por sia demagogio. Por tiu temo la paĝo [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] estus pli taŭga loko, tie praktike estas nur informoj pri mortigoj kaj detruoj de 2022, kvankam la milito en 2023 ĝis 2025 senŝanĝe pluardis. Sed la resuma paĝo [[historio de Rusio]] taŭags nur por ekstreme koncizigita resumo de eble 300 literoj, kaj por aldono de pli detala teksto. Sed tio ankaŭ eksplodigos la paĝon "[[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]]", oni ankaŭ povas fari novajn paĝojn "Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio en 2023" ..."en 2024", ..."en 2025". ::*>>Aliaj novkreoj kiel [[la Donanto (filmo)]] (nun ricevis avertan ŝablonon {{ŝ|polurinda}})kaj [[Verda Elefanto (film)]] estas simple nur bizaraj, strangaj ĝis strangegaj esperantaj tekstoj, pri kiuj ankoraŭ ne klaras ĉu haveblos iu volontulo kiu pretus investi horojn por savi la tekstojn. Sume mi nun supraĵe legis pli-malpli la duan duonon de la kontribuoj, inter tiuj pli-malpli 25 redaktoj estis 1 vandalaĵo kaj 1 kazo de politika propagando metita en maltaŭgan artikolon, kaj la resto estis bizaraj ĝis kompreneblaj esperantlingvaj kontribuoj. Sed ŝajnas ke la redaktado jam finiĝis je la 14-a de julio, kaj ŝajne ĝis nun ne estas alinoma anonima konto kiu daŭrigus la parte tute maltaŭgan parte dubinde utilan kontribuadon. Mi tial proponas "nur" forbaron de unu monato, kiu probable ne ĝenos la homon, ĉar tiu ĉiukaze ŝajne perdis la intereson pri la bizara redaktado, Sed se foje ekestos ankoraŭ redakto sub tiu IP-adreso, tuj eblas vidi ke ĝi jam foje estis forbarita, kaj povas rapide retrovi la malnovan kazon. ĈIUKAZE necesos ankaŭ havi la konton sub observado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 9 sep. 2025 (UTC) == ~2025-50449-5 == La sola kontribuo ĝis nun estas vandalado de Vikipedio:Artikolo de la Monato per duone kompreneblaj pornaĵoj en la hispana. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 2 sep. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|~2025-50449-5}} 1 redakto je 2 sep. 2025 :::{{re|Arbarulo|RG72}} Nur nun mi vidis viajn lastajn tri notojn. Ĉiuj scias ke ni por niaj preskaŭ 400 000 artikolaj paĝoj kaj aldonaj multaj diskutpaĝoj havas nur 10 administrantojn, el kiuj neniel ĉiuj konstante aktivas, kaj ankaŭ mi ne sidas antaŭ la komputilo, nur gapante tiun aŭ iun alian teknikan paĝon ĉu tie aperas novaj notoj. Tiel eĉ se mi mem supre aldonas noton mi ne nepre rigardas ankaŭ tute malsupre. Mi petas, aŭ kontrolu tagon post kiam vi metis noton ĉu ĝi jam traktiĝas kaj se ne, rekte alskribu min (aŭ alian tiam aktivan administranton) ke tiu forpurigas la problemon, aŭ se vi eble post tago eble ne havas tempon por vikipedio, atentigi min tuj - en mia persona diskutpaĝo, aŭ pli simple per ŝablono {{ŝ|re}}, kiel mi ĵus atentigas vin du. Superfluaj atendadoj povas havi katastrofajn sekvojn, ĉar ene de semajno vigla vandalo povas fuŝi centojn da paĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 9 sep. 2025 (UTC) Mi komprenas ke ĉiuj malmultaj administrantoj estas okupitaj kaj foje ĝojas ke mi ne plu sentas devon ĉiutage kontroli farendaĵojn en Vikipedio kiel administranto. Foje eĉ fanatikuloj kaj iliaj kontraŭregulaj fiagoj tamen faras bonajn aferojn — malbonajn por la enciklopedio, sed bonajn por enciklopedianoj)) Do mi klopodos atentigi vin kiel vi petis. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:17, 10 sep. 2025 (UTC) Mi provos memori kaj sekvi tiun konsilon. Mi ne sciis, ĉu vi sentas atentigon kiel ĝenan interrompon de viaj aliaj laboroj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:01, 10 sep. 2025 (UTC) ==~2025-35316-70 == {{re|ThomasPusch}} Anonima uzanto ~2025-35316-70 vandale kreis [[Vikipedio:Eo.wiki]]. La sola teksto estas en misliterumita hispana lingvo, "Tuj fariĝonta surprizo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:11, 21 nov. 2025 (UTC) :{{re|Arbarulo}} {{farita}} Dankon pro la atentigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 21 nov. 2025 (UTC) ==Claudio Pistilli== Mi bedaŭregas konstati problemon pri granda kontribuanto, sed [[Uzanto:Claudio Pistilli]] alŝutis amasegon da bildoj kun falsaj deklaroj pri kopirajto, tre verŝajne ankaŭ enhave misajn bildojn pri kemio. Mi klarigis pli detale ĉe [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj]]. Se iu ĉi tie spertas pri kemio, via helpo bezoniĝas por taksi la kemiajn bildojn. Ĝis kiom mi komprenas, la tekstaj kontribuoj de Claudio ŝajnas akceptindaj - nur la redaktoj koncerne bildojn estas problemaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:28, 30 jan. 2026 (UTC) :Mi diris ke la tekstaj kontribuoj de Claudio estas akceptindaj. Ve, tro frue. Li skribas tute senreferencajn artikolojn pri gotaj reĝoj, ankaŭ kun mezgrandaj viki-stilaj problemoj (artikoltemoj en grandigitaj literoj krom la kutima dikigo, nudaj eksteraj ligiloj sen referenca formato). Krome provas deturni kritikojn per troĝentilaj respondoj, sed neniel ŝanĝas sian probleman agadon: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AClaudio_Pistilli&diff=9331574&oldid=9330647]. En vikipedio honestaj malsamopiniecoj povas esti utilaj, mensogoj ne povas. ==~2026-15525-24== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-15525-24}} vandalis artikolan diskutpaĝon aldonante sensencaĵon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:36, 12 mar. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Dankon pro la rimarko kaj rimarkigo. La homo, kiu redaktis el Usono, "nur" vandalis unu paĝon, [[Diskuto:Helico (apartigilo)]], tial mi ne scias ĉu li aŭ ŝi havas sisteman intencon fuŝigi, sed klare temis pri fuŝo. Sekve mi "nur" forbaris ĝin por daŭro de unu monato. Se li revenos, kaj dua, tria redakto estos same sensencaj kiel la unua, ni povas ankaŭ konsideri pli longan forbaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:49, 12 mar. 2026 (UTC) ==~2026-16308-13== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-16308-13}} vandalis kaj/aŭ fuŝreklamis en [[IOS]], [[IFono]], [[Apple]], [[Apple I]], [[Apple II]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:48, 15 mar. 2026 (UTC) :Spamo de anonimulo. Eble estus pli efektive enmeti la du Jutubo-kanalojn al [[MediaWiki:Spam-blacklist|tiu paĝo]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:15, 15 mar. 2026 (UTC) :{{farite}}: forbarite ankaŭ ĉi tie "nur" dum unu monato, ĉar dubindas ĉu la homo estos tiom obstina reveni post pli ol unu monato, kaj se jes ŝi aŭ li povus ankaŭ reveni per alia IP_adreso. Ĉiukaze la dubinda vandala jutub-kanalo estis https://youtube.com/@thaihoangofficial-q1s. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:35, 15 mar. 2026 (UTC) ==[[Gazaa genocido]]== Saluton. Vikipediisto kun nomo en arabaj literoj metis tiun artikolon. Ĝis tiam normale, sed poste startigis redaktobatalon miskomprenante la plibonigajn modifojn kiujn faris aliaj vikipediistoj. Mi blokis ĝin dum tri tagoj, kaj li plendas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:55, 28 mar. 2026 (UTC) :Post du semajnoj li ne revenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:07, 13 apr. 2026 (UTC) ::Temis pri la konto {{uzanto2|جودت}} - nur por rekontrolo ke li vere ne revenis... Li en la esperanta branĉo nur umis de la 26-a ĝis 29-a de marto, sed en aliaj branĉoj daŭrigis misfarojn tiel ke en julio la konto estis tutmonde blokita sen tempo de svalidiĝo. Kialo: Misuzo en transvikioj kaj fuŝa uzo de nekontrolita transvikia maŝintradukado (''This user is globally blocked with no expiration time. Reason: Cross-wiki abuse, unsupervised crosswiki machine translation abuse''). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:58, 5 okt. 2026 (UTC) ==Uzanto:Zeaplpm== {{re|ThomasPusch}} Jen nova vandalo metis kontraŭjudajn insultojn ĉe [[Elektroniko]] kaj [[Diskuto:L. L. Zamenhof]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:40, 19 maj. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Efektive. Bone ke mi ĵus realvenis al la komputilo kaj tuj povis vidi vian noton. La konto jam estas forbarita porĉiame, kaj la ofendojn mi en sekva paŝo ankaŭ malvidigos: Faŝismaj ofendoj entute ne havu scenejon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:57, 19 maj. 2026 (UTC) ==Pli pri Claudio Pistilli== Krome li mensogas pri siaj tradukfontoj: *[[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]] *[[Diskuto:Mamerko de Katanio]] *[[Diskuto:Sozistrato de Sirakuzo]] Foje ili eĉ estas tradukoj de ''Grokipedia''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:21, 25 maj. 2026 (UTC) :Kaj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Histieo_de_Mileto&diff=prev&oldid=9383979 forigas avertoŝablonojn] ne solvinte la problemon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:50, 26 maj. 2026 (UTC) ::Plu pri tiu temo en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:20, 5 okt. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Its time to hurt all jews badly|Perfortparola uzanto]]== {{re|ThomasPusch}} Uzantnomo minacas judojn en la angla, redaktoj ofendas aliajn grupojn en la angla (malfaritaj sed ankoraŭ ne kaŝitaj).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:20, 11 sep. 2026 (UTC) :Dankon pro la atentigo pri {{uzanto2|Its time to hurt all jews badly}}. Mi okupiĝos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:03, 12 sep. 2026 (UTC) :Mi fine eĉ malvidigis la forigojn, ĉar en ili ripetiĝis la anglalingva ofendaĉa salutnomo. Nun ĉio estas pura denove. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:42, 12 sep. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Were'spablo?]]== Ŝerce vandalis ĉe [[Elon Musk]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:24, 8 okt. 2026 (UTC) 77xhbw3zuppwkx6x3ndcsc8x3mg4ygz 9495101 9495099 2026-10-18T09:07:42Z ThomasPusch 1869 /* Gazaa genocido */ 9495101 wikitext text/x-wiki {{Mallongigo|VP:PU|VP:PROBLEMAJ}} {{/Enkonduko}} == Jen kelkaj ĝenemaj uzantoj kaj IPuloj == Saluton. Jam ekde sufiĉe da tempo ĝenas nian vikipedion sufiĉe altruda, pli malpli malserioza, supozeble psike malstabila IPulo, kiu verŝajne foje redaktis sub unu el la jenaj "nomoj" aŭ almenaŭ ie alsalutis sub tia nomo * {{uzanto2|Nenoniel}} * {{uzanto2|Uusikonto}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} Bedaŭrinde temas pri kelkaj IP-blokoj, kiuj komenciĝas jene: "46.132.", "86.114.", "86.115.", "93.106.", "109.240.", "176.72.". Ĉu eble iu havas proponon, kiel ni povus forpeli la ulon? - Antaŭ kelkaj tagoj mi eĉ kreis misuzan filtrilon, kiu eĉ jam malhelpis du redaktojn pri "kalvulo"j. Foje jam estis diversaj diskutoj en [[VP:DA]]. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:02, 8 apr. 2022 (UTC) :La IPulo {{uzanto2|109.240.9.91}} eĉ estis kaptita de la misuza filtrilo 5 kontraŭ "kalvulo", kiu fakte malhelpis al la uzanto aldoni frazon pri kalvulo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:43, 8 apr. 2022 (UTC) ::Intertempe plia gantopupo {{uzanto2|Liukas piha}} kreis artikolojn, kies forigon mi jam proponis sur [[VP:FA]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:48, 9 apr. 2022 (UTC) :::La menciita "novulo" eĉ provis aldoni ion pri "kalvulo", kiel mi ĵus povis vidi en protokolo de la misuza filtrilo 5, kaj tiel pruvis fakte, ke li estas gantopupo. Mi tial proponas forbaron. Ĉu bone? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:25, 11 apr. 2022 (UTC) ::::La menciita gantopupa uzanto {{uzanto2|Liukas piha}} intertempe eĉ estis forbarita tutvikie. Ĉu mi tuj traktu la iel rilatan [[VP:FA#Markus Rautio, Tommi Kinnunen, Veikko Törmänen, Eeva Joenpelto|proponon je forigo]]? Sed kion ni faru pri la ŝanĝiĝemaj IPuloj, kies skemon mi menciis jam la 8-an de aprilo 2022? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:46, 13 apr. 2022 (UTC) Jen denove redaktoj de IPuloj el Finnlando, supozeble elsalutinta gantopupo. Temas pri * {{uzanto2|109.240.111.98}} kies redaktoj plejparte estis malfaritaj kaj kreo estis amase forigitaj. Krome mi forbaris lin por tri tagoj. * {{uzanto2| 86.115.75.210}} same. Ĉu iu eble havas proponon kiel ni povus finfine forpeli lin por pli longa tempo? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:24, 28 apr. 2022 (UTC) Kial malbonigas Vikipedion, ke estas en Vikipedio rakontita pri kalveco? [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.251.162|86.114.251.162]] 01:38, 10 jun. 2022 (UTC) :Hodiaŭ nova gantopupo aperis, nome {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}. Pro la signifo "La sola celo de la reguloj de Vikipedio estas malobservi ilin" mi proponas porĉiaman forbaron inklude de la ceteraj gantopupoj kaj la rilataj IParoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:13, 27 jun. 2022 (UTC) ::Ĵus aperis nova gantopupo, nome {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}}. Laŭ la gugla tradukilo la uzantonomo signifas "Estas mojose fari petolojn". Ĉar tio sekvas la kutiman skemon, mi proponas la kutiman traktadon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:33, 18 aŭg. 2022 (UTC) :::Ŝajnas al mi, ke la ulo emas daŭrigi sian petoladon kreinte la uzanton {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. La uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "Uzanto naskita en 1989, kiu malatentas la regulojn de Vikipedio". Do, ni devus trakti tion kiel antaŭe menciita. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:20, 20 aŭg. 2022 (UTC) ::::Mi opinias, ke ne valoras ĉi tie demandi, kion fari. Se aperas evidentaj agoj de la forbarito Nenoniel (ĉu pri kalvuloj, ĉu pri alio) vi kiel administranto malfaru la agojn kaj tuj forbaru la uzanton aŭ ties ip-numeron (vastagame) aŭ faru ke neregistritoj aŭ freŝaj novuloj ne povu redakti la koncernan artikolon- La forbaroj validu por longa tempo. Laŭ mi jam sufiĉas iometo da suspekto por fari tion. Tiel oni sukcesis en la Finna Vikipedio iom post iom bridi lin. Kiam ĉi-jare estis vaste blokitaj liaj ip-numeraroj en la Esperanta Vikipedio, li silentis kelkan tempon kaj provis ekaktivi en la Sveda, Germana kaj Angla Vikipedioj (en ĉiu li trafis, sekzemple, ties artikolon pri Juice Leskinen). kiuj sufiĉe severe traktis liajn provojn. Kiel ĉiuj ruzaj vandaloj, li ofte faras sensignifajn aŭ (kvazaŭ)utilajn ŝanĝojn aŭ eĉ kreas ne malbonajn artikol(ĝerm)ojn. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:36, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris la tri gantopupojn {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}, {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} kaj {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:44, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris gantopupon {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:27, 10 okt. 2022 (UTC) : Ĉiuj estas forbaritaj {{farita}} == Tutvike forbarita uzanto, gantopupo de "Nenoniel" == Saluton. Mi ĵus rimarkis, ke oni eĉ tutvikie forbaris {{uzanto2|Liukas piha}}. Mi proponas, ke ni forigu ĉiujn de li kreitajn artikolojn kaj kategoriojn. Ĉu bone? - Se dum la sekvontaj tagoj neniu kontraŭas mian proponon, mi plenumos ĝin. Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:35, 12 apr. 2022 (UTC) :{{farite}} Ĉar neniu ion ajn komentis nek kontraŭis mian proponon, mi ĵus plenumis ĝin, precipe ĉar ja ekzistas propono je forigo en [[VP:FA]]. Sed kiel ni evitu reaperon de la ulo? - Ĉu iu havas ideon? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:07, 16 apr. 2022 (UTC) Jen nova gantopupo de "Nenoniel", nome {{uzanto2|Jaakkoil}} ĵus kaptita de la misuza filtrilo 5. Do, li denove provis demandi alian uzanton pri kalvulo. Sed bonŝance la filtrilo malhelpis al li konservi la mesaĝon. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:36, 29 maj. 2022 (UTC) :Simple forbari lin estas la solvo. Ke li redaktis la artikolon pri [[Juice Leskinen]] realdonante ties kalvulecon, estas por mi sufiĉa pruvo pri la identeco de Nenoniel kaj Jaakkoil. Nenoniel estis forbarita ĝis la ĉi-jara Oktobro. Same forbarendas [[Uzanto:Wikipedian säännöt_on_tehty_rikottaviksi]] kaj eble aliaj. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 14:07, 2 jun. 2022 (UTC) ::Saluton, {{re|Surfo}}. Nia loka, do [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo/block&page=Uzanto:Nenoniel ĉivikipedia protokolo] montras nur, ke Neniel estas forbarita ĝis oktobro 2022. Sed mi ĵus vidis iel, ke li estas eĉ tutvikie forbarita. Ĉu mi eble esploru la daŭron de la tutvikia forbaro? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:20, 10 jun. 2022 (UTC) ::(+) Mi ĵus vidis en la SUL-listo de {{uzanto2|Jaakkoil}}, ke li estas jam forbarita por ĉiam en la finna Vikipedio. Pro la ovumado pri kalvuloj kaj aliaj malseriozaj aferoj mi proponas fari same. Ĉu bone? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:59, 10 jun. 2022 (UTC) :::Mi ĵus forbaris {{uzanto2|Jaakkoil}} por ses monatoj, ĉar li denove provis altrudi sian neenciklopediecan rubon pri kalveco kaj kalvuloj. En kazo de nova gantopupo kaj sama aktiveco mi proponas forbari la uzantojn por ĉiam, kiel jam faris aliaj vikipedioj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:11, 27 jun. 2022 (UTC) ::::Estas globale forbarita {{farita}} === "LTA pakkoruotsi" + kalvuloj === * {{uzanto2|Surfo on kalju}} loke forbarita * {{uzanto2|Jyväskyläana kalvigxanta esperantisto}} loke forbarita * {{uzanto2|Weirdy89}} loke forbarita * {{uzanto2|Nenoniel}} globale forbarita * {{uzanto2|Liukas piha}} globale forbarita * {{uzanto2|Jaakkolei}} globale forbarita * {{uzanto2|Kummallinen tyyppi}} globale forbarita * {{uzanto2|Uusikonto}} loke forbarita * {{uzanto2|Kalvulo}} loke forbarita * {{uzanto2|J. Leinonen}} loke forbarita * {{uzanto2|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} loke forbarita * {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} loke forbarita * {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}} loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por ĉiam, * [[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.103.191]] loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por unu jaro, forbaro en jaulio 2023 plilongigita je 3 jaroj per ThomasPusch, * {{uzanto2|Jaakkoil}} loke forbarita en junio 2022 por duonjaro, en januaro 2023 por ĉiam, nun globale forbarita * {{uzanto2|Outo suomalaisukko}} globale forbarita * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä erektoituu}} loke forbarita kaj globale forbarita (je nekutima maniero) * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä kovettuu}} globale forbarita (je nekutima maniero) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.3.123]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 6-an de decembro * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16]]) multaj redaktoj ekde 2022-12-24, sed mi nur trovis subjektivajn redaktojn, nenion kio estus vandalaĵo. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.199.126]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.0.0/16]]) 2023-01-14 Moldur forigis la anonimajn redaktojn en [[Svedlingvaj finnlandanoj]], kiujn li juĝas neadekvataj: ip-adreso forbarita je 2023-01-23 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.203.157]] eowikt svwikt. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.235.148]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.243.252]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.245.114]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.247.245]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.75.182]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de januaro 2023 ** ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.0.0/16]]) loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro plus restarigo de antaŭe forigita persona paĝo la 14-an de januaro (jam estis forbarita unu monaton en en aprilo-majo 2022) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.107.127]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.131.204]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 2-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.135.235]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.167.234]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 28-an de oktobro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.19.205]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 3-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.35.187]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 29-an de oktobro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.69.158]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.160.244]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.162.212]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.230]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72]] loke forbarita: 2023 01 21: Ĉi tie en multaj paĝoj vandalis en 2010, estis unutage forbarita, sed en aliaj anonimaj kontoj plue miskondutis, tial la forbaro estu daŭra. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.224.216]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/217.140.204.247]] eowikt * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F]] loke forbarita * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:688:AD22:119D:7BBD:A026:838A]] loke forbarita. Estis kelkaj redaktoj, almenaŭ la 2-an de decembro 2022 la anonimulo vandale stultumis en la paĝo [[Risto Ahti]]. Aldone al ĉiuj aliaj mispaŝoj en aliaj kontoj tio sufiĉas por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :: Pruvoj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Taylor_49&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Deviga_instruo_de_sveda_lingvo_en_Finnlando&action=history] :: [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:47, 3 dec. 2022 (UTC) ::: Ĉasado daŭras ĉe aliaj vikioj [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&action=history eowikt] kaj [https://sv.wiktionary.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:Taylor_49&action=history svwikt]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 5 jan. 2023 (UTC) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.61.224]] unuafoje je 2023-02-04, kvar aldonoj tiutage malfaritaj, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023.< [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:24, 4 feb. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Haistakaa!}} redaktoj lastfoje en 2014, nenio riproĉinda, tamen restis sub kontrolo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 4 feb. 2023, [[:en:wikt:haistaa|problemhava uzantonomo]], forbarita el du vikioj, forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * La sama persono nun revenis kun nova uzantnomo [[Specialaĵo:Kontribuoj/Morsgrisar är vi allihopa]] (linio el sveda infankanto kiu signifas proksimume "ni ĉiuj estas panjoporketoj / dorlotitaj infanoj") kaj provas restarigi forprenitaĵojn. Ankoraŭ nenio evidente kontraŭregula - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] 5 feb. 2023, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] * {{uzanto2|Morsgrisar är vi allihopa}} * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Räven raskar över isen}} 25 redaktoj ĉe vikivortaro, apenaŭ io riproĉinda [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=pakko&diff=prev&oldid=1170723 pakko] * {{uzanto2|Tuskan parahdus}} preskaŭ 1'000 redaktoj, specialaj vulgaraĵoj, forbarita el finna vikipedio kaj vikivortaro, globale forbarita + loke forbarita ekde la 2-a de majo 2023 * {{uzanto2|Ongelmallinen käyttäjä}} specialaj vulgaraĵoj, globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uimalampi}} globale forbarita * {{uzanto2|Kyrpää äkkiä ja perseeseen}} vulgara uzantonomo, sed ĝis nun nur unu redakto senkulpa, kvankam ne speciale utila, de la 13-a de majo 2023, globale forbarita * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uusi nimimerkki}} rasismaj vulgaraĵoj + provokaĵoj sur la uzantopaĝo 2023-6-3, forbarita de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 2023-6-4, nun ankaŭ globale forbarita * {{uzanto2|Taas uusi käyttäjä}} "denove nova uzanto" forbarita loke en la finna 2023-6-6 kaj sveda branĉoj 2023-6-7, globale 2023-6-11 * {{uzanto2|Strangulo89}} kreita 2023-06-25, forbarita el sveda vikipedio kaj sekve globale forbarita 2023-06-26 * {{uzanto2|Jaakko Iisakki Leinonen}} komencis per teksto "[[bazlernejo en Finnlando]]" kaj perdo de Karelio, forbarita en 3 vikioj - kreita je 2023-07-09, en 2023-07-13 aldonis idiotan vulgaran subtitolon ''Neekerin jättikyrpä erektoituu'' (La giganta koko/kaco de la Nigrulo ricevas erektiĝon) al sia prezentopaĝo (poste senspure forigita). Admono ke se la vulgaraĵo ne tuj malaperiĝas, plej laste post 12 horoj sekvos forbaro: malaperigita. Je 2023-07-15 sekvis loka forbaro, formale pro [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Yrj%C3%B6&diff=prev&oldid=8214834 la jena vandalado], sed estas multaj pliaj kazoj troveblaj inter la kontribuoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:23, 15 jul. 2023 (UTC) loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Työnnä kulli perseeseen HETI}} vulgara uzantonomo, [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Ty%C3%B6nn%C3%A4_kulli_perseeseen_HETI&oldid=8193441 ligo], loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Sekametsänkävijä}} kreita 2023-07-15, unua ago 19:43 h en eo.wiki kaj globale forbarita post malpli ol 24 horoj, je 2023-07-16 14:01 h. * {{uzanto2|93.106.14.86}} aktiva ekde 2023-07-16, nua ago en eo.wiki je 15:44 h. [ [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.14.0/24|kontribuoj2]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.0.0/16|kontribuoj3]] ] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Necesejo&diff=prev&oldid=8217406 jen]: 18.57 h Admono al li: enciklopedio ne estas por sengustaj ŝercoj. 01:13 h 2-a admono: Ankaŭ [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8217401 tiu redakto] estis plena sensencaĵo. Duonhoron poste Tria admono: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8217373 ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al finna maljunulo, kiu tekste montratas kun foto, do ĉiu povas vidi kiel aspektas la nazo, la barbo, la haroj ktp.] La mencio de kalveco, jam multegajn fojojn aldonata, kontraŭ protestoj de aliaj uzantoj, kiuj plene ignoriĝis kaj parte estis la kaŭzo de forbaro de uzantokontoj por ĉiam, jam estis multfoje. Tiom obsede ĉiam reveni al sama infaneca stultumado signas psikan nekapablon kunlabori kun aliaj. Ankoraŭ unu admono kaj li estos barita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16 jul. 2023 -- Lasta admono estas, simple hazarde nur nun trovita, sed la sinsekvo de trovoj tute ne rilatas: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8217370 ankaŭ tie ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al alia finna maljunulo] - Ne eblos diri ke li ne sciis pri tio ke ne eblas kaŝ-enigi tian frazon en tekstojn kiu evidente amuzas la kulpulon kaj nervas ĉiujn aliajn uzantojn. Do forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:04, 17 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|217.140.207.97}} forbarita en oktobro 2022 por daŭro de 1 jaro per Tlustulimu, plilongigita al daŭro de ankoraŭ 3 jaroj, por ke ĉiuj IP-kontoj havu saman forbarodaŭron, je 17 jul. 2023 per ThomasPusch ==== <font color=green>Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, en bloko por tri jaroj:</font> ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.13.133]], 6 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.21.225]], 13 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.33.61]], 2 jun. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.34.83]], 23 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.36.127]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.82]], 19 nov. 2021 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.94]], 18 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.71]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.96]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.100.79]], 24 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.94]], 8 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.229.250]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.234]], 12 maj. 2023 ==== Restis sub kontrolo same kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, kontrolite neniu malbonaĵo tie, sed sendube sama gantopupo ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.51.157]], 4 maj. 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.6.80]], 30 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.145.68]], 26 nov. 2021 :: {{farite}} ĉiuj forbaritaj loke, multaj ankaŭ globale 2023-07-17 * {{uzanto2|176.72.33.32}} 2023-07-18 -- 5 redaktoj, malfarataj pro redaktaj konsideroj, nenio malbona, sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.32.65}} 2023-07-18 angla vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|217.140.207.97}} 2023-07-18 angla vikipedio -- 3-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|93.106.5.93}} 2023-07-19 angla vikipedio -- 1-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 sveda vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.36.56}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.229.106}} 2023-07-19 esperanta vikipedio - tiutage ŝajne nur pozitivaj redaktoj, poste nenio, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.231.103}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8235795 vulgaraĵo] 2023-07-30 unua kaj lasta admono - samtage provita ankaŭ de alia anonima konto] tial trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj 2023-07-31 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|213.28.231.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gubben_Noak&diff=prev&oldid=8235714 vulgaraĵo pylly = pugo] 2023-07-27, malfarita samtage -- [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8235507&oldid=8232068 vulgaraĵo] 2023-07-26, malfarita samtage 2023-07-30 unua kaj lasta admono, kunblokita en 07-31 pro la evidente de sama homo faritaj misredaktoj de 213.28.231.103 kaj 176.72.32.76 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.32.76}} ankaŭ tie vulgaraĵo pri la drinkkanto [[Gubben Noak]], mem malfarita post minuto je 2023 07 30, sed tamen, kaj tuj dua [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8243056 vulgaraĵo pri apartigilo de la persona nomo "Pentti"], ĵus provita ankaŭ de alia anonima konto, tial admono pri la unua miso ne ĝustatempis: blokita trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Jyväskylän mies}} kreita komence de 1 aŭg. 2023‎ (UTC) :Necesis tuj aldoni pri unu de plej unuaj redaktoj, en [[Laukaa]]: Estas iom infanece ĉe iu homo kiu ne estas gejo aparte aldoni inter krampoj "(ne gejo)". Se oni farus tion ĉe ĉiuj menciitaj homoj, kaj ĉe ĉiuj mencius ĉion kio ili '''ne''' estas, la enciklopedio tute rubiĝus, kaj ankaŭ la unufoja aldono sensenca jam estas malgranda rubo. Mi tial tuj devas admoni vin neniam fari ion tian sensencaĵon kiu kompreneble forturnas la atenton de homo kaj libro pri lagoj al la temo pri "gejeco", ĉar ankaŭ legante "ne gejo" la atenton kaptas la vorto "gejo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:33, 1 aŭg. 2023 (UTC), per voĉdono: sendube sama gantopupo, ĉiama forbaro :: La ulo obsedas pri interalie [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] kiel evidentiĝas el multaj vulgaraj kaj insultaj redaktoj [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=8243056&oldid=8243055 ekzemplo]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:45, 1 aŭg. 2023 (UTC) :::Forbarita porĉiam [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 2 aug. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Humoristi89}} e-lingva konto ne registrita, ne eblas vidi kontribuojn aŭ forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) * [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:46.132.19.219&action=history du IP-adresoj samtempe] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Rumpa&action=history vulgaraĵoj en la sveda vikipedio, pruvo ke Humoristi89 = Nenoniel] *: Temas pri {{uzanto2|46.132.19.219}} kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} *:Menciiĝis ankoraŭ tekstoj [[Jakob Stenius senior]] kaj [[Jakob Stenius junior]], forigitaj de kani, ambaŭ de 46.132.19.219 kaj enhave konfuzaj. {{uzanto2|46.132.19.219}} laŭ mi estas Nenoniel, forbarita por jaro, kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} esperantlingve ĝis nun tute nenion faris, tio ne sufiĉus por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) ==== Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") ==== * {{uzanto2|176.72.32.58}} kreita je 2023-03-23, 12:30 UTC, forigita 13:50 UTC:trijara forbaro --TP * {{uzanto2|176.72.73.26}} kreita je 2023-08-05 16:09, trovita de mi kaj tuj forigita nur la 2023-08-06 16:54, post pli ol 24 horoj, ĉar principe mi jam estas en vikipaŭzo de somera ferio kaj nur hazarde sukcesis ankoraŭfoje ensaluti. Dum tiu tago la konata kolego jam sukcesis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fritz_Haber&diff=prev&oldid=8254621 vandali]. Do forbarita, ĉar temas pri anonima IP-adreso, kiu teorie iam estonte ankaŭ uzeblos de alia uzanto, nur dum tri jaroj. Multajn ekverkaĵojn mi komplete forigis, ili listiĝas nur en la protokolo de forigitaj tekstoj. {{re|LiMr|Tlustulimu|RG72|Kani|Moldur}} Dum mi estas for, mi petas vin aparte atente sekvi la dedukton de eblaj problemaj uzantoj - ĉar, ju pli rapide oni trovas ilin, des malpli da rubo estas por forigi poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 6 aŭg. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Työnnä jorma perseeseen HETI}} kreita je 2023-08-06, faris nur unu redakteton, 10 minutojn post kiam la ĵus forbarita anonimulo 176.72.73.26 kreis ĝin, sed la finnlingva uzantonomo mem ("Ŝovu Jormon en la pugon TUJ") estas vulgara kaj sensence provoka. Tiuj du observoj sufiĉas al mi havi sufiĉan suspekton ke temas pri la sama finna provokanto kiu ankaŭ kreis la anoniman konton 176.72.73.26. Do forbarita, kaj ĉar kun salutonomo, por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 6 aŭg. 2023 (UTC) globale forbarita * {{uzanto2|176.72.32.111}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8258030&oldid=6481603 pruvo per kalvuloj] *: Mi klopodos, kara, sed mi mem estas superŝarĝita nun je diversaj taskoj laboraj kaj familiaj. Sed mi klopodos. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:42, 7 aŭg. 2023 (UTC) *::forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.69.176}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8258353 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.80.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8260266&oldid=8258042 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por 3 jaroj en aŭgusto 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.89.97}} *: Forta suspekto ke estas la forbarito, kaj idiotaĵoj kiel aldono de [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=SF&diff=prev&oldid=8261184 finn/svedlingvaĵo sepalus falskaa] al paĝo [[SF]] - la nacilingvaĵo "sepalus" havas la signifon pantalona malfermilo (Q494640) kaj aldoni finn/svedlingvan vorton "falsa pantalona malfermilo" absolute nenion aldonas al esperanta listo pri [[SF]]: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.96.1}} *: Iuj sencaj aldonoj, kaj idiota stultumado pri la temo "necesejo". Forta suspekto ke estas la forbarito: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.0.0/16}} forbarita por jaro en septembro 2023 (jam en forbaro de aprilo 2022 klaris ke la konto apartenis al "la problema Nenoniel") [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * Atentu, jen nova gantopupo: {{uzanto2|213.28.230.122}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:06, 11 aŭg. 2023 (UTC) *: Eble jes. Mi proponas atendi kun forbaro ĝis la fakto estos pruvita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:21, 7 sep. 2023 (UTC) *::Mi havas fortan suspekton ke temas pri la forbarito. Plej eta aldona suspekto sufiĉu por forbaro de jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.165.206}} *:Eble jen nova gantopupo de la sama uzanto? - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:30, 7 sep. 2023 (UTC) *:kaj same {{uzanto2|193.210.166.123}} (nur unu redakto en majo 2023) *::Supozeble estas la forbarito, sed kun nur po unu redakto la pruvo ankoraŭ ne 100procentas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) *:::Denove iu anonima uzanto same obsede fasciniĝas pri la temo kalveco samkiel tion faris la malnova uzanto, pro diversaj misfaroj longtempe forbarita el vikipedio, kaj same estu ĉiuj anonimaj kontoj, kiam ili montras fasciniĝon pri la samaj specifaj temoj kiel la forbarito. Tio kaj la aliaj kontribuoj de [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.242|46.132.65.242]] sufiĉas por suspekto ke temas pri la forbarito, kaj la anonima konto do forbariĝos kiel ĉiuj antaŭaj. Bedaŭrinde. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 10 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|46.132.65.242}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8331201 kalvuloj] trijara forbaro * {{uzanto2|46.132.65.0/24}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.0.0/16}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|193.210.193.195}} Vulgaraĵoj kaj insultoj [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.193.195 ĉe la vikivortaro] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Protokolo?type=&user=&page=Sahtivaari&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist] forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.72.214}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23, la IP-homo ankoraŭ en novembro 23 kontaktas min nerekte tra alilingvaj diskutpaĝoj, kie ne estas forbaro. TP * {{uzanto2|176.72.99.74}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.66.255}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|Fia ulo}} forbarita por tri jaroj je 2023-09-26: ĉiuj tri paĝoj, kiuj sukcesis redaktiĝi en la du horoj ekde kiam oni rimarkis lin, estas kontrolitaj TP (neniu nova redakto riprocxinda, tamen pruvite konata forbarito [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8358602&oldid=8353828] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice&diff=prev&oldid=53963601]) * {{uzanto2|193.210.194.104}} forbarita por unu jaro je 2023-10-02 15:40 UTC - la redaktoj faritaj ĝis mi malkovris la novan konton ankoraŭ ne estas kontrolitaj. TP [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:ThomasPusch&diff=prev&oldid=8364862 insulta redakto] * {{uzanto2|213.28.228.235}} mem anoncis sin en diskutpaĝo de administranto, je 2023-11-25, jam 22 redaktoj devas esti malfarataj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.76.56}} konto jam uzita en junio 2023, sed iel forgesiĝis forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:48, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.163.111}} Jen plia anonima konto, kiu skribas pri [[Juice Leskinen]] kaj aliaj finnlandaj temoj. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 2023-12-09 * {{uzanto2|193.210.194.114}} hodiaŭ daŭrigis antaŭajn (mis)agojn. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 3 apr. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.194.120}} kaj {{uzanto2|193.210.204.73}} Jen pliaj anonimaj gantopupoj, kiuj ĵus kreis kelkajn artikolojn, denove rilatantaj al certa nordeŭropa lando. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:28, 17 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}} ŝajnas esti plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:13, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.235}}, nur uzita la 21-an de aprilo, estis plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro, tiam oni ne rimarkis ĝin, sed tamen necesas forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:40, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}}, uzita dum 14 horoj antaŭ mem-anonco en diskutpaĝo de administranto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi reviziis ĉiujn paĝojn, kiujn tuŝis la anonimulo de tiu IP-adreso. Ĉio estas en ordo krom laŭ mi foriginda, malkvalita paĝo [[Markku-liitto]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 31 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.230}}, uzita dum ses horoj la 13-an kaj 14-an de januaro 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.192.244}}, uzita nur iom pli ol horon, la 1-an de marto 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi nur nun rimarkis la demandon, sed jam respondis [[#Protekti artikolojn|sube]] al Moldur. Iuj redaktoj estas valoraj, kvankam kontraŭregule faritaj. Laŭ mi damaĝus forĵeti ĉion, pro principo de puno, ĉar tio malriĉigus niajn paĝojn: sed klare ke se ne forĵeti ĉion, necesas rapide administrante kontroli ĉiujn redaktojn, kaj tio kostas tempon. Mi hodiaŭ matene trovis la novajn tekstojn [[Ilmari Soisalon-Soininen|Soisalon]], [[Pekka Simojoki|Simojoki]] kaj [[Risto Kaskilahti|Kaskilahti]], poluris kaj reviziis ilin: ilin forĵeti pro principo estus domaĝe. Kaj ankaŭ estas aliaj senkulpaj aldonaĵoj, kiel "la urbo situas borde de la lago [[lago|lagonomo]]", kiuj sendube ĝustas, kaj forigi ilin pro principo kaj poste realdoni la frazon per senkrima nefinna esperantista administranto estus malŝparo de tempo. ::Sed la paĝon [[Markku-liitto]] mi opinias malkvalita, ĝin mi proponas forigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:26, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.84}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 3 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.196.231}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 4 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Nuolen klitorista}} jam forbarita en sina hejma finna vikipedio kaj globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:41, 10 nov. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Flintisgubbe}} jam globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * '''!!!''' {{uzanto2|Xyhgf}} Finnlinvga uzanto kun "sensenca" uzantonomo. Tamen mi nuntempe '''malsubtenas''' iun forbaron pro foresto de malbonaj redaktoj, kaj foresto de pruvo ke temus pri "LTA Pakkoruotsi". Vikipedio estas retejo kiun ĉiuj rakjtas redakti, ecx finnlingvuloj. [[:m:Special:CentralAuth/Xyhgf]]. Tamen indus foje rekontroli la aktivecon de ĉi tiu konto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * Tri kontoj: ** {{uzanto2|Urpola}} nova [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] globale forbarita 2026-03-17 post preskaŭ 1'000 kontribuoj ** {{uzanto2|Urpola22}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto ** {{uzanto2|Urpolaakso}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto *: Skemo de redaktado tre forte subtenas eblon ke temas pri "LTA Pakkoruotsi". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:52, 11 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|~2025-28110-65}} kontribuoj de 15 ĝis 24 okt. 2025, suspekto ke povus temi pri la forbarito, sed ĝis nun ne trovita iu kontraŭregula redakto, kaj ne plu uzita ekde 24 okt. 2025. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:33, 31 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} sendube sama ulo, vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en du vikioj * {{uzanto2|~2026-20388-18}} sendube sama ulo * {{uzanto2|Penttihirv}} evidente sama ulo, neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] * {{uzanto2|Näin on näreet}} globale forbarita, loke forbarita en totale 4 vikioj, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=9354531 pruvo]), stranga sed akceptebla nomo ({{l-fi|Näin on näreet}} = Jen kiel estas, "nerdoj"/stranguloj/kulo), forbarita cxi tie 2026-08-31 * {{uzanto2|Yrjöpussi}} (="vomsako") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, redaktoj ne estis * {{uzanto2|Yrjöän}} (="mi vomas") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, ĉiuj uzantonomoj en redaktoj kaŝitaj * {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} globale forbarita, forbarita en unu vikio, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vomado&action=history pruvo]) * {{uzanto2|~2026-50835-38}} * {{uzanto2|Yrjö valuu paidalle}} (="Yrjö gutetas sur sian ĉemizon") * {{uzanto2|Metsän polku}} (="arbara vojo") (forbarita en du vikioj, komence aktiva en esperanta vikivortaro) {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-50835-38}}, la novan gantopupon de "Nenoniel". Li plene ignoras sian forbaritecon kaj revenas tute senĝene kun nova IP-adreso. En tiu redakto [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Mustardo_de_Turku&diff=prev&oldid=9479280] li eĉ ripetas la ekzakte saman fifaron kiu meritigis al li la ĵusan forbaron: alvokis en la redakto-resumo rekte al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Necesas tuj kaj komplete forbari lin, inkluzive '''ĉiujn''' liajn gantopupojn. Memoru ke la forbaro validas por tiu konkreta persono, ne nur por unu specifa konto. '''Ĉiu''' ajn konto de la sama homo estu forbarita, ankaŭ tiaj kontoj ĉe kiuj hazarde ne aperas misfaroj. - Antaŭdankon! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi nur nun rimarkis, ke la malnova konatulo fakte bombadis mian diskutpaĝon per etaj notoj... Kredu min aŭ ne, sed mi, se mi volas aŭ devas progresi en iu tema redaktado sukcesas plene ignori notojn de finnaj anonimaj kontoj en mia diskutpaĝo. Ĉar alikaze mi venas al la komputilo por ion fari kaj finas la tagon nur okupiĝinte pri finnaj temoj kaj redaktoj kaj fine forbaro. Sed vi pravas, forbari la homon tuj post kiam li volas kapti mian atenton, negrave ke li ne per tiu ĵusa kanalo faris iun mistajpon, iom plirapidigas la procedon. La nuna anonima konto estos tuj forbarita, kaj mi penos tion fari ankaŭ estonte, sed mi ne sukcesos patroli la liston de lastaj redaktoj, aparte en la sekva semajno ne, kiam mi ses tagojn estos sen retkonekto. Do mi, aŭ iu alia de la 10 administrantoj, bezonos atentigon ke io misa redakto aperis, krom ke mi aŭ iu alia admin' hazarde vidis tion mem. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:27, 29 sep. 2026 (UTC) ::Cetere, mi ĵus trovis ankoraŭ tute vandalan misredakton en la paĝo [[Diskuto:Jorma Kinnunen|Jorma Kinnunen]] (je 15:05, 25 jul. 2023). Tiun mi forbalaos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:39, 29 sep. 2026 (UTC) :::Kaj krom anonimajn kontojn, kies forbarojn eblos sekvi en la protokolo pri forbaroj, mi jen ankoraŭ trovis salutnomon Yrjö valuu paidalle (Yrjö gutetas sur sian ĉemizon), novfarita je 12 aŭg. 2026 kaj ĝis nun nur tiam uzita. Ankaŭ forbarita. Teknike kolegoj argumentas, ke anonimajn kontojn oni nur forbaru por daŭro de jaro, dum salutnomojn oni povas forbari eterne. Kialo estas, ke la forbaro de anonimaj kontoj povus ĝeni tute nerilatajn, senkulpajn anonimulojn. Tamen mi, kiam mi estis tre nervita en somero 2023, forbaris plurajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de 3 jaroj... Sed, tiuj tri jaroj pasis en somero 2026. Provizore mi forbaros novajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de jaro, sed ni povas pripensi ĉu altigi la forbarojn ree al 3 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:05, 29 sep. 2026 (UTC) ::::Koran dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:26, 30 sep. 2026 (UTC) ::::: Portempa konto ĉiam eksvalidiĝas post maksimume tri monatoj. Forbaro de portempa konto por pli ol tri monatoj rekte sensencas. Forbaro de IP-adreso por pli longa tempo daŭre utilas (sed tro longa forbaro trafas senkulpulojn). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:18, 30 sep. 2026 (UTC) :::::: Klare. Ĉi tie laŭ mia impreso ĉiam temis pri forbaroj de IP-adreso, ĉu? Mi tute konscias ke tro longa forbaro teorie povas trafi senkulpulojn (mi ne scias laŭ kiuj kriterioj atribuiĝas IP-adresoj, eble nur temos pri aliaj esperantistoj el urbo Jyvälskylä, aŭ el certa telefonreto de Finnlando), sed ĉiukaze tiuj senkulpuloj ĉiam havas la eblecon ene de malpli ol minuto krei al si salutnomon (ankaŭ se forbaro de IP-adreso nur ekvalidis antaŭ 10 minutoj), kaj se ili redaktas senkulpe, ili neniam ajn havos problemon... Simple necesos observi ĉu la tre multaj el Finnlando en somero 2023 forbaritaj IP-adresoj, kiuj ĉiuj ekde somero 2026 denove uzeblas, en kazo de nunaj forbaroj estos pli multaj ol neniam antaŭe forbaritaj IP-adresoj en kazo de nunaj forbaroj. Se ĉar ĉiukaze nur estas tri eblecoj forbari iun ajn konton de pli ol 6 monatoj - nomo je jaro, 3 jaroj aŭ eterne - mi dirus ke por forbaro de anonimulaj IP-adresoj daŭro de 3 jaroj estos la absoluta plejmulto. Salutnomojn facile eblas forbari eterne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 5 okt. 2026 (UTC) :Antaŭ tri tagoj nova salutnomo aperis: [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]]. Mi antaŭhieraŭ ankoraŭ ne rimarkis ĝin, kaj hieraŭ tute ne estis en vikipedio. Hodiaŭ li metis noton al mia diskutpaĝo kaj donis al mi okazon noti al li: ''«Vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi.»'' [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :: {{re|Kani|Stefangrotz|Taylor 49|Moldur|Arbarulo|Sj1mor}} Mi petas vin atenti kunhelpi pli rapide forigi salutajn kaj anonimajn kontojn de la uzanto, ankaŭ se mi foje ne estas aktiva en Vikipedio (kaj ankaŭ se mi aktivas, mi ne vidas ĉion). La aliaj naŭ administrantoj povas fari forbarojn tuj, sed aliaj povas simple rigardi kiu admibnistranto ĵus aktivas kaj povas atentigi lin per ŝablono {{ŝ|re}} aŭ per rekta noto sur la diskutpaĝo. Ne necesas argumenti, tion mi ĵus supre faris, sed sufiĉas dum la forbaro klaki la kialon "misuzis plurajn salutnomojn" kaj jen ĉio. Mi ekzemple ekde matene de la 6-a ĝis vespero de la 10-a de oktobro estos for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Do necesas kolektive dividi la observon kaj agadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:17, 5 okt. 2026 (UTC) == Tre multaj malfaroj == Saluton. Mi ĵus vidis, ke sufiĉe multe da redaktoj de {{uzanto2|Dironto56}} devis esti malfarataj. Supozeble la uzanto havas kelkfoje alian rilaton al nia lingvo ol la ĉitiea majoritato. Ĉu tio estas nur mia impreso? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:37, 27 apr. 2022 (UTC) :Plejparte neutilaj, kelkfoje eĉ malutilaj. Iomete strange... - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:24, 27 apr. 2022 (UTC) ::La lasta redakto estis de decembro 2022. Ŝajne la entuziasmo iom forvelkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:28, 3 jun. 2023 (UTC) == Rusa IPulo == Saluton. Mi ĵus malfaris ĉiujn redaktojn de {{uzanto2|178.141.223.78}} parte manke de neŭtraleco parte manke de fontoj resp. referencoj. Kiel ni traktu plu la uzanton? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:10, 28 apr. 2022 (UTC) :Jam antaŭ kelkaj tagoj simila IPulo {{uzanto2|178.141.20.224}} fuŝis simile kelkajn artikolojn, parte eĉ la samajn kiel hodiaŭ. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:34, 28 apr. 2022 (UTC) ::Ili provas atribui militkrimojn al Ukrainio, kaj malatribui ilin al Rusio; ne aldonas fontindikojn, eĉ forigas ilin. Do unuflanke por-rusia propagando, nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:13, 30 apr. 2022 (UTC) :::Jen denove nekonvenaj redaktoj de {{uzanto2|178.141.53.12}}. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 09:20, 30 maj. 2022 (UTC) ::::Jen aĉa kalumnia propagando, kiu senbaze asertas ke ukrainaj regantoj estus "naziaj", kaj aliaj falsaĵoj. Nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:43, 30 maj. 2022 (UTC) :::::Mi ĵus kaŝis la versiojn de la IPuloj en [[Mariupolo]], [[Ukrainio]] kaj [[Donecka baseno]], por malhelpi reaperigon. Ĉu eble plia artikolo enhavas ion tian? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:54, 30 maj. 2022 (UTC) ::::::Vidu redaktojn de la unuaj du supre menciitaj IPuloj. Iuj estas ankoraŭ nekaŝitaj en la artikola historio. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:52, 30 maj. 2022 (UTC) Mi forbaris ĉiujn tri adresojn por unu monato pro malneŭtrala vidpunkto kaj neenciklopedia stilo. La enciklopedio ne estas loko por propagando. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:32, 31 maj. 2022 (UTC) :Dankon, RG72. Espereble la IPulo ne reaperos por denove fari siajn falsaĵojn. Alikaze ni ja devus forbari tutan IP-blokon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:24, 31 maj. 2022 (UTC) ::Ne dankinde. Tiukaze mi petos vin fari tion, ĉar blokado de blokoj estas iom tro por mi kiel humanitario. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:47, 31 maj. 2022 (UTC) :::La homo ne revenis post la 28-a de aprilo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Nordinramzi22 == Saluton. Mi malfaris ŝanĝon de la ĉisekve menciita uzanto, kiu en la norvega Vikipedio eĉ jam estis forbarita. {{problemulo|Nordinramzi22}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:38, 29 maj. 2022 (UTC) :La homo ne revenis post la 29-a de majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Sufiĉe ĝena IPulo == Jen denove IPulo {{problemulo| 178.197.204.0}} fivortumis en la diskutopaĝo de alia uzanto. Mi jam kaŝis la fivortan version kaj forbaris la uzanton por unu semajno. Se li revenos poste, ni plilongigu la forbaron. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:14, 30 maj. 2022 (UTC) :Unu semajno vere mallongas, sed la homo ne revenis post majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi == Jen supozeble nova gantopupo de {{uzanto2|Nenoniel}}: {{problemulo|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}}, kies uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "La reguloj de Vikipedio estas malobservitaj". Do, li nenion lernis el la forbaroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:01, 1 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Uzanto:Regno di Arendelle == Jen pli uzanto, kies redaktoj supozeble ne celas krei enciklopedion. Temas pri {{problemulo|Regno di Arendelle}}, eĉ jam forbarita en unu Vikipedio. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:53, 2 jun. 2022 (UTC) :Neniu redakto ekde oktobro 2022, kaj la lastaj redaktetoj ŝajnis provoj kontribui al enciklopedio, kvankam eble ne tre lertaj. Unu subpaĝo de lia propra prezentopaĝo dubindas kaj plene neenciklopedias. Temas nur pri vira kaj virina nomoj kaj granda koro inter ili. Tio estas nivelo de skribaĵoj sur paperetoj en elementa lernejo. Sed se neniu protestas, la "subpaĝo" tiom malgravas ke eĉ ne valoras la energio forigi ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:02, 27 jan. 2023 (UTC) == Uzanto:Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin == Jen plia sufiĉe superflua gantopupo de jam konata ulo. {{problemulo|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:04, 18 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Nova konto == Bonvolu noti jenan "novan" kontribuanton: https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F Klare videble nova konto de malnove konata forbarito. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:57, 10 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por ĉiam nur ekde la 21-a de januaro 2023 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Plia fuŝulo == [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2405:9800:BA00:64A9:D87D:CFDE:53A3:2961 jen]. Indas bloki la ulon. Mi jam malfaris la stultaĵojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:16, 19 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por unu jaro ekde la 23-a de novembro 2022 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == uzanto:Vagantedaestepe == {{problemulo|Vagantedaestepe}} Anstataŭigis tute malsamajn artikolojn ([[Marseille-Blancarde (stacidomo)]], [[Nederlanda aŭtovojo 4]], [[abia lingvo]], [[-440]] ktp.) per unusola, sen kunteksto sensenca tekstobloko, do fakte vandale detruis la paĝojn, ĝis nun nur la 18-an de julio 2023. Tio konsiderendas agresa ago. Mi blokas lin por daŭro de unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 28 jul. 2023 (UTC) : Pura vandalkonto. 3 vandalaj agoj ĉe alia vikio. Neniu utila redakto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:25, 29 jul. 2023 (UTC) :: Se io ajn misa aldoniĝos post jaro, mi pretos (kaj subtenos) tiam reage bloki la konton eterne - tion fari post nur unu vandalado, estus nekutime, konsiderante ke la fuŝoj de la 18-a de julio 2023 estis ĉiam sama detruo, simple ripetita en pluraj paĝoj tuj sinsekve, du kalkuleblas unu granda vandalado. Sed se io ajn aldoniĝos post jaro, ne estu hezito bloki la homon por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 30 jul. 2023 (UTC) == Edukkk676 == {{problemulo|Edukkk676}} Enigis lingve fuŝajn teksterojn, precipe pri du televidaj kanaloj de Finnlando, en januaro kaj februaro 2023. ThomasGuibal admonis la homon komence de januaro angle, ne kontribui ĝis kiam la uzanto povus skribi gramatike ĝustajn frazojn, ne proponis tuj forbaron, kaj post februaro ne venis pluaj (fuŝaj) kontribuoj. Tamen la konto, daŭre neforbarita, konsiderendas problema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:17, 2 aŭg. 2023 (UTC) : La konto ne redaktis dum 6 monatoj. Laŭ mi problemo aŭ danĝero forestas, kaj neniu forbaro indas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:35, 2 aŭg. 2023 (UTC) == Forbaroj pro suspektoj ke iu nova konto estas uzata per malnova forbarito == {{re|Tlustulimu|LiMr|RG72|kani|Taylor 49|Moldur|Sj1mor}} (nur arbitre elektante iujn el la nun aparte aktivaj uzantoj): Mi scias ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito. Sed mi rimarkas ke mi hezitas fari tion sole, sentante ke tio estas ago iom diktatora. Tial mi preferas havi eblecon kolekti iujn pliajn voĉdonojn antaŭ tia etike problema ago. Mi ĉiam ĝis nun en nova konto admonis homon se io aspektis al mi dubinda, kaj nur post malrespekto de tiu admono je dua paŝo forbaris la konton pro vandalado, kaj ne uzis por forbaro la argumenton "tiu konto prilaboras samajn temojn kiel malnova forbarito, do mi suspektas ke povas esti la sama homo kaj tuj forbaras la konton por ĉiam". Konkrete mi hezitas pri porĉiama forbaro de la konto [[uzanto:Jyväskylän mies]], kiu faris unu stultetan redakton, pri kiu mi nur admonis lin, kaj poste ĝis nun ne plu misagis, sed komparante la temojn kun antaŭaj forbaritoj tamen fortiĝas suspekto ke temas pri malnova forbarito. Taylor 49 pledas pri {{por|tuja porĉiama forbaro}}, ankaŭ se ne konkrete de tiu konto faratos iuj pliaj misoj, kaj mi {{por|pretos}} je tio, se ankoraŭ unu plia uzanto voĉdonos por tio. Se simple iu tria uzanto metas <nowiki>{{por}}</nowiki>-noton, la konto estos forbarita (vidu, se vi volas, noton pri la nova konto pli supre de tiu ĉi paĝo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:01, 2 aŭg. 2023 (UTC) :Komento: Por ke forbaro havu sencon, necesas ke ĝi celu al konkreta persono, ne nur unusola konto. Kiam estas klare ke sama, jam forbarita persono aperas kun nova konto, tiam ne necesas nova diskuto, sed la forbaro konsekvence validu tute same por la persono ankaŭ sub la nova konto. - En tiu ĉi kazo la konata persono eĉ ne provas ŝajnigi esti iu alia - li sub la nova konto eĉ indikis sian retpoŝtan adreson kun la propra nomo. Li daŭrigas, kun ĉiam novaj kontoj, la saman misagadon pri kiu li jam multfoje estis admonita, ekz-e novaj artikoloj sen referencoj, sen vikiigo, sen intervikiaj ligoj, sen kategorioj, kun lingvaj eraroj kaj dubindaj faktoasertoj, malfacile ekzameneblaj. Do, mi voĉdonas klare {{por}} plua forbaro de li ankaŭ sub tiu nova konto, kaj malfaro de ajnaj redaktoj faritaj de li, sub ajna konto aŭ IP-numero. - Dankon por via engaĝiĝo! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:47, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - vere ne estas decido de solulo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:06, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Estas kvar voĉoj por forbaro de tiu kaj ĉiuj estontaj kontoj, ankaŭ se el tiuj kontoj ne fariĝis io misa, sed se oni kreas 300 kontojn ĉiujare kaj nur el triono el ili semas vulgaraĵojn kaj aliajn provokajn idiotaĵojn, tiam tio estas 100 misaj kontoj tro. Mi vere bedaŭras ke la homo ĉiam re-semas provokojn, ĉar krome li lastatempe ankaŭ faris utilajn kontribuojn - sed ĝustas ke la utilaj kontribuoj ne signifas ke tuj poste li re-provokas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:16, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::: {{kom}} > ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito :::: Ne faru tion pro "plej eta suspekto", sed nur kiam la fakto estas pruvita. Ĉe "Jyväskylän mies", la obsedo pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Laukaa&diff=prev&oldid=8245149 Pentti Hirvonen], apud tuja reveno al via paĝo, plus finna uzantonomo, konstituas sufiĉe duran pruvon ke jes ja estas sama ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:29, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - la aĉulo estas tiom stulta ke tiuj kiuj sekvis sian aĉan itineron facile povas certigi, ke iu ajn lia kontribuo estas vere de la koncernulo. Li neniam klopodos por maski siajn intervenojn. Li misuzas sian verŝajnan mensan misordon kiel ekskuzon por sia misuzo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:15, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Mi pro la multaj forbaroj de iuj finnlingvaj salutonomoj kaj anonimuloj farantaj dubindajn kaj ofte malferme misuzajn komentojn pri finnaj temoj komencas esti skeptika pri ĉiaj finnlingvaj salutonomoj, kaj decidis ankaŭ observi la konton de [[uzanto:Ville Siliämaa]], kvankam tie nur fariĝis 4 redaktoj inter 2011 kaj 2023, unu disputinda, sed ŝajne ne malica, kaj la aliaj tri tute senkulpaj. Sed ĉar la redaktoj parte koncernas samajn paĝojn pri kiuj la verva misfaranto en formo de anonimaj kontoj faranta dubindajn redaktojn aparte interesiĝas, tial pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 3 apr. 2024 (UTC) ::::Hodiaŭ la forbarito denove redaktis, nun per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.114|193.210.194.114]]. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj. Nun mi forbaris la aniniman konton por daŭro de jaro. Mi pardonpetas, sed laŭ la reguloj de forbariĝo daŭre ne eblas redakti dum daŭro de forbariĝo en vikipedio. Simple la redakta komunumo atendas ke la administrantoj obeu kaj kontrolu la decidon, kaj ankaŭ atendas ke ĉiuj paĝoj redaktitaj estu individue kontrolataj... tio simple estas tro da aldona laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 3 apr. 2024 (UTC) :::::{{uzanto2|213.28.230.213}} de septembro 2023 same. Kaj mi suspektas ke ankaŭ la homo redaktinta per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.73|193.210.192.73]] estas la sama forbarito. Tamen de tiu konto ekde la 23-a de januaro ne plu fariĝis iuj redaktoj, tial mi kuraĝas nun ne forbari ĝin postokaze... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:56, 3 apr. 2024 (UTC) ::::::Hey! I write in English because I don't know the language of this wiki. I am an Administrator at the Finnish-language Wikipedia (have been since 2009[https://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Ville_Sili%C3%A4maa] [https://fi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Yll%C3%A4pit%C3%A4j%C3%A4t/Ville_Sili%C3%A4maa]), and I have nothing to do with the actions of the above-mentioned person. The person in question has been disrupting the Finnish Wikipedia for years behind numerous usernames and IP addresses. Several actions have been taken in Finnish Wikipedia over the years. It's a shame that he has continued it here as well. Best regards, [[Uzanto:Ville Siliämaa|Ville Siliämaa]] ([[Uzanto-Diskuto:Ville Siliämaa|diskuto]]) 10:17, 11 apr. 2024 (UTC) :::::::{{re|Ville Siliämaa}} Hej Ville, we do believe that you have nothing in common with any sock puppets of vandals, but I only decided to observe your possible further edits in esperanto, as you edited same pages that were also edited by vandals or a vandal. As I wrote "pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu - it's better to monitor one account in vain than to miss any". Nothing in person! As anyway every edit of any person is transparent, you can freely take a duolingo course of Esperanto and start more edits here. You're welcome! {{s}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:27, 14 apr. 2024 (UTC) Nur por kontrolo ke la sekvaj IP-numeroj de ankoraŭ forbarita konto ne uziĝas ĉi-tie: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.207.186|86.114.207.186]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.99|46.132.64.99]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.36.72|109.240.36.72]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.96.249|109.240.96.249]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.75.204|109.240.75.204]] {{farite|En ordo}} Ĉiuj kovriĝas per la bloko de 109.240.0.0/16. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:33, 14 apr. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.202.223|193.210.202.223]] aktivis la 19-an de aprilo 2024, la 24-an de aprilo forbarita fare de kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 25 apr. 2024 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024 == :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.105|193.210.193.105]] aktivis la 26-an de junio 2024, la 28-an forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.236|193.210.194.236]] aktivis la 5-an de julio 2024, samtage forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 5 jul. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.93|193.210.193.93]] aktivis la 16-an de septembro 2024, nur la 27-an de oktobro 2024 rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.220|46.132.65.220 88]] aktivis la 1-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.221|193.210.196.221]] aktivis la 7-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650|2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650]] aktivis la 14-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.166.11|193.210.166.11]] je la 11-a de oktobro 2024, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.225.208|213.28.225.208}]] je la 11-a de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9|2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9]] aktivis la 24-an de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A|2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A]] aktivis la 29-an de oktobro 2024, post kvaronhoro anoncis sin kaj tuj estis forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:31, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.164.184|193.210.164.184]] tiu IP-kanalo uziĝis jam en sept. 2022, sed tamen ĝi estu forbarita dum nur 3 monatoj, ke poste oni sciu ke jam estis unua forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:41, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4|2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4]] de 2024-10-30, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486|2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486]] de 2024-11-05, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]] je la 9-a de novembro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] jam uzita en 2023, sed nur nun rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:01, 23 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.253|193.210.203.253]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 29 nov. 2024 (UTC) :◎ Dubinde ĉu ankaŭ la IP-adreso 2001:7E8:C6A3:1901:99A0:7B1D:370F:88EA de junio 2024 estis la koncernulo: post kontrolo de aliaj redaktoj malfortiĝas la suspekto, nur unusola redakto estis el la kutima temaro de la finna kolego :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.47.177|176.72.47.177]] simbola forbaro de nur monato, ĉar ni maltrafis tiun redaktadon en 2022, sed ĝi estis de oficiale forbarita uzanto :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]] por la tri lastaj linioj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:13, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], kontribuoj nur finreviziitaj je 2024-12-19 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:25, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]] Nur uzita la 28-an de novembro 2024, sed dum 2 semajnoj ne rimarkita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.84|193.210.203.84]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:46, 12 dec. 2024 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81|2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81]] nur uzita unufoje je 2024-12-11, en unu paĝo (redakto malfarita, ĉar jam antaŭe la sama redakto ankaŭ estis malfarita kaj estis diskutita). Mi unufoje eksperimentas per ne tuja forigo de la kanalo. Eble ĝi ĉiukaze neniam plu uziĝos. Ni povas observi... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:57, 15 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9|2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9]] Ĝis nun nur unu redakto, ke en tiu unu redakteto la homo mem anoncis sin al mi. Ne tuj forbarita, ĉar tion fari nur pro sincera anonciĝo estus misa reago. Tamen la forbariĝo principe ankoraŭ validas, mi nur rezignis nun tuj ekzekuti ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:17, 16 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] la 17 dec. 2024 frumatene, tutan faskon da redaktoj, je unua vido nenio enhave problema, sed daŭros ĝis kiam ĉiu redakto estos individue reviziita, kaj - la forbaro ankoraŭ validas. Tial forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:48, 17 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], jam globale forbarita, sed nur por simbolaj 3 tagoj, tio ne sufiĉos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:58, 1 jan. 2025 (UTC) Ankoraŭ la eblaj misoj ne plene kontrolitaj (!), se se ili estos (kunhelpo bonvenas!), tiam la linioj iros supren al la antaŭa listego: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.76|193.210.200.76]] je 2025-01-01, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:46, 1 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]] je 2025-01-04, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:05, 4 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]] je 2025-01-06, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 6 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]], je 2025-01-10, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:13, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16|46.132.0.0/16]], tuta bloko da IP-adresoj, jam estis forbarita de apr. ĝis majo 2022, 1 monaton, kaj de sep. 2023 ĝis sep. 2024, unu jaron, sed kompreneble ĉiu periodo finiĝas, tial ĝi nun ree estis malferma kaj remisuziĝis. La bokoforbaro i.a. inkluzivas lastatempe misuzitajn IP-kanalojn: ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.125|46.132.92.125]], je 2025-01-11, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]], je 2025-01-06, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]], je 2025-01-04, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.64|46.132.88.64]], je 2025-01-02, ŝajne ankoraŭ ne forbarita, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], je 2024-12-31, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.237|46.132.68.237]], je 2024-12-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.74.90|46.132.74.90]], je 2024-12-24, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.81.78|46.132.81.78]], je 2024-12-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]], je 2024-12-07, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.69|46.132.68.69]], je 2024-12-06, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]], je 2024-11-30, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.70|46.132.92.70]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.220|46.132.72.220]], je 2024-11-12, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]], je 2024-11-09, kaj pliajn IP-kanalojn antaŭ tiu dato... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:47, 11 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287 |2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287]] --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:55, 17 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.161.94|193.210.161.94]] redaktis nerimarkite hodiaŭ dum pli-malpli ses horoj, redaktoj ĝis nun '''tute ne revizitaj''', do ne certas ke li entute faris iun ajn malkonstrueman redaktojn hodiaŭ, sed la forbaro jes ankoraŭ validas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:36, 19 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.77|193.210.192.77]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 5 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.221|193.210.203.221]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:05, 16 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.221/193.210.194.221]] nenio kontrolita, nur forbarita 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.81|193.210.201.81]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/Kalvkapo|Kalvkapo]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.72|193.210.196.72]] nur unu paĝo kontrolita, krome nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:18, 8 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.109|193.210.192.109]] nenio kontrolita, nur forbarita je 2025-04-03 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.194.251|193.210.194.251]] jam de decembro 2024, nur nun rimarkita, nur unu paĝo kontrolita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.202.81|193.210.202.81]] escepte fidindaj redaktoj nur la 5-an de aprilo, nur malforta suspekteto ke entute povus temi pri la forbarito, teste ne forbarita --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 18 apr. 2025 (UTC) ::: supozeble ĉi tie mankas iuj forbaroj de majo kaj junio 2025 ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.227]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.196.251]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:2001:999:510:a618:1ec8:5139:39d7:1e01]] la 1-an de julio 2025 per Kani [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ... de komence de julio ĝis fine de aŭgusto la pluaj forbariĝoj ne detale dokumentiĝis xi tie, sed ili estas dokumentitaj en la protokolo pri forbariĝoj. TP ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.95]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:50, 26 aŭg. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-54660-9]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 9 sep. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-32753-24]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:33, 1 dec. 2025 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2026 == :::Inter decembro 2025 kaj oktobro 2026 eĉ ne ĉiuj forbaroj listiĝis ĉi tie, sed ili tamen videblas en la [[Specialaĵo:Protokolo/block|protokolo de forbaroj]]. Jen la plej lastaj forbaroj: :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-32753-24|~2025-32753-24]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/Metsän polku|Metsän polku]] forbaro 11:48, 5 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|~2026-54953-95]] forbaro 11:19, 12 okt. 2026 :::-- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:32, 12 okt. 2026 (UTC) :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-55129-73|~2026-55129-73]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-30210-40|~2025-30210-40]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 16 okt. 2026 (UTC) :::plus [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-44457-69|~2026-44457-69]] forbaro 15:28, 16 okt. 2026 TP Krome en aliaj lingvobranĉoj la koncernulo jam uzis i.a. tiujn IP-kontojn: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]] je 2024-12-06, ankaŭ ĉe la sekvan tagon, ĝis nun ne rimarkita, nun forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.103|46.132.88.103]] je 2024-12-11, ĉe ni ankoraŭ nenio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72|195.237.90.72]] je 2024-12-12, ĉe ni jam forbarita en 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) == Nova registrita konto "kun parte finnaj temoj" == {{re|Tlustulimu|Kani|LiMr|Narvalo|Yekrats}} {{re|Blahma|Gamliel Fishkin|KuboF Hromoslav|Salatonbv|Moldur}} {{re|Arbarulo|Taylor 49|Aidas|RG72}} Mi ĵus konsciiĝis pri nova registrita konto [[:uzanto:Urpola|Urpola]], kiu laŭ mia ĝisnuna rigardo (ankoraŭ) ne faris ion malbonan, sed kiu parte interesiĝas pri la samaj temoj kiel nia konata finna uzanto, de kiu ekde 2021 forbariĝis multaj kaj ekde 2023 reflekse ĉiuj kontoj kaj anonimaj kanaloj. Aparte mi ekde printempo 2023 forblokis multajn anonimajn kanalojn tuj post kiam mi havis plej etan suspekton ke povus esti rilato al la forblokito. Tamen post pli ol 30 monatoj eble jam tempo por doni minimuman ŝancon al konto. Tial mi proponas ne tuj forbloki tiun ĉi novan konton, sed teni ĝin sub proksima observo, kaj tuj forbloki, post mallonga noto ĉi tie, kiam nome de ĝi skribiĝos plej eta stultaĵo. Tial mi petas ĉiujn kune kritike rigardi la elpaŝojn de la nova konto, dum ĝi ankoraŭ ne estas forblokita. -- 2025-12-17T13:45:03 ThomasPusch : [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=9251512&oldid=9243283 pruvo] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Urpola pruvo] Estas sendube sama ulo. Mi iomete konsentas pri la propono "ne tuj forbloki". Tamen, mi forte proponas jenan al la ulo: :* aliru la diskutejon [[Vikipedio:Diskutejo]] :* pardonpetu, kaj petu permeson reveni :* promesu ne plu redakti toksajn temojn (kalveco, pakkoruotsi, vomaĵo, kacotranĉado, lestandianismo, ...) en iu vikio :* promesu ne plu krei novajn kontojn, sen aŭ post ebla forbaro (kontaj estas globalaj, ne uzu aliajn kontojn en aliaj vikoj), kaj ne redakti per portempaj kontoj :* promesu ne plu nenecese mencii min en viaj redaktoj en iu vikio kaj sekve '''rigore sekvu''' tion. En okazo de eĉ minimuma dubo, malboniĝo de via fartado, aŭ simile, '''NE REDAKTU''' iun vikion, elŝaltu komputilon kaj poŝtefefonon, kaj faru sufiĉe longan vikipaŭzon. @[[User:Urpola]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 12:34, 19 dec. 2025 (UTC) Cxu mia hodiaŭa aldono en la artikolo [[Markus-setä]] estas bona nun, kiam tie ekzistas fonto? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:20, 19 dec. 2025 (UTC) : Rigardu kion mi skribis supre ... prenu tre singarde la ŝancon de reveno, ne starigu demandojn de tipo "ĉu mia redakto estas bona", kaj ne redaktu toksajn temojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 04:23, 20 dec. 2025 (UTC) La uzanton [[:uzanto:Urpola|Urpola]] oni blokis en la Finna Vikipedio tuj post lia unua kontribuo. Eĉ eta rigardo al liaj tekstoj montras, ke oni forĵetu lin ankaŭ el la Esperanta versio kaj tuj malfaru ĉiujn liajn redaktojn. Sed, bedaŭrinde, la administrantoj de la Esperanta Vikipedio estas kreantaj "enciklopedion", kiu nur plene konformu al ilia lingva kaj alia gusto – alio ne gravas. Pri la fiagoj de la problema uzanto, kiu estas ĉi tie ofte rasisme nomata "la finno", la administrantaro jam antaŭ pluraj jaroj nete rifuzis okupiĝi kaj eĉ atakis la avertantojn. La rezultojn oni jam klare vidas: neniu ajn scianta ion pri Finnlando volas tuŝi la artikolojn rilatajn al la lando. Tiuj estas hazarda kolekto de tekstoj pri temoj kun marĝena valoro, tiuj de "la finno" krome estas forte tendencaj, kaj kelkaj el ili pli taŭgaj por bulvarda klaĉgazeto aŭ por skriba ekzerco en elementa lernejo ol por enciklopedio. La kulturo de nia Vikipedio estas tiom forpuŝa, ke ankaŭ la nombro de kontribuantoj pri ajna temo ŝajnas magra. --[[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:53, 21 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj, kiujn mi faris kun la no o Urpola, estas ne-taŭgaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:43, 25 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj post la aprilo 2023 estas forte tendencaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:10, 25 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la tutan historion kaj volas lasi al la aministrantoj kiel eble plej multan liberecon decidi, kiel severe agi. Tamen ŝajnas al mi ke la homo neniam ĉesis malrespektadi la blokon, nek montris signon ke li ĉesos la malutilaĵojn pro kiuj li blokiĝis, do laŭ mia persona opinio li ne meritas indulgon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:12, 21 dec. 2025 (UTC) == "Votre Provocateur" -- "Via Provokisto" == {{uzanto2|Votre Provocateur}} Ĉu akceptebla nomo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:36, 4 aŭg. 2023 (UTC) :Kial ne? [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 16:54, 4 aŭg. 2023 (UTC) ::Ĉar se mi iras al via hejmo dirante, ke mi venas provoki vin, plej verŝajne vi ne malfermos vian pordon al mi. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:05, 7 aŭg. 2023 (UTC) ::: @[[Uzanto:Votre Provocateur]] Uzanta nomo estas globala. Do plej bone estus se vi [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:GlobalRenameRequest petus globalan alinomigon]. Tio estas simpla konsilo. Mi ne vidas problemkonduton kiu pravigus forbaron. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:30, 11 aŭg. 2023 (UTC) ::::Kial mi bezonas renomi? Laŭ mi, vi nun esprimas politikan pozicion. [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 19:09, 11 aŭg. 2023 (UTC) == Du simplaj vandalaj IP-adresoj == Hodiaŭ {{uzanto2|186.167.204.154}} kaj {{uzanto2|143.255.84.222}}, evidente la sama homo, ĉar ili faris ekzakte la samon, vandale enigis fuŝaĵojn en du malsamajn paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj. Klare idiotaĵo, ne iu mallerta provo kontribueti, sed tamen mi nur blokis ambaŭ je 3 monatoj, ĉar mi supozas ke post tri monatoj ne plu restos emo tiom stultumi. La du paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj mi por sekureco ŝlosas dum jaro kontraŭ redaktoj de anonimuloj, ĉar klare la homo povas reveni post horo aŭ post duontago kun iaj aliaj IP-adresoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:56, 27 nov. 2023 (UTC) :Ĝis nun ne aperis novaj stultaĵoj de la du IP-kontoj. Ŝajnas ke la 3-monata forbaro tute sufiĉis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:10, 14 apr. 2024 (UTC) == Simpla ofendado == Hodiaŭ {{uzanto2|176.52.105.202}} ofendaĉis en kripligita rusa lingvo per latinaj literoj, sed ĉiukaze estis ofendoj kaj misuzo de la esperantlingva vikio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) skribis je 2023-11-30 08:12: Bv forigu kaj kaŝu kontribuojn de @[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.52.105.202|176.52.105.202]] - la teksto estas tre ofendiga: per latinaj literoj estas tajpita ruslingva ofendaĵo. Uzanto Q-bit array estas tre fama ru-vikipediisto aktive batalanta kontraŭ vandaloj kaj ties vandalado. Ofendaĵo forigita kaj IP-adreso blokata por unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:05, 30 nov. 2023 (UTC) == Uzanto:Goren == Mi kun bedaŭro devas malfermi ĉi tiun sekcion. La uzanto Goren jam la pasintan semajnon pasigis multe da tempo en la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|paĝo pri maladministrantigo de RG72]], enigante amason da komentoj, plejparte tute ne rilataj al skribado de enciklopedio, sed nur rilate al personaj problemoj kontraŭ RG72, uzanton kiun li deklare entute ne ŝatas. Vikipedio ĉesis esti enciklopedio kaj iĝis [[socia retejo]]. [[Uzanto-Diskuto:Goren#footer|Klopodo de mediacio]] en lia uzanto-diskuto ŝajnis je la komenco sukcesi: Goren [[Speciala:diff/8480030|promesis]] ĉesi konduti diskutojn pri inter-personaj problemoj en la servaj paĝoj, kaj ne inundi la maladministrantigan paĝon per mesaĝoj. Tamen, la promeso ne daŭris longe. Hodiaŭ, ekzemple, li sentis la bezonon informi la komunumon, ke la uzanto RG72 havas «[[Speciala:diff/8485948|mensajn problemojn]]». Mi proponas '''2-semajnan forbaron''' pro malrespekto de kondutkodo ([[VP:5]]) kaj misuzo de servaj paĝoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:41, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi petas al uzantoj {{ping|Tlustulimu}}{{ping|Sj1mor}}{{ping|ThomasPusch}}, se ili volas, interveni en ĉi tiu diskuto pri PU. La menciataj uzantoj estas pli neŭtralaj en ĉi tiu diskuto, ĉar ili neniam intervenis en [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:57, 3 dec. 2023 (UTC) :: Akuzoj rilataj al "mensaj problemoj" estas rekte kaj absolute malakcepteblaj, ĉu far [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?diff=1186046&oldid=1186036 RG72] aux far [[Speciala:diff/8485948|Goren]]. Mi petas uzantojn "RG72" kaj "Goren" ne plu redakti la paĝon [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. Mi mem promesas ne plu aldoni tekston tien. Mi nuntempe kontraŭas forbaron de uzato "Goren", tamen petas rin estonte pensi almenaux dufoje antaux pusxi ellasilon. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi komprenas vian koncernon, sed vi ankaŭ komprenu min. Ĉu mi devas silente toleri kiam oni persone insultas min, nomas min diletanto, stultulo aŭ simple "estaĵo", kulpigas min pri iuj anonimaj komentoj en dio scias kia grupo en telegramo kaj ĝenerale kondutas agrese kaj malrespekte al mi? Mi eĉ ne plu partoprenas en tiu diskuto, sed RG72 daŭre insultas min persone. Kion mi diris pri liaj mensaj problemoj ne estas persona atako, sed estas mia honesta impreso. :Mi vere scivolas kiun konduton oni atendu de mi aŭ de iu alia uzanto kiu estus same persone atakita por ke ĝi ne estu "problema". :Mi ankaŭ scivolas kial vi kreis tiun ĉi sekcion pri mi sed ne pri RG72, malgraŭ ke ĝuste li insultis min persone, dum mi ne eĉ unufoje insutis lin. Ĉu vi opinias ke ĉar li estas administranto li havu privilegiitan staton kaj al li estas permesata insulti aliajn uzantojn, dum tiuj ne rajtas eĉ respondi? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:17, 3 dec. 2023 (UTC) :: La sekcion ne kreis mi. Bv ne publikigu iam ajn viajn "honestajn impresojn" pri "mensa fuŝo" de iu ajn, sendepende kiel vi certas pri via "diagnozo". Diskuton [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]] <s>vi</s> oni jam startis, nun vi paciencu, kiel eble plej silente. Bv, forestu de vikipedio kaj ceteraj lokoj kie RG72 povus aperi dum almenaŭ 48 horoj. Troe agresema "batalado" kunportas riskon ke vi perdas simpatiojn, kaj RG72 gajnas je la fino. Oni ne klopodu pafi reen per eĉ pli vulgaraj insultoj!!! [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:58, 3 dec. 2023 (UTC) :::Nek mi kreis tiun diskuton, kaj mi ĝenerale nur partoprenis en ĝi ĉar mi vidis la problemon en administranteco de tia uzanto, kiu rutine insultas aliajn uzantojn ĉu pro personaj, ĉu pro politikaj diferencoj. Mi tute ne vidas tiun ĉi aferon kiel batalon aŭ militon, kiun oni gajnu aŭ malgajnu. :::Mi, tamen, ne ŝatas esti persone insultata kaj ne povi iel ajn reagi al tio ĉi. Mi pardonpetas al vi kaj al ĉiuj vikipedistoj, por kiuj referenco al mensaj problemoj povas esti trigero, mi celis neniun malrespekton. Sed oni konsentu, ke atako de RG72 al mi pro iu anonima telegrama komento estis io laŭvorte freneza. Mi ne sciis kiel alie nomi ĝin tiumomente. :::En tiu diskuto kelkaj partoprenantoj asertis, ke administranteco ne estas iu alta rango aŭ iu ornamaĵo. Faktoj, tamen, estas tiaj, ke ni ne vidas PU-on pri RG72, sed jes pri mi. Do, eble administranteco ne estas ornamaĵo, sed ĝi ŝajne jes estas permesilo senpune insulti aliajn uzantojn kaj malrajtigi ilin respondi. :::Mi nun provos sekvi vian konsilon kaj foresti de Vikipedio dum ioma tempo, oni vidu kio okazos ĝis tiam. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 21:49, 3 dec. 2023 (UTC) == 37.39.173.13 == La anonimulo {{uzanto2|37.39.173.13}} hieraŭ kaj hodiaŭ vandalisme malplenigis paĝojn, kion neesperantistaj centraj administrantoj rimarkis kaj restarigis la paĝojn, admonante la homon - tiam la anonimulo "ruziĝis" kaj forigis paĝojn ĉapitron post ĉapitro. La paĝoj ne estis polemikaj, ŝajne simple temis pri testo kiom efike oni povas vandali en eta vikipedio kun nur deko da administrantoj. Mi en komenca impulso volis forbari la "uzanton" poreterne, sed rekonsideris ke por IP-adreso, kiu principe estas uzebla fare de diversaj homoj, tio estus tro drasta paŝo, kaj fine forbaris la IP-adreson por daŭro de jaro - se post tio tia vandalismo ripetiĝos de sama IP-adreso, oni forbaru por daŭro de tri jaroj, aŭ eventuale tiam tamen porĉiam ... sed pli verŝajnas ke la homo uzos aliajn IP-adresojn, kiuj tiam ĉiuj forbarendas, en unua provo por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 24 jan. 2024 (UTC) == 176.15.222.60 == La anonimulo {{uzanto2|176.15.222.60}} vandalis artikolon [[Sergej Ŝojgu]], do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:48, 5 mar. 2024 (UTC) : {{forte kontraŭ}} forbaro. La IP-ulo globale faris nur du sensencajn kaj plejparte sendamaĝajn redaktojn. Falsa alarmo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:01, 7 mar. 2024 (UTC) :: La IP-ulo vandalis la artikolon, skribinte krudan rusan sakraĵon. En iu ajn vikio li tuj estus forbarita. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:02, 4 apr. 2024 (UTC) ::: La IP-ulo aldonis neutilan malplenan linion. Ĉu la ŝajne arbitraj literoj en la resumo estas ruslingva vulgaraĵo mi ne kuraĝas prijuĝi. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:38, 4 apr. 2024 (UTC) ::::Li faris neutilan redakton kun evidenta celo lasi komenton forme de latinskribita rusa sakraĵo. Ĉu skribi "GEJAĈO" ne estas vandalismo? Esperanto-Vikipedio iĝas ĉiam pli stranga loko. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:16, 5 apr. 2024 (UTC) ::::: Skribi "GEJAĈO" en redakta resumo ne estas vandalismo ... sed eble estas insulto aŭ ĝena redakto, kaj jes eĉ kaŭzo de forbaro se tio okazas ripete. Kial vi ne malkaŝis la fakton ke temas pri insulto dekomence? Mi vidis nur la malplenan linion... [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:35, 7 apr. 2024 (UTC) ::::::Redakti la artikolon kun sola celo skribi insulton, eĉ se nur en artikola historio, estas vandalismo. Por mi tio estas evidenta afero. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:19, 8 apr. 2024 (UTC) :{{re|RG72}} Ankaŭ mi en la ŝajne arbitra literoj de la redakta resumo ne sukcesas kompreni rusan insulton. Sed mi fidas al vi ke ruslingvano povas kompreni la koditan mesaĝon tiel. Samkiel Taylor mi opinias ke forbari la IP-kanalon por jaro ne indas, ĉar dum pli ol 5 semajnoj ne venis ajna plua redakto. Se aperus dua malsaĝa redakto, mi subtenus forbaron. Sed se vere la literoj estis sekreta insulto, tiam sendas malvidigi entute la dubindan resumon - tion mi nun faris. Tiel nur en la redakta historio de tiu ĉi diskuteto eblus entute spuri la dubindajn literojn. Tio adekvatas por protekti la generalon kontraŭ ĉia restaĵo de insulto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:08, 14 apr. 2024‎ (UTC) :Mi ne nomus tion "sekreta insulto", ĉar temas pri banala kaj tre kruda (ne uzebla publike kaj punenda tiukaze) insulto kun la signifo "gejaĉo", ofte uzata ankaŭ sendepende de seksa orientiĝo, iom simila al ''fagot'' en la angla, sed pli forta. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:25, 15 apr. 2024 (UTC) == Protekti artikolojn == Kara {{u|ThomasPusch}}, aŭ iu alia administranto, mi petas protekti kelkajn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj: * [[Sveda lingvo en Finnlando]] (probable konata regulrompulo) * [[Pär Sundberg]] (alispecaj, sed strangaj kaj neutilaj redaktoj) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:31, 30 maj. 2024 (UTC) :{{farite}} protekto de ambaŭ artikoloj, la unuan por ĉiam kaj la duan por unu monato. Krome mi malfaris la ŝanĝojn de la IPuloj. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:47, 30 maj. 2024 (UTC) ::Koran dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:13, 30 maj. 2024 (UTC) :::{{re|Moldur}} Mi miris ĵus vidi vian peton, ĉar mi pensis ke ni eterne protektis la tekston [[Sveda lingvo en Finnlando]] kontraŭ anonimaj redaktoj, sed ne, mi nur '''dumtempe''' protektis ĝin kontraŭ redaktoj de iu ajn krom administrantoj, kaj post kiam la tempo pasis, restis neniu protekto. Dankon ke vi rimarkis la mankan protekton, kaj dankon al René pro la rapida agado. Vi vidas ke mi hodiaŭ post-kontrolas iujn redaktojn, kiun la forbarito sukcesis en du almenaŭ anonimaj kontoj fari, antaŭ ol li post kelkaj horoj rimarkiĝis (unufoje de René, alifoje de mi, kiu ankoraŭ trovis trian ŝteleniron de la 21-a de aprilo), cele al forigo, malfaro aŭ ebla revizio de escepte utilaj redaktoj. Se ni konsekvence neniigas ĉion ajn se estas suspekto ke forbarito faris ilin, ni nur pro principemo malpliriĉigas niajn paĝojn, sed pesi iun redakton je ebla kvalito kompreneble perfortas administranton investi senkompare pli da tempo, do teknike forĵeto de ĉiuj ajn redaktoj, ankaŭ la tute bonaj, estas la teknike tempoŝpara reago. Mi fidas en tio de la redaktoj en [[Sveda lingvo en Finnlando]] kaj [[Pär Sundberg]] estis malkvalitaj, mi hodiaŭ vidis iujn aliajn redaktojn kredeble de la forbarito, kiujn forigi pro principemo domaĝus al mi. Sed se li tiom reaktivas kvankam li tute scias ke li nur ŝteleniras, malfermante du novajn IP-adresojn ene de 24 horoj, tiam ni devas plialtigi nian atenton al "Lastaj ŝanĝoj" kaj "Novaj paĝoj", por pli rapide trovi lin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 30 maj. 2024 (UTC) == Revenanta forbarito? == Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, bonvolu noti: Jen alia anonima kontribuanto kun nova IP-adreso, kiu kredeble estas la sama forbarita persono denove: [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.202.84 kontribuoj]. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:01, 3 jun. 2024 (UTC) :Mi tuj okupiĝos. Damne, kiom li jam sukcesas planti en 90 minutoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:09, 3 jun. 2024 (UTC) Notu: Kredeble la sama denove: [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.192.241 193.210.192.241 jen]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 20 aŭg. 2024 (UTC) Kaj ankaŭ * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8|2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8]] kaj * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28|2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28]] en sama monato aŭgusto 2024. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:32, 9 sep. 2024 (UTC) Kaj li revenis denove: * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]] :Kreis dekon da finnlandotemaj artikoloj dum du frumatenaj horoj. :Ĉi-foje li ne skribis ĉiujn artikolojn mem, sed uzis aŭtomatan tradukilon por kelkaj. [[Kalevi Lehtinen]] estas tradukigita el la finna Vikipedio (tra la angla lingvo). [[William Ruto]] estas en lia kutima persona stilo. Plene mankas envikiaj ligiloj, aŭ interlingvaj vikiligoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:09, 12 sep. 2024 (UTC) {{re|Moldur}} Mi nur nun vidis tiun ĉi noton de antaŭ 2 semajnoj kaj nun tuj forbaris la anoniman konton por jaro. Bonas kaj utis uzi ŝablonojn {{ŝ|u}}, {{ŝ|re}} aŭ @, kiel vi faris nun. La tekstojn Kalevi Lehtinen kaj William Ruto mi ĝustigis kaj proponas ne komplete forĵeti (tiu pri Ruto post forpreno de dubindaj frazoj vere estas nur minimuma artikola ĝermo, sed tio pli bonas ol ruĝaj ligiloj pri aktuala ŝtata prezidanto). Tamen mia kapacito nun ne sufiĉas revizii pliajn kreojn kaj adaptojn de la duvinda uzanto. Ĉu vi povus helpi? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) :Mi trarigardis kaj iom poluris la redaktojn en [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:53, 27 sep. 2024 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, Probable la sama nun redaktis pri [[lestadianismo]] kaj [[konservativa lestadianismo]]. Mi proponas protekti tiujn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:25, 26 sep. 2024 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi tute samopinias kaj tuj protektis la du paĝojn kontraŭ anonimaj redaktoj. Krome ankaŭ 2001:999:405:2472:FE67:1EEC:77AE:6D6B estas forbarita por jaro, 193.210.201.114 jam forbariĝis antaŭ kelkaj minutoj (vidu supre). Ankaŭ 193.210.201.251 kaj 213.28.231.94 forbaritaj por jaro, sama homo, parenca temaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) ::La finna forbarito revenis hodiaŭ, per nova IP-adreso {{uzanto2|2001:999:485:1B80:CA86:A899:8C18:6FF2}}, kaj mem anoncis sin en mia diskutpaĝo. Evidente li volas signi ke li daŭre interesiĝas iam rehavi siajn rajtojn. Sed tamen li dumtempe ne rajtas redakti. Do forbarita ankaŭ tiu ĉi IP-adreso. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 16 okt. 2024 (UTC) '''Por pliaj forbaroj vidu la liston supre:''' [[#Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024]] == Simpla vandalo == La anonimulo {{uzanto2|128.0.81.156}} vandalis en personaj uzantopaĝoj kaj artikoloj. Taylor 49 prave petis pri tujforigo, mi post rapida enketo samopinias kaj forbaris la anoniman vandalon por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 4 jul. 2024 (UTC) Paĝo, kiun la hodiaŭa vandalo ankaŭ fuŝis, estis la diskutpaĝo kaj persona paĝo de same anonima {{uzanto2|198.251.89.237}}. Sed, detale kontrolante, tiu dua anonimulo nur "kontribuis" per vandalismo en oktobro 2023. Kvankam tio jam estis antaŭ pli ol 8 monatoj, kaj poste ne venis pliaj agoj, sekurocele tiu konto ankaŭ forbariĝu dum jaro, ĉar se nenio okazas, la homo povas ajn ajn repreni la vandaladon kaj eble denove dum naŭ monatoj ne rimarkiĝos per esperantistoj (tamen: la fuŝojn rimarkis kaj malfaris neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj, foje post minuto, foje post semajno - do la damaĝo estas limigita)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 4 jul. 2024 (UTC) : La fuŝulo havas almenaux 3 adresojn: :* {{uzanto2|128.0.81.124}} :* {{uzanto2|128.0.81.156}} :* {{uzanto2|128.0.82.174}} :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.80.0/20]] :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.0.0/16]] : Eble necesos forbari adresaron, sed tiam preferinde por malpli ol unu jaro. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:08, 4 jul. 2024 (UTC) :: Dankon pro la interveno. Tamen "128.0.0.0/16" estas granda adresaro kaj pro tio forbaro ne estu longa. Mi ankaux dubas pri neceso forbari adreson "198.251.89.237" cxar la kulpo estas nur minimala. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:20, 4 jul. 2024 (UTC) :Do, la agoj ĉiuj estas vandalismaj fuŝoj, eĉ ne iu ago iel defendebla kiel "senintence mallerta" aŭ "akcidenta". Do principe indas forbari tiajn detruantojn - nur pri tio ke teorie povus iam estontece veni senkulpaj kontribuantoj, kiuj ne volas krei por si salutnomon kaj eble de iu sistemo hazarde ricevas ĝuste tiun saman anonimulan IP-adreson, ni principe forbaras ĉiujn anonimajn IP-adresojn nur dum daŭro de unu jaro. Principe eblas ankaŭ ankoraŭ mallongigi tiun intervalon: mi nun forbaris 128.0.80.0/20 kaj 128.0.0.0/16 por daŭro de ses monatoj, kaj mi pretas ankoraŭ ŝanĝi tion al, ni diru, tri monatoj. Tamen tio signifas ke post tiu mallonga tempo la malnova vandalo povas gaje pluvandali, kaj ni nur se ni trovas vandalismon kaj aktive decidas nove forbari IP-adresojn vidas ke la samaj IP-adresoj jam estis forbaritaj la 4-an de julio 2024. Tio ne estas tre efika protekto kontraŭ vandalismo, despli ke la neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj neniam anonce atentigas pri vandalismo, sed nur silente forigas la fuŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:31, 4 jul. 2024 (UTC) {{Problemulo|Lanterv}} Li vandalis artikolon [[Al Capone]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:45, 22 jul. 2024 (UTC) :Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 monatoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Plia vandalo == Unue li "nur" vandalis, sed nun ankaŭ aldonas rasismajn-seksismajn insultojn, anglalingve: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:La_knabineto_kun_la_alumetoj&curid=880076&diff=8826567&oldid=8826566]. Mi petas al administrantoj tujtuj forbari la ulon, protekti la artikolon kaj ĝian diskutpaĝon, kaj aldone malvidebligi la ĵusan insultaĵon. ({{u|ThomasPusch}}, {{u|Tlustulimu}}, aŭ iu alia – ĉu vi povas fari?) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:39, 11 aŭg. 2024 (UTC) :{{uzanto2|90.241.192.210}} estas forbarita, ĉar temas pri anonimulo, kies IP-adreso iam povus ankaŭ uzi nekulpulo, nur por daŭro de jaro. Aldone mi malvidebligis la ĵusan insultaĵon, kaj ankoraŭ kontrolos ĉu estos pliaj misoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:48, 11 aŭg. 2024 (UTC) ::PS: En la teksto "[[Steamboat Willie]]", la vandalo eĉ en tute ĝusta Esperanto aldonis redaktoresumon "[mi] vandaligis la paĝon". Do ĉiuj konsentas pri la vandaleco, inkluzive de la provoka vandalo... Aliaj redaktoj, ekz. en la teksto pri la indonezia lingvo, estis "simplaj"! vandalaĵoj - rubaj idiotaĵoj. Ne ĉiun rubon indas aparte malvidigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:16, 11 aŭg. 2024 (UTC) == 2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145 == La anonimulo {{uzanto2|2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145}} vandalis artikolon [[Alina Kabajeva]], enmetinte ruslingvajn stultaĵojn kaj sakraĵojn, do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:41, 18 sep. 2024 (UTC) : {{kom}} Estas unu malbona redakto ĉe ĉi tiu vikio. La fuŝulo aktivetis ĉe pluraj vikioj per pluraj IP-adresoj [https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Alina_Kabayeva&action=history Alina_Kabayeva&action=history] kiuj bedaŭrinde difirencias en sia komenca parto, do nealireble per la nuna teknika pritraktado de IP-intervaloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 08:04, 19 sep. 2024 (UTC) ::Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 semajnoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Probable ne problema uzanto == La jena homo protestis kontraŭ forbaro, asertante ke li trans diverslingvaj projektoj kontraŭagas vandalismon. La kazo estas kontrolenda: * {{uzanto2|Tanbiruzzaman}} --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 31 okt. 2024 (UTC) == Paĝo "[[oscedo]]" == La paĝo ŝajne aparte invitas vandalojn al vandalado. * {{uzanto2|WhiteTianabela}} idiota vandalado je 2024-10-24: mi loke forbaris la homon por jaro * {{uzanto2|46.173.211.221}} je 2024-10-24: jam estis globale forbarita por jaro, sed mi protektis la paĝon kontraŭ plua redaktado de neensalutintoj Estas amaseo da pli fruaj vandaladoj, al kiuj ni tute ne reagis, sed plj multaj el la kontoj aŭ IP-adresoj estas globale forbaritaj. Probable ĉiam estis la sama homo, kiu simple per ĉiam novaj nomoj maĉas la saman paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 6 nov. 2024 (UTC) == Paĝo "[[hejma kapro]]" == La paĝo altiras iun fiulon kiu redaktadas sub diversaj kontoj kaj IP-adresoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:36, 6 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "RG72" == {{uzanto2|RG72}} Pravigo: daŭra insultado kaj personaj atakoj kontraŭ min kaj aliaj uznatoj, rompo de [[:en:Wikipedia:No personal attacks]] [[Vikipedio:Neniu persona atako]] [[m:No personal attacks]] [[m:Incivility]]. Ekzemploj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924922 VP:FA] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924039 VP:FA] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=prev&oldid=694676 2018-10-20 "Ĉu vi ne vidas diferencon inter krei kaj detrui?"] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3AKandidati%C4%9Doj&diff=1185344&oldid=1185240 2023-Nov-12-12] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&diff=prev&oldid=1185333 persona atako kontaux mi kun minaco pri forbaro: "Do kiam vi likvidos viajn fuŝojn?" ..."vandalitajn de vi. Same en la aliaj artikoloj. Ĉu vi mem likvidos viajn vandalaĵojn aŭ tion devos plenumi iu alia? Ĉu vi komprenas ke vandalismo estas punenda per forbaro?"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Miscellaneous&diff=prev&oldid=26339503 "psychologists and psychiatrists should be doing"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&diff=prev&oldid=26103986 "endless stream of accusations and paranoid fears"] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=10-a_de_aprilo&type=revision&diff=7154524&oldid=7153129 "Mi forigis paranojajn fantaziaĵojn"]. Vidu ankaŭ [[Uzanto:RG72/Cenzuro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:47, 19 nov. 2024 (UTC) {{kom}} Mi ne komentos la peton mem, kiu estas evidente absurda kaj kontraŭregula (postuli forbaron de Vikipedio-uzanto pro liaj kvazaŭ malĝentilaj diroj en Vikivortaro estas stulte, same ne ekzistas malpermeso al uzanto meti en sian personan spacon malneton de redaktota artikolo). Mi demandos pri la kerno de tiu ĉi afero. El la supre prezentitaj ekzemploj videblas ke la problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu li sukcesis forpeli ĉiujn kontribuantojn. Pro sia agresemo li finfine estis senigita je administranta posteno fare de la centra administracio de Vikimedio. Li certe nenion komprenis kaj al ĉiu kritiko plu reagas per histeriaj politikaj fantazioj pri [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=next&oldid=901096 politikaj murdoj en Rusio], [https://eo.wiktionary.org/wiki/Uzanta_diskuto:Taylor_49#Fu%C5%9Dado_de_tradukoj rusia prezidanto] kaj eĉ pri [[Specialaĵo:Daŭra_ligilo/1063953#KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj|KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj]] kaj obsedaj rakontoj pri sia seksa vivo. La ulo agresema kaj venĝema, li komencis ataki min en Vikipedio kaj ĉi tie li mirinde trovis por si unikan eblecon senpune rompi la Vikipediajn regulojn. Antaŭjare li aktive kontribuis al la [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Fina_solvo|tute kontraŭregula]] [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|proceduro de mia maladministrantistigo]]. Antaŭ nelonge li same aktive postulis forigi unu el miaj artikoloj — kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj en Inguŝio|sukcesis denove]]. Mi avertis ke uloj kiel li haltas neniam kaj jen li postulas mian forbaron por definitive venĝi min kaj silentigi la lastan voĉon, kiu ankoraŭ kuraĝas kontraŭstari al lia strebo transformi ankaŭ Vikipedion je la speco de Vikivortaro, do je lia persona ludejo, kie li senhalte kaj sensence modifos kaj (plejparte) forigos la enhavon laŭe al siaj malstabilaj kapricoj, forpelinte ĉiujn obstaklulojn. Li [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Taylor 49|jam provis]] akiri administrantan postenon ĉi tie, sed malsukcesis (la voĉdono devis esti fermita antaŭ duonjaro, sed tio ne okazis ĝis nun). Sed li sendube provos denove kaj denove, ja tiaj uloj haltas neniam ĝis ili akiros la potencon — aŭ estos haltigitaj kaj forigitaj el la normala homa komunumo, bazita sur reguloj kaj reciproka estimo, ne arbitreco kaj histeria agresemo. Jam venis tempo decidi la sorton de nia Vikipedio. Ĉu ni plu kreos la enciklopedion aŭ definitive donacos ĝin al la uloj, venintaj ĉi tien ne por krei kaj kunlabori, sed por ataki, insulti, persekuti, histerii, detrui? Necesas esti ekstreme naiva por kredi ke tiu ĉi [[Makartismo|makartisma]] kampanjo estos la lasta. Ne, tio estas nura komenco kaj sekvaj viktimoj de tiaj atakoj estos uzantoj kaj administrantoj, kiu silentis ĝis nun. Kiel historiisto mi esploris Stalin-reprezaliojn, do mi vidas ke la atakintoj sekvas la saman skemon kiel iliaj antaŭuloj-stalinistoj: unue ili maldungis homon, poste eksigis lin el partio, poste arestis kaj fine sendis al prizono aŭ mortpafis. Estas neimageble vidi ke tio okazas cent jarojn poste en Esperanta (!) Vikipedio. Fine mi memorigas la [[Unue ili la judojn venigis|vortojn]] de [[Martin Niemöller]] kiun devas koni ĉiu inteligenta homo: :Kiam la nazioj forportis la komunistojn, mi silentis; mi ja ne estis komunisto. :Kiam ili enkarcerigis la socialdemokratojn, mi silentis; mi ja ne estis socialdemokrato. :Kiam ili forportis la sindikatanojn, mi ne protestis; mi ja ne estis sindikatano. :Kiam ili forportis min, restis neniu plu, kiu povis protesti. Sapienti sat. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:23, 20 nov. 2024 (UTC) :Mi bedaŭras tiajn konfliktojn, aparte inter aktivaj esperantistoj kaj vikipediistoj. Mi alvokas repacigon kaj klopodon mildigi la vortajn akuzojn kaj kontraŭstarojn. Forbarado eble utilas kontraŭ fremduloj kiuj volas entrudiĝi en tute nekontrolitan medion, sed por aktiva vikipediisto, tio ne utilus; ĉar post forbaro sufiĉus nur malfermi novan konton (tion faris eĉ konata fuŝulo). Necesos tiam forbari la komputilon, sed oni povas uzi alian komputilon ktp. Plej bone estus repacigi la sintenojn kaj klopodi labori alikampen; mi celas, ke estas tiom da ampleksaj kampoj en Vikipedio, ke se okazas konfliktoj, ĉu pro lingvo ĉu pro enhavo, des pli bone agadi en aliaj kampoj, anstataŭe pri Stalino aŭ Rusio, oni povas iri al filmoj, birdoj, fiŝoj, havendaj artikoloj ktp ktp. Korektoj indas kaj endas, sed se tio rezultos en polemiko, eble indos labori aliel. Tio estas nur tre persona opinio, ĉar por juste agadi oni devus kontroli tre etendigitan kazon, kaj mi preferas pli efike labori produktive. Ekzemple mi apenaŭ eniris en Vikivortaro. Oni ne povas esti ĉie, nur Dio, sed mi dubas prie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 20 nov. 2024 (UTC) ::Bedaŭrinde tiu ĉi strategio de evitado de la konfliktoj ne efikis. Mi neniam interesiĝis pri la kontribuoj de Taylor 49, kio estis facile ĉar li fakte verkas nenion, nur senhalte modifas kaj forigas la enhavon, kreitan de la aliaj. En Vikivortaro mi nur demandis lin kiucele li vandalis miajn artikolojn kaj petis lin restarigi ilian noramalan staton — la histerian reagon vi mem povas legi laŭ supraj ligiloj. En Vikipedio mi eĉ ne unufoje kontaktis lin, sed li plu min ĉasas venĝante pro tiuj riproĉoj en Vikivortaro kaj senhalte postulante mian maladministrantigon (sukcese), forigon de miaj artikoloj (sukcese) kaj nun mian forbaron (sukcese?). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:23, 20 nov. 2024 (UTC) :::Ĝustas ke ĉe ni estas la [[imperativo|imperativa alvoko]] [[VP:ATAKO|Ne faru personajn atakojn en Vikipedio! Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!]] kaj ke "ripetita aŭ granda persona atako povus konduki al [[VP:RF|forbaro]]". Mi konsentas ke la ekzemploj cititaj el vikipedio de Taylor estis personaj atakoj, kaj same konsentas ke se uzanto "nomas alian vikipediiston ''rusaĉo'', diras ke la rusa lingvo devas esti forigita ĉar ĝi estas nur fuŝa versio de la ukraina", tio estus same persona (kaj kolektiva) atako. Laŭ mia scio ni ĉiuj ĉi tie estas plenkreskaj, kaj kompreneble ne estas pravigo de atako se oni argumentus "sed la alia jam kvinfoje atakis". Al la akrigo de la situacio fakte kontribuas vi mem, Stanislavo, ĉar vi ofte perceptas agadon malsame ol estis: maladministrantigis vin ne Taylor, sed plimulto de diversaj uzantoj post pena diskuto, kaj la forigon de la teksto kiun vi nun reenigis sub nomo [[Uzanto:RG72/Cenzuro|"Cenzuro" (!)]] ankaŭ ne plenumis Taylor, kiu nur atentigis pri dubindeco de la teksto, sed ĉefe tri uzantoj devene el ekssovetiaj landoj (el Rusio, Litovio kaj Ĉednestrio, do ekse [[Moldava SSR]]), kiuj ĉiuj tute ne rilatas al Taylor, sed kiuj ĉi tie koncentriĝis "komenti la enhavon, ne la kontribuanton". Tial mi nun nur vidas eblecon lasi la malnovajn ofendojn, sen forbaro, kaj alvokas diskutigi ĉiun eblan novan personan atakon tuj ĉi tie, por ke oni povas tuj reagi. Mi esperas ke ne necesos amplekse ĉi tie diskuti, ĉar mi juĝas tion ĝena malŝparo de vivo-tempo, sed pretas ĉi tie trakti freŝajn atakojn, ankaŭ per simbola forbaro de semajno aŭ monato, post kiam estis unua averto. Kaj mi nun jam vortumas tian unuan averton al vi ambaŭ, Stanislavo kaj Taylor. Krome, mi atentigas ke estis mi kiu fine devis forigi la tekston "Rusoj en Inguŝio", kaj mi kiel administranto sentas min persone atakata de Stanislavo per la demagogia titolo "Cenzuro", laŭ kiu li reenigis la forigitan tekston. Mi persone povas toleri se oni ĉirkaŭvojas forigon de teksto, se oni reenigas ĝin al paĝo "Uzanto:RG72/Rusoj en Inguŝio", sed mi ne toleros la titolon "Cenzuro", kiun mi komprenas rekta persona atako al mi. Fine mi pensas ke estas misuzo de la justulo [[Martin Niemöller]] entiri lin en la retorikon ĉi tie - s-ro Niemöller kontraŭis milionojn da murdoj en fia diktaturo, kaj kompari la atentigon pri [[Vikipedio:Neniu persona atako]] al tio estas, milde dirite, ekstrema troigo. Do, mi nun estas {{kontraŭ|kontraŭ}} forbaro pro la eksaj ofendoj, sed '''alvokas''' ekde nun forte bridi sin por ne pluofendi, alvokas pri ŝovo de la reenigita teksto for de demagogia titolo "Cenzuro" (aliel ankaŭ administranto povas fari tion, sendepende ke la paĝo estas en persona spaco, kaj kompreneble povas esti ke fine la komunumo decidos forigi la paĝon de la persona spaco), kaj '''alvokas''' diskutigi estontajn atakojn rekte ĉi tie, kun ebleco ankaŭ forbari uzanton, prefere dumtempe, simbole, nur en kazo de obstina pluofendado malgraŭ jam dumtempa forbaro ankaŭ definitive. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:57, 20 nov. 2024 (UTC) Kelkaj rimarkoj: # Mi ne ofendis Taylor, ja demando "kial vi vandalas miajn artikolojn?" certe ne estas ofendo, ĉu ne? Kontribuante al Vikipedio 14 jarojn, mi interagis kun centoj da vikipediistoj kaj neniam iu ajn plendis ke mi ofendis lin. Estus strange se mi subite atakus la ulon pri kies ekzisto mi eksciis nur post kiam li vandalis miajn tekstojn. # La ideo ke valideco de opinio dependas de historia geografio estas nova, sed interesa. Do ekde nun mi scios ke mia opinio ekzemple pri Litovio kaj Finnlando estas speciale valora ĉar iam tiuj ĉi teritorioj estis parto de la Rusia imperio. # Ulo, iniciatinda mian maladministrantigon, malkaŝe argumentis ke tio okazu ĉar li konsideras miajn politikajn vidpunktojn malĝustaj. Tio tute evidente estis rompo de la Vikipediaj reguloj kaj ne gravas kiom da voĉoj li venigis por garantii tiun ĉi rompon. Dura lex sed lex. # Forigo de mia artikolo estis same kontraŭregula, ĉar la iniciatinto malsukcesis pruvi siajn argumentojn (malneŭtraleco kaj manko de fontoj), do tio estis evidenta ago de cenzuro. Tamen se tiu ĉi vorto tro ĝenas vin, mi alinomos la paĝon al ''Arĥivo''. Mi ne imagis tioman sentemon de via flanko, ja ni ĉiuj konas vikipediiston, kiu inundis la pritagajn artikolojn per rubaĵaj (mis)informoj kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" — kaj vi neniam riproĉis lin pri tio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:53, 21 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun kontraŭas al la forbaro. Se la situacio plimalboniĝos, mi donos plian komenton. Ne forgesu [[VP:AMO]].-- [[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 20:57, 20 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} - Nun kontraŭ. Mi ŝatus, ke la konfliktoj ĉesu. Ni devas spuri specifajn problemajn redaktojn, ne la rilatojn de homoj. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 16:23, 24 nov. 2024 (UTC) : {{kom}} La respondo de RG72 estas kiel kutime agresema kaj insulta, ekzemple "problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu '''li''' sukcesis forpeli" "Taylor 49, kio estis facile ĉar '''li''' fakte verkas nenion". RG72 daŭrigas kun kaj absurdaj falsaj akuzoj (ne estis mi kiu forigis la paĝon [[Rusoj en Inguŝio]], ĉu?), kaj insultoj, kaj misseksigado. Vidu supre, mi ne plu respondos en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:37, 27 nov. 2024 (UTC) :: {{kom}} Nenio nova en la mondo. La suno lumas, la akvo fluas, Taylor 49 [...] plendas [...]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:57, 28 nov. 2024 (UTC) ::: {{kom}} {{re|RG72}} Mi ripete atentigas pri la regulara frazo "Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!" Tio ankaŭ rilatas al via provoka komento de hieraŭ, kiun mi en kunteksto juĝas komento de la kontribuanto, ne de la enhavo. Via deeskaliĝo en la konflikto estas nepre bezonata, kaj vi ĉi tie ricevis nur tiom da subteno kontraŭ forbaro, ĉar sendube ĉiuj aktivaj kontribuantoj certas ke vi kapablas redakti sen ofendoj - tamen la kredo ke vi principe kapablas pri tio ne sufiĉas, vi devas ankaŭ apliki redaktan diplomation. Alikaze ni revenos al diskutoj pri via forbaro, kion mi konsiderus ĝenan malŝparon da energio. Kaj mi efektive fortege riproĉas la uzanton kiu inundis la esperantajn pritagajn artikolojn per naciisma propagando kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" - eble mi tro malfrue vere koncentriĝis pri la ĝena naciisma redaktado en la principe almenaŭ neŭtrala ĝis sennaciisma esperanta projekto, tro malfrue bremsis la agadon kaj per ĝena malŝparo de multaj laborhoroj komencis forigi la neakcepteblan propagandon, ĉar tiu ne sufiĉe frua kontraŭago signifis ke la forigenda materialo iĝis tre multa. Ĉiukaze la homo almenaŭ per sia konto ekde duonjaro ne plu daŭrigas sian propagandan mision: nun ankoraŭ forbari lin, nur pro pedagogio, ne sencus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 29 nov. 2024 (UTC) :::: {{kom}} Mi ĝojas ke finfine vi agnoskis ke en Vikipediaj diskutoj oni priparolu nur la agojn, ne la agantojn. Estas strange ke vi ne faris tion kiam la konata al vi ulo lanĉis kampanjon de mia maladministrantigo prezentinte kiel solan argumenton ke li ne ŝatas miajn politikajn vidpunktojn, do li ne ŝatas la personon, ne liajn agojn. Mi ĝojas ke vi finfine haltigis la agadon de alia uzanto, inundinta Vikipedion per nacisma propagando kaj ksenofobiaj fantaziaĵoj (plejparte rusofobiaj, sed foje ankaŭ antisemitismaj). Mi ne postulis lian forbaron, sufiĉas ke lia vandalado ĉesis. Estas strange nur ke vi ignoris kiam la konata al vi fanatika triopo akuzis min pri cenzuro ĝuste pro forsarkado de tiuj ĉi naciismaĵoj kaj ksenofobiaĵoj, kaj tio servis kiel ilia dua argumento por mia maladministrantigo. Se Vikipedio estas bazita sur reguloj, ili la samaj por ĉiuj. :::: Rilate ''Taylor 49'' mi nur ironiis leĝere, ĉar trakti serioze lian obsedon je propra seksa vivo mi ne povas, ja mi estas historiisto, do apartenas al la malĝusta fako. Espereble iam vi ĉesigos ankaŭ tiun ĉi tutevidente kontraŭregulan aktivadon kaj instruos lin ke lia seksa vivo estas lia persona afero kiu interesas neniun ĉi tie kaj ke se li ne ŝatas kiel Esperanto lin nomas, li simple elektu alian lingvon, pli komfortan por li. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:45, 30 nov. 2024 (UTC) ::::Mi neniam legis ajnan komenton de Taylor 49 pri sia propra seksa vivo. Kion mi legas, kaj pri tio mi ankaŭ konfliktis kun Taylor, estas ke Taylor ne nur aplikas la ne (jam) esperantan silabon "ri" pri si mem, sed komence aplikis tion al ĉiaj homoj, pri kies seksa identeco ne povas esti dubo: se iu uzanto klare indikis sian sekson en la vikipediaj preferoj, kaj Taylor perfekte sccias kiel malkovri tion, aŭ kiam en vikidatumaro pri iu ajn homo estas indiko ke temas pri viro aŭ virino, tiam sendube aplikendas pronomoj li respektive ŝi. Taylor ne estas la sola vikipediisto, kiu forte pledas pri uzo de alternativa estonta pronomo ri por tiuj homoj kiuj persone insistas ne konsideriĝi viroj kaj ne virinoj. Do temas pri socia konstruaĵo, ĉar en biologio ĉiu homo estas vira (kromosomoj XY) aŭ ina (kromosomoj XX): eĉ tiuj kun deviaj [[Sindromo de Klinefelter|kromosomoj XXY]] laŭ genetiko konsideratas masklaj. Mi povas akcepti pri ĉiu vikipediano, ke tiu ne devas nepre malkaŝi sian biologian sekson aŭ elektitan socian rolon, ĉar oni rajtas esti tute anonima, ne devas malkaŝi sian nomon, sekve pri iuj ensalutintaj uzantoj kaj pri ĉiuj kiuj redaktas plene anonime sub IP-adresoj, mi ne konas la gramatikan sekson. Tio estas anonimeco. Klaras ke pri oficialigo de la silabo "ri" kiel plia e-lingva pronomo ne decidos redaktantoj de iu ajn retejo, ankaŭ ne de vikipedio, kaj same klaras ke Vikipedio ofertas tiun gradon de anonimeco kiun uzanto deziras. Tute klaras krome, ke la temo estas sentoplena por Taylor kaj ankaŭ por iuj aliaj uzantoj: tial neniu uzanto estas devigita uzi la silabon "ri" kvazaŭ pronomo, nek mi nek vi nek iu ajn, sed tamen necesas pie kaj kolegece trakti la temon - tial ĝi ne tre taŭgas por forta ironio. Tio ĝuste estas kio ĝenis min en via hieraŭa noto. Se vi havas ekzemplon, kiam Taylor komentis pri sia seksa vivo, montru ĝin, mi neniam vidis ion tian kaj ne povas imagi ke tia ekzemplo ekzistus. Kaj pri la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|diskuto pri via administreco]]: vi scias ke mi estis la sola kiu sume voĉis sindetene, ĉar mi estis tiom ambigua vidante same fortajn argumentojn por kiom kontraŭ - tion mi tiam notis. Mi '''ne''' havis la impreson ke viaj agoj kontraŭ la misuzo de la tagaj mondpolitikaj listoj en vikipedio al propagando kaj forta troreprezentiĝo de polaj temoj (kiam unufoje pola skiisto gajnas konkurson, tio estos vaste raportata en mondpolitikaj eventoj, se ĉeĥa aŭ slovaka, slovena aŭ sveda skiisto same gajnas konkurson, tio tute ne interesas) estis argumentoj en la diskuto pri via administreco. Se mi preterlegis ion, vi povas ankaŭ nomi al mi la konkretan lokon. Certe ni ĉiuj sambone konas la [[Vikipedio:Regularo pri forbaro|regulojn pri forbaro]], daŭre ne plenumiĝas la kondiĉoj pri forbaro, sed necesas adapti la redaktojn al ne-ofendaj komentoj. Se tio post ripeta admono ne funkcios, tiam necesos rapide decidi pri forbaro, notinte aktualajn mispaŝojn. Sed tia forbaro, ĉar unua, ankaŭ estus nur simbola, por horoj aŭ tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) :{{por}} RG72 devas esti fobarita (en du projektoj) pri kontraŭrajta renoviĝo de forigita artikolo en Vikipedio kaj verkado de malneŭtralaj artikoloj en Vikinovaĵoj.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 10:09, 30 nov. 2024 (UTC) ::Kara Fenikals, vi povas tute libere prezenti vian opinion ĉi tie. Tamen mi koncize volas reagi al via noto: se iu revenigas forigitan artikolon en sia persona uzanta spaco, tiam tio ne estas kontraŭrajta - jes eblas ankoraŭ plibonigi la tekston kiun ĝis la forigo evidente ne eblis plibonigi al stato akceptebla por plimulto de la partoprenintaj uzantoj. Kio nur ne permeseblas, estas laŭta ofendo ke la komunumo fie kaj bandite cenzuris la tekston. Kaj due, povas esti ke en Vikinovaĵoj ne estas sufiĉe evoluintaj iloj por diskuti pri propagandecaj, ĝenerale malneŭtralaj tekstoj. Sed ĉiukaze Vikipedio kaj Vikinovaĵoj estas sendependaj projektoj. Eblas noti ĉi tie personan opinion, ke oni forte malkonsentas pri ago de uzanto en Vikinovaĵoj, Vikivojaĝo, Vikifontaro, Vikivortaro ktp., sed uzi tiun nekontenton cele al puna forbaro de uzanto el Vikipedio laŭ mi ne eblas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "Fenikals" == {{uzanto2|Fenikals}} [[Uzanto:Fenikals|Uzanto:Fenikals]] regule rompas plurajn regulojn de Vikipedio: # Li [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|postulis maladministrantigon]] de alia uzanto, argumentinte per ties malplaĉaj politikaj vidpunktoj, do pro politikaj kaj personaj motivoj. # Li spamis la [[Uzanto:RG72|Uzanton RG72]] per mesaĝoj politikaj kaj personaj, interalie minacante lin per FSB-reprezalioj se li plu partoprenos en la ĵurnalisma projekto [[Tutmondaj Voĉoj]]. # Li regule enigas falsajn informojn laŭajn al liaj politikaj vidpunktoj, ekzemple: ## en [[Sud-Osetio]] li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Sud-Osetio&diff=next&oldid=8911022 modifis la tekston], aldoninte aserton ke la militon en Sud-Osetio en 2008 komencis Rusio dum esplorado de Eŭropa Unio [http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_09_09_iiffmgc_report.pdf klare konkludis] ke la militon komencis Kartvelio. ## En alia artikolo li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Bombaj_atencoj_kontra%C5%AD_lo%C4%9Dejoj_en_Rusio&diff=prev&oldid=8902785 nomis la ulojn], murdintajn en 2002 kelkdek homoj per eksplodigo de loĝejoj, ne "teroristoj" sed "rezistantoj"; [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_%C4%88e%C4%89enia_milito&diff=prev&oldid=8875116 similaj fuŝoj] # Li regule cenzuras Vikipedion, forigante malplaĉajn informojn, ekzemple: ## el artikolo pri batalo kontraŭ islamistoj li forigis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2002)&diff=prev&oldid=8875092 ateston de militkrimoj] faritaj de muĝahidoj; ## el artikolo pri atako de teroristoj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2000)&diff=prev&oldid=8875097 forigis riproĉon] fare altrangulo, multe helpinta al ĉeĉenaj rifuĝintoj kaj ŝokita de tia atako en sia regiono. ## el artikolo pri ukraina prezidanto li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Volodimir_Zelenskij&diff=prev&oldid=8573844 forigis menciojn] de ties kritiko en eŭropa gazeto ## el alia artikolo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=prev&oldid=8472015 li forigis] komplete sekcion "Rusofobio", malgraŭ referenco al aŭtoritata fonto, kun klarigo "tiu ne ekzistas" # Li lanĉas redaktomilitojn, ekzemple li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=25-a_de_februaro&diff=prev&oldid=8827820 nuligis mian redakton] en artikolo, celintan forigi rubajn misinformojn pri kies forigo konsentas ankaŭ almenaŭ unu administranto, ĝis nun plenumanta tian forsarkadon pro antaŭa amasa vandalado fare de naciisma uzanto; # Li trudis al pluraj artikoloj politike malneŭtralajn kaj ofte rekte falsajn informojn. ## Ekzemple li redaktis multajn biografiajn artikolojn, ŝanĝante nacian apartenon de ilia temuloj al "ukraina". Ekzemple li faris tion en [[Igor Sikorski]] kaj poste nuligis alies redaktojn. Rimarkindas ke la sekvinta [[Diskuto:Igor Sikorski]] montris ke li ne konas eĉ bazajn faktojn pri historio de Ukrainio, kio evidente grave faciligas lian redaktadon. ## en artikolo pri buĉado en Montara Karabaĥo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakro_de_Ho%C4%9Dali&diff=prev&oldid=8472696 li aldonis] ke armena flanko "falŝe raportis" (sic!) Havi tian uzanton estas granda malhonoro por iu ajn Vikipedio kaj duobla malhonoro por Vikipedio en Esperanto, konsiderata lingvo de paco kaj amikeco, ne de naciismo kaj agresemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:45, 30 nov. 2024 (UTC) :Mi nun tiom detale notis la antaŭan diskuton, ke ne sufiĉas mia tempo esplori la akuzojn tie. Tio do venos pli poste. Kompreneble ĉiu ajn povas jam ekhavi opinion - mi nur volas eviti la impreson ke mi fokusigas pri akuzoj kontraŭ unu uzanto kaj plene ignoras akuzojn kontraŭ alia uzanto, kvankam la diskutoj estas tuj najbaraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:51, 30 nov. 2024 (UTC) :: {{kontraŭ}} forbaro de uzanto "Fenikals", ĉar la proponinto de forbaro same ofte verkis forte maneŭtralajn artikolojn ([[Rusoj en Inguŝio]] -> [[Uzanto:RG72/Cenzuro]], [[n:eo:KGB kaj FSB kontraŭ spionoj kaj teroristoj en Siberio|terorismo]], [[eo:n:“Ŝajnas_al_mi_ke_mi_sonĝas...”:_patrino_kaj_filo_fuĝis_el_Ĥersona_provinco_al_Tjumeno|rifuĝintoj bonvenataj]]), kaj eĉ pli grave atakadis aliajn vikianojn. Mi esperas ke uzanto "Fenikals" estonte ne plu uzos vikipedion kiel batalkampo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:58, 2 dec. 2024 (UTC) :::{{kom}} La argumento estas absurda laŭ sia logiko ("ni ignoru unu regulrompon ĉar okazis ankaŭ aliaj"), formo (referenco al Vikinovaĵoj en Vikipedio) kaj enhavo (nomi "malneŭtralaj" artikolon pri etna grupo, intervjuon kun historiisto kaj raportaĵon pri ukrainaj rifuĝintoj estas ekster ĉia racia konsiderado). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:41, 2 dec. 2024 (UTC) {{Kom}} Post 4 monatoj bedaŭrinde nenio estis farita, do la koncernulo revenis kaj daŭrigas siajn fanatikajn atakojn. Ĉi-foje li [https://eo.wikinews.org/wiki/Vikinova%C4%B5oj:Diskutejo#Propono_pri_la_fermo atakis Vikinovaĵojn], postulinte likvidi la tutan projekton kaj cenzuri ĝian enhavon (kompreneble pro "porrusia propagando"). Antaŭ jaroj mi iniciatis elkoviĝon de la projekto, alvokinte plurajn vikipediistojn subteni ĝin voĉdone. Dum jaroj mi kaj aliaj esperantitoj kontribuis al ĝi, verkinte pli ol 1000 artikolojn. Nun ĉio ĉi estas endanĝerigita pro la fanatikulo, apenaŭ balbutanta Esperanton kaj eĉ en Vikipedio dum 5 jaroj farinta nurajn mil redaktojn, plejparte neniodirajn kaj politike motivitajn. Estas tute evidente ke temas pri politika cenzuro kaj ĉi-foje ankaŭ pri persona persekutado. Li jam lanĉis [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Administrantoj/forigo_de_rajtoj/RG72 kalumnian kampanjon] kontraŭ mi (malkaŝe politike motivitan) kaj nun pretas detrui la tutan projekton nur por kontentigi sian fanatikan cenzuremon kaj personan malamon. Antaŭjare li postulis eĉ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:Vila%C4%9Do_%C5%9Ctormovo.webm forigi unu el miaj videoj] el la Komunejo, argumentinte ke ĝi "estas persona kaj ne havas edukan valoron". Feliĉe oni ĝustatempe klarigis al li, ke ambaŭ argumentoj estas nulaj, sed li provas denove, jam aliloke kaj sendube provos plu, ĉar li simple ne kapablas kunlabori kaj krei — nur ataki kaj detrui. Tiaj uzantoj estas forbarendaj tutvikie kiel agresantoj kaj vandaloj. Kial la enciklopedio de ''Lingvo de Paco kaj Amikeco'' (!) plu toleras la fanatikulojn kaj vandalojn? Ĉu neniu administranto kapablas ĉesigi tion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:32, 19 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurdaj mencioj de "Paco kaj Amikeco" kaj plejparte falsaj akuzoj (pri lingvokapabloj kaj plu) de [[Vikipedio:Problemaj_uzantoj#Propono_forbari_uzanton_"RG72"|RG72]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:30, 27 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurda miskompreno de la interna ideo de Esperanto kaj subteno de la falsaj akuzoj de la alia fanatikulo. Rimarkindas ke Fenikals jam kvarfoje atakis min, malkaŝe dirinte ke li faras tion pro siaj personaj politikaj malŝatoj. Dufoje li sukcesis, lanĉinte [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|kalumnian kampanjon]] por eksigi min kiel administranton kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj_en_Inguŝio_11_17|foriginte mian artikolon]] — ambaŭfoje Esperanto-administrantoj timeme cedis al la ksenofobo, krude rompinte la regulojn kiujn ĝuste ili devus defendi. Dufoje li malsukcesis — unue en [[Tutmondaj Voĉoj]] kaj nun en [[Meta-Vikio]] — ambaŭfoje ne-Esperantaj-administrantoj rekte respondis ke mi rompis neniujn regulojn kaj liaj personaj malŝatoj estas lia persona problemo. Post tio nomi Esperanton "Lingvo de Paco kaj Amikeco" estas vere absurde. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:01, 30 mar. 2025 (UTC) {{kom}} Mi ĵus nuligis plian cenzuradon fare de Fenikals. Ĉi-foje li modifis artikolon [[Unua Ĉeĉenia milito]], celante ŝajnigi ke la milito okazis ne inter la registaro de Rusio kaj separistoj, sed inter Rusio kaj Ĉeĉenio kiel du sendependaj ŝtatoj. Ĉu sekvan fojon li skribos ke registaroj de Hispanio kaj Britio luktis ne kontraŭ ETA kaj IRA, sed kontraŭ Eŭskio kaj Nord-Irlando? Kiam tiu ĉi vandalo estos haltigita? Ĉu tiu ĉi enciklopedio havas administrantojn aŭ ĝi definitive transformiĝis je ludejo kie ĉiu ajn fanatikulo povas libere vandali la tekstojn? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 15 apr. 2025 (UTC) {{kom}} Kaj denove tiu ĉi delonge forbarenda fanatikulo lanĉis redaktomiliton, nuliginte miajn redaktojn. Kompreneble temas pri artikoloj rilataj al la rusoj/Rusio kaj ukrainoj/Ukrainio, kio estas la kerno de lia fanatika mensa universo. Kompreneble li denove trudis propagandajn stultaĵojn, ĉerpitajn el gazetaro. Kompreneble denove liajn fiagojn ignoris ĉiuj administrantoj. Kio estas kialo de la tioma toleremo? Ĉu la rusofobio kaj ksenofobio ĝenerale jam iĝis oficiala ideologio de la Esperanto-Vikipdeio? Ĉu la (iam) enciklopedia projekto definitive transformiĝis je Esperanto-versio de triarangaj eŭropaj gazetaĉoj? Ĉu iu ankoraŭ memoras por kio Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon? Malkaŝaj ksenofoboj ĉiam pli agreseme trudas siajn propagandaĵojn kaj la homoj, kiuj devus forbari ilin en la unua tago — la administrantoj — silente ignoras ĉion. Ĉu vi timas aŭ simple samopinias kun ili? La unua kazo estas hontinda, la dua stultega. Elekti inter la malhonoro kaj stulteco pjam estas hontinde, sed ŝajnas ke la alia elekteblo mankas. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2025 (UTC) {{kom}} Denove tiu ĉi fanatikulo trudas al la '''enciklopedio''' propagandaĵojn kaj lanĉas redaktomilitojn. Kian valoron havas tiu ĉi malklerulo, apenaŭ balbutanta Esperanton, ke lia daŭra vandalado estas tolerata en la internacia (!) '''enciklopedio'''? Li estas obsedita ksenofobo kaj malkaŝa adoranto de teroristoj, speciale de islamistoj, do li simple ne povos halti memstare, nur esti haltigita. Ĉu ekzistas administranto kapabla savi la enciklopedion de vandalado? Ĉu ĉiuj estas tro timemaj? Aŭ eble lia fanatika mondrigardo nun estas konsiderata normo en la socioj, al kiuj apartenas la administrantoj? Plorinda degrado. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 2 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La administrantoj denove timeme lasis la vandalon fuŝi, do li revenis kaj denove trudis al la '''enciklopedio''' siajn fanatikajn fantaziojn — ĉi-foje rakontinte en [[Sovetia-Ukrainia Milito]] pri "genocido de la ukraina nacio, genetika subpremado, socia degrado" kaj kompreneble pri siaj amataj ĉeĉenaj islamistoj. Kaj ĉiujn ĉi teruraĵojn li rakontas pri Ukrainio, kies loĝantaro en la sovetia tempo (do dum la ''genocido kaj subpremado'') duobliĝis — malgraŭ amasa migrado de ukrainoj al la aliaj respublikoj de Sovetunio por ricevi pli bonan edukon kaj laboron. Ĝis kiam daŭros tiu ĉi senpuna vandalado fare de '''patrolanto''', do la ulo respondeca pri kvalito de la '''enciklopedio'''?! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:10, 26 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La vandalo revenis kaj denove trudas al la enciklopedio siajn fanatikajn propagandaĵojn. Ĉi-foje li denove markis kiel "diktatoroj" plurajn internacie agnoskitajn ŝtatestrojn kies politiko kaj opinioj malkongruis al lia fantazia mondimago. Se post jaroj da vandalado en la esperanta enciklopedio li almenaŭ iom lernus Esperanton, li scius ke "diktatoro" estas [https://vortaro.net/#diktatoro_kdc "Eksterordinara, provizora estro de ŝtato, kun absoluta povo"], kio certe ne aplikeblas al la regantoj kies regado estis bazita sur naciaj leĝoj (sendepende de tio, ĉu ili plaĉas al iu aŭ ne) kaj ne estis provizora, nek eksterordinara. Jam unu jaro pasis ekde kiam mi atentigis pri la persista vandalado fare de tiu ĉi persono, sed neniu reago de la administrantoj sekvis. Ĉu nia enciklopedio estas rubejo, kie iu ajn propagandisto povas publikigi siajn fantaziaĵojn? Kiom longe daŭros tiu ĉi vandalado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 6 nov. 2025 (UTC) {{kom}} Ĵus mi hazarde trovis kaj nuligis plian vandalaĵon de tiu ĉi unika vandalo: en la artikolo pri la ukraina urbo [[Kostjantinivka]] li forigis informojn ĉerpitajn el [[The New York Times]], ĉar ili malkonvenis al lia fanatika mondobildo. Mi diras ke temas pri la ''unika vandalo'', ĉar ĝis neniu vandalo en tiu ĉi enciklopedio sukcesis esti identigita kiel malkaŝa vandalo kaj propagandisto jam duan jaron sinsekve kaj tamen ne esti forbarita. Evidente la administrantoj interne simpatias al li, same kiel germanaj burĝoj simpatiis al Hitlero, promesinta buĉi nur la judojn, ciganojn kaj subhomojn kiel rusoj, ukrainoj kaj poloj. Poste ili ploris sur ruinoj de siaj urboj kaj plendis ke ili ne estis nazioj, nek subtenis ilin, sed estis nuraj viktimoj de la teruraj cirkonstancoj. Ĉu la historio instruas ion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:08, 21 dec. 2025 (UTC) {{kom}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=8649512&oldid=8538182 La redakto antaŭ 18 monatoj] estas evidente malbona. Oni nepre '''ne agu tiel'''. Kaj kion pensi pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Putin&action=history la diktatoroj]? La plejmultaj diktatoroj ja estis kaj estas "agnoskitaj ŝtatestroj". Kaj kiel pensi aŭ agi pri senĉesaj personaj atakoj, trouzo de fortaj vortoj, kaj reventantaj komparoj kun Adolfo Hitlero? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:20, 28 dec. 2025 (UTC) :La vorto ''diktatoro'' havas striktan difinon en PIV, cititan supre. Neniu el la menciitaj personoj laŭis al ĝi. Same neniuj personaj atakoj miaflanke okazis, nek povus okazi ĉar mi tute ne interesiĝas pri tiu ĉi persono. Malsame ol li, kiu spamis min per mia persona konto iel trovita en Telegramo kun enormaj stultaĵoj kaj personaj trudaĵoj ("ĉu vi definitive transloĝiĝis al Kubo?"). La situacio iĝis tro teda kaj artefarite longdaŭra, kaj vere similas al tiu en Germanio en la 1930-aj kiam la same agresemaj kaj persistaj fanatikuloj ne estis haltigitaj de tiamaj germanaj administrantoj, ĉar interne ili simpatiis al ilia ksenofobio kaj esperis ke la solaj viktimoj estos nur judoj, komunistoj, gejoj, slavoj kaj aliaj [[subhomo]]j. La historio ripetiĝas kaj evidente eĉ germanoj ne lernis ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:43, 28 dec. 2025 (UTC) ==Anglalingvaj perfortparoloj== Uzanto aperis nur por fari ekstremismajn alvokojn en la angla lingvo kontraŭ palestinanoj kaj islamanoj. Ĝis nun faris [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Ctato_Palestino&diff=prev&oldid=9039006 unu solan redakton]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:06, 6 mar. 2025 (UTC) : [[:m:Special:CentralAuth/Zwangsumbenennung-2025-03-18]] nenio nova ekde tiam. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 27 mar. 2025 (UTC) :: Daŭre nenio nova ekde tiam (kvankam ne, ne plu?, ekzistas ĝenerala konto por "Zwangsumbenennung-2025-03-18"), sed en wiki.eo la konto ankoraŭ estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:15, 18 apr. 2025 (UTC) ::: Mi kredas, ke [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Zwangsumbenennung26-12-2020 ĉi tiu estas la sama nazia fuŝulo: "Zwangsumbenennung26-12-2020" ĉe Turka Vikipedio]. Mi trovis tiun nomon sub mistera parametro "offset" en lia paĝo pri uzantrajtoj. https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Listo_de_uzantoj&username=Zwangsumbenennung-2025-03-18&dir=prev&offset=Zwangsumbenennung26-12-2020&limit=1 Tiu parametro aperis, kiam mi iris du paĝojn antaŭen. [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:03, 30 jun. 2025 (UTC) :::: Kaj kvar antaŭajn uzantnomojn mi trovis sammaniere: 𥐣, 😂, 𝘀𝗼𝗹𝗼 𝗲𝗻 𝗹𝗮 𝘄𝗶𝗸𝗶 kaj 𝕍𝕥𝕝𝕞𝕣𝕕. Ĉu vi kredus, ke li estas forbarita de la germana Vikipedio? [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:24, 30 jun. 2025 (UTC) == Anonimaj redaktoj de [[Pär Sundberg]] == Pluraj anonimaj redaktantoj ade aldonas malplenajn listerojn al [[Pär Sundberg]], kun svedlingvaj datoj en la resumo. Tre mistere, sed klare senutile. Mi proponas forbari tiujn adresojn, kaj protekti la artikolon kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:48, 31 mar. 2025 (UTC) : {{forte por}} protekto kontraŭ anonimaj redaktoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:28, 31 mar. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025-03-31 per LiMr. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Hodiaŭ finiĝas la protekto de tiu paĝo. Ni atentu ĉu la strangaj redaktoj rekomenciĝos! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:29, 1 jul. 2025 (UTC) == Forbarenda IP-vandalo == [[Specialaĵo:Kontribuoj/49.175.171.71]] sed ne porcxiam, eble 3 monatoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:29, 4 maj. 2025 (UTC) ==Ne-esperanta enhavo== [[Uzanto:Orthoonto]] aldonis al tri artikoloj tekston en iu skandinava lingvo, kaj al alia senfontan aserton pri la matematikaj kapabloj de novaj AI, kies enciklopedian gravon mi dubas. Ŝajnas al mi tro frue por diri, ĉu la intencoj de la homo estas bonaj, sed mi lasis mesaĝon sur lia/ŝia diskutopaĝo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:34, 11 maj. 2025 (UTC) : Bona atentigo. Dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == Grandparte fuŝaj redaktoj aparte pri la Filipinoj inter 2011 kaj 2021 (kaj pli da fuŝoj pri Esperanto en Vikidatumoj) == Komence de januaro 2018 uzanto kun la longa nomo "[[Specialaĵo:Kontribuoj/uzanto:Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa|Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa]]" (iam ankaŭe la konto nomiĝis "Pare Mo") movis paĝon Davaa Regiono al [[Dabaa Regiono]] kaj notis "preskaŭ" en Esperanto: "V se pronuncia como B en español". La homo ankaŭ ŝatis renomigi multajn aliajn esperantajn vortojn (nur 36 rekte en la loka projekto, sed pli multajn en vikidatumoj, kie ankoraŭ pli malfacilas rimarki la manipulojn), egale ke la uzanto eĉ ne helpe de aŭtomata tradukilo sukcesis enmeti unusolan frazon en Esperanto. Sed evidente eblas konsideri sin elstara Esperanto-vortaristo ankaŭ sen ajna kono de la lingvo. Tamen estas alarma averto el vikidatumoj kaj de la vikimedia sistemo ĝenerala: '''[[dosiero:OOjs UI icon alert image warning.svg|18ra]] <span style="color:red"> This account is globally locked. - La konto estas globale forbarita'''</span>. Do la homo en multaj vikipediaj projektoj mise agadis, grandkvante vandalis, kaj liaj agoj vere ne konsiderindas "aŭtoritataj kontribuoj". Tial mi konsideras ĝenerale malfari la kapricajn "plibonigojn" de la forbarito. Ĉi tie do la argumento estas ke hispane la v prononciĝas kiel esperanta "b", aŭ en [[Kezonurbo]], dubinde plibonigita al Kesonurbo, "ke z hispane prononciĝas kiel s esperante" - tio eĉ ne veras, norme ĝi sonas kiel θ, nur dialekte foje kiel s aŭ iu sibla sono inter ambaŭ. Tiu argumento nur sufiĉus por aldono de prononcindiko inter rektangulaj krampoj, eventuale por prezento de sia nova propono kun verva esperanta argumentado en VP:AA, sed ne por kaŝa alinomado de paĝoj el aliaj homoj aŭ ŝanĝadoj en Vikidatumoj. En plej multaj eŭropaj lingvoj inkluzive de la cirile skribataj tamen estas "v", kaj ke li mem ĝustigis la lingvonomojn "[[cebua lingvo|cebue]]: ''Rehyon sa Dabaw''; [[tagaloga lingvo|tagale]]: ''Rehyon ng Dabaw''" ankaŭ ne konfirmeblas en la cebua kaj tagaloga vikipedioj (la esperantan adverbon "tagale" por la tagaloga la homo samtempe inventis). Kvin spertaj esperantistoj poste redaktis kaj ne rimarkis la bone kaŝitan vandalecon. Mi ni plendas, ankaŭ mi probable ne rimarkintus. Sed mi alvokas pri pli da atento nun, kiam estas averto pri tiu vandalo kiu fuŝas aliel ol nia konata finna forbarito, kies specifajn redaktojn ĉiu facile rekonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:18, 3 jun. 2025 (UTC) :Mi cetere ĵus skanis kaj ekrane pligrandigis la esperantan mapon (#22) pri la Filipinoj el la "Poŝatlaso" de 1971. Bedaŭrinde tie estas malmultaj esperantigoj, plej multaj estas nacilingve, do filipine/tagaloge notitaj. Sed por tiuj urboj, insuloj kaj kaboj, kiuj ricevis esperantan vorton en la "Poŝatlaso" de 1971, estas bone noti la referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == 176.59.164.46 == Ruslingva anonimulo, aldoninta sensencajn frazojn al [[Biblio-Globus]]. Blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:09, 26 jun. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|176.59.164.46}} 1 redakto je 22 jun. 2025 :::Kvankam estis nur unu redakto, mi forbaris la konton je 21:46, 9 sep. 2025 por daŭro de 6 monatojm por ke ene eblaj novaj mispaŝoj oni tuj vidi la eksan forbaron en la konto mem... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == 78.154.163.85 == Anonimulo, ekde majo 2025 inundinta la projekton per fuŝaj maŝintradukaĵoj de la anglalingvaj fontoj, plenaj je konspirteorioj, fantazioj kaj politika propagando. Regula forsarkado de tiuj rubaĵoj estas tre teda kaj temporaba afero. Ni protektu la '''enciklopedion''' kontraŭ fanatikuloj, ksenofoboj kaj vandaloj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:08, 17 jul. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|78.154.163.85}} sume 50 redaktoj je 13-14 jul. 2025, '''ekzemple''' ::* paĝo [[historio de Rusio]] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Historio_de_Rusio&diff=prev&oldid=9145053 vandalita, ŝajne en la baŝkira, ĉiukaze ne universale komprebla lingvo, en fuŝaj referencoj] ::*>> krome je 07:21, 14 jul. 2025 la homo la saman paĝon ampleksigis per amasa esperantlingva akuza listigo de rusaj ŝtataj militkrimoj en Ukrainio inter 2014 kaj 2024, per detalega listigo kiu estis la kvaroblo de la tuta alineo pri la 19-a jarcento. Necesus individue kontroli la asertojn kaj ekipi eventuale pridubeblajn akuzojn per eksteraj referencoj, sed ĉiukaze la eksterproporcia kvanto de teksto montras ke iu ĉi tie misuzis ĝeneralan paĝon por sia demagogio. Por tiu temo la paĝo [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] estus pli taŭga loko, tie praktike estas nur informoj pri mortigoj kaj detruoj de 2022, kvankam la milito en 2023 ĝis 2025 senŝanĝe pluardis. Sed la resuma paĝo [[historio de Rusio]] taŭags nur por ekstreme koncizigita resumo de eble 300 literoj, kaj por aldono de pli detala teksto. Sed tio ankaŭ eksplodigos la paĝon "[[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]]", oni ankaŭ povas fari novajn paĝojn "Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio en 2023" ..."en 2024", ..."en 2025". ::*>>Aliaj novkreoj kiel [[la Donanto (filmo)]] (nun ricevis avertan ŝablonon {{ŝ|polurinda}})kaj [[Verda Elefanto (film)]] estas simple nur bizaraj, strangaj ĝis strangegaj esperantaj tekstoj, pri kiuj ankoraŭ ne klaras ĉu haveblos iu volontulo kiu pretus investi horojn por savi la tekstojn. Sume mi nun supraĵe legis pli-malpli la duan duonon de la kontribuoj, inter tiuj pli-malpli 25 redaktoj estis 1 vandalaĵo kaj 1 kazo de politika propagando metita en maltaŭgan artikolon, kaj la resto estis bizaraj ĝis kompreneblaj esperantlingvaj kontribuoj. Sed ŝajnas ke la redaktado jam finiĝis je la 14-a de julio, kaj ŝajne ĝis nun ne estas alinoma anonima konto kiu daŭrigus la parte tute maltaŭgan parte dubinde utilan kontribuadon. Mi tial proponas "nur" forbaron de unu monato, kiu probable ne ĝenos la homon, ĉar tiu ĉiukaze ŝajne perdis la intereson pri la bizara redaktado, Sed se foje ekestos ankoraŭ redakto sub tiu IP-adreso, tuj eblas vidi ke ĝi jam foje estis forbarita, kaj povas rapide retrovi la malnovan kazon. ĈIUKAZE necesos ankaŭ havi la konton sub observado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 9 sep. 2025 (UTC) == ~2025-50449-5 == La sola kontribuo ĝis nun estas vandalado de Vikipedio:Artikolo de la Monato per duone kompreneblaj pornaĵoj en la hispana. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 2 sep. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|~2025-50449-5}} 1 redakto je 2 sep. 2025 :::{{re|Arbarulo|RG72}} Nur nun mi vidis viajn lastajn tri notojn. Ĉiuj scias ke ni por niaj preskaŭ 400 000 artikolaj paĝoj kaj aldonaj multaj diskutpaĝoj havas nur 10 administrantojn, el kiuj neniel ĉiuj konstante aktivas, kaj ankaŭ mi ne sidas antaŭ la komputilo, nur gapante tiun aŭ iun alian teknikan paĝon ĉu tie aperas novaj notoj. Tiel eĉ se mi mem supre aldonas noton mi ne nepre rigardas ankaŭ tute malsupre. Mi petas, aŭ kontrolu tagon post kiam vi metis noton ĉu ĝi jam traktiĝas kaj se ne, rekte alskribu min (aŭ alian tiam aktivan administranton) ke tiu forpurigas la problemon, aŭ se vi eble post tago eble ne havas tempon por vikipedio, atentigi min tuj - en mia persona diskutpaĝo, aŭ pli simple per ŝablono {{ŝ|re}}, kiel mi ĵus atentigas vin du. Superfluaj atendadoj povas havi katastrofajn sekvojn, ĉar ene de semajno vigla vandalo povas fuŝi centojn da paĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 9 sep. 2025 (UTC) Mi komprenas ke ĉiuj malmultaj administrantoj estas okupitaj kaj foje ĝojas ke mi ne plu sentas devon ĉiutage kontroli farendaĵojn en Vikipedio kiel administranto. Foje eĉ fanatikuloj kaj iliaj kontraŭregulaj fiagoj tamen faras bonajn aferojn — malbonajn por la enciklopedio, sed bonajn por enciklopedianoj)) Do mi klopodos atentigi vin kiel vi petis. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:17, 10 sep. 2025 (UTC) Mi provos memori kaj sekvi tiun konsilon. Mi ne sciis, ĉu vi sentas atentigon kiel ĝenan interrompon de viaj aliaj laboroj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:01, 10 sep. 2025 (UTC) ==~2025-35316-70 == {{re|ThomasPusch}} Anonima uzanto ~2025-35316-70 vandale kreis [[Vikipedio:Eo.wiki]]. La sola teksto estas en misliterumita hispana lingvo, "Tuj fariĝonta surprizo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:11, 21 nov. 2025 (UTC) :{{re|Arbarulo}} {{farita}} Dankon pro la atentigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 21 nov. 2025 (UTC) ==Claudio Pistilli== Mi bedaŭregas konstati problemon pri granda kontribuanto, sed [[Uzanto:Claudio Pistilli]] alŝutis amasegon da bildoj kun falsaj deklaroj pri kopirajto, tre verŝajne ankaŭ enhave misajn bildojn pri kemio. Mi klarigis pli detale ĉe [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj]]. Se iu ĉi tie spertas pri kemio, via helpo bezoniĝas por taksi la kemiajn bildojn. Ĝis kiom mi komprenas, la tekstaj kontribuoj de Claudio ŝajnas akceptindaj - nur la redaktoj koncerne bildojn estas problemaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:28, 30 jan. 2026 (UTC) :Mi diris ke la tekstaj kontribuoj de Claudio estas akceptindaj. Ve, tro frue. Li skribas tute senreferencajn artikolojn pri gotaj reĝoj, ankaŭ kun mezgrandaj viki-stilaj problemoj (artikoltemoj en grandigitaj literoj krom la kutima dikigo, nudaj eksteraj ligiloj sen referenca formato). Krome provas deturni kritikojn per troĝentilaj respondoj, sed neniel ŝanĝas sian probleman agadon: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AClaudio_Pistilli&diff=9331574&oldid=9330647]. En vikipedio honestaj malsamopiniecoj povas esti utilaj, mensogoj ne povas. ==~2026-15525-24== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-15525-24}} vandalis artikolan diskutpaĝon aldonante sensencaĵon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:36, 12 mar. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Dankon pro la rimarko kaj rimarkigo. La homo, kiu redaktis el Usono, "nur" vandalis unu paĝon, [[Diskuto:Helico (apartigilo)]], tial mi ne scias ĉu li aŭ ŝi havas sisteman intencon fuŝigi, sed klare temis pri fuŝo. Sekve mi "nur" forbaris ĝin por daŭro de unu monato. Se li revenos, kaj dua, tria redakto estos same sensencaj kiel la unua, ni povas ankaŭ konsideri pli longan forbaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:49, 12 mar. 2026 (UTC) ==~2026-16308-13== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-16308-13}} vandalis kaj/aŭ fuŝreklamis en [[IOS]], [[IFono]], [[Apple]], [[Apple I]], [[Apple II]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:48, 15 mar. 2026 (UTC) :Spamo de anonimulo. Eble estus pli efektive enmeti la du Jutubo-kanalojn al [[MediaWiki:Spam-blacklist|tiu paĝo]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:15, 15 mar. 2026 (UTC) :{{farite}}: forbarite ankaŭ ĉi tie "nur" dum unu monato, ĉar dubindas ĉu la homo estos tiom obstina reveni post pli ol unu monato, kaj se jes ŝi aŭ li povus ankaŭ reveni per alia IP_adreso. Ĉiukaze la dubinda vandala jutub-kanalo estis https://youtube.com/@thaihoangofficial-q1s. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:35, 15 mar. 2026 (UTC) ==[[Gazaa genocido]]== Saluton. Vikipediisto kun nomo en arabaj literoj metis tiun artikolon. Ĝis tiam normale, sed poste startigis redaktobatalon miskomprenante la plibonigajn modifojn kiujn faris aliaj vikipediistoj. Mi blokis ĝin dum tri tagoj, kaj li plendas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:55, 28 mar. 2026 (UTC) :Post du semajnoj li ne revenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:07, 13 apr. 2026 (UTC) ::Temis pri la konto {{uzanto2|جودت}} - nur por rekontrolo ke li vere ne revenis... Li en la esperanta branĉo nur umis de la 26-a ĝis 29-a de marto, sed en aliaj branĉoj daŭrigis misfarojn tiel ke en julio la konto estis tutmonde blokita sen tempo de eksvalidiĝo. Kialo: Misuzo en transvikioj kaj fuŝa uzo de nekontrolita transvikia maŝintradukado (''This user is globally blocked with no expiration time. Reason: Cross-wiki abuse, unsupervised crosswiki machine translation abuse''). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:58, 5 okt. 2026 (UTC) ==Uzanto:Zeaplpm== {{re|ThomasPusch}} Jen nova vandalo metis kontraŭjudajn insultojn ĉe [[Elektroniko]] kaj [[Diskuto:L. L. Zamenhof]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:40, 19 maj. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Efektive. Bone ke mi ĵus realvenis al la komputilo kaj tuj povis vidi vian noton. La konto jam estas forbarita porĉiame, kaj la ofendojn mi en sekva paŝo ankaŭ malvidigos: Faŝismaj ofendoj entute ne havu scenejon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:57, 19 maj. 2026 (UTC) ==Pli pri Claudio Pistilli== Krome li mensogas pri siaj tradukfontoj: *[[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]] *[[Diskuto:Mamerko de Katanio]] *[[Diskuto:Sozistrato de Sirakuzo]] Foje ili eĉ estas tradukoj de ''Grokipedia''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:21, 25 maj. 2026 (UTC) :Kaj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Histieo_de_Mileto&diff=prev&oldid=9383979 forigas avertoŝablonojn] ne solvinte la problemon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:50, 26 maj. 2026 (UTC) ::Plu pri tiu temo en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:20, 5 okt. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Its time to hurt all jews badly|Perfortparola uzanto]]== {{re|ThomasPusch}} Uzantnomo minacas judojn en la angla, redaktoj ofendas aliajn grupojn en la angla (malfaritaj sed ankoraŭ ne kaŝitaj).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:20, 11 sep. 2026 (UTC) :Dankon pro la atentigo pri {{uzanto2|Its time to hurt all jews badly}}. Mi okupiĝos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:03, 12 sep. 2026 (UTC) :Mi fine eĉ malvidigis la forigojn, ĉar en ili ripetiĝis la anglalingva ofendaĉa salutnomo. Nun ĉio estas pura denove. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:42, 12 sep. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Were'spablo?]]== Ŝerce vandalis ĉe [[Elon Musk]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:24, 8 okt. 2026 (UTC) 87w4d2zpeucjq4hfsx5jjt0i03ya0ai 9495102 9495101 2026-10-18T09:09:21Z ThomasPusch 1869 /* Pli pri Claudio Pistilli */ 9495102 wikitext text/x-wiki {{Mallongigo|VP:PU|VP:PROBLEMAJ}} {{/Enkonduko}} == Jen kelkaj ĝenemaj uzantoj kaj IPuloj == Saluton. Jam ekde sufiĉe da tempo ĝenas nian vikipedion sufiĉe altruda, pli malpli malserioza, supozeble psike malstabila IPulo, kiu verŝajne foje redaktis sub unu el la jenaj "nomoj" aŭ almenaŭ ie alsalutis sub tia nomo * {{uzanto2|Nenoniel}} * {{uzanto2|Uusikonto}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} Bedaŭrinde temas pri kelkaj IP-blokoj, kiuj komenciĝas jene: "46.132.", "86.114.", "86.115.", "93.106.", "109.240.", "176.72.". Ĉu eble iu havas proponon, kiel ni povus forpeli la ulon? - Antaŭ kelkaj tagoj mi eĉ kreis misuzan filtrilon, kiu eĉ jam malhelpis du redaktojn pri "kalvulo"j. Foje jam estis diversaj diskutoj en [[VP:DA]]. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:02, 8 apr. 2022 (UTC) :La IPulo {{uzanto2|109.240.9.91}} eĉ estis kaptita de la misuza filtrilo 5 kontraŭ "kalvulo", kiu fakte malhelpis al la uzanto aldoni frazon pri kalvulo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:43, 8 apr. 2022 (UTC) ::Intertempe plia gantopupo {{uzanto2|Liukas piha}} kreis artikolojn, kies forigon mi jam proponis sur [[VP:FA]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:48, 9 apr. 2022 (UTC) :::La menciita "novulo" eĉ provis aldoni ion pri "kalvulo", kiel mi ĵus povis vidi en protokolo de la misuza filtrilo 5, kaj tiel pruvis fakte, ke li estas gantopupo. Mi tial proponas forbaron. Ĉu bone? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:25, 11 apr. 2022 (UTC) ::::La menciita gantopupa uzanto {{uzanto2|Liukas piha}} intertempe eĉ estis forbarita tutvikie. Ĉu mi tuj traktu la iel rilatan [[VP:FA#Markus Rautio, Tommi Kinnunen, Veikko Törmänen, Eeva Joenpelto|proponon je forigo]]? Sed kion ni faru pri la ŝanĝiĝemaj IPuloj, kies skemon mi menciis jam la 8-an de aprilo 2022? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:46, 13 apr. 2022 (UTC) Jen denove redaktoj de IPuloj el Finnlando, supozeble elsalutinta gantopupo. Temas pri * {{uzanto2|109.240.111.98}} kies redaktoj plejparte estis malfaritaj kaj kreo estis amase forigitaj. Krome mi forbaris lin por tri tagoj. * {{uzanto2| 86.115.75.210}} same. Ĉu iu eble havas proponon kiel ni povus finfine forpeli lin por pli longa tempo? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:24, 28 apr. 2022 (UTC) Kial malbonigas Vikipedion, ke estas en Vikipedio rakontita pri kalveco? [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.251.162|86.114.251.162]] 01:38, 10 jun. 2022 (UTC) :Hodiaŭ nova gantopupo aperis, nome {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}. Pro la signifo "La sola celo de la reguloj de Vikipedio estas malobservi ilin" mi proponas porĉiaman forbaron inklude de la ceteraj gantopupoj kaj la rilataj IParoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:13, 27 jun. 2022 (UTC) ::Ĵus aperis nova gantopupo, nome {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}}. Laŭ la gugla tradukilo la uzantonomo signifas "Estas mojose fari petolojn". Ĉar tio sekvas la kutiman skemon, mi proponas la kutiman traktadon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:33, 18 aŭg. 2022 (UTC) :::Ŝajnas al mi, ke la ulo emas daŭrigi sian petoladon kreinte la uzanton {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. La uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "Uzanto naskita en 1989, kiu malatentas la regulojn de Vikipedio". Do, ni devus trakti tion kiel antaŭe menciita. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:20, 20 aŭg. 2022 (UTC) ::::Mi opinias, ke ne valoras ĉi tie demandi, kion fari. Se aperas evidentaj agoj de la forbarito Nenoniel (ĉu pri kalvuloj, ĉu pri alio) vi kiel administranto malfaru la agojn kaj tuj forbaru la uzanton aŭ ties ip-numeron (vastagame) aŭ faru ke neregistritoj aŭ freŝaj novuloj ne povu redakti la koncernan artikolon- La forbaroj validu por longa tempo. Laŭ mi jam sufiĉas iometo da suspekto por fari tion. Tiel oni sukcesis en la Finna Vikipedio iom post iom bridi lin. Kiam ĉi-jare estis vaste blokitaj liaj ip-numeraroj en la Esperanta Vikipedio, li silentis kelkan tempon kaj provis ekaktivi en la Sveda, Germana kaj Angla Vikipedioj (en ĉiu li trafis, sekzemple, ties artikolon pri Juice Leskinen). kiuj sufiĉe severe traktis liajn provojn. Kiel ĉiuj ruzaj vandaloj, li ofte faras sensignifajn aŭ (kvazaŭ)utilajn ŝanĝojn aŭ eĉ kreas ne malbonajn artikol(ĝerm)ojn. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:36, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris la tri gantopupojn {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}, {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} kaj {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:44, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris gantopupon {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:27, 10 okt. 2022 (UTC) : Ĉiuj estas forbaritaj {{farita}} == Tutvike forbarita uzanto, gantopupo de "Nenoniel" == Saluton. Mi ĵus rimarkis, ke oni eĉ tutvikie forbaris {{uzanto2|Liukas piha}}. Mi proponas, ke ni forigu ĉiujn de li kreitajn artikolojn kaj kategoriojn. Ĉu bone? - Se dum la sekvontaj tagoj neniu kontraŭas mian proponon, mi plenumos ĝin. Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:35, 12 apr. 2022 (UTC) :{{farite}} Ĉar neniu ion ajn komentis nek kontraŭis mian proponon, mi ĵus plenumis ĝin, precipe ĉar ja ekzistas propono je forigo en [[VP:FA]]. Sed kiel ni evitu reaperon de la ulo? - Ĉu iu havas ideon? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:07, 16 apr. 2022 (UTC) Jen nova gantopupo de "Nenoniel", nome {{uzanto2|Jaakkoil}} ĵus kaptita de la misuza filtrilo 5. Do, li denove provis demandi alian uzanton pri kalvulo. Sed bonŝance la filtrilo malhelpis al li konservi la mesaĝon. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:36, 29 maj. 2022 (UTC) :Simple forbari lin estas la solvo. Ke li redaktis la artikolon pri [[Juice Leskinen]] realdonante ties kalvulecon, estas por mi sufiĉa pruvo pri la identeco de Nenoniel kaj Jaakkoil. Nenoniel estis forbarita ĝis la ĉi-jara Oktobro. Same forbarendas [[Uzanto:Wikipedian säännöt_on_tehty_rikottaviksi]] kaj eble aliaj. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 14:07, 2 jun. 2022 (UTC) ::Saluton, {{re|Surfo}}. Nia loka, do [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo/block&page=Uzanto:Nenoniel ĉivikipedia protokolo] montras nur, ke Neniel estas forbarita ĝis oktobro 2022. Sed mi ĵus vidis iel, ke li estas eĉ tutvikie forbarita. Ĉu mi eble esploru la daŭron de la tutvikia forbaro? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:20, 10 jun. 2022 (UTC) ::(+) Mi ĵus vidis en la SUL-listo de {{uzanto2|Jaakkoil}}, ke li estas jam forbarita por ĉiam en la finna Vikipedio. Pro la ovumado pri kalvuloj kaj aliaj malseriozaj aferoj mi proponas fari same. Ĉu bone? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:59, 10 jun. 2022 (UTC) :::Mi ĵus forbaris {{uzanto2|Jaakkoil}} por ses monatoj, ĉar li denove provis altrudi sian neenciklopediecan rubon pri kalveco kaj kalvuloj. En kazo de nova gantopupo kaj sama aktiveco mi proponas forbari la uzantojn por ĉiam, kiel jam faris aliaj vikipedioj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:11, 27 jun. 2022 (UTC) ::::Estas globale forbarita {{farita}} === "LTA pakkoruotsi" + kalvuloj === * {{uzanto2|Surfo on kalju}} loke forbarita * {{uzanto2|Jyväskyläana kalvigxanta esperantisto}} loke forbarita * {{uzanto2|Weirdy89}} loke forbarita * {{uzanto2|Nenoniel}} globale forbarita * {{uzanto2|Liukas piha}} globale forbarita * {{uzanto2|Jaakkolei}} globale forbarita * {{uzanto2|Kummallinen tyyppi}} globale forbarita * {{uzanto2|Uusikonto}} loke forbarita * {{uzanto2|Kalvulo}} loke forbarita * {{uzanto2|J. Leinonen}} loke forbarita * {{uzanto2|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} loke forbarita * {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} loke forbarita * {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}} loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por ĉiam, * [[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.103.191]] loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por unu jaro, forbaro en jaulio 2023 plilongigita je 3 jaroj per ThomasPusch, * {{uzanto2|Jaakkoil}} loke forbarita en junio 2022 por duonjaro, en januaro 2023 por ĉiam, nun globale forbarita * {{uzanto2|Outo suomalaisukko}} globale forbarita * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä erektoituu}} loke forbarita kaj globale forbarita (je nekutima maniero) * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä kovettuu}} globale forbarita (je nekutima maniero) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.3.123]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 6-an de decembro * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16]]) multaj redaktoj ekde 2022-12-24, sed mi nur trovis subjektivajn redaktojn, nenion kio estus vandalaĵo. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.199.126]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.0.0/16]]) 2023-01-14 Moldur forigis la anonimajn redaktojn en [[Svedlingvaj finnlandanoj]], kiujn li juĝas neadekvataj: ip-adreso forbarita je 2023-01-23 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.203.157]] eowikt svwikt. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.235.148]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.243.252]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.245.114]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.247.245]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.75.182]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de januaro 2023 ** ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.0.0/16]]) loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro plus restarigo de antaŭe forigita persona paĝo la 14-an de januaro (jam estis forbarita unu monaton en en aprilo-majo 2022) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.107.127]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.131.204]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 2-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.135.235]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.167.234]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 28-an de oktobro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.19.205]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 3-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.35.187]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 29-an de oktobro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.69.158]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.160.244]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.162.212]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.230]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72]] loke forbarita: 2023 01 21: Ĉi tie en multaj paĝoj vandalis en 2010, estis unutage forbarita, sed en aliaj anonimaj kontoj plue miskondutis, tial la forbaro estu daŭra. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.224.216]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/217.140.204.247]] eowikt * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F]] loke forbarita * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:688:AD22:119D:7BBD:A026:838A]] loke forbarita. Estis kelkaj redaktoj, almenaŭ la 2-an de decembro 2022 la anonimulo vandale stultumis en la paĝo [[Risto Ahti]]. Aldone al ĉiuj aliaj mispaŝoj en aliaj kontoj tio sufiĉas por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :: Pruvoj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Taylor_49&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Deviga_instruo_de_sveda_lingvo_en_Finnlando&action=history] :: [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:47, 3 dec. 2022 (UTC) ::: Ĉasado daŭras ĉe aliaj vikioj [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&action=history eowikt] kaj [https://sv.wiktionary.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:Taylor_49&action=history svwikt]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 5 jan. 2023 (UTC) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.61.224]] unuafoje je 2023-02-04, kvar aldonoj tiutage malfaritaj, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023.< [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:24, 4 feb. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Haistakaa!}} redaktoj lastfoje en 2014, nenio riproĉinda, tamen restis sub kontrolo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 4 feb. 2023, [[:en:wikt:haistaa|problemhava uzantonomo]], forbarita el du vikioj, forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * La sama persono nun revenis kun nova uzantnomo [[Specialaĵo:Kontribuoj/Morsgrisar är vi allihopa]] (linio el sveda infankanto kiu signifas proksimume "ni ĉiuj estas panjoporketoj / dorlotitaj infanoj") kaj provas restarigi forprenitaĵojn. Ankoraŭ nenio evidente kontraŭregula - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] 5 feb. 2023, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] * {{uzanto2|Morsgrisar är vi allihopa}} * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Räven raskar över isen}} 25 redaktoj ĉe vikivortaro, apenaŭ io riproĉinda [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=pakko&diff=prev&oldid=1170723 pakko] * {{uzanto2|Tuskan parahdus}} preskaŭ 1'000 redaktoj, specialaj vulgaraĵoj, forbarita el finna vikipedio kaj vikivortaro, globale forbarita + loke forbarita ekde la 2-a de majo 2023 * {{uzanto2|Ongelmallinen käyttäjä}} specialaj vulgaraĵoj, globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uimalampi}} globale forbarita * {{uzanto2|Kyrpää äkkiä ja perseeseen}} vulgara uzantonomo, sed ĝis nun nur unu redakto senkulpa, kvankam ne speciale utila, de la 13-a de majo 2023, globale forbarita * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uusi nimimerkki}} rasismaj vulgaraĵoj + provokaĵoj sur la uzantopaĝo 2023-6-3, forbarita de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 2023-6-4, nun ankaŭ globale forbarita * {{uzanto2|Taas uusi käyttäjä}} "denove nova uzanto" forbarita loke en la finna 2023-6-6 kaj sveda branĉoj 2023-6-7, globale 2023-6-11 * {{uzanto2|Strangulo89}} kreita 2023-06-25, forbarita el sveda vikipedio kaj sekve globale forbarita 2023-06-26 * {{uzanto2|Jaakko Iisakki Leinonen}} komencis per teksto "[[bazlernejo en Finnlando]]" kaj perdo de Karelio, forbarita en 3 vikioj - kreita je 2023-07-09, en 2023-07-13 aldonis idiotan vulgaran subtitolon ''Neekerin jättikyrpä erektoituu'' (La giganta koko/kaco de la Nigrulo ricevas erektiĝon) al sia prezentopaĝo (poste senspure forigita). Admono ke se la vulgaraĵo ne tuj malaperiĝas, plej laste post 12 horoj sekvos forbaro: malaperigita. Je 2023-07-15 sekvis loka forbaro, formale pro [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Yrj%C3%B6&diff=prev&oldid=8214834 la jena vandalado], sed estas multaj pliaj kazoj troveblaj inter la kontribuoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:23, 15 jul. 2023 (UTC) loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Työnnä kulli perseeseen HETI}} vulgara uzantonomo, [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Ty%C3%B6nn%C3%A4_kulli_perseeseen_HETI&oldid=8193441 ligo], loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Sekametsänkävijä}} kreita 2023-07-15, unua ago 19:43 h en eo.wiki kaj globale forbarita post malpli ol 24 horoj, je 2023-07-16 14:01 h. * {{uzanto2|93.106.14.86}} aktiva ekde 2023-07-16, nua ago en eo.wiki je 15:44 h. [ [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.14.0/24|kontribuoj2]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.0.0/16|kontribuoj3]] ] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Necesejo&diff=prev&oldid=8217406 jen]: 18.57 h Admono al li: enciklopedio ne estas por sengustaj ŝercoj. 01:13 h 2-a admono: Ankaŭ [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8217401 tiu redakto] estis plena sensencaĵo. Duonhoron poste Tria admono: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8217373 ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al finna maljunulo, kiu tekste montratas kun foto, do ĉiu povas vidi kiel aspektas la nazo, la barbo, la haroj ktp.] La mencio de kalveco, jam multegajn fojojn aldonata, kontraŭ protestoj de aliaj uzantoj, kiuj plene ignoriĝis kaj parte estis la kaŭzo de forbaro de uzantokontoj por ĉiam, jam estis multfoje. Tiom obsede ĉiam reveni al sama infaneca stultumado signas psikan nekapablon kunlabori kun aliaj. Ankoraŭ unu admono kaj li estos barita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16 jul. 2023 -- Lasta admono estas, simple hazarde nur nun trovita, sed la sinsekvo de trovoj tute ne rilatas: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8217370 ankaŭ tie ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al alia finna maljunulo] - Ne eblos diri ke li ne sciis pri tio ke ne eblas kaŝ-enigi tian frazon en tekstojn kiu evidente amuzas la kulpulon kaj nervas ĉiujn aliajn uzantojn. Do forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:04, 17 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|217.140.207.97}} forbarita en oktobro 2022 por daŭro de 1 jaro per Tlustulimu, plilongigita al daŭro de ankoraŭ 3 jaroj, por ke ĉiuj IP-kontoj havu saman forbarodaŭron, je 17 jul. 2023 per ThomasPusch ==== <font color=green>Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, en bloko por tri jaroj:</font> ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.13.133]], 6 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.21.225]], 13 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.33.61]], 2 jun. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.34.83]], 23 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.36.127]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.82]], 19 nov. 2021 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.94]], 18 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.71]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.96]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.100.79]], 24 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.94]], 8 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.229.250]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.234]], 12 maj. 2023 ==== Restis sub kontrolo same kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, kontrolite neniu malbonaĵo tie, sed sendube sama gantopupo ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.51.157]], 4 maj. 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.6.80]], 30 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.145.68]], 26 nov. 2021 :: {{farite}} ĉiuj forbaritaj loke, multaj ankaŭ globale 2023-07-17 * {{uzanto2|176.72.33.32}} 2023-07-18 -- 5 redaktoj, malfarataj pro redaktaj konsideroj, nenio malbona, sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.32.65}} 2023-07-18 angla vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|217.140.207.97}} 2023-07-18 angla vikipedio -- 3-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|93.106.5.93}} 2023-07-19 angla vikipedio -- 1-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 sveda vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.36.56}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.229.106}} 2023-07-19 esperanta vikipedio - tiutage ŝajne nur pozitivaj redaktoj, poste nenio, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.231.103}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8235795 vulgaraĵo] 2023-07-30 unua kaj lasta admono - samtage provita ankaŭ de alia anonima konto] tial trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj 2023-07-31 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|213.28.231.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gubben_Noak&diff=prev&oldid=8235714 vulgaraĵo pylly = pugo] 2023-07-27, malfarita samtage -- [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8235507&oldid=8232068 vulgaraĵo] 2023-07-26, malfarita samtage 2023-07-30 unua kaj lasta admono, kunblokita en 07-31 pro la evidente de sama homo faritaj misredaktoj de 213.28.231.103 kaj 176.72.32.76 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.32.76}} ankaŭ tie vulgaraĵo pri la drinkkanto [[Gubben Noak]], mem malfarita post minuto je 2023 07 30, sed tamen, kaj tuj dua [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8243056 vulgaraĵo pri apartigilo de la persona nomo "Pentti"], ĵus provita ankaŭ de alia anonima konto, tial admono pri la unua miso ne ĝustatempis: blokita trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Jyväskylän mies}} kreita komence de 1 aŭg. 2023‎ (UTC) :Necesis tuj aldoni pri unu de plej unuaj redaktoj, en [[Laukaa]]: Estas iom infanece ĉe iu homo kiu ne estas gejo aparte aldoni inter krampoj "(ne gejo)". Se oni farus tion ĉe ĉiuj menciitaj homoj, kaj ĉe ĉiuj mencius ĉion kio ili '''ne''' estas, la enciklopedio tute rubiĝus, kaj ankaŭ la unufoja aldono sensenca jam estas malgranda rubo. Mi tial tuj devas admoni vin neniam fari ion tian sensencaĵon kiu kompreneble forturnas la atenton de homo kaj libro pri lagoj al la temo pri "gejeco", ĉar ankaŭ legante "ne gejo" la atenton kaptas la vorto "gejo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:33, 1 aŭg. 2023 (UTC), per voĉdono: sendube sama gantopupo, ĉiama forbaro :: La ulo obsedas pri interalie [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] kiel evidentiĝas el multaj vulgaraj kaj insultaj redaktoj [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=8243056&oldid=8243055 ekzemplo]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:45, 1 aŭg. 2023 (UTC) :::Forbarita porĉiam [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 2 aug. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Humoristi89}} e-lingva konto ne registrita, ne eblas vidi kontribuojn aŭ forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) * [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:46.132.19.219&action=history du IP-adresoj samtempe] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Rumpa&action=history vulgaraĵoj en la sveda vikipedio, pruvo ke Humoristi89 = Nenoniel] *: Temas pri {{uzanto2|46.132.19.219}} kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} *:Menciiĝis ankoraŭ tekstoj [[Jakob Stenius senior]] kaj [[Jakob Stenius junior]], forigitaj de kani, ambaŭ de 46.132.19.219 kaj enhave konfuzaj. {{uzanto2|46.132.19.219}} laŭ mi estas Nenoniel, forbarita por jaro, kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} esperantlingve ĝis nun tute nenion faris, tio ne sufiĉus por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) ==== Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") ==== * {{uzanto2|176.72.32.58}} kreita je 2023-03-23, 12:30 UTC, forigita 13:50 UTC:trijara forbaro --TP * {{uzanto2|176.72.73.26}} kreita je 2023-08-05 16:09, trovita de mi kaj tuj forigita nur la 2023-08-06 16:54, post pli ol 24 horoj, ĉar principe mi jam estas en vikipaŭzo de somera ferio kaj nur hazarde sukcesis ankoraŭfoje ensaluti. Dum tiu tago la konata kolego jam sukcesis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fritz_Haber&diff=prev&oldid=8254621 vandali]. Do forbarita, ĉar temas pri anonima IP-adreso, kiu teorie iam estonte ankaŭ uzeblos de alia uzanto, nur dum tri jaroj. Multajn ekverkaĵojn mi komplete forigis, ili listiĝas nur en la protokolo de forigitaj tekstoj. {{re|LiMr|Tlustulimu|RG72|Kani|Moldur}} Dum mi estas for, mi petas vin aparte atente sekvi la dedukton de eblaj problemaj uzantoj - ĉar, ju pli rapide oni trovas ilin, des malpli da rubo estas por forigi poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 6 aŭg. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Työnnä jorma perseeseen HETI}} kreita je 2023-08-06, faris nur unu redakteton, 10 minutojn post kiam la ĵus forbarita anonimulo 176.72.73.26 kreis ĝin, sed la finnlingva uzantonomo mem ("Ŝovu Jormon en la pugon TUJ") estas vulgara kaj sensence provoka. Tiuj du observoj sufiĉas al mi havi sufiĉan suspekton ke temas pri la sama finna provokanto kiu ankaŭ kreis la anoniman konton 176.72.73.26. Do forbarita, kaj ĉar kun salutonomo, por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 6 aŭg. 2023 (UTC) globale forbarita * {{uzanto2|176.72.32.111}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8258030&oldid=6481603 pruvo per kalvuloj] *: Mi klopodos, kara, sed mi mem estas superŝarĝita nun je diversaj taskoj laboraj kaj familiaj. Sed mi klopodos. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:42, 7 aŭg. 2023 (UTC) *::forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.69.176}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8258353 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.80.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8260266&oldid=8258042 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por 3 jaroj en aŭgusto 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.89.97}} *: Forta suspekto ke estas la forbarito, kaj idiotaĵoj kiel aldono de [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=SF&diff=prev&oldid=8261184 finn/svedlingvaĵo sepalus falskaa] al paĝo [[SF]] - la nacilingvaĵo "sepalus" havas la signifon pantalona malfermilo (Q494640) kaj aldoni finn/svedlingvan vorton "falsa pantalona malfermilo" absolute nenion aldonas al esperanta listo pri [[SF]]: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.96.1}} *: Iuj sencaj aldonoj, kaj idiota stultumado pri la temo "necesejo". Forta suspekto ke estas la forbarito: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.0.0/16}} forbarita por jaro en septembro 2023 (jam en forbaro de aprilo 2022 klaris ke la konto apartenis al "la problema Nenoniel") [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * Atentu, jen nova gantopupo: {{uzanto2|213.28.230.122}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:06, 11 aŭg. 2023 (UTC) *: Eble jes. Mi proponas atendi kun forbaro ĝis la fakto estos pruvita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:21, 7 sep. 2023 (UTC) *::Mi havas fortan suspekton ke temas pri la forbarito. Plej eta aldona suspekto sufiĉu por forbaro de jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.165.206}} *:Eble jen nova gantopupo de la sama uzanto? - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:30, 7 sep. 2023 (UTC) *:kaj same {{uzanto2|193.210.166.123}} (nur unu redakto en majo 2023) *::Supozeble estas la forbarito, sed kun nur po unu redakto la pruvo ankoraŭ ne 100procentas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) *:::Denove iu anonima uzanto same obsede fasciniĝas pri la temo kalveco samkiel tion faris la malnova uzanto, pro diversaj misfaroj longtempe forbarita el vikipedio, kaj same estu ĉiuj anonimaj kontoj, kiam ili montras fasciniĝon pri la samaj specifaj temoj kiel la forbarito. Tio kaj la aliaj kontribuoj de [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.242|46.132.65.242]] sufiĉas por suspekto ke temas pri la forbarito, kaj la anonima konto do forbariĝos kiel ĉiuj antaŭaj. Bedaŭrinde. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 10 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|46.132.65.242}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8331201 kalvuloj] trijara forbaro * {{uzanto2|46.132.65.0/24}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.0.0/16}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|193.210.193.195}} Vulgaraĵoj kaj insultoj [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.193.195 ĉe la vikivortaro] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Protokolo?type=&user=&page=Sahtivaari&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist] forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.72.214}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23, la IP-homo ankoraŭ en novembro 23 kontaktas min nerekte tra alilingvaj diskutpaĝoj, kie ne estas forbaro. TP * {{uzanto2|176.72.99.74}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.66.255}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|Fia ulo}} forbarita por tri jaroj je 2023-09-26: ĉiuj tri paĝoj, kiuj sukcesis redaktiĝi en la du horoj ekde kiam oni rimarkis lin, estas kontrolitaj TP (neniu nova redakto riprocxinda, tamen pruvite konata forbarito [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8358602&oldid=8353828] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice&diff=prev&oldid=53963601]) * {{uzanto2|193.210.194.104}} forbarita por unu jaro je 2023-10-02 15:40 UTC - la redaktoj faritaj ĝis mi malkovris la novan konton ankoraŭ ne estas kontrolitaj. TP [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:ThomasPusch&diff=prev&oldid=8364862 insulta redakto] * {{uzanto2|213.28.228.235}} mem anoncis sin en diskutpaĝo de administranto, je 2023-11-25, jam 22 redaktoj devas esti malfarataj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.76.56}} konto jam uzita en junio 2023, sed iel forgesiĝis forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:48, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.163.111}} Jen plia anonima konto, kiu skribas pri [[Juice Leskinen]] kaj aliaj finnlandaj temoj. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 2023-12-09 * {{uzanto2|193.210.194.114}} hodiaŭ daŭrigis antaŭajn (mis)agojn. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 3 apr. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.194.120}} kaj {{uzanto2|193.210.204.73}} Jen pliaj anonimaj gantopupoj, kiuj ĵus kreis kelkajn artikolojn, denove rilatantaj al certa nordeŭropa lando. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:28, 17 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}} ŝajnas esti plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:13, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.235}}, nur uzita la 21-an de aprilo, estis plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro, tiam oni ne rimarkis ĝin, sed tamen necesas forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:40, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}}, uzita dum 14 horoj antaŭ mem-anonco en diskutpaĝo de administranto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi reviziis ĉiujn paĝojn, kiujn tuŝis la anonimulo de tiu IP-adreso. Ĉio estas en ordo krom laŭ mi foriginda, malkvalita paĝo [[Markku-liitto]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 31 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.230}}, uzita dum ses horoj la 13-an kaj 14-an de januaro 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.192.244}}, uzita nur iom pli ol horon, la 1-an de marto 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi nur nun rimarkis la demandon, sed jam respondis [[#Protekti artikolojn|sube]] al Moldur. Iuj redaktoj estas valoraj, kvankam kontraŭregule faritaj. Laŭ mi damaĝus forĵeti ĉion, pro principo de puno, ĉar tio malriĉigus niajn paĝojn: sed klare ke se ne forĵeti ĉion, necesas rapide administrante kontroli ĉiujn redaktojn, kaj tio kostas tempon. Mi hodiaŭ matene trovis la novajn tekstojn [[Ilmari Soisalon-Soininen|Soisalon]], [[Pekka Simojoki|Simojoki]] kaj [[Risto Kaskilahti|Kaskilahti]], poluris kaj reviziis ilin: ilin forĵeti pro principo estus domaĝe. Kaj ankaŭ estas aliaj senkulpaj aldonaĵoj, kiel "la urbo situas borde de la lago [[lago|lagonomo]]", kiuj sendube ĝustas, kaj forigi ilin pro principo kaj poste realdoni la frazon per senkrima nefinna esperantista administranto estus malŝparo de tempo. ::Sed la paĝon [[Markku-liitto]] mi opinias malkvalita, ĝin mi proponas forigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:26, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.84}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 3 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.196.231}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 4 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Nuolen klitorista}} jam forbarita en sina hejma finna vikipedio kaj globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:41, 10 nov. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Flintisgubbe}} jam globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * '''!!!''' {{uzanto2|Xyhgf}} Finnlinvga uzanto kun "sensenca" uzantonomo. Tamen mi nuntempe '''malsubtenas''' iun forbaron pro foresto de malbonaj redaktoj, kaj foresto de pruvo ke temus pri "LTA Pakkoruotsi". Vikipedio estas retejo kiun ĉiuj rakjtas redakti, ecx finnlingvuloj. [[:m:Special:CentralAuth/Xyhgf]]. Tamen indus foje rekontroli la aktivecon de ĉi tiu konto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * Tri kontoj: ** {{uzanto2|Urpola}} nova [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] globale forbarita 2026-03-17 post preskaŭ 1'000 kontribuoj ** {{uzanto2|Urpola22}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto ** {{uzanto2|Urpolaakso}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto *: Skemo de redaktado tre forte subtenas eblon ke temas pri "LTA Pakkoruotsi". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:52, 11 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|~2025-28110-65}} kontribuoj de 15 ĝis 24 okt. 2025, suspekto ke povus temi pri la forbarito, sed ĝis nun ne trovita iu kontraŭregula redakto, kaj ne plu uzita ekde 24 okt. 2025. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:33, 31 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} sendube sama ulo, vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en du vikioj * {{uzanto2|~2026-20388-18}} sendube sama ulo * {{uzanto2|Penttihirv}} evidente sama ulo, neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] * {{uzanto2|Näin on näreet}} globale forbarita, loke forbarita en totale 4 vikioj, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=9354531 pruvo]), stranga sed akceptebla nomo ({{l-fi|Näin on näreet}} = Jen kiel estas, "nerdoj"/stranguloj/kulo), forbarita cxi tie 2026-08-31 * {{uzanto2|Yrjöpussi}} (="vomsako") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, redaktoj ne estis * {{uzanto2|Yrjöän}} (="mi vomas") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, ĉiuj uzantonomoj en redaktoj kaŝitaj * {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} globale forbarita, forbarita en unu vikio, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vomado&action=history pruvo]) * {{uzanto2|~2026-50835-38}} * {{uzanto2|Yrjö valuu paidalle}} (="Yrjö gutetas sur sian ĉemizon") * {{uzanto2|Metsän polku}} (="arbara vojo") (forbarita en du vikioj, komence aktiva en esperanta vikivortaro) {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-50835-38}}, la novan gantopupon de "Nenoniel". Li plene ignoras sian forbaritecon kaj revenas tute senĝene kun nova IP-adreso. En tiu redakto [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Mustardo_de_Turku&diff=prev&oldid=9479280] li eĉ ripetas la ekzakte saman fifaron kiu meritigis al li la ĵusan forbaron: alvokis en la redakto-resumo rekte al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Necesas tuj kaj komplete forbari lin, inkluzive '''ĉiujn''' liajn gantopupojn. Memoru ke la forbaro validas por tiu konkreta persono, ne nur por unu specifa konto. '''Ĉiu''' ajn konto de la sama homo estu forbarita, ankaŭ tiaj kontoj ĉe kiuj hazarde ne aperas misfaroj. - Antaŭdankon! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi nur nun rimarkis, ke la malnova konatulo fakte bombadis mian diskutpaĝon per etaj notoj... Kredu min aŭ ne, sed mi, se mi volas aŭ devas progresi en iu tema redaktado sukcesas plene ignori notojn de finnaj anonimaj kontoj en mia diskutpaĝo. Ĉar alikaze mi venas al la komputilo por ion fari kaj finas la tagon nur okupiĝinte pri finnaj temoj kaj redaktoj kaj fine forbaro. Sed vi pravas, forbari la homon tuj post kiam li volas kapti mian atenton, negrave ke li ne per tiu ĵusa kanalo faris iun mistajpon, iom plirapidigas la procedon. La nuna anonima konto estos tuj forbarita, kaj mi penos tion fari ankaŭ estonte, sed mi ne sukcesos patroli la liston de lastaj redaktoj, aparte en la sekva semajno ne, kiam mi ses tagojn estos sen retkonekto. Do mi, aŭ iu alia de la 10 administrantoj, bezonos atentigon ke io misa redakto aperis, krom ke mi aŭ iu alia admin' hazarde vidis tion mem. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:27, 29 sep. 2026 (UTC) ::Cetere, mi ĵus trovis ankoraŭ tute vandalan misredakton en la paĝo [[Diskuto:Jorma Kinnunen|Jorma Kinnunen]] (je 15:05, 25 jul. 2023). Tiun mi forbalaos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:39, 29 sep. 2026 (UTC) :::Kaj krom anonimajn kontojn, kies forbarojn eblos sekvi en la protokolo pri forbaroj, mi jen ankoraŭ trovis salutnomon Yrjö valuu paidalle (Yrjö gutetas sur sian ĉemizon), novfarita je 12 aŭg. 2026 kaj ĝis nun nur tiam uzita. Ankaŭ forbarita. Teknike kolegoj argumentas, ke anonimajn kontojn oni nur forbaru por daŭro de jaro, dum salutnomojn oni povas forbari eterne. Kialo estas, ke la forbaro de anonimaj kontoj povus ĝeni tute nerilatajn, senkulpajn anonimulojn. Tamen mi, kiam mi estis tre nervita en somero 2023, forbaris plurajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de 3 jaroj... Sed, tiuj tri jaroj pasis en somero 2026. Provizore mi forbaros novajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de jaro, sed ni povas pripensi ĉu altigi la forbarojn ree al 3 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:05, 29 sep. 2026 (UTC) ::::Koran dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:26, 30 sep. 2026 (UTC) ::::: Portempa konto ĉiam eksvalidiĝas post maksimume tri monatoj. Forbaro de portempa konto por pli ol tri monatoj rekte sensencas. Forbaro de IP-adreso por pli longa tempo daŭre utilas (sed tro longa forbaro trafas senkulpulojn). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:18, 30 sep. 2026 (UTC) :::::: Klare. Ĉi tie laŭ mia impreso ĉiam temis pri forbaroj de IP-adreso, ĉu? Mi tute konscias ke tro longa forbaro teorie povas trafi senkulpulojn (mi ne scias laŭ kiuj kriterioj atribuiĝas IP-adresoj, eble nur temos pri aliaj esperantistoj el urbo Jyvälskylä, aŭ el certa telefonreto de Finnlando), sed ĉiukaze tiuj senkulpuloj ĉiam havas la eblecon ene de malpli ol minuto krei al si salutnomon (ankaŭ se forbaro de IP-adreso nur ekvalidis antaŭ 10 minutoj), kaj se ili redaktas senkulpe, ili neniam ajn havos problemon... Simple necesos observi ĉu la tre multaj el Finnlando en somero 2023 forbaritaj IP-adresoj, kiuj ĉiuj ekde somero 2026 denove uzeblas, en kazo de nunaj forbaroj estos pli multaj ol neniam antaŭe forbaritaj IP-adresoj en kazo de nunaj forbaroj. Se ĉar ĉiukaze nur estas tri eblecoj forbari iun ajn konton de pli ol 6 monatoj - nomo je jaro, 3 jaroj aŭ eterne - mi dirus ke por forbaro de anonimulaj IP-adresoj daŭro de 3 jaroj estos la absoluta plejmulto. Salutnomojn facile eblas forbari eterne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 5 okt. 2026 (UTC) :Antaŭ tri tagoj nova salutnomo aperis: [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]]. Mi antaŭhieraŭ ankoraŭ ne rimarkis ĝin, kaj hieraŭ tute ne estis en vikipedio. Hodiaŭ li metis noton al mia diskutpaĝo kaj donis al mi okazon noti al li: ''«Vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi.»'' [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :: {{re|Kani|Stefangrotz|Taylor 49|Moldur|Arbarulo|Sj1mor}} Mi petas vin atenti kunhelpi pli rapide forigi salutajn kaj anonimajn kontojn de la uzanto, ankaŭ se mi foje ne estas aktiva en Vikipedio (kaj ankaŭ se mi aktivas, mi ne vidas ĉion). La aliaj naŭ administrantoj povas fari forbarojn tuj, sed aliaj povas simple rigardi kiu admibnistranto ĵus aktivas kaj povas atentigi lin per ŝablono {{ŝ|re}} aŭ per rekta noto sur la diskutpaĝo. Ne necesas argumenti, tion mi ĵus supre faris, sed sufiĉas dum la forbaro klaki la kialon "misuzis plurajn salutnomojn" kaj jen ĉio. Mi ekzemple ekde matene de la 6-a ĝis vespero de la 10-a de oktobro estos for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Do necesas kolektive dividi la observon kaj agadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:17, 5 okt. 2026 (UTC) == Tre multaj malfaroj == Saluton. Mi ĵus vidis, ke sufiĉe multe da redaktoj de {{uzanto2|Dironto56}} devis esti malfarataj. Supozeble la uzanto havas kelkfoje alian rilaton al nia lingvo ol la ĉitiea majoritato. Ĉu tio estas nur mia impreso? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:37, 27 apr. 2022 (UTC) :Plejparte neutilaj, kelkfoje eĉ malutilaj. Iomete strange... - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:24, 27 apr. 2022 (UTC) ::La lasta redakto estis de decembro 2022. Ŝajne la entuziasmo iom forvelkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:28, 3 jun. 2023 (UTC) == Rusa IPulo == Saluton. Mi ĵus malfaris ĉiujn redaktojn de {{uzanto2|178.141.223.78}} parte manke de neŭtraleco parte manke de fontoj resp. referencoj. Kiel ni traktu plu la uzanton? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:10, 28 apr. 2022 (UTC) :Jam antaŭ kelkaj tagoj simila IPulo {{uzanto2|178.141.20.224}} fuŝis simile kelkajn artikolojn, parte eĉ la samajn kiel hodiaŭ. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:34, 28 apr. 2022 (UTC) ::Ili provas atribui militkrimojn al Ukrainio, kaj malatribui ilin al Rusio; ne aldonas fontindikojn, eĉ forigas ilin. Do unuflanke por-rusia propagando, nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:13, 30 apr. 2022 (UTC) :::Jen denove nekonvenaj redaktoj de {{uzanto2|178.141.53.12}}. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 09:20, 30 maj. 2022 (UTC) ::::Jen aĉa kalumnia propagando, kiu senbaze asertas ke ukrainaj regantoj estus "naziaj", kaj aliaj falsaĵoj. Nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:43, 30 maj. 2022 (UTC) :::::Mi ĵus kaŝis la versiojn de la IPuloj en [[Mariupolo]], [[Ukrainio]] kaj [[Donecka baseno]], por malhelpi reaperigon. Ĉu eble plia artikolo enhavas ion tian? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:54, 30 maj. 2022 (UTC) ::::::Vidu redaktojn de la unuaj du supre menciitaj IPuloj. Iuj estas ankoraŭ nekaŝitaj en la artikola historio. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:52, 30 maj. 2022 (UTC) Mi forbaris ĉiujn tri adresojn por unu monato pro malneŭtrala vidpunkto kaj neenciklopedia stilo. La enciklopedio ne estas loko por propagando. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:32, 31 maj. 2022 (UTC) :Dankon, RG72. Espereble la IPulo ne reaperos por denove fari siajn falsaĵojn. Alikaze ni ja devus forbari tutan IP-blokon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:24, 31 maj. 2022 (UTC) ::Ne dankinde. Tiukaze mi petos vin fari tion, ĉar blokado de blokoj estas iom tro por mi kiel humanitario. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:47, 31 maj. 2022 (UTC) :::La homo ne revenis post la 28-a de aprilo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Nordinramzi22 == Saluton. Mi malfaris ŝanĝon de la ĉisekve menciita uzanto, kiu en la norvega Vikipedio eĉ jam estis forbarita. {{problemulo|Nordinramzi22}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:38, 29 maj. 2022 (UTC) :La homo ne revenis post la 29-a de majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Sufiĉe ĝena IPulo == Jen denove IPulo {{problemulo| 178.197.204.0}} fivortumis en la diskutopaĝo de alia uzanto. Mi jam kaŝis la fivortan version kaj forbaris la uzanton por unu semajno. Se li revenos poste, ni plilongigu la forbaron. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:14, 30 maj. 2022 (UTC) :Unu semajno vere mallongas, sed la homo ne revenis post majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi == Jen supozeble nova gantopupo de {{uzanto2|Nenoniel}}: {{problemulo|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}}, kies uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "La reguloj de Vikipedio estas malobservitaj". Do, li nenion lernis el la forbaroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:01, 1 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Uzanto:Regno di Arendelle == Jen pli uzanto, kies redaktoj supozeble ne celas krei enciklopedion. Temas pri {{problemulo|Regno di Arendelle}}, eĉ jam forbarita en unu Vikipedio. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:53, 2 jun. 2022 (UTC) :Neniu redakto ekde oktobro 2022, kaj la lastaj redaktetoj ŝajnis provoj kontribui al enciklopedio, kvankam eble ne tre lertaj. Unu subpaĝo de lia propra prezentopaĝo dubindas kaj plene neenciklopedias. Temas nur pri vira kaj virina nomoj kaj granda koro inter ili. Tio estas nivelo de skribaĵoj sur paperetoj en elementa lernejo. Sed se neniu protestas, la "subpaĝo" tiom malgravas ke eĉ ne valoras la energio forigi ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:02, 27 jan. 2023 (UTC) == Uzanto:Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin == Jen plia sufiĉe superflua gantopupo de jam konata ulo. {{problemulo|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:04, 18 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Nova konto == Bonvolu noti jenan "novan" kontribuanton: https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F Klare videble nova konto de malnove konata forbarito. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:57, 10 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por ĉiam nur ekde la 21-a de januaro 2023 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Plia fuŝulo == [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2405:9800:BA00:64A9:D87D:CFDE:53A3:2961 jen]. Indas bloki la ulon. Mi jam malfaris la stultaĵojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:16, 19 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por unu jaro ekde la 23-a de novembro 2022 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == uzanto:Vagantedaestepe == {{problemulo|Vagantedaestepe}} Anstataŭigis tute malsamajn artikolojn ([[Marseille-Blancarde (stacidomo)]], [[Nederlanda aŭtovojo 4]], [[abia lingvo]], [[-440]] ktp.) per unusola, sen kunteksto sensenca tekstobloko, do fakte vandale detruis la paĝojn, ĝis nun nur la 18-an de julio 2023. Tio konsiderendas agresa ago. Mi blokas lin por daŭro de unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 28 jul. 2023 (UTC) : Pura vandalkonto. 3 vandalaj agoj ĉe alia vikio. Neniu utila redakto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:25, 29 jul. 2023 (UTC) :: Se io ajn misa aldoniĝos post jaro, mi pretos (kaj subtenos) tiam reage bloki la konton eterne - tion fari post nur unu vandalado, estus nekutime, konsiderante ke la fuŝoj de la 18-a de julio 2023 estis ĉiam sama detruo, simple ripetita en pluraj paĝoj tuj sinsekve, du kalkuleblas unu granda vandalado. Sed se io ajn aldoniĝos post jaro, ne estu hezito bloki la homon por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 30 jul. 2023 (UTC) == Edukkk676 == {{problemulo|Edukkk676}} Enigis lingve fuŝajn teksterojn, precipe pri du televidaj kanaloj de Finnlando, en januaro kaj februaro 2023. ThomasGuibal admonis la homon komence de januaro angle, ne kontribui ĝis kiam la uzanto povus skribi gramatike ĝustajn frazojn, ne proponis tuj forbaron, kaj post februaro ne venis pluaj (fuŝaj) kontribuoj. Tamen la konto, daŭre neforbarita, konsiderendas problema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:17, 2 aŭg. 2023 (UTC) : La konto ne redaktis dum 6 monatoj. Laŭ mi problemo aŭ danĝero forestas, kaj neniu forbaro indas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:35, 2 aŭg. 2023 (UTC) == Forbaroj pro suspektoj ke iu nova konto estas uzata per malnova forbarito == {{re|Tlustulimu|LiMr|RG72|kani|Taylor 49|Moldur|Sj1mor}} (nur arbitre elektante iujn el la nun aparte aktivaj uzantoj): Mi scias ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito. Sed mi rimarkas ke mi hezitas fari tion sole, sentante ke tio estas ago iom diktatora. Tial mi preferas havi eblecon kolekti iujn pliajn voĉdonojn antaŭ tia etike problema ago. Mi ĉiam ĝis nun en nova konto admonis homon se io aspektis al mi dubinda, kaj nur post malrespekto de tiu admono je dua paŝo forbaris la konton pro vandalado, kaj ne uzis por forbaro la argumenton "tiu konto prilaboras samajn temojn kiel malnova forbarito, do mi suspektas ke povas esti la sama homo kaj tuj forbaras la konton por ĉiam". Konkrete mi hezitas pri porĉiama forbaro de la konto [[uzanto:Jyväskylän mies]], kiu faris unu stultetan redakton, pri kiu mi nur admonis lin, kaj poste ĝis nun ne plu misagis, sed komparante la temojn kun antaŭaj forbaritoj tamen fortiĝas suspekto ke temas pri malnova forbarito. Taylor 49 pledas pri {{por|tuja porĉiama forbaro}}, ankaŭ se ne konkrete de tiu konto faratos iuj pliaj misoj, kaj mi {{por|pretos}} je tio, se ankoraŭ unu plia uzanto voĉdonos por tio. Se simple iu tria uzanto metas <nowiki>{{por}}</nowiki>-noton, la konto estos forbarita (vidu, se vi volas, noton pri la nova konto pli supre de tiu ĉi paĝo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:01, 2 aŭg. 2023 (UTC) :Komento: Por ke forbaro havu sencon, necesas ke ĝi celu al konkreta persono, ne nur unusola konto. Kiam estas klare ke sama, jam forbarita persono aperas kun nova konto, tiam ne necesas nova diskuto, sed la forbaro konsekvence validu tute same por la persono ankaŭ sub la nova konto. - En tiu ĉi kazo la konata persono eĉ ne provas ŝajnigi esti iu alia - li sub la nova konto eĉ indikis sian retpoŝtan adreson kun la propra nomo. Li daŭrigas, kun ĉiam novaj kontoj, la saman misagadon pri kiu li jam multfoje estis admonita, ekz-e novaj artikoloj sen referencoj, sen vikiigo, sen intervikiaj ligoj, sen kategorioj, kun lingvaj eraroj kaj dubindaj faktoasertoj, malfacile ekzameneblaj. Do, mi voĉdonas klare {{por}} plua forbaro de li ankaŭ sub tiu nova konto, kaj malfaro de ajnaj redaktoj faritaj de li, sub ajna konto aŭ IP-numero. - Dankon por via engaĝiĝo! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:47, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - vere ne estas decido de solulo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:06, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Estas kvar voĉoj por forbaro de tiu kaj ĉiuj estontaj kontoj, ankaŭ se el tiuj kontoj ne fariĝis io misa, sed se oni kreas 300 kontojn ĉiujare kaj nur el triono el ili semas vulgaraĵojn kaj aliajn provokajn idiotaĵojn, tiam tio estas 100 misaj kontoj tro. Mi vere bedaŭras ke la homo ĉiam re-semas provokojn, ĉar krome li lastatempe ankaŭ faris utilajn kontribuojn - sed ĝustas ke la utilaj kontribuoj ne signifas ke tuj poste li re-provokas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:16, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::: {{kom}} > ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito :::: Ne faru tion pro "plej eta suspekto", sed nur kiam la fakto estas pruvita. Ĉe "Jyväskylän mies", la obsedo pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Laukaa&diff=prev&oldid=8245149 Pentti Hirvonen], apud tuja reveno al via paĝo, plus finna uzantonomo, konstituas sufiĉe duran pruvon ke jes ja estas sama ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:29, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - la aĉulo estas tiom stulta ke tiuj kiuj sekvis sian aĉan itineron facile povas certigi, ke iu ajn lia kontribuo estas vere de la koncernulo. Li neniam klopodos por maski siajn intervenojn. Li misuzas sian verŝajnan mensan misordon kiel ekskuzon por sia misuzo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:15, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Mi pro la multaj forbaroj de iuj finnlingvaj salutonomoj kaj anonimuloj farantaj dubindajn kaj ofte malferme misuzajn komentojn pri finnaj temoj komencas esti skeptika pri ĉiaj finnlingvaj salutonomoj, kaj decidis ankaŭ observi la konton de [[uzanto:Ville Siliämaa]], kvankam tie nur fariĝis 4 redaktoj inter 2011 kaj 2023, unu disputinda, sed ŝajne ne malica, kaj la aliaj tri tute senkulpaj. Sed ĉar la redaktoj parte koncernas samajn paĝojn pri kiuj la verva misfaranto en formo de anonimaj kontoj faranta dubindajn redaktojn aparte interesiĝas, tial pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 3 apr. 2024 (UTC) ::::Hodiaŭ la forbarito denove redaktis, nun per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.114|193.210.194.114]]. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj. Nun mi forbaris la aniniman konton por daŭro de jaro. Mi pardonpetas, sed laŭ la reguloj de forbariĝo daŭre ne eblas redakti dum daŭro de forbariĝo en vikipedio. Simple la redakta komunumo atendas ke la administrantoj obeu kaj kontrolu la decidon, kaj ankaŭ atendas ke ĉiuj paĝoj redaktitaj estu individue kontrolataj... tio simple estas tro da aldona laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 3 apr. 2024 (UTC) :::::{{uzanto2|213.28.230.213}} de septembro 2023 same. Kaj mi suspektas ke ankaŭ la homo redaktinta per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.73|193.210.192.73]] estas la sama forbarito. Tamen de tiu konto ekde la 23-a de januaro ne plu fariĝis iuj redaktoj, tial mi kuraĝas nun ne forbari ĝin postokaze... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:56, 3 apr. 2024 (UTC) ::::::Hey! I write in English because I don't know the language of this wiki. I am an Administrator at the Finnish-language Wikipedia (have been since 2009[https://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Ville_Sili%C3%A4maa] [https://fi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Yll%C3%A4pit%C3%A4j%C3%A4t/Ville_Sili%C3%A4maa]), and I have nothing to do with the actions of the above-mentioned person. The person in question has been disrupting the Finnish Wikipedia for years behind numerous usernames and IP addresses. Several actions have been taken in Finnish Wikipedia over the years. It's a shame that he has continued it here as well. Best regards, [[Uzanto:Ville Siliämaa|Ville Siliämaa]] ([[Uzanto-Diskuto:Ville Siliämaa|diskuto]]) 10:17, 11 apr. 2024 (UTC) :::::::{{re|Ville Siliämaa}} Hej Ville, we do believe that you have nothing in common with any sock puppets of vandals, but I only decided to observe your possible further edits in esperanto, as you edited same pages that were also edited by vandals or a vandal. As I wrote "pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu - it's better to monitor one account in vain than to miss any". Nothing in person! As anyway every edit of any person is transparent, you can freely take a duolingo course of Esperanto and start more edits here. You're welcome! {{s}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:27, 14 apr. 2024 (UTC) Nur por kontrolo ke la sekvaj IP-numeroj de ankoraŭ forbarita konto ne uziĝas ĉi-tie: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.207.186|86.114.207.186]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.99|46.132.64.99]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.36.72|109.240.36.72]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.96.249|109.240.96.249]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.75.204|109.240.75.204]] {{farite|En ordo}} Ĉiuj kovriĝas per la bloko de 109.240.0.0/16. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:33, 14 apr. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.202.223|193.210.202.223]] aktivis la 19-an de aprilo 2024, la 24-an de aprilo forbarita fare de kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 25 apr. 2024 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024 == :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.105|193.210.193.105]] aktivis la 26-an de junio 2024, la 28-an forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.236|193.210.194.236]] aktivis la 5-an de julio 2024, samtage forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 5 jul. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.93|193.210.193.93]] aktivis la 16-an de septembro 2024, nur la 27-an de oktobro 2024 rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.220|46.132.65.220 88]] aktivis la 1-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.221|193.210.196.221]] aktivis la 7-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650|2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650]] aktivis la 14-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.166.11|193.210.166.11]] je la 11-a de oktobro 2024, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.225.208|213.28.225.208}]] je la 11-a de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9|2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9]] aktivis la 24-an de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A|2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A]] aktivis la 29-an de oktobro 2024, post kvaronhoro anoncis sin kaj tuj estis forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:31, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.164.184|193.210.164.184]] tiu IP-kanalo uziĝis jam en sept. 2022, sed tamen ĝi estu forbarita dum nur 3 monatoj, ke poste oni sciu ke jam estis unua forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:41, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4|2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4]] de 2024-10-30, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486|2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486]] de 2024-11-05, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]] je la 9-a de novembro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] jam uzita en 2023, sed nur nun rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:01, 23 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.253|193.210.203.253]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 29 nov. 2024 (UTC) :◎ Dubinde ĉu ankaŭ la IP-adreso 2001:7E8:C6A3:1901:99A0:7B1D:370F:88EA de junio 2024 estis la koncernulo: post kontrolo de aliaj redaktoj malfortiĝas la suspekto, nur unusola redakto estis el la kutima temaro de la finna kolego :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.47.177|176.72.47.177]] simbola forbaro de nur monato, ĉar ni maltrafis tiun redaktadon en 2022, sed ĝi estis de oficiale forbarita uzanto :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]] por la tri lastaj linioj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:13, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], kontribuoj nur finreviziitaj je 2024-12-19 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:25, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]] Nur uzita la 28-an de novembro 2024, sed dum 2 semajnoj ne rimarkita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.84|193.210.203.84]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:46, 12 dec. 2024 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81|2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81]] nur uzita unufoje je 2024-12-11, en unu paĝo (redakto malfarita, ĉar jam antaŭe la sama redakto ankaŭ estis malfarita kaj estis diskutita). Mi unufoje eksperimentas per ne tuja forigo de la kanalo. Eble ĝi ĉiukaze neniam plu uziĝos. Ni povas observi... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:57, 15 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9|2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9]] Ĝis nun nur unu redakto, ke en tiu unu redakteto la homo mem anoncis sin al mi. Ne tuj forbarita, ĉar tion fari nur pro sincera anonciĝo estus misa reago. Tamen la forbariĝo principe ankoraŭ validas, mi nur rezignis nun tuj ekzekuti ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:17, 16 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] la 17 dec. 2024 frumatene, tutan faskon da redaktoj, je unua vido nenio enhave problema, sed daŭros ĝis kiam ĉiu redakto estos individue reviziita, kaj - la forbaro ankoraŭ validas. Tial forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:48, 17 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], jam globale forbarita, sed nur por simbolaj 3 tagoj, tio ne sufiĉos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:58, 1 jan. 2025 (UTC) Ankoraŭ la eblaj misoj ne plene kontrolitaj (!), se se ili estos (kunhelpo bonvenas!), tiam la linioj iros supren al la antaŭa listego: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.76|193.210.200.76]] je 2025-01-01, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:46, 1 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]] je 2025-01-04, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:05, 4 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]] je 2025-01-06, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 6 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]], je 2025-01-10, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:13, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16|46.132.0.0/16]], tuta bloko da IP-adresoj, jam estis forbarita de apr. ĝis majo 2022, 1 monaton, kaj de sep. 2023 ĝis sep. 2024, unu jaron, sed kompreneble ĉiu periodo finiĝas, tial ĝi nun ree estis malferma kaj remisuziĝis. La bokoforbaro i.a. inkluzivas lastatempe misuzitajn IP-kanalojn: ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.125|46.132.92.125]], je 2025-01-11, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]], je 2025-01-06, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]], je 2025-01-04, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.64|46.132.88.64]], je 2025-01-02, ŝajne ankoraŭ ne forbarita, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], je 2024-12-31, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.237|46.132.68.237]], je 2024-12-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.74.90|46.132.74.90]], je 2024-12-24, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.81.78|46.132.81.78]], je 2024-12-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]], je 2024-12-07, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.69|46.132.68.69]], je 2024-12-06, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]], je 2024-11-30, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.70|46.132.92.70]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.220|46.132.72.220]], je 2024-11-12, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]], je 2024-11-09, kaj pliajn IP-kanalojn antaŭ tiu dato... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:47, 11 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287 |2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287]] --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:55, 17 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.161.94|193.210.161.94]] redaktis nerimarkite hodiaŭ dum pli-malpli ses horoj, redaktoj ĝis nun '''tute ne revizitaj''', do ne certas ke li entute faris iun ajn malkonstrueman redaktojn hodiaŭ, sed la forbaro jes ankoraŭ validas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:36, 19 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.77|193.210.192.77]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 5 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.221|193.210.203.221]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:05, 16 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.221/193.210.194.221]] nenio kontrolita, nur forbarita 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.81|193.210.201.81]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/Kalvkapo|Kalvkapo]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.72|193.210.196.72]] nur unu paĝo kontrolita, krome nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:18, 8 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.109|193.210.192.109]] nenio kontrolita, nur forbarita je 2025-04-03 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.194.251|193.210.194.251]] jam de decembro 2024, nur nun rimarkita, nur unu paĝo kontrolita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.202.81|193.210.202.81]] escepte fidindaj redaktoj nur la 5-an de aprilo, nur malforta suspekteto ke entute povus temi pri la forbarito, teste ne forbarita --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 18 apr. 2025 (UTC) ::: supozeble ĉi tie mankas iuj forbaroj de majo kaj junio 2025 ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.227]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.196.251]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:2001:999:510:a618:1ec8:5139:39d7:1e01]] la 1-an de julio 2025 per Kani [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ... de komence de julio ĝis fine de aŭgusto la pluaj forbariĝoj ne detale dokumentiĝis xi tie, sed ili estas dokumentitaj en la protokolo pri forbariĝoj. TP ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.95]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:50, 26 aŭg. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-54660-9]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 9 sep. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-32753-24]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:33, 1 dec. 2025 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2026 == :::Inter decembro 2025 kaj oktobro 2026 eĉ ne ĉiuj forbaroj listiĝis ĉi tie, sed ili tamen videblas en la [[Specialaĵo:Protokolo/block|protokolo de forbaroj]]. Jen la plej lastaj forbaroj: :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-32753-24|~2025-32753-24]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/Metsän polku|Metsän polku]] forbaro 11:48, 5 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|~2026-54953-95]] forbaro 11:19, 12 okt. 2026 :::-- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:32, 12 okt. 2026 (UTC) :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-55129-73|~2026-55129-73]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-30210-40|~2025-30210-40]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 16 okt. 2026 (UTC) :::plus [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-44457-69|~2026-44457-69]] forbaro 15:28, 16 okt. 2026 TP Krome en aliaj lingvobranĉoj la koncernulo jam uzis i.a. tiujn IP-kontojn: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]] je 2024-12-06, ankaŭ ĉe la sekvan tagon, ĝis nun ne rimarkita, nun forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.103|46.132.88.103]] je 2024-12-11, ĉe ni ankoraŭ nenio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72|195.237.90.72]] je 2024-12-12, ĉe ni jam forbarita en 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) == Nova registrita konto "kun parte finnaj temoj" == {{re|Tlustulimu|Kani|LiMr|Narvalo|Yekrats}} {{re|Blahma|Gamliel Fishkin|KuboF Hromoslav|Salatonbv|Moldur}} {{re|Arbarulo|Taylor 49|Aidas|RG72}} Mi ĵus konsciiĝis pri nova registrita konto [[:uzanto:Urpola|Urpola]], kiu laŭ mia ĝisnuna rigardo (ankoraŭ) ne faris ion malbonan, sed kiu parte interesiĝas pri la samaj temoj kiel nia konata finna uzanto, de kiu ekde 2021 forbariĝis multaj kaj ekde 2023 reflekse ĉiuj kontoj kaj anonimaj kanaloj. Aparte mi ekde printempo 2023 forblokis multajn anonimajn kanalojn tuj post kiam mi havis plej etan suspekton ke povus esti rilato al la forblokito. Tamen post pli ol 30 monatoj eble jam tempo por doni minimuman ŝancon al konto. Tial mi proponas ne tuj forbloki tiun ĉi novan konton, sed teni ĝin sub proksima observo, kaj tuj forbloki, post mallonga noto ĉi tie, kiam nome de ĝi skribiĝos plej eta stultaĵo. Tial mi petas ĉiujn kune kritike rigardi la elpaŝojn de la nova konto, dum ĝi ankoraŭ ne estas forblokita. -- 2025-12-17T13:45:03 ThomasPusch : [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=9251512&oldid=9243283 pruvo] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Urpola pruvo] Estas sendube sama ulo. Mi iomete konsentas pri la propono "ne tuj forbloki". Tamen, mi forte proponas jenan al la ulo: :* aliru la diskutejon [[Vikipedio:Diskutejo]] :* pardonpetu, kaj petu permeson reveni :* promesu ne plu redakti toksajn temojn (kalveco, pakkoruotsi, vomaĵo, kacotranĉado, lestandianismo, ...) en iu vikio :* promesu ne plu krei novajn kontojn, sen aŭ post ebla forbaro (kontaj estas globalaj, ne uzu aliajn kontojn en aliaj vikoj), kaj ne redakti per portempaj kontoj :* promesu ne plu nenecese mencii min en viaj redaktoj en iu vikio kaj sekve '''rigore sekvu''' tion. En okazo de eĉ minimuma dubo, malboniĝo de via fartado, aŭ simile, '''NE REDAKTU''' iun vikion, elŝaltu komputilon kaj poŝtefefonon, kaj faru sufiĉe longan vikipaŭzon. @[[User:Urpola]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 12:34, 19 dec. 2025 (UTC) Cxu mia hodiaŭa aldono en la artikolo [[Markus-setä]] estas bona nun, kiam tie ekzistas fonto? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:20, 19 dec. 2025 (UTC) : Rigardu kion mi skribis supre ... prenu tre singarde la ŝancon de reveno, ne starigu demandojn de tipo "ĉu mia redakto estas bona", kaj ne redaktu toksajn temojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 04:23, 20 dec. 2025 (UTC) La uzanton [[:uzanto:Urpola|Urpola]] oni blokis en la Finna Vikipedio tuj post lia unua kontribuo. Eĉ eta rigardo al liaj tekstoj montras, ke oni forĵetu lin ankaŭ el la Esperanta versio kaj tuj malfaru ĉiujn liajn redaktojn. Sed, bedaŭrinde, la administrantoj de la Esperanta Vikipedio estas kreantaj "enciklopedion", kiu nur plene konformu al ilia lingva kaj alia gusto – alio ne gravas. Pri la fiagoj de la problema uzanto, kiu estas ĉi tie ofte rasisme nomata "la finno", la administrantaro jam antaŭ pluraj jaroj nete rifuzis okupiĝi kaj eĉ atakis la avertantojn. La rezultojn oni jam klare vidas: neniu ajn scianta ion pri Finnlando volas tuŝi la artikolojn rilatajn al la lando. Tiuj estas hazarda kolekto de tekstoj pri temoj kun marĝena valoro, tiuj de "la finno" krome estas forte tendencaj, kaj kelkaj el ili pli taŭgaj por bulvarda klaĉgazeto aŭ por skriba ekzerco en elementa lernejo ol por enciklopedio. La kulturo de nia Vikipedio estas tiom forpuŝa, ke ankaŭ la nombro de kontribuantoj pri ajna temo ŝajnas magra. --[[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:53, 21 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj, kiujn mi faris kun la no o Urpola, estas ne-taŭgaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:43, 25 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj post la aprilo 2023 estas forte tendencaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:10, 25 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la tutan historion kaj volas lasi al la aministrantoj kiel eble plej multan liberecon decidi, kiel severe agi. Tamen ŝajnas al mi ke la homo neniam ĉesis malrespektadi la blokon, nek montris signon ke li ĉesos la malutilaĵojn pro kiuj li blokiĝis, do laŭ mia persona opinio li ne meritas indulgon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:12, 21 dec. 2025 (UTC) == "Votre Provocateur" -- "Via Provokisto" == {{uzanto2|Votre Provocateur}} Ĉu akceptebla nomo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:36, 4 aŭg. 2023 (UTC) :Kial ne? [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 16:54, 4 aŭg. 2023 (UTC) ::Ĉar se mi iras al via hejmo dirante, ke mi venas provoki vin, plej verŝajne vi ne malfermos vian pordon al mi. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:05, 7 aŭg. 2023 (UTC) ::: @[[Uzanto:Votre Provocateur]] Uzanta nomo estas globala. Do plej bone estus se vi [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:GlobalRenameRequest petus globalan alinomigon]. Tio estas simpla konsilo. Mi ne vidas problemkonduton kiu pravigus forbaron. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:30, 11 aŭg. 2023 (UTC) ::::Kial mi bezonas renomi? Laŭ mi, vi nun esprimas politikan pozicion. [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 19:09, 11 aŭg. 2023 (UTC) == Du simplaj vandalaj IP-adresoj == Hodiaŭ {{uzanto2|186.167.204.154}} kaj {{uzanto2|143.255.84.222}}, evidente la sama homo, ĉar ili faris ekzakte la samon, vandale enigis fuŝaĵojn en du malsamajn paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj. Klare idiotaĵo, ne iu mallerta provo kontribueti, sed tamen mi nur blokis ambaŭ je 3 monatoj, ĉar mi supozas ke post tri monatoj ne plu restos emo tiom stultumi. La du paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj mi por sekureco ŝlosas dum jaro kontraŭ redaktoj de anonimuloj, ĉar klare la homo povas reveni post horo aŭ post duontago kun iaj aliaj IP-adresoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:56, 27 nov. 2023 (UTC) :Ĝis nun ne aperis novaj stultaĵoj de la du IP-kontoj. Ŝajnas ke la 3-monata forbaro tute sufiĉis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:10, 14 apr. 2024 (UTC) == Simpla ofendado == Hodiaŭ {{uzanto2|176.52.105.202}} ofendaĉis en kripligita rusa lingvo per latinaj literoj, sed ĉiukaze estis ofendoj kaj misuzo de la esperantlingva vikio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) skribis je 2023-11-30 08:12: Bv forigu kaj kaŝu kontribuojn de @[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.52.105.202|176.52.105.202]] - la teksto estas tre ofendiga: per latinaj literoj estas tajpita ruslingva ofendaĵo. Uzanto Q-bit array estas tre fama ru-vikipediisto aktive batalanta kontraŭ vandaloj kaj ties vandalado. Ofendaĵo forigita kaj IP-adreso blokata por unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:05, 30 nov. 2023 (UTC) == Uzanto:Goren == Mi kun bedaŭro devas malfermi ĉi tiun sekcion. La uzanto Goren jam la pasintan semajnon pasigis multe da tempo en la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|paĝo pri maladministrantigo de RG72]], enigante amason da komentoj, plejparte tute ne rilataj al skribado de enciklopedio, sed nur rilate al personaj problemoj kontraŭ RG72, uzanton kiun li deklare entute ne ŝatas. Vikipedio ĉesis esti enciklopedio kaj iĝis [[socia retejo]]. [[Uzanto-Diskuto:Goren#footer|Klopodo de mediacio]] en lia uzanto-diskuto ŝajnis je la komenco sukcesi: Goren [[Speciala:diff/8480030|promesis]] ĉesi konduti diskutojn pri inter-personaj problemoj en la servaj paĝoj, kaj ne inundi la maladministrantigan paĝon per mesaĝoj. Tamen, la promeso ne daŭris longe. Hodiaŭ, ekzemple, li sentis la bezonon informi la komunumon, ke la uzanto RG72 havas «[[Speciala:diff/8485948|mensajn problemojn]]». Mi proponas '''2-semajnan forbaron''' pro malrespekto de kondutkodo ([[VP:5]]) kaj misuzo de servaj paĝoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:41, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi petas al uzantoj {{ping|Tlustulimu}}{{ping|Sj1mor}}{{ping|ThomasPusch}}, se ili volas, interveni en ĉi tiu diskuto pri PU. La menciataj uzantoj estas pli neŭtralaj en ĉi tiu diskuto, ĉar ili neniam intervenis en [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:57, 3 dec. 2023 (UTC) :: Akuzoj rilataj al "mensaj problemoj" estas rekte kaj absolute malakcepteblaj, ĉu far [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?diff=1186046&oldid=1186036 RG72] aux far [[Speciala:diff/8485948|Goren]]. Mi petas uzantojn "RG72" kaj "Goren" ne plu redakti la paĝon [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. Mi mem promesas ne plu aldoni tekston tien. Mi nuntempe kontraŭas forbaron de uzato "Goren", tamen petas rin estonte pensi almenaux dufoje antaux pusxi ellasilon. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi komprenas vian koncernon, sed vi ankaŭ komprenu min. Ĉu mi devas silente toleri kiam oni persone insultas min, nomas min diletanto, stultulo aŭ simple "estaĵo", kulpigas min pri iuj anonimaj komentoj en dio scias kia grupo en telegramo kaj ĝenerale kondutas agrese kaj malrespekte al mi? Mi eĉ ne plu partoprenas en tiu diskuto, sed RG72 daŭre insultas min persone. Kion mi diris pri liaj mensaj problemoj ne estas persona atako, sed estas mia honesta impreso. :Mi vere scivolas kiun konduton oni atendu de mi aŭ de iu alia uzanto kiu estus same persone atakita por ke ĝi ne estu "problema". :Mi ankaŭ scivolas kial vi kreis tiun ĉi sekcion pri mi sed ne pri RG72, malgraŭ ke ĝuste li insultis min persone, dum mi ne eĉ unufoje insutis lin. Ĉu vi opinias ke ĉar li estas administranto li havu privilegiitan staton kaj al li estas permesata insulti aliajn uzantojn, dum tiuj ne rajtas eĉ respondi? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:17, 3 dec. 2023 (UTC) :: La sekcion ne kreis mi. Bv ne publikigu iam ajn viajn "honestajn impresojn" pri "mensa fuŝo" de iu ajn, sendepende kiel vi certas pri via "diagnozo". Diskuton [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]] <s>vi</s> oni jam startis, nun vi paciencu, kiel eble plej silente. Bv, forestu de vikipedio kaj ceteraj lokoj kie RG72 povus aperi dum almenaŭ 48 horoj. Troe agresema "batalado" kunportas riskon ke vi perdas simpatiojn, kaj RG72 gajnas je la fino. Oni ne klopodu pafi reen per eĉ pli vulgaraj insultoj!!! [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:58, 3 dec. 2023 (UTC) :::Nek mi kreis tiun diskuton, kaj mi ĝenerale nur partoprenis en ĝi ĉar mi vidis la problemon en administranteco de tia uzanto, kiu rutine insultas aliajn uzantojn ĉu pro personaj, ĉu pro politikaj diferencoj. Mi tute ne vidas tiun ĉi aferon kiel batalon aŭ militon, kiun oni gajnu aŭ malgajnu. :::Mi, tamen, ne ŝatas esti persone insultata kaj ne povi iel ajn reagi al tio ĉi. Mi pardonpetas al vi kaj al ĉiuj vikipedistoj, por kiuj referenco al mensaj problemoj povas esti trigero, mi celis neniun malrespekton. Sed oni konsentu, ke atako de RG72 al mi pro iu anonima telegrama komento estis io laŭvorte freneza. Mi ne sciis kiel alie nomi ĝin tiumomente. :::En tiu diskuto kelkaj partoprenantoj asertis, ke administranteco ne estas iu alta rango aŭ iu ornamaĵo. Faktoj, tamen, estas tiaj, ke ni ne vidas PU-on pri RG72, sed jes pri mi. Do, eble administranteco ne estas ornamaĵo, sed ĝi ŝajne jes estas permesilo senpune insulti aliajn uzantojn kaj malrajtigi ilin respondi. :::Mi nun provos sekvi vian konsilon kaj foresti de Vikipedio dum ioma tempo, oni vidu kio okazos ĝis tiam. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 21:49, 3 dec. 2023 (UTC) == 37.39.173.13 == La anonimulo {{uzanto2|37.39.173.13}} hieraŭ kaj hodiaŭ vandalisme malplenigis paĝojn, kion neesperantistaj centraj administrantoj rimarkis kaj restarigis la paĝojn, admonante la homon - tiam la anonimulo "ruziĝis" kaj forigis paĝojn ĉapitron post ĉapitro. La paĝoj ne estis polemikaj, ŝajne simple temis pri testo kiom efike oni povas vandali en eta vikipedio kun nur deko da administrantoj. Mi en komenca impulso volis forbari la "uzanton" poreterne, sed rekonsideris ke por IP-adreso, kiu principe estas uzebla fare de diversaj homoj, tio estus tro drasta paŝo, kaj fine forbaris la IP-adreson por daŭro de jaro - se post tio tia vandalismo ripetiĝos de sama IP-adreso, oni forbaru por daŭro de tri jaroj, aŭ eventuale tiam tamen porĉiam ... sed pli verŝajnas ke la homo uzos aliajn IP-adresojn, kiuj tiam ĉiuj forbarendas, en unua provo por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 24 jan. 2024 (UTC) == 176.15.222.60 == La anonimulo {{uzanto2|176.15.222.60}} vandalis artikolon [[Sergej Ŝojgu]], do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:48, 5 mar. 2024 (UTC) : {{forte kontraŭ}} forbaro. La IP-ulo globale faris nur du sensencajn kaj plejparte sendamaĝajn redaktojn. Falsa alarmo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:01, 7 mar. 2024 (UTC) :: La IP-ulo vandalis la artikolon, skribinte krudan rusan sakraĵon. En iu ajn vikio li tuj estus forbarita. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:02, 4 apr. 2024 (UTC) ::: La IP-ulo aldonis neutilan malplenan linion. Ĉu la ŝajne arbitraj literoj en la resumo estas ruslingva vulgaraĵo mi ne kuraĝas prijuĝi. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:38, 4 apr. 2024 (UTC) ::::Li faris neutilan redakton kun evidenta celo lasi komenton forme de latinskribita rusa sakraĵo. Ĉu skribi "GEJAĈO" ne estas vandalismo? Esperanto-Vikipedio iĝas ĉiam pli stranga loko. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:16, 5 apr. 2024 (UTC) ::::: Skribi "GEJAĈO" en redakta resumo ne estas vandalismo ... sed eble estas insulto aŭ ĝena redakto, kaj jes eĉ kaŭzo de forbaro se tio okazas ripete. Kial vi ne malkaŝis la fakton ke temas pri insulto dekomence? Mi vidis nur la malplenan linion... [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:35, 7 apr. 2024 (UTC) ::::::Redakti la artikolon kun sola celo skribi insulton, eĉ se nur en artikola historio, estas vandalismo. Por mi tio estas evidenta afero. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:19, 8 apr. 2024 (UTC) :{{re|RG72}} Ankaŭ mi en la ŝajne arbitra literoj de la redakta resumo ne sukcesas kompreni rusan insulton. Sed mi fidas al vi ke ruslingvano povas kompreni la koditan mesaĝon tiel. Samkiel Taylor mi opinias ke forbari la IP-kanalon por jaro ne indas, ĉar dum pli ol 5 semajnoj ne venis ajna plua redakto. Se aperus dua malsaĝa redakto, mi subtenus forbaron. Sed se vere la literoj estis sekreta insulto, tiam sendas malvidigi entute la dubindan resumon - tion mi nun faris. Tiel nur en la redakta historio de tiu ĉi diskuteto eblus entute spuri la dubindajn literojn. Tio adekvatas por protekti la generalon kontraŭ ĉia restaĵo de insulto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:08, 14 apr. 2024‎ (UTC) :Mi ne nomus tion "sekreta insulto", ĉar temas pri banala kaj tre kruda (ne uzebla publike kaj punenda tiukaze) insulto kun la signifo "gejaĉo", ofte uzata ankaŭ sendepende de seksa orientiĝo, iom simila al ''fagot'' en la angla, sed pli forta. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:25, 15 apr. 2024 (UTC) == Protekti artikolojn == Kara {{u|ThomasPusch}}, aŭ iu alia administranto, mi petas protekti kelkajn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj: * [[Sveda lingvo en Finnlando]] (probable konata regulrompulo) * [[Pär Sundberg]] (alispecaj, sed strangaj kaj neutilaj redaktoj) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:31, 30 maj. 2024 (UTC) :{{farite}} protekto de ambaŭ artikoloj, la unuan por ĉiam kaj la duan por unu monato. Krome mi malfaris la ŝanĝojn de la IPuloj. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:47, 30 maj. 2024 (UTC) ::Koran dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:13, 30 maj. 2024 (UTC) :::{{re|Moldur}} Mi miris ĵus vidi vian peton, ĉar mi pensis ke ni eterne protektis la tekston [[Sveda lingvo en Finnlando]] kontraŭ anonimaj redaktoj, sed ne, mi nur '''dumtempe''' protektis ĝin kontraŭ redaktoj de iu ajn krom administrantoj, kaj post kiam la tempo pasis, restis neniu protekto. Dankon ke vi rimarkis la mankan protekton, kaj dankon al René pro la rapida agado. Vi vidas ke mi hodiaŭ post-kontrolas iujn redaktojn, kiun la forbarito sukcesis en du almenaŭ anonimaj kontoj fari, antaŭ ol li post kelkaj horoj rimarkiĝis (unufoje de René, alifoje de mi, kiu ankoraŭ trovis trian ŝteleniron de la 21-a de aprilo), cele al forigo, malfaro aŭ ebla revizio de escepte utilaj redaktoj. Se ni konsekvence neniigas ĉion ajn se estas suspekto ke forbarito faris ilin, ni nur pro principemo malpliriĉigas niajn paĝojn, sed pesi iun redakton je ebla kvalito kompreneble perfortas administranton investi senkompare pli da tempo, do teknike forĵeto de ĉiuj ajn redaktoj, ankaŭ la tute bonaj, estas la teknike tempoŝpara reago. Mi fidas en tio de la redaktoj en [[Sveda lingvo en Finnlando]] kaj [[Pär Sundberg]] estis malkvalitaj, mi hodiaŭ vidis iujn aliajn redaktojn kredeble de la forbarito, kiujn forigi pro principemo domaĝus al mi. Sed se li tiom reaktivas kvankam li tute scias ke li nur ŝteleniras, malfermante du novajn IP-adresojn ene de 24 horoj, tiam ni devas plialtigi nian atenton al "Lastaj ŝanĝoj" kaj "Novaj paĝoj", por pli rapide trovi lin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 30 maj. 2024 (UTC) == Revenanta forbarito? == Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, bonvolu noti: Jen alia anonima kontribuanto kun nova IP-adreso, kiu kredeble estas la sama forbarita persono denove: [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.202.84 kontribuoj]. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:01, 3 jun. 2024 (UTC) :Mi tuj okupiĝos. Damne, kiom li jam sukcesas planti en 90 minutoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:09, 3 jun. 2024 (UTC) Notu: Kredeble la sama denove: [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.192.241 193.210.192.241 jen]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 20 aŭg. 2024 (UTC) Kaj ankaŭ * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8|2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8]] kaj * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28|2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28]] en sama monato aŭgusto 2024. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:32, 9 sep. 2024 (UTC) Kaj li revenis denove: * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]] :Kreis dekon da finnlandotemaj artikoloj dum du frumatenaj horoj. :Ĉi-foje li ne skribis ĉiujn artikolojn mem, sed uzis aŭtomatan tradukilon por kelkaj. [[Kalevi Lehtinen]] estas tradukigita el la finna Vikipedio (tra la angla lingvo). [[William Ruto]] estas en lia kutima persona stilo. Plene mankas envikiaj ligiloj, aŭ interlingvaj vikiligoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:09, 12 sep. 2024 (UTC) {{re|Moldur}} Mi nur nun vidis tiun ĉi noton de antaŭ 2 semajnoj kaj nun tuj forbaris la anoniman konton por jaro. Bonas kaj utis uzi ŝablonojn {{ŝ|u}}, {{ŝ|re}} aŭ @, kiel vi faris nun. La tekstojn Kalevi Lehtinen kaj William Ruto mi ĝustigis kaj proponas ne komplete forĵeti (tiu pri Ruto post forpreno de dubindaj frazoj vere estas nur minimuma artikola ĝermo, sed tio pli bonas ol ruĝaj ligiloj pri aktuala ŝtata prezidanto). Tamen mia kapacito nun ne sufiĉas revizii pliajn kreojn kaj adaptojn de la duvinda uzanto. Ĉu vi povus helpi? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) :Mi trarigardis kaj iom poluris la redaktojn en [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:53, 27 sep. 2024 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, Probable la sama nun redaktis pri [[lestadianismo]] kaj [[konservativa lestadianismo]]. Mi proponas protekti tiujn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:25, 26 sep. 2024 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi tute samopinias kaj tuj protektis la du paĝojn kontraŭ anonimaj redaktoj. Krome ankaŭ 2001:999:405:2472:FE67:1EEC:77AE:6D6B estas forbarita por jaro, 193.210.201.114 jam forbariĝis antaŭ kelkaj minutoj (vidu supre). Ankaŭ 193.210.201.251 kaj 213.28.231.94 forbaritaj por jaro, sama homo, parenca temaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) ::La finna forbarito revenis hodiaŭ, per nova IP-adreso {{uzanto2|2001:999:485:1B80:CA86:A899:8C18:6FF2}}, kaj mem anoncis sin en mia diskutpaĝo. Evidente li volas signi ke li daŭre interesiĝas iam rehavi siajn rajtojn. Sed tamen li dumtempe ne rajtas redakti. Do forbarita ankaŭ tiu ĉi IP-adreso. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 16 okt. 2024 (UTC) '''Por pliaj forbaroj vidu la liston supre:''' [[#Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024]] == Simpla vandalo == La anonimulo {{uzanto2|128.0.81.156}} vandalis en personaj uzantopaĝoj kaj artikoloj. Taylor 49 prave petis pri tujforigo, mi post rapida enketo samopinias kaj forbaris la anoniman vandalon por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 4 jul. 2024 (UTC) Paĝo, kiun la hodiaŭa vandalo ankaŭ fuŝis, estis la diskutpaĝo kaj persona paĝo de same anonima {{uzanto2|198.251.89.237}}. Sed, detale kontrolante, tiu dua anonimulo nur "kontribuis" per vandalismo en oktobro 2023. Kvankam tio jam estis antaŭ pli ol 8 monatoj, kaj poste ne venis pliaj agoj, sekurocele tiu konto ankaŭ forbariĝu dum jaro, ĉar se nenio okazas, la homo povas ajn ajn repreni la vandaladon kaj eble denove dum naŭ monatoj ne rimarkiĝos per esperantistoj (tamen: la fuŝojn rimarkis kaj malfaris neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj, foje post minuto, foje post semajno - do la damaĝo estas limigita)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 4 jul. 2024 (UTC) : La fuŝulo havas almenaux 3 adresojn: :* {{uzanto2|128.0.81.124}} :* {{uzanto2|128.0.81.156}} :* {{uzanto2|128.0.82.174}} :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.80.0/20]] :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.0.0/16]] : Eble necesos forbari adresaron, sed tiam preferinde por malpli ol unu jaro. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:08, 4 jul. 2024 (UTC) :: Dankon pro la interveno. Tamen "128.0.0.0/16" estas granda adresaro kaj pro tio forbaro ne estu longa. Mi ankaux dubas pri neceso forbari adreson "198.251.89.237" cxar la kulpo estas nur minimala. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:20, 4 jul. 2024 (UTC) :Do, la agoj ĉiuj estas vandalismaj fuŝoj, eĉ ne iu ago iel defendebla kiel "senintence mallerta" aŭ "akcidenta". Do principe indas forbari tiajn detruantojn - nur pri tio ke teorie povus iam estontece veni senkulpaj kontribuantoj, kiuj ne volas krei por si salutnomon kaj eble de iu sistemo hazarde ricevas ĝuste tiun saman anonimulan IP-adreson, ni principe forbaras ĉiujn anonimajn IP-adresojn nur dum daŭro de unu jaro. Principe eblas ankaŭ ankoraŭ mallongigi tiun intervalon: mi nun forbaris 128.0.80.0/20 kaj 128.0.0.0/16 por daŭro de ses monatoj, kaj mi pretas ankoraŭ ŝanĝi tion al, ni diru, tri monatoj. Tamen tio signifas ke post tiu mallonga tempo la malnova vandalo povas gaje pluvandali, kaj ni nur se ni trovas vandalismon kaj aktive decidas nove forbari IP-adresojn vidas ke la samaj IP-adresoj jam estis forbaritaj la 4-an de julio 2024. Tio ne estas tre efika protekto kontraŭ vandalismo, despli ke la neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj neniam anonce atentigas pri vandalismo, sed nur silente forigas la fuŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:31, 4 jul. 2024 (UTC) {{Problemulo|Lanterv}} Li vandalis artikolon [[Al Capone]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:45, 22 jul. 2024 (UTC) :Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 monatoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Plia vandalo == Unue li "nur" vandalis, sed nun ankaŭ aldonas rasismajn-seksismajn insultojn, anglalingve: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:La_knabineto_kun_la_alumetoj&curid=880076&diff=8826567&oldid=8826566]. Mi petas al administrantoj tujtuj forbari la ulon, protekti la artikolon kaj ĝian diskutpaĝon, kaj aldone malvidebligi la ĵusan insultaĵon. ({{u|ThomasPusch}}, {{u|Tlustulimu}}, aŭ iu alia – ĉu vi povas fari?) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:39, 11 aŭg. 2024 (UTC) :{{uzanto2|90.241.192.210}} estas forbarita, ĉar temas pri anonimulo, kies IP-adreso iam povus ankaŭ uzi nekulpulo, nur por daŭro de jaro. Aldone mi malvidebligis la ĵusan insultaĵon, kaj ankoraŭ kontrolos ĉu estos pliaj misoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:48, 11 aŭg. 2024 (UTC) ::PS: En la teksto "[[Steamboat Willie]]", la vandalo eĉ en tute ĝusta Esperanto aldonis redaktoresumon "[mi] vandaligis la paĝon". Do ĉiuj konsentas pri la vandaleco, inkluzive de la provoka vandalo... Aliaj redaktoj, ekz. en la teksto pri la indonezia lingvo, estis "simplaj"! vandalaĵoj - rubaj idiotaĵoj. Ne ĉiun rubon indas aparte malvidigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:16, 11 aŭg. 2024 (UTC) == 2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145 == La anonimulo {{uzanto2|2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145}} vandalis artikolon [[Alina Kabajeva]], enmetinte ruslingvajn stultaĵojn kaj sakraĵojn, do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:41, 18 sep. 2024 (UTC) : {{kom}} Estas unu malbona redakto ĉe ĉi tiu vikio. La fuŝulo aktivetis ĉe pluraj vikioj per pluraj IP-adresoj [https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Alina_Kabayeva&action=history Alina_Kabayeva&action=history] kiuj bedaŭrinde difirencias en sia komenca parto, do nealireble per la nuna teknika pritraktado de IP-intervaloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 08:04, 19 sep. 2024 (UTC) ::Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 semajnoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Probable ne problema uzanto == La jena homo protestis kontraŭ forbaro, asertante ke li trans diverslingvaj projektoj kontraŭagas vandalismon. La kazo estas kontrolenda: * {{uzanto2|Tanbiruzzaman}} --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 31 okt. 2024 (UTC) == Paĝo "[[oscedo]]" == La paĝo ŝajne aparte invitas vandalojn al vandalado. * {{uzanto2|WhiteTianabela}} idiota vandalado je 2024-10-24: mi loke forbaris la homon por jaro * {{uzanto2|46.173.211.221}} je 2024-10-24: jam estis globale forbarita por jaro, sed mi protektis la paĝon kontraŭ plua redaktado de neensalutintoj Estas amaseo da pli fruaj vandaladoj, al kiuj ni tute ne reagis, sed plj multaj el la kontoj aŭ IP-adresoj estas globale forbaritaj. Probable ĉiam estis la sama homo, kiu simple per ĉiam novaj nomoj maĉas la saman paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 6 nov. 2024 (UTC) == Paĝo "[[hejma kapro]]" == La paĝo altiras iun fiulon kiu redaktadas sub diversaj kontoj kaj IP-adresoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:36, 6 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "RG72" == {{uzanto2|RG72}} Pravigo: daŭra insultado kaj personaj atakoj kontraŭ min kaj aliaj uznatoj, rompo de [[:en:Wikipedia:No personal attacks]] [[Vikipedio:Neniu persona atako]] [[m:No personal attacks]] [[m:Incivility]]. Ekzemploj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924922 VP:FA] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924039 VP:FA] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=prev&oldid=694676 2018-10-20 "Ĉu vi ne vidas diferencon inter krei kaj detrui?"] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3AKandidati%C4%9Doj&diff=1185344&oldid=1185240 2023-Nov-12-12] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&diff=prev&oldid=1185333 persona atako kontaux mi kun minaco pri forbaro: "Do kiam vi likvidos viajn fuŝojn?" ..."vandalitajn de vi. Same en la aliaj artikoloj. Ĉu vi mem likvidos viajn vandalaĵojn aŭ tion devos plenumi iu alia? Ĉu vi komprenas ke vandalismo estas punenda per forbaro?"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Miscellaneous&diff=prev&oldid=26339503 "psychologists and psychiatrists should be doing"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&diff=prev&oldid=26103986 "endless stream of accusations and paranoid fears"] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=10-a_de_aprilo&type=revision&diff=7154524&oldid=7153129 "Mi forigis paranojajn fantaziaĵojn"]. Vidu ankaŭ [[Uzanto:RG72/Cenzuro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:47, 19 nov. 2024 (UTC) {{kom}} Mi ne komentos la peton mem, kiu estas evidente absurda kaj kontraŭregula (postuli forbaron de Vikipedio-uzanto pro liaj kvazaŭ malĝentilaj diroj en Vikivortaro estas stulte, same ne ekzistas malpermeso al uzanto meti en sian personan spacon malneton de redaktota artikolo). Mi demandos pri la kerno de tiu ĉi afero. El la supre prezentitaj ekzemploj videblas ke la problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu li sukcesis forpeli ĉiujn kontribuantojn. Pro sia agresemo li finfine estis senigita je administranta posteno fare de la centra administracio de Vikimedio. Li certe nenion komprenis kaj al ĉiu kritiko plu reagas per histeriaj politikaj fantazioj pri [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=next&oldid=901096 politikaj murdoj en Rusio], [https://eo.wiktionary.org/wiki/Uzanta_diskuto:Taylor_49#Fu%C5%9Dado_de_tradukoj rusia prezidanto] kaj eĉ pri [[Specialaĵo:Daŭra_ligilo/1063953#KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj|KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj]] kaj obsedaj rakontoj pri sia seksa vivo. La ulo agresema kaj venĝema, li komencis ataki min en Vikipedio kaj ĉi tie li mirinde trovis por si unikan eblecon senpune rompi la Vikipediajn regulojn. Antaŭjare li aktive kontribuis al la [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Fina_solvo|tute kontraŭregula]] [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|proceduro de mia maladministrantistigo]]. Antaŭ nelonge li same aktive postulis forigi unu el miaj artikoloj — kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj en Inguŝio|sukcesis denove]]. Mi avertis ke uloj kiel li haltas neniam kaj jen li postulas mian forbaron por definitive venĝi min kaj silentigi la lastan voĉon, kiu ankoraŭ kuraĝas kontraŭstari al lia strebo transformi ankaŭ Vikipedion je la speco de Vikivortaro, do je lia persona ludejo, kie li senhalte kaj sensence modifos kaj (plejparte) forigos la enhavon laŭe al siaj malstabilaj kapricoj, forpelinte ĉiujn obstaklulojn. Li [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Taylor 49|jam provis]] akiri administrantan postenon ĉi tie, sed malsukcesis (la voĉdono devis esti fermita antaŭ duonjaro, sed tio ne okazis ĝis nun). Sed li sendube provos denove kaj denove, ja tiaj uloj haltas neniam ĝis ili akiros la potencon — aŭ estos haltigitaj kaj forigitaj el la normala homa komunumo, bazita sur reguloj kaj reciproka estimo, ne arbitreco kaj histeria agresemo. Jam venis tempo decidi la sorton de nia Vikipedio. Ĉu ni plu kreos la enciklopedion aŭ definitive donacos ĝin al la uloj, venintaj ĉi tien ne por krei kaj kunlabori, sed por ataki, insulti, persekuti, histerii, detrui? Necesas esti ekstreme naiva por kredi ke tiu ĉi [[Makartismo|makartisma]] kampanjo estos la lasta. Ne, tio estas nura komenco kaj sekvaj viktimoj de tiaj atakoj estos uzantoj kaj administrantoj, kiu silentis ĝis nun. Kiel historiisto mi esploris Stalin-reprezaliojn, do mi vidas ke la atakintoj sekvas la saman skemon kiel iliaj antaŭuloj-stalinistoj: unue ili maldungis homon, poste eksigis lin el partio, poste arestis kaj fine sendis al prizono aŭ mortpafis. Estas neimageble vidi ke tio okazas cent jarojn poste en Esperanta (!) Vikipedio. Fine mi memorigas la [[Unue ili la judojn venigis|vortojn]] de [[Martin Niemöller]] kiun devas koni ĉiu inteligenta homo: :Kiam la nazioj forportis la komunistojn, mi silentis; mi ja ne estis komunisto. :Kiam ili enkarcerigis la socialdemokratojn, mi silentis; mi ja ne estis socialdemokrato. :Kiam ili forportis la sindikatanojn, mi ne protestis; mi ja ne estis sindikatano. :Kiam ili forportis min, restis neniu plu, kiu povis protesti. Sapienti sat. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:23, 20 nov. 2024 (UTC) :Mi bedaŭras tiajn konfliktojn, aparte inter aktivaj esperantistoj kaj vikipediistoj. Mi alvokas repacigon kaj klopodon mildigi la vortajn akuzojn kaj kontraŭstarojn. Forbarado eble utilas kontraŭ fremduloj kiuj volas entrudiĝi en tute nekontrolitan medion, sed por aktiva vikipediisto, tio ne utilus; ĉar post forbaro sufiĉus nur malfermi novan konton (tion faris eĉ konata fuŝulo). Necesos tiam forbari la komputilon, sed oni povas uzi alian komputilon ktp. Plej bone estus repacigi la sintenojn kaj klopodi labori alikampen; mi celas, ke estas tiom da ampleksaj kampoj en Vikipedio, ke se okazas konfliktoj, ĉu pro lingvo ĉu pro enhavo, des pli bone agadi en aliaj kampoj, anstataŭe pri Stalino aŭ Rusio, oni povas iri al filmoj, birdoj, fiŝoj, havendaj artikoloj ktp ktp. Korektoj indas kaj endas, sed se tio rezultos en polemiko, eble indos labori aliel. Tio estas nur tre persona opinio, ĉar por juste agadi oni devus kontroli tre etendigitan kazon, kaj mi preferas pli efike labori produktive. Ekzemple mi apenaŭ eniris en Vikivortaro. Oni ne povas esti ĉie, nur Dio, sed mi dubas prie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 20 nov. 2024 (UTC) ::Bedaŭrinde tiu ĉi strategio de evitado de la konfliktoj ne efikis. Mi neniam interesiĝis pri la kontribuoj de Taylor 49, kio estis facile ĉar li fakte verkas nenion, nur senhalte modifas kaj forigas la enhavon, kreitan de la aliaj. En Vikivortaro mi nur demandis lin kiucele li vandalis miajn artikolojn kaj petis lin restarigi ilian noramalan staton — la histerian reagon vi mem povas legi laŭ supraj ligiloj. En Vikipedio mi eĉ ne unufoje kontaktis lin, sed li plu min ĉasas venĝante pro tiuj riproĉoj en Vikivortaro kaj senhalte postulante mian maladministrantigon (sukcese), forigon de miaj artikoloj (sukcese) kaj nun mian forbaron (sukcese?). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:23, 20 nov. 2024 (UTC) :::Ĝustas ke ĉe ni estas la [[imperativo|imperativa alvoko]] [[VP:ATAKO|Ne faru personajn atakojn en Vikipedio! Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!]] kaj ke "ripetita aŭ granda persona atako povus konduki al [[VP:RF|forbaro]]". Mi konsentas ke la ekzemploj cititaj el vikipedio de Taylor estis personaj atakoj, kaj same konsentas ke se uzanto "nomas alian vikipediiston ''rusaĉo'', diras ke la rusa lingvo devas esti forigita ĉar ĝi estas nur fuŝa versio de la ukraina", tio estus same persona (kaj kolektiva) atako. Laŭ mia scio ni ĉiuj ĉi tie estas plenkreskaj, kaj kompreneble ne estas pravigo de atako se oni argumentus "sed la alia jam kvinfoje atakis". Al la akrigo de la situacio fakte kontribuas vi mem, Stanislavo, ĉar vi ofte perceptas agadon malsame ol estis: maladministrantigis vin ne Taylor, sed plimulto de diversaj uzantoj post pena diskuto, kaj la forigon de la teksto kiun vi nun reenigis sub nomo [[Uzanto:RG72/Cenzuro|"Cenzuro" (!)]] ankaŭ ne plenumis Taylor, kiu nur atentigis pri dubindeco de la teksto, sed ĉefe tri uzantoj devene el ekssovetiaj landoj (el Rusio, Litovio kaj Ĉednestrio, do ekse [[Moldava SSR]]), kiuj ĉiuj tute ne rilatas al Taylor, sed kiuj ĉi tie koncentriĝis "komenti la enhavon, ne la kontribuanton". Tial mi nun nur vidas eblecon lasi la malnovajn ofendojn, sen forbaro, kaj alvokas diskutigi ĉiun eblan novan personan atakon tuj ĉi tie, por ke oni povas tuj reagi. Mi esperas ke ne necesos amplekse ĉi tie diskuti, ĉar mi juĝas tion ĝena malŝparo de vivo-tempo, sed pretas ĉi tie trakti freŝajn atakojn, ankaŭ per simbola forbaro de semajno aŭ monato, post kiam estis unua averto. Kaj mi nun jam vortumas tian unuan averton al vi ambaŭ, Stanislavo kaj Taylor. Krome, mi atentigas ke estis mi kiu fine devis forigi la tekston "Rusoj en Inguŝio", kaj mi kiel administranto sentas min persone atakata de Stanislavo per la demagogia titolo "Cenzuro", laŭ kiu li reenigis la forigitan tekston. Mi persone povas toleri se oni ĉirkaŭvojas forigon de teksto, se oni reenigas ĝin al paĝo "Uzanto:RG72/Rusoj en Inguŝio", sed mi ne toleros la titolon "Cenzuro", kiun mi komprenas rekta persona atako al mi. Fine mi pensas ke estas misuzo de la justulo [[Martin Niemöller]] entiri lin en la retorikon ĉi tie - s-ro Niemöller kontraŭis milionojn da murdoj en fia diktaturo, kaj kompari la atentigon pri [[Vikipedio:Neniu persona atako]] al tio estas, milde dirite, ekstrema troigo. Do, mi nun estas {{kontraŭ|kontraŭ}} forbaro pro la eksaj ofendoj, sed '''alvokas''' ekde nun forte bridi sin por ne pluofendi, alvokas pri ŝovo de la reenigita teksto for de demagogia titolo "Cenzuro" (aliel ankaŭ administranto povas fari tion, sendepende ke la paĝo estas en persona spaco, kaj kompreneble povas esti ke fine la komunumo decidos forigi la paĝon de la persona spaco), kaj '''alvokas''' diskutigi estontajn atakojn rekte ĉi tie, kun ebleco ankaŭ forbari uzanton, prefere dumtempe, simbole, nur en kazo de obstina pluofendado malgraŭ jam dumtempa forbaro ankaŭ definitive. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:57, 20 nov. 2024 (UTC) Kelkaj rimarkoj: # Mi ne ofendis Taylor, ja demando "kial vi vandalas miajn artikolojn?" certe ne estas ofendo, ĉu ne? Kontribuante al Vikipedio 14 jarojn, mi interagis kun centoj da vikipediistoj kaj neniam iu ajn plendis ke mi ofendis lin. Estus strange se mi subite atakus la ulon pri kies ekzisto mi eksciis nur post kiam li vandalis miajn tekstojn. # La ideo ke valideco de opinio dependas de historia geografio estas nova, sed interesa. Do ekde nun mi scios ke mia opinio ekzemple pri Litovio kaj Finnlando estas speciale valora ĉar iam tiuj ĉi teritorioj estis parto de la Rusia imperio. # Ulo, iniciatinda mian maladministrantigon, malkaŝe argumentis ke tio okazu ĉar li konsideras miajn politikajn vidpunktojn malĝustaj. Tio tute evidente estis rompo de la Vikipediaj reguloj kaj ne gravas kiom da voĉoj li venigis por garantii tiun ĉi rompon. Dura lex sed lex. # Forigo de mia artikolo estis same kontraŭregula, ĉar la iniciatinto malsukcesis pruvi siajn argumentojn (malneŭtraleco kaj manko de fontoj), do tio estis evidenta ago de cenzuro. Tamen se tiu ĉi vorto tro ĝenas vin, mi alinomos la paĝon al ''Arĥivo''. Mi ne imagis tioman sentemon de via flanko, ja ni ĉiuj konas vikipediiston, kiu inundis la pritagajn artikolojn per rubaĵaj (mis)informoj kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" — kaj vi neniam riproĉis lin pri tio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:53, 21 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun kontraŭas al la forbaro. Se la situacio plimalboniĝos, mi donos plian komenton. Ne forgesu [[VP:AMO]].-- [[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 20:57, 20 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} - Nun kontraŭ. Mi ŝatus, ke la konfliktoj ĉesu. Ni devas spuri specifajn problemajn redaktojn, ne la rilatojn de homoj. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 16:23, 24 nov. 2024 (UTC) : {{kom}} La respondo de RG72 estas kiel kutime agresema kaj insulta, ekzemple "problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu '''li''' sukcesis forpeli" "Taylor 49, kio estis facile ĉar '''li''' fakte verkas nenion". RG72 daŭrigas kun kaj absurdaj falsaj akuzoj (ne estis mi kiu forigis la paĝon [[Rusoj en Inguŝio]], ĉu?), kaj insultoj, kaj misseksigado. Vidu supre, mi ne plu respondos en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:37, 27 nov. 2024 (UTC) :: {{kom}} Nenio nova en la mondo. La suno lumas, la akvo fluas, Taylor 49 [...] plendas [...]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:57, 28 nov. 2024 (UTC) ::: {{kom}} {{re|RG72}} Mi ripete atentigas pri la regulara frazo "Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!" Tio ankaŭ rilatas al via provoka komento de hieraŭ, kiun mi en kunteksto juĝas komento de la kontribuanto, ne de la enhavo. Via deeskaliĝo en la konflikto estas nepre bezonata, kaj vi ĉi tie ricevis nur tiom da subteno kontraŭ forbaro, ĉar sendube ĉiuj aktivaj kontribuantoj certas ke vi kapablas redakti sen ofendoj - tamen la kredo ke vi principe kapablas pri tio ne sufiĉas, vi devas ankaŭ apliki redaktan diplomation. Alikaze ni revenos al diskutoj pri via forbaro, kion mi konsiderus ĝenan malŝparon da energio. Kaj mi efektive fortege riproĉas la uzanton kiu inundis la esperantajn pritagajn artikolojn per naciisma propagando kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" - eble mi tro malfrue vere koncentriĝis pri la ĝena naciisma redaktado en la principe almenaŭ neŭtrala ĝis sennaciisma esperanta projekto, tro malfrue bremsis la agadon kaj per ĝena malŝparo de multaj laborhoroj komencis forigi la neakcepteblan propagandon, ĉar tiu ne sufiĉe frua kontraŭago signifis ke la forigenda materialo iĝis tre multa. Ĉiukaze la homo almenaŭ per sia konto ekde duonjaro ne plu daŭrigas sian propagandan mision: nun ankoraŭ forbari lin, nur pro pedagogio, ne sencus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 29 nov. 2024 (UTC) :::: {{kom}} Mi ĝojas ke finfine vi agnoskis ke en Vikipediaj diskutoj oni priparolu nur la agojn, ne la agantojn. Estas strange ke vi ne faris tion kiam la konata al vi ulo lanĉis kampanjon de mia maladministrantigo prezentinte kiel solan argumenton ke li ne ŝatas miajn politikajn vidpunktojn, do li ne ŝatas la personon, ne liajn agojn. Mi ĝojas ke vi finfine haltigis la agadon de alia uzanto, inundinta Vikipedion per nacisma propagando kaj ksenofobiaj fantaziaĵoj (plejparte rusofobiaj, sed foje ankaŭ antisemitismaj). Mi ne postulis lian forbaron, sufiĉas ke lia vandalado ĉesis. Estas strange nur ke vi ignoris kiam la konata al vi fanatika triopo akuzis min pri cenzuro ĝuste pro forsarkado de tiuj ĉi naciismaĵoj kaj ksenofobiaĵoj, kaj tio servis kiel ilia dua argumento por mia maladministrantigo. Se Vikipedio estas bazita sur reguloj, ili la samaj por ĉiuj. :::: Rilate ''Taylor 49'' mi nur ironiis leĝere, ĉar trakti serioze lian obsedon je propra seksa vivo mi ne povas, ja mi estas historiisto, do apartenas al la malĝusta fako. Espereble iam vi ĉesigos ankaŭ tiun ĉi tutevidente kontraŭregulan aktivadon kaj instruos lin ke lia seksa vivo estas lia persona afero kiu interesas neniun ĉi tie kaj ke se li ne ŝatas kiel Esperanto lin nomas, li simple elektu alian lingvon, pli komfortan por li. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:45, 30 nov. 2024 (UTC) ::::Mi neniam legis ajnan komenton de Taylor 49 pri sia propra seksa vivo. Kion mi legas, kaj pri tio mi ankaŭ konfliktis kun Taylor, estas ke Taylor ne nur aplikas la ne (jam) esperantan silabon "ri" pri si mem, sed komence aplikis tion al ĉiaj homoj, pri kies seksa identeco ne povas esti dubo: se iu uzanto klare indikis sian sekson en la vikipediaj preferoj, kaj Taylor perfekte sccias kiel malkovri tion, aŭ kiam en vikidatumaro pri iu ajn homo estas indiko ke temas pri viro aŭ virino, tiam sendube aplikendas pronomoj li respektive ŝi. Taylor ne estas la sola vikipediisto, kiu forte pledas pri uzo de alternativa estonta pronomo ri por tiuj homoj kiuj persone insistas ne konsideriĝi viroj kaj ne virinoj. Do temas pri socia konstruaĵo, ĉar en biologio ĉiu homo estas vira (kromosomoj XY) aŭ ina (kromosomoj XX): eĉ tiuj kun deviaj [[Sindromo de Klinefelter|kromosomoj XXY]] laŭ genetiko konsideratas masklaj. Mi povas akcepti pri ĉiu vikipediano, ke tiu ne devas nepre malkaŝi sian biologian sekson aŭ elektitan socian rolon, ĉar oni rajtas esti tute anonima, ne devas malkaŝi sian nomon, sekve pri iuj ensalutintaj uzantoj kaj pri ĉiuj kiuj redaktas plene anonime sub IP-adresoj, mi ne konas la gramatikan sekson. Tio estas anonimeco. Klaras ke pri oficialigo de la silabo "ri" kiel plia e-lingva pronomo ne decidos redaktantoj de iu ajn retejo, ankaŭ ne de vikipedio, kaj same klaras ke Vikipedio ofertas tiun gradon de anonimeco kiun uzanto deziras. Tute klaras krome, ke la temo estas sentoplena por Taylor kaj ankaŭ por iuj aliaj uzantoj: tial neniu uzanto estas devigita uzi la silabon "ri" kvazaŭ pronomo, nek mi nek vi nek iu ajn, sed tamen necesas pie kaj kolegece trakti la temon - tial ĝi ne tre taŭgas por forta ironio. Tio ĝuste estas kio ĝenis min en via hieraŭa noto. Se vi havas ekzemplon, kiam Taylor komentis pri sia seksa vivo, montru ĝin, mi neniam vidis ion tian kaj ne povas imagi ke tia ekzemplo ekzistus. Kaj pri la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|diskuto pri via administreco]]: vi scias ke mi estis la sola kiu sume voĉis sindetene, ĉar mi estis tiom ambigua vidante same fortajn argumentojn por kiom kontraŭ - tion mi tiam notis. Mi '''ne''' havis la impreson ke viaj agoj kontraŭ la misuzo de la tagaj mondpolitikaj listoj en vikipedio al propagando kaj forta troreprezentiĝo de polaj temoj (kiam unufoje pola skiisto gajnas konkurson, tio estos vaste raportata en mondpolitikaj eventoj, se ĉeĥa aŭ slovaka, slovena aŭ sveda skiisto same gajnas konkurson, tio tute ne interesas) estis argumentoj en la diskuto pri via administreco. Se mi preterlegis ion, vi povas ankaŭ nomi al mi la konkretan lokon. Certe ni ĉiuj sambone konas la [[Vikipedio:Regularo pri forbaro|regulojn pri forbaro]], daŭre ne plenumiĝas la kondiĉoj pri forbaro, sed necesas adapti la redaktojn al ne-ofendaj komentoj. Se tio post ripeta admono ne funkcios, tiam necesos rapide decidi pri forbaro, notinte aktualajn mispaŝojn. Sed tia forbaro, ĉar unua, ankaŭ estus nur simbola, por horoj aŭ tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) :{{por}} RG72 devas esti fobarita (en du projektoj) pri kontraŭrajta renoviĝo de forigita artikolo en Vikipedio kaj verkado de malneŭtralaj artikoloj en Vikinovaĵoj.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 10:09, 30 nov. 2024 (UTC) ::Kara Fenikals, vi povas tute libere prezenti vian opinion ĉi tie. Tamen mi koncize volas reagi al via noto: se iu revenigas forigitan artikolon en sia persona uzanta spaco, tiam tio ne estas kontraŭrajta - jes eblas ankoraŭ plibonigi la tekston kiun ĝis la forigo evidente ne eblis plibonigi al stato akceptebla por plimulto de la partoprenintaj uzantoj. Kio nur ne permeseblas, estas laŭta ofendo ke la komunumo fie kaj bandite cenzuris la tekston. Kaj due, povas esti ke en Vikinovaĵoj ne estas sufiĉe evoluintaj iloj por diskuti pri propagandecaj, ĝenerale malneŭtralaj tekstoj. Sed ĉiukaze Vikipedio kaj Vikinovaĵoj estas sendependaj projektoj. Eblas noti ĉi tie personan opinion, ke oni forte malkonsentas pri ago de uzanto en Vikinovaĵoj, Vikivojaĝo, Vikifontaro, Vikivortaro ktp., sed uzi tiun nekontenton cele al puna forbaro de uzanto el Vikipedio laŭ mi ne eblas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "Fenikals" == {{uzanto2|Fenikals}} [[Uzanto:Fenikals|Uzanto:Fenikals]] regule rompas plurajn regulojn de Vikipedio: # Li [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|postulis maladministrantigon]] de alia uzanto, argumentinte per ties malplaĉaj politikaj vidpunktoj, do pro politikaj kaj personaj motivoj. # Li spamis la [[Uzanto:RG72|Uzanton RG72]] per mesaĝoj politikaj kaj personaj, interalie minacante lin per FSB-reprezalioj se li plu partoprenos en la ĵurnalisma projekto [[Tutmondaj Voĉoj]]. # Li regule enigas falsajn informojn laŭajn al liaj politikaj vidpunktoj, ekzemple: ## en [[Sud-Osetio]] li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Sud-Osetio&diff=next&oldid=8911022 modifis la tekston], aldoninte aserton ke la militon en Sud-Osetio en 2008 komencis Rusio dum esplorado de Eŭropa Unio [http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_09_09_iiffmgc_report.pdf klare konkludis] ke la militon komencis Kartvelio. ## En alia artikolo li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Bombaj_atencoj_kontra%C5%AD_lo%C4%9Dejoj_en_Rusio&diff=prev&oldid=8902785 nomis la ulojn], murdintajn en 2002 kelkdek homoj per eksplodigo de loĝejoj, ne "teroristoj" sed "rezistantoj"; [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_%C4%88e%C4%89enia_milito&diff=prev&oldid=8875116 similaj fuŝoj] # Li regule cenzuras Vikipedion, forigante malplaĉajn informojn, ekzemple: ## el artikolo pri batalo kontraŭ islamistoj li forigis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2002)&diff=prev&oldid=8875092 ateston de militkrimoj] faritaj de muĝahidoj; ## el artikolo pri atako de teroristoj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2000)&diff=prev&oldid=8875097 forigis riproĉon] fare altrangulo, multe helpinta al ĉeĉenaj rifuĝintoj kaj ŝokita de tia atako en sia regiono. ## el artikolo pri ukraina prezidanto li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Volodimir_Zelenskij&diff=prev&oldid=8573844 forigis menciojn] de ties kritiko en eŭropa gazeto ## el alia artikolo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=prev&oldid=8472015 li forigis] komplete sekcion "Rusofobio", malgraŭ referenco al aŭtoritata fonto, kun klarigo "tiu ne ekzistas" # Li lanĉas redaktomilitojn, ekzemple li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=25-a_de_februaro&diff=prev&oldid=8827820 nuligis mian redakton] en artikolo, celintan forigi rubajn misinformojn pri kies forigo konsentas ankaŭ almenaŭ unu administranto, ĝis nun plenumanta tian forsarkadon pro antaŭa amasa vandalado fare de naciisma uzanto; # Li trudis al pluraj artikoloj politike malneŭtralajn kaj ofte rekte falsajn informojn. ## Ekzemple li redaktis multajn biografiajn artikolojn, ŝanĝante nacian apartenon de ilia temuloj al "ukraina". Ekzemple li faris tion en [[Igor Sikorski]] kaj poste nuligis alies redaktojn. Rimarkindas ke la sekvinta [[Diskuto:Igor Sikorski]] montris ke li ne konas eĉ bazajn faktojn pri historio de Ukrainio, kio evidente grave faciligas lian redaktadon. ## en artikolo pri buĉado en Montara Karabaĥo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakro_de_Ho%C4%9Dali&diff=prev&oldid=8472696 li aldonis] ke armena flanko "falŝe raportis" (sic!) Havi tian uzanton estas granda malhonoro por iu ajn Vikipedio kaj duobla malhonoro por Vikipedio en Esperanto, konsiderata lingvo de paco kaj amikeco, ne de naciismo kaj agresemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:45, 30 nov. 2024 (UTC) :Mi nun tiom detale notis la antaŭan diskuton, ke ne sufiĉas mia tempo esplori la akuzojn tie. Tio do venos pli poste. Kompreneble ĉiu ajn povas jam ekhavi opinion - mi nur volas eviti la impreson ke mi fokusigas pri akuzoj kontraŭ unu uzanto kaj plene ignoras akuzojn kontraŭ alia uzanto, kvankam la diskutoj estas tuj najbaraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:51, 30 nov. 2024 (UTC) :: {{kontraŭ}} forbaro de uzanto "Fenikals", ĉar la proponinto de forbaro same ofte verkis forte maneŭtralajn artikolojn ([[Rusoj en Inguŝio]] -> [[Uzanto:RG72/Cenzuro]], [[n:eo:KGB kaj FSB kontraŭ spionoj kaj teroristoj en Siberio|terorismo]], [[eo:n:“Ŝajnas_al_mi_ke_mi_sonĝas...”:_patrino_kaj_filo_fuĝis_el_Ĥersona_provinco_al_Tjumeno|rifuĝintoj bonvenataj]]), kaj eĉ pli grave atakadis aliajn vikianojn. Mi esperas ke uzanto "Fenikals" estonte ne plu uzos vikipedion kiel batalkampo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:58, 2 dec. 2024 (UTC) :::{{kom}} La argumento estas absurda laŭ sia logiko ("ni ignoru unu regulrompon ĉar okazis ankaŭ aliaj"), formo (referenco al Vikinovaĵoj en Vikipedio) kaj enhavo (nomi "malneŭtralaj" artikolon pri etna grupo, intervjuon kun historiisto kaj raportaĵon pri ukrainaj rifuĝintoj estas ekster ĉia racia konsiderado). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:41, 2 dec. 2024 (UTC) {{Kom}} Post 4 monatoj bedaŭrinde nenio estis farita, do la koncernulo revenis kaj daŭrigas siajn fanatikajn atakojn. Ĉi-foje li [https://eo.wikinews.org/wiki/Vikinova%C4%B5oj:Diskutejo#Propono_pri_la_fermo atakis Vikinovaĵojn], postulinte likvidi la tutan projekton kaj cenzuri ĝian enhavon (kompreneble pro "porrusia propagando"). Antaŭ jaroj mi iniciatis elkoviĝon de la projekto, alvokinte plurajn vikipediistojn subteni ĝin voĉdone. Dum jaroj mi kaj aliaj esperantitoj kontribuis al ĝi, verkinte pli ol 1000 artikolojn. Nun ĉio ĉi estas endanĝerigita pro la fanatikulo, apenaŭ balbutanta Esperanton kaj eĉ en Vikipedio dum 5 jaroj farinta nurajn mil redaktojn, plejparte neniodirajn kaj politike motivitajn. Estas tute evidente ke temas pri politika cenzuro kaj ĉi-foje ankaŭ pri persona persekutado. Li jam lanĉis [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Administrantoj/forigo_de_rajtoj/RG72 kalumnian kampanjon] kontraŭ mi (malkaŝe politike motivitan) kaj nun pretas detrui la tutan projekton nur por kontentigi sian fanatikan cenzuremon kaj personan malamon. Antaŭjare li postulis eĉ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:Vila%C4%9Do_%C5%9Ctormovo.webm forigi unu el miaj videoj] el la Komunejo, argumentinte ke ĝi "estas persona kaj ne havas edukan valoron". Feliĉe oni ĝustatempe klarigis al li, ke ambaŭ argumentoj estas nulaj, sed li provas denove, jam aliloke kaj sendube provos plu, ĉar li simple ne kapablas kunlabori kaj krei — nur ataki kaj detrui. Tiaj uzantoj estas forbarendaj tutvikie kiel agresantoj kaj vandaloj. Kial la enciklopedio de ''Lingvo de Paco kaj Amikeco'' (!) plu toleras la fanatikulojn kaj vandalojn? Ĉu neniu administranto kapablas ĉesigi tion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:32, 19 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurdaj mencioj de "Paco kaj Amikeco" kaj plejparte falsaj akuzoj (pri lingvokapabloj kaj plu) de [[Vikipedio:Problemaj_uzantoj#Propono_forbari_uzanton_"RG72"|RG72]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:30, 27 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurda miskompreno de la interna ideo de Esperanto kaj subteno de la falsaj akuzoj de la alia fanatikulo. Rimarkindas ke Fenikals jam kvarfoje atakis min, malkaŝe dirinte ke li faras tion pro siaj personaj politikaj malŝatoj. Dufoje li sukcesis, lanĉinte [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|kalumnian kampanjon]] por eksigi min kiel administranton kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj_en_Inguŝio_11_17|foriginte mian artikolon]] — ambaŭfoje Esperanto-administrantoj timeme cedis al la ksenofobo, krude rompinte la regulojn kiujn ĝuste ili devus defendi. Dufoje li malsukcesis — unue en [[Tutmondaj Voĉoj]] kaj nun en [[Meta-Vikio]] — ambaŭfoje ne-Esperantaj-administrantoj rekte respondis ke mi rompis neniujn regulojn kaj liaj personaj malŝatoj estas lia persona problemo. Post tio nomi Esperanton "Lingvo de Paco kaj Amikeco" estas vere absurde. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:01, 30 mar. 2025 (UTC) {{kom}} Mi ĵus nuligis plian cenzuradon fare de Fenikals. Ĉi-foje li modifis artikolon [[Unua Ĉeĉenia milito]], celante ŝajnigi ke la milito okazis ne inter la registaro de Rusio kaj separistoj, sed inter Rusio kaj Ĉeĉenio kiel du sendependaj ŝtatoj. Ĉu sekvan fojon li skribos ke registaroj de Hispanio kaj Britio luktis ne kontraŭ ETA kaj IRA, sed kontraŭ Eŭskio kaj Nord-Irlando? Kiam tiu ĉi vandalo estos haltigita? Ĉu tiu ĉi enciklopedio havas administrantojn aŭ ĝi definitive transformiĝis je ludejo kie ĉiu ajn fanatikulo povas libere vandali la tekstojn? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 15 apr. 2025 (UTC) {{kom}} Kaj denove tiu ĉi delonge forbarenda fanatikulo lanĉis redaktomiliton, nuliginte miajn redaktojn. Kompreneble temas pri artikoloj rilataj al la rusoj/Rusio kaj ukrainoj/Ukrainio, kio estas la kerno de lia fanatika mensa universo. Kompreneble li denove trudis propagandajn stultaĵojn, ĉerpitajn el gazetaro. Kompreneble denove liajn fiagojn ignoris ĉiuj administrantoj. Kio estas kialo de la tioma toleremo? Ĉu la rusofobio kaj ksenofobio ĝenerale jam iĝis oficiala ideologio de la Esperanto-Vikipdeio? Ĉu la (iam) enciklopedia projekto definitive transformiĝis je Esperanto-versio de triarangaj eŭropaj gazetaĉoj? Ĉu iu ankoraŭ memoras por kio Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon? Malkaŝaj ksenofoboj ĉiam pli agreseme trudas siajn propagandaĵojn kaj la homoj, kiuj devus forbari ilin en la unua tago — la administrantoj — silente ignoras ĉion. Ĉu vi timas aŭ simple samopinias kun ili? La unua kazo estas hontinda, la dua stultega. Elekti inter la malhonoro kaj stulteco pjam estas hontinde, sed ŝajnas ke la alia elekteblo mankas. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2025 (UTC) {{kom}} Denove tiu ĉi fanatikulo trudas al la '''enciklopedio''' propagandaĵojn kaj lanĉas redaktomilitojn. Kian valoron havas tiu ĉi malklerulo, apenaŭ balbutanta Esperanton, ke lia daŭra vandalado estas tolerata en la internacia (!) '''enciklopedio'''? Li estas obsedita ksenofobo kaj malkaŝa adoranto de teroristoj, speciale de islamistoj, do li simple ne povos halti memstare, nur esti haltigita. Ĉu ekzistas administranto kapabla savi la enciklopedion de vandalado? Ĉu ĉiuj estas tro timemaj? Aŭ eble lia fanatika mondrigardo nun estas konsiderata normo en la socioj, al kiuj apartenas la administrantoj? Plorinda degrado. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 2 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La administrantoj denove timeme lasis la vandalon fuŝi, do li revenis kaj denove trudis al la '''enciklopedio''' siajn fanatikajn fantaziojn — ĉi-foje rakontinte en [[Sovetia-Ukrainia Milito]] pri "genocido de la ukraina nacio, genetika subpremado, socia degrado" kaj kompreneble pri siaj amataj ĉeĉenaj islamistoj. Kaj ĉiujn ĉi teruraĵojn li rakontas pri Ukrainio, kies loĝantaro en la sovetia tempo (do dum la ''genocido kaj subpremado'') duobliĝis — malgraŭ amasa migrado de ukrainoj al la aliaj respublikoj de Sovetunio por ricevi pli bonan edukon kaj laboron. Ĝis kiam daŭros tiu ĉi senpuna vandalado fare de '''patrolanto''', do la ulo respondeca pri kvalito de la '''enciklopedio'''?! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:10, 26 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La vandalo revenis kaj denove trudas al la enciklopedio siajn fanatikajn propagandaĵojn. Ĉi-foje li denove markis kiel "diktatoroj" plurajn internacie agnoskitajn ŝtatestrojn kies politiko kaj opinioj malkongruis al lia fantazia mondimago. Se post jaroj da vandalado en la esperanta enciklopedio li almenaŭ iom lernus Esperanton, li scius ke "diktatoro" estas [https://vortaro.net/#diktatoro_kdc "Eksterordinara, provizora estro de ŝtato, kun absoluta povo"], kio certe ne aplikeblas al la regantoj kies regado estis bazita sur naciaj leĝoj (sendepende de tio, ĉu ili plaĉas al iu aŭ ne) kaj ne estis provizora, nek eksterordinara. Jam unu jaro pasis ekde kiam mi atentigis pri la persista vandalado fare de tiu ĉi persono, sed neniu reago de la administrantoj sekvis. Ĉu nia enciklopedio estas rubejo, kie iu ajn propagandisto povas publikigi siajn fantaziaĵojn? Kiom longe daŭros tiu ĉi vandalado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 6 nov. 2025 (UTC) {{kom}} Ĵus mi hazarde trovis kaj nuligis plian vandalaĵon de tiu ĉi unika vandalo: en la artikolo pri la ukraina urbo [[Kostjantinivka]] li forigis informojn ĉerpitajn el [[The New York Times]], ĉar ili malkonvenis al lia fanatika mondobildo. Mi diras ke temas pri la ''unika vandalo'', ĉar ĝis neniu vandalo en tiu ĉi enciklopedio sukcesis esti identigita kiel malkaŝa vandalo kaj propagandisto jam duan jaron sinsekve kaj tamen ne esti forbarita. Evidente la administrantoj interne simpatias al li, same kiel germanaj burĝoj simpatiis al Hitlero, promesinta buĉi nur la judojn, ciganojn kaj subhomojn kiel rusoj, ukrainoj kaj poloj. Poste ili ploris sur ruinoj de siaj urboj kaj plendis ke ili ne estis nazioj, nek subtenis ilin, sed estis nuraj viktimoj de la teruraj cirkonstancoj. Ĉu la historio instruas ion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:08, 21 dec. 2025 (UTC) {{kom}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=8649512&oldid=8538182 La redakto antaŭ 18 monatoj] estas evidente malbona. Oni nepre '''ne agu tiel'''. Kaj kion pensi pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Putin&action=history la diktatoroj]? La plejmultaj diktatoroj ja estis kaj estas "agnoskitaj ŝtatestroj". Kaj kiel pensi aŭ agi pri senĉesaj personaj atakoj, trouzo de fortaj vortoj, kaj reventantaj komparoj kun Adolfo Hitlero? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:20, 28 dec. 2025 (UTC) :La vorto ''diktatoro'' havas striktan difinon en PIV, cititan supre. Neniu el la menciitaj personoj laŭis al ĝi. Same neniuj personaj atakoj miaflanke okazis, nek povus okazi ĉar mi tute ne interesiĝas pri tiu ĉi persono. Malsame ol li, kiu spamis min per mia persona konto iel trovita en Telegramo kun enormaj stultaĵoj kaj personaj trudaĵoj ("ĉu vi definitive transloĝiĝis al Kubo?"). La situacio iĝis tro teda kaj artefarite longdaŭra, kaj vere similas al tiu en Germanio en la 1930-aj kiam la same agresemaj kaj persistaj fanatikuloj ne estis haltigitaj de tiamaj germanaj administrantoj, ĉar interne ili simpatiis al ilia ksenofobio kaj esperis ke la solaj viktimoj estos nur judoj, komunistoj, gejoj, slavoj kaj aliaj [[subhomo]]j. La historio ripetiĝas kaj evidente eĉ germanoj ne lernis ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:43, 28 dec. 2025 (UTC) ==Anglalingvaj perfortparoloj== Uzanto aperis nur por fari ekstremismajn alvokojn en la angla lingvo kontraŭ palestinanoj kaj islamanoj. Ĝis nun faris [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Ctato_Palestino&diff=prev&oldid=9039006 unu solan redakton]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:06, 6 mar. 2025 (UTC) : [[:m:Special:CentralAuth/Zwangsumbenennung-2025-03-18]] nenio nova ekde tiam. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 27 mar. 2025 (UTC) :: Daŭre nenio nova ekde tiam (kvankam ne, ne plu?, ekzistas ĝenerala konto por "Zwangsumbenennung-2025-03-18"), sed en wiki.eo la konto ankoraŭ estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:15, 18 apr. 2025 (UTC) ::: Mi kredas, ke [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Zwangsumbenennung26-12-2020 ĉi tiu estas la sama nazia fuŝulo: "Zwangsumbenennung26-12-2020" ĉe Turka Vikipedio]. Mi trovis tiun nomon sub mistera parametro "offset" en lia paĝo pri uzantrajtoj. https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Listo_de_uzantoj&username=Zwangsumbenennung-2025-03-18&dir=prev&offset=Zwangsumbenennung26-12-2020&limit=1 Tiu parametro aperis, kiam mi iris du paĝojn antaŭen. [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:03, 30 jun. 2025 (UTC) :::: Kaj kvar antaŭajn uzantnomojn mi trovis sammaniere: 𥐣, 😂, 𝘀𝗼𝗹𝗼 𝗲𝗻 𝗹𝗮 𝘄𝗶𝗸𝗶 kaj 𝕍𝕥𝕝𝕞𝕣𝕕. Ĉu vi kredus, ke li estas forbarita de la germana Vikipedio? [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:24, 30 jun. 2025 (UTC) == Anonimaj redaktoj de [[Pär Sundberg]] == Pluraj anonimaj redaktantoj ade aldonas malplenajn listerojn al [[Pär Sundberg]], kun svedlingvaj datoj en la resumo. Tre mistere, sed klare senutile. Mi proponas forbari tiujn adresojn, kaj protekti la artikolon kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:48, 31 mar. 2025 (UTC) : {{forte por}} protekto kontraŭ anonimaj redaktoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:28, 31 mar. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025-03-31 per LiMr. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Hodiaŭ finiĝas la protekto de tiu paĝo. Ni atentu ĉu la strangaj redaktoj rekomenciĝos! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:29, 1 jul. 2025 (UTC) == Forbarenda IP-vandalo == [[Specialaĵo:Kontribuoj/49.175.171.71]] sed ne porcxiam, eble 3 monatoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:29, 4 maj. 2025 (UTC) ==Ne-esperanta enhavo== [[Uzanto:Orthoonto]] aldonis al tri artikoloj tekston en iu skandinava lingvo, kaj al alia senfontan aserton pri la matematikaj kapabloj de novaj AI, kies enciklopedian gravon mi dubas. Ŝajnas al mi tro frue por diri, ĉu la intencoj de la homo estas bonaj, sed mi lasis mesaĝon sur lia/ŝia diskutopaĝo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:34, 11 maj. 2025 (UTC) : Bona atentigo. Dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == Grandparte fuŝaj redaktoj aparte pri la Filipinoj inter 2011 kaj 2021 (kaj pli da fuŝoj pri Esperanto en Vikidatumoj) == Komence de januaro 2018 uzanto kun la longa nomo "[[Specialaĵo:Kontribuoj/uzanto:Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa|Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa]]" (iam ankaŭe la konto nomiĝis "Pare Mo") movis paĝon Davaa Regiono al [[Dabaa Regiono]] kaj notis "preskaŭ" en Esperanto: "V se pronuncia como B en español". La homo ankaŭ ŝatis renomigi multajn aliajn esperantajn vortojn (nur 36 rekte en la loka projekto, sed pli multajn en vikidatumoj, kie ankoraŭ pli malfacilas rimarki la manipulojn), egale ke la uzanto eĉ ne helpe de aŭtomata tradukilo sukcesis enmeti unusolan frazon en Esperanto. Sed evidente eblas konsideri sin elstara Esperanto-vortaristo ankaŭ sen ajna kono de la lingvo. Tamen estas alarma averto el vikidatumoj kaj de la vikimedia sistemo ĝenerala: '''[[dosiero:OOjs UI icon alert image warning.svg|18ra]] <span style="color:red"> This account is globally locked. - La konto estas globale forbarita'''</span>. Do la homo en multaj vikipediaj projektoj mise agadis, grandkvante vandalis, kaj liaj agoj vere ne konsiderindas "aŭtoritataj kontribuoj". Tial mi konsideras ĝenerale malfari la kapricajn "plibonigojn" de la forbarito. Ĉi tie do la argumento estas ke hispane la v prononciĝas kiel esperanta "b", aŭ en [[Kezonurbo]], dubinde plibonigita al Kesonurbo, "ke z hispane prononciĝas kiel s esperante" - tio eĉ ne veras, norme ĝi sonas kiel θ, nur dialekte foje kiel s aŭ iu sibla sono inter ambaŭ. Tiu argumento nur sufiĉus por aldono de prononcindiko inter rektangulaj krampoj, eventuale por prezento de sia nova propono kun verva esperanta argumentado en VP:AA, sed ne por kaŝa alinomado de paĝoj el aliaj homoj aŭ ŝanĝadoj en Vikidatumoj. En plej multaj eŭropaj lingvoj inkluzive de la cirile skribataj tamen estas "v", kaj ke li mem ĝustigis la lingvonomojn "[[cebua lingvo|cebue]]: ''Rehyon sa Dabaw''; [[tagaloga lingvo|tagale]]: ''Rehyon ng Dabaw''" ankaŭ ne konfirmeblas en la cebua kaj tagaloga vikipedioj (la esperantan adverbon "tagale" por la tagaloga la homo samtempe inventis). Kvin spertaj esperantistoj poste redaktis kaj ne rimarkis la bone kaŝitan vandalecon. Mi ni plendas, ankaŭ mi probable ne rimarkintus. Sed mi alvokas pri pli da atento nun, kiam estas averto pri tiu vandalo kiu fuŝas aliel ol nia konata finna forbarito, kies specifajn redaktojn ĉiu facile rekonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:18, 3 jun. 2025 (UTC) :Mi cetere ĵus skanis kaj ekrane pligrandigis la esperantan mapon (#22) pri la Filipinoj el la "Poŝatlaso" de 1971. Bedaŭrinde tie estas malmultaj esperantigoj, plej multaj estas nacilingve, do filipine/tagaloge notitaj. Sed por tiuj urboj, insuloj kaj kaboj, kiuj ricevis esperantan vorton en la "Poŝatlaso" de 1971, estas bone noti la referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == 176.59.164.46 == Ruslingva anonimulo, aldoninta sensencajn frazojn al [[Biblio-Globus]]. Blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:09, 26 jun. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|176.59.164.46}} 1 redakto je 22 jun. 2025 :::Kvankam estis nur unu redakto, mi forbaris la konton je 21:46, 9 sep. 2025 por daŭro de 6 monatojm por ke ene eblaj novaj mispaŝoj oni tuj vidi la eksan forbaron en la konto mem... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == 78.154.163.85 == Anonimulo, ekde majo 2025 inundinta la projekton per fuŝaj maŝintradukaĵoj de la anglalingvaj fontoj, plenaj je konspirteorioj, fantazioj kaj politika propagando. Regula forsarkado de tiuj rubaĵoj estas tre teda kaj temporaba afero. Ni protektu la '''enciklopedion''' kontraŭ fanatikuloj, ksenofoboj kaj vandaloj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:08, 17 jul. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|78.154.163.85}} sume 50 redaktoj je 13-14 jul. 2025, '''ekzemple''' ::* paĝo [[historio de Rusio]] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Historio_de_Rusio&diff=prev&oldid=9145053 vandalita, ŝajne en la baŝkira, ĉiukaze ne universale komprebla lingvo, en fuŝaj referencoj] ::*>> krome je 07:21, 14 jul. 2025 la homo la saman paĝon ampleksigis per amasa esperantlingva akuza listigo de rusaj ŝtataj militkrimoj en Ukrainio inter 2014 kaj 2024, per detalega listigo kiu estis la kvaroblo de la tuta alineo pri la 19-a jarcento. Necesus individue kontroli la asertojn kaj ekipi eventuale pridubeblajn akuzojn per eksteraj referencoj, sed ĉiukaze la eksterproporcia kvanto de teksto montras ke iu ĉi tie misuzis ĝeneralan paĝon por sia demagogio. Por tiu temo la paĝo [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] estus pli taŭga loko, tie praktike estas nur informoj pri mortigoj kaj detruoj de 2022, kvankam la milito en 2023 ĝis 2025 senŝanĝe pluardis. Sed la resuma paĝo [[historio de Rusio]] taŭags nur por ekstreme koncizigita resumo de eble 300 literoj, kaj por aldono de pli detala teksto. Sed tio ankaŭ eksplodigos la paĝon "[[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]]", oni ankaŭ povas fari novajn paĝojn "Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio en 2023" ..."en 2024", ..."en 2025". ::*>>Aliaj novkreoj kiel [[la Donanto (filmo)]] (nun ricevis avertan ŝablonon {{ŝ|polurinda}})kaj [[Verda Elefanto (film)]] estas simple nur bizaraj, strangaj ĝis strangegaj esperantaj tekstoj, pri kiuj ankoraŭ ne klaras ĉu haveblos iu volontulo kiu pretus investi horojn por savi la tekstojn. Sume mi nun supraĵe legis pli-malpli la duan duonon de la kontribuoj, inter tiuj pli-malpli 25 redaktoj estis 1 vandalaĵo kaj 1 kazo de politika propagando metita en maltaŭgan artikolon, kaj la resto estis bizaraj ĝis kompreneblaj esperantlingvaj kontribuoj. Sed ŝajnas ke la redaktado jam finiĝis je la 14-a de julio, kaj ŝajne ĝis nun ne estas alinoma anonima konto kiu daŭrigus la parte tute maltaŭgan parte dubinde utilan kontribuadon. Mi tial proponas "nur" forbaron de unu monato, kiu probable ne ĝenos la homon, ĉar tiu ĉiukaze ŝajne perdis la intereson pri la bizara redaktado, Sed se foje ekestos ankoraŭ redakto sub tiu IP-adreso, tuj eblas vidi ke ĝi jam foje estis forbarita, kaj povas rapide retrovi la malnovan kazon. ĈIUKAZE necesos ankaŭ havi la konton sub observado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 9 sep. 2025 (UTC) == ~2025-50449-5 == La sola kontribuo ĝis nun estas vandalado de Vikipedio:Artikolo de la Monato per duone kompreneblaj pornaĵoj en la hispana. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 2 sep. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|~2025-50449-5}} 1 redakto je 2 sep. 2025 :::{{re|Arbarulo|RG72}} Nur nun mi vidis viajn lastajn tri notojn. Ĉiuj scias ke ni por niaj preskaŭ 400 000 artikolaj paĝoj kaj aldonaj multaj diskutpaĝoj havas nur 10 administrantojn, el kiuj neniel ĉiuj konstante aktivas, kaj ankaŭ mi ne sidas antaŭ la komputilo, nur gapante tiun aŭ iun alian teknikan paĝon ĉu tie aperas novaj notoj. Tiel eĉ se mi mem supre aldonas noton mi ne nepre rigardas ankaŭ tute malsupre. Mi petas, aŭ kontrolu tagon post kiam vi metis noton ĉu ĝi jam traktiĝas kaj se ne, rekte alskribu min (aŭ alian tiam aktivan administranton) ke tiu forpurigas la problemon, aŭ se vi eble post tago eble ne havas tempon por vikipedio, atentigi min tuj - en mia persona diskutpaĝo, aŭ pli simple per ŝablono {{ŝ|re}}, kiel mi ĵus atentigas vin du. Superfluaj atendadoj povas havi katastrofajn sekvojn, ĉar ene de semajno vigla vandalo povas fuŝi centojn da paĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 9 sep. 2025 (UTC) Mi komprenas ke ĉiuj malmultaj administrantoj estas okupitaj kaj foje ĝojas ke mi ne plu sentas devon ĉiutage kontroli farendaĵojn en Vikipedio kiel administranto. Foje eĉ fanatikuloj kaj iliaj kontraŭregulaj fiagoj tamen faras bonajn aferojn — malbonajn por la enciklopedio, sed bonajn por enciklopedianoj)) Do mi klopodos atentigi vin kiel vi petis. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:17, 10 sep. 2025 (UTC) Mi provos memori kaj sekvi tiun konsilon. Mi ne sciis, ĉu vi sentas atentigon kiel ĝenan interrompon de viaj aliaj laboroj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:01, 10 sep. 2025 (UTC) ==~2025-35316-70 == {{re|ThomasPusch}} Anonima uzanto ~2025-35316-70 vandale kreis [[Vikipedio:Eo.wiki]]. La sola teksto estas en misliterumita hispana lingvo, "Tuj fariĝonta surprizo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:11, 21 nov. 2025 (UTC) :{{re|Arbarulo}} {{farita}} Dankon pro la atentigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 21 nov. 2025 (UTC) ==Claudio Pistilli== Mi bedaŭregas konstati problemon pri granda kontribuanto, sed [[Uzanto:Claudio Pistilli]] alŝutis amasegon da bildoj kun falsaj deklaroj pri kopirajto, tre verŝajne ankaŭ enhave misajn bildojn pri kemio. Mi klarigis pli detale ĉe [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj]]. Se iu ĉi tie spertas pri kemio, via helpo bezoniĝas por taksi la kemiajn bildojn. Ĝis kiom mi komprenas, la tekstaj kontribuoj de Claudio ŝajnas akceptindaj - nur la redaktoj koncerne bildojn estas problemaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:28, 30 jan. 2026 (UTC) :Mi diris ke la tekstaj kontribuoj de Claudio estas akceptindaj. Ve, tro frue. Li skribas tute senreferencajn artikolojn pri gotaj reĝoj, ankaŭ kun mezgrandaj viki-stilaj problemoj (artikoltemoj en grandigitaj literoj krom la kutima dikigo, nudaj eksteraj ligiloj sen referenca formato). Krome provas deturni kritikojn per troĝentilaj respondoj, sed neniel ŝanĝas sian probleman agadon: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AClaudio_Pistilli&diff=9331574&oldid=9330647]. En vikipedio honestaj malsamopiniecoj povas esti utilaj, mensogoj ne povas. ==~2026-15525-24== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-15525-24}} vandalis artikolan diskutpaĝon aldonante sensencaĵon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:36, 12 mar. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Dankon pro la rimarko kaj rimarkigo. La homo, kiu redaktis el Usono, "nur" vandalis unu paĝon, [[Diskuto:Helico (apartigilo)]], tial mi ne scias ĉu li aŭ ŝi havas sisteman intencon fuŝigi, sed klare temis pri fuŝo. Sekve mi "nur" forbaris ĝin por daŭro de unu monato. Se li revenos, kaj dua, tria redakto estos same sensencaj kiel la unua, ni povas ankaŭ konsideri pli longan forbaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:49, 12 mar. 2026 (UTC) ==~2026-16308-13== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-16308-13}} vandalis kaj/aŭ fuŝreklamis en [[IOS]], [[IFono]], [[Apple]], [[Apple I]], [[Apple II]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:48, 15 mar. 2026 (UTC) :Spamo de anonimulo. Eble estus pli efektive enmeti la du Jutubo-kanalojn al [[MediaWiki:Spam-blacklist|tiu paĝo]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:15, 15 mar. 2026 (UTC) :{{farite}}: forbarite ankaŭ ĉi tie "nur" dum unu monato, ĉar dubindas ĉu la homo estos tiom obstina reveni post pli ol unu monato, kaj se jes ŝi aŭ li povus ankaŭ reveni per alia IP_adreso. Ĉiukaze la dubinda vandala jutub-kanalo estis https://youtube.com/@thaihoangofficial-q1s. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:35, 15 mar. 2026 (UTC) ==[[Gazaa genocido]]== Saluton. Vikipediisto kun nomo en arabaj literoj metis tiun artikolon. Ĝis tiam normale, sed poste startigis redaktobatalon miskomprenante la plibonigajn modifojn kiujn faris aliaj vikipediistoj. Mi blokis ĝin dum tri tagoj, kaj li plendas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:55, 28 mar. 2026 (UTC) :Post du semajnoj li ne revenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:07, 13 apr. 2026 (UTC) ::Temis pri la konto {{uzanto2|جودت}} - nur por rekontrolo ke li vere ne revenis... Li en la esperanta branĉo nur umis de la 26-a ĝis 29-a de marto, sed en aliaj branĉoj daŭrigis misfarojn tiel ke en julio la konto estis tutmonde blokita sen tempo de eksvalidiĝo. Kialo: Misuzo en transvikioj kaj fuŝa uzo de nekontrolita transvikia maŝintradukado (''This user is globally blocked with no expiration time. Reason: Cross-wiki abuse, unsupervised crosswiki machine translation abuse''). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:58, 5 okt. 2026 (UTC) ==Uzanto:Zeaplpm== {{re|ThomasPusch}} Jen nova vandalo metis kontraŭjudajn insultojn ĉe [[Elektroniko]] kaj [[Diskuto:L. L. Zamenhof]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:40, 19 maj. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Efektive. Bone ke mi ĵus realvenis al la komputilo kaj tuj povis vidi vian noton. La konto jam estas forbarita porĉiame, kaj la ofendojn mi en sekva paŝo ankaŭ malvidigos: Faŝismaj ofendoj entute ne havu scenejon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:57, 19 maj. 2026 (UTC) ==Pli pri Claudio Pistilli== Krome li mensogas pri siaj tradukfontoj: *[[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]] *[[Diskuto:Mamerko de Katanio]] *[[Diskuto:Sozistrato de Sirakuzo]] Foje ili eĉ estas tradukoj de ''[[Grokipedia]]''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:21, 25 maj. 2026 (UTC) :Kaj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Histieo_de_Mileto&diff=prev&oldid=9383979 forigas avertoŝablonojn] ne solvinte la problemon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:50, 26 maj. 2026 (UTC) ::Plu pri tiu temo en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:20, 5 okt. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Its time to hurt all jews badly|Perfortparola uzanto]]== {{re|ThomasPusch}} Uzantnomo minacas judojn en la angla, redaktoj ofendas aliajn grupojn en la angla (malfaritaj sed ankoraŭ ne kaŝitaj).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:20, 11 sep. 2026 (UTC) :Dankon pro la atentigo pri {{uzanto2|Its time to hurt all jews badly}}. Mi okupiĝos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:03, 12 sep. 2026 (UTC) :Mi fine eĉ malvidigis la forigojn, ĉar en ili ripetiĝis la anglalingva ofendaĉa salutnomo. Nun ĉio estas pura denove. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:42, 12 sep. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Were'spablo?]]== Ŝerce vandalis ĉe [[Elon Musk]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:24, 8 okt. 2026 (UTC) ffoy0n7sqsakk1mm5asxuxv5fpxvdao 9495104 9495102 2026-10-18T09:11:37Z ThomasPusch 1869 /* Pli pri Claudio Pistilli */ 9495104 wikitext text/x-wiki {{Mallongigo|VP:PU|VP:PROBLEMAJ}} {{/Enkonduko}} == Jen kelkaj ĝenemaj uzantoj kaj IPuloj == Saluton. Jam ekde sufiĉe da tempo ĝenas nian vikipedion sufiĉe altruda, pli malpli malserioza, supozeble psike malstabila IPulo, kiu verŝajne foje redaktis sub unu el la jenaj "nomoj" aŭ almenaŭ ie alsalutis sub tia nomo * {{uzanto2|Nenoniel}} * {{uzanto2|Uusikonto}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} Bedaŭrinde temas pri kelkaj IP-blokoj, kiuj komenciĝas jene: "46.132.", "86.114.", "86.115.", "93.106.", "109.240.", "176.72.". Ĉu eble iu havas proponon, kiel ni povus forpeli la ulon? - Antaŭ kelkaj tagoj mi eĉ kreis misuzan filtrilon, kiu eĉ jam malhelpis du redaktojn pri "kalvulo"j. Foje jam estis diversaj diskutoj en [[VP:DA]]. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:02, 8 apr. 2022 (UTC) :La IPulo {{uzanto2|109.240.9.91}} eĉ estis kaptita de la misuza filtrilo 5 kontraŭ "kalvulo", kiu fakte malhelpis al la uzanto aldoni frazon pri kalvulo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:43, 8 apr. 2022 (UTC) ::Intertempe plia gantopupo {{uzanto2|Liukas piha}} kreis artikolojn, kies forigon mi jam proponis sur [[VP:FA]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:48, 9 apr. 2022 (UTC) :::La menciita "novulo" eĉ provis aldoni ion pri "kalvulo", kiel mi ĵus povis vidi en protokolo de la misuza filtrilo 5, kaj tiel pruvis fakte, ke li estas gantopupo. Mi tial proponas forbaron. Ĉu bone? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:25, 11 apr. 2022 (UTC) ::::La menciita gantopupa uzanto {{uzanto2|Liukas piha}} intertempe eĉ estis forbarita tutvikie. Ĉu mi tuj traktu la iel rilatan [[VP:FA#Markus Rautio, Tommi Kinnunen, Veikko Törmänen, Eeva Joenpelto|proponon je forigo]]? Sed kion ni faru pri la ŝanĝiĝemaj IPuloj, kies skemon mi menciis jam la 8-an de aprilo 2022? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:46, 13 apr. 2022 (UTC) Jen denove redaktoj de IPuloj el Finnlando, supozeble elsalutinta gantopupo. Temas pri * {{uzanto2|109.240.111.98}} kies redaktoj plejparte estis malfaritaj kaj kreo estis amase forigitaj. Krome mi forbaris lin por tri tagoj. * {{uzanto2| 86.115.75.210}} same. Ĉu iu eble havas proponon kiel ni povus finfine forpeli lin por pli longa tempo? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:24, 28 apr. 2022 (UTC) Kial malbonigas Vikipedion, ke estas en Vikipedio rakontita pri kalveco? [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.251.162|86.114.251.162]] 01:38, 10 jun. 2022 (UTC) :Hodiaŭ nova gantopupo aperis, nome {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}. Pro la signifo "La sola celo de la reguloj de Vikipedio estas malobservi ilin" mi proponas porĉiaman forbaron inklude de la ceteraj gantopupoj kaj la rilataj IParoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:13, 27 jun. 2022 (UTC) ::Ĵus aperis nova gantopupo, nome {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}}. Laŭ la gugla tradukilo la uzantonomo signifas "Estas mojose fari petolojn". Ĉar tio sekvas la kutiman skemon, mi proponas la kutiman traktadon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:33, 18 aŭg. 2022 (UTC) :::Ŝajnas al mi, ke la ulo emas daŭrigi sian petoladon kreinte la uzanton {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. La uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "Uzanto naskita en 1989, kiu malatentas la regulojn de Vikipedio". Do, ni devus trakti tion kiel antaŭe menciita. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:20, 20 aŭg. 2022 (UTC) ::::Mi opinias, ke ne valoras ĉi tie demandi, kion fari. Se aperas evidentaj agoj de la forbarito Nenoniel (ĉu pri kalvuloj, ĉu pri alio) vi kiel administranto malfaru la agojn kaj tuj forbaru la uzanton aŭ ties ip-numeron (vastagame) aŭ faru ke neregistritoj aŭ freŝaj novuloj ne povu redakti la koncernan artikolon- La forbaroj validu por longa tempo. Laŭ mi jam sufiĉas iometo da suspekto por fari tion. Tiel oni sukcesis en la Finna Vikipedio iom post iom bridi lin. Kiam ĉi-jare estis vaste blokitaj liaj ip-numeraroj en la Esperanta Vikipedio, li silentis kelkan tempon kaj provis ekaktivi en la Sveda, Germana kaj Angla Vikipedioj (en ĉiu li trafis, sekzemple, ties artikolon pri Juice Leskinen). kiuj sufiĉe severe traktis liajn provojn. Kiel ĉiuj ruzaj vandaloj, li ofte faras sensignifajn aŭ (kvazaŭ)utilajn ŝanĝojn aŭ eĉ kreas ne malbonajn artikol(ĝerm)ojn. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:36, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris la tri gantopupojn {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}, {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} kaj {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:44, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris gantopupon {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:27, 10 okt. 2022 (UTC) : Ĉiuj estas forbaritaj {{farita}} == Tutvike forbarita uzanto, gantopupo de "Nenoniel" == Saluton. Mi ĵus rimarkis, ke oni eĉ tutvikie forbaris {{uzanto2|Liukas piha}}. Mi proponas, ke ni forigu ĉiujn de li kreitajn artikolojn kaj kategoriojn. Ĉu bone? - Se dum la sekvontaj tagoj neniu kontraŭas mian proponon, mi plenumos ĝin. Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:35, 12 apr. 2022 (UTC) :{{farite}} Ĉar neniu ion ajn komentis nek kontraŭis mian proponon, mi ĵus plenumis ĝin, precipe ĉar ja ekzistas propono je forigo en [[VP:FA]]. Sed kiel ni evitu reaperon de la ulo? - Ĉu iu havas ideon? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:07, 16 apr. 2022 (UTC) Jen nova gantopupo de "Nenoniel", nome {{uzanto2|Jaakkoil}} ĵus kaptita de la misuza filtrilo 5. Do, li denove provis demandi alian uzanton pri kalvulo. Sed bonŝance la filtrilo malhelpis al li konservi la mesaĝon. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:36, 29 maj. 2022 (UTC) :Simple forbari lin estas la solvo. Ke li redaktis la artikolon pri [[Juice Leskinen]] realdonante ties kalvulecon, estas por mi sufiĉa pruvo pri la identeco de Nenoniel kaj Jaakkoil. Nenoniel estis forbarita ĝis la ĉi-jara Oktobro. Same forbarendas [[Uzanto:Wikipedian säännöt_on_tehty_rikottaviksi]] kaj eble aliaj. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 14:07, 2 jun. 2022 (UTC) ::Saluton, {{re|Surfo}}. Nia loka, do [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo/block&page=Uzanto:Nenoniel ĉivikipedia protokolo] montras nur, ke Neniel estas forbarita ĝis oktobro 2022. Sed mi ĵus vidis iel, ke li estas eĉ tutvikie forbarita. Ĉu mi eble esploru la daŭron de la tutvikia forbaro? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:20, 10 jun. 2022 (UTC) ::(+) Mi ĵus vidis en la SUL-listo de {{uzanto2|Jaakkoil}}, ke li estas jam forbarita por ĉiam en la finna Vikipedio. Pro la ovumado pri kalvuloj kaj aliaj malseriozaj aferoj mi proponas fari same. Ĉu bone? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:59, 10 jun. 2022 (UTC) :::Mi ĵus forbaris {{uzanto2|Jaakkoil}} por ses monatoj, ĉar li denove provis altrudi sian neenciklopediecan rubon pri kalveco kaj kalvuloj. En kazo de nova gantopupo kaj sama aktiveco mi proponas forbari la uzantojn por ĉiam, kiel jam faris aliaj vikipedioj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:11, 27 jun. 2022 (UTC) ::::Estas globale forbarita {{farita}} === "LTA pakkoruotsi" + kalvuloj === * {{uzanto2|Surfo on kalju}} loke forbarita * {{uzanto2|Jyväskyläana kalvigxanta esperantisto}} loke forbarita * {{uzanto2|Weirdy89}} loke forbarita * {{uzanto2|Nenoniel}} globale forbarita * {{uzanto2|Liukas piha}} globale forbarita * {{uzanto2|Jaakkolei}} globale forbarita * {{uzanto2|Kummallinen tyyppi}} globale forbarita * {{uzanto2|Uusikonto}} loke forbarita * {{uzanto2|Kalvulo}} loke forbarita * {{uzanto2|J. Leinonen}} loke forbarita * {{uzanto2|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} loke forbarita * {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} loke forbarita * {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}} loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por ĉiam, * [[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.103.191]] loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por unu jaro, forbaro en jaulio 2023 plilongigita je 3 jaroj per ThomasPusch, * {{uzanto2|Jaakkoil}} loke forbarita en junio 2022 por duonjaro, en januaro 2023 por ĉiam, nun globale forbarita * {{uzanto2|Outo suomalaisukko}} globale forbarita * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä erektoituu}} loke forbarita kaj globale forbarita (je nekutima maniero) * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä kovettuu}} globale forbarita (je nekutima maniero) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.3.123]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 6-an de decembro * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16]]) multaj redaktoj ekde 2022-12-24, sed mi nur trovis subjektivajn redaktojn, nenion kio estus vandalaĵo. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.199.126]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.0.0/16]]) 2023-01-14 Moldur forigis la anonimajn redaktojn en [[Svedlingvaj finnlandanoj]], kiujn li juĝas neadekvataj: ip-adreso forbarita je 2023-01-23 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.203.157]] eowikt svwikt. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.235.148]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.243.252]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.245.114]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.247.245]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.75.182]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de januaro 2023 ** ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.0.0/16]]) loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro plus restarigo de antaŭe forigita persona paĝo la 14-an de januaro (jam estis forbarita unu monaton en en aprilo-majo 2022) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.107.127]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.131.204]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 2-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.135.235]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.167.234]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 28-an de oktobro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.19.205]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 3-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.35.187]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 29-an de oktobro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.69.158]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.160.244]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.162.212]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.230]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72]] loke forbarita: 2023 01 21: Ĉi tie en multaj paĝoj vandalis en 2010, estis unutage forbarita, sed en aliaj anonimaj kontoj plue miskondutis, tial la forbaro estu daŭra. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.224.216]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/217.140.204.247]] eowikt * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F]] loke forbarita * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:688:AD22:119D:7BBD:A026:838A]] loke forbarita. Estis kelkaj redaktoj, almenaŭ la 2-an de decembro 2022 la anonimulo vandale stultumis en la paĝo [[Risto Ahti]]. Aldone al ĉiuj aliaj mispaŝoj en aliaj kontoj tio sufiĉas por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :: Pruvoj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Taylor_49&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Deviga_instruo_de_sveda_lingvo_en_Finnlando&action=history] :: [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:47, 3 dec. 2022 (UTC) ::: Ĉasado daŭras ĉe aliaj vikioj [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&action=history eowikt] kaj [https://sv.wiktionary.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:Taylor_49&action=history svwikt]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 5 jan. 2023 (UTC) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.61.224]] unuafoje je 2023-02-04, kvar aldonoj tiutage malfaritaj, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023.< [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:24, 4 feb. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Haistakaa!}} redaktoj lastfoje en 2014, nenio riproĉinda, tamen restis sub kontrolo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 4 feb. 2023, [[:en:wikt:haistaa|problemhava uzantonomo]], forbarita el du vikioj, forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * La sama persono nun revenis kun nova uzantnomo [[Specialaĵo:Kontribuoj/Morsgrisar är vi allihopa]] (linio el sveda infankanto kiu signifas proksimume "ni ĉiuj estas panjoporketoj / dorlotitaj infanoj") kaj provas restarigi forprenitaĵojn. Ankoraŭ nenio evidente kontraŭregula - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] 5 feb. 2023, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] * {{uzanto2|Morsgrisar är vi allihopa}} * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Räven raskar över isen}} 25 redaktoj ĉe vikivortaro, apenaŭ io riproĉinda [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=pakko&diff=prev&oldid=1170723 pakko] * {{uzanto2|Tuskan parahdus}} preskaŭ 1'000 redaktoj, specialaj vulgaraĵoj, forbarita el finna vikipedio kaj vikivortaro, globale forbarita + loke forbarita ekde la 2-a de majo 2023 * {{uzanto2|Ongelmallinen käyttäjä}} specialaj vulgaraĵoj, globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uimalampi}} globale forbarita * {{uzanto2|Kyrpää äkkiä ja perseeseen}} vulgara uzantonomo, sed ĝis nun nur unu redakto senkulpa, kvankam ne speciale utila, de la 13-a de majo 2023, globale forbarita * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uusi nimimerkki}} rasismaj vulgaraĵoj + provokaĵoj sur la uzantopaĝo 2023-6-3, forbarita de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 2023-6-4, nun ankaŭ globale forbarita * {{uzanto2|Taas uusi käyttäjä}} "denove nova uzanto" forbarita loke en la finna 2023-6-6 kaj sveda branĉoj 2023-6-7, globale 2023-6-11 * {{uzanto2|Strangulo89}} kreita 2023-06-25, forbarita el sveda vikipedio kaj sekve globale forbarita 2023-06-26 * {{uzanto2|Jaakko Iisakki Leinonen}} komencis per teksto "[[bazlernejo en Finnlando]]" kaj perdo de Karelio, forbarita en 3 vikioj - kreita je 2023-07-09, en 2023-07-13 aldonis idiotan vulgaran subtitolon ''Neekerin jättikyrpä erektoituu'' (La giganta koko/kaco de la Nigrulo ricevas erektiĝon) al sia prezentopaĝo (poste senspure forigita). Admono ke se la vulgaraĵo ne tuj malaperiĝas, plej laste post 12 horoj sekvos forbaro: malaperigita. Je 2023-07-15 sekvis loka forbaro, formale pro [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Yrj%C3%B6&diff=prev&oldid=8214834 la jena vandalado], sed estas multaj pliaj kazoj troveblaj inter la kontribuoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:23, 15 jul. 2023 (UTC) loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Työnnä kulli perseeseen HETI}} vulgara uzantonomo, [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Ty%C3%B6nn%C3%A4_kulli_perseeseen_HETI&oldid=8193441 ligo], loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Sekametsänkävijä}} kreita 2023-07-15, unua ago 19:43 h en eo.wiki kaj globale forbarita post malpli ol 24 horoj, je 2023-07-16 14:01 h. * {{uzanto2|93.106.14.86}} aktiva ekde 2023-07-16, nua ago en eo.wiki je 15:44 h. [ [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.14.0/24|kontribuoj2]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.0.0/16|kontribuoj3]] ] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Necesejo&diff=prev&oldid=8217406 jen]: 18.57 h Admono al li: enciklopedio ne estas por sengustaj ŝercoj. 01:13 h 2-a admono: Ankaŭ [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8217401 tiu redakto] estis plena sensencaĵo. Duonhoron poste Tria admono: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8217373 ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al finna maljunulo, kiu tekste montratas kun foto, do ĉiu povas vidi kiel aspektas la nazo, la barbo, la haroj ktp.] La mencio de kalveco, jam multegajn fojojn aldonata, kontraŭ protestoj de aliaj uzantoj, kiuj plene ignoriĝis kaj parte estis la kaŭzo de forbaro de uzantokontoj por ĉiam, jam estis multfoje. Tiom obsede ĉiam reveni al sama infaneca stultumado signas psikan nekapablon kunlabori kun aliaj. Ankoraŭ unu admono kaj li estos barita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16 jul. 2023 -- Lasta admono estas, simple hazarde nur nun trovita, sed la sinsekvo de trovoj tute ne rilatas: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8217370 ankaŭ tie ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al alia finna maljunulo] - Ne eblos diri ke li ne sciis pri tio ke ne eblas kaŝ-enigi tian frazon en tekstojn kiu evidente amuzas la kulpulon kaj nervas ĉiujn aliajn uzantojn. Do forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:04, 17 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|217.140.207.97}} forbarita en oktobro 2022 por daŭro de 1 jaro per Tlustulimu, plilongigita al daŭro de ankoraŭ 3 jaroj, por ke ĉiuj IP-kontoj havu saman forbarodaŭron, je 17 jul. 2023 per ThomasPusch ==== <font color=green>Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, en bloko por tri jaroj:</font> ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.13.133]], 6 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.21.225]], 13 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.33.61]], 2 jun. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.34.83]], 23 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.36.127]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.82]], 19 nov. 2021 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.94]], 18 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.71]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.96]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.100.79]], 24 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.94]], 8 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.229.250]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.234]], 12 maj. 2023 ==== Restis sub kontrolo same kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, kontrolite neniu malbonaĵo tie, sed sendube sama gantopupo ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.51.157]], 4 maj. 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.6.80]], 30 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.145.68]], 26 nov. 2021 :: {{farite}} ĉiuj forbaritaj loke, multaj ankaŭ globale 2023-07-17 * {{uzanto2|176.72.33.32}} 2023-07-18 -- 5 redaktoj, malfarataj pro redaktaj konsideroj, nenio malbona, sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.32.65}} 2023-07-18 angla vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|217.140.207.97}} 2023-07-18 angla vikipedio -- 3-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|93.106.5.93}} 2023-07-19 angla vikipedio -- 1-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 sveda vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.36.56}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.229.106}} 2023-07-19 esperanta vikipedio - tiutage ŝajne nur pozitivaj redaktoj, poste nenio, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.231.103}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8235795 vulgaraĵo] 2023-07-30 unua kaj lasta admono - samtage provita ankaŭ de alia anonima konto] tial trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj 2023-07-31 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|213.28.231.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gubben_Noak&diff=prev&oldid=8235714 vulgaraĵo pylly = pugo] 2023-07-27, malfarita samtage -- [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8235507&oldid=8232068 vulgaraĵo] 2023-07-26, malfarita samtage 2023-07-30 unua kaj lasta admono, kunblokita en 07-31 pro la evidente de sama homo faritaj misredaktoj de 213.28.231.103 kaj 176.72.32.76 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.32.76}} ankaŭ tie vulgaraĵo pri la drinkkanto [[Gubben Noak]], mem malfarita post minuto je 2023 07 30, sed tamen, kaj tuj dua [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8243056 vulgaraĵo pri apartigilo de la persona nomo "Pentti"], ĵus provita ankaŭ de alia anonima konto, tial admono pri la unua miso ne ĝustatempis: blokita trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Jyväskylän mies}} kreita komence de 1 aŭg. 2023‎ (UTC) :Necesis tuj aldoni pri unu de plej unuaj redaktoj, en [[Laukaa]]: Estas iom infanece ĉe iu homo kiu ne estas gejo aparte aldoni inter krampoj "(ne gejo)". Se oni farus tion ĉe ĉiuj menciitaj homoj, kaj ĉe ĉiuj mencius ĉion kio ili '''ne''' estas, la enciklopedio tute rubiĝus, kaj ankaŭ la unufoja aldono sensenca jam estas malgranda rubo. Mi tial tuj devas admoni vin neniam fari ion tian sensencaĵon kiu kompreneble forturnas la atenton de homo kaj libro pri lagoj al la temo pri "gejeco", ĉar ankaŭ legante "ne gejo" la atenton kaptas la vorto "gejo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:33, 1 aŭg. 2023 (UTC), per voĉdono: sendube sama gantopupo, ĉiama forbaro :: La ulo obsedas pri interalie [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] kiel evidentiĝas el multaj vulgaraj kaj insultaj redaktoj [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=8243056&oldid=8243055 ekzemplo]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:45, 1 aŭg. 2023 (UTC) :::Forbarita porĉiam [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 2 aug. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Humoristi89}} e-lingva konto ne registrita, ne eblas vidi kontribuojn aŭ forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) * [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:46.132.19.219&action=history du IP-adresoj samtempe] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Rumpa&action=history vulgaraĵoj en la sveda vikipedio, pruvo ke Humoristi89 = Nenoniel] *: Temas pri {{uzanto2|46.132.19.219}} kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} *:Menciiĝis ankoraŭ tekstoj [[Jakob Stenius senior]] kaj [[Jakob Stenius junior]], forigitaj de kani, ambaŭ de 46.132.19.219 kaj enhave konfuzaj. {{uzanto2|46.132.19.219}} laŭ mi estas Nenoniel, forbarita por jaro, kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} esperantlingve ĝis nun tute nenion faris, tio ne sufiĉus por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) ==== Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") ==== * {{uzanto2|176.72.32.58}} kreita je 2023-03-23, 12:30 UTC, forigita 13:50 UTC:trijara forbaro --TP * {{uzanto2|176.72.73.26}} kreita je 2023-08-05 16:09, trovita de mi kaj tuj forigita nur la 2023-08-06 16:54, post pli ol 24 horoj, ĉar principe mi jam estas en vikipaŭzo de somera ferio kaj nur hazarde sukcesis ankoraŭfoje ensaluti. Dum tiu tago la konata kolego jam sukcesis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fritz_Haber&diff=prev&oldid=8254621 vandali]. Do forbarita, ĉar temas pri anonima IP-adreso, kiu teorie iam estonte ankaŭ uzeblos de alia uzanto, nur dum tri jaroj. Multajn ekverkaĵojn mi komplete forigis, ili listiĝas nur en la protokolo de forigitaj tekstoj. {{re|LiMr|Tlustulimu|RG72|Kani|Moldur}} Dum mi estas for, mi petas vin aparte atente sekvi la dedukton de eblaj problemaj uzantoj - ĉar, ju pli rapide oni trovas ilin, des malpli da rubo estas por forigi poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 6 aŭg. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Työnnä jorma perseeseen HETI}} kreita je 2023-08-06, faris nur unu redakteton, 10 minutojn post kiam la ĵus forbarita anonimulo 176.72.73.26 kreis ĝin, sed la finnlingva uzantonomo mem ("Ŝovu Jormon en la pugon TUJ") estas vulgara kaj sensence provoka. Tiuj du observoj sufiĉas al mi havi sufiĉan suspekton ke temas pri la sama finna provokanto kiu ankaŭ kreis la anoniman konton 176.72.73.26. Do forbarita, kaj ĉar kun salutonomo, por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 6 aŭg. 2023 (UTC) globale forbarita * {{uzanto2|176.72.32.111}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8258030&oldid=6481603 pruvo per kalvuloj] *: Mi klopodos, kara, sed mi mem estas superŝarĝita nun je diversaj taskoj laboraj kaj familiaj. Sed mi klopodos. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:42, 7 aŭg. 2023 (UTC) *::forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.69.176}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8258353 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.80.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8260266&oldid=8258042 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por 3 jaroj en aŭgusto 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.89.97}} *: Forta suspekto ke estas la forbarito, kaj idiotaĵoj kiel aldono de [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=SF&diff=prev&oldid=8261184 finn/svedlingvaĵo sepalus falskaa] al paĝo [[SF]] - la nacilingvaĵo "sepalus" havas la signifon pantalona malfermilo (Q494640) kaj aldoni finn/svedlingvan vorton "falsa pantalona malfermilo" absolute nenion aldonas al esperanta listo pri [[SF]]: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.96.1}} *: Iuj sencaj aldonoj, kaj idiota stultumado pri la temo "necesejo". Forta suspekto ke estas la forbarito: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.0.0/16}} forbarita por jaro en septembro 2023 (jam en forbaro de aprilo 2022 klaris ke la konto apartenis al "la problema Nenoniel") [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * Atentu, jen nova gantopupo: {{uzanto2|213.28.230.122}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:06, 11 aŭg. 2023 (UTC) *: Eble jes. Mi proponas atendi kun forbaro ĝis la fakto estos pruvita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:21, 7 sep. 2023 (UTC) *::Mi havas fortan suspekton ke temas pri la forbarito. Plej eta aldona suspekto sufiĉu por forbaro de jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.165.206}} *:Eble jen nova gantopupo de la sama uzanto? - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:30, 7 sep. 2023 (UTC) *:kaj same {{uzanto2|193.210.166.123}} (nur unu redakto en majo 2023) *::Supozeble estas la forbarito, sed kun nur po unu redakto la pruvo ankoraŭ ne 100procentas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) *:::Denove iu anonima uzanto same obsede fasciniĝas pri la temo kalveco samkiel tion faris la malnova uzanto, pro diversaj misfaroj longtempe forbarita el vikipedio, kaj same estu ĉiuj anonimaj kontoj, kiam ili montras fasciniĝon pri la samaj specifaj temoj kiel la forbarito. Tio kaj la aliaj kontribuoj de [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.242|46.132.65.242]] sufiĉas por suspekto ke temas pri la forbarito, kaj la anonima konto do forbariĝos kiel ĉiuj antaŭaj. Bedaŭrinde. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 10 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|46.132.65.242}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8331201 kalvuloj] trijara forbaro * {{uzanto2|46.132.65.0/24}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.0.0/16}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|193.210.193.195}} Vulgaraĵoj kaj insultoj [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.193.195 ĉe la vikivortaro] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Protokolo?type=&user=&page=Sahtivaari&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist] forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.72.214}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23, la IP-homo ankoraŭ en novembro 23 kontaktas min nerekte tra alilingvaj diskutpaĝoj, kie ne estas forbaro. TP * {{uzanto2|176.72.99.74}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.66.255}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|Fia ulo}} forbarita por tri jaroj je 2023-09-26: ĉiuj tri paĝoj, kiuj sukcesis redaktiĝi en la du horoj ekde kiam oni rimarkis lin, estas kontrolitaj TP (neniu nova redakto riprocxinda, tamen pruvite konata forbarito [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8358602&oldid=8353828] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice&diff=prev&oldid=53963601]) * {{uzanto2|193.210.194.104}} forbarita por unu jaro je 2023-10-02 15:40 UTC - la redaktoj faritaj ĝis mi malkovris la novan konton ankoraŭ ne estas kontrolitaj. TP [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:ThomasPusch&diff=prev&oldid=8364862 insulta redakto] * {{uzanto2|213.28.228.235}} mem anoncis sin en diskutpaĝo de administranto, je 2023-11-25, jam 22 redaktoj devas esti malfarataj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.76.56}} konto jam uzita en junio 2023, sed iel forgesiĝis forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:48, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.163.111}} Jen plia anonima konto, kiu skribas pri [[Juice Leskinen]] kaj aliaj finnlandaj temoj. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 2023-12-09 * {{uzanto2|193.210.194.114}} hodiaŭ daŭrigis antaŭajn (mis)agojn. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 3 apr. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.194.120}} kaj {{uzanto2|193.210.204.73}} Jen pliaj anonimaj gantopupoj, kiuj ĵus kreis kelkajn artikolojn, denove rilatantaj al certa nordeŭropa lando. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:28, 17 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}} ŝajnas esti plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:13, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.235}}, nur uzita la 21-an de aprilo, estis plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro, tiam oni ne rimarkis ĝin, sed tamen necesas forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:40, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}}, uzita dum 14 horoj antaŭ mem-anonco en diskutpaĝo de administranto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi reviziis ĉiujn paĝojn, kiujn tuŝis la anonimulo de tiu IP-adreso. Ĉio estas en ordo krom laŭ mi foriginda, malkvalita paĝo [[Markku-liitto]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 31 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.230}}, uzita dum ses horoj la 13-an kaj 14-an de januaro 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.192.244}}, uzita nur iom pli ol horon, la 1-an de marto 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi nur nun rimarkis la demandon, sed jam respondis [[#Protekti artikolojn|sube]] al Moldur. Iuj redaktoj estas valoraj, kvankam kontraŭregule faritaj. Laŭ mi damaĝus forĵeti ĉion, pro principo de puno, ĉar tio malriĉigus niajn paĝojn: sed klare ke se ne forĵeti ĉion, necesas rapide administrante kontroli ĉiujn redaktojn, kaj tio kostas tempon. Mi hodiaŭ matene trovis la novajn tekstojn [[Ilmari Soisalon-Soininen|Soisalon]], [[Pekka Simojoki|Simojoki]] kaj [[Risto Kaskilahti|Kaskilahti]], poluris kaj reviziis ilin: ilin forĵeti pro principo estus domaĝe. Kaj ankaŭ estas aliaj senkulpaj aldonaĵoj, kiel "la urbo situas borde de la lago [[lago|lagonomo]]", kiuj sendube ĝustas, kaj forigi ilin pro principo kaj poste realdoni la frazon per senkrima nefinna esperantista administranto estus malŝparo de tempo. ::Sed la paĝon [[Markku-liitto]] mi opinias malkvalita, ĝin mi proponas forigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:26, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.84}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 3 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.196.231}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 4 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Nuolen klitorista}} jam forbarita en sina hejma finna vikipedio kaj globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:41, 10 nov. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Flintisgubbe}} jam globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * '''!!!''' {{uzanto2|Xyhgf}} Finnlinvga uzanto kun "sensenca" uzantonomo. Tamen mi nuntempe '''malsubtenas''' iun forbaron pro foresto de malbonaj redaktoj, kaj foresto de pruvo ke temus pri "LTA Pakkoruotsi". Vikipedio estas retejo kiun ĉiuj rakjtas redakti, ecx finnlingvuloj. [[:m:Special:CentralAuth/Xyhgf]]. Tamen indus foje rekontroli la aktivecon de ĉi tiu konto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * Tri kontoj: ** {{uzanto2|Urpola}} nova [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] globale forbarita 2026-03-17 post preskaŭ 1'000 kontribuoj ** {{uzanto2|Urpola22}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto ** {{uzanto2|Urpolaakso}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto *: Skemo de redaktado tre forte subtenas eblon ke temas pri "LTA Pakkoruotsi". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:52, 11 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|~2025-28110-65}} kontribuoj de 15 ĝis 24 okt. 2025, suspekto ke povus temi pri la forbarito, sed ĝis nun ne trovita iu kontraŭregula redakto, kaj ne plu uzita ekde 24 okt. 2025. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:33, 31 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} sendube sama ulo, vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en du vikioj * {{uzanto2|~2026-20388-18}} sendube sama ulo * {{uzanto2|Penttihirv}} evidente sama ulo, neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] * {{uzanto2|Näin on näreet}} globale forbarita, loke forbarita en totale 4 vikioj, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=9354531 pruvo]), stranga sed akceptebla nomo ({{l-fi|Näin on näreet}} = Jen kiel estas, "nerdoj"/stranguloj/kulo), forbarita cxi tie 2026-08-31 * {{uzanto2|Yrjöpussi}} (="vomsako") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, redaktoj ne estis * {{uzanto2|Yrjöän}} (="mi vomas") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, ĉiuj uzantonomoj en redaktoj kaŝitaj * {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} globale forbarita, forbarita en unu vikio, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vomado&action=history pruvo]) * {{uzanto2|~2026-50835-38}} * {{uzanto2|Yrjö valuu paidalle}} (="Yrjö gutetas sur sian ĉemizon") * {{uzanto2|Metsän polku}} (="arbara vojo") (forbarita en du vikioj, komence aktiva en esperanta vikivortaro) {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-50835-38}}, la novan gantopupon de "Nenoniel". Li plene ignoras sian forbaritecon kaj revenas tute senĝene kun nova IP-adreso. En tiu redakto [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Mustardo_de_Turku&diff=prev&oldid=9479280] li eĉ ripetas la ekzakte saman fifaron kiu meritigis al li la ĵusan forbaron: alvokis en la redakto-resumo rekte al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Necesas tuj kaj komplete forbari lin, inkluzive '''ĉiujn''' liajn gantopupojn. Memoru ke la forbaro validas por tiu konkreta persono, ne nur por unu specifa konto. '''Ĉiu''' ajn konto de la sama homo estu forbarita, ankaŭ tiaj kontoj ĉe kiuj hazarde ne aperas misfaroj. - Antaŭdankon! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi nur nun rimarkis, ke la malnova konatulo fakte bombadis mian diskutpaĝon per etaj notoj... Kredu min aŭ ne, sed mi, se mi volas aŭ devas progresi en iu tema redaktado sukcesas plene ignori notojn de finnaj anonimaj kontoj en mia diskutpaĝo. Ĉar alikaze mi venas al la komputilo por ion fari kaj finas la tagon nur okupiĝinte pri finnaj temoj kaj redaktoj kaj fine forbaro. Sed vi pravas, forbari la homon tuj post kiam li volas kapti mian atenton, negrave ke li ne per tiu ĵusa kanalo faris iun mistajpon, iom plirapidigas la procedon. La nuna anonima konto estos tuj forbarita, kaj mi penos tion fari ankaŭ estonte, sed mi ne sukcesos patroli la liston de lastaj redaktoj, aparte en la sekva semajno ne, kiam mi ses tagojn estos sen retkonekto. Do mi, aŭ iu alia de la 10 administrantoj, bezonos atentigon ke io misa redakto aperis, krom ke mi aŭ iu alia admin' hazarde vidis tion mem. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:27, 29 sep. 2026 (UTC) ::Cetere, mi ĵus trovis ankoraŭ tute vandalan misredakton en la paĝo [[Diskuto:Jorma Kinnunen|Jorma Kinnunen]] (je 15:05, 25 jul. 2023). Tiun mi forbalaos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:39, 29 sep. 2026 (UTC) :::Kaj krom anonimajn kontojn, kies forbarojn eblos sekvi en la protokolo pri forbaroj, mi jen ankoraŭ trovis salutnomon Yrjö valuu paidalle (Yrjö gutetas sur sian ĉemizon), novfarita je 12 aŭg. 2026 kaj ĝis nun nur tiam uzita. Ankaŭ forbarita. Teknike kolegoj argumentas, ke anonimajn kontojn oni nur forbaru por daŭro de jaro, dum salutnomojn oni povas forbari eterne. Kialo estas, ke la forbaro de anonimaj kontoj povus ĝeni tute nerilatajn, senkulpajn anonimulojn. Tamen mi, kiam mi estis tre nervita en somero 2023, forbaris plurajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de 3 jaroj... Sed, tiuj tri jaroj pasis en somero 2026. Provizore mi forbaros novajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de jaro, sed ni povas pripensi ĉu altigi la forbarojn ree al 3 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:05, 29 sep. 2026 (UTC) ::::Koran dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:26, 30 sep. 2026 (UTC) ::::: Portempa konto ĉiam eksvalidiĝas post maksimume tri monatoj. Forbaro de portempa konto por pli ol tri monatoj rekte sensencas. Forbaro de IP-adreso por pli longa tempo daŭre utilas (sed tro longa forbaro trafas senkulpulojn). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:18, 30 sep. 2026 (UTC) :::::: Klare. Ĉi tie laŭ mia impreso ĉiam temis pri forbaroj de IP-adreso, ĉu? Mi tute konscias ke tro longa forbaro teorie povas trafi senkulpulojn (mi ne scias laŭ kiuj kriterioj atribuiĝas IP-adresoj, eble nur temos pri aliaj esperantistoj el urbo Jyvälskylä, aŭ el certa telefonreto de Finnlando), sed ĉiukaze tiuj senkulpuloj ĉiam havas la eblecon ene de malpli ol minuto krei al si salutnomon (ankaŭ se forbaro de IP-adreso nur ekvalidis antaŭ 10 minutoj), kaj se ili redaktas senkulpe, ili neniam ajn havos problemon... Simple necesos observi ĉu la tre multaj el Finnlando en somero 2023 forbaritaj IP-adresoj, kiuj ĉiuj ekde somero 2026 denove uzeblas, en kazo de nunaj forbaroj estos pli multaj ol neniam antaŭe forbaritaj IP-adresoj en kazo de nunaj forbaroj. Se ĉar ĉiukaze nur estas tri eblecoj forbari iun ajn konton de pli ol 6 monatoj - nomo je jaro, 3 jaroj aŭ eterne - mi dirus ke por forbaro de anonimulaj IP-adresoj daŭro de 3 jaroj estos la absoluta plejmulto. Salutnomojn facile eblas forbari eterne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 5 okt. 2026 (UTC) :Antaŭ tri tagoj nova salutnomo aperis: [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]]. Mi antaŭhieraŭ ankoraŭ ne rimarkis ĝin, kaj hieraŭ tute ne estis en vikipedio. Hodiaŭ li metis noton al mia diskutpaĝo kaj donis al mi okazon noti al li: ''«Vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi.»'' [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :: {{re|Kani|Stefangrotz|Taylor 49|Moldur|Arbarulo|Sj1mor}} Mi petas vin atenti kunhelpi pli rapide forigi salutajn kaj anonimajn kontojn de la uzanto, ankaŭ se mi foje ne estas aktiva en Vikipedio (kaj ankaŭ se mi aktivas, mi ne vidas ĉion). La aliaj naŭ administrantoj povas fari forbarojn tuj, sed aliaj povas simple rigardi kiu admibnistranto ĵus aktivas kaj povas atentigi lin per ŝablono {{ŝ|re}} aŭ per rekta noto sur la diskutpaĝo. Ne necesas argumenti, tion mi ĵus supre faris, sed sufiĉas dum la forbaro klaki la kialon "misuzis plurajn salutnomojn" kaj jen ĉio. Mi ekzemple ekde matene de la 6-a ĝis vespero de la 10-a de oktobro estos for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Do necesas kolektive dividi la observon kaj agadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:17, 5 okt. 2026 (UTC) == Tre multaj malfaroj == Saluton. Mi ĵus vidis, ke sufiĉe multe da redaktoj de {{uzanto2|Dironto56}} devis esti malfarataj. Supozeble la uzanto havas kelkfoje alian rilaton al nia lingvo ol la ĉitiea majoritato. Ĉu tio estas nur mia impreso? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:37, 27 apr. 2022 (UTC) :Plejparte neutilaj, kelkfoje eĉ malutilaj. Iomete strange... - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:24, 27 apr. 2022 (UTC) ::La lasta redakto estis de decembro 2022. Ŝajne la entuziasmo iom forvelkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:28, 3 jun. 2023 (UTC) == Rusa IPulo == Saluton. Mi ĵus malfaris ĉiujn redaktojn de {{uzanto2|178.141.223.78}} parte manke de neŭtraleco parte manke de fontoj resp. referencoj. Kiel ni traktu plu la uzanton? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:10, 28 apr. 2022 (UTC) :Jam antaŭ kelkaj tagoj simila IPulo {{uzanto2|178.141.20.224}} fuŝis simile kelkajn artikolojn, parte eĉ la samajn kiel hodiaŭ. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:34, 28 apr. 2022 (UTC) ::Ili provas atribui militkrimojn al Ukrainio, kaj malatribui ilin al Rusio; ne aldonas fontindikojn, eĉ forigas ilin. Do unuflanke por-rusia propagando, nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:13, 30 apr. 2022 (UTC) :::Jen denove nekonvenaj redaktoj de {{uzanto2|178.141.53.12}}. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 09:20, 30 maj. 2022 (UTC) ::::Jen aĉa kalumnia propagando, kiu senbaze asertas ke ukrainaj regantoj estus "naziaj", kaj aliaj falsaĵoj. Nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:43, 30 maj. 2022 (UTC) :::::Mi ĵus kaŝis la versiojn de la IPuloj en [[Mariupolo]], [[Ukrainio]] kaj [[Donecka baseno]], por malhelpi reaperigon. Ĉu eble plia artikolo enhavas ion tian? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:54, 30 maj. 2022 (UTC) ::::::Vidu redaktojn de la unuaj du supre menciitaj IPuloj. Iuj estas ankoraŭ nekaŝitaj en la artikola historio. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:52, 30 maj. 2022 (UTC) Mi forbaris ĉiujn tri adresojn por unu monato pro malneŭtrala vidpunkto kaj neenciklopedia stilo. La enciklopedio ne estas loko por propagando. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:32, 31 maj. 2022 (UTC) :Dankon, RG72. Espereble la IPulo ne reaperos por denove fari siajn falsaĵojn. Alikaze ni ja devus forbari tutan IP-blokon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:24, 31 maj. 2022 (UTC) ::Ne dankinde. Tiukaze mi petos vin fari tion, ĉar blokado de blokoj estas iom tro por mi kiel humanitario. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:47, 31 maj. 2022 (UTC) :::La homo ne revenis post la 28-a de aprilo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Nordinramzi22 == Saluton. Mi malfaris ŝanĝon de la ĉisekve menciita uzanto, kiu en la norvega Vikipedio eĉ jam estis forbarita. {{problemulo|Nordinramzi22}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:38, 29 maj. 2022 (UTC) :La homo ne revenis post la 29-a de majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Sufiĉe ĝena IPulo == Jen denove IPulo {{problemulo| 178.197.204.0}} fivortumis en la diskutopaĝo de alia uzanto. Mi jam kaŝis la fivortan version kaj forbaris la uzanton por unu semajno. Se li revenos poste, ni plilongigu la forbaron. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:14, 30 maj. 2022 (UTC) :Unu semajno vere mallongas, sed la homo ne revenis post majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi == Jen supozeble nova gantopupo de {{uzanto2|Nenoniel}}: {{problemulo|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}}, kies uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "La reguloj de Vikipedio estas malobservitaj". Do, li nenion lernis el la forbaroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:01, 1 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Uzanto:Regno di Arendelle == Jen pli uzanto, kies redaktoj supozeble ne celas krei enciklopedion. Temas pri {{problemulo|Regno di Arendelle}}, eĉ jam forbarita en unu Vikipedio. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:53, 2 jun. 2022 (UTC) :Neniu redakto ekde oktobro 2022, kaj la lastaj redaktetoj ŝajnis provoj kontribui al enciklopedio, kvankam eble ne tre lertaj. Unu subpaĝo de lia propra prezentopaĝo dubindas kaj plene neenciklopedias. Temas nur pri vira kaj virina nomoj kaj granda koro inter ili. Tio estas nivelo de skribaĵoj sur paperetoj en elementa lernejo. Sed se neniu protestas, la "subpaĝo" tiom malgravas ke eĉ ne valoras la energio forigi ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:02, 27 jan. 2023 (UTC) == Uzanto:Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin == Jen plia sufiĉe superflua gantopupo de jam konata ulo. {{problemulo|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:04, 18 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Nova konto == Bonvolu noti jenan "novan" kontribuanton: https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F Klare videble nova konto de malnove konata forbarito. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:57, 10 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por ĉiam nur ekde la 21-a de januaro 2023 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Plia fuŝulo == [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2405:9800:BA00:64A9:D87D:CFDE:53A3:2961 jen]. Indas bloki la ulon. Mi jam malfaris la stultaĵojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:16, 19 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por unu jaro ekde la 23-a de novembro 2022 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == uzanto:Vagantedaestepe == {{problemulo|Vagantedaestepe}} Anstataŭigis tute malsamajn artikolojn ([[Marseille-Blancarde (stacidomo)]], [[Nederlanda aŭtovojo 4]], [[abia lingvo]], [[-440]] ktp.) per unusola, sen kunteksto sensenca tekstobloko, do fakte vandale detruis la paĝojn, ĝis nun nur la 18-an de julio 2023. Tio konsiderendas agresa ago. Mi blokas lin por daŭro de unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 28 jul. 2023 (UTC) : Pura vandalkonto. 3 vandalaj agoj ĉe alia vikio. Neniu utila redakto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:25, 29 jul. 2023 (UTC) :: Se io ajn misa aldoniĝos post jaro, mi pretos (kaj subtenos) tiam reage bloki la konton eterne - tion fari post nur unu vandalado, estus nekutime, konsiderante ke la fuŝoj de la 18-a de julio 2023 estis ĉiam sama detruo, simple ripetita en pluraj paĝoj tuj sinsekve, du kalkuleblas unu granda vandalado. Sed se io ajn aldoniĝos post jaro, ne estu hezito bloki la homon por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 30 jul. 2023 (UTC) == Edukkk676 == {{problemulo|Edukkk676}} Enigis lingve fuŝajn teksterojn, precipe pri du televidaj kanaloj de Finnlando, en januaro kaj februaro 2023. ThomasGuibal admonis la homon komence de januaro angle, ne kontribui ĝis kiam la uzanto povus skribi gramatike ĝustajn frazojn, ne proponis tuj forbaron, kaj post februaro ne venis pluaj (fuŝaj) kontribuoj. Tamen la konto, daŭre neforbarita, konsiderendas problema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:17, 2 aŭg. 2023 (UTC) : La konto ne redaktis dum 6 monatoj. Laŭ mi problemo aŭ danĝero forestas, kaj neniu forbaro indas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:35, 2 aŭg. 2023 (UTC) == Forbaroj pro suspektoj ke iu nova konto estas uzata per malnova forbarito == {{re|Tlustulimu|LiMr|RG72|kani|Taylor 49|Moldur|Sj1mor}} (nur arbitre elektante iujn el la nun aparte aktivaj uzantoj): Mi scias ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito. Sed mi rimarkas ke mi hezitas fari tion sole, sentante ke tio estas ago iom diktatora. Tial mi preferas havi eblecon kolekti iujn pliajn voĉdonojn antaŭ tia etike problema ago. Mi ĉiam ĝis nun en nova konto admonis homon se io aspektis al mi dubinda, kaj nur post malrespekto de tiu admono je dua paŝo forbaris la konton pro vandalado, kaj ne uzis por forbaro la argumenton "tiu konto prilaboras samajn temojn kiel malnova forbarito, do mi suspektas ke povas esti la sama homo kaj tuj forbaras la konton por ĉiam". Konkrete mi hezitas pri porĉiama forbaro de la konto [[uzanto:Jyväskylän mies]], kiu faris unu stultetan redakton, pri kiu mi nur admonis lin, kaj poste ĝis nun ne plu misagis, sed komparante la temojn kun antaŭaj forbaritoj tamen fortiĝas suspekto ke temas pri malnova forbarito. Taylor 49 pledas pri {{por|tuja porĉiama forbaro}}, ankaŭ se ne konkrete de tiu konto faratos iuj pliaj misoj, kaj mi {{por|pretos}} je tio, se ankoraŭ unu plia uzanto voĉdonos por tio. Se simple iu tria uzanto metas <nowiki>{{por}}</nowiki>-noton, la konto estos forbarita (vidu, se vi volas, noton pri la nova konto pli supre de tiu ĉi paĝo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:01, 2 aŭg. 2023 (UTC) :Komento: Por ke forbaro havu sencon, necesas ke ĝi celu al konkreta persono, ne nur unusola konto. Kiam estas klare ke sama, jam forbarita persono aperas kun nova konto, tiam ne necesas nova diskuto, sed la forbaro konsekvence validu tute same por la persono ankaŭ sub la nova konto. - En tiu ĉi kazo la konata persono eĉ ne provas ŝajnigi esti iu alia - li sub la nova konto eĉ indikis sian retpoŝtan adreson kun la propra nomo. Li daŭrigas, kun ĉiam novaj kontoj, la saman misagadon pri kiu li jam multfoje estis admonita, ekz-e novaj artikoloj sen referencoj, sen vikiigo, sen intervikiaj ligoj, sen kategorioj, kun lingvaj eraroj kaj dubindaj faktoasertoj, malfacile ekzameneblaj. Do, mi voĉdonas klare {{por}} plua forbaro de li ankaŭ sub tiu nova konto, kaj malfaro de ajnaj redaktoj faritaj de li, sub ajna konto aŭ IP-numero. - Dankon por via engaĝiĝo! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:47, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - vere ne estas decido de solulo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:06, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Estas kvar voĉoj por forbaro de tiu kaj ĉiuj estontaj kontoj, ankaŭ se el tiuj kontoj ne fariĝis io misa, sed se oni kreas 300 kontojn ĉiujare kaj nur el triono el ili semas vulgaraĵojn kaj aliajn provokajn idiotaĵojn, tiam tio estas 100 misaj kontoj tro. Mi vere bedaŭras ke la homo ĉiam re-semas provokojn, ĉar krome li lastatempe ankaŭ faris utilajn kontribuojn - sed ĝustas ke la utilaj kontribuoj ne signifas ke tuj poste li re-provokas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:16, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::: {{kom}} > ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito :::: Ne faru tion pro "plej eta suspekto", sed nur kiam la fakto estas pruvita. Ĉe "Jyväskylän mies", la obsedo pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Laukaa&diff=prev&oldid=8245149 Pentti Hirvonen], apud tuja reveno al via paĝo, plus finna uzantonomo, konstituas sufiĉe duran pruvon ke jes ja estas sama ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:29, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - la aĉulo estas tiom stulta ke tiuj kiuj sekvis sian aĉan itineron facile povas certigi, ke iu ajn lia kontribuo estas vere de la koncernulo. Li neniam klopodos por maski siajn intervenojn. Li misuzas sian verŝajnan mensan misordon kiel ekskuzon por sia misuzo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:15, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Mi pro la multaj forbaroj de iuj finnlingvaj salutonomoj kaj anonimuloj farantaj dubindajn kaj ofte malferme misuzajn komentojn pri finnaj temoj komencas esti skeptika pri ĉiaj finnlingvaj salutonomoj, kaj decidis ankaŭ observi la konton de [[uzanto:Ville Siliämaa]], kvankam tie nur fariĝis 4 redaktoj inter 2011 kaj 2023, unu disputinda, sed ŝajne ne malica, kaj la aliaj tri tute senkulpaj. Sed ĉar la redaktoj parte koncernas samajn paĝojn pri kiuj la verva misfaranto en formo de anonimaj kontoj faranta dubindajn redaktojn aparte interesiĝas, tial pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 3 apr. 2024 (UTC) ::::Hodiaŭ la forbarito denove redaktis, nun per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.114|193.210.194.114]]. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj. Nun mi forbaris la aniniman konton por daŭro de jaro. Mi pardonpetas, sed laŭ la reguloj de forbariĝo daŭre ne eblas redakti dum daŭro de forbariĝo en vikipedio. Simple la redakta komunumo atendas ke la administrantoj obeu kaj kontrolu la decidon, kaj ankaŭ atendas ke ĉiuj paĝoj redaktitaj estu individue kontrolataj... tio simple estas tro da aldona laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 3 apr. 2024 (UTC) :::::{{uzanto2|213.28.230.213}} de septembro 2023 same. Kaj mi suspektas ke ankaŭ la homo redaktinta per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.73|193.210.192.73]] estas la sama forbarito. Tamen de tiu konto ekde la 23-a de januaro ne plu fariĝis iuj redaktoj, tial mi kuraĝas nun ne forbari ĝin postokaze... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:56, 3 apr. 2024 (UTC) ::::::Hey! I write in English because I don't know the language of this wiki. I am an Administrator at the Finnish-language Wikipedia (have been since 2009[https://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Ville_Sili%C3%A4maa] [https://fi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Yll%C3%A4pit%C3%A4j%C3%A4t/Ville_Sili%C3%A4maa]), and I have nothing to do with the actions of the above-mentioned person. The person in question has been disrupting the Finnish Wikipedia for years behind numerous usernames and IP addresses. Several actions have been taken in Finnish Wikipedia over the years. It's a shame that he has continued it here as well. Best regards, [[Uzanto:Ville Siliämaa|Ville Siliämaa]] ([[Uzanto-Diskuto:Ville Siliämaa|diskuto]]) 10:17, 11 apr. 2024 (UTC) :::::::{{re|Ville Siliämaa}} Hej Ville, we do believe that you have nothing in common with any sock puppets of vandals, but I only decided to observe your possible further edits in esperanto, as you edited same pages that were also edited by vandals or a vandal. As I wrote "pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu - it's better to monitor one account in vain than to miss any". Nothing in person! As anyway every edit of any person is transparent, you can freely take a duolingo course of Esperanto and start more edits here. You're welcome! {{s}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:27, 14 apr. 2024 (UTC) Nur por kontrolo ke la sekvaj IP-numeroj de ankoraŭ forbarita konto ne uziĝas ĉi-tie: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.207.186|86.114.207.186]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.99|46.132.64.99]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.36.72|109.240.36.72]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.96.249|109.240.96.249]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.75.204|109.240.75.204]] {{farite|En ordo}} Ĉiuj kovriĝas per la bloko de 109.240.0.0/16. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:33, 14 apr. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.202.223|193.210.202.223]] aktivis la 19-an de aprilo 2024, la 24-an de aprilo forbarita fare de kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 25 apr. 2024 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024 == :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.105|193.210.193.105]] aktivis la 26-an de junio 2024, la 28-an forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.236|193.210.194.236]] aktivis la 5-an de julio 2024, samtage forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 5 jul. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.93|193.210.193.93]] aktivis la 16-an de septembro 2024, nur la 27-an de oktobro 2024 rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.220|46.132.65.220 88]] aktivis la 1-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.221|193.210.196.221]] aktivis la 7-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650|2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650]] aktivis la 14-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.166.11|193.210.166.11]] je la 11-a de oktobro 2024, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.225.208|213.28.225.208}]] je la 11-a de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9|2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9]] aktivis la 24-an de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A|2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A]] aktivis la 29-an de oktobro 2024, post kvaronhoro anoncis sin kaj tuj estis forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:31, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.164.184|193.210.164.184]] tiu IP-kanalo uziĝis jam en sept. 2022, sed tamen ĝi estu forbarita dum nur 3 monatoj, ke poste oni sciu ke jam estis unua forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:41, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4|2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4]] de 2024-10-30, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486|2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486]] de 2024-11-05, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]] je la 9-a de novembro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] jam uzita en 2023, sed nur nun rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:01, 23 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.253|193.210.203.253]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 29 nov. 2024 (UTC) :◎ Dubinde ĉu ankaŭ la IP-adreso 2001:7E8:C6A3:1901:99A0:7B1D:370F:88EA de junio 2024 estis la koncernulo: post kontrolo de aliaj redaktoj malfortiĝas la suspekto, nur unusola redakto estis el la kutima temaro de la finna kolego :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.47.177|176.72.47.177]] simbola forbaro de nur monato, ĉar ni maltrafis tiun redaktadon en 2022, sed ĝi estis de oficiale forbarita uzanto :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]] por la tri lastaj linioj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:13, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], kontribuoj nur finreviziitaj je 2024-12-19 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:25, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]] Nur uzita la 28-an de novembro 2024, sed dum 2 semajnoj ne rimarkita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.84|193.210.203.84]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:46, 12 dec. 2024 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81|2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81]] nur uzita unufoje je 2024-12-11, en unu paĝo (redakto malfarita, ĉar jam antaŭe la sama redakto ankaŭ estis malfarita kaj estis diskutita). Mi unufoje eksperimentas per ne tuja forigo de la kanalo. Eble ĝi ĉiukaze neniam plu uziĝos. Ni povas observi... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:57, 15 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9|2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9]] Ĝis nun nur unu redakto, ke en tiu unu redakteto la homo mem anoncis sin al mi. Ne tuj forbarita, ĉar tion fari nur pro sincera anonciĝo estus misa reago. Tamen la forbariĝo principe ankoraŭ validas, mi nur rezignis nun tuj ekzekuti ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:17, 16 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] la 17 dec. 2024 frumatene, tutan faskon da redaktoj, je unua vido nenio enhave problema, sed daŭros ĝis kiam ĉiu redakto estos individue reviziita, kaj - la forbaro ankoraŭ validas. Tial forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:48, 17 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], jam globale forbarita, sed nur por simbolaj 3 tagoj, tio ne sufiĉos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:58, 1 jan. 2025 (UTC) Ankoraŭ la eblaj misoj ne plene kontrolitaj (!), se se ili estos (kunhelpo bonvenas!), tiam la linioj iros supren al la antaŭa listego: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.76|193.210.200.76]] je 2025-01-01, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:46, 1 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]] je 2025-01-04, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:05, 4 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]] je 2025-01-06, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 6 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]], je 2025-01-10, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:13, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16|46.132.0.0/16]], tuta bloko da IP-adresoj, jam estis forbarita de apr. ĝis majo 2022, 1 monaton, kaj de sep. 2023 ĝis sep. 2024, unu jaron, sed kompreneble ĉiu periodo finiĝas, tial ĝi nun ree estis malferma kaj remisuziĝis. La bokoforbaro i.a. inkluzivas lastatempe misuzitajn IP-kanalojn: ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.125|46.132.92.125]], je 2025-01-11, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]], je 2025-01-06, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]], je 2025-01-04, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.64|46.132.88.64]], je 2025-01-02, ŝajne ankoraŭ ne forbarita, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], je 2024-12-31, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.237|46.132.68.237]], je 2024-12-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.74.90|46.132.74.90]], je 2024-12-24, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.81.78|46.132.81.78]], je 2024-12-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]], je 2024-12-07, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.69|46.132.68.69]], je 2024-12-06, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]], je 2024-11-30, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.70|46.132.92.70]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.220|46.132.72.220]], je 2024-11-12, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]], je 2024-11-09, kaj pliajn IP-kanalojn antaŭ tiu dato... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:47, 11 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287 |2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287]] --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:55, 17 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.161.94|193.210.161.94]] redaktis nerimarkite hodiaŭ dum pli-malpli ses horoj, redaktoj ĝis nun '''tute ne revizitaj''', do ne certas ke li entute faris iun ajn malkonstrueman redaktojn hodiaŭ, sed la forbaro jes ankoraŭ validas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:36, 19 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.77|193.210.192.77]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 5 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.221|193.210.203.221]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:05, 16 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.221/193.210.194.221]] nenio kontrolita, nur forbarita 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.81|193.210.201.81]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/Kalvkapo|Kalvkapo]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.72|193.210.196.72]] nur unu paĝo kontrolita, krome nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:18, 8 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.109|193.210.192.109]] nenio kontrolita, nur forbarita je 2025-04-03 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.194.251|193.210.194.251]] jam de decembro 2024, nur nun rimarkita, nur unu paĝo kontrolita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.202.81|193.210.202.81]] escepte fidindaj redaktoj nur la 5-an de aprilo, nur malforta suspekteto ke entute povus temi pri la forbarito, teste ne forbarita --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 18 apr. 2025 (UTC) ::: supozeble ĉi tie mankas iuj forbaroj de majo kaj junio 2025 ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.227]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.196.251]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:2001:999:510:a618:1ec8:5139:39d7:1e01]] la 1-an de julio 2025 per Kani [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ... de komence de julio ĝis fine de aŭgusto la pluaj forbariĝoj ne detale dokumentiĝis xi tie, sed ili estas dokumentitaj en la protokolo pri forbariĝoj. TP ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.95]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:50, 26 aŭg. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-54660-9]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 9 sep. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-32753-24]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:33, 1 dec. 2025 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2026 == :::Inter decembro 2025 kaj oktobro 2026 eĉ ne ĉiuj forbaroj listiĝis ĉi tie, sed ili tamen videblas en la [[Specialaĵo:Protokolo/block|protokolo de forbaroj]]. Jen la plej lastaj forbaroj: :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-32753-24|~2025-32753-24]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/Metsän polku|Metsän polku]] forbaro 11:48, 5 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|~2026-54953-95]] forbaro 11:19, 12 okt. 2026 :::-- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:32, 12 okt. 2026 (UTC) :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-55129-73|~2026-55129-73]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-30210-40|~2025-30210-40]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 16 okt. 2026 (UTC) :::plus [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-44457-69|~2026-44457-69]] forbaro 15:28, 16 okt. 2026 TP Krome en aliaj lingvobranĉoj la koncernulo jam uzis i.a. tiujn IP-kontojn: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]] je 2024-12-06, ankaŭ ĉe la sekvan tagon, ĝis nun ne rimarkita, nun forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.103|46.132.88.103]] je 2024-12-11, ĉe ni ankoraŭ nenio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72|195.237.90.72]] je 2024-12-12, ĉe ni jam forbarita en 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) == Nova registrita konto "kun parte finnaj temoj" == {{re|Tlustulimu|Kani|LiMr|Narvalo|Yekrats}} {{re|Blahma|Gamliel Fishkin|KuboF Hromoslav|Salatonbv|Moldur}} {{re|Arbarulo|Taylor 49|Aidas|RG72}} Mi ĵus konsciiĝis pri nova registrita konto [[:uzanto:Urpola|Urpola]], kiu laŭ mia ĝisnuna rigardo (ankoraŭ) ne faris ion malbonan, sed kiu parte interesiĝas pri la samaj temoj kiel nia konata finna uzanto, de kiu ekde 2021 forbariĝis multaj kaj ekde 2023 reflekse ĉiuj kontoj kaj anonimaj kanaloj. Aparte mi ekde printempo 2023 forblokis multajn anonimajn kanalojn tuj post kiam mi havis plej etan suspekton ke povus esti rilato al la forblokito. Tamen post pli ol 30 monatoj eble jam tempo por doni minimuman ŝancon al konto. Tial mi proponas ne tuj forbloki tiun ĉi novan konton, sed teni ĝin sub proksima observo, kaj tuj forbloki, post mallonga noto ĉi tie, kiam nome de ĝi skribiĝos plej eta stultaĵo. Tial mi petas ĉiujn kune kritike rigardi la elpaŝojn de la nova konto, dum ĝi ankoraŭ ne estas forblokita. -- 2025-12-17T13:45:03 ThomasPusch : [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=9251512&oldid=9243283 pruvo] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Urpola pruvo] Estas sendube sama ulo. Mi iomete konsentas pri la propono "ne tuj forbloki". Tamen, mi forte proponas jenan al la ulo: :* aliru la diskutejon [[Vikipedio:Diskutejo]] :* pardonpetu, kaj petu permeson reveni :* promesu ne plu redakti toksajn temojn (kalveco, pakkoruotsi, vomaĵo, kacotranĉado, lestandianismo, ...) en iu vikio :* promesu ne plu krei novajn kontojn, sen aŭ post ebla forbaro (kontaj estas globalaj, ne uzu aliajn kontojn en aliaj vikoj), kaj ne redakti per portempaj kontoj :* promesu ne plu nenecese mencii min en viaj redaktoj en iu vikio kaj sekve '''rigore sekvu''' tion. En okazo de eĉ minimuma dubo, malboniĝo de via fartado, aŭ simile, '''NE REDAKTU''' iun vikion, elŝaltu komputilon kaj poŝtefefonon, kaj faru sufiĉe longan vikipaŭzon. @[[User:Urpola]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 12:34, 19 dec. 2025 (UTC) Cxu mia hodiaŭa aldono en la artikolo [[Markus-setä]] estas bona nun, kiam tie ekzistas fonto? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:20, 19 dec. 2025 (UTC) : Rigardu kion mi skribis supre ... prenu tre singarde la ŝancon de reveno, ne starigu demandojn de tipo "ĉu mia redakto estas bona", kaj ne redaktu toksajn temojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 04:23, 20 dec. 2025 (UTC) La uzanton [[:uzanto:Urpola|Urpola]] oni blokis en la Finna Vikipedio tuj post lia unua kontribuo. Eĉ eta rigardo al liaj tekstoj montras, ke oni forĵetu lin ankaŭ el la Esperanta versio kaj tuj malfaru ĉiujn liajn redaktojn. Sed, bedaŭrinde, la administrantoj de la Esperanta Vikipedio estas kreantaj "enciklopedion", kiu nur plene konformu al ilia lingva kaj alia gusto – alio ne gravas. Pri la fiagoj de la problema uzanto, kiu estas ĉi tie ofte rasisme nomata "la finno", la administrantaro jam antaŭ pluraj jaroj nete rifuzis okupiĝi kaj eĉ atakis la avertantojn. La rezultojn oni jam klare vidas: neniu ajn scianta ion pri Finnlando volas tuŝi la artikolojn rilatajn al la lando. Tiuj estas hazarda kolekto de tekstoj pri temoj kun marĝena valoro, tiuj de "la finno" krome estas forte tendencaj, kaj kelkaj el ili pli taŭgaj por bulvarda klaĉgazeto aŭ por skriba ekzerco en elementa lernejo ol por enciklopedio. La kulturo de nia Vikipedio estas tiom forpuŝa, ke ankaŭ la nombro de kontribuantoj pri ajna temo ŝajnas magra. --[[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:53, 21 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj, kiujn mi faris kun la no o Urpola, estas ne-taŭgaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:43, 25 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj post la aprilo 2023 estas forte tendencaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:10, 25 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la tutan historion kaj volas lasi al la aministrantoj kiel eble plej multan liberecon decidi, kiel severe agi. Tamen ŝajnas al mi ke la homo neniam ĉesis malrespektadi la blokon, nek montris signon ke li ĉesos la malutilaĵojn pro kiuj li blokiĝis, do laŭ mia persona opinio li ne meritas indulgon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:12, 21 dec. 2025 (UTC) == "Votre Provocateur" -- "Via Provokisto" == {{uzanto2|Votre Provocateur}} Ĉu akceptebla nomo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:36, 4 aŭg. 2023 (UTC) :Kial ne? [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 16:54, 4 aŭg. 2023 (UTC) ::Ĉar se mi iras al via hejmo dirante, ke mi venas provoki vin, plej verŝajne vi ne malfermos vian pordon al mi. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:05, 7 aŭg. 2023 (UTC) ::: @[[Uzanto:Votre Provocateur]] Uzanta nomo estas globala. Do plej bone estus se vi [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:GlobalRenameRequest petus globalan alinomigon]. Tio estas simpla konsilo. Mi ne vidas problemkonduton kiu pravigus forbaron. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:30, 11 aŭg. 2023 (UTC) ::::Kial mi bezonas renomi? Laŭ mi, vi nun esprimas politikan pozicion. [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 19:09, 11 aŭg. 2023 (UTC) == Du simplaj vandalaj IP-adresoj == Hodiaŭ {{uzanto2|186.167.204.154}} kaj {{uzanto2|143.255.84.222}}, evidente la sama homo, ĉar ili faris ekzakte la samon, vandale enigis fuŝaĵojn en du malsamajn paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj. Klare idiotaĵo, ne iu mallerta provo kontribueti, sed tamen mi nur blokis ambaŭ je 3 monatoj, ĉar mi supozas ke post tri monatoj ne plu restos emo tiom stultumi. La du paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj mi por sekureco ŝlosas dum jaro kontraŭ redaktoj de anonimuloj, ĉar klare la homo povas reveni post horo aŭ post duontago kun iaj aliaj IP-adresoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:56, 27 nov. 2023 (UTC) :Ĝis nun ne aperis novaj stultaĵoj de la du IP-kontoj. Ŝajnas ke la 3-monata forbaro tute sufiĉis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:10, 14 apr. 2024 (UTC) == Simpla ofendado == Hodiaŭ {{uzanto2|176.52.105.202}} ofendaĉis en kripligita rusa lingvo per latinaj literoj, sed ĉiukaze estis ofendoj kaj misuzo de la esperantlingva vikio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) skribis je 2023-11-30 08:12: Bv forigu kaj kaŝu kontribuojn de @[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.52.105.202|176.52.105.202]] - la teksto estas tre ofendiga: per latinaj literoj estas tajpita ruslingva ofendaĵo. Uzanto Q-bit array estas tre fama ru-vikipediisto aktive batalanta kontraŭ vandaloj kaj ties vandalado. Ofendaĵo forigita kaj IP-adreso blokata por unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:05, 30 nov. 2023 (UTC) == Uzanto:Goren == Mi kun bedaŭro devas malfermi ĉi tiun sekcion. La uzanto Goren jam la pasintan semajnon pasigis multe da tempo en la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|paĝo pri maladministrantigo de RG72]], enigante amason da komentoj, plejparte tute ne rilataj al skribado de enciklopedio, sed nur rilate al personaj problemoj kontraŭ RG72, uzanton kiun li deklare entute ne ŝatas. Vikipedio ĉesis esti enciklopedio kaj iĝis [[socia retejo]]. [[Uzanto-Diskuto:Goren#footer|Klopodo de mediacio]] en lia uzanto-diskuto ŝajnis je la komenco sukcesi: Goren [[Speciala:diff/8480030|promesis]] ĉesi konduti diskutojn pri inter-personaj problemoj en la servaj paĝoj, kaj ne inundi la maladministrantigan paĝon per mesaĝoj. Tamen, la promeso ne daŭris longe. Hodiaŭ, ekzemple, li sentis la bezonon informi la komunumon, ke la uzanto RG72 havas «[[Speciala:diff/8485948|mensajn problemojn]]». Mi proponas '''2-semajnan forbaron''' pro malrespekto de kondutkodo ([[VP:5]]) kaj misuzo de servaj paĝoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:41, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi petas al uzantoj {{ping|Tlustulimu}}{{ping|Sj1mor}}{{ping|ThomasPusch}}, se ili volas, interveni en ĉi tiu diskuto pri PU. La menciataj uzantoj estas pli neŭtralaj en ĉi tiu diskuto, ĉar ili neniam intervenis en [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:57, 3 dec. 2023 (UTC) :: Akuzoj rilataj al "mensaj problemoj" estas rekte kaj absolute malakcepteblaj, ĉu far [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?diff=1186046&oldid=1186036 RG72] aux far [[Speciala:diff/8485948|Goren]]. Mi petas uzantojn "RG72" kaj "Goren" ne plu redakti la paĝon [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. Mi mem promesas ne plu aldoni tekston tien. Mi nuntempe kontraŭas forbaron de uzato "Goren", tamen petas rin estonte pensi almenaux dufoje antaux pusxi ellasilon. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi komprenas vian koncernon, sed vi ankaŭ komprenu min. Ĉu mi devas silente toleri kiam oni persone insultas min, nomas min diletanto, stultulo aŭ simple "estaĵo", kulpigas min pri iuj anonimaj komentoj en dio scias kia grupo en telegramo kaj ĝenerale kondutas agrese kaj malrespekte al mi? Mi eĉ ne plu partoprenas en tiu diskuto, sed RG72 daŭre insultas min persone. Kion mi diris pri liaj mensaj problemoj ne estas persona atako, sed estas mia honesta impreso. :Mi vere scivolas kiun konduton oni atendu de mi aŭ de iu alia uzanto kiu estus same persone atakita por ke ĝi ne estu "problema". :Mi ankaŭ scivolas kial vi kreis tiun ĉi sekcion pri mi sed ne pri RG72, malgraŭ ke ĝuste li insultis min persone, dum mi ne eĉ unufoje insutis lin. Ĉu vi opinias ke ĉar li estas administranto li havu privilegiitan staton kaj al li estas permesata insulti aliajn uzantojn, dum tiuj ne rajtas eĉ respondi? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:17, 3 dec. 2023 (UTC) :: La sekcion ne kreis mi. Bv ne publikigu iam ajn viajn "honestajn impresojn" pri "mensa fuŝo" de iu ajn, sendepende kiel vi certas pri via "diagnozo". Diskuton [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]] <s>vi</s> oni jam startis, nun vi paciencu, kiel eble plej silente. Bv, forestu de vikipedio kaj ceteraj lokoj kie RG72 povus aperi dum almenaŭ 48 horoj. Troe agresema "batalado" kunportas riskon ke vi perdas simpatiojn, kaj RG72 gajnas je la fino. Oni ne klopodu pafi reen per eĉ pli vulgaraj insultoj!!! [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:58, 3 dec. 2023 (UTC) :::Nek mi kreis tiun diskuton, kaj mi ĝenerale nur partoprenis en ĝi ĉar mi vidis la problemon en administranteco de tia uzanto, kiu rutine insultas aliajn uzantojn ĉu pro personaj, ĉu pro politikaj diferencoj. Mi tute ne vidas tiun ĉi aferon kiel batalon aŭ militon, kiun oni gajnu aŭ malgajnu. :::Mi, tamen, ne ŝatas esti persone insultata kaj ne povi iel ajn reagi al tio ĉi. Mi pardonpetas al vi kaj al ĉiuj vikipedistoj, por kiuj referenco al mensaj problemoj povas esti trigero, mi celis neniun malrespekton. Sed oni konsentu, ke atako de RG72 al mi pro iu anonima telegrama komento estis io laŭvorte freneza. Mi ne sciis kiel alie nomi ĝin tiumomente. :::En tiu diskuto kelkaj partoprenantoj asertis, ke administranteco ne estas iu alta rango aŭ iu ornamaĵo. Faktoj, tamen, estas tiaj, ke ni ne vidas PU-on pri RG72, sed jes pri mi. Do, eble administranteco ne estas ornamaĵo, sed ĝi ŝajne jes estas permesilo senpune insulti aliajn uzantojn kaj malrajtigi ilin respondi. :::Mi nun provos sekvi vian konsilon kaj foresti de Vikipedio dum ioma tempo, oni vidu kio okazos ĝis tiam. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 21:49, 3 dec. 2023 (UTC) == 37.39.173.13 == La anonimulo {{uzanto2|37.39.173.13}} hieraŭ kaj hodiaŭ vandalisme malplenigis paĝojn, kion neesperantistaj centraj administrantoj rimarkis kaj restarigis la paĝojn, admonante la homon - tiam la anonimulo "ruziĝis" kaj forigis paĝojn ĉapitron post ĉapitro. La paĝoj ne estis polemikaj, ŝajne simple temis pri testo kiom efike oni povas vandali en eta vikipedio kun nur deko da administrantoj. Mi en komenca impulso volis forbari la "uzanton" poreterne, sed rekonsideris ke por IP-adreso, kiu principe estas uzebla fare de diversaj homoj, tio estus tro drasta paŝo, kaj fine forbaris la IP-adreson por daŭro de jaro - se post tio tia vandalismo ripetiĝos de sama IP-adreso, oni forbaru por daŭro de tri jaroj, aŭ eventuale tiam tamen porĉiam ... sed pli verŝajnas ke la homo uzos aliajn IP-adresojn, kiuj tiam ĉiuj forbarendas, en unua provo por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 24 jan. 2024 (UTC) == 176.15.222.60 == La anonimulo {{uzanto2|176.15.222.60}} vandalis artikolon [[Sergej Ŝojgu]], do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:48, 5 mar. 2024 (UTC) : {{forte kontraŭ}} forbaro. La IP-ulo globale faris nur du sensencajn kaj plejparte sendamaĝajn redaktojn. Falsa alarmo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:01, 7 mar. 2024 (UTC) :: La IP-ulo vandalis la artikolon, skribinte krudan rusan sakraĵon. En iu ajn vikio li tuj estus forbarita. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:02, 4 apr. 2024 (UTC) ::: La IP-ulo aldonis neutilan malplenan linion. Ĉu la ŝajne arbitraj literoj en la resumo estas ruslingva vulgaraĵo mi ne kuraĝas prijuĝi. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:38, 4 apr. 2024 (UTC) ::::Li faris neutilan redakton kun evidenta celo lasi komenton forme de latinskribita rusa sakraĵo. Ĉu skribi "GEJAĈO" ne estas vandalismo? Esperanto-Vikipedio iĝas ĉiam pli stranga loko. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:16, 5 apr. 2024 (UTC) ::::: Skribi "GEJAĈO" en redakta resumo ne estas vandalismo ... sed eble estas insulto aŭ ĝena redakto, kaj jes eĉ kaŭzo de forbaro se tio okazas ripete. Kial vi ne malkaŝis la fakton ke temas pri insulto dekomence? Mi vidis nur la malplenan linion... [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:35, 7 apr. 2024 (UTC) ::::::Redakti la artikolon kun sola celo skribi insulton, eĉ se nur en artikola historio, estas vandalismo. Por mi tio estas evidenta afero. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:19, 8 apr. 2024 (UTC) :{{re|RG72}} Ankaŭ mi en la ŝajne arbitra literoj de la redakta resumo ne sukcesas kompreni rusan insulton. Sed mi fidas al vi ke ruslingvano povas kompreni la koditan mesaĝon tiel. Samkiel Taylor mi opinias ke forbari la IP-kanalon por jaro ne indas, ĉar dum pli ol 5 semajnoj ne venis ajna plua redakto. Se aperus dua malsaĝa redakto, mi subtenus forbaron. Sed se vere la literoj estis sekreta insulto, tiam sendas malvidigi entute la dubindan resumon - tion mi nun faris. Tiel nur en la redakta historio de tiu ĉi diskuteto eblus entute spuri la dubindajn literojn. Tio adekvatas por protekti la generalon kontraŭ ĉia restaĵo de insulto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:08, 14 apr. 2024‎ (UTC) :Mi ne nomus tion "sekreta insulto", ĉar temas pri banala kaj tre kruda (ne uzebla publike kaj punenda tiukaze) insulto kun la signifo "gejaĉo", ofte uzata ankaŭ sendepende de seksa orientiĝo, iom simila al ''fagot'' en la angla, sed pli forta. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:25, 15 apr. 2024 (UTC) == Protekti artikolojn == Kara {{u|ThomasPusch}}, aŭ iu alia administranto, mi petas protekti kelkajn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj: * [[Sveda lingvo en Finnlando]] (probable konata regulrompulo) * [[Pär Sundberg]] (alispecaj, sed strangaj kaj neutilaj redaktoj) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:31, 30 maj. 2024 (UTC) :{{farite}} protekto de ambaŭ artikoloj, la unuan por ĉiam kaj la duan por unu monato. Krome mi malfaris la ŝanĝojn de la IPuloj. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:47, 30 maj. 2024 (UTC) ::Koran dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:13, 30 maj. 2024 (UTC) :::{{re|Moldur}} Mi miris ĵus vidi vian peton, ĉar mi pensis ke ni eterne protektis la tekston [[Sveda lingvo en Finnlando]] kontraŭ anonimaj redaktoj, sed ne, mi nur '''dumtempe''' protektis ĝin kontraŭ redaktoj de iu ajn krom administrantoj, kaj post kiam la tempo pasis, restis neniu protekto. Dankon ke vi rimarkis la mankan protekton, kaj dankon al René pro la rapida agado. Vi vidas ke mi hodiaŭ post-kontrolas iujn redaktojn, kiun la forbarito sukcesis en du almenaŭ anonimaj kontoj fari, antaŭ ol li post kelkaj horoj rimarkiĝis (unufoje de René, alifoje de mi, kiu ankoraŭ trovis trian ŝteleniron de la 21-a de aprilo), cele al forigo, malfaro aŭ ebla revizio de escepte utilaj redaktoj. Se ni konsekvence neniigas ĉion ajn se estas suspekto ke forbarito faris ilin, ni nur pro principemo malpliriĉigas niajn paĝojn, sed pesi iun redakton je ebla kvalito kompreneble perfortas administranton investi senkompare pli da tempo, do teknike forĵeto de ĉiuj ajn redaktoj, ankaŭ la tute bonaj, estas la teknike tempoŝpara reago. Mi fidas en tio de la redaktoj en [[Sveda lingvo en Finnlando]] kaj [[Pär Sundberg]] estis malkvalitaj, mi hodiaŭ vidis iujn aliajn redaktojn kredeble de la forbarito, kiujn forigi pro principemo domaĝus al mi. Sed se li tiom reaktivas kvankam li tute scias ke li nur ŝteleniras, malfermante du novajn IP-adresojn ene de 24 horoj, tiam ni devas plialtigi nian atenton al "Lastaj ŝanĝoj" kaj "Novaj paĝoj", por pli rapide trovi lin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 30 maj. 2024 (UTC) == Revenanta forbarito? == Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, bonvolu noti: Jen alia anonima kontribuanto kun nova IP-adreso, kiu kredeble estas la sama forbarita persono denove: [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.202.84 kontribuoj]. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:01, 3 jun. 2024 (UTC) :Mi tuj okupiĝos. Damne, kiom li jam sukcesas planti en 90 minutoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:09, 3 jun. 2024 (UTC) Notu: Kredeble la sama denove: [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.192.241 193.210.192.241 jen]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 20 aŭg. 2024 (UTC) Kaj ankaŭ * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8|2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8]] kaj * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28|2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28]] en sama monato aŭgusto 2024. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:32, 9 sep. 2024 (UTC) Kaj li revenis denove: * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]] :Kreis dekon da finnlandotemaj artikoloj dum du frumatenaj horoj. :Ĉi-foje li ne skribis ĉiujn artikolojn mem, sed uzis aŭtomatan tradukilon por kelkaj. [[Kalevi Lehtinen]] estas tradukigita el la finna Vikipedio (tra la angla lingvo). [[William Ruto]] estas en lia kutima persona stilo. Plene mankas envikiaj ligiloj, aŭ interlingvaj vikiligoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:09, 12 sep. 2024 (UTC) {{re|Moldur}} Mi nur nun vidis tiun ĉi noton de antaŭ 2 semajnoj kaj nun tuj forbaris la anoniman konton por jaro. Bonas kaj utis uzi ŝablonojn {{ŝ|u}}, {{ŝ|re}} aŭ @, kiel vi faris nun. La tekstojn Kalevi Lehtinen kaj William Ruto mi ĝustigis kaj proponas ne komplete forĵeti (tiu pri Ruto post forpreno de dubindaj frazoj vere estas nur minimuma artikola ĝermo, sed tio pli bonas ol ruĝaj ligiloj pri aktuala ŝtata prezidanto). Tamen mia kapacito nun ne sufiĉas revizii pliajn kreojn kaj adaptojn de la duvinda uzanto. Ĉu vi povus helpi? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) :Mi trarigardis kaj iom poluris la redaktojn en [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:53, 27 sep. 2024 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, Probable la sama nun redaktis pri [[lestadianismo]] kaj [[konservativa lestadianismo]]. Mi proponas protekti tiujn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:25, 26 sep. 2024 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi tute samopinias kaj tuj protektis la du paĝojn kontraŭ anonimaj redaktoj. Krome ankaŭ 2001:999:405:2472:FE67:1EEC:77AE:6D6B estas forbarita por jaro, 193.210.201.114 jam forbariĝis antaŭ kelkaj minutoj (vidu supre). Ankaŭ 193.210.201.251 kaj 213.28.231.94 forbaritaj por jaro, sama homo, parenca temaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) ::La finna forbarito revenis hodiaŭ, per nova IP-adreso {{uzanto2|2001:999:485:1B80:CA86:A899:8C18:6FF2}}, kaj mem anoncis sin en mia diskutpaĝo. Evidente li volas signi ke li daŭre interesiĝas iam rehavi siajn rajtojn. Sed tamen li dumtempe ne rajtas redakti. Do forbarita ankaŭ tiu ĉi IP-adreso. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 16 okt. 2024 (UTC) '''Por pliaj forbaroj vidu la liston supre:''' [[#Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024]] == Simpla vandalo == La anonimulo {{uzanto2|128.0.81.156}} vandalis en personaj uzantopaĝoj kaj artikoloj. Taylor 49 prave petis pri tujforigo, mi post rapida enketo samopinias kaj forbaris la anoniman vandalon por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 4 jul. 2024 (UTC) Paĝo, kiun la hodiaŭa vandalo ankaŭ fuŝis, estis la diskutpaĝo kaj persona paĝo de same anonima {{uzanto2|198.251.89.237}}. Sed, detale kontrolante, tiu dua anonimulo nur "kontribuis" per vandalismo en oktobro 2023. Kvankam tio jam estis antaŭ pli ol 8 monatoj, kaj poste ne venis pliaj agoj, sekurocele tiu konto ankaŭ forbariĝu dum jaro, ĉar se nenio okazas, la homo povas ajn ajn repreni la vandaladon kaj eble denove dum naŭ monatoj ne rimarkiĝos per esperantistoj (tamen: la fuŝojn rimarkis kaj malfaris neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj, foje post minuto, foje post semajno - do la damaĝo estas limigita)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 4 jul. 2024 (UTC) : La fuŝulo havas almenaux 3 adresojn: :* {{uzanto2|128.0.81.124}} :* {{uzanto2|128.0.81.156}} :* {{uzanto2|128.0.82.174}} :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.80.0/20]] :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.0.0/16]] : Eble necesos forbari adresaron, sed tiam preferinde por malpli ol unu jaro. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:08, 4 jul. 2024 (UTC) :: Dankon pro la interveno. Tamen "128.0.0.0/16" estas granda adresaro kaj pro tio forbaro ne estu longa. Mi ankaux dubas pri neceso forbari adreson "198.251.89.237" cxar la kulpo estas nur minimala. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:20, 4 jul. 2024 (UTC) :Do, la agoj ĉiuj estas vandalismaj fuŝoj, eĉ ne iu ago iel defendebla kiel "senintence mallerta" aŭ "akcidenta". Do principe indas forbari tiajn detruantojn - nur pri tio ke teorie povus iam estontece veni senkulpaj kontribuantoj, kiuj ne volas krei por si salutnomon kaj eble de iu sistemo hazarde ricevas ĝuste tiun saman anonimulan IP-adreson, ni principe forbaras ĉiujn anonimajn IP-adresojn nur dum daŭro de unu jaro. Principe eblas ankaŭ ankoraŭ mallongigi tiun intervalon: mi nun forbaris 128.0.80.0/20 kaj 128.0.0.0/16 por daŭro de ses monatoj, kaj mi pretas ankoraŭ ŝanĝi tion al, ni diru, tri monatoj. Tamen tio signifas ke post tiu mallonga tempo la malnova vandalo povas gaje pluvandali, kaj ni nur se ni trovas vandalismon kaj aktive decidas nove forbari IP-adresojn vidas ke la samaj IP-adresoj jam estis forbaritaj la 4-an de julio 2024. Tio ne estas tre efika protekto kontraŭ vandalismo, despli ke la neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj neniam anonce atentigas pri vandalismo, sed nur silente forigas la fuŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:31, 4 jul. 2024 (UTC) {{Problemulo|Lanterv}} Li vandalis artikolon [[Al Capone]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:45, 22 jul. 2024 (UTC) :Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 monatoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Plia vandalo == Unue li "nur" vandalis, sed nun ankaŭ aldonas rasismajn-seksismajn insultojn, anglalingve: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:La_knabineto_kun_la_alumetoj&curid=880076&diff=8826567&oldid=8826566]. Mi petas al administrantoj tujtuj forbari la ulon, protekti la artikolon kaj ĝian diskutpaĝon, kaj aldone malvidebligi la ĵusan insultaĵon. ({{u|ThomasPusch}}, {{u|Tlustulimu}}, aŭ iu alia – ĉu vi povas fari?) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:39, 11 aŭg. 2024 (UTC) :{{uzanto2|90.241.192.210}} estas forbarita, ĉar temas pri anonimulo, kies IP-adreso iam povus ankaŭ uzi nekulpulo, nur por daŭro de jaro. Aldone mi malvidebligis la ĵusan insultaĵon, kaj ankoraŭ kontrolos ĉu estos pliaj misoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:48, 11 aŭg. 2024 (UTC) ::PS: En la teksto "[[Steamboat Willie]]", la vandalo eĉ en tute ĝusta Esperanto aldonis redaktoresumon "[mi] vandaligis la paĝon". Do ĉiuj konsentas pri la vandaleco, inkluzive de la provoka vandalo... Aliaj redaktoj, ekz. en la teksto pri la indonezia lingvo, estis "simplaj"! vandalaĵoj - rubaj idiotaĵoj. Ne ĉiun rubon indas aparte malvidigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:16, 11 aŭg. 2024 (UTC) == 2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145 == La anonimulo {{uzanto2|2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145}} vandalis artikolon [[Alina Kabajeva]], enmetinte ruslingvajn stultaĵojn kaj sakraĵojn, do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:41, 18 sep. 2024 (UTC) : {{kom}} Estas unu malbona redakto ĉe ĉi tiu vikio. La fuŝulo aktivetis ĉe pluraj vikioj per pluraj IP-adresoj [https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Alina_Kabayeva&action=history Alina_Kabayeva&action=history] kiuj bedaŭrinde difirencias en sia komenca parto, do nealireble per la nuna teknika pritraktado de IP-intervaloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 08:04, 19 sep. 2024 (UTC) ::Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 semajnoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Probable ne problema uzanto == La jena homo protestis kontraŭ forbaro, asertante ke li trans diverslingvaj projektoj kontraŭagas vandalismon. La kazo estas kontrolenda: * {{uzanto2|Tanbiruzzaman}} --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 31 okt. 2024 (UTC) == Paĝo "[[oscedo]]" == La paĝo ŝajne aparte invitas vandalojn al vandalado. * {{uzanto2|WhiteTianabela}} idiota vandalado je 2024-10-24: mi loke forbaris la homon por jaro * {{uzanto2|46.173.211.221}} je 2024-10-24: jam estis globale forbarita por jaro, sed mi protektis la paĝon kontraŭ plua redaktado de neensalutintoj Estas amaseo da pli fruaj vandaladoj, al kiuj ni tute ne reagis, sed plj multaj el la kontoj aŭ IP-adresoj estas globale forbaritaj. Probable ĉiam estis la sama homo, kiu simple per ĉiam novaj nomoj maĉas la saman paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 6 nov. 2024 (UTC) == Paĝo "[[hejma kapro]]" == La paĝo altiras iun fiulon kiu redaktadas sub diversaj kontoj kaj IP-adresoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:36, 6 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "RG72" == {{uzanto2|RG72}} Pravigo: daŭra insultado kaj personaj atakoj kontraŭ min kaj aliaj uznatoj, rompo de [[:en:Wikipedia:No personal attacks]] [[Vikipedio:Neniu persona atako]] [[m:No personal attacks]] [[m:Incivility]]. Ekzemploj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924922 VP:FA] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924039 VP:FA] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=prev&oldid=694676 2018-10-20 "Ĉu vi ne vidas diferencon inter krei kaj detrui?"] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3AKandidati%C4%9Doj&diff=1185344&oldid=1185240 2023-Nov-12-12] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&diff=prev&oldid=1185333 persona atako kontaux mi kun minaco pri forbaro: "Do kiam vi likvidos viajn fuŝojn?" ..."vandalitajn de vi. Same en la aliaj artikoloj. Ĉu vi mem likvidos viajn vandalaĵojn aŭ tion devos plenumi iu alia? Ĉu vi komprenas ke vandalismo estas punenda per forbaro?"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Miscellaneous&diff=prev&oldid=26339503 "psychologists and psychiatrists should be doing"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&diff=prev&oldid=26103986 "endless stream of accusations and paranoid fears"] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=10-a_de_aprilo&type=revision&diff=7154524&oldid=7153129 "Mi forigis paranojajn fantaziaĵojn"]. Vidu ankaŭ [[Uzanto:RG72/Cenzuro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:47, 19 nov. 2024 (UTC) {{kom}} Mi ne komentos la peton mem, kiu estas evidente absurda kaj kontraŭregula (postuli forbaron de Vikipedio-uzanto pro liaj kvazaŭ malĝentilaj diroj en Vikivortaro estas stulte, same ne ekzistas malpermeso al uzanto meti en sian personan spacon malneton de redaktota artikolo). Mi demandos pri la kerno de tiu ĉi afero. El la supre prezentitaj ekzemploj videblas ke la problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu li sukcesis forpeli ĉiujn kontribuantojn. Pro sia agresemo li finfine estis senigita je administranta posteno fare de la centra administracio de Vikimedio. Li certe nenion komprenis kaj al ĉiu kritiko plu reagas per histeriaj politikaj fantazioj pri [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=next&oldid=901096 politikaj murdoj en Rusio], [https://eo.wiktionary.org/wiki/Uzanta_diskuto:Taylor_49#Fu%C5%9Dado_de_tradukoj rusia prezidanto] kaj eĉ pri [[Specialaĵo:Daŭra_ligilo/1063953#KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj|KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj]] kaj obsedaj rakontoj pri sia seksa vivo. La ulo agresema kaj venĝema, li komencis ataki min en Vikipedio kaj ĉi tie li mirinde trovis por si unikan eblecon senpune rompi la Vikipediajn regulojn. Antaŭjare li aktive kontribuis al la [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Fina_solvo|tute kontraŭregula]] [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|proceduro de mia maladministrantistigo]]. Antaŭ nelonge li same aktive postulis forigi unu el miaj artikoloj — kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj en Inguŝio|sukcesis denove]]. Mi avertis ke uloj kiel li haltas neniam kaj jen li postulas mian forbaron por definitive venĝi min kaj silentigi la lastan voĉon, kiu ankoraŭ kuraĝas kontraŭstari al lia strebo transformi ankaŭ Vikipedion je la speco de Vikivortaro, do je lia persona ludejo, kie li senhalte kaj sensence modifos kaj (plejparte) forigos la enhavon laŭe al siaj malstabilaj kapricoj, forpelinte ĉiujn obstaklulojn. Li [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Taylor 49|jam provis]] akiri administrantan postenon ĉi tie, sed malsukcesis (la voĉdono devis esti fermita antaŭ duonjaro, sed tio ne okazis ĝis nun). Sed li sendube provos denove kaj denove, ja tiaj uloj haltas neniam ĝis ili akiros la potencon — aŭ estos haltigitaj kaj forigitaj el la normala homa komunumo, bazita sur reguloj kaj reciproka estimo, ne arbitreco kaj histeria agresemo. Jam venis tempo decidi la sorton de nia Vikipedio. Ĉu ni plu kreos la enciklopedion aŭ definitive donacos ĝin al la uloj, venintaj ĉi tien ne por krei kaj kunlabori, sed por ataki, insulti, persekuti, histerii, detrui? Necesas esti ekstreme naiva por kredi ke tiu ĉi [[Makartismo|makartisma]] kampanjo estos la lasta. Ne, tio estas nura komenco kaj sekvaj viktimoj de tiaj atakoj estos uzantoj kaj administrantoj, kiu silentis ĝis nun. Kiel historiisto mi esploris Stalin-reprezaliojn, do mi vidas ke la atakintoj sekvas la saman skemon kiel iliaj antaŭuloj-stalinistoj: unue ili maldungis homon, poste eksigis lin el partio, poste arestis kaj fine sendis al prizono aŭ mortpafis. Estas neimageble vidi ke tio okazas cent jarojn poste en Esperanta (!) Vikipedio. Fine mi memorigas la [[Unue ili la judojn venigis|vortojn]] de [[Martin Niemöller]] kiun devas koni ĉiu inteligenta homo: :Kiam la nazioj forportis la komunistojn, mi silentis; mi ja ne estis komunisto. :Kiam ili enkarcerigis la socialdemokratojn, mi silentis; mi ja ne estis socialdemokrato. :Kiam ili forportis la sindikatanojn, mi ne protestis; mi ja ne estis sindikatano. :Kiam ili forportis min, restis neniu plu, kiu povis protesti. Sapienti sat. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:23, 20 nov. 2024 (UTC) :Mi bedaŭras tiajn konfliktojn, aparte inter aktivaj esperantistoj kaj vikipediistoj. Mi alvokas repacigon kaj klopodon mildigi la vortajn akuzojn kaj kontraŭstarojn. Forbarado eble utilas kontraŭ fremduloj kiuj volas entrudiĝi en tute nekontrolitan medion, sed por aktiva vikipediisto, tio ne utilus; ĉar post forbaro sufiĉus nur malfermi novan konton (tion faris eĉ konata fuŝulo). Necesos tiam forbari la komputilon, sed oni povas uzi alian komputilon ktp. Plej bone estus repacigi la sintenojn kaj klopodi labori alikampen; mi celas, ke estas tiom da ampleksaj kampoj en Vikipedio, ke se okazas konfliktoj, ĉu pro lingvo ĉu pro enhavo, des pli bone agadi en aliaj kampoj, anstataŭe pri Stalino aŭ Rusio, oni povas iri al filmoj, birdoj, fiŝoj, havendaj artikoloj ktp ktp. Korektoj indas kaj endas, sed se tio rezultos en polemiko, eble indos labori aliel. Tio estas nur tre persona opinio, ĉar por juste agadi oni devus kontroli tre etendigitan kazon, kaj mi preferas pli efike labori produktive. Ekzemple mi apenaŭ eniris en Vikivortaro. Oni ne povas esti ĉie, nur Dio, sed mi dubas prie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 20 nov. 2024 (UTC) ::Bedaŭrinde tiu ĉi strategio de evitado de la konfliktoj ne efikis. Mi neniam interesiĝis pri la kontribuoj de Taylor 49, kio estis facile ĉar li fakte verkas nenion, nur senhalte modifas kaj forigas la enhavon, kreitan de la aliaj. En Vikivortaro mi nur demandis lin kiucele li vandalis miajn artikolojn kaj petis lin restarigi ilian noramalan staton — la histerian reagon vi mem povas legi laŭ supraj ligiloj. En Vikipedio mi eĉ ne unufoje kontaktis lin, sed li plu min ĉasas venĝante pro tiuj riproĉoj en Vikivortaro kaj senhalte postulante mian maladministrantigon (sukcese), forigon de miaj artikoloj (sukcese) kaj nun mian forbaron (sukcese?). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:23, 20 nov. 2024 (UTC) :::Ĝustas ke ĉe ni estas la [[imperativo|imperativa alvoko]] [[VP:ATAKO|Ne faru personajn atakojn en Vikipedio! Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!]] kaj ke "ripetita aŭ granda persona atako povus konduki al [[VP:RF|forbaro]]". Mi konsentas ke la ekzemploj cititaj el vikipedio de Taylor estis personaj atakoj, kaj same konsentas ke se uzanto "nomas alian vikipediiston ''rusaĉo'', diras ke la rusa lingvo devas esti forigita ĉar ĝi estas nur fuŝa versio de la ukraina", tio estus same persona (kaj kolektiva) atako. Laŭ mia scio ni ĉiuj ĉi tie estas plenkreskaj, kaj kompreneble ne estas pravigo de atako se oni argumentus "sed la alia jam kvinfoje atakis". Al la akrigo de la situacio fakte kontribuas vi mem, Stanislavo, ĉar vi ofte perceptas agadon malsame ol estis: maladministrantigis vin ne Taylor, sed plimulto de diversaj uzantoj post pena diskuto, kaj la forigon de la teksto kiun vi nun reenigis sub nomo [[Uzanto:RG72/Cenzuro|"Cenzuro" (!)]] ankaŭ ne plenumis Taylor, kiu nur atentigis pri dubindeco de la teksto, sed ĉefe tri uzantoj devene el ekssovetiaj landoj (el Rusio, Litovio kaj Ĉednestrio, do ekse [[Moldava SSR]]), kiuj ĉiuj tute ne rilatas al Taylor, sed kiuj ĉi tie koncentriĝis "komenti la enhavon, ne la kontribuanton". Tial mi nun nur vidas eblecon lasi la malnovajn ofendojn, sen forbaro, kaj alvokas diskutigi ĉiun eblan novan personan atakon tuj ĉi tie, por ke oni povas tuj reagi. Mi esperas ke ne necesos amplekse ĉi tie diskuti, ĉar mi juĝas tion ĝena malŝparo de vivo-tempo, sed pretas ĉi tie trakti freŝajn atakojn, ankaŭ per simbola forbaro de semajno aŭ monato, post kiam estis unua averto. Kaj mi nun jam vortumas tian unuan averton al vi ambaŭ, Stanislavo kaj Taylor. Krome, mi atentigas ke estis mi kiu fine devis forigi la tekston "Rusoj en Inguŝio", kaj mi kiel administranto sentas min persone atakata de Stanislavo per la demagogia titolo "Cenzuro", laŭ kiu li reenigis la forigitan tekston. Mi persone povas toleri se oni ĉirkaŭvojas forigon de teksto, se oni reenigas ĝin al paĝo "Uzanto:RG72/Rusoj en Inguŝio", sed mi ne toleros la titolon "Cenzuro", kiun mi komprenas rekta persona atako al mi. Fine mi pensas ke estas misuzo de la justulo [[Martin Niemöller]] entiri lin en la retorikon ĉi tie - s-ro Niemöller kontraŭis milionojn da murdoj en fia diktaturo, kaj kompari la atentigon pri [[Vikipedio:Neniu persona atako]] al tio estas, milde dirite, ekstrema troigo. Do, mi nun estas {{kontraŭ|kontraŭ}} forbaro pro la eksaj ofendoj, sed '''alvokas''' ekde nun forte bridi sin por ne pluofendi, alvokas pri ŝovo de la reenigita teksto for de demagogia titolo "Cenzuro" (aliel ankaŭ administranto povas fari tion, sendepende ke la paĝo estas en persona spaco, kaj kompreneble povas esti ke fine la komunumo decidos forigi la paĝon de la persona spaco), kaj '''alvokas''' diskutigi estontajn atakojn rekte ĉi tie, kun ebleco ankaŭ forbari uzanton, prefere dumtempe, simbole, nur en kazo de obstina pluofendado malgraŭ jam dumtempa forbaro ankaŭ definitive. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:57, 20 nov. 2024 (UTC) Kelkaj rimarkoj: # Mi ne ofendis Taylor, ja demando "kial vi vandalas miajn artikolojn?" certe ne estas ofendo, ĉu ne? Kontribuante al Vikipedio 14 jarojn, mi interagis kun centoj da vikipediistoj kaj neniam iu ajn plendis ke mi ofendis lin. Estus strange se mi subite atakus la ulon pri kies ekzisto mi eksciis nur post kiam li vandalis miajn tekstojn. # La ideo ke valideco de opinio dependas de historia geografio estas nova, sed interesa. Do ekde nun mi scios ke mia opinio ekzemple pri Litovio kaj Finnlando estas speciale valora ĉar iam tiuj ĉi teritorioj estis parto de la Rusia imperio. # Ulo, iniciatinda mian maladministrantigon, malkaŝe argumentis ke tio okazu ĉar li konsideras miajn politikajn vidpunktojn malĝustaj. Tio tute evidente estis rompo de la Vikipediaj reguloj kaj ne gravas kiom da voĉoj li venigis por garantii tiun ĉi rompon. Dura lex sed lex. # Forigo de mia artikolo estis same kontraŭregula, ĉar la iniciatinto malsukcesis pruvi siajn argumentojn (malneŭtraleco kaj manko de fontoj), do tio estis evidenta ago de cenzuro. Tamen se tiu ĉi vorto tro ĝenas vin, mi alinomos la paĝon al ''Arĥivo''. Mi ne imagis tioman sentemon de via flanko, ja ni ĉiuj konas vikipediiston, kiu inundis la pritagajn artikolojn per rubaĵaj (mis)informoj kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" — kaj vi neniam riproĉis lin pri tio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:53, 21 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun kontraŭas al la forbaro. Se la situacio plimalboniĝos, mi donos plian komenton. Ne forgesu [[VP:AMO]].-- [[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 20:57, 20 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} - Nun kontraŭ. Mi ŝatus, ke la konfliktoj ĉesu. Ni devas spuri specifajn problemajn redaktojn, ne la rilatojn de homoj. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 16:23, 24 nov. 2024 (UTC) : {{kom}} La respondo de RG72 estas kiel kutime agresema kaj insulta, ekzemple "problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu '''li''' sukcesis forpeli" "Taylor 49, kio estis facile ĉar '''li''' fakte verkas nenion". RG72 daŭrigas kun kaj absurdaj falsaj akuzoj (ne estis mi kiu forigis la paĝon [[Rusoj en Inguŝio]], ĉu?), kaj insultoj, kaj misseksigado. Vidu supre, mi ne plu respondos en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:37, 27 nov. 2024 (UTC) :: {{kom}} Nenio nova en la mondo. La suno lumas, la akvo fluas, Taylor 49 [...] plendas [...]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:57, 28 nov. 2024 (UTC) ::: {{kom}} {{re|RG72}} Mi ripete atentigas pri la regulara frazo "Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!" Tio ankaŭ rilatas al via provoka komento de hieraŭ, kiun mi en kunteksto juĝas komento de la kontribuanto, ne de la enhavo. Via deeskaliĝo en la konflikto estas nepre bezonata, kaj vi ĉi tie ricevis nur tiom da subteno kontraŭ forbaro, ĉar sendube ĉiuj aktivaj kontribuantoj certas ke vi kapablas redakti sen ofendoj - tamen la kredo ke vi principe kapablas pri tio ne sufiĉas, vi devas ankaŭ apliki redaktan diplomation. Alikaze ni revenos al diskutoj pri via forbaro, kion mi konsiderus ĝenan malŝparon da energio. Kaj mi efektive fortege riproĉas la uzanton kiu inundis la esperantajn pritagajn artikolojn per naciisma propagando kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" - eble mi tro malfrue vere koncentriĝis pri la ĝena naciisma redaktado en la principe almenaŭ neŭtrala ĝis sennaciisma esperanta projekto, tro malfrue bremsis la agadon kaj per ĝena malŝparo de multaj laborhoroj komencis forigi la neakcepteblan propagandon, ĉar tiu ne sufiĉe frua kontraŭago signifis ke la forigenda materialo iĝis tre multa. Ĉiukaze la homo almenaŭ per sia konto ekde duonjaro ne plu daŭrigas sian propagandan mision: nun ankoraŭ forbari lin, nur pro pedagogio, ne sencus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 29 nov. 2024 (UTC) :::: {{kom}} Mi ĝojas ke finfine vi agnoskis ke en Vikipediaj diskutoj oni priparolu nur la agojn, ne la agantojn. Estas strange ke vi ne faris tion kiam la konata al vi ulo lanĉis kampanjon de mia maladministrantigo prezentinte kiel solan argumenton ke li ne ŝatas miajn politikajn vidpunktojn, do li ne ŝatas la personon, ne liajn agojn. Mi ĝojas ke vi finfine haltigis la agadon de alia uzanto, inundinta Vikipedion per nacisma propagando kaj ksenofobiaj fantaziaĵoj (plejparte rusofobiaj, sed foje ankaŭ antisemitismaj). Mi ne postulis lian forbaron, sufiĉas ke lia vandalado ĉesis. Estas strange nur ke vi ignoris kiam la konata al vi fanatika triopo akuzis min pri cenzuro ĝuste pro forsarkado de tiuj ĉi naciismaĵoj kaj ksenofobiaĵoj, kaj tio servis kiel ilia dua argumento por mia maladministrantigo. Se Vikipedio estas bazita sur reguloj, ili la samaj por ĉiuj. :::: Rilate ''Taylor 49'' mi nur ironiis leĝere, ĉar trakti serioze lian obsedon je propra seksa vivo mi ne povas, ja mi estas historiisto, do apartenas al la malĝusta fako. Espereble iam vi ĉesigos ankaŭ tiun ĉi tutevidente kontraŭregulan aktivadon kaj instruos lin ke lia seksa vivo estas lia persona afero kiu interesas neniun ĉi tie kaj ke se li ne ŝatas kiel Esperanto lin nomas, li simple elektu alian lingvon, pli komfortan por li. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:45, 30 nov. 2024 (UTC) ::::Mi neniam legis ajnan komenton de Taylor 49 pri sia propra seksa vivo. Kion mi legas, kaj pri tio mi ankaŭ konfliktis kun Taylor, estas ke Taylor ne nur aplikas la ne (jam) esperantan silabon "ri" pri si mem, sed komence aplikis tion al ĉiaj homoj, pri kies seksa identeco ne povas esti dubo: se iu uzanto klare indikis sian sekson en la vikipediaj preferoj, kaj Taylor perfekte sccias kiel malkovri tion, aŭ kiam en vikidatumaro pri iu ajn homo estas indiko ke temas pri viro aŭ virino, tiam sendube aplikendas pronomoj li respektive ŝi. Taylor ne estas la sola vikipediisto, kiu forte pledas pri uzo de alternativa estonta pronomo ri por tiuj homoj kiuj persone insistas ne konsideriĝi viroj kaj ne virinoj. Do temas pri socia konstruaĵo, ĉar en biologio ĉiu homo estas vira (kromosomoj XY) aŭ ina (kromosomoj XX): eĉ tiuj kun deviaj [[Sindromo de Klinefelter|kromosomoj XXY]] laŭ genetiko konsideratas masklaj. Mi povas akcepti pri ĉiu vikipediano, ke tiu ne devas nepre malkaŝi sian biologian sekson aŭ elektitan socian rolon, ĉar oni rajtas esti tute anonima, ne devas malkaŝi sian nomon, sekve pri iuj ensalutintaj uzantoj kaj pri ĉiuj kiuj redaktas plene anonime sub IP-adresoj, mi ne konas la gramatikan sekson. Tio estas anonimeco. Klaras ke pri oficialigo de la silabo "ri" kiel plia e-lingva pronomo ne decidos redaktantoj de iu ajn retejo, ankaŭ ne de vikipedio, kaj same klaras ke Vikipedio ofertas tiun gradon de anonimeco kiun uzanto deziras. Tute klaras krome, ke la temo estas sentoplena por Taylor kaj ankaŭ por iuj aliaj uzantoj: tial neniu uzanto estas devigita uzi la silabon "ri" kvazaŭ pronomo, nek mi nek vi nek iu ajn, sed tamen necesas pie kaj kolegece trakti la temon - tial ĝi ne tre taŭgas por forta ironio. Tio ĝuste estas kio ĝenis min en via hieraŭa noto. Se vi havas ekzemplon, kiam Taylor komentis pri sia seksa vivo, montru ĝin, mi neniam vidis ion tian kaj ne povas imagi ke tia ekzemplo ekzistus. Kaj pri la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|diskuto pri via administreco]]: vi scias ke mi estis la sola kiu sume voĉis sindetene, ĉar mi estis tiom ambigua vidante same fortajn argumentojn por kiom kontraŭ - tion mi tiam notis. Mi '''ne''' havis la impreson ke viaj agoj kontraŭ la misuzo de la tagaj mondpolitikaj listoj en vikipedio al propagando kaj forta troreprezentiĝo de polaj temoj (kiam unufoje pola skiisto gajnas konkurson, tio estos vaste raportata en mondpolitikaj eventoj, se ĉeĥa aŭ slovaka, slovena aŭ sveda skiisto same gajnas konkurson, tio tute ne interesas) estis argumentoj en la diskuto pri via administreco. Se mi preterlegis ion, vi povas ankaŭ nomi al mi la konkretan lokon. Certe ni ĉiuj sambone konas la [[Vikipedio:Regularo pri forbaro|regulojn pri forbaro]], daŭre ne plenumiĝas la kondiĉoj pri forbaro, sed necesas adapti la redaktojn al ne-ofendaj komentoj. Se tio post ripeta admono ne funkcios, tiam necesos rapide decidi pri forbaro, notinte aktualajn mispaŝojn. Sed tia forbaro, ĉar unua, ankaŭ estus nur simbola, por horoj aŭ tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) :{{por}} RG72 devas esti fobarita (en du projektoj) pri kontraŭrajta renoviĝo de forigita artikolo en Vikipedio kaj verkado de malneŭtralaj artikoloj en Vikinovaĵoj.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 10:09, 30 nov. 2024 (UTC) ::Kara Fenikals, vi povas tute libere prezenti vian opinion ĉi tie. Tamen mi koncize volas reagi al via noto: se iu revenigas forigitan artikolon en sia persona uzanta spaco, tiam tio ne estas kontraŭrajta - jes eblas ankoraŭ plibonigi la tekston kiun ĝis la forigo evidente ne eblis plibonigi al stato akceptebla por plimulto de la partoprenintaj uzantoj. Kio nur ne permeseblas, estas laŭta ofendo ke la komunumo fie kaj bandite cenzuris la tekston. Kaj due, povas esti ke en Vikinovaĵoj ne estas sufiĉe evoluintaj iloj por diskuti pri propagandecaj, ĝenerale malneŭtralaj tekstoj. Sed ĉiukaze Vikipedio kaj Vikinovaĵoj estas sendependaj projektoj. Eblas noti ĉi tie personan opinion, ke oni forte malkonsentas pri ago de uzanto en Vikinovaĵoj, Vikivojaĝo, Vikifontaro, Vikivortaro ktp., sed uzi tiun nekontenton cele al puna forbaro de uzanto el Vikipedio laŭ mi ne eblas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "Fenikals" == {{uzanto2|Fenikals}} [[Uzanto:Fenikals|Uzanto:Fenikals]] regule rompas plurajn regulojn de Vikipedio: # Li [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|postulis maladministrantigon]] de alia uzanto, argumentinte per ties malplaĉaj politikaj vidpunktoj, do pro politikaj kaj personaj motivoj. # Li spamis la [[Uzanto:RG72|Uzanton RG72]] per mesaĝoj politikaj kaj personaj, interalie minacante lin per FSB-reprezalioj se li plu partoprenos en la ĵurnalisma projekto [[Tutmondaj Voĉoj]]. # Li regule enigas falsajn informojn laŭajn al liaj politikaj vidpunktoj, ekzemple: ## en [[Sud-Osetio]] li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Sud-Osetio&diff=next&oldid=8911022 modifis la tekston], aldoninte aserton ke la militon en Sud-Osetio en 2008 komencis Rusio dum esplorado de Eŭropa Unio [http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_09_09_iiffmgc_report.pdf klare konkludis] ke la militon komencis Kartvelio. ## En alia artikolo li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Bombaj_atencoj_kontra%C5%AD_lo%C4%9Dejoj_en_Rusio&diff=prev&oldid=8902785 nomis la ulojn], murdintajn en 2002 kelkdek homoj per eksplodigo de loĝejoj, ne "teroristoj" sed "rezistantoj"; [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_%C4%88e%C4%89enia_milito&diff=prev&oldid=8875116 similaj fuŝoj] # Li regule cenzuras Vikipedion, forigante malplaĉajn informojn, ekzemple: ## el artikolo pri batalo kontraŭ islamistoj li forigis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2002)&diff=prev&oldid=8875092 ateston de militkrimoj] faritaj de muĝahidoj; ## el artikolo pri atako de teroristoj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2000)&diff=prev&oldid=8875097 forigis riproĉon] fare altrangulo, multe helpinta al ĉeĉenaj rifuĝintoj kaj ŝokita de tia atako en sia regiono. ## el artikolo pri ukraina prezidanto li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Volodimir_Zelenskij&diff=prev&oldid=8573844 forigis menciojn] de ties kritiko en eŭropa gazeto ## el alia artikolo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=prev&oldid=8472015 li forigis] komplete sekcion "Rusofobio", malgraŭ referenco al aŭtoritata fonto, kun klarigo "tiu ne ekzistas" # Li lanĉas redaktomilitojn, ekzemple li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=25-a_de_februaro&diff=prev&oldid=8827820 nuligis mian redakton] en artikolo, celintan forigi rubajn misinformojn pri kies forigo konsentas ankaŭ almenaŭ unu administranto, ĝis nun plenumanta tian forsarkadon pro antaŭa amasa vandalado fare de naciisma uzanto; # Li trudis al pluraj artikoloj politike malneŭtralajn kaj ofte rekte falsajn informojn. ## Ekzemple li redaktis multajn biografiajn artikolojn, ŝanĝante nacian apartenon de ilia temuloj al "ukraina". Ekzemple li faris tion en [[Igor Sikorski]] kaj poste nuligis alies redaktojn. Rimarkindas ke la sekvinta [[Diskuto:Igor Sikorski]] montris ke li ne konas eĉ bazajn faktojn pri historio de Ukrainio, kio evidente grave faciligas lian redaktadon. ## en artikolo pri buĉado en Montara Karabaĥo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakro_de_Ho%C4%9Dali&diff=prev&oldid=8472696 li aldonis] ke armena flanko "falŝe raportis" (sic!) Havi tian uzanton estas granda malhonoro por iu ajn Vikipedio kaj duobla malhonoro por Vikipedio en Esperanto, konsiderata lingvo de paco kaj amikeco, ne de naciismo kaj agresemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:45, 30 nov. 2024 (UTC) :Mi nun tiom detale notis la antaŭan diskuton, ke ne sufiĉas mia tempo esplori la akuzojn tie. Tio do venos pli poste. Kompreneble ĉiu ajn povas jam ekhavi opinion - mi nur volas eviti la impreson ke mi fokusigas pri akuzoj kontraŭ unu uzanto kaj plene ignoras akuzojn kontraŭ alia uzanto, kvankam la diskutoj estas tuj najbaraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:51, 30 nov. 2024 (UTC) :: {{kontraŭ}} forbaro de uzanto "Fenikals", ĉar la proponinto de forbaro same ofte verkis forte maneŭtralajn artikolojn ([[Rusoj en Inguŝio]] -> [[Uzanto:RG72/Cenzuro]], [[n:eo:KGB kaj FSB kontraŭ spionoj kaj teroristoj en Siberio|terorismo]], [[eo:n:“Ŝajnas_al_mi_ke_mi_sonĝas...”:_patrino_kaj_filo_fuĝis_el_Ĥersona_provinco_al_Tjumeno|rifuĝintoj bonvenataj]]), kaj eĉ pli grave atakadis aliajn vikianojn. Mi esperas ke uzanto "Fenikals" estonte ne plu uzos vikipedion kiel batalkampo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:58, 2 dec. 2024 (UTC) :::{{kom}} La argumento estas absurda laŭ sia logiko ("ni ignoru unu regulrompon ĉar okazis ankaŭ aliaj"), formo (referenco al Vikinovaĵoj en Vikipedio) kaj enhavo (nomi "malneŭtralaj" artikolon pri etna grupo, intervjuon kun historiisto kaj raportaĵon pri ukrainaj rifuĝintoj estas ekster ĉia racia konsiderado). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:41, 2 dec. 2024 (UTC) {{Kom}} Post 4 monatoj bedaŭrinde nenio estis farita, do la koncernulo revenis kaj daŭrigas siajn fanatikajn atakojn. Ĉi-foje li [https://eo.wikinews.org/wiki/Vikinova%C4%B5oj:Diskutejo#Propono_pri_la_fermo atakis Vikinovaĵojn], postulinte likvidi la tutan projekton kaj cenzuri ĝian enhavon (kompreneble pro "porrusia propagando"). Antaŭ jaroj mi iniciatis elkoviĝon de la projekto, alvokinte plurajn vikipediistojn subteni ĝin voĉdone. Dum jaroj mi kaj aliaj esperantitoj kontribuis al ĝi, verkinte pli ol 1000 artikolojn. Nun ĉio ĉi estas endanĝerigita pro la fanatikulo, apenaŭ balbutanta Esperanton kaj eĉ en Vikipedio dum 5 jaroj farinta nurajn mil redaktojn, plejparte neniodirajn kaj politike motivitajn. Estas tute evidente ke temas pri politika cenzuro kaj ĉi-foje ankaŭ pri persona persekutado. Li jam lanĉis [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Administrantoj/forigo_de_rajtoj/RG72 kalumnian kampanjon] kontraŭ mi (malkaŝe politike motivitan) kaj nun pretas detrui la tutan projekton nur por kontentigi sian fanatikan cenzuremon kaj personan malamon. Antaŭjare li postulis eĉ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:Vila%C4%9Do_%C5%9Ctormovo.webm forigi unu el miaj videoj] el la Komunejo, argumentinte ke ĝi "estas persona kaj ne havas edukan valoron". Feliĉe oni ĝustatempe klarigis al li, ke ambaŭ argumentoj estas nulaj, sed li provas denove, jam aliloke kaj sendube provos plu, ĉar li simple ne kapablas kunlabori kaj krei — nur ataki kaj detrui. Tiaj uzantoj estas forbarendaj tutvikie kiel agresantoj kaj vandaloj. Kial la enciklopedio de ''Lingvo de Paco kaj Amikeco'' (!) plu toleras la fanatikulojn kaj vandalojn? Ĉu neniu administranto kapablas ĉesigi tion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:32, 19 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurdaj mencioj de "Paco kaj Amikeco" kaj plejparte falsaj akuzoj (pri lingvokapabloj kaj plu) de [[Vikipedio:Problemaj_uzantoj#Propono_forbari_uzanton_"RG72"|RG72]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:30, 27 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurda miskompreno de la interna ideo de Esperanto kaj subteno de la falsaj akuzoj de la alia fanatikulo. Rimarkindas ke Fenikals jam kvarfoje atakis min, malkaŝe dirinte ke li faras tion pro siaj personaj politikaj malŝatoj. Dufoje li sukcesis, lanĉinte [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|kalumnian kampanjon]] por eksigi min kiel administranton kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj_en_Inguŝio_11_17|foriginte mian artikolon]] — ambaŭfoje Esperanto-administrantoj timeme cedis al la ksenofobo, krude rompinte la regulojn kiujn ĝuste ili devus defendi. Dufoje li malsukcesis — unue en [[Tutmondaj Voĉoj]] kaj nun en [[Meta-Vikio]] — ambaŭfoje ne-Esperantaj-administrantoj rekte respondis ke mi rompis neniujn regulojn kaj liaj personaj malŝatoj estas lia persona problemo. Post tio nomi Esperanton "Lingvo de Paco kaj Amikeco" estas vere absurde. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:01, 30 mar. 2025 (UTC) {{kom}} Mi ĵus nuligis plian cenzuradon fare de Fenikals. Ĉi-foje li modifis artikolon [[Unua Ĉeĉenia milito]], celante ŝajnigi ke la milito okazis ne inter la registaro de Rusio kaj separistoj, sed inter Rusio kaj Ĉeĉenio kiel du sendependaj ŝtatoj. Ĉu sekvan fojon li skribos ke registaroj de Hispanio kaj Britio luktis ne kontraŭ ETA kaj IRA, sed kontraŭ Eŭskio kaj Nord-Irlando? Kiam tiu ĉi vandalo estos haltigita? Ĉu tiu ĉi enciklopedio havas administrantojn aŭ ĝi definitive transformiĝis je ludejo kie ĉiu ajn fanatikulo povas libere vandali la tekstojn? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 15 apr. 2025 (UTC) {{kom}} Kaj denove tiu ĉi delonge forbarenda fanatikulo lanĉis redaktomiliton, nuliginte miajn redaktojn. Kompreneble temas pri artikoloj rilataj al la rusoj/Rusio kaj ukrainoj/Ukrainio, kio estas la kerno de lia fanatika mensa universo. Kompreneble li denove trudis propagandajn stultaĵojn, ĉerpitajn el gazetaro. Kompreneble denove liajn fiagojn ignoris ĉiuj administrantoj. Kio estas kialo de la tioma toleremo? Ĉu la rusofobio kaj ksenofobio ĝenerale jam iĝis oficiala ideologio de la Esperanto-Vikipdeio? Ĉu la (iam) enciklopedia projekto definitive transformiĝis je Esperanto-versio de triarangaj eŭropaj gazetaĉoj? Ĉu iu ankoraŭ memoras por kio Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon? Malkaŝaj ksenofoboj ĉiam pli agreseme trudas siajn propagandaĵojn kaj la homoj, kiuj devus forbari ilin en la unua tago — la administrantoj — silente ignoras ĉion. Ĉu vi timas aŭ simple samopinias kun ili? La unua kazo estas hontinda, la dua stultega. Elekti inter la malhonoro kaj stulteco pjam estas hontinde, sed ŝajnas ke la alia elekteblo mankas. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2025 (UTC) {{kom}} Denove tiu ĉi fanatikulo trudas al la '''enciklopedio''' propagandaĵojn kaj lanĉas redaktomilitojn. Kian valoron havas tiu ĉi malklerulo, apenaŭ balbutanta Esperanton, ke lia daŭra vandalado estas tolerata en la internacia (!) '''enciklopedio'''? Li estas obsedita ksenofobo kaj malkaŝa adoranto de teroristoj, speciale de islamistoj, do li simple ne povos halti memstare, nur esti haltigita. Ĉu ekzistas administranto kapabla savi la enciklopedion de vandalado? Ĉu ĉiuj estas tro timemaj? Aŭ eble lia fanatika mondrigardo nun estas konsiderata normo en la socioj, al kiuj apartenas la administrantoj? Plorinda degrado. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 2 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La administrantoj denove timeme lasis la vandalon fuŝi, do li revenis kaj denove trudis al la '''enciklopedio''' siajn fanatikajn fantaziojn — ĉi-foje rakontinte en [[Sovetia-Ukrainia Milito]] pri "genocido de la ukraina nacio, genetika subpremado, socia degrado" kaj kompreneble pri siaj amataj ĉeĉenaj islamistoj. Kaj ĉiujn ĉi teruraĵojn li rakontas pri Ukrainio, kies loĝantaro en la sovetia tempo (do dum la ''genocido kaj subpremado'') duobliĝis — malgraŭ amasa migrado de ukrainoj al la aliaj respublikoj de Sovetunio por ricevi pli bonan edukon kaj laboron. Ĝis kiam daŭros tiu ĉi senpuna vandalado fare de '''patrolanto''', do la ulo respondeca pri kvalito de la '''enciklopedio'''?! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:10, 26 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La vandalo revenis kaj denove trudas al la enciklopedio siajn fanatikajn propagandaĵojn. Ĉi-foje li denove markis kiel "diktatoroj" plurajn internacie agnoskitajn ŝtatestrojn kies politiko kaj opinioj malkongruis al lia fantazia mondimago. Se post jaroj da vandalado en la esperanta enciklopedio li almenaŭ iom lernus Esperanton, li scius ke "diktatoro" estas [https://vortaro.net/#diktatoro_kdc "Eksterordinara, provizora estro de ŝtato, kun absoluta povo"], kio certe ne aplikeblas al la regantoj kies regado estis bazita sur naciaj leĝoj (sendepende de tio, ĉu ili plaĉas al iu aŭ ne) kaj ne estis provizora, nek eksterordinara. Jam unu jaro pasis ekde kiam mi atentigis pri la persista vandalado fare de tiu ĉi persono, sed neniu reago de la administrantoj sekvis. Ĉu nia enciklopedio estas rubejo, kie iu ajn propagandisto povas publikigi siajn fantaziaĵojn? Kiom longe daŭros tiu ĉi vandalado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 6 nov. 2025 (UTC) {{kom}} Ĵus mi hazarde trovis kaj nuligis plian vandalaĵon de tiu ĉi unika vandalo: en la artikolo pri la ukraina urbo [[Kostjantinivka]] li forigis informojn ĉerpitajn el [[The New York Times]], ĉar ili malkonvenis al lia fanatika mondobildo. Mi diras ke temas pri la ''unika vandalo'', ĉar ĝis neniu vandalo en tiu ĉi enciklopedio sukcesis esti identigita kiel malkaŝa vandalo kaj propagandisto jam duan jaron sinsekve kaj tamen ne esti forbarita. Evidente la administrantoj interne simpatias al li, same kiel germanaj burĝoj simpatiis al Hitlero, promesinta buĉi nur la judojn, ciganojn kaj subhomojn kiel rusoj, ukrainoj kaj poloj. Poste ili ploris sur ruinoj de siaj urboj kaj plendis ke ili ne estis nazioj, nek subtenis ilin, sed estis nuraj viktimoj de la teruraj cirkonstancoj. Ĉu la historio instruas ion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:08, 21 dec. 2025 (UTC) {{kom}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=8649512&oldid=8538182 La redakto antaŭ 18 monatoj] estas evidente malbona. Oni nepre '''ne agu tiel'''. Kaj kion pensi pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Putin&action=history la diktatoroj]? La plejmultaj diktatoroj ja estis kaj estas "agnoskitaj ŝtatestroj". Kaj kiel pensi aŭ agi pri senĉesaj personaj atakoj, trouzo de fortaj vortoj, kaj reventantaj komparoj kun Adolfo Hitlero? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:20, 28 dec. 2025 (UTC) :La vorto ''diktatoro'' havas striktan difinon en PIV, cititan supre. Neniu el la menciitaj personoj laŭis al ĝi. Same neniuj personaj atakoj miaflanke okazis, nek povus okazi ĉar mi tute ne interesiĝas pri tiu ĉi persono. Malsame ol li, kiu spamis min per mia persona konto iel trovita en Telegramo kun enormaj stultaĵoj kaj personaj trudaĵoj ("ĉu vi definitive transloĝiĝis al Kubo?"). La situacio iĝis tro teda kaj artefarite longdaŭra, kaj vere similas al tiu en Germanio en la 1930-aj kiam la same agresemaj kaj persistaj fanatikuloj ne estis haltigitaj de tiamaj germanaj administrantoj, ĉar interne ili simpatiis al ilia ksenofobio kaj esperis ke la solaj viktimoj estos nur judoj, komunistoj, gejoj, slavoj kaj aliaj [[subhomo]]j. La historio ripetiĝas kaj evidente eĉ germanoj ne lernis ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:43, 28 dec. 2025 (UTC) ==Anglalingvaj perfortparoloj== Uzanto aperis nur por fari ekstremismajn alvokojn en la angla lingvo kontraŭ palestinanoj kaj islamanoj. Ĝis nun faris [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Ctato_Palestino&diff=prev&oldid=9039006 unu solan redakton]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:06, 6 mar. 2025 (UTC) : [[:m:Special:CentralAuth/Zwangsumbenennung-2025-03-18]] nenio nova ekde tiam. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 27 mar. 2025 (UTC) :: Daŭre nenio nova ekde tiam (kvankam ne, ne plu?, ekzistas ĝenerala konto por "Zwangsumbenennung-2025-03-18"), sed en wiki.eo la konto ankoraŭ estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:15, 18 apr. 2025 (UTC) ::: Mi kredas, ke [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Zwangsumbenennung26-12-2020 ĉi tiu estas la sama nazia fuŝulo: "Zwangsumbenennung26-12-2020" ĉe Turka Vikipedio]. Mi trovis tiun nomon sub mistera parametro "offset" en lia paĝo pri uzantrajtoj. https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Listo_de_uzantoj&username=Zwangsumbenennung-2025-03-18&dir=prev&offset=Zwangsumbenennung26-12-2020&limit=1 Tiu parametro aperis, kiam mi iris du paĝojn antaŭen. [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:03, 30 jun. 2025 (UTC) :::: Kaj kvar antaŭajn uzantnomojn mi trovis sammaniere: 𥐣, 😂, 𝘀𝗼𝗹𝗼 𝗲𝗻 𝗹𝗮 𝘄𝗶𝗸𝗶 kaj 𝕍𝕥𝕝𝕞𝕣𝕕. Ĉu vi kredus, ke li estas forbarita de la germana Vikipedio? [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:24, 30 jun. 2025 (UTC) == Anonimaj redaktoj de [[Pär Sundberg]] == Pluraj anonimaj redaktantoj ade aldonas malplenajn listerojn al [[Pär Sundberg]], kun svedlingvaj datoj en la resumo. Tre mistere, sed klare senutile. Mi proponas forbari tiujn adresojn, kaj protekti la artikolon kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:48, 31 mar. 2025 (UTC) : {{forte por}} protekto kontraŭ anonimaj redaktoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:28, 31 mar. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025-03-31 per LiMr. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Hodiaŭ finiĝas la protekto de tiu paĝo. Ni atentu ĉu la strangaj redaktoj rekomenciĝos! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:29, 1 jul. 2025 (UTC) == Forbarenda IP-vandalo == [[Specialaĵo:Kontribuoj/49.175.171.71]] sed ne porcxiam, eble 3 monatoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:29, 4 maj. 2025 (UTC) ==Ne-esperanta enhavo== [[Uzanto:Orthoonto]] aldonis al tri artikoloj tekston en iu skandinava lingvo, kaj al alia senfontan aserton pri la matematikaj kapabloj de novaj AI, kies enciklopedian gravon mi dubas. Ŝajnas al mi tro frue por diri, ĉu la intencoj de la homo estas bonaj, sed mi lasis mesaĝon sur lia/ŝia diskutopaĝo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:34, 11 maj. 2025 (UTC) : Bona atentigo. Dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == Grandparte fuŝaj redaktoj aparte pri la Filipinoj inter 2011 kaj 2021 (kaj pli da fuŝoj pri Esperanto en Vikidatumoj) == Komence de januaro 2018 uzanto kun la longa nomo "[[Specialaĵo:Kontribuoj/uzanto:Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa|Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa]]" (iam ankaŭe la konto nomiĝis "Pare Mo") movis paĝon Davaa Regiono al [[Dabaa Regiono]] kaj notis "preskaŭ" en Esperanto: "V se pronuncia como B en español". La homo ankaŭ ŝatis renomigi multajn aliajn esperantajn vortojn (nur 36 rekte en la loka projekto, sed pli multajn en vikidatumoj, kie ankoraŭ pli malfacilas rimarki la manipulojn), egale ke la uzanto eĉ ne helpe de aŭtomata tradukilo sukcesis enmeti unusolan frazon en Esperanto. Sed evidente eblas konsideri sin elstara Esperanto-vortaristo ankaŭ sen ajna kono de la lingvo. Tamen estas alarma averto el vikidatumoj kaj de la vikimedia sistemo ĝenerala: '''[[dosiero:OOjs UI icon alert image warning.svg|18ra]] <span style="color:red"> This account is globally locked. - La konto estas globale forbarita'''</span>. Do la homo en multaj vikipediaj projektoj mise agadis, grandkvante vandalis, kaj liaj agoj vere ne konsiderindas "aŭtoritataj kontribuoj". Tial mi konsideras ĝenerale malfari la kapricajn "plibonigojn" de la forbarito. Ĉi tie do la argumento estas ke hispane la v prononciĝas kiel esperanta "b", aŭ en [[Kezonurbo]], dubinde plibonigita al Kesonurbo, "ke z hispane prononciĝas kiel s esperante" - tio eĉ ne veras, norme ĝi sonas kiel θ, nur dialekte foje kiel s aŭ iu sibla sono inter ambaŭ. Tiu argumento nur sufiĉus por aldono de prononcindiko inter rektangulaj krampoj, eventuale por prezento de sia nova propono kun verva esperanta argumentado en VP:AA, sed ne por kaŝa alinomado de paĝoj el aliaj homoj aŭ ŝanĝadoj en Vikidatumoj. En plej multaj eŭropaj lingvoj inkluzive de la cirile skribataj tamen estas "v", kaj ke li mem ĝustigis la lingvonomojn "[[cebua lingvo|cebue]]: ''Rehyon sa Dabaw''; [[tagaloga lingvo|tagale]]: ''Rehyon ng Dabaw''" ankaŭ ne konfirmeblas en la cebua kaj tagaloga vikipedioj (la esperantan adverbon "tagale" por la tagaloga la homo samtempe inventis). Kvin spertaj esperantistoj poste redaktis kaj ne rimarkis la bone kaŝitan vandalecon. Mi ni plendas, ankaŭ mi probable ne rimarkintus. Sed mi alvokas pri pli da atento nun, kiam estas averto pri tiu vandalo kiu fuŝas aliel ol nia konata finna forbarito, kies specifajn redaktojn ĉiu facile rekonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:18, 3 jun. 2025 (UTC) :Mi cetere ĵus skanis kaj ekrane pligrandigis la esperantan mapon (#22) pri la Filipinoj el la "Poŝatlaso" de 1971. Bedaŭrinde tie estas malmultaj esperantigoj, plej multaj estas nacilingve, do filipine/tagaloge notitaj. Sed por tiuj urboj, insuloj kaj kaboj, kiuj ricevis esperantan vorton en la "Poŝatlaso" de 1971, estas bone noti la referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == 176.59.164.46 == Ruslingva anonimulo, aldoninta sensencajn frazojn al [[Biblio-Globus]]. Blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:09, 26 jun. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|176.59.164.46}} 1 redakto je 22 jun. 2025 :::Kvankam estis nur unu redakto, mi forbaris la konton je 21:46, 9 sep. 2025 por daŭro de 6 monatojm por ke ene eblaj novaj mispaŝoj oni tuj vidi la eksan forbaron en la konto mem... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == 78.154.163.85 == Anonimulo, ekde majo 2025 inundinta la projekton per fuŝaj maŝintradukaĵoj de la anglalingvaj fontoj, plenaj je konspirteorioj, fantazioj kaj politika propagando. Regula forsarkado de tiuj rubaĵoj estas tre teda kaj temporaba afero. Ni protektu la '''enciklopedion''' kontraŭ fanatikuloj, ksenofoboj kaj vandaloj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:08, 17 jul. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|78.154.163.85}} sume 50 redaktoj je 13-14 jul. 2025, '''ekzemple''' ::* paĝo [[historio de Rusio]] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Historio_de_Rusio&diff=prev&oldid=9145053 vandalita, ŝajne en la baŝkira, ĉiukaze ne universale komprebla lingvo, en fuŝaj referencoj] ::*>> krome je 07:21, 14 jul. 2025 la homo la saman paĝon ampleksigis per amasa esperantlingva akuza listigo de rusaj ŝtataj militkrimoj en Ukrainio inter 2014 kaj 2024, per detalega listigo kiu estis la kvaroblo de la tuta alineo pri la 19-a jarcento. Necesus individue kontroli la asertojn kaj ekipi eventuale pridubeblajn akuzojn per eksteraj referencoj, sed ĉiukaze la eksterproporcia kvanto de teksto montras ke iu ĉi tie misuzis ĝeneralan paĝon por sia demagogio. Por tiu temo la paĝo [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] estus pli taŭga loko, tie praktike estas nur informoj pri mortigoj kaj detruoj de 2022, kvankam la milito en 2023 ĝis 2025 senŝanĝe pluardis. Sed la resuma paĝo [[historio de Rusio]] taŭags nur por ekstreme koncizigita resumo de eble 300 literoj, kaj por aldono de pli detala teksto. Sed tio ankaŭ eksplodigos la paĝon "[[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]]", oni ankaŭ povas fari novajn paĝojn "Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio en 2023" ..."en 2024", ..."en 2025". ::*>>Aliaj novkreoj kiel [[la Donanto (filmo)]] (nun ricevis avertan ŝablonon {{ŝ|polurinda}})kaj [[Verda Elefanto (film)]] estas simple nur bizaraj, strangaj ĝis strangegaj esperantaj tekstoj, pri kiuj ankoraŭ ne klaras ĉu haveblos iu volontulo kiu pretus investi horojn por savi la tekstojn. Sume mi nun supraĵe legis pli-malpli la duan duonon de la kontribuoj, inter tiuj pli-malpli 25 redaktoj estis 1 vandalaĵo kaj 1 kazo de politika propagando metita en maltaŭgan artikolon, kaj la resto estis bizaraj ĝis kompreneblaj esperantlingvaj kontribuoj. Sed ŝajnas ke la redaktado jam finiĝis je la 14-a de julio, kaj ŝajne ĝis nun ne estas alinoma anonima konto kiu daŭrigus la parte tute maltaŭgan parte dubinde utilan kontribuadon. Mi tial proponas "nur" forbaron de unu monato, kiu probable ne ĝenos la homon, ĉar tiu ĉiukaze ŝajne perdis la intereson pri la bizara redaktado, Sed se foje ekestos ankoraŭ redakto sub tiu IP-adreso, tuj eblas vidi ke ĝi jam foje estis forbarita, kaj povas rapide retrovi la malnovan kazon. ĈIUKAZE necesos ankaŭ havi la konton sub observado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 9 sep. 2025 (UTC) == ~2025-50449-5 == La sola kontribuo ĝis nun estas vandalado de Vikipedio:Artikolo de la Monato per duone kompreneblaj pornaĵoj en la hispana. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 2 sep. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|~2025-50449-5}} 1 redakto je 2 sep. 2025 :::{{re|Arbarulo|RG72}} Nur nun mi vidis viajn lastajn tri notojn. Ĉiuj scias ke ni por niaj preskaŭ 400 000 artikolaj paĝoj kaj aldonaj multaj diskutpaĝoj havas nur 10 administrantojn, el kiuj neniel ĉiuj konstante aktivas, kaj ankaŭ mi ne sidas antaŭ la komputilo, nur gapante tiun aŭ iun alian teknikan paĝon ĉu tie aperas novaj notoj. Tiel eĉ se mi mem supre aldonas noton mi ne nepre rigardas ankaŭ tute malsupre. Mi petas, aŭ kontrolu tagon post kiam vi metis noton ĉu ĝi jam traktiĝas kaj se ne, rekte alskribu min (aŭ alian tiam aktivan administranton) ke tiu forpurigas la problemon, aŭ se vi eble post tago eble ne havas tempon por vikipedio, atentigi min tuj - en mia persona diskutpaĝo, aŭ pli simple per ŝablono {{ŝ|re}}, kiel mi ĵus atentigas vin du. Superfluaj atendadoj povas havi katastrofajn sekvojn, ĉar ene de semajno vigla vandalo povas fuŝi centojn da paĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 9 sep. 2025 (UTC) Mi komprenas ke ĉiuj malmultaj administrantoj estas okupitaj kaj foje ĝojas ke mi ne plu sentas devon ĉiutage kontroli farendaĵojn en Vikipedio kiel administranto. Foje eĉ fanatikuloj kaj iliaj kontraŭregulaj fiagoj tamen faras bonajn aferojn — malbonajn por la enciklopedio, sed bonajn por enciklopedianoj)) Do mi klopodos atentigi vin kiel vi petis. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:17, 10 sep. 2025 (UTC) Mi provos memori kaj sekvi tiun konsilon. Mi ne sciis, ĉu vi sentas atentigon kiel ĝenan interrompon de viaj aliaj laboroj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:01, 10 sep. 2025 (UTC) ==~2025-35316-70 == {{re|ThomasPusch}} Anonima uzanto ~2025-35316-70 vandale kreis [[Vikipedio:Eo.wiki]]. La sola teksto estas en misliterumita hispana lingvo, "Tuj fariĝonta surprizo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:11, 21 nov. 2025 (UTC) :{{re|Arbarulo}} {{farita}} Dankon pro la atentigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 21 nov. 2025 (UTC) ==Claudio Pistilli== Mi bedaŭregas konstati problemon pri granda kontribuanto, sed [[Uzanto:Claudio Pistilli]] alŝutis amasegon da bildoj kun falsaj deklaroj pri kopirajto, tre verŝajne ankaŭ enhave misajn bildojn pri kemio. Mi klarigis pli detale ĉe [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj]]. Se iu ĉi tie spertas pri kemio, via helpo bezoniĝas por taksi la kemiajn bildojn. Ĝis kiom mi komprenas, la tekstaj kontribuoj de Claudio ŝajnas akceptindaj - nur la redaktoj koncerne bildojn estas problemaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:28, 30 jan. 2026 (UTC) :Mi diris ke la tekstaj kontribuoj de Claudio estas akceptindaj. Ve, tro frue. Li skribas tute senreferencajn artikolojn pri gotaj reĝoj, ankaŭ kun mezgrandaj viki-stilaj problemoj (artikoltemoj en grandigitaj literoj krom la kutima dikigo, nudaj eksteraj ligiloj sen referenca formato). Krome provas deturni kritikojn per troĝentilaj respondoj, sed neniel ŝanĝas sian probleman agadon: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AClaudio_Pistilli&diff=9331574&oldid=9330647]. En vikipedio honestaj malsamopiniecoj povas esti utilaj, mensogoj ne povas. ==~2026-15525-24== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-15525-24}} vandalis artikolan diskutpaĝon aldonante sensencaĵon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:36, 12 mar. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Dankon pro la rimarko kaj rimarkigo. La homo, kiu redaktis el Usono, "nur" vandalis unu paĝon, [[Diskuto:Helico (apartigilo)]], tial mi ne scias ĉu li aŭ ŝi havas sisteman intencon fuŝigi, sed klare temis pri fuŝo. Sekve mi "nur" forbaris ĝin por daŭro de unu monato. Se li revenos, kaj dua, tria redakto estos same sensencaj kiel la unua, ni povas ankaŭ konsideri pli longan forbaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:49, 12 mar. 2026 (UTC) ==~2026-16308-13== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-16308-13}} vandalis kaj/aŭ fuŝreklamis en [[IOS]], [[IFono]], [[Apple]], [[Apple I]], [[Apple II]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:48, 15 mar. 2026 (UTC) :Spamo de anonimulo. Eble estus pli efektive enmeti la du Jutubo-kanalojn al [[MediaWiki:Spam-blacklist|tiu paĝo]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:15, 15 mar. 2026 (UTC) :{{farite}}: forbarite ankaŭ ĉi tie "nur" dum unu monato, ĉar dubindas ĉu la homo estos tiom obstina reveni post pli ol unu monato, kaj se jes ŝi aŭ li povus ankaŭ reveni per alia IP_adreso. Ĉiukaze la dubinda vandala jutub-kanalo estis https://youtube.com/@thaihoangofficial-q1s. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:35, 15 mar. 2026 (UTC) ==[[Gazaa genocido]]== Saluton. Vikipediisto kun nomo en arabaj literoj metis tiun artikolon. Ĝis tiam normale, sed poste startigis redaktobatalon miskomprenante la plibonigajn modifojn kiujn faris aliaj vikipediistoj. Mi blokis ĝin dum tri tagoj, kaj li plendas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:55, 28 mar. 2026 (UTC) :Post du semajnoj li ne revenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:07, 13 apr. 2026 (UTC) ::Temis pri la konto {{uzanto2|جودت}} - nur por rekontrolo ke li vere ne revenis... Li en la esperanta branĉo nur umis de la 26-a ĝis 29-a de marto, sed en aliaj branĉoj daŭrigis misfarojn tiel ke en julio la konto estis tutmonde blokita sen tempo de eksvalidiĝo. Kialo: Misuzo en transvikioj kaj fuŝa uzo de nekontrolita transvikia maŝintradukado (''This user is globally blocked with no expiration time. Reason: Cross-wiki abuse, unsupervised crosswiki machine translation abuse''). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:58, 5 okt. 2026 (UTC) ==Uzanto:Zeaplpm== {{re|ThomasPusch}} Jen nova vandalo metis kontraŭjudajn insultojn ĉe [[Elektroniko]] kaj [[Diskuto:L. L. Zamenhof]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:40, 19 maj. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Efektive. Bone ke mi ĵus realvenis al la komputilo kaj tuj povis vidi vian noton. La konto jam estas forbarita porĉiame, kaj la ofendojn mi en sekva paŝo ankaŭ malvidigos: Faŝismaj ofendoj entute ne havu scenejon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:57, 19 maj. 2026 (UTC) ==Pli pri Claudio Pistilli== Krome li mensogas pri siaj tradukfontoj: *[[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]] *[[Diskuto:Mamerko de Katanio]] *[[Diskuto:Sozistrato de Sirakuzo]] Foje ili eĉ estas tradukoj de ''[[Grokipedia]]''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:21, 25 maj. 2026 (UTC) :Kaj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Histieo_de_Mileto&diff=prev&oldid=9383979 forigas avertoŝablonojn] ne solvinte la problemon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:50, 26 maj. 2026 (UTC) ::Plu pri tiu temo en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:20, 5 okt. 2026 (UTC) :::Por kontrolo ke nun ĉio enordas pri :::* [[Apolokrato de Sirakuzo]], :::* [[Histieo de Mileto]], :::* [[Mamerko de Katanio]], :::* [[Sozistrato de Sirakuzo]] ==[[Uzanto:Its time to hurt all jews badly|Perfortparola uzanto]]== {{re|ThomasPusch}} Uzantnomo minacas judojn en la angla, redaktoj ofendas aliajn grupojn en la angla (malfaritaj sed ankoraŭ ne kaŝitaj).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:20, 11 sep. 2026 (UTC) :Dankon pro la atentigo pri {{uzanto2|Its time to hurt all jews badly}}. Mi okupiĝos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:03, 12 sep. 2026 (UTC) :Mi fine eĉ malvidigis la forigojn, ĉar en ili ripetiĝis la anglalingva ofendaĉa salutnomo. Nun ĉio estas pura denove. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:42, 12 sep. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Were'spablo?]]== Ŝerce vandalis ĉe [[Elon Musk]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:24, 8 okt. 2026 (UTC) 8w1k6e8q532w3ssn563svlj7kua5ts5 9495105 9495104 2026-10-18T09:12:40Z ThomasPusch 1869 /* Pli pri Claudio Pistilli */ 9495105 wikitext text/x-wiki {{Mallongigo|VP:PU|VP:PROBLEMAJ}} {{/Enkonduko}} == Jen kelkaj ĝenemaj uzantoj kaj IPuloj == Saluton. Jam ekde sufiĉe da tempo ĝenas nian vikipedion sufiĉe altruda, pli malpli malserioza, supozeble psike malstabila IPulo, kiu verŝajne foje redaktis sub unu el la jenaj "nomoj" aŭ almenaŭ ie alsalutis sub tia nomo * {{uzanto2|Nenoniel}} * {{uzanto2|Uusikonto}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} Bedaŭrinde temas pri kelkaj IP-blokoj, kiuj komenciĝas jene: "46.132.", "86.114.", "86.115.", "93.106.", "109.240.", "176.72.". Ĉu eble iu havas proponon, kiel ni povus forpeli la ulon? - Antaŭ kelkaj tagoj mi eĉ kreis misuzan filtrilon, kiu eĉ jam malhelpis du redaktojn pri "kalvulo"j. Foje jam estis diversaj diskutoj en [[VP:DA]]. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:02, 8 apr. 2022 (UTC) :La IPulo {{uzanto2|109.240.9.91}} eĉ estis kaptita de la misuza filtrilo 5 kontraŭ "kalvulo", kiu fakte malhelpis al la uzanto aldoni frazon pri kalvulo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:43, 8 apr. 2022 (UTC) ::Intertempe plia gantopupo {{uzanto2|Liukas piha}} kreis artikolojn, kies forigon mi jam proponis sur [[VP:FA]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:48, 9 apr. 2022 (UTC) :::La menciita "novulo" eĉ provis aldoni ion pri "kalvulo", kiel mi ĵus povis vidi en protokolo de la misuza filtrilo 5, kaj tiel pruvis fakte, ke li estas gantopupo. Mi tial proponas forbaron. Ĉu bone? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:25, 11 apr. 2022 (UTC) ::::La menciita gantopupa uzanto {{uzanto2|Liukas piha}} intertempe eĉ estis forbarita tutvikie. Ĉu mi tuj traktu la iel rilatan [[VP:FA#Markus Rautio, Tommi Kinnunen, Veikko Törmänen, Eeva Joenpelto|proponon je forigo]]? Sed kion ni faru pri la ŝanĝiĝemaj IPuloj, kies skemon mi menciis jam la 8-an de aprilo 2022? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:46, 13 apr. 2022 (UTC) Jen denove redaktoj de IPuloj el Finnlando, supozeble elsalutinta gantopupo. Temas pri * {{uzanto2|109.240.111.98}} kies redaktoj plejparte estis malfaritaj kaj kreo estis amase forigitaj. Krome mi forbaris lin por tri tagoj. * {{uzanto2| 86.115.75.210}} same. Ĉu iu eble havas proponon kiel ni povus finfine forpeli lin por pli longa tempo? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:24, 28 apr. 2022 (UTC) Kial malbonigas Vikipedion, ke estas en Vikipedio rakontita pri kalveco? [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.251.162|86.114.251.162]] 01:38, 10 jun. 2022 (UTC) :Hodiaŭ nova gantopupo aperis, nome {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}. Pro la signifo "La sola celo de la reguloj de Vikipedio estas malobservi ilin" mi proponas porĉiaman forbaron inklude de la ceteraj gantopupoj kaj la rilataj IParoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:13, 27 jun. 2022 (UTC) ::Ĵus aperis nova gantopupo, nome {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}}. Laŭ la gugla tradukilo la uzantonomo signifas "Estas mojose fari petolojn". Ĉar tio sekvas la kutiman skemon, mi proponas la kutiman traktadon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:33, 18 aŭg. 2022 (UTC) :::Ŝajnas al mi, ke la ulo emas daŭrigi sian petoladon kreinte la uzanton {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. La uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "Uzanto naskita en 1989, kiu malatentas la regulojn de Vikipedio". Do, ni devus trakti tion kiel antaŭe menciita. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:20, 20 aŭg. 2022 (UTC) ::::Mi opinias, ke ne valoras ĉi tie demandi, kion fari. Se aperas evidentaj agoj de la forbarito Nenoniel (ĉu pri kalvuloj, ĉu pri alio) vi kiel administranto malfaru la agojn kaj tuj forbaru la uzanton aŭ ties ip-numeron (vastagame) aŭ faru ke neregistritoj aŭ freŝaj novuloj ne povu redakti la koncernan artikolon- La forbaroj validu por longa tempo. Laŭ mi jam sufiĉas iometo da suspekto por fari tion. Tiel oni sukcesis en la Finna Vikipedio iom post iom bridi lin. Kiam ĉi-jare estis vaste blokitaj liaj ip-numeraroj en la Esperanta Vikipedio, li silentis kelkan tempon kaj provis ekaktivi en la Sveda, Germana kaj Angla Vikipedioj (en ĉiu li trafis, sekzemple, ties artikolon pri Juice Leskinen). kiuj sufiĉe severe traktis liajn provojn. Kiel ĉiuj ruzaj vandaloj, li ofte faras sensignifajn aŭ (kvazaŭ)utilajn ŝanĝojn aŭ eĉ kreas ne malbonajn artikol(ĝerm)ojn. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:36, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris la tri gantopupojn {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}, {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} kaj {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:44, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris gantopupon {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:27, 10 okt. 2022 (UTC) : Ĉiuj estas forbaritaj {{farita}} == Tutvike forbarita uzanto, gantopupo de "Nenoniel" == Saluton. Mi ĵus rimarkis, ke oni eĉ tutvikie forbaris {{uzanto2|Liukas piha}}. Mi proponas, ke ni forigu ĉiujn de li kreitajn artikolojn kaj kategoriojn. Ĉu bone? - Se dum la sekvontaj tagoj neniu kontraŭas mian proponon, mi plenumos ĝin. Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:35, 12 apr. 2022 (UTC) :{{farite}} Ĉar neniu ion ajn komentis nek kontraŭis mian proponon, mi ĵus plenumis ĝin, precipe ĉar ja ekzistas propono je forigo en [[VP:FA]]. Sed kiel ni evitu reaperon de la ulo? - Ĉu iu havas ideon? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:07, 16 apr. 2022 (UTC) Jen nova gantopupo de "Nenoniel", nome {{uzanto2|Jaakkoil}} ĵus kaptita de la misuza filtrilo 5. Do, li denove provis demandi alian uzanton pri kalvulo. Sed bonŝance la filtrilo malhelpis al li konservi la mesaĝon. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:36, 29 maj. 2022 (UTC) :Simple forbari lin estas la solvo. Ke li redaktis la artikolon pri [[Juice Leskinen]] realdonante ties kalvulecon, estas por mi sufiĉa pruvo pri la identeco de Nenoniel kaj Jaakkoil. Nenoniel estis forbarita ĝis la ĉi-jara Oktobro. Same forbarendas [[Uzanto:Wikipedian säännöt_on_tehty_rikottaviksi]] kaj eble aliaj. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 14:07, 2 jun. 2022 (UTC) ::Saluton, {{re|Surfo}}. Nia loka, do [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo/block&page=Uzanto:Nenoniel ĉivikipedia protokolo] montras nur, ke Neniel estas forbarita ĝis oktobro 2022. Sed mi ĵus vidis iel, ke li estas eĉ tutvikie forbarita. Ĉu mi eble esploru la daŭron de la tutvikia forbaro? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:20, 10 jun. 2022 (UTC) ::(+) Mi ĵus vidis en la SUL-listo de {{uzanto2|Jaakkoil}}, ke li estas jam forbarita por ĉiam en la finna Vikipedio. Pro la ovumado pri kalvuloj kaj aliaj malseriozaj aferoj mi proponas fari same. Ĉu bone? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:59, 10 jun. 2022 (UTC) :::Mi ĵus forbaris {{uzanto2|Jaakkoil}} por ses monatoj, ĉar li denove provis altrudi sian neenciklopediecan rubon pri kalveco kaj kalvuloj. En kazo de nova gantopupo kaj sama aktiveco mi proponas forbari la uzantojn por ĉiam, kiel jam faris aliaj vikipedioj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:11, 27 jun. 2022 (UTC) ::::Estas globale forbarita {{farita}} === "LTA pakkoruotsi" + kalvuloj === * {{uzanto2|Surfo on kalju}} loke forbarita * {{uzanto2|Jyväskyläana kalvigxanta esperantisto}} loke forbarita * {{uzanto2|Weirdy89}} loke forbarita * {{uzanto2|Nenoniel}} globale forbarita * {{uzanto2|Liukas piha}} globale forbarita * {{uzanto2|Jaakkolei}} globale forbarita * {{uzanto2|Kummallinen tyyppi}} globale forbarita * {{uzanto2|Uusikonto}} loke forbarita * {{uzanto2|Kalvulo}} loke forbarita * {{uzanto2|J. Leinonen}} loke forbarita * {{uzanto2|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} loke forbarita * {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} loke forbarita * {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}} loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por ĉiam, * [[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.103.191]] loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por unu jaro, forbaro en jaulio 2023 plilongigita je 3 jaroj per ThomasPusch, * {{uzanto2|Jaakkoil}} loke forbarita en junio 2022 por duonjaro, en januaro 2023 por ĉiam, nun globale forbarita * {{uzanto2|Outo suomalaisukko}} globale forbarita * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä erektoituu}} loke forbarita kaj globale forbarita (je nekutima maniero) * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä kovettuu}} globale forbarita (je nekutima maniero) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.3.123]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 6-an de decembro * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16]]) multaj redaktoj ekde 2022-12-24, sed mi nur trovis subjektivajn redaktojn, nenion kio estus vandalaĵo. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.199.126]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.0.0/16]]) 2023-01-14 Moldur forigis la anonimajn redaktojn en [[Svedlingvaj finnlandanoj]], kiujn li juĝas neadekvataj: ip-adreso forbarita je 2023-01-23 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.203.157]] eowikt svwikt. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.235.148]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.243.252]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.245.114]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.247.245]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.75.182]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de januaro 2023 ** ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.0.0/16]]) loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro plus restarigo de antaŭe forigita persona paĝo la 14-an de januaro (jam estis forbarita unu monaton en en aprilo-majo 2022) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.107.127]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.131.204]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 2-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.135.235]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.167.234]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 28-an de oktobro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.19.205]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 3-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.35.187]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 29-an de oktobro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.69.158]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.160.244]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.162.212]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.230]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72]] loke forbarita: 2023 01 21: Ĉi tie en multaj paĝoj vandalis en 2010, estis unutage forbarita, sed en aliaj anonimaj kontoj plue miskondutis, tial la forbaro estu daŭra. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.224.216]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/217.140.204.247]] eowikt * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F]] loke forbarita * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:688:AD22:119D:7BBD:A026:838A]] loke forbarita. Estis kelkaj redaktoj, almenaŭ la 2-an de decembro 2022 la anonimulo vandale stultumis en la paĝo [[Risto Ahti]]. Aldone al ĉiuj aliaj mispaŝoj en aliaj kontoj tio sufiĉas por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :: Pruvoj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Taylor_49&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Deviga_instruo_de_sveda_lingvo_en_Finnlando&action=history] :: [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:47, 3 dec. 2022 (UTC) ::: Ĉasado daŭras ĉe aliaj vikioj [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&action=history eowikt] kaj [https://sv.wiktionary.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:Taylor_49&action=history svwikt]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 5 jan. 2023 (UTC) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.61.224]] unuafoje je 2023-02-04, kvar aldonoj tiutage malfaritaj, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023.< [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:24, 4 feb. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Haistakaa!}} redaktoj lastfoje en 2014, nenio riproĉinda, tamen restis sub kontrolo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 4 feb. 2023, [[:en:wikt:haistaa|problemhava uzantonomo]], forbarita el du vikioj, forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * La sama persono nun revenis kun nova uzantnomo [[Specialaĵo:Kontribuoj/Morsgrisar är vi allihopa]] (linio el sveda infankanto kiu signifas proksimume "ni ĉiuj estas panjoporketoj / dorlotitaj infanoj") kaj provas restarigi forprenitaĵojn. Ankoraŭ nenio evidente kontraŭregula - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] 5 feb. 2023, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] * {{uzanto2|Morsgrisar är vi allihopa}} * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Räven raskar över isen}} 25 redaktoj ĉe vikivortaro, apenaŭ io riproĉinda [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=pakko&diff=prev&oldid=1170723 pakko] * {{uzanto2|Tuskan parahdus}} preskaŭ 1'000 redaktoj, specialaj vulgaraĵoj, forbarita el finna vikipedio kaj vikivortaro, globale forbarita + loke forbarita ekde la 2-a de majo 2023 * {{uzanto2|Ongelmallinen käyttäjä}} specialaj vulgaraĵoj, globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uimalampi}} globale forbarita * {{uzanto2|Kyrpää äkkiä ja perseeseen}} vulgara uzantonomo, sed ĝis nun nur unu redakto senkulpa, kvankam ne speciale utila, de la 13-a de majo 2023, globale forbarita * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uusi nimimerkki}} rasismaj vulgaraĵoj + provokaĵoj sur la uzantopaĝo 2023-6-3, forbarita de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 2023-6-4, nun ankaŭ globale forbarita * {{uzanto2|Taas uusi käyttäjä}} "denove nova uzanto" forbarita loke en la finna 2023-6-6 kaj sveda branĉoj 2023-6-7, globale 2023-6-11 * {{uzanto2|Strangulo89}} kreita 2023-06-25, forbarita el sveda vikipedio kaj sekve globale forbarita 2023-06-26 * {{uzanto2|Jaakko Iisakki Leinonen}} komencis per teksto "[[bazlernejo en Finnlando]]" kaj perdo de Karelio, forbarita en 3 vikioj - kreita je 2023-07-09, en 2023-07-13 aldonis idiotan vulgaran subtitolon ''Neekerin jättikyrpä erektoituu'' (La giganta koko/kaco de la Nigrulo ricevas erektiĝon) al sia prezentopaĝo (poste senspure forigita). Admono ke se la vulgaraĵo ne tuj malaperiĝas, plej laste post 12 horoj sekvos forbaro: malaperigita. Je 2023-07-15 sekvis loka forbaro, formale pro [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Yrj%C3%B6&diff=prev&oldid=8214834 la jena vandalado], sed estas multaj pliaj kazoj troveblaj inter la kontribuoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:23, 15 jul. 2023 (UTC) loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Työnnä kulli perseeseen HETI}} vulgara uzantonomo, [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Ty%C3%B6nn%C3%A4_kulli_perseeseen_HETI&oldid=8193441 ligo], loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Sekametsänkävijä}} kreita 2023-07-15, unua ago 19:43 h en eo.wiki kaj globale forbarita post malpli ol 24 horoj, je 2023-07-16 14:01 h. * {{uzanto2|93.106.14.86}} aktiva ekde 2023-07-16, nua ago en eo.wiki je 15:44 h. [ [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.14.0/24|kontribuoj2]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.0.0/16|kontribuoj3]] ] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Necesejo&diff=prev&oldid=8217406 jen]: 18.57 h Admono al li: enciklopedio ne estas por sengustaj ŝercoj. 01:13 h 2-a admono: Ankaŭ [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8217401 tiu redakto] estis plena sensencaĵo. Duonhoron poste Tria admono: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8217373 ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al finna maljunulo, kiu tekste montratas kun foto, do ĉiu povas vidi kiel aspektas la nazo, la barbo, la haroj ktp.] La mencio de kalveco, jam multegajn fojojn aldonata, kontraŭ protestoj de aliaj uzantoj, kiuj plene ignoriĝis kaj parte estis la kaŭzo de forbaro de uzantokontoj por ĉiam, jam estis multfoje. Tiom obsede ĉiam reveni al sama infaneca stultumado signas psikan nekapablon kunlabori kun aliaj. Ankoraŭ unu admono kaj li estos barita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16 jul. 2023 -- Lasta admono estas, simple hazarde nur nun trovita, sed la sinsekvo de trovoj tute ne rilatas: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8217370 ankaŭ tie ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al alia finna maljunulo] - Ne eblos diri ke li ne sciis pri tio ke ne eblas kaŝ-enigi tian frazon en tekstojn kiu evidente amuzas la kulpulon kaj nervas ĉiujn aliajn uzantojn. Do forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:04, 17 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|217.140.207.97}} forbarita en oktobro 2022 por daŭro de 1 jaro per Tlustulimu, plilongigita al daŭro de ankoraŭ 3 jaroj, por ke ĉiuj IP-kontoj havu saman forbarodaŭron, je 17 jul. 2023 per ThomasPusch ==== <font color=green>Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, en bloko por tri jaroj:</font> ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.13.133]], 6 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.21.225]], 13 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.33.61]], 2 jun. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.34.83]], 23 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.36.127]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.82]], 19 nov. 2021 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.94]], 18 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.71]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.96]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.100.79]], 24 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.94]], 8 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.229.250]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.234]], 12 maj. 2023 ==== Restis sub kontrolo same kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, kontrolite neniu malbonaĵo tie, sed sendube sama gantopupo ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.51.157]], 4 maj. 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.6.80]], 30 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.145.68]], 26 nov. 2021 :: {{farite}} ĉiuj forbaritaj loke, multaj ankaŭ globale 2023-07-17 * {{uzanto2|176.72.33.32}} 2023-07-18 -- 5 redaktoj, malfarataj pro redaktaj konsideroj, nenio malbona, sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.32.65}} 2023-07-18 angla vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|217.140.207.97}} 2023-07-18 angla vikipedio -- 3-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|93.106.5.93}} 2023-07-19 angla vikipedio -- 1-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 sveda vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.36.56}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.229.106}} 2023-07-19 esperanta vikipedio - tiutage ŝajne nur pozitivaj redaktoj, poste nenio, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.231.103}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8235795 vulgaraĵo] 2023-07-30 unua kaj lasta admono - samtage provita ankaŭ de alia anonima konto] tial trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj 2023-07-31 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|213.28.231.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gubben_Noak&diff=prev&oldid=8235714 vulgaraĵo pylly = pugo] 2023-07-27, malfarita samtage -- [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8235507&oldid=8232068 vulgaraĵo] 2023-07-26, malfarita samtage 2023-07-30 unua kaj lasta admono, kunblokita en 07-31 pro la evidente de sama homo faritaj misredaktoj de 213.28.231.103 kaj 176.72.32.76 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.32.76}} ankaŭ tie vulgaraĵo pri la drinkkanto [[Gubben Noak]], mem malfarita post minuto je 2023 07 30, sed tamen, kaj tuj dua [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8243056 vulgaraĵo pri apartigilo de la persona nomo "Pentti"], ĵus provita ankaŭ de alia anonima konto, tial admono pri la unua miso ne ĝustatempis: blokita trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Jyväskylän mies}} kreita komence de 1 aŭg. 2023‎ (UTC) :Necesis tuj aldoni pri unu de plej unuaj redaktoj, en [[Laukaa]]: Estas iom infanece ĉe iu homo kiu ne estas gejo aparte aldoni inter krampoj "(ne gejo)". Se oni farus tion ĉe ĉiuj menciitaj homoj, kaj ĉe ĉiuj mencius ĉion kio ili '''ne''' estas, la enciklopedio tute rubiĝus, kaj ankaŭ la unufoja aldono sensenca jam estas malgranda rubo. Mi tial tuj devas admoni vin neniam fari ion tian sensencaĵon kiu kompreneble forturnas la atenton de homo kaj libro pri lagoj al la temo pri "gejeco", ĉar ankaŭ legante "ne gejo" la atenton kaptas la vorto "gejo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:33, 1 aŭg. 2023 (UTC), per voĉdono: sendube sama gantopupo, ĉiama forbaro :: La ulo obsedas pri interalie [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] kiel evidentiĝas el multaj vulgaraj kaj insultaj redaktoj [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=8243056&oldid=8243055 ekzemplo]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:45, 1 aŭg. 2023 (UTC) :::Forbarita porĉiam [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 2 aug. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Humoristi89}} e-lingva konto ne registrita, ne eblas vidi kontribuojn aŭ forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) * [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:46.132.19.219&action=history du IP-adresoj samtempe] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Rumpa&action=history vulgaraĵoj en la sveda vikipedio, pruvo ke Humoristi89 = Nenoniel] *: Temas pri {{uzanto2|46.132.19.219}} kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} *:Menciiĝis ankoraŭ tekstoj [[Jakob Stenius senior]] kaj [[Jakob Stenius junior]], forigitaj de kani, ambaŭ de 46.132.19.219 kaj enhave konfuzaj. {{uzanto2|46.132.19.219}} laŭ mi estas Nenoniel, forbarita por jaro, kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} esperantlingve ĝis nun tute nenion faris, tio ne sufiĉus por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) ==== Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") ==== * {{uzanto2|176.72.32.58}} kreita je 2023-03-23, 12:30 UTC, forigita 13:50 UTC:trijara forbaro --TP * {{uzanto2|176.72.73.26}} kreita je 2023-08-05 16:09, trovita de mi kaj tuj forigita nur la 2023-08-06 16:54, post pli ol 24 horoj, ĉar principe mi jam estas en vikipaŭzo de somera ferio kaj nur hazarde sukcesis ankoraŭfoje ensaluti. Dum tiu tago la konata kolego jam sukcesis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fritz_Haber&diff=prev&oldid=8254621 vandali]. Do forbarita, ĉar temas pri anonima IP-adreso, kiu teorie iam estonte ankaŭ uzeblos de alia uzanto, nur dum tri jaroj. Multajn ekverkaĵojn mi komplete forigis, ili listiĝas nur en la protokolo de forigitaj tekstoj. {{re|LiMr|Tlustulimu|RG72|Kani|Moldur}} Dum mi estas for, mi petas vin aparte atente sekvi la dedukton de eblaj problemaj uzantoj - ĉar, ju pli rapide oni trovas ilin, des malpli da rubo estas por forigi poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 6 aŭg. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Työnnä jorma perseeseen HETI}} kreita je 2023-08-06, faris nur unu redakteton, 10 minutojn post kiam la ĵus forbarita anonimulo 176.72.73.26 kreis ĝin, sed la finnlingva uzantonomo mem ("Ŝovu Jormon en la pugon TUJ") estas vulgara kaj sensence provoka. Tiuj du observoj sufiĉas al mi havi sufiĉan suspekton ke temas pri la sama finna provokanto kiu ankaŭ kreis la anoniman konton 176.72.73.26. Do forbarita, kaj ĉar kun salutonomo, por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 6 aŭg. 2023 (UTC) globale forbarita * {{uzanto2|176.72.32.111}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8258030&oldid=6481603 pruvo per kalvuloj] *: Mi klopodos, kara, sed mi mem estas superŝarĝita nun je diversaj taskoj laboraj kaj familiaj. Sed mi klopodos. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:42, 7 aŭg. 2023 (UTC) *::forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.69.176}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8258353 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.80.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8260266&oldid=8258042 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por 3 jaroj en aŭgusto 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.89.97}} *: Forta suspekto ke estas la forbarito, kaj idiotaĵoj kiel aldono de [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=SF&diff=prev&oldid=8261184 finn/svedlingvaĵo sepalus falskaa] al paĝo [[SF]] - la nacilingvaĵo "sepalus" havas la signifon pantalona malfermilo (Q494640) kaj aldoni finn/svedlingvan vorton "falsa pantalona malfermilo" absolute nenion aldonas al esperanta listo pri [[SF]]: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.96.1}} *: Iuj sencaj aldonoj, kaj idiota stultumado pri la temo "necesejo". Forta suspekto ke estas la forbarito: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.0.0/16}} forbarita por jaro en septembro 2023 (jam en forbaro de aprilo 2022 klaris ke la konto apartenis al "la problema Nenoniel") [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * Atentu, jen nova gantopupo: {{uzanto2|213.28.230.122}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:06, 11 aŭg. 2023 (UTC) *: Eble jes. Mi proponas atendi kun forbaro ĝis la fakto estos pruvita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:21, 7 sep. 2023 (UTC) *::Mi havas fortan suspekton ke temas pri la forbarito. Plej eta aldona suspekto sufiĉu por forbaro de jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.165.206}} *:Eble jen nova gantopupo de la sama uzanto? - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:30, 7 sep. 2023 (UTC) *:kaj same {{uzanto2|193.210.166.123}} (nur unu redakto en majo 2023) *::Supozeble estas la forbarito, sed kun nur po unu redakto la pruvo ankoraŭ ne 100procentas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) *:::Denove iu anonima uzanto same obsede fasciniĝas pri la temo kalveco samkiel tion faris la malnova uzanto, pro diversaj misfaroj longtempe forbarita el vikipedio, kaj same estu ĉiuj anonimaj kontoj, kiam ili montras fasciniĝon pri la samaj specifaj temoj kiel la forbarito. Tio kaj la aliaj kontribuoj de [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.242|46.132.65.242]] sufiĉas por suspekto ke temas pri la forbarito, kaj la anonima konto do forbariĝos kiel ĉiuj antaŭaj. Bedaŭrinde. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 10 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|46.132.65.242}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8331201 kalvuloj] trijara forbaro * {{uzanto2|46.132.65.0/24}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.0.0/16}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|193.210.193.195}} Vulgaraĵoj kaj insultoj [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.193.195 ĉe la vikivortaro] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Protokolo?type=&user=&page=Sahtivaari&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist] forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.72.214}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23, la IP-homo ankoraŭ en novembro 23 kontaktas min nerekte tra alilingvaj diskutpaĝoj, kie ne estas forbaro. TP * {{uzanto2|176.72.99.74}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.66.255}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|Fia ulo}} forbarita por tri jaroj je 2023-09-26: ĉiuj tri paĝoj, kiuj sukcesis redaktiĝi en la du horoj ekde kiam oni rimarkis lin, estas kontrolitaj TP (neniu nova redakto riprocxinda, tamen pruvite konata forbarito [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8358602&oldid=8353828] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice&diff=prev&oldid=53963601]) * {{uzanto2|193.210.194.104}} forbarita por unu jaro je 2023-10-02 15:40 UTC - la redaktoj faritaj ĝis mi malkovris la novan konton ankoraŭ ne estas kontrolitaj. TP [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:ThomasPusch&diff=prev&oldid=8364862 insulta redakto] * {{uzanto2|213.28.228.235}} mem anoncis sin en diskutpaĝo de administranto, je 2023-11-25, jam 22 redaktoj devas esti malfarataj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.76.56}} konto jam uzita en junio 2023, sed iel forgesiĝis forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:48, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.163.111}} Jen plia anonima konto, kiu skribas pri [[Juice Leskinen]] kaj aliaj finnlandaj temoj. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 2023-12-09 * {{uzanto2|193.210.194.114}} hodiaŭ daŭrigis antaŭajn (mis)agojn. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 3 apr. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.194.120}} kaj {{uzanto2|193.210.204.73}} Jen pliaj anonimaj gantopupoj, kiuj ĵus kreis kelkajn artikolojn, denove rilatantaj al certa nordeŭropa lando. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:28, 17 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}} ŝajnas esti plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:13, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.235}}, nur uzita la 21-an de aprilo, estis plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro, tiam oni ne rimarkis ĝin, sed tamen necesas forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:40, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}}, uzita dum 14 horoj antaŭ mem-anonco en diskutpaĝo de administranto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi reviziis ĉiujn paĝojn, kiujn tuŝis la anonimulo de tiu IP-adreso. Ĉio estas en ordo krom laŭ mi foriginda, malkvalita paĝo [[Markku-liitto]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 31 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.230}}, uzita dum ses horoj la 13-an kaj 14-an de januaro 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.192.244}}, uzita nur iom pli ol horon, la 1-an de marto 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi nur nun rimarkis la demandon, sed jam respondis [[#Protekti artikolojn|sube]] al Moldur. Iuj redaktoj estas valoraj, kvankam kontraŭregule faritaj. Laŭ mi damaĝus forĵeti ĉion, pro principo de puno, ĉar tio malriĉigus niajn paĝojn: sed klare ke se ne forĵeti ĉion, necesas rapide administrante kontroli ĉiujn redaktojn, kaj tio kostas tempon. Mi hodiaŭ matene trovis la novajn tekstojn [[Ilmari Soisalon-Soininen|Soisalon]], [[Pekka Simojoki|Simojoki]] kaj [[Risto Kaskilahti|Kaskilahti]], poluris kaj reviziis ilin: ilin forĵeti pro principo estus domaĝe. Kaj ankaŭ estas aliaj senkulpaj aldonaĵoj, kiel "la urbo situas borde de la lago [[lago|lagonomo]]", kiuj sendube ĝustas, kaj forigi ilin pro principo kaj poste realdoni la frazon per senkrima nefinna esperantista administranto estus malŝparo de tempo. ::Sed la paĝon [[Markku-liitto]] mi opinias malkvalita, ĝin mi proponas forigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:26, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.84}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 3 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.196.231}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 4 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Nuolen klitorista}} jam forbarita en sina hejma finna vikipedio kaj globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:41, 10 nov. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Flintisgubbe}} jam globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * '''!!!''' {{uzanto2|Xyhgf}} Finnlinvga uzanto kun "sensenca" uzantonomo. Tamen mi nuntempe '''malsubtenas''' iun forbaron pro foresto de malbonaj redaktoj, kaj foresto de pruvo ke temus pri "LTA Pakkoruotsi". Vikipedio estas retejo kiun ĉiuj rakjtas redakti, ecx finnlingvuloj. [[:m:Special:CentralAuth/Xyhgf]]. Tamen indus foje rekontroli la aktivecon de ĉi tiu konto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * Tri kontoj: ** {{uzanto2|Urpola}} nova [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] globale forbarita 2026-03-17 post preskaŭ 1'000 kontribuoj ** {{uzanto2|Urpola22}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto ** {{uzanto2|Urpolaakso}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto *: Skemo de redaktado tre forte subtenas eblon ke temas pri "LTA Pakkoruotsi". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:52, 11 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|~2025-28110-65}} kontribuoj de 15 ĝis 24 okt. 2025, suspekto ke povus temi pri la forbarito, sed ĝis nun ne trovita iu kontraŭregula redakto, kaj ne plu uzita ekde 24 okt. 2025. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:33, 31 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} sendube sama ulo, vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en du vikioj * {{uzanto2|~2026-20388-18}} sendube sama ulo * {{uzanto2|Penttihirv}} evidente sama ulo, neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] * {{uzanto2|Näin on näreet}} globale forbarita, loke forbarita en totale 4 vikioj, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=9354531 pruvo]), stranga sed akceptebla nomo ({{l-fi|Näin on näreet}} = Jen kiel estas, "nerdoj"/stranguloj/kulo), forbarita cxi tie 2026-08-31 * {{uzanto2|Yrjöpussi}} (="vomsako") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, redaktoj ne estis * {{uzanto2|Yrjöän}} (="mi vomas") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, ĉiuj uzantonomoj en redaktoj kaŝitaj * {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} globale forbarita, forbarita en unu vikio, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vomado&action=history pruvo]) * {{uzanto2|~2026-50835-38}} * {{uzanto2|Yrjö valuu paidalle}} (="Yrjö gutetas sur sian ĉemizon") * {{uzanto2|Metsän polku}} (="arbara vojo") (forbarita en du vikioj, komence aktiva en esperanta vikivortaro) {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-50835-38}}, la novan gantopupon de "Nenoniel". Li plene ignoras sian forbaritecon kaj revenas tute senĝene kun nova IP-adreso. En tiu redakto [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Mustardo_de_Turku&diff=prev&oldid=9479280] li eĉ ripetas la ekzakte saman fifaron kiu meritigis al li la ĵusan forbaron: alvokis en la redakto-resumo rekte al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Necesas tuj kaj komplete forbari lin, inkluzive '''ĉiujn''' liajn gantopupojn. Memoru ke la forbaro validas por tiu konkreta persono, ne nur por unu specifa konto. '''Ĉiu''' ajn konto de la sama homo estu forbarita, ankaŭ tiaj kontoj ĉe kiuj hazarde ne aperas misfaroj. - Antaŭdankon! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi nur nun rimarkis, ke la malnova konatulo fakte bombadis mian diskutpaĝon per etaj notoj... Kredu min aŭ ne, sed mi, se mi volas aŭ devas progresi en iu tema redaktado sukcesas plene ignori notojn de finnaj anonimaj kontoj en mia diskutpaĝo. Ĉar alikaze mi venas al la komputilo por ion fari kaj finas la tagon nur okupiĝinte pri finnaj temoj kaj redaktoj kaj fine forbaro. Sed vi pravas, forbari la homon tuj post kiam li volas kapti mian atenton, negrave ke li ne per tiu ĵusa kanalo faris iun mistajpon, iom plirapidigas la procedon. La nuna anonima konto estos tuj forbarita, kaj mi penos tion fari ankaŭ estonte, sed mi ne sukcesos patroli la liston de lastaj redaktoj, aparte en la sekva semajno ne, kiam mi ses tagojn estos sen retkonekto. Do mi, aŭ iu alia de la 10 administrantoj, bezonos atentigon ke io misa redakto aperis, krom ke mi aŭ iu alia admin' hazarde vidis tion mem. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:27, 29 sep. 2026 (UTC) ::Cetere, mi ĵus trovis ankoraŭ tute vandalan misredakton en la paĝo [[Diskuto:Jorma Kinnunen|Jorma Kinnunen]] (je 15:05, 25 jul. 2023). Tiun mi forbalaos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:39, 29 sep. 2026 (UTC) :::Kaj krom anonimajn kontojn, kies forbarojn eblos sekvi en la protokolo pri forbaroj, mi jen ankoraŭ trovis salutnomon Yrjö valuu paidalle (Yrjö gutetas sur sian ĉemizon), novfarita je 12 aŭg. 2026 kaj ĝis nun nur tiam uzita. Ankaŭ forbarita. Teknike kolegoj argumentas, ke anonimajn kontojn oni nur forbaru por daŭro de jaro, dum salutnomojn oni povas forbari eterne. Kialo estas, ke la forbaro de anonimaj kontoj povus ĝeni tute nerilatajn, senkulpajn anonimulojn. Tamen mi, kiam mi estis tre nervita en somero 2023, forbaris plurajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de 3 jaroj... Sed, tiuj tri jaroj pasis en somero 2026. Provizore mi forbaros novajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de jaro, sed ni povas pripensi ĉu altigi la forbarojn ree al 3 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:05, 29 sep. 2026 (UTC) ::::Koran dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:26, 30 sep. 2026 (UTC) ::::: Portempa konto ĉiam eksvalidiĝas post maksimume tri monatoj. Forbaro de portempa konto por pli ol tri monatoj rekte sensencas. Forbaro de IP-adreso por pli longa tempo daŭre utilas (sed tro longa forbaro trafas senkulpulojn). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:18, 30 sep. 2026 (UTC) :::::: Klare. Ĉi tie laŭ mia impreso ĉiam temis pri forbaroj de IP-adreso, ĉu? Mi tute konscias ke tro longa forbaro teorie povas trafi senkulpulojn (mi ne scias laŭ kiuj kriterioj atribuiĝas IP-adresoj, eble nur temos pri aliaj esperantistoj el urbo Jyvälskylä, aŭ el certa telefonreto de Finnlando), sed ĉiukaze tiuj senkulpuloj ĉiam havas la eblecon ene de malpli ol minuto krei al si salutnomon (ankaŭ se forbaro de IP-adreso nur ekvalidis antaŭ 10 minutoj), kaj se ili redaktas senkulpe, ili neniam ajn havos problemon... Simple necesos observi ĉu la tre multaj el Finnlando en somero 2023 forbaritaj IP-adresoj, kiuj ĉiuj ekde somero 2026 denove uzeblas, en kazo de nunaj forbaroj estos pli multaj ol neniam antaŭe forbaritaj IP-adresoj en kazo de nunaj forbaroj. Se ĉar ĉiukaze nur estas tri eblecoj forbari iun ajn konton de pli ol 6 monatoj - nomo je jaro, 3 jaroj aŭ eterne - mi dirus ke por forbaro de anonimulaj IP-adresoj daŭro de 3 jaroj estos la absoluta plejmulto. Salutnomojn facile eblas forbari eterne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 5 okt. 2026 (UTC) :Antaŭ tri tagoj nova salutnomo aperis: [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]]. Mi antaŭhieraŭ ankoraŭ ne rimarkis ĝin, kaj hieraŭ tute ne estis en vikipedio. Hodiaŭ li metis noton al mia diskutpaĝo kaj donis al mi okazon noti al li: ''«Vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi.»'' [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :: {{re|Kani|Stefangrotz|Taylor 49|Moldur|Arbarulo|Sj1mor}} Mi petas vin atenti kunhelpi pli rapide forigi salutajn kaj anonimajn kontojn de la uzanto, ankaŭ se mi foje ne estas aktiva en Vikipedio (kaj ankaŭ se mi aktivas, mi ne vidas ĉion). La aliaj naŭ administrantoj povas fari forbarojn tuj, sed aliaj povas simple rigardi kiu admibnistranto ĵus aktivas kaj povas atentigi lin per ŝablono {{ŝ|re}} aŭ per rekta noto sur la diskutpaĝo. Ne necesas argumenti, tion mi ĵus supre faris, sed sufiĉas dum la forbaro klaki la kialon "misuzis plurajn salutnomojn" kaj jen ĉio. Mi ekzemple ekde matene de la 6-a ĝis vespero de la 10-a de oktobro estos for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Do necesas kolektive dividi la observon kaj agadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:17, 5 okt. 2026 (UTC) == Tre multaj malfaroj == Saluton. Mi ĵus vidis, ke sufiĉe multe da redaktoj de {{uzanto2|Dironto56}} devis esti malfarataj. Supozeble la uzanto havas kelkfoje alian rilaton al nia lingvo ol la ĉitiea majoritato. Ĉu tio estas nur mia impreso? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:37, 27 apr. 2022 (UTC) :Plejparte neutilaj, kelkfoje eĉ malutilaj. Iomete strange... - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:24, 27 apr. 2022 (UTC) ::La lasta redakto estis de decembro 2022. Ŝajne la entuziasmo iom forvelkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:28, 3 jun. 2023 (UTC) == Rusa IPulo == Saluton. Mi ĵus malfaris ĉiujn redaktojn de {{uzanto2|178.141.223.78}} parte manke de neŭtraleco parte manke de fontoj resp. referencoj. Kiel ni traktu plu la uzanton? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:10, 28 apr. 2022 (UTC) :Jam antaŭ kelkaj tagoj simila IPulo {{uzanto2|178.141.20.224}} fuŝis simile kelkajn artikolojn, parte eĉ la samajn kiel hodiaŭ. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:34, 28 apr. 2022 (UTC) ::Ili provas atribui militkrimojn al Ukrainio, kaj malatribui ilin al Rusio; ne aldonas fontindikojn, eĉ forigas ilin. Do unuflanke por-rusia propagando, nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:13, 30 apr. 2022 (UTC) :::Jen denove nekonvenaj redaktoj de {{uzanto2|178.141.53.12}}. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 09:20, 30 maj. 2022 (UTC) ::::Jen aĉa kalumnia propagando, kiu senbaze asertas ke ukrainaj regantoj estus "naziaj", kaj aliaj falsaĵoj. Nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:43, 30 maj. 2022 (UTC) :::::Mi ĵus kaŝis la versiojn de la IPuloj en [[Mariupolo]], [[Ukrainio]] kaj [[Donecka baseno]], por malhelpi reaperigon. Ĉu eble plia artikolo enhavas ion tian? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:54, 30 maj. 2022 (UTC) ::::::Vidu redaktojn de la unuaj du supre menciitaj IPuloj. Iuj estas ankoraŭ nekaŝitaj en la artikola historio. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:52, 30 maj. 2022 (UTC) Mi forbaris ĉiujn tri adresojn por unu monato pro malneŭtrala vidpunkto kaj neenciklopedia stilo. La enciklopedio ne estas loko por propagando. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:32, 31 maj. 2022 (UTC) :Dankon, RG72. Espereble la IPulo ne reaperos por denove fari siajn falsaĵojn. Alikaze ni ja devus forbari tutan IP-blokon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:24, 31 maj. 2022 (UTC) ::Ne dankinde. Tiukaze mi petos vin fari tion, ĉar blokado de blokoj estas iom tro por mi kiel humanitario. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:47, 31 maj. 2022 (UTC) :::La homo ne revenis post la 28-a de aprilo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Nordinramzi22 == Saluton. Mi malfaris ŝanĝon de la ĉisekve menciita uzanto, kiu en la norvega Vikipedio eĉ jam estis forbarita. {{problemulo|Nordinramzi22}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:38, 29 maj. 2022 (UTC) :La homo ne revenis post la 29-a de majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Sufiĉe ĝena IPulo == Jen denove IPulo {{problemulo| 178.197.204.0}} fivortumis en la diskutopaĝo de alia uzanto. Mi jam kaŝis la fivortan version kaj forbaris la uzanton por unu semajno. Se li revenos poste, ni plilongigu la forbaron. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:14, 30 maj. 2022 (UTC) :Unu semajno vere mallongas, sed la homo ne revenis post majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi == Jen supozeble nova gantopupo de {{uzanto2|Nenoniel}}: {{problemulo|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}}, kies uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "La reguloj de Vikipedio estas malobservitaj". Do, li nenion lernis el la forbaroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:01, 1 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Uzanto:Regno di Arendelle == Jen pli uzanto, kies redaktoj supozeble ne celas krei enciklopedion. Temas pri {{problemulo|Regno di Arendelle}}, eĉ jam forbarita en unu Vikipedio. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:53, 2 jun. 2022 (UTC) :Neniu redakto ekde oktobro 2022, kaj la lastaj redaktetoj ŝajnis provoj kontribui al enciklopedio, kvankam eble ne tre lertaj. Unu subpaĝo de lia propra prezentopaĝo dubindas kaj plene neenciklopedias. Temas nur pri vira kaj virina nomoj kaj granda koro inter ili. Tio estas nivelo de skribaĵoj sur paperetoj en elementa lernejo. Sed se neniu protestas, la "subpaĝo" tiom malgravas ke eĉ ne valoras la energio forigi ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:02, 27 jan. 2023 (UTC) == Uzanto:Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin == Jen plia sufiĉe superflua gantopupo de jam konata ulo. {{problemulo|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:04, 18 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Nova konto == Bonvolu noti jenan "novan" kontribuanton: https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F Klare videble nova konto de malnove konata forbarito. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:57, 10 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por ĉiam nur ekde la 21-a de januaro 2023 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Plia fuŝulo == [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2405:9800:BA00:64A9:D87D:CFDE:53A3:2961 jen]. Indas bloki la ulon. Mi jam malfaris la stultaĵojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:16, 19 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por unu jaro ekde la 23-a de novembro 2022 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == uzanto:Vagantedaestepe == {{problemulo|Vagantedaestepe}} Anstataŭigis tute malsamajn artikolojn ([[Marseille-Blancarde (stacidomo)]], [[Nederlanda aŭtovojo 4]], [[abia lingvo]], [[-440]] ktp.) per unusola, sen kunteksto sensenca tekstobloko, do fakte vandale detruis la paĝojn, ĝis nun nur la 18-an de julio 2023. Tio konsiderendas agresa ago. Mi blokas lin por daŭro de unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 28 jul. 2023 (UTC) : Pura vandalkonto. 3 vandalaj agoj ĉe alia vikio. Neniu utila redakto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:25, 29 jul. 2023 (UTC) :: Se io ajn misa aldoniĝos post jaro, mi pretos (kaj subtenos) tiam reage bloki la konton eterne - tion fari post nur unu vandalado, estus nekutime, konsiderante ke la fuŝoj de la 18-a de julio 2023 estis ĉiam sama detruo, simple ripetita en pluraj paĝoj tuj sinsekve, du kalkuleblas unu granda vandalado. Sed se io ajn aldoniĝos post jaro, ne estu hezito bloki la homon por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 30 jul. 2023 (UTC) == Edukkk676 == {{problemulo|Edukkk676}} Enigis lingve fuŝajn teksterojn, precipe pri du televidaj kanaloj de Finnlando, en januaro kaj februaro 2023. ThomasGuibal admonis la homon komence de januaro angle, ne kontribui ĝis kiam la uzanto povus skribi gramatike ĝustajn frazojn, ne proponis tuj forbaron, kaj post februaro ne venis pluaj (fuŝaj) kontribuoj. Tamen la konto, daŭre neforbarita, konsiderendas problema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:17, 2 aŭg. 2023 (UTC) : La konto ne redaktis dum 6 monatoj. Laŭ mi problemo aŭ danĝero forestas, kaj neniu forbaro indas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:35, 2 aŭg. 2023 (UTC) == Forbaroj pro suspektoj ke iu nova konto estas uzata per malnova forbarito == {{re|Tlustulimu|LiMr|RG72|kani|Taylor 49|Moldur|Sj1mor}} (nur arbitre elektante iujn el la nun aparte aktivaj uzantoj): Mi scias ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito. Sed mi rimarkas ke mi hezitas fari tion sole, sentante ke tio estas ago iom diktatora. Tial mi preferas havi eblecon kolekti iujn pliajn voĉdonojn antaŭ tia etike problema ago. Mi ĉiam ĝis nun en nova konto admonis homon se io aspektis al mi dubinda, kaj nur post malrespekto de tiu admono je dua paŝo forbaris la konton pro vandalado, kaj ne uzis por forbaro la argumenton "tiu konto prilaboras samajn temojn kiel malnova forbarito, do mi suspektas ke povas esti la sama homo kaj tuj forbaras la konton por ĉiam". Konkrete mi hezitas pri porĉiama forbaro de la konto [[uzanto:Jyväskylän mies]], kiu faris unu stultetan redakton, pri kiu mi nur admonis lin, kaj poste ĝis nun ne plu misagis, sed komparante la temojn kun antaŭaj forbaritoj tamen fortiĝas suspekto ke temas pri malnova forbarito. Taylor 49 pledas pri {{por|tuja porĉiama forbaro}}, ankaŭ se ne konkrete de tiu konto faratos iuj pliaj misoj, kaj mi {{por|pretos}} je tio, se ankoraŭ unu plia uzanto voĉdonos por tio. Se simple iu tria uzanto metas <nowiki>{{por}}</nowiki>-noton, la konto estos forbarita (vidu, se vi volas, noton pri la nova konto pli supre de tiu ĉi paĝo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:01, 2 aŭg. 2023 (UTC) :Komento: Por ke forbaro havu sencon, necesas ke ĝi celu al konkreta persono, ne nur unusola konto. Kiam estas klare ke sama, jam forbarita persono aperas kun nova konto, tiam ne necesas nova diskuto, sed la forbaro konsekvence validu tute same por la persono ankaŭ sub la nova konto. - En tiu ĉi kazo la konata persono eĉ ne provas ŝajnigi esti iu alia - li sub la nova konto eĉ indikis sian retpoŝtan adreson kun la propra nomo. Li daŭrigas, kun ĉiam novaj kontoj, la saman misagadon pri kiu li jam multfoje estis admonita, ekz-e novaj artikoloj sen referencoj, sen vikiigo, sen intervikiaj ligoj, sen kategorioj, kun lingvaj eraroj kaj dubindaj faktoasertoj, malfacile ekzameneblaj. Do, mi voĉdonas klare {{por}} plua forbaro de li ankaŭ sub tiu nova konto, kaj malfaro de ajnaj redaktoj faritaj de li, sub ajna konto aŭ IP-numero. - Dankon por via engaĝiĝo! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:47, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - vere ne estas decido de solulo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:06, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Estas kvar voĉoj por forbaro de tiu kaj ĉiuj estontaj kontoj, ankaŭ se el tiuj kontoj ne fariĝis io misa, sed se oni kreas 300 kontojn ĉiujare kaj nur el triono el ili semas vulgaraĵojn kaj aliajn provokajn idiotaĵojn, tiam tio estas 100 misaj kontoj tro. Mi vere bedaŭras ke la homo ĉiam re-semas provokojn, ĉar krome li lastatempe ankaŭ faris utilajn kontribuojn - sed ĝustas ke la utilaj kontribuoj ne signifas ke tuj poste li re-provokas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:16, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::: {{kom}} > ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito :::: Ne faru tion pro "plej eta suspekto", sed nur kiam la fakto estas pruvita. Ĉe "Jyväskylän mies", la obsedo pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Laukaa&diff=prev&oldid=8245149 Pentti Hirvonen], apud tuja reveno al via paĝo, plus finna uzantonomo, konstituas sufiĉe duran pruvon ke jes ja estas sama ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:29, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - la aĉulo estas tiom stulta ke tiuj kiuj sekvis sian aĉan itineron facile povas certigi, ke iu ajn lia kontribuo estas vere de la koncernulo. Li neniam klopodos por maski siajn intervenojn. Li misuzas sian verŝajnan mensan misordon kiel ekskuzon por sia misuzo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:15, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Mi pro la multaj forbaroj de iuj finnlingvaj salutonomoj kaj anonimuloj farantaj dubindajn kaj ofte malferme misuzajn komentojn pri finnaj temoj komencas esti skeptika pri ĉiaj finnlingvaj salutonomoj, kaj decidis ankaŭ observi la konton de [[uzanto:Ville Siliämaa]], kvankam tie nur fariĝis 4 redaktoj inter 2011 kaj 2023, unu disputinda, sed ŝajne ne malica, kaj la aliaj tri tute senkulpaj. Sed ĉar la redaktoj parte koncernas samajn paĝojn pri kiuj la verva misfaranto en formo de anonimaj kontoj faranta dubindajn redaktojn aparte interesiĝas, tial pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 3 apr. 2024 (UTC) ::::Hodiaŭ la forbarito denove redaktis, nun per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.114|193.210.194.114]]. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj. Nun mi forbaris la aniniman konton por daŭro de jaro. Mi pardonpetas, sed laŭ la reguloj de forbariĝo daŭre ne eblas redakti dum daŭro de forbariĝo en vikipedio. Simple la redakta komunumo atendas ke la administrantoj obeu kaj kontrolu la decidon, kaj ankaŭ atendas ke ĉiuj paĝoj redaktitaj estu individue kontrolataj... tio simple estas tro da aldona laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 3 apr. 2024 (UTC) :::::{{uzanto2|213.28.230.213}} de septembro 2023 same. Kaj mi suspektas ke ankaŭ la homo redaktinta per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.73|193.210.192.73]] estas la sama forbarito. Tamen de tiu konto ekde la 23-a de januaro ne plu fariĝis iuj redaktoj, tial mi kuraĝas nun ne forbari ĝin postokaze... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:56, 3 apr. 2024 (UTC) ::::::Hey! I write in English because I don't know the language of this wiki. I am an Administrator at the Finnish-language Wikipedia (have been since 2009[https://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Ville_Sili%C3%A4maa] [https://fi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Yll%C3%A4pit%C3%A4j%C3%A4t/Ville_Sili%C3%A4maa]), and I have nothing to do with the actions of the above-mentioned person. The person in question has been disrupting the Finnish Wikipedia for years behind numerous usernames and IP addresses. Several actions have been taken in Finnish Wikipedia over the years. It's a shame that he has continued it here as well. Best regards, [[Uzanto:Ville Siliämaa|Ville Siliämaa]] ([[Uzanto-Diskuto:Ville Siliämaa|diskuto]]) 10:17, 11 apr. 2024 (UTC) :::::::{{re|Ville Siliämaa}} Hej Ville, we do believe that you have nothing in common with any sock puppets of vandals, but I only decided to observe your possible further edits in esperanto, as you edited same pages that were also edited by vandals or a vandal. As I wrote "pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu - it's better to monitor one account in vain than to miss any". Nothing in person! As anyway every edit of any person is transparent, you can freely take a duolingo course of Esperanto and start more edits here. You're welcome! {{s}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:27, 14 apr. 2024 (UTC) Nur por kontrolo ke la sekvaj IP-numeroj de ankoraŭ forbarita konto ne uziĝas ĉi-tie: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.207.186|86.114.207.186]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.99|46.132.64.99]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.36.72|109.240.36.72]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.96.249|109.240.96.249]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.75.204|109.240.75.204]] {{farite|En ordo}} Ĉiuj kovriĝas per la bloko de 109.240.0.0/16. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:33, 14 apr. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.202.223|193.210.202.223]] aktivis la 19-an de aprilo 2024, la 24-an de aprilo forbarita fare de kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 25 apr. 2024 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024 == :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.105|193.210.193.105]] aktivis la 26-an de junio 2024, la 28-an forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.236|193.210.194.236]] aktivis la 5-an de julio 2024, samtage forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 5 jul. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.93|193.210.193.93]] aktivis la 16-an de septembro 2024, nur la 27-an de oktobro 2024 rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.220|46.132.65.220 88]] aktivis la 1-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.221|193.210.196.221]] aktivis la 7-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650|2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650]] aktivis la 14-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.166.11|193.210.166.11]] je la 11-a de oktobro 2024, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.225.208|213.28.225.208}]] je la 11-a de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9|2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9]] aktivis la 24-an de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A|2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A]] aktivis la 29-an de oktobro 2024, post kvaronhoro anoncis sin kaj tuj estis forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:31, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.164.184|193.210.164.184]] tiu IP-kanalo uziĝis jam en sept. 2022, sed tamen ĝi estu forbarita dum nur 3 monatoj, ke poste oni sciu ke jam estis unua forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:41, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4|2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4]] de 2024-10-30, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486|2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486]] de 2024-11-05, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]] je la 9-a de novembro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] jam uzita en 2023, sed nur nun rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:01, 23 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.253|193.210.203.253]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 29 nov. 2024 (UTC) :◎ Dubinde ĉu ankaŭ la IP-adreso 2001:7E8:C6A3:1901:99A0:7B1D:370F:88EA de junio 2024 estis la koncernulo: post kontrolo de aliaj redaktoj malfortiĝas la suspekto, nur unusola redakto estis el la kutima temaro de la finna kolego :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.47.177|176.72.47.177]] simbola forbaro de nur monato, ĉar ni maltrafis tiun redaktadon en 2022, sed ĝi estis de oficiale forbarita uzanto :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]] por la tri lastaj linioj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:13, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], kontribuoj nur finreviziitaj je 2024-12-19 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:25, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]] Nur uzita la 28-an de novembro 2024, sed dum 2 semajnoj ne rimarkita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.84|193.210.203.84]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:46, 12 dec. 2024 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81|2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81]] nur uzita unufoje je 2024-12-11, en unu paĝo (redakto malfarita, ĉar jam antaŭe la sama redakto ankaŭ estis malfarita kaj estis diskutita). Mi unufoje eksperimentas per ne tuja forigo de la kanalo. Eble ĝi ĉiukaze neniam plu uziĝos. Ni povas observi... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:57, 15 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9|2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9]] Ĝis nun nur unu redakto, ke en tiu unu redakteto la homo mem anoncis sin al mi. Ne tuj forbarita, ĉar tion fari nur pro sincera anonciĝo estus misa reago. Tamen la forbariĝo principe ankoraŭ validas, mi nur rezignis nun tuj ekzekuti ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:17, 16 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] la 17 dec. 2024 frumatene, tutan faskon da redaktoj, je unua vido nenio enhave problema, sed daŭros ĝis kiam ĉiu redakto estos individue reviziita, kaj - la forbaro ankoraŭ validas. Tial forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:48, 17 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], jam globale forbarita, sed nur por simbolaj 3 tagoj, tio ne sufiĉos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:58, 1 jan. 2025 (UTC) Ankoraŭ la eblaj misoj ne plene kontrolitaj (!), se se ili estos (kunhelpo bonvenas!), tiam la linioj iros supren al la antaŭa listego: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.76|193.210.200.76]] je 2025-01-01, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:46, 1 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]] je 2025-01-04, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:05, 4 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]] je 2025-01-06, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 6 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]], je 2025-01-10, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:13, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16|46.132.0.0/16]], tuta bloko da IP-adresoj, jam estis forbarita de apr. ĝis majo 2022, 1 monaton, kaj de sep. 2023 ĝis sep. 2024, unu jaron, sed kompreneble ĉiu periodo finiĝas, tial ĝi nun ree estis malferma kaj remisuziĝis. La bokoforbaro i.a. inkluzivas lastatempe misuzitajn IP-kanalojn: ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.125|46.132.92.125]], je 2025-01-11, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]], je 2025-01-06, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]], je 2025-01-04, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.64|46.132.88.64]], je 2025-01-02, ŝajne ankoraŭ ne forbarita, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], je 2024-12-31, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.237|46.132.68.237]], je 2024-12-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.74.90|46.132.74.90]], je 2024-12-24, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.81.78|46.132.81.78]], je 2024-12-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]], je 2024-12-07, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.69|46.132.68.69]], je 2024-12-06, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]], je 2024-11-30, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.70|46.132.92.70]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.220|46.132.72.220]], je 2024-11-12, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]], je 2024-11-09, kaj pliajn IP-kanalojn antaŭ tiu dato... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:47, 11 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287 |2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287]] --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:55, 17 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.161.94|193.210.161.94]] redaktis nerimarkite hodiaŭ dum pli-malpli ses horoj, redaktoj ĝis nun '''tute ne revizitaj''', do ne certas ke li entute faris iun ajn malkonstrueman redaktojn hodiaŭ, sed la forbaro jes ankoraŭ validas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:36, 19 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.77|193.210.192.77]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 5 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.221|193.210.203.221]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:05, 16 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.221/193.210.194.221]] nenio kontrolita, nur forbarita 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.81|193.210.201.81]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/Kalvkapo|Kalvkapo]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.72|193.210.196.72]] nur unu paĝo kontrolita, krome nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:18, 8 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.109|193.210.192.109]] nenio kontrolita, nur forbarita je 2025-04-03 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.194.251|193.210.194.251]] jam de decembro 2024, nur nun rimarkita, nur unu paĝo kontrolita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.202.81|193.210.202.81]] escepte fidindaj redaktoj nur la 5-an de aprilo, nur malforta suspekteto ke entute povus temi pri la forbarito, teste ne forbarita --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 18 apr. 2025 (UTC) ::: supozeble ĉi tie mankas iuj forbaroj de majo kaj junio 2025 ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.227]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.196.251]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:2001:999:510:a618:1ec8:5139:39d7:1e01]] la 1-an de julio 2025 per Kani [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ... de komence de julio ĝis fine de aŭgusto la pluaj forbariĝoj ne detale dokumentiĝis xi tie, sed ili estas dokumentitaj en la protokolo pri forbariĝoj. TP ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.95]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:50, 26 aŭg. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-54660-9]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 9 sep. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-32753-24]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:33, 1 dec. 2025 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2026 == :::Inter decembro 2025 kaj oktobro 2026 eĉ ne ĉiuj forbaroj listiĝis ĉi tie, sed ili tamen videblas en la [[Specialaĵo:Protokolo/block|protokolo de forbaroj]]. Jen la plej lastaj forbaroj: :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-32753-24|~2025-32753-24]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/Metsän polku|Metsän polku]] forbaro 11:48, 5 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|~2026-54953-95]] forbaro 11:19, 12 okt. 2026 :::-- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:32, 12 okt. 2026 (UTC) :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-55129-73|~2026-55129-73]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-30210-40|~2025-30210-40]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 16 okt. 2026 (UTC) :::plus [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-44457-69|~2026-44457-69]] forbaro 15:28, 16 okt. 2026 TP Krome en aliaj lingvobranĉoj la koncernulo jam uzis i.a. tiujn IP-kontojn: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]] je 2024-12-06, ankaŭ ĉe la sekvan tagon, ĝis nun ne rimarkita, nun forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.103|46.132.88.103]] je 2024-12-11, ĉe ni ankoraŭ nenio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72|195.237.90.72]] je 2024-12-12, ĉe ni jam forbarita en 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) == Nova registrita konto "kun parte finnaj temoj" == {{re|Tlustulimu|Kani|LiMr|Narvalo|Yekrats}} {{re|Blahma|Gamliel Fishkin|KuboF Hromoslav|Salatonbv|Moldur}} {{re|Arbarulo|Taylor 49|Aidas|RG72}} Mi ĵus konsciiĝis pri nova registrita konto [[:uzanto:Urpola|Urpola]], kiu laŭ mia ĝisnuna rigardo (ankoraŭ) ne faris ion malbonan, sed kiu parte interesiĝas pri la samaj temoj kiel nia konata finna uzanto, de kiu ekde 2021 forbariĝis multaj kaj ekde 2023 reflekse ĉiuj kontoj kaj anonimaj kanaloj. Aparte mi ekde printempo 2023 forblokis multajn anonimajn kanalojn tuj post kiam mi havis plej etan suspekton ke povus esti rilato al la forblokito. Tamen post pli ol 30 monatoj eble jam tempo por doni minimuman ŝancon al konto. Tial mi proponas ne tuj forbloki tiun ĉi novan konton, sed teni ĝin sub proksima observo, kaj tuj forbloki, post mallonga noto ĉi tie, kiam nome de ĝi skribiĝos plej eta stultaĵo. Tial mi petas ĉiujn kune kritike rigardi la elpaŝojn de la nova konto, dum ĝi ankoraŭ ne estas forblokita. -- 2025-12-17T13:45:03 ThomasPusch : [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=9251512&oldid=9243283 pruvo] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Urpola pruvo] Estas sendube sama ulo. Mi iomete konsentas pri la propono "ne tuj forbloki". Tamen, mi forte proponas jenan al la ulo: :* aliru la diskutejon [[Vikipedio:Diskutejo]] :* pardonpetu, kaj petu permeson reveni :* promesu ne plu redakti toksajn temojn (kalveco, pakkoruotsi, vomaĵo, kacotranĉado, lestandianismo, ...) en iu vikio :* promesu ne plu krei novajn kontojn, sen aŭ post ebla forbaro (kontaj estas globalaj, ne uzu aliajn kontojn en aliaj vikoj), kaj ne redakti per portempaj kontoj :* promesu ne plu nenecese mencii min en viaj redaktoj en iu vikio kaj sekve '''rigore sekvu''' tion. En okazo de eĉ minimuma dubo, malboniĝo de via fartado, aŭ simile, '''NE REDAKTU''' iun vikion, elŝaltu komputilon kaj poŝtefefonon, kaj faru sufiĉe longan vikipaŭzon. @[[User:Urpola]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 12:34, 19 dec. 2025 (UTC) Cxu mia hodiaŭa aldono en la artikolo [[Markus-setä]] estas bona nun, kiam tie ekzistas fonto? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:20, 19 dec. 2025 (UTC) : Rigardu kion mi skribis supre ... prenu tre singarde la ŝancon de reveno, ne starigu demandojn de tipo "ĉu mia redakto estas bona", kaj ne redaktu toksajn temojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 04:23, 20 dec. 2025 (UTC) La uzanton [[:uzanto:Urpola|Urpola]] oni blokis en la Finna Vikipedio tuj post lia unua kontribuo. Eĉ eta rigardo al liaj tekstoj montras, ke oni forĵetu lin ankaŭ el la Esperanta versio kaj tuj malfaru ĉiujn liajn redaktojn. Sed, bedaŭrinde, la administrantoj de la Esperanta Vikipedio estas kreantaj "enciklopedion", kiu nur plene konformu al ilia lingva kaj alia gusto – alio ne gravas. Pri la fiagoj de la problema uzanto, kiu estas ĉi tie ofte rasisme nomata "la finno", la administrantaro jam antaŭ pluraj jaroj nete rifuzis okupiĝi kaj eĉ atakis la avertantojn. La rezultojn oni jam klare vidas: neniu ajn scianta ion pri Finnlando volas tuŝi la artikolojn rilatajn al la lando. Tiuj estas hazarda kolekto de tekstoj pri temoj kun marĝena valoro, tiuj de "la finno" krome estas forte tendencaj, kaj kelkaj el ili pli taŭgaj por bulvarda klaĉgazeto aŭ por skriba ekzerco en elementa lernejo ol por enciklopedio. La kulturo de nia Vikipedio estas tiom forpuŝa, ke ankaŭ la nombro de kontribuantoj pri ajna temo ŝajnas magra. --[[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:53, 21 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj, kiujn mi faris kun la no o Urpola, estas ne-taŭgaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:43, 25 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj post la aprilo 2023 estas forte tendencaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:10, 25 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la tutan historion kaj volas lasi al la aministrantoj kiel eble plej multan liberecon decidi, kiel severe agi. Tamen ŝajnas al mi ke la homo neniam ĉesis malrespektadi la blokon, nek montris signon ke li ĉesos la malutilaĵojn pro kiuj li blokiĝis, do laŭ mia persona opinio li ne meritas indulgon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:12, 21 dec. 2025 (UTC) == "Votre Provocateur" -- "Via Provokisto" == {{uzanto2|Votre Provocateur}} Ĉu akceptebla nomo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:36, 4 aŭg. 2023 (UTC) :Kial ne? [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 16:54, 4 aŭg. 2023 (UTC) ::Ĉar se mi iras al via hejmo dirante, ke mi venas provoki vin, plej verŝajne vi ne malfermos vian pordon al mi. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:05, 7 aŭg. 2023 (UTC) ::: @[[Uzanto:Votre Provocateur]] Uzanta nomo estas globala. Do plej bone estus se vi [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:GlobalRenameRequest petus globalan alinomigon]. Tio estas simpla konsilo. Mi ne vidas problemkonduton kiu pravigus forbaron. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:30, 11 aŭg. 2023 (UTC) ::::Kial mi bezonas renomi? Laŭ mi, vi nun esprimas politikan pozicion. [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 19:09, 11 aŭg. 2023 (UTC) == Du simplaj vandalaj IP-adresoj == Hodiaŭ {{uzanto2|186.167.204.154}} kaj {{uzanto2|143.255.84.222}}, evidente la sama homo, ĉar ili faris ekzakte la samon, vandale enigis fuŝaĵojn en du malsamajn paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj. Klare idiotaĵo, ne iu mallerta provo kontribueti, sed tamen mi nur blokis ambaŭ je 3 monatoj, ĉar mi supozas ke post tri monatoj ne plu restos emo tiom stultumi. La du paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj mi por sekureco ŝlosas dum jaro kontraŭ redaktoj de anonimuloj, ĉar klare la homo povas reveni post horo aŭ post duontago kun iaj aliaj IP-adresoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:56, 27 nov. 2023 (UTC) :Ĝis nun ne aperis novaj stultaĵoj de la du IP-kontoj. Ŝajnas ke la 3-monata forbaro tute sufiĉis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:10, 14 apr. 2024 (UTC) == Simpla ofendado == Hodiaŭ {{uzanto2|176.52.105.202}} ofendaĉis en kripligita rusa lingvo per latinaj literoj, sed ĉiukaze estis ofendoj kaj misuzo de la esperantlingva vikio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) skribis je 2023-11-30 08:12: Bv forigu kaj kaŝu kontribuojn de @[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.52.105.202|176.52.105.202]] - la teksto estas tre ofendiga: per latinaj literoj estas tajpita ruslingva ofendaĵo. Uzanto Q-bit array estas tre fama ru-vikipediisto aktive batalanta kontraŭ vandaloj kaj ties vandalado. Ofendaĵo forigita kaj IP-adreso blokata por unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:05, 30 nov. 2023 (UTC) == Uzanto:Goren == Mi kun bedaŭro devas malfermi ĉi tiun sekcion. La uzanto Goren jam la pasintan semajnon pasigis multe da tempo en la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|paĝo pri maladministrantigo de RG72]], enigante amason da komentoj, plejparte tute ne rilataj al skribado de enciklopedio, sed nur rilate al personaj problemoj kontraŭ RG72, uzanton kiun li deklare entute ne ŝatas. Vikipedio ĉesis esti enciklopedio kaj iĝis [[socia retejo]]. [[Uzanto-Diskuto:Goren#footer|Klopodo de mediacio]] en lia uzanto-diskuto ŝajnis je la komenco sukcesi: Goren [[Speciala:diff/8480030|promesis]] ĉesi konduti diskutojn pri inter-personaj problemoj en la servaj paĝoj, kaj ne inundi la maladministrantigan paĝon per mesaĝoj. Tamen, la promeso ne daŭris longe. Hodiaŭ, ekzemple, li sentis la bezonon informi la komunumon, ke la uzanto RG72 havas «[[Speciala:diff/8485948|mensajn problemojn]]». Mi proponas '''2-semajnan forbaron''' pro malrespekto de kondutkodo ([[VP:5]]) kaj misuzo de servaj paĝoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:41, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi petas al uzantoj {{ping|Tlustulimu}}{{ping|Sj1mor}}{{ping|ThomasPusch}}, se ili volas, interveni en ĉi tiu diskuto pri PU. La menciataj uzantoj estas pli neŭtralaj en ĉi tiu diskuto, ĉar ili neniam intervenis en [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:57, 3 dec. 2023 (UTC) :: Akuzoj rilataj al "mensaj problemoj" estas rekte kaj absolute malakcepteblaj, ĉu far [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?diff=1186046&oldid=1186036 RG72] aux far [[Speciala:diff/8485948|Goren]]. Mi petas uzantojn "RG72" kaj "Goren" ne plu redakti la paĝon [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. Mi mem promesas ne plu aldoni tekston tien. Mi nuntempe kontraŭas forbaron de uzato "Goren", tamen petas rin estonte pensi almenaux dufoje antaux pusxi ellasilon. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi komprenas vian koncernon, sed vi ankaŭ komprenu min. Ĉu mi devas silente toleri kiam oni persone insultas min, nomas min diletanto, stultulo aŭ simple "estaĵo", kulpigas min pri iuj anonimaj komentoj en dio scias kia grupo en telegramo kaj ĝenerale kondutas agrese kaj malrespekte al mi? Mi eĉ ne plu partoprenas en tiu diskuto, sed RG72 daŭre insultas min persone. Kion mi diris pri liaj mensaj problemoj ne estas persona atako, sed estas mia honesta impreso. :Mi vere scivolas kiun konduton oni atendu de mi aŭ de iu alia uzanto kiu estus same persone atakita por ke ĝi ne estu "problema". :Mi ankaŭ scivolas kial vi kreis tiun ĉi sekcion pri mi sed ne pri RG72, malgraŭ ke ĝuste li insultis min persone, dum mi ne eĉ unufoje insutis lin. Ĉu vi opinias ke ĉar li estas administranto li havu privilegiitan staton kaj al li estas permesata insulti aliajn uzantojn, dum tiuj ne rajtas eĉ respondi? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:17, 3 dec. 2023 (UTC) :: La sekcion ne kreis mi. Bv ne publikigu iam ajn viajn "honestajn impresojn" pri "mensa fuŝo" de iu ajn, sendepende kiel vi certas pri via "diagnozo". Diskuton [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]] <s>vi</s> oni jam startis, nun vi paciencu, kiel eble plej silente. Bv, forestu de vikipedio kaj ceteraj lokoj kie RG72 povus aperi dum almenaŭ 48 horoj. Troe agresema "batalado" kunportas riskon ke vi perdas simpatiojn, kaj RG72 gajnas je la fino. Oni ne klopodu pafi reen per eĉ pli vulgaraj insultoj!!! [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:58, 3 dec. 2023 (UTC) :::Nek mi kreis tiun diskuton, kaj mi ĝenerale nur partoprenis en ĝi ĉar mi vidis la problemon en administranteco de tia uzanto, kiu rutine insultas aliajn uzantojn ĉu pro personaj, ĉu pro politikaj diferencoj. Mi tute ne vidas tiun ĉi aferon kiel batalon aŭ militon, kiun oni gajnu aŭ malgajnu. :::Mi, tamen, ne ŝatas esti persone insultata kaj ne povi iel ajn reagi al tio ĉi. Mi pardonpetas al vi kaj al ĉiuj vikipedistoj, por kiuj referenco al mensaj problemoj povas esti trigero, mi celis neniun malrespekton. Sed oni konsentu, ke atako de RG72 al mi pro iu anonima telegrama komento estis io laŭvorte freneza. Mi ne sciis kiel alie nomi ĝin tiumomente. :::En tiu diskuto kelkaj partoprenantoj asertis, ke administranteco ne estas iu alta rango aŭ iu ornamaĵo. Faktoj, tamen, estas tiaj, ke ni ne vidas PU-on pri RG72, sed jes pri mi. Do, eble administranteco ne estas ornamaĵo, sed ĝi ŝajne jes estas permesilo senpune insulti aliajn uzantojn kaj malrajtigi ilin respondi. :::Mi nun provos sekvi vian konsilon kaj foresti de Vikipedio dum ioma tempo, oni vidu kio okazos ĝis tiam. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 21:49, 3 dec. 2023 (UTC) == 37.39.173.13 == La anonimulo {{uzanto2|37.39.173.13}} hieraŭ kaj hodiaŭ vandalisme malplenigis paĝojn, kion neesperantistaj centraj administrantoj rimarkis kaj restarigis la paĝojn, admonante la homon - tiam la anonimulo "ruziĝis" kaj forigis paĝojn ĉapitron post ĉapitro. La paĝoj ne estis polemikaj, ŝajne simple temis pri testo kiom efike oni povas vandali en eta vikipedio kun nur deko da administrantoj. Mi en komenca impulso volis forbari la "uzanton" poreterne, sed rekonsideris ke por IP-adreso, kiu principe estas uzebla fare de diversaj homoj, tio estus tro drasta paŝo, kaj fine forbaris la IP-adreson por daŭro de jaro - se post tio tia vandalismo ripetiĝos de sama IP-adreso, oni forbaru por daŭro de tri jaroj, aŭ eventuale tiam tamen porĉiam ... sed pli verŝajnas ke la homo uzos aliajn IP-adresojn, kiuj tiam ĉiuj forbarendas, en unua provo por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 24 jan. 2024 (UTC) == 176.15.222.60 == La anonimulo {{uzanto2|176.15.222.60}} vandalis artikolon [[Sergej Ŝojgu]], do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:48, 5 mar. 2024 (UTC) : {{forte kontraŭ}} forbaro. La IP-ulo globale faris nur du sensencajn kaj plejparte sendamaĝajn redaktojn. Falsa alarmo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:01, 7 mar. 2024 (UTC) :: La IP-ulo vandalis la artikolon, skribinte krudan rusan sakraĵon. En iu ajn vikio li tuj estus forbarita. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:02, 4 apr. 2024 (UTC) ::: La IP-ulo aldonis neutilan malplenan linion. Ĉu la ŝajne arbitraj literoj en la resumo estas ruslingva vulgaraĵo mi ne kuraĝas prijuĝi. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:38, 4 apr. 2024 (UTC) ::::Li faris neutilan redakton kun evidenta celo lasi komenton forme de latinskribita rusa sakraĵo. Ĉu skribi "GEJAĈO" ne estas vandalismo? Esperanto-Vikipedio iĝas ĉiam pli stranga loko. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:16, 5 apr. 2024 (UTC) ::::: Skribi "GEJAĈO" en redakta resumo ne estas vandalismo ... sed eble estas insulto aŭ ĝena redakto, kaj jes eĉ kaŭzo de forbaro se tio okazas ripete. Kial vi ne malkaŝis la fakton ke temas pri insulto dekomence? Mi vidis nur la malplenan linion... [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:35, 7 apr. 2024 (UTC) ::::::Redakti la artikolon kun sola celo skribi insulton, eĉ se nur en artikola historio, estas vandalismo. Por mi tio estas evidenta afero. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:19, 8 apr. 2024 (UTC) :{{re|RG72}} Ankaŭ mi en la ŝajne arbitra literoj de la redakta resumo ne sukcesas kompreni rusan insulton. Sed mi fidas al vi ke ruslingvano povas kompreni la koditan mesaĝon tiel. Samkiel Taylor mi opinias ke forbari la IP-kanalon por jaro ne indas, ĉar dum pli ol 5 semajnoj ne venis ajna plua redakto. Se aperus dua malsaĝa redakto, mi subtenus forbaron. Sed se vere la literoj estis sekreta insulto, tiam sendas malvidigi entute la dubindan resumon - tion mi nun faris. Tiel nur en la redakta historio de tiu ĉi diskuteto eblus entute spuri la dubindajn literojn. Tio adekvatas por protekti la generalon kontraŭ ĉia restaĵo de insulto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:08, 14 apr. 2024‎ (UTC) :Mi ne nomus tion "sekreta insulto", ĉar temas pri banala kaj tre kruda (ne uzebla publike kaj punenda tiukaze) insulto kun la signifo "gejaĉo", ofte uzata ankaŭ sendepende de seksa orientiĝo, iom simila al ''fagot'' en la angla, sed pli forta. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:25, 15 apr. 2024 (UTC) == Protekti artikolojn == Kara {{u|ThomasPusch}}, aŭ iu alia administranto, mi petas protekti kelkajn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj: * [[Sveda lingvo en Finnlando]] (probable konata regulrompulo) * [[Pär Sundberg]] (alispecaj, sed strangaj kaj neutilaj redaktoj) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:31, 30 maj. 2024 (UTC) :{{farite}} protekto de ambaŭ artikoloj, la unuan por ĉiam kaj la duan por unu monato. Krome mi malfaris la ŝanĝojn de la IPuloj. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:47, 30 maj. 2024 (UTC) ::Koran dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:13, 30 maj. 2024 (UTC) :::{{re|Moldur}} Mi miris ĵus vidi vian peton, ĉar mi pensis ke ni eterne protektis la tekston [[Sveda lingvo en Finnlando]] kontraŭ anonimaj redaktoj, sed ne, mi nur '''dumtempe''' protektis ĝin kontraŭ redaktoj de iu ajn krom administrantoj, kaj post kiam la tempo pasis, restis neniu protekto. Dankon ke vi rimarkis la mankan protekton, kaj dankon al René pro la rapida agado. Vi vidas ke mi hodiaŭ post-kontrolas iujn redaktojn, kiun la forbarito sukcesis en du almenaŭ anonimaj kontoj fari, antaŭ ol li post kelkaj horoj rimarkiĝis (unufoje de René, alifoje de mi, kiu ankoraŭ trovis trian ŝteleniron de la 21-a de aprilo), cele al forigo, malfaro aŭ ebla revizio de escepte utilaj redaktoj. Se ni konsekvence neniigas ĉion ajn se estas suspekto ke forbarito faris ilin, ni nur pro principemo malpliriĉigas niajn paĝojn, sed pesi iun redakton je ebla kvalito kompreneble perfortas administranton investi senkompare pli da tempo, do teknike forĵeto de ĉiuj ajn redaktoj, ankaŭ la tute bonaj, estas la teknike tempoŝpara reago. Mi fidas en tio de la redaktoj en [[Sveda lingvo en Finnlando]] kaj [[Pär Sundberg]] estis malkvalitaj, mi hodiaŭ vidis iujn aliajn redaktojn kredeble de la forbarito, kiujn forigi pro principemo domaĝus al mi. Sed se li tiom reaktivas kvankam li tute scias ke li nur ŝteleniras, malfermante du novajn IP-adresojn ene de 24 horoj, tiam ni devas plialtigi nian atenton al "Lastaj ŝanĝoj" kaj "Novaj paĝoj", por pli rapide trovi lin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 30 maj. 2024 (UTC) == Revenanta forbarito? == Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, bonvolu noti: Jen alia anonima kontribuanto kun nova IP-adreso, kiu kredeble estas la sama forbarita persono denove: [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.202.84 kontribuoj]. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:01, 3 jun. 2024 (UTC) :Mi tuj okupiĝos. Damne, kiom li jam sukcesas planti en 90 minutoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:09, 3 jun. 2024 (UTC) Notu: Kredeble la sama denove: [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.192.241 193.210.192.241 jen]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 20 aŭg. 2024 (UTC) Kaj ankaŭ * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8|2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8]] kaj * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28|2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28]] en sama monato aŭgusto 2024. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:32, 9 sep. 2024 (UTC) Kaj li revenis denove: * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]] :Kreis dekon da finnlandotemaj artikoloj dum du frumatenaj horoj. :Ĉi-foje li ne skribis ĉiujn artikolojn mem, sed uzis aŭtomatan tradukilon por kelkaj. [[Kalevi Lehtinen]] estas tradukigita el la finna Vikipedio (tra la angla lingvo). [[William Ruto]] estas en lia kutima persona stilo. Plene mankas envikiaj ligiloj, aŭ interlingvaj vikiligoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:09, 12 sep. 2024 (UTC) {{re|Moldur}} Mi nur nun vidis tiun ĉi noton de antaŭ 2 semajnoj kaj nun tuj forbaris la anoniman konton por jaro. Bonas kaj utis uzi ŝablonojn {{ŝ|u}}, {{ŝ|re}} aŭ @, kiel vi faris nun. La tekstojn Kalevi Lehtinen kaj William Ruto mi ĝustigis kaj proponas ne komplete forĵeti (tiu pri Ruto post forpreno de dubindaj frazoj vere estas nur minimuma artikola ĝermo, sed tio pli bonas ol ruĝaj ligiloj pri aktuala ŝtata prezidanto). Tamen mia kapacito nun ne sufiĉas revizii pliajn kreojn kaj adaptojn de la duvinda uzanto. Ĉu vi povus helpi? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) :Mi trarigardis kaj iom poluris la redaktojn en [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:53, 27 sep. 2024 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, Probable la sama nun redaktis pri [[lestadianismo]] kaj [[konservativa lestadianismo]]. Mi proponas protekti tiujn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:25, 26 sep. 2024 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi tute samopinias kaj tuj protektis la du paĝojn kontraŭ anonimaj redaktoj. Krome ankaŭ 2001:999:405:2472:FE67:1EEC:77AE:6D6B estas forbarita por jaro, 193.210.201.114 jam forbariĝis antaŭ kelkaj minutoj (vidu supre). Ankaŭ 193.210.201.251 kaj 213.28.231.94 forbaritaj por jaro, sama homo, parenca temaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) ::La finna forbarito revenis hodiaŭ, per nova IP-adreso {{uzanto2|2001:999:485:1B80:CA86:A899:8C18:6FF2}}, kaj mem anoncis sin en mia diskutpaĝo. Evidente li volas signi ke li daŭre interesiĝas iam rehavi siajn rajtojn. Sed tamen li dumtempe ne rajtas redakti. Do forbarita ankaŭ tiu ĉi IP-adreso. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 16 okt. 2024 (UTC) '''Por pliaj forbaroj vidu la liston supre:''' [[#Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024]] == Simpla vandalo == La anonimulo {{uzanto2|128.0.81.156}} vandalis en personaj uzantopaĝoj kaj artikoloj. Taylor 49 prave petis pri tujforigo, mi post rapida enketo samopinias kaj forbaris la anoniman vandalon por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 4 jul. 2024 (UTC) Paĝo, kiun la hodiaŭa vandalo ankaŭ fuŝis, estis la diskutpaĝo kaj persona paĝo de same anonima {{uzanto2|198.251.89.237}}. Sed, detale kontrolante, tiu dua anonimulo nur "kontribuis" per vandalismo en oktobro 2023. Kvankam tio jam estis antaŭ pli ol 8 monatoj, kaj poste ne venis pliaj agoj, sekurocele tiu konto ankaŭ forbariĝu dum jaro, ĉar se nenio okazas, la homo povas ajn ajn repreni la vandaladon kaj eble denove dum naŭ monatoj ne rimarkiĝos per esperantistoj (tamen: la fuŝojn rimarkis kaj malfaris neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj, foje post minuto, foje post semajno - do la damaĝo estas limigita)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 4 jul. 2024 (UTC) : La fuŝulo havas almenaux 3 adresojn: :* {{uzanto2|128.0.81.124}} :* {{uzanto2|128.0.81.156}} :* {{uzanto2|128.0.82.174}} :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.80.0/20]] :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.0.0/16]] : Eble necesos forbari adresaron, sed tiam preferinde por malpli ol unu jaro. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:08, 4 jul. 2024 (UTC) :: Dankon pro la interveno. Tamen "128.0.0.0/16" estas granda adresaro kaj pro tio forbaro ne estu longa. Mi ankaux dubas pri neceso forbari adreson "198.251.89.237" cxar la kulpo estas nur minimala. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:20, 4 jul. 2024 (UTC) :Do, la agoj ĉiuj estas vandalismaj fuŝoj, eĉ ne iu ago iel defendebla kiel "senintence mallerta" aŭ "akcidenta". Do principe indas forbari tiajn detruantojn - nur pri tio ke teorie povus iam estontece veni senkulpaj kontribuantoj, kiuj ne volas krei por si salutnomon kaj eble de iu sistemo hazarde ricevas ĝuste tiun saman anonimulan IP-adreson, ni principe forbaras ĉiujn anonimajn IP-adresojn nur dum daŭro de unu jaro. Principe eblas ankaŭ ankoraŭ mallongigi tiun intervalon: mi nun forbaris 128.0.80.0/20 kaj 128.0.0.0/16 por daŭro de ses monatoj, kaj mi pretas ankoraŭ ŝanĝi tion al, ni diru, tri monatoj. Tamen tio signifas ke post tiu mallonga tempo la malnova vandalo povas gaje pluvandali, kaj ni nur se ni trovas vandalismon kaj aktive decidas nove forbari IP-adresojn vidas ke la samaj IP-adresoj jam estis forbaritaj la 4-an de julio 2024. Tio ne estas tre efika protekto kontraŭ vandalismo, despli ke la neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj neniam anonce atentigas pri vandalismo, sed nur silente forigas la fuŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:31, 4 jul. 2024 (UTC) {{Problemulo|Lanterv}} Li vandalis artikolon [[Al Capone]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:45, 22 jul. 2024 (UTC) :Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 monatoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Plia vandalo == Unue li "nur" vandalis, sed nun ankaŭ aldonas rasismajn-seksismajn insultojn, anglalingve: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:La_knabineto_kun_la_alumetoj&curid=880076&diff=8826567&oldid=8826566]. Mi petas al administrantoj tujtuj forbari la ulon, protekti la artikolon kaj ĝian diskutpaĝon, kaj aldone malvidebligi la ĵusan insultaĵon. ({{u|ThomasPusch}}, {{u|Tlustulimu}}, aŭ iu alia – ĉu vi povas fari?) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:39, 11 aŭg. 2024 (UTC) :{{uzanto2|90.241.192.210}} estas forbarita, ĉar temas pri anonimulo, kies IP-adreso iam povus ankaŭ uzi nekulpulo, nur por daŭro de jaro. Aldone mi malvidebligis la ĵusan insultaĵon, kaj ankoraŭ kontrolos ĉu estos pliaj misoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:48, 11 aŭg. 2024 (UTC) ::PS: En la teksto "[[Steamboat Willie]]", la vandalo eĉ en tute ĝusta Esperanto aldonis redaktoresumon "[mi] vandaligis la paĝon". Do ĉiuj konsentas pri la vandaleco, inkluzive de la provoka vandalo... Aliaj redaktoj, ekz. en la teksto pri la indonezia lingvo, estis "simplaj"! vandalaĵoj - rubaj idiotaĵoj. Ne ĉiun rubon indas aparte malvidigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:16, 11 aŭg. 2024 (UTC) == 2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145 == La anonimulo {{uzanto2|2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145}} vandalis artikolon [[Alina Kabajeva]], enmetinte ruslingvajn stultaĵojn kaj sakraĵojn, do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:41, 18 sep. 2024 (UTC) : {{kom}} Estas unu malbona redakto ĉe ĉi tiu vikio. La fuŝulo aktivetis ĉe pluraj vikioj per pluraj IP-adresoj [https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Alina_Kabayeva&action=history Alina_Kabayeva&action=history] kiuj bedaŭrinde difirencias en sia komenca parto, do nealireble per la nuna teknika pritraktado de IP-intervaloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 08:04, 19 sep. 2024 (UTC) ::Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 semajnoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Probable ne problema uzanto == La jena homo protestis kontraŭ forbaro, asertante ke li trans diverslingvaj projektoj kontraŭagas vandalismon. La kazo estas kontrolenda: * {{uzanto2|Tanbiruzzaman}} --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 31 okt. 2024 (UTC) == Paĝo "[[oscedo]]" == La paĝo ŝajne aparte invitas vandalojn al vandalado. * {{uzanto2|WhiteTianabela}} idiota vandalado je 2024-10-24: mi loke forbaris la homon por jaro * {{uzanto2|46.173.211.221}} je 2024-10-24: jam estis globale forbarita por jaro, sed mi protektis la paĝon kontraŭ plua redaktado de neensalutintoj Estas amaseo da pli fruaj vandaladoj, al kiuj ni tute ne reagis, sed plj multaj el la kontoj aŭ IP-adresoj estas globale forbaritaj. Probable ĉiam estis la sama homo, kiu simple per ĉiam novaj nomoj maĉas la saman paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 6 nov. 2024 (UTC) == Paĝo "[[hejma kapro]]" == La paĝo altiras iun fiulon kiu redaktadas sub diversaj kontoj kaj IP-adresoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:36, 6 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "RG72" == {{uzanto2|RG72}} Pravigo: daŭra insultado kaj personaj atakoj kontraŭ min kaj aliaj uznatoj, rompo de [[:en:Wikipedia:No personal attacks]] [[Vikipedio:Neniu persona atako]] [[m:No personal attacks]] [[m:Incivility]]. Ekzemploj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924922 VP:FA] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924039 VP:FA] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=prev&oldid=694676 2018-10-20 "Ĉu vi ne vidas diferencon inter krei kaj detrui?"] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3AKandidati%C4%9Doj&diff=1185344&oldid=1185240 2023-Nov-12-12] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&diff=prev&oldid=1185333 persona atako kontaux mi kun minaco pri forbaro: "Do kiam vi likvidos viajn fuŝojn?" ..."vandalitajn de vi. Same en la aliaj artikoloj. Ĉu vi mem likvidos viajn vandalaĵojn aŭ tion devos plenumi iu alia? Ĉu vi komprenas ke vandalismo estas punenda per forbaro?"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Miscellaneous&diff=prev&oldid=26339503 "psychologists and psychiatrists should be doing"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&diff=prev&oldid=26103986 "endless stream of accusations and paranoid fears"] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=10-a_de_aprilo&type=revision&diff=7154524&oldid=7153129 "Mi forigis paranojajn fantaziaĵojn"]. Vidu ankaŭ [[Uzanto:RG72/Cenzuro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:47, 19 nov. 2024 (UTC) {{kom}} Mi ne komentos la peton mem, kiu estas evidente absurda kaj kontraŭregula (postuli forbaron de Vikipedio-uzanto pro liaj kvazaŭ malĝentilaj diroj en Vikivortaro estas stulte, same ne ekzistas malpermeso al uzanto meti en sian personan spacon malneton de redaktota artikolo). Mi demandos pri la kerno de tiu ĉi afero. El la supre prezentitaj ekzemploj videblas ke la problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu li sukcesis forpeli ĉiujn kontribuantojn. Pro sia agresemo li finfine estis senigita je administranta posteno fare de la centra administracio de Vikimedio. Li certe nenion komprenis kaj al ĉiu kritiko plu reagas per histeriaj politikaj fantazioj pri [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=next&oldid=901096 politikaj murdoj en Rusio], [https://eo.wiktionary.org/wiki/Uzanta_diskuto:Taylor_49#Fu%C5%9Dado_de_tradukoj rusia prezidanto] kaj eĉ pri [[Specialaĵo:Daŭra_ligilo/1063953#KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj|KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj]] kaj obsedaj rakontoj pri sia seksa vivo. La ulo agresema kaj venĝema, li komencis ataki min en Vikipedio kaj ĉi tie li mirinde trovis por si unikan eblecon senpune rompi la Vikipediajn regulojn. Antaŭjare li aktive kontribuis al la [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Fina_solvo|tute kontraŭregula]] [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|proceduro de mia maladministrantistigo]]. Antaŭ nelonge li same aktive postulis forigi unu el miaj artikoloj — kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj en Inguŝio|sukcesis denove]]. Mi avertis ke uloj kiel li haltas neniam kaj jen li postulas mian forbaron por definitive venĝi min kaj silentigi la lastan voĉon, kiu ankoraŭ kuraĝas kontraŭstari al lia strebo transformi ankaŭ Vikipedion je la speco de Vikivortaro, do je lia persona ludejo, kie li senhalte kaj sensence modifos kaj (plejparte) forigos la enhavon laŭe al siaj malstabilaj kapricoj, forpelinte ĉiujn obstaklulojn. Li [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Taylor 49|jam provis]] akiri administrantan postenon ĉi tie, sed malsukcesis (la voĉdono devis esti fermita antaŭ duonjaro, sed tio ne okazis ĝis nun). Sed li sendube provos denove kaj denove, ja tiaj uloj haltas neniam ĝis ili akiros la potencon — aŭ estos haltigitaj kaj forigitaj el la normala homa komunumo, bazita sur reguloj kaj reciproka estimo, ne arbitreco kaj histeria agresemo. Jam venis tempo decidi la sorton de nia Vikipedio. Ĉu ni plu kreos la enciklopedion aŭ definitive donacos ĝin al la uloj, venintaj ĉi tien ne por krei kaj kunlabori, sed por ataki, insulti, persekuti, histerii, detrui? Necesas esti ekstreme naiva por kredi ke tiu ĉi [[Makartismo|makartisma]] kampanjo estos la lasta. Ne, tio estas nura komenco kaj sekvaj viktimoj de tiaj atakoj estos uzantoj kaj administrantoj, kiu silentis ĝis nun. Kiel historiisto mi esploris Stalin-reprezaliojn, do mi vidas ke la atakintoj sekvas la saman skemon kiel iliaj antaŭuloj-stalinistoj: unue ili maldungis homon, poste eksigis lin el partio, poste arestis kaj fine sendis al prizono aŭ mortpafis. Estas neimageble vidi ke tio okazas cent jarojn poste en Esperanta (!) Vikipedio. Fine mi memorigas la [[Unue ili la judojn venigis|vortojn]] de [[Martin Niemöller]] kiun devas koni ĉiu inteligenta homo: :Kiam la nazioj forportis la komunistojn, mi silentis; mi ja ne estis komunisto. :Kiam ili enkarcerigis la socialdemokratojn, mi silentis; mi ja ne estis socialdemokrato. :Kiam ili forportis la sindikatanojn, mi ne protestis; mi ja ne estis sindikatano. :Kiam ili forportis min, restis neniu plu, kiu povis protesti. Sapienti sat. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:23, 20 nov. 2024 (UTC) :Mi bedaŭras tiajn konfliktojn, aparte inter aktivaj esperantistoj kaj vikipediistoj. Mi alvokas repacigon kaj klopodon mildigi la vortajn akuzojn kaj kontraŭstarojn. Forbarado eble utilas kontraŭ fremduloj kiuj volas entrudiĝi en tute nekontrolitan medion, sed por aktiva vikipediisto, tio ne utilus; ĉar post forbaro sufiĉus nur malfermi novan konton (tion faris eĉ konata fuŝulo). Necesos tiam forbari la komputilon, sed oni povas uzi alian komputilon ktp. Plej bone estus repacigi la sintenojn kaj klopodi labori alikampen; mi celas, ke estas tiom da ampleksaj kampoj en Vikipedio, ke se okazas konfliktoj, ĉu pro lingvo ĉu pro enhavo, des pli bone agadi en aliaj kampoj, anstataŭe pri Stalino aŭ Rusio, oni povas iri al filmoj, birdoj, fiŝoj, havendaj artikoloj ktp ktp. Korektoj indas kaj endas, sed se tio rezultos en polemiko, eble indos labori aliel. Tio estas nur tre persona opinio, ĉar por juste agadi oni devus kontroli tre etendigitan kazon, kaj mi preferas pli efike labori produktive. Ekzemple mi apenaŭ eniris en Vikivortaro. Oni ne povas esti ĉie, nur Dio, sed mi dubas prie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 20 nov. 2024 (UTC) ::Bedaŭrinde tiu ĉi strategio de evitado de la konfliktoj ne efikis. Mi neniam interesiĝis pri la kontribuoj de Taylor 49, kio estis facile ĉar li fakte verkas nenion, nur senhalte modifas kaj forigas la enhavon, kreitan de la aliaj. En Vikivortaro mi nur demandis lin kiucele li vandalis miajn artikolojn kaj petis lin restarigi ilian noramalan staton — la histerian reagon vi mem povas legi laŭ supraj ligiloj. En Vikipedio mi eĉ ne unufoje kontaktis lin, sed li plu min ĉasas venĝante pro tiuj riproĉoj en Vikivortaro kaj senhalte postulante mian maladministrantigon (sukcese), forigon de miaj artikoloj (sukcese) kaj nun mian forbaron (sukcese?). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:23, 20 nov. 2024 (UTC) :::Ĝustas ke ĉe ni estas la [[imperativo|imperativa alvoko]] [[VP:ATAKO|Ne faru personajn atakojn en Vikipedio! Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!]] kaj ke "ripetita aŭ granda persona atako povus konduki al [[VP:RF|forbaro]]". Mi konsentas ke la ekzemploj cititaj el vikipedio de Taylor estis personaj atakoj, kaj same konsentas ke se uzanto "nomas alian vikipediiston ''rusaĉo'', diras ke la rusa lingvo devas esti forigita ĉar ĝi estas nur fuŝa versio de la ukraina", tio estus same persona (kaj kolektiva) atako. Laŭ mia scio ni ĉiuj ĉi tie estas plenkreskaj, kaj kompreneble ne estas pravigo de atako se oni argumentus "sed la alia jam kvinfoje atakis". Al la akrigo de la situacio fakte kontribuas vi mem, Stanislavo, ĉar vi ofte perceptas agadon malsame ol estis: maladministrantigis vin ne Taylor, sed plimulto de diversaj uzantoj post pena diskuto, kaj la forigon de la teksto kiun vi nun reenigis sub nomo [[Uzanto:RG72/Cenzuro|"Cenzuro" (!)]] ankaŭ ne plenumis Taylor, kiu nur atentigis pri dubindeco de la teksto, sed ĉefe tri uzantoj devene el ekssovetiaj landoj (el Rusio, Litovio kaj Ĉednestrio, do ekse [[Moldava SSR]]), kiuj ĉiuj tute ne rilatas al Taylor, sed kiuj ĉi tie koncentriĝis "komenti la enhavon, ne la kontribuanton". Tial mi nun nur vidas eblecon lasi la malnovajn ofendojn, sen forbaro, kaj alvokas diskutigi ĉiun eblan novan personan atakon tuj ĉi tie, por ke oni povas tuj reagi. Mi esperas ke ne necesos amplekse ĉi tie diskuti, ĉar mi juĝas tion ĝena malŝparo de vivo-tempo, sed pretas ĉi tie trakti freŝajn atakojn, ankaŭ per simbola forbaro de semajno aŭ monato, post kiam estis unua averto. Kaj mi nun jam vortumas tian unuan averton al vi ambaŭ, Stanislavo kaj Taylor. Krome, mi atentigas ke estis mi kiu fine devis forigi la tekston "Rusoj en Inguŝio", kaj mi kiel administranto sentas min persone atakata de Stanislavo per la demagogia titolo "Cenzuro", laŭ kiu li reenigis la forigitan tekston. Mi persone povas toleri se oni ĉirkaŭvojas forigon de teksto, se oni reenigas ĝin al paĝo "Uzanto:RG72/Rusoj en Inguŝio", sed mi ne toleros la titolon "Cenzuro", kiun mi komprenas rekta persona atako al mi. Fine mi pensas ke estas misuzo de la justulo [[Martin Niemöller]] entiri lin en la retorikon ĉi tie - s-ro Niemöller kontraŭis milionojn da murdoj en fia diktaturo, kaj kompari la atentigon pri [[Vikipedio:Neniu persona atako]] al tio estas, milde dirite, ekstrema troigo. Do, mi nun estas {{kontraŭ|kontraŭ}} forbaro pro la eksaj ofendoj, sed '''alvokas''' ekde nun forte bridi sin por ne pluofendi, alvokas pri ŝovo de la reenigita teksto for de demagogia titolo "Cenzuro" (aliel ankaŭ administranto povas fari tion, sendepende ke la paĝo estas en persona spaco, kaj kompreneble povas esti ke fine la komunumo decidos forigi la paĝon de la persona spaco), kaj '''alvokas''' diskutigi estontajn atakojn rekte ĉi tie, kun ebleco ankaŭ forbari uzanton, prefere dumtempe, simbole, nur en kazo de obstina pluofendado malgraŭ jam dumtempa forbaro ankaŭ definitive. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:57, 20 nov. 2024 (UTC) Kelkaj rimarkoj: # Mi ne ofendis Taylor, ja demando "kial vi vandalas miajn artikolojn?" certe ne estas ofendo, ĉu ne? Kontribuante al Vikipedio 14 jarojn, mi interagis kun centoj da vikipediistoj kaj neniam iu ajn plendis ke mi ofendis lin. Estus strange se mi subite atakus la ulon pri kies ekzisto mi eksciis nur post kiam li vandalis miajn tekstojn. # La ideo ke valideco de opinio dependas de historia geografio estas nova, sed interesa. Do ekde nun mi scios ke mia opinio ekzemple pri Litovio kaj Finnlando estas speciale valora ĉar iam tiuj ĉi teritorioj estis parto de la Rusia imperio. # Ulo, iniciatinda mian maladministrantigon, malkaŝe argumentis ke tio okazu ĉar li konsideras miajn politikajn vidpunktojn malĝustaj. Tio tute evidente estis rompo de la Vikipediaj reguloj kaj ne gravas kiom da voĉoj li venigis por garantii tiun ĉi rompon. Dura lex sed lex. # Forigo de mia artikolo estis same kontraŭregula, ĉar la iniciatinto malsukcesis pruvi siajn argumentojn (malneŭtraleco kaj manko de fontoj), do tio estis evidenta ago de cenzuro. Tamen se tiu ĉi vorto tro ĝenas vin, mi alinomos la paĝon al ''Arĥivo''. Mi ne imagis tioman sentemon de via flanko, ja ni ĉiuj konas vikipediiston, kiu inundis la pritagajn artikolojn per rubaĵaj (mis)informoj kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" — kaj vi neniam riproĉis lin pri tio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:53, 21 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun kontraŭas al la forbaro. Se la situacio plimalboniĝos, mi donos plian komenton. Ne forgesu [[VP:AMO]].-- [[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 20:57, 20 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} - Nun kontraŭ. Mi ŝatus, ke la konfliktoj ĉesu. Ni devas spuri specifajn problemajn redaktojn, ne la rilatojn de homoj. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 16:23, 24 nov. 2024 (UTC) : {{kom}} La respondo de RG72 estas kiel kutime agresema kaj insulta, ekzemple "problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu '''li''' sukcesis forpeli" "Taylor 49, kio estis facile ĉar '''li''' fakte verkas nenion". RG72 daŭrigas kun kaj absurdaj falsaj akuzoj (ne estis mi kiu forigis la paĝon [[Rusoj en Inguŝio]], ĉu?), kaj insultoj, kaj misseksigado. Vidu supre, mi ne plu respondos en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:37, 27 nov. 2024 (UTC) :: {{kom}} Nenio nova en la mondo. La suno lumas, la akvo fluas, Taylor 49 [...] plendas [...]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:57, 28 nov. 2024 (UTC) ::: {{kom}} {{re|RG72}} Mi ripete atentigas pri la regulara frazo "Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!" Tio ankaŭ rilatas al via provoka komento de hieraŭ, kiun mi en kunteksto juĝas komento de la kontribuanto, ne de la enhavo. Via deeskaliĝo en la konflikto estas nepre bezonata, kaj vi ĉi tie ricevis nur tiom da subteno kontraŭ forbaro, ĉar sendube ĉiuj aktivaj kontribuantoj certas ke vi kapablas redakti sen ofendoj - tamen la kredo ke vi principe kapablas pri tio ne sufiĉas, vi devas ankaŭ apliki redaktan diplomation. Alikaze ni revenos al diskutoj pri via forbaro, kion mi konsiderus ĝenan malŝparon da energio. Kaj mi efektive fortege riproĉas la uzanton kiu inundis la esperantajn pritagajn artikolojn per naciisma propagando kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" - eble mi tro malfrue vere koncentriĝis pri la ĝena naciisma redaktado en la principe almenaŭ neŭtrala ĝis sennaciisma esperanta projekto, tro malfrue bremsis la agadon kaj per ĝena malŝparo de multaj laborhoroj komencis forigi la neakcepteblan propagandon, ĉar tiu ne sufiĉe frua kontraŭago signifis ke la forigenda materialo iĝis tre multa. Ĉiukaze la homo almenaŭ per sia konto ekde duonjaro ne plu daŭrigas sian propagandan mision: nun ankoraŭ forbari lin, nur pro pedagogio, ne sencus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 29 nov. 2024 (UTC) :::: {{kom}} Mi ĝojas ke finfine vi agnoskis ke en Vikipediaj diskutoj oni priparolu nur la agojn, ne la agantojn. Estas strange ke vi ne faris tion kiam la konata al vi ulo lanĉis kampanjon de mia maladministrantigo prezentinte kiel solan argumenton ke li ne ŝatas miajn politikajn vidpunktojn, do li ne ŝatas la personon, ne liajn agojn. Mi ĝojas ke vi finfine haltigis la agadon de alia uzanto, inundinta Vikipedion per nacisma propagando kaj ksenofobiaj fantaziaĵoj (plejparte rusofobiaj, sed foje ankaŭ antisemitismaj). Mi ne postulis lian forbaron, sufiĉas ke lia vandalado ĉesis. Estas strange nur ke vi ignoris kiam la konata al vi fanatika triopo akuzis min pri cenzuro ĝuste pro forsarkado de tiuj ĉi naciismaĵoj kaj ksenofobiaĵoj, kaj tio servis kiel ilia dua argumento por mia maladministrantigo. Se Vikipedio estas bazita sur reguloj, ili la samaj por ĉiuj. :::: Rilate ''Taylor 49'' mi nur ironiis leĝere, ĉar trakti serioze lian obsedon je propra seksa vivo mi ne povas, ja mi estas historiisto, do apartenas al la malĝusta fako. Espereble iam vi ĉesigos ankaŭ tiun ĉi tutevidente kontraŭregulan aktivadon kaj instruos lin ke lia seksa vivo estas lia persona afero kiu interesas neniun ĉi tie kaj ke se li ne ŝatas kiel Esperanto lin nomas, li simple elektu alian lingvon, pli komfortan por li. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:45, 30 nov. 2024 (UTC) ::::Mi neniam legis ajnan komenton de Taylor 49 pri sia propra seksa vivo. Kion mi legas, kaj pri tio mi ankaŭ konfliktis kun Taylor, estas ke Taylor ne nur aplikas la ne (jam) esperantan silabon "ri" pri si mem, sed komence aplikis tion al ĉiaj homoj, pri kies seksa identeco ne povas esti dubo: se iu uzanto klare indikis sian sekson en la vikipediaj preferoj, kaj Taylor perfekte sccias kiel malkovri tion, aŭ kiam en vikidatumaro pri iu ajn homo estas indiko ke temas pri viro aŭ virino, tiam sendube aplikendas pronomoj li respektive ŝi. Taylor ne estas la sola vikipediisto, kiu forte pledas pri uzo de alternativa estonta pronomo ri por tiuj homoj kiuj persone insistas ne konsideriĝi viroj kaj ne virinoj. Do temas pri socia konstruaĵo, ĉar en biologio ĉiu homo estas vira (kromosomoj XY) aŭ ina (kromosomoj XX): eĉ tiuj kun deviaj [[Sindromo de Klinefelter|kromosomoj XXY]] laŭ genetiko konsideratas masklaj. Mi povas akcepti pri ĉiu vikipediano, ke tiu ne devas nepre malkaŝi sian biologian sekson aŭ elektitan socian rolon, ĉar oni rajtas esti tute anonima, ne devas malkaŝi sian nomon, sekve pri iuj ensalutintaj uzantoj kaj pri ĉiuj kiuj redaktas plene anonime sub IP-adresoj, mi ne konas la gramatikan sekson. Tio estas anonimeco. Klaras ke pri oficialigo de la silabo "ri" kiel plia e-lingva pronomo ne decidos redaktantoj de iu ajn retejo, ankaŭ ne de vikipedio, kaj same klaras ke Vikipedio ofertas tiun gradon de anonimeco kiun uzanto deziras. Tute klaras krome, ke la temo estas sentoplena por Taylor kaj ankaŭ por iuj aliaj uzantoj: tial neniu uzanto estas devigita uzi la silabon "ri" kvazaŭ pronomo, nek mi nek vi nek iu ajn, sed tamen necesas pie kaj kolegece trakti la temon - tial ĝi ne tre taŭgas por forta ironio. Tio ĝuste estas kio ĝenis min en via hieraŭa noto. Se vi havas ekzemplon, kiam Taylor komentis pri sia seksa vivo, montru ĝin, mi neniam vidis ion tian kaj ne povas imagi ke tia ekzemplo ekzistus. Kaj pri la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|diskuto pri via administreco]]: vi scias ke mi estis la sola kiu sume voĉis sindetene, ĉar mi estis tiom ambigua vidante same fortajn argumentojn por kiom kontraŭ - tion mi tiam notis. Mi '''ne''' havis la impreson ke viaj agoj kontraŭ la misuzo de la tagaj mondpolitikaj listoj en vikipedio al propagando kaj forta troreprezentiĝo de polaj temoj (kiam unufoje pola skiisto gajnas konkurson, tio estos vaste raportata en mondpolitikaj eventoj, se ĉeĥa aŭ slovaka, slovena aŭ sveda skiisto same gajnas konkurson, tio tute ne interesas) estis argumentoj en la diskuto pri via administreco. Se mi preterlegis ion, vi povas ankaŭ nomi al mi la konkretan lokon. Certe ni ĉiuj sambone konas la [[Vikipedio:Regularo pri forbaro|regulojn pri forbaro]], daŭre ne plenumiĝas la kondiĉoj pri forbaro, sed necesas adapti la redaktojn al ne-ofendaj komentoj. Se tio post ripeta admono ne funkcios, tiam necesos rapide decidi pri forbaro, notinte aktualajn mispaŝojn. Sed tia forbaro, ĉar unua, ankaŭ estus nur simbola, por horoj aŭ tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) :{{por}} RG72 devas esti fobarita (en du projektoj) pri kontraŭrajta renoviĝo de forigita artikolo en Vikipedio kaj verkado de malneŭtralaj artikoloj en Vikinovaĵoj.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 10:09, 30 nov. 2024 (UTC) ::Kara Fenikals, vi povas tute libere prezenti vian opinion ĉi tie. Tamen mi koncize volas reagi al via noto: se iu revenigas forigitan artikolon en sia persona uzanta spaco, tiam tio ne estas kontraŭrajta - jes eblas ankoraŭ plibonigi la tekston kiun ĝis la forigo evidente ne eblis plibonigi al stato akceptebla por plimulto de la partoprenintaj uzantoj. Kio nur ne permeseblas, estas laŭta ofendo ke la komunumo fie kaj bandite cenzuris la tekston. Kaj due, povas esti ke en Vikinovaĵoj ne estas sufiĉe evoluintaj iloj por diskuti pri propagandecaj, ĝenerale malneŭtralaj tekstoj. Sed ĉiukaze Vikipedio kaj Vikinovaĵoj estas sendependaj projektoj. Eblas noti ĉi tie personan opinion, ke oni forte malkonsentas pri ago de uzanto en Vikinovaĵoj, Vikivojaĝo, Vikifontaro, Vikivortaro ktp., sed uzi tiun nekontenton cele al puna forbaro de uzanto el Vikipedio laŭ mi ne eblas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "Fenikals" == {{uzanto2|Fenikals}} [[Uzanto:Fenikals|Uzanto:Fenikals]] regule rompas plurajn regulojn de Vikipedio: # Li [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|postulis maladministrantigon]] de alia uzanto, argumentinte per ties malplaĉaj politikaj vidpunktoj, do pro politikaj kaj personaj motivoj. # Li spamis la [[Uzanto:RG72|Uzanton RG72]] per mesaĝoj politikaj kaj personaj, interalie minacante lin per FSB-reprezalioj se li plu partoprenos en la ĵurnalisma projekto [[Tutmondaj Voĉoj]]. # Li regule enigas falsajn informojn laŭajn al liaj politikaj vidpunktoj, ekzemple: ## en [[Sud-Osetio]] li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Sud-Osetio&diff=next&oldid=8911022 modifis la tekston], aldoninte aserton ke la militon en Sud-Osetio en 2008 komencis Rusio dum esplorado de Eŭropa Unio [http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_09_09_iiffmgc_report.pdf klare konkludis] ke la militon komencis Kartvelio. ## En alia artikolo li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Bombaj_atencoj_kontra%C5%AD_lo%C4%9Dejoj_en_Rusio&diff=prev&oldid=8902785 nomis la ulojn], murdintajn en 2002 kelkdek homoj per eksplodigo de loĝejoj, ne "teroristoj" sed "rezistantoj"; [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_%C4%88e%C4%89enia_milito&diff=prev&oldid=8875116 similaj fuŝoj] # Li regule cenzuras Vikipedion, forigante malplaĉajn informojn, ekzemple: ## el artikolo pri batalo kontraŭ islamistoj li forigis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2002)&diff=prev&oldid=8875092 ateston de militkrimoj] faritaj de muĝahidoj; ## el artikolo pri atako de teroristoj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2000)&diff=prev&oldid=8875097 forigis riproĉon] fare altrangulo, multe helpinta al ĉeĉenaj rifuĝintoj kaj ŝokita de tia atako en sia regiono. ## el artikolo pri ukraina prezidanto li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Volodimir_Zelenskij&diff=prev&oldid=8573844 forigis menciojn] de ties kritiko en eŭropa gazeto ## el alia artikolo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=prev&oldid=8472015 li forigis] komplete sekcion "Rusofobio", malgraŭ referenco al aŭtoritata fonto, kun klarigo "tiu ne ekzistas" # Li lanĉas redaktomilitojn, ekzemple li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=25-a_de_februaro&diff=prev&oldid=8827820 nuligis mian redakton] en artikolo, celintan forigi rubajn misinformojn pri kies forigo konsentas ankaŭ almenaŭ unu administranto, ĝis nun plenumanta tian forsarkadon pro antaŭa amasa vandalado fare de naciisma uzanto; # Li trudis al pluraj artikoloj politike malneŭtralajn kaj ofte rekte falsajn informojn. ## Ekzemple li redaktis multajn biografiajn artikolojn, ŝanĝante nacian apartenon de ilia temuloj al "ukraina". Ekzemple li faris tion en [[Igor Sikorski]] kaj poste nuligis alies redaktojn. Rimarkindas ke la sekvinta [[Diskuto:Igor Sikorski]] montris ke li ne konas eĉ bazajn faktojn pri historio de Ukrainio, kio evidente grave faciligas lian redaktadon. ## en artikolo pri buĉado en Montara Karabaĥo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakro_de_Ho%C4%9Dali&diff=prev&oldid=8472696 li aldonis] ke armena flanko "falŝe raportis" (sic!) Havi tian uzanton estas granda malhonoro por iu ajn Vikipedio kaj duobla malhonoro por Vikipedio en Esperanto, konsiderata lingvo de paco kaj amikeco, ne de naciismo kaj agresemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:45, 30 nov. 2024 (UTC) :Mi nun tiom detale notis la antaŭan diskuton, ke ne sufiĉas mia tempo esplori la akuzojn tie. Tio do venos pli poste. Kompreneble ĉiu ajn povas jam ekhavi opinion - mi nur volas eviti la impreson ke mi fokusigas pri akuzoj kontraŭ unu uzanto kaj plene ignoras akuzojn kontraŭ alia uzanto, kvankam la diskutoj estas tuj najbaraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:51, 30 nov. 2024 (UTC) :: {{kontraŭ}} forbaro de uzanto "Fenikals", ĉar la proponinto de forbaro same ofte verkis forte maneŭtralajn artikolojn ([[Rusoj en Inguŝio]] -> [[Uzanto:RG72/Cenzuro]], [[n:eo:KGB kaj FSB kontraŭ spionoj kaj teroristoj en Siberio|terorismo]], [[eo:n:“Ŝajnas_al_mi_ke_mi_sonĝas...”:_patrino_kaj_filo_fuĝis_el_Ĥersona_provinco_al_Tjumeno|rifuĝintoj bonvenataj]]), kaj eĉ pli grave atakadis aliajn vikianojn. Mi esperas ke uzanto "Fenikals" estonte ne plu uzos vikipedion kiel batalkampo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:58, 2 dec. 2024 (UTC) :::{{kom}} La argumento estas absurda laŭ sia logiko ("ni ignoru unu regulrompon ĉar okazis ankaŭ aliaj"), formo (referenco al Vikinovaĵoj en Vikipedio) kaj enhavo (nomi "malneŭtralaj" artikolon pri etna grupo, intervjuon kun historiisto kaj raportaĵon pri ukrainaj rifuĝintoj estas ekster ĉia racia konsiderado). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:41, 2 dec. 2024 (UTC) {{Kom}} Post 4 monatoj bedaŭrinde nenio estis farita, do la koncernulo revenis kaj daŭrigas siajn fanatikajn atakojn. Ĉi-foje li [https://eo.wikinews.org/wiki/Vikinova%C4%B5oj:Diskutejo#Propono_pri_la_fermo atakis Vikinovaĵojn], postulinte likvidi la tutan projekton kaj cenzuri ĝian enhavon (kompreneble pro "porrusia propagando"). Antaŭ jaroj mi iniciatis elkoviĝon de la projekto, alvokinte plurajn vikipediistojn subteni ĝin voĉdone. Dum jaroj mi kaj aliaj esperantitoj kontribuis al ĝi, verkinte pli ol 1000 artikolojn. Nun ĉio ĉi estas endanĝerigita pro la fanatikulo, apenaŭ balbutanta Esperanton kaj eĉ en Vikipedio dum 5 jaroj farinta nurajn mil redaktojn, plejparte neniodirajn kaj politike motivitajn. Estas tute evidente ke temas pri politika cenzuro kaj ĉi-foje ankaŭ pri persona persekutado. Li jam lanĉis [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Administrantoj/forigo_de_rajtoj/RG72 kalumnian kampanjon] kontraŭ mi (malkaŝe politike motivitan) kaj nun pretas detrui la tutan projekton nur por kontentigi sian fanatikan cenzuremon kaj personan malamon. Antaŭjare li postulis eĉ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:Vila%C4%9Do_%C5%9Ctormovo.webm forigi unu el miaj videoj] el la Komunejo, argumentinte ke ĝi "estas persona kaj ne havas edukan valoron". Feliĉe oni ĝustatempe klarigis al li, ke ambaŭ argumentoj estas nulaj, sed li provas denove, jam aliloke kaj sendube provos plu, ĉar li simple ne kapablas kunlabori kaj krei — nur ataki kaj detrui. Tiaj uzantoj estas forbarendaj tutvikie kiel agresantoj kaj vandaloj. Kial la enciklopedio de ''Lingvo de Paco kaj Amikeco'' (!) plu toleras la fanatikulojn kaj vandalojn? Ĉu neniu administranto kapablas ĉesigi tion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:32, 19 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurdaj mencioj de "Paco kaj Amikeco" kaj plejparte falsaj akuzoj (pri lingvokapabloj kaj plu) de [[Vikipedio:Problemaj_uzantoj#Propono_forbari_uzanton_"RG72"|RG72]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:30, 27 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurda miskompreno de la interna ideo de Esperanto kaj subteno de la falsaj akuzoj de la alia fanatikulo. Rimarkindas ke Fenikals jam kvarfoje atakis min, malkaŝe dirinte ke li faras tion pro siaj personaj politikaj malŝatoj. Dufoje li sukcesis, lanĉinte [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|kalumnian kampanjon]] por eksigi min kiel administranton kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj_en_Inguŝio_11_17|foriginte mian artikolon]] — ambaŭfoje Esperanto-administrantoj timeme cedis al la ksenofobo, krude rompinte la regulojn kiujn ĝuste ili devus defendi. Dufoje li malsukcesis — unue en [[Tutmondaj Voĉoj]] kaj nun en [[Meta-Vikio]] — ambaŭfoje ne-Esperantaj-administrantoj rekte respondis ke mi rompis neniujn regulojn kaj liaj personaj malŝatoj estas lia persona problemo. Post tio nomi Esperanton "Lingvo de Paco kaj Amikeco" estas vere absurde. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:01, 30 mar. 2025 (UTC) {{kom}} Mi ĵus nuligis plian cenzuradon fare de Fenikals. Ĉi-foje li modifis artikolon [[Unua Ĉeĉenia milito]], celante ŝajnigi ke la milito okazis ne inter la registaro de Rusio kaj separistoj, sed inter Rusio kaj Ĉeĉenio kiel du sendependaj ŝtatoj. Ĉu sekvan fojon li skribos ke registaroj de Hispanio kaj Britio luktis ne kontraŭ ETA kaj IRA, sed kontraŭ Eŭskio kaj Nord-Irlando? Kiam tiu ĉi vandalo estos haltigita? Ĉu tiu ĉi enciklopedio havas administrantojn aŭ ĝi definitive transformiĝis je ludejo kie ĉiu ajn fanatikulo povas libere vandali la tekstojn? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 15 apr. 2025 (UTC) {{kom}} Kaj denove tiu ĉi delonge forbarenda fanatikulo lanĉis redaktomiliton, nuliginte miajn redaktojn. Kompreneble temas pri artikoloj rilataj al la rusoj/Rusio kaj ukrainoj/Ukrainio, kio estas la kerno de lia fanatika mensa universo. Kompreneble li denove trudis propagandajn stultaĵojn, ĉerpitajn el gazetaro. Kompreneble denove liajn fiagojn ignoris ĉiuj administrantoj. Kio estas kialo de la tioma toleremo? Ĉu la rusofobio kaj ksenofobio ĝenerale jam iĝis oficiala ideologio de la Esperanto-Vikipdeio? Ĉu la (iam) enciklopedia projekto definitive transformiĝis je Esperanto-versio de triarangaj eŭropaj gazetaĉoj? Ĉu iu ankoraŭ memoras por kio Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon? Malkaŝaj ksenofoboj ĉiam pli agreseme trudas siajn propagandaĵojn kaj la homoj, kiuj devus forbari ilin en la unua tago — la administrantoj — silente ignoras ĉion. Ĉu vi timas aŭ simple samopinias kun ili? La unua kazo estas hontinda, la dua stultega. Elekti inter la malhonoro kaj stulteco pjam estas hontinde, sed ŝajnas ke la alia elekteblo mankas. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2025 (UTC) {{kom}} Denove tiu ĉi fanatikulo trudas al la '''enciklopedio''' propagandaĵojn kaj lanĉas redaktomilitojn. Kian valoron havas tiu ĉi malklerulo, apenaŭ balbutanta Esperanton, ke lia daŭra vandalado estas tolerata en la internacia (!) '''enciklopedio'''? Li estas obsedita ksenofobo kaj malkaŝa adoranto de teroristoj, speciale de islamistoj, do li simple ne povos halti memstare, nur esti haltigita. Ĉu ekzistas administranto kapabla savi la enciklopedion de vandalado? Ĉu ĉiuj estas tro timemaj? Aŭ eble lia fanatika mondrigardo nun estas konsiderata normo en la socioj, al kiuj apartenas la administrantoj? Plorinda degrado. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 2 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La administrantoj denove timeme lasis la vandalon fuŝi, do li revenis kaj denove trudis al la '''enciklopedio''' siajn fanatikajn fantaziojn — ĉi-foje rakontinte en [[Sovetia-Ukrainia Milito]] pri "genocido de la ukraina nacio, genetika subpremado, socia degrado" kaj kompreneble pri siaj amataj ĉeĉenaj islamistoj. Kaj ĉiujn ĉi teruraĵojn li rakontas pri Ukrainio, kies loĝantaro en la sovetia tempo (do dum la ''genocido kaj subpremado'') duobliĝis — malgraŭ amasa migrado de ukrainoj al la aliaj respublikoj de Sovetunio por ricevi pli bonan edukon kaj laboron. Ĝis kiam daŭros tiu ĉi senpuna vandalado fare de '''patrolanto''', do la ulo respondeca pri kvalito de la '''enciklopedio'''?! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:10, 26 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La vandalo revenis kaj denove trudas al la enciklopedio siajn fanatikajn propagandaĵojn. Ĉi-foje li denove markis kiel "diktatoroj" plurajn internacie agnoskitajn ŝtatestrojn kies politiko kaj opinioj malkongruis al lia fantazia mondimago. Se post jaroj da vandalado en la esperanta enciklopedio li almenaŭ iom lernus Esperanton, li scius ke "diktatoro" estas [https://vortaro.net/#diktatoro_kdc "Eksterordinara, provizora estro de ŝtato, kun absoluta povo"], kio certe ne aplikeblas al la regantoj kies regado estis bazita sur naciaj leĝoj (sendepende de tio, ĉu ili plaĉas al iu aŭ ne) kaj ne estis provizora, nek eksterordinara. Jam unu jaro pasis ekde kiam mi atentigis pri la persista vandalado fare de tiu ĉi persono, sed neniu reago de la administrantoj sekvis. Ĉu nia enciklopedio estas rubejo, kie iu ajn propagandisto povas publikigi siajn fantaziaĵojn? Kiom longe daŭros tiu ĉi vandalado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 6 nov. 2025 (UTC) {{kom}} Ĵus mi hazarde trovis kaj nuligis plian vandalaĵon de tiu ĉi unika vandalo: en la artikolo pri la ukraina urbo [[Kostjantinivka]] li forigis informojn ĉerpitajn el [[The New York Times]], ĉar ili malkonvenis al lia fanatika mondobildo. Mi diras ke temas pri la ''unika vandalo'', ĉar ĝis neniu vandalo en tiu ĉi enciklopedio sukcesis esti identigita kiel malkaŝa vandalo kaj propagandisto jam duan jaron sinsekve kaj tamen ne esti forbarita. Evidente la administrantoj interne simpatias al li, same kiel germanaj burĝoj simpatiis al Hitlero, promesinta buĉi nur la judojn, ciganojn kaj subhomojn kiel rusoj, ukrainoj kaj poloj. Poste ili ploris sur ruinoj de siaj urboj kaj plendis ke ili ne estis nazioj, nek subtenis ilin, sed estis nuraj viktimoj de la teruraj cirkonstancoj. Ĉu la historio instruas ion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:08, 21 dec. 2025 (UTC) {{kom}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=8649512&oldid=8538182 La redakto antaŭ 18 monatoj] estas evidente malbona. Oni nepre '''ne agu tiel'''. Kaj kion pensi pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Putin&action=history la diktatoroj]? La plejmultaj diktatoroj ja estis kaj estas "agnoskitaj ŝtatestroj". Kaj kiel pensi aŭ agi pri senĉesaj personaj atakoj, trouzo de fortaj vortoj, kaj reventantaj komparoj kun Adolfo Hitlero? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:20, 28 dec. 2025 (UTC) :La vorto ''diktatoro'' havas striktan difinon en PIV, cititan supre. Neniu el la menciitaj personoj laŭis al ĝi. Same neniuj personaj atakoj miaflanke okazis, nek povus okazi ĉar mi tute ne interesiĝas pri tiu ĉi persono. Malsame ol li, kiu spamis min per mia persona konto iel trovita en Telegramo kun enormaj stultaĵoj kaj personaj trudaĵoj ("ĉu vi definitive transloĝiĝis al Kubo?"). La situacio iĝis tro teda kaj artefarite longdaŭra, kaj vere similas al tiu en Germanio en la 1930-aj kiam la same agresemaj kaj persistaj fanatikuloj ne estis haltigitaj de tiamaj germanaj administrantoj, ĉar interne ili simpatiis al ilia ksenofobio kaj esperis ke la solaj viktimoj estos nur judoj, komunistoj, gejoj, slavoj kaj aliaj [[subhomo]]j. La historio ripetiĝas kaj evidente eĉ germanoj ne lernis ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:43, 28 dec. 2025 (UTC) ==Anglalingvaj perfortparoloj== Uzanto aperis nur por fari ekstremismajn alvokojn en la angla lingvo kontraŭ palestinanoj kaj islamanoj. Ĝis nun faris [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Ctato_Palestino&diff=prev&oldid=9039006 unu solan redakton]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:06, 6 mar. 2025 (UTC) : [[:m:Special:CentralAuth/Zwangsumbenennung-2025-03-18]] nenio nova ekde tiam. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 27 mar. 2025 (UTC) :: Daŭre nenio nova ekde tiam (kvankam ne, ne plu?, ekzistas ĝenerala konto por "Zwangsumbenennung-2025-03-18"), sed en wiki.eo la konto ankoraŭ estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:15, 18 apr. 2025 (UTC) ::: Mi kredas, ke [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Zwangsumbenennung26-12-2020 ĉi tiu estas la sama nazia fuŝulo: "Zwangsumbenennung26-12-2020" ĉe Turka Vikipedio]. Mi trovis tiun nomon sub mistera parametro "offset" en lia paĝo pri uzantrajtoj. https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Listo_de_uzantoj&username=Zwangsumbenennung-2025-03-18&dir=prev&offset=Zwangsumbenennung26-12-2020&limit=1 Tiu parametro aperis, kiam mi iris du paĝojn antaŭen. [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:03, 30 jun. 2025 (UTC) :::: Kaj kvar antaŭajn uzantnomojn mi trovis sammaniere: 𥐣, 😂, 𝘀𝗼𝗹𝗼 𝗲𝗻 𝗹𝗮 𝘄𝗶𝗸𝗶 kaj 𝕍𝕥𝕝𝕞𝕣𝕕. Ĉu vi kredus, ke li estas forbarita de la germana Vikipedio? [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:24, 30 jun. 2025 (UTC) == Anonimaj redaktoj de [[Pär Sundberg]] == Pluraj anonimaj redaktantoj ade aldonas malplenajn listerojn al [[Pär Sundberg]], kun svedlingvaj datoj en la resumo. Tre mistere, sed klare senutile. Mi proponas forbari tiujn adresojn, kaj protekti la artikolon kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:48, 31 mar. 2025 (UTC) : {{forte por}} protekto kontraŭ anonimaj redaktoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:28, 31 mar. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025-03-31 per LiMr. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Hodiaŭ finiĝas la protekto de tiu paĝo. Ni atentu ĉu la strangaj redaktoj rekomenciĝos! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:29, 1 jul. 2025 (UTC) == Forbarenda IP-vandalo == [[Specialaĵo:Kontribuoj/49.175.171.71]] sed ne porcxiam, eble 3 monatoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:29, 4 maj. 2025 (UTC) ==Ne-esperanta enhavo== [[Uzanto:Orthoonto]] aldonis al tri artikoloj tekston en iu skandinava lingvo, kaj al alia senfontan aserton pri la matematikaj kapabloj de novaj AI, kies enciklopedian gravon mi dubas. Ŝajnas al mi tro frue por diri, ĉu la intencoj de la homo estas bonaj, sed mi lasis mesaĝon sur lia/ŝia diskutopaĝo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:34, 11 maj. 2025 (UTC) : Bona atentigo. Dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == Grandparte fuŝaj redaktoj aparte pri la Filipinoj inter 2011 kaj 2021 (kaj pli da fuŝoj pri Esperanto en Vikidatumoj) == Komence de januaro 2018 uzanto kun la longa nomo "[[Specialaĵo:Kontribuoj/uzanto:Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa|Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa]]" (iam ankaŭe la konto nomiĝis "Pare Mo") movis paĝon Davaa Regiono al [[Dabaa Regiono]] kaj notis "preskaŭ" en Esperanto: "V se pronuncia como B en español". La homo ankaŭ ŝatis renomigi multajn aliajn esperantajn vortojn (nur 36 rekte en la loka projekto, sed pli multajn en vikidatumoj, kie ankoraŭ pli malfacilas rimarki la manipulojn), egale ke la uzanto eĉ ne helpe de aŭtomata tradukilo sukcesis enmeti unusolan frazon en Esperanto. Sed evidente eblas konsideri sin elstara Esperanto-vortaristo ankaŭ sen ajna kono de la lingvo. Tamen estas alarma averto el vikidatumoj kaj de la vikimedia sistemo ĝenerala: '''[[dosiero:OOjs UI icon alert image warning.svg|18ra]] <span style="color:red"> This account is globally locked. - La konto estas globale forbarita'''</span>. Do la homo en multaj vikipediaj projektoj mise agadis, grandkvante vandalis, kaj liaj agoj vere ne konsiderindas "aŭtoritataj kontribuoj". Tial mi konsideras ĝenerale malfari la kapricajn "plibonigojn" de la forbarito. Ĉi tie do la argumento estas ke hispane la v prononciĝas kiel esperanta "b", aŭ en [[Kezonurbo]], dubinde plibonigita al Kesonurbo, "ke z hispane prononciĝas kiel s esperante" - tio eĉ ne veras, norme ĝi sonas kiel θ, nur dialekte foje kiel s aŭ iu sibla sono inter ambaŭ. Tiu argumento nur sufiĉus por aldono de prononcindiko inter rektangulaj krampoj, eventuale por prezento de sia nova propono kun verva esperanta argumentado en VP:AA, sed ne por kaŝa alinomado de paĝoj el aliaj homoj aŭ ŝanĝadoj en Vikidatumoj. En plej multaj eŭropaj lingvoj inkluzive de la cirile skribataj tamen estas "v", kaj ke li mem ĝustigis la lingvonomojn "[[cebua lingvo|cebue]]: ''Rehyon sa Dabaw''; [[tagaloga lingvo|tagale]]: ''Rehyon ng Dabaw''" ankaŭ ne konfirmeblas en la cebua kaj tagaloga vikipedioj (la esperantan adverbon "tagale" por la tagaloga la homo samtempe inventis). Kvin spertaj esperantistoj poste redaktis kaj ne rimarkis la bone kaŝitan vandalecon. Mi ni plendas, ankaŭ mi probable ne rimarkintus. Sed mi alvokas pri pli da atento nun, kiam estas averto pri tiu vandalo kiu fuŝas aliel ol nia konata finna forbarito, kies specifajn redaktojn ĉiu facile rekonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:18, 3 jun. 2025 (UTC) :Mi cetere ĵus skanis kaj ekrane pligrandigis la esperantan mapon (#22) pri la Filipinoj el la "Poŝatlaso" de 1971. Bedaŭrinde tie estas malmultaj esperantigoj, plej multaj estas nacilingve, do filipine/tagaloge notitaj. Sed por tiuj urboj, insuloj kaj kaboj, kiuj ricevis esperantan vorton en la "Poŝatlaso" de 1971, estas bone noti la referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == 176.59.164.46 == Ruslingva anonimulo, aldoninta sensencajn frazojn al [[Biblio-Globus]]. Blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:09, 26 jun. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|176.59.164.46}} 1 redakto je 22 jun. 2025 :::Kvankam estis nur unu redakto, mi forbaris la konton je 21:46, 9 sep. 2025 por daŭro de 6 monatojm por ke ene eblaj novaj mispaŝoj oni tuj vidi la eksan forbaron en la konto mem... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == 78.154.163.85 == Anonimulo, ekde majo 2025 inundinta la projekton per fuŝaj maŝintradukaĵoj de la anglalingvaj fontoj, plenaj je konspirteorioj, fantazioj kaj politika propagando. Regula forsarkado de tiuj rubaĵoj estas tre teda kaj temporaba afero. Ni protektu la '''enciklopedion''' kontraŭ fanatikuloj, ksenofoboj kaj vandaloj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:08, 17 jul. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|78.154.163.85}} sume 50 redaktoj je 13-14 jul. 2025, '''ekzemple''' ::* paĝo [[historio de Rusio]] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Historio_de_Rusio&diff=prev&oldid=9145053 vandalita, ŝajne en la baŝkira, ĉiukaze ne universale komprebla lingvo, en fuŝaj referencoj] ::*>> krome je 07:21, 14 jul. 2025 la homo la saman paĝon ampleksigis per amasa esperantlingva akuza listigo de rusaj ŝtataj militkrimoj en Ukrainio inter 2014 kaj 2024, per detalega listigo kiu estis la kvaroblo de la tuta alineo pri la 19-a jarcento. Necesus individue kontroli la asertojn kaj ekipi eventuale pridubeblajn akuzojn per eksteraj referencoj, sed ĉiukaze la eksterproporcia kvanto de teksto montras ke iu ĉi tie misuzis ĝeneralan paĝon por sia demagogio. Por tiu temo la paĝo [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] estus pli taŭga loko, tie praktike estas nur informoj pri mortigoj kaj detruoj de 2022, kvankam la milito en 2023 ĝis 2025 senŝanĝe pluardis. Sed la resuma paĝo [[historio de Rusio]] taŭags nur por ekstreme koncizigita resumo de eble 300 literoj, kaj por aldono de pli detala teksto. Sed tio ankaŭ eksplodigos la paĝon "[[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]]", oni ankaŭ povas fari novajn paĝojn "Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio en 2023" ..."en 2024", ..."en 2025". ::*>>Aliaj novkreoj kiel [[la Donanto (filmo)]] (nun ricevis avertan ŝablonon {{ŝ|polurinda}})kaj [[Verda Elefanto (film)]] estas simple nur bizaraj, strangaj ĝis strangegaj esperantaj tekstoj, pri kiuj ankoraŭ ne klaras ĉu haveblos iu volontulo kiu pretus investi horojn por savi la tekstojn. Sume mi nun supraĵe legis pli-malpli la duan duonon de la kontribuoj, inter tiuj pli-malpli 25 redaktoj estis 1 vandalaĵo kaj 1 kazo de politika propagando metita en maltaŭgan artikolon, kaj la resto estis bizaraj ĝis kompreneblaj esperantlingvaj kontribuoj. Sed ŝajnas ke la redaktado jam finiĝis je la 14-a de julio, kaj ŝajne ĝis nun ne estas alinoma anonima konto kiu daŭrigus la parte tute maltaŭgan parte dubinde utilan kontribuadon. Mi tial proponas "nur" forbaron de unu monato, kiu probable ne ĝenos la homon, ĉar tiu ĉiukaze ŝajne perdis la intereson pri la bizara redaktado, Sed se foje ekestos ankoraŭ redakto sub tiu IP-adreso, tuj eblas vidi ke ĝi jam foje estis forbarita, kaj povas rapide retrovi la malnovan kazon. ĈIUKAZE necesos ankaŭ havi la konton sub observado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 9 sep. 2025 (UTC) == ~2025-50449-5 == La sola kontribuo ĝis nun estas vandalado de Vikipedio:Artikolo de la Monato per duone kompreneblaj pornaĵoj en la hispana. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 2 sep. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|~2025-50449-5}} 1 redakto je 2 sep. 2025 :::{{re|Arbarulo|RG72}} Nur nun mi vidis viajn lastajn tri notojn. Ĉiuj scias ke ni por niaj preskaŭ 400 000 artikolaj paĝoj kaj aldonaj multaj diskutpaĝoj havas nur 10 administrantojn, el kiuj neniel ĉiuj konstante aktivas, kaj ankaŭ mi ne sidas antaŭ la komputilo, nur gapante tiun aŭ iun alian teknikan paĝon ĉu tie aperas novaj notoj. Tiel eĉ se mi mem supre aldonas noton mi ne nepre rigardas ankaŭ tute malsupre. Mi petas, aŭ kontrolu tagon post kiam vi metis noton ĉu ĝi jam traktiĝas kaj se ne, rekte alskribu min (aŭ alian tiam aktivan administranton) ke tiu forpurigas la problemon, aŭ se vi eble post tago eble ne havas tempon por vikipedio, atentigi min tuj - en mia persona diskutpaĝo, aŭ pli simple per ŝablono {{ŝ|re}}, kiel mi ĵus atentigas vin du. Superfluaj atendadoj povas havi katastrofajn sekvojn, ĉar ene de semajno vigla vandalo povas fuŝi centojn da paĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 9 sep. 2025 (UTC) Mi komprenas ke ĉiuj malmultaj administrantoj estas okupitaj kaj foje ĝojas ke mi ne plu sentas devon ĉiutage kontroli farendaĵojn en Vikipedio kiel administranto. Foje eĉ fanatikuloj kaj iliaj kontraŭregulaj fiagoj tamen faras bonajn aferojn — malbonajn por la enciklopedio, sed bonajn por enciklopedianoj)) Do mi klopodos atentigi vin kiel vi petis. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:17, 10 sep. 2025 (UTC) Mi provos memori kaj sekvi tiun konsilon. Mi ne sciis, ĉu vi sentas atentigon kiel ĝenan interrompon de viaj aliaj laboroj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:01, 10 sep. 2025 (UTC) ==~2025-35316-70 == {{re|ThomasPusch}} Anonima uzanto ~2025-35316-70 vandale kreis [[Vikipedio:Eo.wiki]]. La sola teksto estas en misliterumita hispana lingvo, "Tuj fariĝonta surprizo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:11, 21 nov. 2025 (UTC) :{{re|Arbarulo}} {{farita}} Dankon pro la atentigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 21 nov. 2025 (UTC) ==Claudio Pistilli== Mi bedaŭregas konstati problemon pri granda kontribuanto, sed [[Uzanto:Claudio Pistilli]] alŝutis amasegon da bildoj kun falsaj deklaroj pri kopirajto, tre verŝajne ankaŭ enhave misajn bildojn pri kemio. Mi klarigis pli detale ĉe [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj]]. Se iu ĉi tie spertas pri kemio, via helpo bezoniĝas por taksi la kemiajn bildojn. Ĝis kiom mi komprenas, la tekstaj kontribuoj de Claudio ŝajnas akceptindaj - nur la redaktoj koncerne bildojn estas problemaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:28, 30 jan. 2026 (UTC) :Mi diris ke la tekstaj kontribuoj de Claudio estas akceptindaj. Ve, tro frue. Li skribas tute senreferencajn artikolojn pri gotaj reĝoj, ankaŭ kun mezgrandaj viki-stilaj problemoj (artikoltemoj en grandigitaj literoj krom la kutima dikigo, nudaj eksteraj ligiloj sen referenca formato). Krome provas deturni kritikojn per troĝentilaj respondoj, sed neniel ŝanĝas sian probleman agadon: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AClaudio_Pistilli&diff=9331574&oldid=9330647]. En vikipedio honestaj malsamopiniecoj povas esti utilaj, mensogoj ne povas. ==~2026-15525-24== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-15525-24}} vandalis artikolan diskutpaĝon aldonante sensencaĵon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:36, 12 mar. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Dankon pro la rimarko kaj rimarkigo. La homo, kiu redaktis el Usono, "nur" vandalis unu paĝon, [[Diskuto:Helico (apartigilo)]], tial mi ne scias ĉu li aŭ ŝi havas sisteman intencon fuŝigi, sed klare temis pri fuŝo. Sekve mi "nur" forbaris ĝin por daŭro de unu monato. Se li revenos, kaj dua, tria redakto estos same sensencaj kiel la unua, ni povas ankaŭ konsideri pli longan forbaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:49, 12 mar. 2026 (UTC) ==~2026-16308-13== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-16308-13}} vandalis kaj/aŭ fuŝreklamis en [[IOS]], [[IFono]], [[Apple]], [[Apple I]], [[Apple II]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:48, 15 mar. 2026 (UTC) :Spamo de anonimulo. Eble estus pli efektive enmeti la du Jutubo-kanalojn al [[MediaWiki:Spam-blacklist|tiu paĝo]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:15, 15 mar. 2026 (UTC) :{{farite}}: forbarite ankaŭ ĉi tie "nur" dum unu monato, ĉar dubindas ĉu la homo estos tiom obstina reveni post pli ol unu monato, kaj se jes ŝi aŭ li povus ankaŭ reveni per alia IP_adreso. Ĉiukaze la dubinda vandala jutub-kanalo estis https://youtube.com/@thaihoangofficial-q1s. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:35, 15 mar. 2026 (UTC) ==[[Gazaa genocido]]== Saluton. Vikipediisto kun nomo en arabaj literoj metis tiun artikolon. Ĝis tiam normale, sed poste startigis redaktobatalon miskomprenante la plibonigajn modifojn kiujn faris aliaj vikipediistoj. Mi blokis ĝin dum tri tagoj, kaj li plendas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:55, 28 mar. 2026 (UTC) :Post du semajnoj li ne revenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:07, 13 apr. 2026 (UTC) ::Temis pri la konto {{uzanto2|جودت}} - nur por rekontrolo ke li vere ne revenis... Li en la esperanta branĉo nur umis de la 26-a ĝis 29-a de marto, sed en aliaj branĉoj daŭrigis misfarojn tiel ke en julio la konto estis tutmonde blokita sen tempo de eksvalidiĝo. Kialo: Misuzo en transvikioj kaj fuŝa uzo de nekontrolita transvikia maŝintradukado (''This user is globally blocked with no expiration time. Reason: Cross-wiki abuse, unsupervised crosswiki machine translation abuse''). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:58, 5 okt. 2026 (UTC) ==Uzanto:Zeaplpm== {{re|ThomasPusch}} Jen nova vandalo metis kontraŭjudajn insultojn ĉe [[Elektroniko]] kaj [[Diskuto:L. L. Zamenhof]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:40, 19 maj. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Efektive. Bone ke mi ĵus realvenis al la komputilo kaj tuj povis vidi vian noton. La konto jam estas forbarita porĉiame, kaj la ofendojn mi en sekva paŝo ankaŭ malvidigos: Faŝismaj ofendoj entute ne havu scenejon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:57, 19 maj. 2026 (UTC) ==Pli pri Claudio Pistilli== Krome li mensogas pri siaj tradukfontoj: *[[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]] *[[Diskuto:Mamerko de Katanio]] *[[Diskuto:Sozistrato de Sirakuzo]] Foje ili eĉ estas tradukoj de ''[[Grokipedia]]''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:21, 25 maj. 2026 (UTC) :Kaj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Histieo_de_Mileto&diff=prev&oldid=9383979 forigas avertoŝablonojn] ne solvinte la problemon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:50, 26 maj. 2026 (UTC) ::Plu pri tiu temo en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:20, 5 okt. 2026 (UTC) :::Por kontrolo ke nun ĉio enordas pri :::* [[Apolokrato de Sirakuzo]] {{farite}} 20:47, 1 okt. 2026 (UTC) :::* [[Histieo de Mileto]], :::* [[Mamerko de Katanio]], :::* [[Sozistrato de Sirakuzo]] ==[[Uzanto:Its time to hurt all jews badly|Perfortparola uzanto]]== {{re|ThomasPusch}} Uzantnomo minacas judojn en la angla, redaktoj ofendas aliajn grupojn en la angla (malfaritaj sed ankoraŭ ne kaŝitaj).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:20, 11 sep. 2026 (UTC) :Dankon pro la atentigo pri {{uzanto2|Its time to hurt all jews badly}}. Mi okupiĝos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:03, 12 sep. 2026 (UTC) :Mi fine eĉ malvidigis la forigojn, ĉar en ili ripetiĝis la anglalingva ofendaĉa salutnomo. Nun ĉio estas pura denove. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:42, 12 sep. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Were'spablo?]]== Ŝerce vandalis ĉe [[Elon Musk]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:24, 8 okt. 2026 (UTC) 3dgjzk3922ouvkkv6s6epp8hsrxvge7 9495114 9495105 2026-10-18T09:50:14Z ThomasPusch 1869 /* Uzanto:Were'spablo? */ 9495114 wikitext text/x-wiki {{Mallongigo|VP:PU|VP:PROBLEMAJ}} {{/Enkonduko}} == Jen kelkaj ĝenemaj uzantoj kaj IPuloj == Saluton. Jam ekde sufiĉe da tempo ĝenas nian vikipedion sufiĉe altruda, pli malpli malserioza, supozeble psike malstabila IPulo, kiu verŝajne foje redaktis sub unu el la jenaj "nomoj" aŭ almenaŭ ie alsalutis sub tia nomo * {{uzanto2|Nenoniel}} * {{uzanto2|Uusikonto}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} Bedaŭrinde temas pri kelkaj IP-blokoj, kiuj komenciĝas jene: "46.132.", "86.114.", "86.115.", "93.106.", "109.240.", "176.72.". Ĉu eble iu havas proponon, kiel ni povus forpeli la ulon? - Antaŭ kelkaj tagoj mi eĉ kreis misuzan filtrilon, kiu eĉ jam malhelpis du redaktojn pri "kalvulo"j. Foje jam estis diversaj diskutoj en [[VP:DA]]. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:02, 8 apr. 2022 (UTC) :La IPulo {{uzanto2|109.240.9.91}} eĉ estis kaptita de la misuza filtrilo 5 kontraŭ "kalvulo", kiu fakte malhelpis al la uzanto aldoni frazon pri kalvulo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:43, 8 apr. 2022 (UTC) ::Intertempe plia gantopupo {{uzanto2|Liukas piha}} kreis artikolojn, kies forigon mi jam proponis sur [[VP:FA]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:48, 9 apr. 2022 (UTC) :::La menciita "novulo" eĉ provis aldoni ion pri "kalvulo", kiel mi ĵus povis vidi en protokolo de la misuza filtrilo 5, kaj tiel pruvis fakte, ke li estas gantopupo. Mi tial proponas forbaron. Ĉu bone? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:25, 11 apr. 2022 (UTC) ::::La menciita gantopupa uzanto {{uzanto2|Liukas piha}} intertempe eĉ estis forbarita tutvikie. Ĉu mi tuj traktu la iel rilatan [[VP:FA#Markus Rautio, Tommi Kinnunen, Veikko Törmänen, Eeva Joenpelto|proponon je forigo]]? Sed kion ni faru pri la ŝanĝiĝemaj IPuloj, kies skemon mi menciis jam la 8-an de aprilo 2022? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:46, 13 apr. 2022 (UTC) Jen denove redaktoj de IPuloj el Finnlando, supozeble elsalutinta gantopupo. Temas pri * {{uzanto2|109.240.111.98}} kies redaktoj plejparte estis malfaritaj kaj kreo estis amase forigitaj. Krome mi forbaris lin por tri tagoj. * {{uzanto2| 86.115.75.210}} same. Ĉu iu eble havas proponon kiel ni povus finfine forpeli lin por pli longa tempo? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:24, 28 apr. 2022 (UTC) Kial malbonigas Vikipedion, ke estas en Vikipedio rakontita pri kalveco? [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.251.162|86.114.251.162]] 01:38, 10 jun. 2022 (UTC) :Hodiaŭ nova gantopupo aperis, nome {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}. Pro la signifo "La sola celo de la reguloj de Vikipedio estas malobservi ilin" mi proponas porĉiaman forbaron inklude de la ceteraj gantopupoj kaj la rilataj IParoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:13, 27 jun. 2022 (UTC) ::Ĵus aperis nova gantopupo, nome {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}}. Laŭ la gugla tradukilo la uzantonomo signifas "Estas mojose fari petolojn". Ĉar tio sekvas la kutiman skemon, mi proponas la kutiman traktadon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:33, 18 aŭg. 2022 (UTC) :::Ŝajnas al mi, ke la ulo emas daŭrigi sian petoladon kreinte la uzanton {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. La uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "Uzanto naskita en 1989, kiu malatentas la regulojn de Vikipedio". Do, ni devus trakti tion kiel antaŭe menciita. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:20, 20 aŭg. 2022 (UTC) ::::Mi opinias, ke ne valoras ĉi tie demandi, kion fari. Se aperas evidentaj agoj de la forbarito Nenoniel (ĉu pri kalvuloj, ĉu pri alio) vi kiel administranto malfaru la agojn kaj tuj forbaru la uzanton aŭ ties ip-numeron (vastagame) aŭ faru ke neregistritoj aŭ freŝaj novuloj ne povu redakti la koncernan artikolon- La forbaroj validu por longa tempo. Laŭ mi jam sufiĉas iometo da suspekto por fari tion. Tiel oni sukcesis en la Finna Vikipedio iom post iom bridi lin. Kiam ĉi-jare estis vaste blokitaj liaj ip-numeraroj en la Esperanta Vikipedio, li silentis kelkan tempon kaj provis ekaktivi en la Sveda, Germana kaj Angla Vikipedioj (en ĉiu li trafis, sekzemple, ties artikolon pri Juice Leskinen). kiuj sufiĉe severe traktis liajn provojn. Kiel ĉiuj ruzaj vandaloj, li ofte faras sensignifajn aŭ (kvazaŭ)utilajn ŝanĝojn aŭ eĉ kreas ne malbonajn artikol(ĝerm)ojn. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:36, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris la tri gantopupojn {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}, {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} kaj {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:44, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris gantopupon {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:27, 10 okt. 2022 (UTC) : Ĉiuj estas forbaritaj {{farita}} == Tutvike forbarita uzanto, gantopupo de "Nenoniel" == Saluton. Mi ĵus rimarkis, ke oni eĉ tutvikie forbaris {{uzanto2|Liukas piha}}. Mi proponas, ke ni forigu ĉiujn de li kreitajn artikolojn kaj kategoriojn. Ĉu bone? - Se dum la sekvontaj tagoj neniu kontraŭas mian proponon, mi plenumos ĝin. Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:35, 12 apr. 2022 (UTC) :{{farite}} Ĉar neniu ion ajn komentis nek kontraŭis mian proponon, mi ĵus plenumis ĝin, precipe ĉar ja ekzistas propono je forigo en [[VP:FA]]. Sed kiel ni evitu reaperon de la ulo? - Ĉu iu havas ideon? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:07, 16 apr. 2022 (UTC) Jen nova gantopupo de "Nenoniel", nome {{uzanto2|Jaakkoil}} ĵus kaptita de la misuza filtrilo 5. Do, li denove provis demandi alian uzanton pri kalvulo. Sed bonŝance la filtrilo malhelpis al li konservi la mesaĝon. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:36, 29 maj. 2022 (UTC) :Simple forbari lin estas la solvo. Ke li redaktis la artikolon pri [[Juice Leskinen]] realdonante ties kalvulecon, estas por mi sufiĉa pruvo pri la identeco de Nenoniel kaj Jaakkoil. Nenoniel estis forbarita ĝis la ĉi-jara Oktobro. Same forbarendas [[Uzanto:Wikipedian säännöt_on_tehty_rikottaviksi]] kaj eble aliaj. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 14:07, 2 jun. 2022 (UTC) ::Saluton, {{re|Surfo}}. Nia loka, do [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo/block&page=Uzanto:Nenoniel ĉivikipedia protokolo] montras nur, ke Neniel estas forbarita ĝis oktobro 2022. Sed mi ĵus vidis iel, ke li estas eĉ tutvikie forbarita. Ĉu mi eble esploru la daŭron de la tutvikia forbaro? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:20, 10 jun. 2022 (UTC) ::(+) Mi ĵus vidis en la SUL-listo de {{uzanto2|Jaakkoil}}, ke li estas jam forbarita por ĉiam en la finna Vikipedio. Pro la ovumado pri kalvuloj kaj aliaj malseriozaj aferoj mi proponas fari same. Ĉu bone? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:59, 10 jun. 2022 (UTC) :::Mi ĵus forbaris {{uzanto2|Jaakkoil}} por ses monatoj, ĉar li denove provis altrudi sian neenciklopediecan rubon pri kalveco kaj kalvuloj. En kazo de nova gantopupo kaj sama aktiveco mi proponas forbari la uzantojn por ĉiam, kiel jam faris aliaj vikipedioj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:11, 27 jun. 2022 (UTC) ::::Estas globale forbarita {{farita}} === "LTA pakkoruotsi" + kalvuloj === * {{uzanto2|Surfo on kalju}} loke forbarita * {{uzanto2|Jyväskyläana kalvigxanta esperantisto}} loke forbarita * {{uzanto2|Weirdy89}} loke forbarita * {{uzanto2|Nenoniel}} globale forbarita * {{uzanto2|Liukas piha}} globale forbarita * {{uzanto2|Jaakkolei}} globale forbarita * {{uzanto2|Kummallinen tyyppi}} globale forbarita * {{uzanto2|Uusikonto}} loke forbarita * {{uzanto2|Kalvulo}} loke forbarita * {{uzanto2|J. Leinonen}} loke forbarita * {{uzanto2|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} loke forbarita * {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} loke forbarita * {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}} loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por ĉiam, * [[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.103.191]] loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por unu jaro, forbaro en jaulio 2023 plilongigita je 3 jaroj per ThomasPusch, * {{uzanto2|Jaakkoil}} loke forbarita en junio 2022 por duonjaro, en januaro 2023 por ĉiam, nun globale forbarita * {{uzanto2|Outo suomalaisukko}} globale forbarita * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä erektoituu}} loke forbarita kaj globale forbarita (je nekutima maniero) * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä kovettuu}} globale forbarita (je nekutima maniero) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.3.123]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 6-an de decembro * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16]]) multaj redaktoj ekde 2022-12-24, sed mi nur trovis subjektivajn redaktojn, nenion kio estus vandalaĵo. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.199.126]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.0.0/16]]) 2023-01-14 Moldur forigis la anonimajn redaktojn en [[Svedlingvaj finnlandanoj]], kiujn li juĝas neadekvataj: ip-adreso forbarita je 2023-01-23 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.203.157]] eowikt svwikt. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.235.148]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.243.252]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.245.114]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.247.245]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.75.182]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de januaro 2023 ** ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.0.0/16]]) loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro plus restarigo de antaŭe forigita persona paĝo la 14-an de januaro (jam estis forbarita unu monaton en en aprilo-majo 2022) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.107.127]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.131.204]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 2-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.135.235]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.167.234]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 28-an de oktobro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.19.205]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 3-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.35.187]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 29-an de oktobro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.69.158]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.160.244]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.162.212]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.230]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72]] loke forbarita: 2023 01 21: Ĉi tie en multaj paĝoj vandalis en 2010, estis unutage forbarita, sed en aliaj anonimaj kontoj plue miskondutis, tial la forbaro estu daŭra. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.224.216]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/217.140.204.247]] eowikt * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F]] loke forbarita * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:688:AD22:119D:7BBD:A026:838A]] loke forbarita. Estis kelkaj redaktoj, almenaŭ la 2-an de decembro 2022 la anonimulo vandale stultumis en la paĝo [[Risto Ahti]]. Aldone al ĉiuj aliaj mispaŝoj en aliaj kontoj tio sufiĉas por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :: Pruvoj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Taylor_49&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Deviga_instruo_de_sveda_lingvo_en_Finnlando&action=history] :: [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:47, 3 dec. 2022 (UTC) ::: Ĉasado daŭras ĉe aliaj vikioj [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&action=history eowikt] kaj [https://sv.wiktionary.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:Taylor_49&action=history svwikt]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 5 jan. 2023 (UTC) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.61.224]] unuafoje je 2023-02-04, kvar aldonoj tiutage malfaritaj, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023.< [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:24, 4 feb. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Haistakaa!}} redaktoj lastfoje en 2014, nenio riproĉinda, tamen restis sub kontrolo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 4 feb. 2023, [[:en:wikt:haistaa|problemhava uzantonomo]], forbarita el du vikioj, forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * La sama persono nun revenis kun nova uzantnomo [[Specialaĵo:Kontribuoj/Morsgrisar är vi allihopa]] (linio el sveda infankanto kiu signifas proksimume "ni ĉiuj estas panjoporketoj / dorlotitaj infanoj") kaj provas restarigi forprenitaĵojn. Ankoraŭ nenio evidente kontraŭregula - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] 5 feb. 2023, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] * {{uzanto2|Morsgrisar är vi allihopa}} * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Räven raskar över isen}} 25 redaktoj ĉe vikivortaro, apenaŭ io riproĉinda [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=pakko&diff=prev&oldid=1170723 pakko] * {{uzanto2|Tuskan parahdus}} preskaŭ 1'000 redaktoj, specialaj vulgaraĵoj, forbarita el finna vikipedio kaj vikivortaro, globale forbarita + loke forbarita ekde la 2-a de majo 2023 * {{uzanto2|Ongelmallinen käyttäjä}} specialaj vulgaraĵoj, globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uimalampi}} globale forbarita * {{uzanto2|Kyrpää äkkiä ja perseeseen}} vulgara uzantonomo, sed ĝis nun nur unu redakto senkulpa, kvankam ne speciale utila, de la 13-a de majo 2023, globale forbarita * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uusi nimimerkki}} rasismaj vulgaraĵoj + provokaĵoj sur la uzantopaĝo 2023-6-3, forbarita de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 2023-6-4, nun ankaŭ globale forbarita * {{uzanto2|Taas uusi käyttäjä}} "denove nova uzanto" forbarita loke en la finna 2023-6-6 kaj sveda branĉoj 2023-6-7, globale 2023-6-11 * {{uzanto2|Strangulo89}} kreita 2023-06-25, forbarita el sveda vikipedio kaj sekve globale forbarita 2023-06-26 * {{uzanto2|Jaakko Iisakki Leinonen}} komencis per teksto "[[bazlernejo en Finnlando]]" kaj perdo de Karelio, forbarita en 3 vikioj - kreita je 2023-07-09, en 2023-07-13 aldonis idiotan vulgaran subtitolon ''Neekerin jättikyrpä erektoituu'' (La giganta koko/kaco de la Nigrulo ricevas erektiĝon) al sia prezentopaĝo (poste senspure forigita). Admono ke se la vulgaraĵo ne tuj malaperiĝas, plej laste post 12 horoj sekvos forbaro: malaperigita. Je 2023-07-15 sekvis loka forbaro, formale pro [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Yrj%C3%B6&diff=prev&oldid=8214834 la jena vandalado], sed estas multaj pliaj kazoj troveblaj inter la kontribuoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:23, 15 jul. 2023 (UTC) loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Työnnä kulli perseeseen HETI}} vulgara uzantonomo, [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Ty%C3%B6nn%C3%A4_kulli_perseeseen_HETI&oldid=8193441 ligo], loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Sekametsänkävijä}} kreita 2023-07-15, unua ago 19:43 h en eo.wiki kaj globale forbarita post malpli ol 24 horoj, je 2023-07-16 14:01 h. * {{uzanto2|93.106.14.86}} aktiva ekde 2023-07-16, nua ago en eo.wiki je 15:44 h. [ [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.14.0/24|kontribuoj2]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.0.0/16|kontribuoj3]] ] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Necesejo&diff=prev&oldid=8217406 jen]: 18.57 h Admono al li: enciklopedio ne estas por sengustaj ŝercoj. 01:13 h 2-a admono: Ankaŭ [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8217401 tiu redakto] estis plena sensencaĵo. Duonhoron poste Tria admono: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8217373 ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al finna maljunulo, kiu tekste montratas kun foto, do ĉiu povas vidi kiel aspektas la nazo, la barbo, la haroj ktp.] La mencio de kalveco, jam multegajn fojojn aldonata, kontraŭ protestoj de aliaj uzantoj, kiuj plene ignoriĝis kaj parte estis la kaŭzo de forbaro de uzantokontoj por ĉiam, jam estis multfoje. Tiom obsede ĉiam reveni al sama infaneca stultumado signas psikan nekapablon kunlabori kun aliaj. Ankoraŭ unu admono kaj li estos barita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16 jul. 2023 -- Lasta admono estas, simple hazarde nur nun trovita, sed la sinsekvo de trovoj tute ne rilatas: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8217370 ankaŭ tie ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al alia finna maljunulo] - Ne eblos diri ke li ne sciis pri tio ke ne eblas kaŝ-enigi tian frazon en tekstojn kiu evidente amuzas la kulpulon kaj nervas ĉiujn aliajn uzantojn. Do forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:04, 17 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|217.140.207.97}} forbarita en oktobro 2022 por daŭro de 1 jaro per Tlustulimu, plilongigita al daŭro de ankoraŭ 3 jaroj, por ke ĉiuj IP-kontoj havu saman forbarodaŭron, je 17 jul. 2023 per ThomasPusch ==== <font color=green>Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, en bloko por tri jaroj:</font> ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.13.133]], 6 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.21.225]], 13 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.33.61]], 2 jun. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.34.83]], 23 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.36.127]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.82]], 19 nov. 2021 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.94]], 18 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.71]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.96]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.100.79]], 24 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.94]], 8 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.229.250]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.234]], 12 maj. 2023 ==== Restis sub kontrolo same kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, kontrolite neniu malbonaĵo tie, sed sendube sama gantopupo ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.51.157]], 4 maj. 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.6.80]], 30 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.145.68]], 26 nov. 2021 :: {{farite}} ĉiuj forbaritaj loke, multaj ankaŭ globale 2023-07-17 * {{uzanto2|176.72.33.32}} 2023-07-18 -- 5 redaktoj, malfarataj pro redaktaj konsideroj, nenio malbona, sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.32.65}} 2023-07-18 angla vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|217.140.207.97}} 2023-07-18 angla vikipedio -- 3-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|93.106.5.93}} 2023-07-19 angla vikipedio -- 1-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 sveda vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.36.56}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.229.106}} 2023-07-19 esperanta vikipedio - tiutage ŝajne nur pozitivaj redaktoj, poste nenio, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.231.103}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8235795 vulgaraĵo] 2023-07-30 unua kaj lasta admono - samtage provita ankaŭ de alia anonima konto] tial trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj 2023-07-31 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|213.28.231.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gubben_Noak&diff=prev&oldid=8235714 vulgaraĵo pylly = pugo] 2023-07-27, malfarita samtage -- [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8235507&oldid=8232068 vulgaraĵo] 2023-07-26, malfarita samtage 2023-07-30 unua kaj lasta admono, kunblokita en 07-31 pro la evidente de sama homo faritaj misredaktoj de 213.28.231.103 kaj 176.72.32.76 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.32.76}} ankaŭ tie vulgaraĵo pri la drinkkanto [[Gubben Noak]], mem malfarita post minuto je 2023 07 30, sed tamen, kaj tuj dua [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8243056 vulgaraĵo pri apartigilo de la persona nomo "Pentti"], ĵus provita ankaŭ de alia anonima konto, tial admono pri la unua miso ne ĝustatempis: blokita trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Jyväskylän mies}} kreita komence de 1 aŭg. 2023‎ (UTC) :Necesis tuj aldoni pri unu de plej unuaj redaktoj, en [[Laukaa]]: Estas iom infanece ĉe iu homo kiu ne estas gejo aparte aldoni inter krampoj "(ne gejo)". Se oni farus tion ĉe ĉiuj menciitaj homoj, kaj ĉe ĉiuj mencius ĉion kio ili '''ne''' estas, la enciklopedio tute rubiĝus, kaj ankaŭ la unufoja aldono sensenca jam estas malgranda rubo. Mi tial tuj devas admoni vin neniam fari ion tian sensencaĵon kiu kompreneble forturnas la atenton de homo kaj libro pri lagoj al la temo pri "gejeco", ĉar ankaŭ legante "ne gejo" la atenton kaptas la vorto "gejo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:33, 1 aŭg. 2023 (UTC), per voĉdono: sendube sama gantopupo, ĉiama forbaro :: La ulo obsedas pri interalie [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] kiel evidentiĝas el multaj vulgaraj kaj insultaj redaktoj [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=8243056&oldid=8243055 ekzemplo]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:45, 1 aŭg. 2023 (UTC) :::Forbarita porĉiam [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 2 aug. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Humoristi89}} e-lingva konto ne registrita, ne eblas vidi kontribuojn aŭ forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) * [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:46.132.19.219&action=history du IP-adresoj samtempe] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Rumpa&action=history vulgaraĵoj en la sveda vikipedio, pruvo ke Humoristi89 = Nenoniel] *: Temas pri {{uzanto2|46.132.19.219}} kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} *:Menciiĝis ankoraŭ tekstoj [[Jakob Stenius senior]] kaj [[Jakob Stenius junior]], forigitaj de kani, ambaŭ de 46.132.19.219 kaj enhave konfuzaj. {{uzanto2|46.132.19.219}} laŭ mi estas Nenoniel, forbarita por jaro, kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} esperantlingve ĝis nun tute nenion faris, tio ne sufiĉus por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) ==== Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") ==== * {{uzanto2|176.72.32.58}} kreita je 2023-03-23, 12:30 UTC, forigita 13:50 UTC:trijara forbaro --TP * {{uzanto2|176.72.73.26}} kreita je 2023-08-05 16:09, trovita de mi kaj tuj forigita nur la 2023-08-06 16:54, post pli ol 24 horoj, ĉar principe mi jam estas en vikipaŭzo de somera ferio kaj nur hazarde sukcesis ankoraŭfoje ensaluti. Dum tiu tago la konata kolego jam sukcesis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fritz_Haber&diff=prev&oldid=8254621 vandali]. Do forbarita, ĉar temas pri anonima IP-adreso, kiu teorie iam estonte ankaŭ uzeblos de alia uzanto, nur dum tri jaroj. Multajn ekverkaĵojn mi komplete forigis, ili listiĝas nur en la protokolo de forigitaj tekstoj. {{re|LiMr|Tlustulimu|RG72|Kani|Moldur}} Dum mi estas for, mi petas vin aparte atente sekvi la dedukton de eblaj problemaj uzantoj - ĉar, ju pli rapide oni trovas ilin, des malpli da rubo estas por forigi poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 6 aŭg. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Työnnä jorma perseeseen HETI}} kreita je 2023-08-06, faris nur unu redakteton, 10 minutojn post kiam la ĵus forbarita anonimulo 176.72.73.26 kreis ĝin, sed la finnlingva uzantonomo mem ("Ŝovu Jormon en la pugon TUJ") estas vulgara kaj sensence provoka. Tiuj du observoj sufiĉas al mi havi sufiĉan suspekton ke temas pri la sama finna provokanto kiu ankaŭ kreis la anoniman konton 176.72.73.26. Do forbarita, kaj ĉar kun salutonomo, por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 6 aŭg. 2023 (UTC) globale forbarita * {{uzanto2|176.72.32.111}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8258030&oldid=6481603 pruvo per kalvuloj] *: Mi klopodos, kara, sed mi mem estas superŝarĝita nun je diversaj taskoj laboraj kaj familiaj. Sed mi klopodos. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:42, 7 aŭg. 2023 (UTC) *::forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.69.176}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8258353 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.80.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8260266&oldid=8258042 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por 3 jaroj en aŭgusto 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.89.97}} *: Forta suspekto ke estas la forbarito, kaj idiotaĵoj kiel aldono de [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=SF&diff=prev&oldid=8261184 finn/svedlingvaĵo sepalus falskaa] al paĝo [[SF]] - la nacilingvaĵo "sepalus" havas la signifon pantalona malfermilo (Q494640) kaj aldoni finn/svedlingvan vorton "falsa pantalona malfermilo" absolute nenion aldonas al esperanta listo pri [[SF]]: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.96.1}} *: Iuj sencaj aldonoj, kaj idiota stultumado pri la temo "necesejo". Forta suspekto ke estas la forbarito: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.0.0/16}} forbarita por jaro en septembro 2023 (jam en forbaro de aprilo 2022 klaris ke la konto apartenis al "la problema Nenoniel") [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * Atentu, jen nova gantopupo: {{uzanto2|213.28.230.122}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:06, 11 aŭg. 2023 (UTC) *: Eble jes. Mi proponas atendi kun forbaro ĝis la fakto estos pruvita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:21, 7 sep. 2023 (UTC) *::Mi havas fortan suspekton ke temas pri la forbarito. Plej eta aldona suspekto sufiĉu por forbaro de jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.165.206}} *:Eble jen nova gantopupo de la sama uzanto? - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:30, 7 sep. 2023 (UTC) *:kaj same {{uzanto2|193.210.166.123}} (nur unu redakto en majo 2023) *::Supozeble estas la forbarito, sed kun nur po unu redakto la pruvo ankoraŭ ne 100procentas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) *:::Denove iu anonima uzanto same obsede fasciniĝas pri la temo kalveco samkiel tion faris la malnova uzanto, pro diversaj misfaroj longtempe forbarita el vikipedio, kaj same estu ĉiuj anonimaj kontoj, kiam ili montras fasciniĝon pri la samaj specifaj temoj kiel la forbarito. Tio kaj la aliaj kontribuoj de [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.242|46.132.65.242]] sufiĉas por suspekto ke temas pri la forbarito, kaj la anonima konto do forbariĝos kiel ĉiuj antaŭaj. Bedaŭrinde. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 10 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|46.132.65.242}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8331201 kalvuloj] trijara forbaro * {{uzanto2|46.132.65.0/24}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.0.0/16}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|193.210.193.195}} Vulgaraĵoj kaj insultoj [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.193.195 ĉe la vikivortaro] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Protokolo?type=&user=&page=Sahtivaari&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist] forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.72.214}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23, la IP-homo ankoraŭ en novembro 23 kontaktas min nerekte tra alilingvaj diskutpaĝoj, kie ne estas forbaro. TP * {{uzanto2|176.72.99.74}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.66.255}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|Fia ulo}} forbarita por tri jaroj je 2023-09-26: ĉiuj tri paĝoj, kiuj sukcesis redaktiĝi en la du horoj ekde kiam oni rimarkis lin, estas kontrolitaj TP (neniu nova redakto riprocxinda, tamen pruvite konata forbarito [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8358602&oldid=8353828] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice&diff=prev&oldid=53963601]) * {{uzanto2|193.210.194.104}} forbarita por unu jaro je 2023-10-02 15:40 UTC - la redaktoj faritaj ĝis mi malkovris la novan konton ankoraŭ ne estas kontrolitaj. TP [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:ThomasPusch&diff=prev&oldid=8364862 insulta redakto] * {{uzanto2|213.28.228.235}} mem anoncis sin en diskutpaĝo de administranto, je 2023-11-25, jam 22 redaktoj devas esti malfarataj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.76.56}} konto jam uzita en junio 2023, sed iel forgesiĝis forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:48, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.163.111}} Jen plia anonima konto, kiu skribas pri [[Juice Leskinen]] kaj aliaj finnlandaj temoj. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 2023-12-09 * {{uzanto2|193.210.194.114}} hodiaŭ daŭrigis antaŭajn (mis)agojn. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 3 apr. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.194.120}} kaj {{uzanto2|193.210.204.73}} Jen pliaj anonimaj gantopupoj, kiuj ĵus kreis kelkajn artikolojn, denove rilatantaj al certa nordeŭropa lando. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:28, 17 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}} ŝajnas esti plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:13, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.235}}, nur uzita la 21-an de aprilo, estis plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro, tiam oni ne rimarkis ĝin, sed tamen necesas forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:40, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}}, uzita dum 14 horoj antaŭ mem-anonco en diskutpaĝo de administranto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi reviziis ĉiujn paĝojn, kiujn tuŝis la anonimulo de tiu IP-adreso. Ĉio estas en ordo krom laŭ mi foriginda, malkvalita paĝo [[Markku-liitto]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 31 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.230}}, uzita dum ses horoj la 13-an kaj 14-an de januaro 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.192.244}}, uzita nur iom pli ol horon, la 1-an de marto 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi nur nun rimarkis la demandon, sed jam respondis [[#Protekti artikolojn|sube]] al Moldur. Iuj redaktoj estas valoraj, kvankam kontraŭregule faritaj. Laŭ mi damaĝus forĵeti ĉion, pro principo de puno, ĉar tio malriĉigus niajn paĝojn: sed klare ke se ne forĵeti ĉion, necesas rapide administrante kontroli ĉiujn redaktojn, kaj tio kostas tempon. Mi hodiaŭ matene trovis la novajn tekstojn [[Ilmari Soisalon-Soininen|Soisalon]], [[Pekka Simojoki|Simojoki]] kaj [[Risto Kaskilahti|Kaskilahti]], poluris kaj reviziis ilin: ilin forĵeti pro principo estus domaĝe. Kaj ankaŭ estas aliaj senkulpaj aldonaĵoj, kiel "la urbo situas borde de la lago [[lago|lagonomo]]", kiuj sendube ĝustas, kaj forigi ilin pro principo kaj poste realdoni la frazon per senkrima nefinna esperantista administranto estus malŝparo de tempo. ::Sed la paĝon [[Markku-liitto]] mi opinias malkvalita, ĝin mi proponas forigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:26, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.84}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 3 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.196.231}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 4 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Nuolen klitorista}} jam forbarita en sina hejma finna vikipedio kaj globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:41, 10 nov. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Flintisgubbe}} jam globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * '''!!!''' {{uzanto2|Xyhgf}} Finnlinvga uzanto kun "sensenca" uzantonomo. Tamen mi nuntempe '''malsubtenas''' iun forbaron pro foresto de malbonaj redaktoj, kaj foresto de pruvo ke temus pri "LTA Pakkoruotsi". Vikipedio estas retejo kiun ĉiuj rakjtas redakti, ecx finnlingvuloj. [[:m:Special:CentralAuth/Xyhgf]]. Tamen indus foje rekontroli la aktivecon de ĉi tiu konto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * Tri kontoj: ** {{uzanto2|Urpola}} nova [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] globale forbarita 2026-03-17 post preskaŭ 1'000 kontribuoj ** {{uzanto2|Urpola22}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto ** {{uzanto2|Urpolaakso}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto *: Skemo de redaktado tre forte subtenas eblon ke temas pri "LTA Pakkoruotsi". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:52, 11 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|~2025-28110-65}} kontribuoj de 15 ĝis 24 okt. 2025, suspekto ke povus temi pri la forbarito, sed ĝis nun ne trovita iu kontraŭregula redakto, kaj ne plu uzita ekde 24 okt. 2025. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:33, 31 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} sendube sama ulo, vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en du vikioj * {{uzanto2|~2026-20388-18}} sendube sama ulo * {{uzanto2|Penttihirv}} evidente sama ulo, neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] * {{uzanto2|Näin on näreet}} globale forbarita, loke forbarita en totale 4 vikioj, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=9354531 pruvo]), stranga sed akceptebla nomo ({{l-fi|Näin on näreet}} = Jen kiel estas, "nerdoj"/stranguloj/kulo), forbarita cxi tie 2026-08-31 * {{uzanto2|Yrjöpussi}} (="vomsako") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, redaktoj ne estis * {{uzanto2|Yrjöän}} (="mi vomas") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, ĉiuj uzantonomoj en redaktoj kaŝitaj * {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} globale forbarita, forbarita en unu vikio, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vomado&action=history pruvo]) * {{uzanto2|~2026-50835-38}} * {{uzanto2|Yrjö valuu paidalle}} (="Yrjö gutetas sur sian ĉemizon") * {{uzanto2|Metsän polku}} (="arbara vojo") (forbarita en du vikioj, komence aktiva en esperanta vikivortaro) {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-50835-38}}, la novan gantopupon de "Nenoniel". Li plene ignoras sian forbaritecon kaj revenas tute senĝene kun nova IP-adreso. En tiu redakto [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Mustardo_de_Turku&diff=prev&oldid=9479280] li eĉ ripetas la ekzakte saman fifaron kiu meritigis al li la ĵusan forbaron: alvokis en la redakto-resumo rekte al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Necesas tuj kaj komplete forbari lin, inkluzive '''ĉiujn''' liajn gantopupojn. Memoru ke la forbaro validas por tiu konkreta persono, ne nur por unu specifa konto. '''Ĉiu''' ajn konto de la sama homo estu forbarita, ankaŭ tiaj kontoj ĉe kiuj hazarde ne aperas misfaroj. - Antaŭdankon! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi nur nun rimarkis, ke la malnova konatulo fakte bombadis mian diskutpaĝon per etaj notoj... Kredu min aŭ ne, sed mi, se mi volas aŭ devas progresi en iu tema redaktado sukcesas plene ignori notojn de finnaj anonimaj kontoj en mia diskutpaĝo. Ĉar alikaze mi venas al la komputilo por ion fari kaj finas la tagon nur okupiĝinte pri finnaj temoj kaj redaktoj kaj fine forbaro. Sed vi pravas, forbari la homon tuj post kiam li volas kapti mian atenton, negrave ke li ne per tiu ĵusa kanalo faris iun mistajpon, iom plirapidigas la procedon. La nuna anonima konto estos tuj forbarita, kaj mi penos tion fari ankaŭ estonte, sed mi ne sukcesos patroli la liston de lastaj redaktoj, aparte en la sekva semajno ne, kiam mi ses tagojn estos sen retkonekto. Do mi, aŭ iu alia de la 10 administrantoj, bezonos atentigon ke io misa redakto aperis, krom ke mi aŭ iu alia admin' hazarde vidis tion mem. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:27, 29 sep. 2026 (UTC) ::Cetere, mi ĵus trovis ankoraŭ tute vandalan misredakton en la paĝo [[Diskuto:Jorma Kinnunen|Jorma Kinnunen]] (je 15:05, 25 jul. 2023). Tiun mi forbalaos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:39, 29 sep. 2026 (UTC) :::Kaj krom anonimajn kontojn, kies forbarojn eblos sekvi en la protokolo pri forbaroj, mi jen ankoraŭ trovis salutnomon Yrjö valuu paidalle (Yrjö gutetas sur sian ĉemizon), novfarita je 12 aŭg. 2026 kaj ĝis nun nur tiam uzita. Ankaŭ forbarita. Teknike kolegoj argumentas, ke anonimajn kontojn oni nur forbaru por daŭro de jaro, dum salutnomojn oni povas forbari eterne. Kialo estas, ke la forbaro de anonimaj kontoj povus ĝeni tute nerilatajn, senkulpajn anonimulojn. Tamen mi, kiam mi estis tre nervita en somero 2023, forbaris plurajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de 3 jaroj... Sed, tiuj tri jaroj pasis en somero 2026. Provizore mi forbaros novajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de jaro, sed ni povas pripensi ĉu altigi la forbarojn ree al 3 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:05, 29 sep. 2026 (UTC) ::::Koran dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:26, 30 sep. 2026 (UTC) ::::: Portempa konto ĉiam eksvalidiĝas post maksimume tri monatoj. Forbaro de portempa konto por pli ol tri monatoj rekte sensencas. Forbaro de IP-adreso por pli longa tempo daŭre utilas (sed tro longa forbaro trafas senkulpulojn). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:18, 30 sep. 2026 (UTC) :::::: Klare. Ĉi tie laŭ mia impreso ĉiam temis pri forbaroj de IP-adreso, ĉu? Mi tute konscias ke tro longa forbaro teorie povas trafi senkulpulojn (mi ne scias laŭ kiuj kriterioj atribuiĝas IP-adresoj, eble nur temos pri aliaj esperantistoj el urbo Jyvälskylä, aŭ el certa telefonreto de Finnlando), sed ĉiukaze tiuj senkulpuloj ĉiam havas la eblecon ene de malpli ol minuto krei al si salutnomon (ankaŭ se forbaro de IP-adreso nur ekvalidis antaŭ 10 minutoj), kaj se ili redaktas senkulpe, ili neniam ajn havos problemon... Simple necesos observi ĉu la tre multaj el Finnlando en somero 2023 forbaritaj IP-adresoj, kiuj ĉiuj ekde somero 2026 denove uzeblas, en kazo de nunaj forbaroj estos pli multaj ol neniam antaŭe forbaritaj IP-adresoj en kazo de nunaj forbaroj. Se ĉar ĉiukaze nur estas tri eblecoj forbari iun ajn konton de pli ol 6 monatoj - nomo je jaro, 3 jaroj aŭ eterne - mi dirus ke por forbaro de anonimulaj IP-adresoj daŭro de 3 jaroj estos la absoluta plejmulto. Salutnomojn facile eblas forbari eterne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 5 okt. 2026 (UTC) :Antaŭ tri tagoj nova salutnomo aperis: [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]]. Mi antaŭhieraŭ ankoraŭ ne rimarkis ĝin, kaj hieraŭ tute ne estis en vikipedio. Hodiaŭ li metis noton al mia diskutpaĝo kaj donis al mi okazon noti al li: ''«Vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi.»'' [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :: {{re|Kani|Stefangrotz|Taylor 49|Moldur|Arbarulo|Sj1mor}} Mi petas vin atenti kunhelpi pli rapide forigi salutajn kaj anonimajn kontojn de la uzanto, ankaŭ se mi foje ne estas aktiva en Vikipedio (kaj ankaŭ se mi aktivas, mi ne vidas ĉion). La aliaj naŭ administrantoj povas fari forbarojn tuj, sed aliaj povas simple rigardi kiu admibnistranto ĵus aktivas kaj povas atentigi lin per ŝablono {{ŝ|re}} aŭ per rekta noto sur la diskutpaĝo. Ne necesas argumenti, tion mi ĵus supre faris, sed sufiĉas dum la forbaro klaki la kialon "misuzis plurajn salutnomojn" kaj jen ĉio. Mi ekzemple ekde matene de la 6-a ĝis vespero de la 10-a de oktobro estos for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Do necesas kolektive dividi la observon kaj agadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:17, 5 okt. 2026 (UTC) == Tre multaj malfaroj == Saluton. Mi ĵus vidis, ke sufiĉe multe da redaktoj de {{uzanto2|Dironto56}} devis esti malfarataj. Supozeble la uzanto havas kelkfoje alian rilaton al nia lingvo ol la ĉitiea majoritato. Ĉu tio estas nur mia impreso? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:37, 27 apr. 2022 (UTC) :Plejparte neutilaj, kelkfoje eĉ malutilaj. Iomete strange... - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:24, 27 apr. 2022 (UTC) ::La lasta redakto estis de decembro 2022. Ŝajne la entuziasmo iom forvelkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:28, 3 jun. 2023 (UTC) == Rusa IPulo == Saluton. Mi ĵus malfaris ĉiujn redaktojn de {{uzanto2|178.141.223.78}} parte manke de neŭtraleco parte manke de fontoj resp. referencoj. Kiel ni traktu plu la uzanton? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:10, 28 apr. 2022 (UTC) :Jam antaŭ kelkaj tagoj simila IPulo {{uzanto2|178.141.20.224}} fuŝis simile kelkajn artikolojn, parte eĉ la samajn kiel hodiaŭ. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:34, 28 apr. 2022 (UTC) ::Ili provas atribui militkrimojn al Ukrainio, kaj malatribui ilin al Rusio; ne aldonas fontindikojn, eĉ forigas ilin. Do unuflanke por-rusia propagando, nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:13, 30 apr. 2022 (UTC) :::Jen denove nekonvenaj redaktoj de {{uzanto2|178.141.53.12}}. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 09:20, 30 maj. 2022 (UTC) ::::Jen aĉa kalumnia propagando, kiu senbaze asertas ke ukrainaj regantoj estus "naziaj", kaj aliaj falsaĵoj. Nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:43, 30 maj. 2022 (UTC) :::::Mi ĵus kaŝis la versiojn de la IPuloj en [[Mariupolo]], [[Ukrainio]] kaj [[Donecka baseno]], por malhelpi reaperigon. Ĉu eble plia artikolo enhavas ion tian? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:54, 30 maj. 2022 (UTC) ::::::Vidu redaktojn de la unuaj du supre menciitaj IPuloj. Iuj estas ankoraŭ nekaŝitaj en la artikola historio. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:52, 30 maj. 2022 (UTC) Mi forbaris ĉiujn tri adresojn por unu monato pro malneŭtrala vidpunkto kaj neenciklopedia stilo. La enciklopedio ne estas loko por propagando. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:32, 31 maj. 2022 (UTC) :Dankon, RG72. Espereble la IPulo ne reaperos por denove fari siajn falsaĵojn. Alikaze ni ja devus forbari tutan IP-blokon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:24, 31 maj. 2022 (UTC) ::Ne dankinde. Tiukaze mi petos vin fari tion, ĉar blokado de blokoj estas iom tro por mi kiel humanitario. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:47, 31 maj. 2022 (UTC) :::La homo ne revenis post la 28-a de aprilo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Nordinramzi22 == Saluton. Mi malfaris ŝanĝon de la ĉisekve menciita uzanto, kiu en la norvega Vikipedio eĉ jam estis forbarita. {{problemulo|Nordinramzi22}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:38, 29 maj. 2022 (UTC) :La homo ne revenis post la 29-a de majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Sufiĉe ĝena IPulo == Jen denove IPulo {{problemulo| 178.197.204.0}} fivortumis en la diskutopaĝo de alia uzanto. Mi jam kaŝis la fivortan version kaj forbaris la uzanton por unu semajno. Se li revenos poste, ni plilongigu la forbaron. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:14, 30 maj. 2022 (UTC) :Unu semajno vere mallongas, sed la homo ne revenis post majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi == Jen supozeble nova gantopupo de {{uzanto2|Nenoniel}}: {{problemulo|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}}, kies uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "La reguloj de Vikipedio estas malobservitaj". Do, li nenion lernis el la forbaroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:01, 1 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Uzanto:Regno di Arendelle == Jen pli uzanto, kies redaktoj supozeble ne celas krei enciklopedion. Temas pri {{problemulo|Regno di Arendelle}}, eĉ jam forbarita en unu Vikipedio. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:53, 2 jun. 2022 (UTC) :Neniu redakto ekde oktobro 2022, kaj la lastaj redaktetoj ŝajnis provoj kontribui al enciklopedio, kvankam eble ne tre lertaj. Unu subpaĝo de lia propra prezentopaĝo dubindas kaj plene neenciklopedias. Temas nur pri vira kaj virina nomoj kaj granda koro inter ili. Tio estas nivelo de skribaĵoj sur paperetoj en elementa lernejo. Sed se neniu protestas, la "subpaĝo" tiom malgravas ke eĉ ne valoras la energio forigi ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:02, 27 jan. 2023 (UTC) == Uzanto:Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin == Jen plia sufiĉe superflua gantopupo de jam konata ulo. {{problemulo|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:04, 18 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Nova konto == Bonvolu noti jenan "novan" kontribuanton: https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F Klare videble nova konto de malnove konata forbarito. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:57, 10 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por ĉiam nur ekde la 21-a de januaro 2023 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Plia fuŝulo == [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2405:9800:BA00:64A9:D87D:CFDE:53A3:2961 jen]. Indas bloki la ulon. Mi jam malfaris la stultaĵojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:16, 19 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por unu jaro ekde la 23-a de novembro 2022 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == uzanto:Vagantedaestepe == {{problemulo|Vagantedaestepe}} Anstataŭigis tute malsamajn artikolojn ([[Marseille-Blancarde (stacidomo)]], [[Nederlanda aŭtovojo 4]], [[abia lingvo]], [[-440]] ktp.) per unusola, sen kunteksto sensenca tekstobloko, do fakte vandale detruis la paĝojn, ĝis nun nur la 18-an de julio 2023. Tio konsiderendas agresa ago. Mi blokas lin por daŭro de unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 28 jul. 2023 (UTC) : Pura vandalkonto. 3 vandalaj agoj ĉe alia vikio. Neniu utila redakto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:25, 29 jul. 2023 (UTC) :: Se io ajn misa aldoniĝos post jaro, mi pretos (kaj subtenos) tiam reage bloki la konton eterne - tion fari post nur unu vandalado, estus nekutime, konsiderante ke la fuŝoj de la 18-a de julio 2023 estis ĉiam sama detruo, simple ripetita en pluraj paĝoj tuj sinsekve, du kalkuleblas unu granda vandalado. Sed se io ajn aldoniĝos post jaro, ne estu hezito bloki la homon por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 30 jul. 2023 (UTC) == Edukkk676 == {{problemulo|Edukkk676}} Enigis lingve fuŝajn teksterojn, precipe pri du televidaj kanaloj de Finnlando, en januaro kaj februaro 2023. ThomasGuibal admonis la homon komence de januaro angle, ne kontribui ĝis kiam la uzanto povus skribi gramatike ĝustajn frazojn, ne proponis tuj forbaron, kaj post februaro ne venis pluaj (fuŝaj) kontribuoj. Tamen la konto, daŭre neforbarita, konsiderendas problema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:17, 2 aŭg. 2023 (UTC) : La konto ne redaktis dum 6 monatoj. Laŭ mi problemo aŭ danĝero forestas, kaj neniu forbaro indas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:35, 2 aŭg. 2023 (UTC) == Forbaroj pro suspektoj ke iu nova konto estas uzata per malnova forbarito == {{re|Tlustulimu|LiMr|RG72|kani|Taylor 49|Moldur|Sj1mor}} (nur arbitre elektante iujn el la nun aparte aktivaj uzantoj): Mi scias ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito. Sed mi rimarkas ke mi hezitas fari tion sole, sentante ke tio estas ago iom diktatora. Tial mi preferas havi eblecon kolekti iujn pliajn voĉdonojn antaŭ tia etike problema ago. Mi ĉiam ĝis nun en nova konto admonis homon se io aspektis al mi dubinda, kaj nur post malrespekto de tiu admono je dua paŝo forbaris la konton pro vandalado, kaj ne uzis por forbaro la argumenton "tiu konto prilaboras samajn temojn kiel malnova forbarito, do mi suspektas ke povas esti la sama homo kaj tuj forbaras la konton por ĉiam". Konkrete mi hezitas pri porĉiama forbaro de la konto [[uzanto:Jyväskylän mies]], kiu faris unu stultetan redakton, pri kiu mi nur admonis lin, kaj poste ĝis nun ne plu misagis, sed komparante la temojn kun antaŭaj forbaritoj tamen fortiĝas suspekto ke temas pri malnova forbarito. Taylor 49 pledas pri {{por|tuja porĉiama forbaro}}, ankaŭ se ne konkrete de tiu konto faratos iuj pliaj misoj, kaj mi {{por|pretos}} je tio, se ankoraŭ unu plia uzanto voĉdonos por tio. Se simple iu tria uzanto metas <nowiki>{{por}}</nowiki>-noton, la konto estos forbarita (vidu, se vi volas, noton pri la nova konto pli supre de tiu ĉi paĝo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:01, 2 aŭg. 2023 (UTC) :Komento: Por ke forbaro havu sencon, necesas ke ĝi celu al konkreta persono, ne nur unusola konto. Kiam estas klare ke sama, jam forbarita persono aperas kun nova konto, tiam ne necesas nova diskuto, sed la forbaro konsekvence validu tute same por la persono ankaŭ sub la nova konto. - En tiu ĉi kazo la konata persono eĉ ne provas ŝajnigi esti iu alia - li sub la nova konto eĉ indikis sian retpoŝtan adreson kun la propra nomo. Li daŭrigas, kun ĉiam novaj kontoj, la saman misagadon pri kiu li jam multfoje estis admonita, ekz-e novaj artikoloj sen referencoj, sen vikiigo, sen intervikiaj ligoj, sen kategorioj, kun lingvaj eraroj kaj dubindaj faktoasertoj, malfacile ekzameneblaj. Do, mi voĉdonas klare {{por}} plua forbaro de li ankaŭ sub tiu nova konto, kaj malfaro de ajnaj redaktoj faritaj de li, sub ajna konto aŭ IP-numero. - Dankon por via engaĝiĝo! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:47, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - vere ne estas decido de solulo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:06, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Estas kvar voĉoj por forbaro de tiu kaj ĉiuj estontaj kontoj, ankaŭ se el tiuj kontoj ne fariĝis io misa, sed se oni kreas 300 kontojn ĉiujare kaj nur el triono el ili semas vulgaraĵojn kaj aliajn provokajn idiotaĵojn, tiam tio estas 100 misaj kontoj tro. Mi vere bedaŭras ke la homo ĉiam re-semas provokojn, ĉar krome li lastatempe ankaŭ faris utilajn kontribuojn - sed ĝustas ke la utilaj kontribuoj ne signifas ke tuj poste li re-provokas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:16, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::: {{kom}} > ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito :::: Ne faru tion pro "plej eta suspekto", sed nur kiam la fakto estas pruvita. Ĉe "Jyväskylän mies", la obsedo pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Laukaa&diff=prev&oldid=8245149 Pentti Hirvonen], apud tuja reveno al via paĝo, plus finna uzantonomo, konstituas sufiĉe duran pruvon ke jes ja estas sama ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:29, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - la aĉulo estas tiom stulta ke tiuj kiuj sekvis sian aĉan itineron facile povas certigi, ke iu ajn lia kontribuo estas vere de la koncernulo. Li neniam klopodos por maski siajn intervenojn. Li misuzas sian verŝajnan mensan misordon kiel ekskuzon por sia misuzo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:15, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Mi pro la multaj forbaroj de iuj finnlingvaj salutonomoj kaj anonimuloj farantaj dubindajn kaj ofte malferme misuzajn komentojn pri finnaj temoj komencas esti skeptika pri ĉiaj finnlingvaj salutonomoj, kaj decidis ankaŭ observi la konton de [[uzanto:Ville Siliämaa]], kvankam tie nur fariĝis 4 redaktoj inter 2011 kaj 2023, unu disputinda, sed ŝajne ne malica, kaj la aliaj tri tute senkulpaj. Sed ĉar la redaktoj parte koncernas samajn paĝojn pri kiuj la verva misfaranto en formo de anonimaj kontoj faranta dubindajn redaktojn aparte interesiĝas, tial pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 3 apr. 2024 (UTC) ::::Hodiaŭ la forbarito denove redaktis, nun per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.114|193.210.194.114]]. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj. Nun mi forbaris la aniniman konton por daŭro de jaro. Mi pardonpetas, sed laŭ la reguloj de forbariĝo daŭre ne eblas redakti dum daŭro de forbariĝo en vikipedio. Simple la redakta komunumo atendas ke la administrantoj obeu kaj kontrolu la decidon, kaj ankaŭ atendas ke ĉiuj paĝoj redaktitaj estu individue kontrolataj... tio simple estas tro da aldona laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 3 apr. 2024 (UTC) :::::{{uzanto2|213.28.230.213}} de septembro 2023 same. Kaj mi suspektas ke ankaŭ la homo redaktinta per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.73|193.210.192.73]] estas la sama forbarito. Tamen de tiu konto ekde la 23-a de januaro ne plu fariĝis iuj redaktoj, tial mi kuraĝas nun ne forbari ĝin postokaze... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:56, 3 apr. 2024 (UTC) ::::::Hey! I write in English because I don't know the language of this wiki. I am an Administrator at the Finnish-language Wikipedia (have been since 2009[https://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Ville_Sili%C3%A4maa] [https://fi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Yll%C3%A4pit%C3%A4j%C3%A4t/Ville_Sili%C3%A4maa]), and I have nothing to do with the actions of the above-mentioned person. The person in question has been disrupting the Finnish Wikipedia for years behind numerous usernames and IP addresses. Several actions have been taken in Finnish Wikipedia over the years. It's a shame that he has continued it here as well. Best regards, [[Uzanto:Ville Siliämaa|Ville Siliämaa]] ([[Uzanto-Diskuto:Ville Siliämaa|diskuto]]) 10:17, 11 apr. 2024 (UTC) :::::::{{re|Ville Siliämaa}} Hej Ville, we do believe that you have nothing in common with any sock puppets of vandals, but I only decided to observe your possible further edits in esperanto, as you edited same pages that were also edited by vandals or a vandal. As I wrote "pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu - it's better to monitor one account in vain than to miss any". Nothing in person! As anyway every edit of any person is transparent, you can freely take a duolingo course of Esperanto and start more edits here. You're welcome! {{s}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:27, 14 apr. 2024 (UTC) Nur por kontrolo ke la sekvaj IP-numeroj de ankoraŭ forbarita konto ne uziĝas ĉi-tie: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.207.186|86.114.207.186]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.99|46.132.64.99]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.36.72|109.240.36.72]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.96.249|109.240.96.249]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.75.204|109.240.75.204]] {{farite|En ordo}} Ĉiuj kovriĝas per la bloko de 109.240.0.0/16. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:33, 14 apr. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.202.223|193.210.202.223]] aktivis la 19-an de aprilo 2024, la 24-an de aprilo forbarita fare de kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 25 apr. 2024 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024 == :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.105|193.210.193.105]] aktivis la 26-an de junio 2024, la 28-an forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.236|193.210.194.236]] aktivis la 5-an de julio 2024, samtage forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 5 jul. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.93|193.210.193.93]] aktivis la 16-an de septembro 2024, nur la 27-an de oktobro 2024 rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.220|46.132.65.220 88]] aktivis la 1-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.221|193.210.196.221]] aktivis la 7-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650|2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650]] aktivis la 14-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.166.11|193.210.166.11]] je la 11-a de oktobro 2024, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.225.208|213.28.225.208}]] je la 11-a de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9|2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9]] aktivis la 24-an de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A|2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A]] aktivis la 29-an de oktobro 2024, post kvaronhoro anoncis sin kaj tuj estis forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:31, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.164.184|193.210.164.184]] tiu IP-kanalo uziĝis jam en sept. 2022, sed tamen ĝi estu forbarita dum nur 3 monatoj, ke poste oni sciu ke jam estis unua forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:41, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4|2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4]] de 2024-10-30, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486|2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486]] de 2024-11-05, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]] je la 9-a de novembro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] jam uzita en 2023, sed nur nun rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:01, 23 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.253|193.210.203.253]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 29 nov. 2024 (UTC) :◎ Dubinde ĉu ankaŭ la IP-adreso 2001:7E8:C6A3:1901:99A0:7B1D:370F:88EA de junio 2024 estis la koncernulo: post kontrolo de aliaj redaktoj malfortiĝas la suspekto, nur unusola redakto estis el la kutima temaro de la finna kolego :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.47.177|176.72.47.177]] simbola forbaro de nur monato, ĉar ni maltrafis tiun redaktadon en 2022, sed ĝi estis de oficiale forbarita uzanto :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]] por la tri lastaj linioj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:13, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], kontribuoj nur finreviziitaj je 2024-12-19 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:25, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]] Nur uzita la 28-an de novembro 2024, sed dum 2 semajnoj ne rimarkita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.84|193.210.203.84]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:46, 12 dec. 2024 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81|2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81]] nur uzita unufoje je 2024-12-11, en unu paĝo (redakto malfarita, ĉar jam antaŭe la sama redakto ankaŭ estis malfarita kaj estis diskutita). Mi unufoje eksperimentas per ne tuja forigo de la kanalo. Eble ĝi ĉiukaze neniam plu uziĝos. Ni povas observi... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:57, 15 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9|2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9]] Ĝis nun nur unu redakto, ke en tiu unu redakteto la homo mem anoncis sin al mi. Ne tuj forbarita, ĉar tion fari nur pro sincera anonciĝo estus misa reago. Tamen la forbariĝo principe ankoraŭ validas, mi nur rezignis nun tuj ekzekuti ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:17, 16 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] la 17 dec. 2024 frumatene, tutan faskon da redaktoj, je unua vido nenio enhave problema, sed daŭros ĝis kiam ĉiu redakto estos individue reviziita, kaj - la forbaro ankoraŭ validas. Tial forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:48, 17 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], jam globale forbarita, sed nur por simbolaj 3 tagoj, tio ne sufiĉos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:58, 1 jan. 2025 (UTC) Ankoraŭ la eblaj misoj ne plene kontrolitaj (!), se se ili estos (kunhelpo bonvenas!), tiam la linioj iros supren al la antaŭa listego: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.76|193.210.200.76]] je 2025-01-01, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:46, 1 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]] je 2025-01-04, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:05, 4 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]] je 2025-01-06, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 6 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]], je 2025-01-10, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:13, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16|46.132.0.0/16]], tuta bloko da IP-adresoj, jam estis forbarita de apr. ĝis majo 2022, 1 monaton, kaj de sep. 2023 ĝis sep. 2024, unu jaron, sed kompreneble ĉiu periodo finiĝas, tial ĝi nun ree estis malferma kaj remisuziĝis. La bokoforbaro i.a. inkluzivas lastatempe misuzitajn IP-kanalojn: ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.125|46.132.92.125]], je 2025-01-11, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]], je 2025-01-06, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]], je 2025-01-04, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.64|46.132.88.64]], je 2025-01-02, ŝajne ankoraŭ ne forbarita, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], je 2024-12-31, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.237|46.132.68.237]], je 2024-12-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.74.90|46.132.74.90]], je 2024-12-24, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.81.78|46.132.81.78]], je 2024-12-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]], je 2024-12-07, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.69|46.132.68.69]], je 2024-12-06, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]], je 2024-11-30, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.70|46.132.92.70]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.220|46.132.72.220]], je 2024-11-12, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]], je 2024-11-09, kaj pliajn IP-kanalojn antaŭ tiu dato... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:47, 11 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287 |2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287]] --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:55, 17 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.161.94|193.210.161.94]] redaktis nerimarkite hodiaŭ dum pli-malpli ses horoj, redaktoj ĝis nun '''tute ne revizitaj''', do ne certas ke li entute faris iun ajn malkonstrueman redaktojn hodiaŭ, sed la forbaro jes ankoraŭ validas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:36, 19 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.77|193.210.192.77]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 5 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.221|193.210.203.221]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:05, 16 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.221/193.210.194.221]] nenio kontrolita, nur forbarita 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.81|193.210.201.81]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/Kalvkapo|Kalvkapo]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.72|193.210.196.72]] nur unu paĝo kontrolita, krome nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:18, 8 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.109|193.210.192.109]] nenio kontrolita, nur forbarita je 2025-04-03 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.194.251|193.210.194.251]] jam de decembro 2024, nur nun rimarkita, nur unu paĝo kontrolita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.202.81|193.210.202.81]] escepte fidindaj redaktoj nur la 5-an de aprilo, nur malforta suspekteto ke entute povus temi pri la forbarito, teste ne forbarita --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 18 apr. 2025 (UTC) ::: supozeble ĉi tie mankas iuj forbaroj de majo kaj junio 2025 ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.227]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.196.251]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:2001:999:510:a618:1ec8:5139:39d7:1e01]] la 1-an de julio 2025 per Kani [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ... de komence de julio ĝis fine de aŭgusto la pluaj forbariĝoj ne detale dokumentiĝis xi tie, sed ili estas dokumentitaj en la protokolo pri forbariĝoj. TP ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.95]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:50, 26 aŭg. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-54660-9]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 9 sep. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-32753-24]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:33, 1 dec. 2025 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2026 == :::Inter decembro 2025 kaj oktobro 2026 eĉ ne ĉiuj forbaroj listiĝis ĉi tie, sed ili tamen videblas en la [[Specialaĵo:Protokolo/block|protokolo de forbaroj]]. Jen la plej lastaj forbaroj: :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-32753-24|~2025-32753-24]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/Metsän polku|Metsän polku]] forbaro 11:48, 5 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|~2026-54953-95]] forbaro 11:19, 12 okt. 2026 :::-- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:32, 12 okt. 2026 (UTC) :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-55129-73|~2026-55129-73]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-30210-40|~2025-30210-40]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 16 okt. 2026 (UTC) :::plus [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-44457-69|~2026-44457-69]] forbaro 15:28, 16 okt. 2026 TP Krome en aliaj lingvobranĉoj la koncernulo jam uzis i.a. tiujn IP-kontojn: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]] je 2024-12-06, ankaŭ ĉe la sekvan tagon, ĝis nun ne rimarkita, nun forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.103|46.132.88.103]] je 2024-12-11, ĉe ni ankoraŭ nenio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72|195.237.90.72]] je 2024-12-12, ĉe ni jam forbarita en 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) == Nova registrita konto "kun parte finnaj temoj" == {{re|Tlustulimu|Kani|LiMr|Narvalo|Yekrats}} {{re|Blahma|Gamliel Fishkin|KuboF Hromoslav|Salatonbv|Moldur}} {{re|Arbarulo|Taylor 49|Aidas|RG72}} Mi ĵus konsciiĝis pri nova registrita konto [[:uzanto:Urpola|Urpola]], kiu laŭ mia ĝisnuna rigardo (ankoraŭ) ne faris ion malbonan, sed kiu parte interesiĝas pri la samaj temoj kiel nia konata finna uzanto, de kiu ekde 2021 forbariĝis multaj kaj ekde 2023 reflekse ĉiuj kontoj kaj anonimaj kanaloj. Aparte mi ekde printempo 2023 forblokis multajn anonimajn kanalojn tuj post kiam mi havis plej etan suspekton ke povus esti rilato al la forblokito. Tamen post pli ol 30 monatoj eble jam tempo por doni minimuman ŝancon al konto. Tial mi proponas ne tuj forbloki tiun ĉi novan konton, sed teni ĝin sub proksima observo, kaj tuj forbloki, post mallonga noto ĉi tie, kiam nome de ĝi skribiĝos plej eta stultaĵo. Tial mi petas ĉiujn kune kritike rigardi la elpaŝojn de la nova konto, dum ĝi ankoraŭ ne estas forblokita. -- 2025-12-17T13:45:03 ThomasPusch : [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=9251512&oldid=9243283 pruvo] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Urpola pruvo] Estas sendube sama ulo. Mi iomete konsentas pri la propono "ne tuj forbloki". Tamen, mi forte proponas jenan al la ulo: :* aliru la diskutejon [[Vikipedio:Diskutejo]] :* pardonpetu, kaj petu permeson reveni :* promesu ne plu redakti toksajn temojn (kalveco, pakkoruotsi, vomaĵo, kacotranĉado, lestandianismo, ...) en iu vikio :* promesu ne plu krei novajn kontojn, sen aŭ post ebla forbaro (kontaj estas globalaj, ne uzu aliajn kontojn en aliaj vikoj), kaj ne redakti per portempaj kontoj :* promesu ne plu nenecese mencii min en viaj redaktoj en iu vikio kaj sekve '''rigore sekvu''' tion. En okazo de eĉ minimuma dubo, malboniĝo de via fartado, aŭ simile, '''NE REDAKTU''' iun vikion, elŝaltu komputilon kaj poŝtefefonon, kaj faru sufiĉe longan vikipaŭzon. @[[User:Urpola]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 12:34, 19 dec. 2025 (UTC) Cxu mia hodiaŭa aldono en la artikolo [[Markus-setä]] estas bona nun, kiam tie ekzistas fonto? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:20, 19 dec. 2025 (UTC) : Rigardu kion mi skribis supre ... prenu tre singarde la ŝancon de reveno, ne starigu demandojn de tipo "ĉu mia redakto estas bona", kaj ne redaktu toksajn temojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 04:23, 20 dec. 2025 (UTC) La uzanton [[:uzanto:Urpola|Urpola]] oni blokis en la Finna Vikipedio tuj post lia unua kontribuo. Eĉ eta rigardo al liaj tekstoj montras, ke oni forĵetu lin ankaŭ el la Esperanta versio kaj tuj malfaru ĉiujn liajn redaktojn. Sed, bedaŭrinde, la administrantoj de la Esperanta Vikipedio estas kreantaj "enciklopedion", kiu nur plene konformu al ilia lingva kaj alia gusto – alio ne gravas. Pri la fiagoj de la problema uzanto, kiu estas ĉi tie ofte rasisme nomata "la finno", la administrantaro jam antaŭ pluraj jaroj nete rifuzis okupiĝi kaj eĉ atakis la avertantojn. La rezultojn oni jam klare vidas: neniu ajn scianta ion pri Finnlando volas tuŝi la artikolojn rilatajn al la lando. Tiuj estas hazarda kolekto de tekstoj pri temoj kun marĝena valoro, tiuj de "la finno" krome estas forte tendencaj, kaj kelkaj el ili pli taŭgaj por bulvarda klaĉgazeto aŭ por skriba ekzerco en elementa lernejo ol por enciklopedio. La kulturo de nia Vikipedio estas tiom forpuŝa, ke ankaŭ la nombro de kontribuantoj pri ajna temo ŝajnas magra. --[[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:53, 21 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj, kiujn mi faris kun la no o Urpola, estas ne-taŭgaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:43, 25 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj post la aprilo 2023 estas forte tendencaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:10, 25 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la tutan historion kaj volas lasi al la aministrantoj kiel eble plej multan liberecon decidi, kiel severe agi. Tamen ŝajnas al mi ke la homo neniam ĉesis malrespektadi la blokon, nek montris signon ke li ĉesos la malutilaĵojn pro kiuj li blokiĝis, do laŭ mia persona opinio li ne meritas indulgon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:12, 21 dec. 2025 (UTC) == "Votre Provocateur" -- "Via Provokisto" == {{uzanto2|Votre Provocateur}} Ĉu akceptebla nomo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:36, 4 aŭg. 2023 (UTC) :Kial ne? [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 16:54, 4 aŭg. 2023 (UTC) ::Ĉar se mi iras al via hejmo dirante, ke mi venas provoki vin, plej verŝajne vi ne malfermos vian pordon al mi. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:05, 7 aŭg. 2023 (UTC) ::: @[[Uzanto:Votre Provocateur]] Uzanta nomo estas globala. Do plej bone estus se vi [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:GlobalRenameRequest petus globalan alinomigon]. Tio estas simpla konsilo. Mi ne vidas problemkonduton kiu pravigus forbaron. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:30, 11 aŭg. 2023 (UTC) ::::Kial mi bezonas renomi? Laŭ mi, vi nun esprimas politikan pozicion. [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 19:09, 11 aŭg. 2023 (UTC) == Du simplaj vandalaj IP-adresoj == Hodiaŭ {{uzanto2|186.167.204.154}} kaj {{uzanto2|143.255.84.222}}, evidente la sama homo, ĉar ili faris ekzakte la samon, vandale enigis fuŝaĵojn en du malsamajn paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj. Klare idiotaĵo, ne iu mallerta provo kontribueti, sed tamen mi nur blokis ambaŭ je 3 monatoj, ĉar mi supozas ke post tri monatoj ne plu restos emo tiom stultumi. La du paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj mi por sekureco ŝlosas dum jaro kontraŭ redaktoj de anonimuloj, ĉar klare la homo povas reveni post horo aŭ post duontago kun iaj aliaj IP-adresoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:56, 27 nov. 2023 (UTC) :Ĝis nun ne aperis novaj stultaĵoj de la du IP-kontoj. Ŝajnas ke la 3-monata forbaro tute sufiĉis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:10, 14 apr. 2024 (UTC) == Simpla ofendado == Hodiaŭ {{uzanto2|176.52.105.202}} ofendaĉis en kripligita rusa lingvo per latinaj literoj, sed ĉiukaze estis ofendoj kaj misuzo de la esperantlingva vikio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) skribis je 2023-11-30 08:12: Bv forigu kaj kaŝu kontribuojn de @[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.52.105.202|176.52.105.202]] - la teksto estas tre ofendiga: per latinaj literoj estas tajpita ruslingva ofendaĵo. Uzanto Q-bit array estas tre fama ru-vikipediisto aktive batalanta kontraŭ vandaloj kaj ties vandalado. Ofendaĵo forigita kaj IP-adreso blokata por unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:05, 30 nov. 2023 (UTC) == Uzanto:Goren == Mi kun bedaŭro devas malfermi ĉi tiun sekcion. La uzanto Goren jam la pasintan semajnon pasigis multe da tempo en la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|paĝo pri maladministrantigo de RG72]], enigante amason da komentoj, plejparte tute ne rilataj al skribado de enciklopedio, sed nur rilate al personaj problemoj kontraŭ RG72, uzanton kiun li deklare entute ne ŝatas. Vikipedio ĉesis esti enciklopedio kaj iĝis [[socia retejo]]. [[Uzanto-Diskuto:Goren#footer|Klopodo de mediacio]] en lia uzanto-diskuto ŝajnis je la komenco sukcesi: Goren [[Speciala:diff/8480030|promesis]] ĉesi konduti diskutojn pri inter-personaj problemoj en la servaj paĝoj, kaj ne inundi la maladministrantigan paĝon per mesaĝoj. Tamen, la promeso ne daŭris longe. Hodiaŭ, ekzemple, li sentis la bezonon informi la komunumon, ke la uzanto RG72 havas «[[Speciala:diff/8485948|mensajn problemojn]]». Mi proponas '''2-semajnan forbaron''' pro malrespekto de kondutkodo ([[VP:5]]) kaj misuzo de servaj paĝoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:41, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi petas al uzantoj {{ping|Tlustulimu}}{{ping|Sj1mor}}{{ping|ThomasPusch}}, se ili volas, interveni en ĉi tiu diskuto pri PU. La menciataj uzantoj estas pli neŭtralaj en ĉi tiu diskuto, ĉar ili neniam intervenis en [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:57, 3 dec. 2023 (UTC) :: Akuzoj rilataj al "mensaj problemoj" estas rekte kaj absolute malakcepteblaj, ĉu far [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?diff=1186046&oldid=1186036 RG72] aux far [[Speciala:diff/8485948|Goren]]. Mi petas uzantojn "RG72" kaj "Goren" ne plu redakti la paĝon [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. Mi mem promesas ne plu aldoni tekston tien. Mi nuntempe kontraŭas forbaron de uzato "Goren", tamen petas rin estonte pensi almenaux dufoje antaux pusxi ellasilon. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi komprenas vian koncernon, sed vi ankaŭ komprenu min. Ĉu mi devas silente toleri kiam oni persone insultas min, nomas min diletanto, stultulo aŭ simple "estaĵo", kulpigas min pri iuj anonimaj komentoj en dio scias kia grupo en telegramo kaj ĝenerale kondutas agrese kaj malrespekte al mi? Mi eĉ ne plu partoprenas en tiu diskuto, sed RG72 daŭre insultas min persone. Kion mi diris pri liaj mensaj problemoj ne estas persona atako, sed estas mia honesta impreso. :Mi vere scivolas kiun konduton oni atendu de mi aŭ de iu alia uzanto kiu estus same persone atakita por ke ĝi ne estu "problema". :Mi ankaŭ scivolas kial vi kreis tiun ĉi sekcion pri mi sed ne pri RG72, malgraŭ ke ĝuste li insultis min persone, dum mi ne eĉ unufoje insutis lin. Ĉu vi opinias ke ĉar li estas administranto li havu privilegiitan staton kaj al li estas permesata insulti aliajn uzantojn, dum tiuj ne rajtas eĉ respondi? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:17, 3 dec. 2023 (UTC) :: La sekcion ne kreis mi. Bv ne publikigu iam ajn viajn "honestajn impresojn" pri "mensa fuŝo" de iu ajn, sendepende kiel vi certas pri via "diagnozo". Diskuton [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]] <s>vi</s> oni jam startis, nun vi paciencu, kiel eble plej silente. Bv, forestu de vikipedio kaj ceteraj lokoj kie RG72 povus aperi dum almenaŭ 48 horoj. Troe agresema "batalado" kunportas riskon ke vi perdas simpatiojn, kaj RG72 gajnas je la fino. Oni ne klopodu pafi reen per eĉ pli vulgaraj insultoj!!! [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:58, 3 dec. 2023 (UTC) :::Nek mi kreis tiun diskuton, kaj mi ĝenerale nur partoprenis en ĝi ĉar mi vidis la problemon en administranteco de tia uzanto, kiu rutine insultas aliajn uzantojn ĉu pro personaj, ĉu pro politikaj diferencoj. Mi tute ne vidas tiun ĉi aferon kiel batalon aŭ militon, kiun oni gajnu aŭ malgajnu. :::Mi, tamen, ne ŝatas esti persone insultata kaj ne povi iel ajn reagi al tio ĉi. Mi pardonpetas al vi kaj al ĉiuj vikipedistoj, por kiuj referenco al mensaj problemoj povas esti trigero, mi celis neniun malrespekton. Sed oni konsentu, ke atako de RG72 al mi pro iu anonima telegrama komento estis io laŭvorte freneza. Mi ne sciis kiel alie nomi ĝin tiumomente. :::En tiu diskuto kelkaj partoprenantoj asertis, ke administranteco ne estas iu alta rango aŭ iu ornamaĵo. Faktoj, tamen, estas tiaj, ke ni ne vidas PU-on pri RG72, sed jes pri mi. Do, eble administranteco ne estas ornamaĵo, sed ĝi ŝajne jes estas permesilo senpune insulti aliajn uzantojn kaj malrajtigi ilin respondi. :::Mi nun provos sekvi vian konsilon kaj foresti de Vikipedio dum ioma tempo, oni vidu kio okazos ĝis tiam. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 21:49, 3 dec. 2023 (UTC) == 37.39.173.13 == La anonimulo {{uzanto2|37.39.173.13}} hieraŭ kaj hodiaŭ vandalisme malplenigis paĝojn, kion neesperantistaj centraj administrantoj rimarkis kaj restarigis la paĝojn, admonante la homon - tiam la anonimulo "ruziĝis" kaj forigis paĝojn ĉapitron post ĉapitro. La paĝoj ne estis polemikaj, ŝajne simple temis pri testo kiom efike oni povas vandali en eta vikipedio kun nur deko da administrantoj. Mi en komenca impulso volis forbari la "uzanton" poreterne, sed rekonsideris ke por IP-adreso, kiu principe estas uzebla fare de diversaj homoj, tio estus tro drasta paŝo, kaj fine forbaris la IP-adreson por daŭro de jaro - se post tio tia vandalismo ripetiĝos de sama IP-adreso, oni forbaru por daŭro de tri jaroj, aŭ eventuale tiam tamen porĉiam ... sed pli verŝajnas ke la homo uzos aliajn IP-adresojn, kiuj tiam ĉiuj forbarendas, en unua provo por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 24 jan. 2024 (UTC) == 176.15.222.60 == La anonimulo {{uzanto2|176.15.222.60}} vandalis artikolon [[Sergej Ŝojgu]], do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:48, 5 mar. 2024 (UTC) : {{forte kontraŭ}} forbaro. La IP-ulo globale faris nur du sensencajn kaj plejparte sendamaĝajn redaktojn. Falsa alarmo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:01, 7 mar. 2024 (UTC) :: La IP-ulo vandalis la artikolon, skribinte krudan rusan sakraĵon. En iu ajn vikio li tuj estus forbarita. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:02, 4 apr. 2024 (UTC) ::: La IP-ulo aldonis neutilan malplenan linion. Ĉu la ŝajne arbitraj literoj en la resumo estas ruslingva vulgaraĵo mi ne kuraĝas prijuĝi. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:38, 4 apr. 2024 (UTC) ::::Li faris neutilan redakton kun evidenta celo lasi komenton forme de latinskribita rusa sakraĵo. Ĉu skribi "GEJAĈO" ne estas vandalismo? Esperanto-Vikipedio iĝas ĉiam pli stranga loko. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:16, 5 apr. 2024 (UTC) ::::: Skribi "GEJAĈO" en redakta resumo ne estas vandalismo ... sed eble estas insulto aŭ ĝena redakto, kaj jes eĉ kaŭzo de forbaro se tio okazas ripete. Kial vi ne malkaŝis la fakton ke temas pri insulto dekomence? Mi vidis nur la malplenan linion... [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:35, 7 apr. 2024 (UTC) ::::::Redakti la artikolon kun sola celo skribi insulton, eĉ se nur en artikola historio, estas vandalismo. Por mi tio estas evidenta afero. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:19, 8 apr. 2024 (UTC) :{{re|RG72}} Ankaŭ mi en la ŝajne arbitra literoj de la redakta resumo ne sukcesas kompreni rusan insulton. Sed mi fidas al vi ke ruslingvano povas kompreni la koditan mesaĝon tiel. Samkiel Taylor mi opinias ke forbari la IP-kanalon por jaro ne indas, ĉar dum pli ol 5 semajnoj ne venis ajna plua redakto. Se aperus dua malsaĝa redakto, mi subtenus forbaron. Sed se vere la literoj estis sekreta insulto, tiam sendas malvidigi entute la dubindan resumon - tion mi nun faris. Tiel nur en la redakta historio de tiu ĉi diskuteto eblus entute spuri la dubindajn literojn. Tio adekvatas por protekti la generalon kontraŭ ĉia restaĵo de insulto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:08, 14 apr. 2024‎ (UTC) :Mi ne nomus tion "sekreta insulto", ĉar temas pri banala kaj tre kruda (ne uzebla publike kaj punenda tiukaze) insulto kun la signifo "gejaĉo", ofte uzata ankaŭ sendepende de seksa orientiĝo, iom simila al ''fagot'' en la angla, sed pli forta. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:25, 15 apr. 2024 (UTC) == Protekti artikolojn == Kara {{u|ThomasPusch}}, aŭ iu alia administranto, mi petas protekti kelkajn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj: * [[Sveda lingvo en Finnlando]] (probable konata regulrompulo) * [[Pär Sundberg]] (alispecaj, sed strangaj kaj neutilaj redaktoj) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:31, 30 maj. 2024 (UTC) :{{farite}} protekto de ambaŭ artikoloj, la unuan por ĉiam kaj la duan por unu monato. Krome mi malfaris la ŝanĝojn de la IPuloj. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:47, 30 maj. 2024 (UTC) ::Koran dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:13, 30 maj. 2024 (UTC) :::{{re|Moldur}} Mi miris ĵus vidi vian peton, ĉar mi pensis ke ni eterne protektis la tekston [[Sveda lingvo en Finnlando]] kontraŭ anonimaj redaktoj, sed ne, mi nur '''dumtempe''' protektis ĝin kontraŭ redaktoj de iu ajn krom administrantoj, kaj post kiam la tempo pasis, restis neniu protekto. Dankon ke vi rimarkis la mankan protekton, kaj dankon al René pro la rapida agado. Vi vidas ke mi hodiaŭ post-kontrolas iujn redaktojn, kiun la forbarito sukcesis en du almenaŭ anonimaj kontoj fari, antaŭ ol li post kelkaj horoj rimarkiĝis (unufoje de René, alifoje de mi, kiu ankoraŭ trovis trian ŝteleniron de la 21-a de aprilo), cele al forigo, malfaro aŭ ebla revizio de escepte utilaj redaktoj. Se ni konsekvence neniigas ĉion ajn se estas suspekto ke forbarito faris ilin, ni nur pro principemo malpliriĉigas niajn paĝojn, sed pesi iun redakton je ebla kvalito kompreneble perfortas administranton investi senkompare pli da tempo, do teknike forĵeto de ĉiuj ajn redaktoj, ankaŭ la tute bonaj, estas la teknike tempoŝpara reago. Mi fidas en tio de la redaktoj en [[Sveda lingvo en Finnlando]] kaj [[Pär Sundberg]] estis malkvalitaj, mi hodiaŭ vidis iujn aliajn redaktojn kredeble de la forbarito, kiujn forigi pro principemo domaĝus al mi. Sed se li tiom reaktivas kvankam li tute scias ke li nur ŝteleniras, malfermante du novajn IP-adresojn ene de 24 horoj, tiam ni devas plialtigi nian atenton al "Lastaj ŝanĝoj" kaj "Novaj paĝoj", por pli rapide trovi lin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 30 maj. 2024 (UTC) == Revenanta forbarito? == Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, bonvolu noti: Jen alia anonima kontribuanto kun nova IP-adreso, kiu kredeble estas la sama forbarita persono denove: [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.202.84 kontribuoj]. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:01, 3 jun. 2024 (UTC) :Mi tuj okupiĝos. Damne, kiom li jam sukcesas planti en 90 minutoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:09, 3 jun. 2024 (UTC) Notu: Kredeble la sama denove: [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.192.241 193.210.192.241 jen]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 20 aŭg. 2024 (UTC) Kaj ankaŭ * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8|2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8]] kaj * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28|2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28]] en sama monato aŭgusto 2024. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:32, 9 sep. 2024 (UTC) Kaj li revenis denove: * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]] :Kreis dekon da finnlandotemaj artikoloj dum du frumatenaj horoj. :Ĉi-foje li ne skribis ĉiujn artikolojn mem, sed uzis aŭtomatan tradukilon por kelkaj. [[Kalevi Lehtinen]] estas tradukigita el la finna Vikipedio (tra la angla lingvo). [[William Ruto]] estas en lia kutima persona stilo. Plene mankas envikiaj ligiloj, aŭ interlingvaj vikiligoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:09, 12 sep. 2024 (UTC) {{re|Moldur}} Mi nur nun vidis tiun ĉi noton de antaŭ 2 semajnoj kaj nun tuj forbaris la anoniman konton por jaro. Bonas kaj utis uzi ŝablonojn {{ŝ|u}}, {{ŝ|re}} aŭ @, kiel vi faris nun. La tekstojn Kalevi Lehtinen kaj William Ruto mi ĝustigis kaj proponas ne komplete forĵeti (tiu pri Ruto post forpreno de dubindaj frazoj vere estas nur minimuma artikola ĝermo, sed tio pli bonas ol ruĝaj ligiloj pri aktuala ŝtata prezidanto). Tamen mia kapacito nun ne sufiĉas revizii pliajn kreojn kaj adaptojn de la duvinda uzanto. Ĉu vi povus helpi? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) :Mi trarigardis kaj iom poluris la redaktojn en [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:53, 27 sep. 2024 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, Probable la sama nun redaktis pri [[lestadianismo]] kaj [[konservativa lestadianismo]]. Mi proponas protekti tiujn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:25, 26 sep. 2024 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi tute samopinias kaj tuj protektis la du paĝojn kontraŭ anonimaj redaktoj. Krome ankaŭ 2001:999:405:2472:FE67:1EEC:77AE:6D6B estas forbarita por jaro, 193.210.201.114 jam forbariĝis antaŭ kelkaj minutoj (vidu supre). Ankaŭ 193.210.201.251 kaj 213.28.231.94 forbaritaj por jaro, sama homo, parenca temaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) ::La finna forbarito revenis hodiaŭ, per nova IP-adreso {{uzanto2|2001:999:485:1B80:CA86:A899:8C18:6FF2}}, kaj mem anoncis sin en mia diskutpaĝo. Evidente li volas signi ke li daŭre interesiĝas iam rehavi siajn rajtojn. Sed tamen li dumtempe ne rajtas redakti. Do forbarita ankaŭ tiu ĉi IP-adreso. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 16 okt. 2024 (UTC) '''Por pliaj forbaroj vidu la liston supre:''' [[#Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024]] == Simpla vandalo == La anonimulo {{uzanto2|128.0.81.156}} vandalis en personaj uzantopaĝoj kaj artikoloj. Taylor 49 prave petis pri tujforigo, mi post rapida enketo samopinias kaj forbaris la anoniman vandalon por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 4 jul. 2024 (UTC) Paĝo, kiun la hodiaŭa vandalo ankaŭ fuŝis, estis la diskutpaĝo kaj persona paĝo de same anonima {{uzanto2|198.251.89.237}}. Sed, detale kontrolante, tiu dua anonimulo nur "kontribuis" per vandalismo en oktobro 2023. Kvankam tio jam estis antaŭ pli ol 8 monatoj, kaj poste ne venis pliaj agoj, sekurocele tiu konto ankaŭ forbariĝu dum jaro, ĉar se nenio okazas, la homo povas ajn ajn repreni la vandaladon kaj eble denove dum naŭ monatoj ne rimarkiĝos per esperantistoj (tamen: la fuŝojn rimarkis kaj malfaris neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj, foje post minuto, foje post semajno - do la damaĝo estas limigita)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 4 jul. 2024 (UTC) : La fuŝulo havas almenaux 3 adresojn: :* {{uzanto2|128.0.81.124}} :* {{uzanto2|128.0.81.156}} :* {{uzanto2|128.0.82.174}} :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.80.0/20]] :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.0.0/16]] : Eble necesos forbari adresaron, sed tiam preferinde por malpli ol unu jaro. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:08, 4 jul. 2024 (UTC) :: Dankon pro la interveno. Tamen "128.0.0.0/16" estas granda adresaro kaj pro tio forbaro ne estu longa. Mi ankaux dubas pri neceso forbari adreson "198.251.89.237" cxar la kulpo estas nur minimala. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:20, 4 jul. 2024 (UTC) :Do, la agoj ĉiuj estas vandalismaj fuŝoj, eĉ ne iu ago iel defendebla kiel "senintence mallerta" aŭ "akcidenta". Do principe indas forbari tiajn detruantojn - nur pri tio ke teorie povus iam estontece veni senkulpaj kontribuantoj, kiuj ne volas krei por si salutnomon kaj eble de iu sistemo hazarde ricevas ĝuste tiun saman anonimulan IP-adreson, ni principe forbaras ĉiujn anonimajn IP-adresojn nur dum daŭro de unu jaro. Principe eblas ankaŭ ankoraŭ mallongigi tiun intervalon: mi nun forbaris 128.0.80.0/20 kaj 128.0.0.0/16 por daŭro de ses monatoj, kaj mi pretas ankoraŭ ŝanĝi tion al, ni diru, tri monatoj. Tamen tio signifas ke post tiu mallonga tempo la malnova vandalo povas gaje pluvandali, kaj ni nur se ni trovas vandalismon kaj aktive decidas nove forbari IP-adresojn vidas ke la samaj IP-adresoj jam estis forbaritaj la 4-an de julio 2024. Tio ne estas tre efika protekto kontraŭ vandalismo, despli ke la neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj neniam anonce atentigas pri vandalismo, sed nur silente forigas la fuŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:31, 4 jul. 2024 (UTC) {{Problemulo|Lanterv}} Li vandalis artikolon [[Al Capone]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:45, 22 jul. 2024 (UTC) :Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 monatoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Plia vandalo == Unue li "nur" vandalis, sed nun ankaŭ aldonas rasismajn-seksismajn insultojn, anglalingve: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:La_knabineto_kun_la_alumetoj&curid=880076&diff=8826567&oldid=8826566]. Mi petas al administrantoj tujtuj forbari la ulon, protekti la artikolon kaj ĝian diskutpaĝon, kaj aldone malvidebligi la ĵusan insultaĵon. ({{u|ThomasPusch}}, {{u|Tlustulimu}}, aŭ iu alia – ĉu vi povas fari?) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:39, 11 aŭg. 2024 (UTC) :{{uzanto2|90.241.192.210}} estas forbarita, ĉar temas pri anonimulo, kies IP-adreso iam povus ankaŭ uzi nekulpulo, nur por daŭro de jaro. Aldone mi malvidebligis la ĵusan insultaĵon, kaj ankoraŭ kontrolos ĉu estos pliaj misoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:48, 11 aŭg. 2024 (UTC) ::PS: En la teksto "[[Steamboat Willie]]", la vandalo eĉ en tute ĝusta Esperanto aldonis redaktoresumon "[mi] vandaligis la paĝon". Do ĉiuj konsentas pri la vandaleco, inkluzive de la provoka vandalo... Aliaj redaktoj, ekz. en la teksto pri la indonezia lingvo, estis "simplaj"! vandalaĵoj - rubaj idiotaĵoj. Ne ĉiun rubon indas aparte malvidigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:16, 11 aŭg. 2024 (UTC) == 2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145 == La anonimulo {{uzanto2|2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145}} vandalis artikolon [[Alina Kabajeva]], enmetinte ruslingvajn stultaĵojn kaj sakraĵojn, do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:41, 18 sep. 2024 (UTC) : {{kom}} Estas unu malbona redakto ĉe ĉi tiu vikio. La fuŝulo aktivetis ĉe pluraj vikioj per pluraj IP-adresoj [https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Alina_Kabayeva&action=history Alina_Kabayeva&action=history] kiuj bedaŭrinde difirencias en sia komenca parto, do nealireble per la nuna teknika pritraktado de IP-intervaloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 08:04, 19 sep. 2024 (UTC) ::Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 semajnoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Probable ne problema uzanto == La jena homo protestis kontraŭ forbaro, asertante ke li trans diverslingvaj projektoj kontraŭagas vandalismon. La kazo estas kontrolenda: * {{uzanto2|Tanbiruzzaman}} --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 31 okt. 2024 (UTC) == Paĝo "[[oscedo]]" == La paĝo ŝajne aparte invitas vandalojn al vandalado. * {{uzanto2|WhiteTianabela}} idiota vandalado je 2024-10-24: mi loke forbaris la homon por jaro * {{uzanto2|46.173.211.221}} je 2024-10-24: jam estis globale forbarita por jaro, sed mi protektis la paĝon kontraŭ plua redaktado de neensalutintoj Estas amaseo da pli fruaj vandaladoj, al kiuj ni tute ne reagis, sed plj multaj el la kontoj aŭ IP-adresoj estas globale forbaritaj. Probable ĉiam estis la sama homo, kiu simple per ĉiam novaj nomoj maĉas la saman paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 6 nov. 2024 (UTC) == Paĝo "[[hejma kapro]]" == La paĝo altiras iun fiulon kiu redaktadas sub diversaj kontoj kaj IP-adresoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:36, 6 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "RG72" == {{uzanto2|RG72}} Pravigo: daŭra insultado kaj personaj atakoj kontraŭ min kaj aliaj uznatoj, rompo de [[:en:Wikipedia:No personal attacks]] [[Vikipedio:Neniu persona atako]] [[m:No personal attacks]] [[m:Incivility]]. Ekzemploj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924922 VP:FA] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924039 VP:FA] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=prev&oldid=694676 2018-10-20 "Ĉu vi ne vidas diferencon inter krei kaj detrui?"] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3AKandidati%C4%9Doj&diff=1185344&oldid=1185240 2023-Nov-12-12] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&diff=prev&oldid=1185333 persona atako kontaux mi kun minaco pri forbaro: "Do kiam vi likvidos viajn fuŝojn?" ..."vandalitajn de vi. Same en la aliaj artikoloj. Ĉu vi mem likvidos viajn vandalaĵojn aŭ tion devos plenumi iu alia? Ĉu vi komprenas ke vandalismo estas punenda per forbaro?"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Miscellaneous&diff=prev&oldid=26339503 "psychologists and psychiatrists should be doing"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&diff=prev&oldid=26103986 "endless stream of accusations and paranoid fears"] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=10-a_de_aprilo&type=revision&diff=7154524&oldid=7153129 "Mi forigis paranojajn fantaziaĵojn"]. Vidu ankaŭ [[Uzanto:RG72/Cenzuro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:47, 19 nov. 2024 (UTC) {{kom}} Mi ne komentos la peton mem, kiu estas evidente absurda kaj kontraŭregula (postuli forbaron de Vikipedio-uzanto pro liaj kvazaŭ malĝentilaj diroj en Vikivortaro estas stulte, same ne ekzistas malpermeso al uzanto meti en sian personan spacon malneton de redaktota artikolo). Mi demandos pri la kerno de tiu ĉi afero. El la supre prezentitaj ekzemploj videblas ke la problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu li sukcesis forpeli ĉiujn kontribuantojn. Pro sia agresemo li finfine estis senigita je administranta posteno fare de la centra administracio de Vikimedio. Li certe nenion komprenis kaj al ĉiu kritiko plu reagas per histeriaj politikaj fantazioj pri [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=next&oldid=901096 politikaj murdoj en Rusio], [https://eo.wiktionary.org/wiki/Uzanta_diskuto:Taylor_49#Fu%C5%9Dado_de_tradukoj rusia prezidanto] kaj eĉ pri [[Specialaĵo:Daŭra_ligilo/1063953#KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj|KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj]] kaj obsedaj rakontoj pri sia seksa vivo. La ulo agresema kaj venĝema, li komencis ataki min en Vikipedio kaj ĉi tie li mirinde trovis por si unikan eblecon senpune rompi la Vikipediajn regulojn. Antaŭjare li aktive kontribuis al la [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Fina_solvo|tute kontraŭregula]] [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|proceduro de mia maladministrantistigo]]. Antaŭ nelonge li same aktive postulis forigi unu el miaj artikoloj — kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj en Inguŝio|sukcesis denove]]. Mi avertis ke uloj kiel li haltas neniam kaj jen li postulas mian forbaron por definitive venĝi min kaj silentigi la lastan voĉon, kiu ankoraŭ kuraĝas kontraŭstari al lia strebo transformi ankaŭ Vikipedion je la speco de Vikivortaro, do je lia persona ludejo, kie li senhalte kaj sensence modifos kaj (plejparte) forigos la enhavon laŭe al siaj malstabilaj kapricoj, forpelinte ĉiujn obstaklulojn. Li [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Taylor 49|jam provis]] akiri administrantan postenon ĉi tie, sed malsukcesis (la voĉdono devis esti fermita antaŭ duonjaro, sed tio ne okazis ĝis nun). Sed li sendube provos denove kaj denove, ja tiaj uloj haltas neniam ĝis ili akiros la potencon — aŭ estos haltigitaj kaj forigitaj el la normala homa komunumo, bazita sur reguloj kaj reciproka estimo, ne arbitreco kaj histeria agresemo. Jam venis tempo decidi la sorton de nia Vikipedio. Ĉu ni plu kreos la enciklopedion aŭ definitive donacos ĝin al la uloj, venintaj ĉi tien ne por krei kaj kunlabori, sed por ataki, insulti, persekuti, histerii, detrui? Necesas esti ekstreme naiva por kredi ke tiu ĉi [[Makartismo|makartisma]] kampanjo estos la lasta. Ne, tio estas nura komenco kaj sekvaj viktimoj de tiaj atakoj estos uzantoj kaj administrantoj, kiu silentis ĝis nun. Kiel historiisto mi esploris Stalin-reprezaliojn, do mi vidas ke la atakintoj sekvas la saman skemon kiel iliaj antaŭuloj-stalinistoj: unue ili maldungis homon, poste eksigis lin el partio, poste arestis kaj fine sendis al prizono aŭ mortpafis. Estas neimageble vidi ke tio okazas cent jarojn poste en Esperanta (!) Vikipedio. Fine mi memorigas la [[Unue ili la judojn venigis|vortojn]] de [[Martin Niemöller]] kiun devas koni ĉiu inteligenta homo: :Kiam la nazioj forportis la komunistojn, mi silentis; mi ja ne estis komunisto. :Kiam ili enkarcerigis la socialdemokratojn, mi silentis; mi ja ne estis socialdemokrato. :Kiam ili forportis la sindikatanojn, mi ne protestis; mi ja ne estis sindikatano. :Kiam ili forportis min, restis neniu plu, kiu povis protesti. Sapienti sat. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:23, 20 nov. 2024 (UTC) :Mi bedaŭras tiajn konfliktojn, aparte inter aktivaj esperantistoj kaj vikipediistoj. Mi alvokas repacigon kaj klopodon mildigi la vortajn akuzojn kaj kontraŭstarojn. Forbarado eble utilas kontraŭ fremduloj kiuj volas entrudiĝi en tute nekontrolitan medion, sed por aktiva vikipediisto, tio ne utilus; ĉar post forbaro sufiĉus nur malfermi novan konton (tion faris eĉ konata fuŝulo). Necesos tiam forbari la komputilon, sed oni povas uzi alian komputilon ktp. Plej bone estus repacigi la sintenojn kaj klopodi labori alikampen; mi celas, ke estas tiom da ampleksaj kampoj en Vikipedio, ke se okazas konfliktoj, ĉu pro lingvo ĉu pro enhavo, des pli bone agadi en aliaj kampoj, anstataŭe pri Stalino aŭ Rusio, oni povas iri al filmoj, birdoj, fiŝoj, havendaj artikoloj ktp ktp. Korektoj indas kaj endas, sed se tio rezultos en polemiko, eble indos labori aliel. Tio estas nur tre persona opinio, ĉar por juste agadi oni devus kontroli tre etendigitan kazon, kaj mi preferas pli efike labori produktive. Ekzemple mi apenaŭ eniris en Vikivortaro. Oni ne povas esti ĉie, nur Dio, sed mi dubas prie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 20 nov. 2024 (UTC) ::Bedaŭrinde tiu ĉi strategio de evitado de la konfliktoj ne efikis. Mi neniam interesiĝis pri la kontribuoj de Taylor 49, kio estis facile ĉar li fakte verkas nenion, nur senhalte modifas kaj forigas la enhavon, kreitan de la aliaj. En Vikivortaro mi nur demandis lin kiucele li vandalis miajn artikolojn kaj petis lin restarigi ilian noramalan staton — la histerian reagon vi mem povas legi laŭ supraj ligiloj. En Vikipedio mi eĉ ne unufoje kontaktis lin, sed li plu min ĉasas venĝante pro tiuj riproĉoj en Vikivortaro kaj senhalte postulante mian maladministrantigon (sukcese), forigon de miaj artikoloj (sukcese) kaj nun mian forbaron (sukcese?). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:23, 20 nov. 2024 (UTC) :::Ĝustas ke ĉe ni estas la [[imperativo|imperativa alvoko]] [[VP:ATAKO|Ne faru personajn atakojn en Vikipedio! Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!]] kaj ke "ripetita aŭ granda persona atako povus konduki al [[VP:RF|forbaro]]". Mi konsentas ke la ekzemploj cititaj el vikipedio de Taylor estis personaj atakoj, kaj same konsentas ke se uzanto "nomas alian vikipediiston ''rusaĉo'', diras ke la rusa lingvo devas esti forigita ĉar ĝi estas nur fuŝa versio de la ukraina", tio estus same persona (kaj kolektiva) atako. Laŭ mia scio ni ĉiuj ĉi tie estas plenkreskaj, kaj kompreneble ne estas pravigo de atako se oni argumentus "sed la alia jam kvinfoje atakis". Al la akrigo de la situacio fakte kontribuas vi mem, Stanislavo, ĉar vi ofte perceptas agadon malsame ol estis: maladministrantigis vin ne Taylor, sed plimulto de diversaj uzantoj post pena diskuto, kaj la forigon de la teksto kiun vi nun reenigis sub nomo [[Uzanto:RG72/Cenzuro|"Cenzuro" (!)]] ankaŭ ne plenumis Taylor, kiu nur atentigis pri dubindeco de la teksto, sed ĉefe tri uzantoj devene el ekssovetiaj landoj (el Rusio, Litovio kaj Ĉednestrio, do ekse [[Moldava SSR]]), kiuj ĉiuj tute ne rilatas al Taylor, sed kiuj ĉi tie koncentriĝis "komenti la enhavon, ne la kontribuanton". Tial mi nun nur vidas eblecon lasi la malnovajn ofendojn, sen forbaro, kaj alvokas diskutigi ĉiun eblan novan personan atakon tuj ĉi tie, por ke oni povas tuj reagi. Mi esperas ke ne necesos amplekse ĉi tie diskuti, ĉar mi juĝas tion ĝena malŝparo de vivo-tempo, sed pretas ĉi tie trakti freŝajn atakojn, ankaŭ per simbola forbaro de semajno aŭ monato, post kiam estis unua averto. Kaj mi nun jam vortumas tian unuan averton al vi ambaŭ, Stanislavo kaj Taylor. Krome, mi atentigas ke estis mi kiu fine devis forigi la tekston "Rusoj en Inguŝio", kaj mi kiel administranto sentas min persone atakata de Stanislavo per la demagogia titolo "Cenzuro", laŭ kiu li reenigis la forigitan tekston. Mi persone povas toleri se oni ĉirkaŭvojas forigon de teksto, se oni reenigas ĝin al paĝo "Uzanto:RG72/Rusoj en Inguŝio", sed mi ne toleros la titolon "Cenzuro", kiun mi komprenas rekta persona atako al mi. Fine mi pensas ke estas misuzo de la justulo [[Martin Niemöller]] entiri lin en la retorikon ĉi tie - s-ro Niemöller kontraŭis milionojn da murdoj en fia diktaturo, kaj kompari la atentigon pri [[Vikipedio:Neniu persona atako]] al tio estas, milde dirite, ekstrema troigo. Do, mi nun estas {{kontraŭ|kontraŭ}} forbaro pro la eksaj ofendoj, sed '''alvokas''' ekde nun forte bridi sin por ne pluofendi, alvokas pri ŝovo de la reenigita teksto for de demagogia titolo "Cenzuro" (aliel ankaŭ administranto povas fari tion, sendepende ke la paĝo estas en persona spaco, kaj kompreneble povas esti ke fine la komunumo decidos forigi la paĝon de la persona spaco), kaj '''alvokas''' diskutigi estontajn atakojn rekte ĉi tie, kun ebleco ankaŭ forbari uzanton, prefere dumtempe, simbole, nur en kazo de obstina pluofendado malgraŭ jam dumtempa forbaro ankaŭ definitive. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:57, 20 nov. 2024 (UTC) Kelkaj rimarkoj: # Mi ne ofendis Taylor, ja demando "kial vi vandalas miajn artikolojn?" certe ne estas ofendo, ĉu ne? Kontribuante al Vikipedio 14 jarojn, mi interagis kun centoj da vikipediistoj kaj neniam iu ajn plendis ke mi ofendis lin. Estus strange se mi subite atakus la ulon pri kies ekzisto mi eksciis nur post kiam li vandalis miajn tekstojn. # La ideo ke valideco de opinio dependas de historia geografio estas nova, sed interesa. Do ekde nun mi scios ke mia opinio ekzemple pri Litovio kaj Finnlando estas speciale valora ĉar iam tiuj ĉi teritorioj estis parto de la Rusia imperio. # Ulo, iniciatinda mian maladministrantigon, malkaŝe argumentis ke tio okazu ĉar li konsideras miajn politikajn vidpunktojn malĝustaj. Tio tute evidente estis rompo de la Vikipediaj reguloj kaj ne gravas kiom da voĉoj li venigis por garantii tiun ĉi rompon. Dura lex sed lex. # Forigo de mia artikolo estis same kontraŭregula, ĉar la iniciatinto malsukcesis pruvi siajn argumentojn (malneŭtraleco kaj manko de fontoj), do tio estis evidenta ago de cenzuro. Tamen se tiu ĉi vorto tro ĝenas vin, mi alinomos la paĝon al ''Arĥivo''. Mi ne imagis tioman sentemon de via flanko, ja ni ĉiuj konas vikipediiston, kiu inundis la pritagajn artikolojn per rubaĵaj (mis)informoj kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" — kaj vi neniam riproĉis lin pri tio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:53, 21 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun kontraŭas al la forbaro. Se la situacio plimalboniĝos, mi donos plian komenton. Ne forgesu [[VP:AMO]].-- [[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 20:57, 20 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} - Nun kontraŭ. Mi ŝatus, ke la konfliktoj ĉesu. Ni devas spuri specifajn problemajn redaktojn, ne la rilatojn de homoj. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 16:23, 24 nov. 2024 (UTC) : {{kom}} La respondo de RG72 estas kiel kutime agresema kaj insulta, ekzemple "problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu '''li''' sukcesis forpeli" "Taylor 49, kio estis facile ĉar '''li''' fakte verkas nenion". RG72 daŭrigas kun kaj absurdaj falsaj akuzoj (ne estis mi kiu forigis la paĝon [[Rusoj en Inguŝio]], ĉu?), kaj insultoj, kaj misseksigado. Vidu supre, mi ne plu respondos en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:37, 27 nov. 2024 (UTC) :: {{kom}} Nenio nova en la mondo. La suno lumas, la akvo fluas, Taylor 49 [...] plendas [...]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:57, 28 nov. 2024 (UTC) ::: {{kom}} {{re|RG72}} Mi ripete atentigas pri la regulara frazo "Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!" Tio ankaŭ rilatas al via provoka komento de hieraŭ, kiun mi en kunteksto juĝas komento de la kontribuanto, ne de la enhavo. Via deeskaliĝo en la konflikto estas nepre bezonata, kaj vi ĉi tie ricevis nur tiom da subteno kontraŭ forbaro, ĉar sendube ĉiuj aktivaj kontribuantoj certas ke vi kapablas redakti sen ofendoj - tamen la kredo ke vi principe kapablas pri tio ne sufiĉas, vi devas ankaŭ apliki redaktan diplomation. Alikaze ni revenos al diskutoj pri via forbaro, kion mi konsiderus ĝenan malŝparon da energio. Kaj mi efektive fortege riproĉas la uzanton kiu inundis la esperantajn pritagajn artikolojn per naciisma propagando kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" - eble mi tro malfrue vere koncentriĝis pri la ĝena naciisma redaktado en la principe almenaŭ neŭtrala ĝis sennaciisma esperanta projekto, tro malfrue bremsis la agadon kaj per ĝena malŝparo de multaj laborhoroj komencis forigi la neakcepteblan propagandon, ĉar tiu ne sufiĉe frua kontraŭago signifis ke la forigenda materialo iĝis tre multa. Ĉiukaze la homo almenaŭ per sia konto ekde duonjaro ne plu daŭrigas sian propagandan mision: nun ankoraŭ forbari lin, nur pro pedagogio, ne sencus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 29 nov. 2024 (UTC) :::: {{kom}} Mi ĝojas ke finfine vi agnoskis ke en Vikipediaj diskutoj oni priparolu nur la agojn, ne la agantojn. Estas strange ke vi ne faris tion kiam la konata al vi ulo lanĉis kampanjon de mia maladministrantigo prezentinte kiel solan argumenton ke li ne ŝatas miajn politikajn vidpunktojn, do li ne ŝatas la personon, ne liajn agojn. Mi ĝojas ke vi finfine haltigis la agadon de alia uzanto, inundinta Vikipedion per nacisma propagando kaj ksenofobiaj fantaziaĵoj (plejparte rusofobiaj, sed foje ankaŭ antisemitismaj). Mi ne postulis lian forbaron, sufiĉas ke lia vandalado ĉesis. Estas strange nur ke vi ignoris kiam la konata al vi fanatika triopo akuzis min pri cenzuro ĝuste pro forsarkado de tiuj ĉi naciismaĵoj kaj ksenofobiaĵoj, kaj tio servis kiel ilia dua argumento por mia maladministrantigo. Se Vikipedio estas bazita sur reguloj, ili la samaj por ĉiuj. :::: Rilate ''Taylor 49'' mi nur ironiis leĝere, ĉar trakti serioze lian obsedon je propra seksa vivo mi ne povas, ja mi estas historiisto, do apartenas al la malĝusta fako. Espereble iam vi ĉesigos ankaŭ tiun ĉi tutevidente kontraŭregulan aktivadon kaj instruos lin ke lia seksa vivo estas lia persona afero kiu interesas neniun ĉi tie kaj ke se li ne ŝatas kiel Esperanto lin nomas, li simple elektu alian lingvon, pli komfortan por li. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:45, 30 nov. 2024 (UTC) ::::Mi neniam legis ajnan komenton de Taylor 49 pri sia propra seksa vivo. Kion mi legas, kaj pri tio mi ankaŭ konfliktis kun Taylor, estas ke Taylor ne nur aplikas la ne (jam) esperantan silabon "ri" pri si mem, sed komence aplikis tion al ĉiaj homoj, pri kies seksa identeco ne povas esti dubo: se iu uzanto klare indikis sian sekson en la vikipediaj preferoj, kaj Taylor perfekte sccias kiel malkovri tion, aŭ kiam en vikidatumaro pri iu ajn homo estas indiko ke temas pri viro aŭ virino, tiam sendube aplikendas pronomoj li respektive ŝi. Taylor ne estas la sola vikipediisto, kiu forte pledas pri uzo de alternativa estonta pronomo ri por tiuj homoj kiuj persone insistas ne konsideriĝi viroj kaj ne virinoj. Do temas pri socia konstruaĵo, ĉar en biologio ĉiu homo estas vira (kromosomoj XY) aŭ ina (kromosomoj XX): eĉ tiuj kun deviaj [[Sindromo de Klinefelter|kromosomoj XXY]] laŭ genetiko konsideratas masklaj. Mi povas akcepti pri ĉiu vikipediano, ke tiu ne devas nepre malkaŝi sian biologian sekson aŭ elektitan socian rolon, ĉar oni rajtas esti tute anonima, ne devas malkaŝi sian nomon, sekve pri iuj ensalutintaj uzantoj kaj pri ĉiuj kiuj redaktas plene anonime sub IP-adresoj, mi ne konas la gramatikan sekson. Tio estas anonimeco. Klaras ke pri oficialigo de la silabo "ri" kiel plia e-lingva pronomo ne decidos redaktantoj de iu ajn retejo, ankaŭ ne de vikipedio, kaj same klaras ke Vikipedio ofertas tiun gradon de anonimeco kiun uzanto deziras. Tute klaras krome, ke la temo estas sentoplena por Taylor kaj ankaŭ por iuj aliaj uzantoj: tial neniu uzanto estas devigita uzi la silabon "ri" kvazaŭ pronomo, nek mi nek vi nek iu ajn, sed tamen necesas pie kaj kolegece trakti la temon - tial ĝi ne tre taŭgas por forta ironio. Tio ĝuste estas kio ĝenis min en via hieraŭa noto. Se vi havas ekzemplon, kiam Taylor komentis pri sia seksa vivo, montru ĝin, mi neniam vidis ion tian kaj ne povas imagi ke tia ekzemplo ekzistus. Kaj pri la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|diskuto pri via administreco]]: vi scias ke mi estis la sola kiu sume voĉis sindetene, ĉar mi estis tiom ambigua vidante same fortajn argumentojn por kiom kontraŭ - tion mi tiam notis. Mi '''ne''' havis la impreson ke viaj agoj kontraŭ la misuzo de la tagaj mondpolitikaj listoj en vikipedio al propagando kaj forta troreprezentiĝo de polaj temoj (kiam unufoje pola skiisto gajnas konkurson, tio estos vaste raportata en mondpolitikaj eventoj, se ĉeĥa aŭ slovaka, slovena aŭ sveda skiisto same gajnas konkurson, tio tute ne interesas) estis argumentoj en la diskuto pri via administreco. Se mi preterlegis ion, vi povas ankaŭ nomi al mi la konkretan lokon. Certe ni ĉiuj sambone konas la [[Vikipedio:Regularo pri forbaro|regulojn pri forbaro]], daŭre ne plenumiĝas la kondiĉoj pri forbaro, sed necesas adapti la redaktojn al ne-ofendaj komentoj. Se tio post ripeta admono ne funkcios, tiam necesos rapide decidi pri forbaro, notinte aktualajn mispaŝojn. Sed tia forbaro, ĉar unua, ankaŭ estus nur simbola, por horoj aŭ tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) :{{por}} RG72 devas esti fobarita (en du projektoj) pri kontraŭrajta renoviĝo de forigita artikolo en Vikipedio kaj verkado de malneŭtralaj artikoloj en Vikinovaĵoj.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 10:09, 30 nov. 2024 (UTC) ::Kara Fenikals, vi povas tute libere prezenti vian opinion ĉi tie. Tamen mi koncize volas reagi al via noto: se iu revenigas forigitan artikolon en sia persona uzanta spaco, tiam tio ne estas kontraŭrajta - jes eblas ankoraŭ plibonigi la tekston kiun ĝis la forigo evidente ne eblis plibonigi al stato akceptebla por plimulto de la partoprenintaj uzantoj. Kio nur ne permeseblas, estas laŭta ofendo ke la komunumo fie kaj bandite cenzuris la tekston. Kaj due, povas esti ke en Vikinovaĵoj ne estas sufiĉe evoluintaj iloj por diskuti pri propagandecaj, ĝenerale malneŭtralaj tekstoj. Sed ĉiukaze Vikipedio kaj Vikinovaĵoj estas sendependaj projektoj. Eblas noti ĉi tie personan opinion, ke oni forte malkonsentas pri ago de uzanto en Vikinovaĵoj, Vikivojaĝo, Vikifontaro, Vikivortaro ktp., sed uzi tiun nekontenton cele al puna forbaro de uzanto el Vikipedio laŭ mi ne eblas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "Fenikals" == {{uzanto2|Fenikals}} [[Uzanto:Fenikals|Uzanto:Fenikals]] regule rompas plurajn regulojn de Vikipedio: # Li [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|postulis maladministrantigon]] de alia uzanto, argumentinte per ties malplaĉaj politikaj vidpunktoj, do pro politikaj kaj personaj motivoj. # Li spamis la [[Uzanto:RG72|Uzanton RG72]] per mesaĝoj politikaj kaj personaj, interalie minacante lin per FSB-reprezalioj se li plu partoprenos en la ĵurnalisma projekto [[Tutmondaj Voĉoj]]. # Li regule enigas falsajn informojn laŭajn al liaj politikaj vidpunktoj, ekzemple: ## en [[Sud-Osetio]] li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Sud-Osetio&diff=next&oldid=8911022 modifis la tekston], aldoninte aserton ke la militon en Sud-Osetio en 2008 komencis Rusio dum esplorado de Eŭropa Unio [http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_09_09_iiffmgc_report.pdf klare konkludis] ke la militon komencis Kartvelio. ## En alia artikolo li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Bombaj_atencoj_kontra%C5%AD_lo%C4%9Dejoj_en_Rusio&diff=prev&oldid=8902785 nomis la ulojn], murdintajn en 2002 kelkdek homoj per eksplodigo de loĝejoj, ne "teroristoj" sed "rezistantoj"; [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_%C4%88e%C4%89enia_milito&diff=prev&oldid=8875116 similaj fuŝoj] # Li regule cenzuras Vikipedion, forigante malplaĉajn informojn, ekzemple: ## el artikolo pri batalo kontraŭ islamistoj li forigis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2002)&diff=prev&oldid=8875092 ateston de militkrimoj] faritaj de muĝahidoj; ## el artikolo pri atako de teroristoj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2000)&diff=prev&oldid=8875097 forigis riproĉon] fare altrangulo, multe helpinta al ĉeĉenaj rifuĝintoj kaj ŝokita de tia atako en sia regiono. ## el artikolo pri ukraina prezidanto li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Volodimir_Zelenskij&diff=prev&oldid=8573844 forigis menciojn] de ties kritiko en eŭropa gazeto ## el alia artikolo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=prev&oldid=8472015 li forigis] komplete sekcion "Rusofobio", malgraŭ referenco al aŭtoritata fonto, kun klarigo "tiu ne ekzistas" # Li lanĉas redaktomilitojn, ekzemple li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=25-a_de_februaro&diff=prev&oldid=8827820 nuligis mian redakton] en artikolo, celintan forigi rubajn misinformojn pri kies forigo konsentas ankaŭ almenaŭ unu administranto, ĝis nun plenumanta tian forsarkadon pro antaŭa amasa vandalado fare de naciisma uzanto; # Li trudis al pluraj artikoloj politike malneŭtralajn kaj ofte rekte falsajn informojn. ## Ekzemple li redaktis multajn biografiajn artikolojn, ŝanĝante nacian apartenon de ilia temuloj al "ukraina". Ekzemple li faris tion en [[Igor Sikorski]] kaj poste nuligis alies redaktojn. Rimarkindas ke la sekvinta [[Diskuto:Igor Sikorski]] montris ke li ne konas eĉ bazajn faktojn pri historio de Ukrainio, kio evidente grave faciligas lian redaktadon. ## en artikolo pri buĉado en Montara Karabaĥo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakro_de_Ho%C4%9Dali&diff=prev&oldid=8472696 li aldonis] ke armena flanko "falŝe raportis" (sic!) Havi tian uzanton estas granda malhonoro por iu ajn Vikipedio kaj duobla malhonoro por Vikipedio en Esperanto, konsiderata lingvo de paco kaj amikeco, ne de naciismo kaj agresemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:45, 30 nov. 2024 (UTC) :Mi nun tiom detale notis la antaŭan diskuton, ke ne sufiĉas mia tempo esplori la akuzojn tie. Tio do venos pli poste. Kompreneble ĉiu ajn povas jam ekhavi opinion - mi nur volas eviti la impreson ke mi fokusigas pri akuzoj kontraŭ unu uzanto kaj plene ignoras akuzojn kontraŭ alia uzanto, kvankam la diskutoj estas tuj najbaraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:51, 30 nov. 2024 (UTC) :: {{kontraŭ}} forbaro de uzanto "Fenikals", ĉar la proponinto de forbaro same ofte verkis forte maneŭtralajn artikolojn ([[Rusoj en Inguŝio]] -> [[Uzanto:RG72/Cenzuro]], [[n:eo:KGB kaj FSB kontraŭ spionoj kaj teroristoj en Siberio|terorismo]], [[eo:n:“Ŝajnas_al_mi_ke_mi_sonĝas...”:_patrino_kaj_filo_fuĝis_el_Ĥersona_provinco_al_Tjumeno|rifuĝintoj bonvenataj]]), kaj eĉ pli grave atakadis aliajn vikianojn. Mi esperas ke uzanto "Fenikals" estonte ne plu uzos vikipedion kiel batalkampo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:58, 2 dec. 2024 (UTC) :::{{kom}} La argumento estas absurda laŭ sia logiko ("ni ignoru unu regulrompon ĉar okazis ankaŭ aliaj"), formo (referenco al Vikinovaĵoj en Vikipedio) kaj enhavo (nomi "malneŭtralaj" artikolon pri etna grupo, intervjuon kun historiisto kaj raportaĵon pri ukrainaj rifuĝintoj estas ekster ĉia racia konsiderado). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:41, 2 dec. 2024 (UTC) {{Kom}} Post 4 monatoj bedaŭrinde nenio estis farita, do la koncernulo revenis kaj daŭrigas siajn fanatikajn atakojn. Ĉi-foje li [https://eo.wikinews.org/wiki/Vikinova%C4%B5oj:Diskutejo#Propono_pri_la_fermo atakis Vikinovaĵojn], postulinte likvidi la tutan projekton kaj cenzuri ĝian enhavon (kompreneble pro "porrusia propagando"). Antaŭ jaroj mi iniciatis elkoviĝon de la projekto, alvokinte plurajn vikipediistojn subteni ĝin voĉdone. Dum jaroj mi kaj aliaj esperantitoj kontribuis al ĝi, verkinte pli ol 1000 artikolojn. Nun ĉio ĉi estas endanĝerigita pro la fanatikulo, apenaŭ balbutanta Esperanton kaj eĉ en Vikipedio dum 5 jaroj farinta nurajn mil redaktojn, plejparte neniodirajn kaj politike motivitajn. Estas tute evidente ke temas pri politika cenzuro kaj ĉi-foje ankaŭ pri persona persekutado. Li jam lanĉis [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Administrantoj/forigo_de_rajtoj/RG72 kalumnian kampanjon] kontraŭ mi (malkaŝe politike motivitan) kaj nun pretas detrui la tutan projekton nur por kontentigi sian fanatikan cenzuremon kaj personan malamon. Antaŭjare li postulis eĉ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:Vila%C4%9Do_%C5%9Ctormovo.webm forigi unu el miaj videoj] el la Komunejo, argumentinte ke ĝi "estas persona kaj ne havas edukan valoron". Feliĉe oni ĝustatempe klarigis al li, ke ambaŭ argumentoj estas nulaj, sed li provas denove, jam aliloke kaj sendube provos plu, ĉar li simple ne kapablas kunlabori kaj krei — nur ataki kaj detrui. Tiaj uzantoj estas forbarendaj tutvikie kiel agresantoj kaj vandaloj. Kial la enciklopedio de ''Lingvo de Paco kaj Amikeco'' (!) plu toleras la fanatikulojn kaj vandalojn? Ĉu neniu administranto kapablas ĉesigi tion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:32, 19 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurdaj mencioj de "Paco kaj Amikeco" kaj plejparte falsaj akuzoj (pri lingvokapabloj kaj plu) de [[Vikipedio:Problemaj_uzantoj#Propono_forbari_uzanton_"RG72"|RG72]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:30, 27 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurda miskompreno de la interna ideo de Esperanto kaj subteno de la falsaj akuzoj de la alia fanatikulo. Rimarkindas ke Fenikals jam kvarfoje atakis min, malkaŝe dirinte ke li faras tion pro siaj personaj politikaj malŝatoj. Dufoje li sukcesis, lanĉinte [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|kalumnian kampanjon]] por eksigi min kiel administranton kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj_en_Inguŝio_11_17|foriginte mian artikolon]] — ambaŭfoje Esperanto-administrantoj timeme cedis al la ksenofobo, krude rompinte la regulojn kiujn ĝuste ili devus defendi. Dufoje li malsukcesis — unue en [[Tutmondaj Voĉoj]] kaj nun en [[Meta-Vikio]] — ambaŭfoje ne-Esperantaj-administrantoj rekte respondis ke mi rompis neniujn regulojn kaj liaj personaj malŝatoj estas lia persona problemo. Post tio nomi Esperanton "Lingvo de Paco kaj Amikeco" estas vere absurde. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:01, 30 mar. 2025 (UTC) {{kom}} Mi ĵus nuligis plian cenzuradon fare de Fenikals. Ĉi-foje li modifis artikolon [[Unua Ĉeĉenia milito]], celante ŝajnigi ke la milito okazis ne inter la registaro de Rusio kaj separistoj, sed inter Rusio kaj Ĉeĉenio kiel du sendependaj ŝtatoj. Ĉu sekvan fojon li skribos ke registaroj de Hispanio kaj Britio luktis ne kontraŭ ETA kaj IRA, sed kontraŭ Eŭskio kaj Nord-Irlando? Kiam tiu ĉi vandalo estos haltigita? Ĉu tiu ĉi enciklopedio havas administrantojn aŭ ĝi definitive transformiĝis je ludejo kie ĉiu ajn fanatikulo povas libere vandali la tekstojn? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 15 apr. 2025 (UTC) {{kom}} Kaj denove tiu ĉi delonge forbarenda fanatikulo lanĉis redaktomiliton, nuliginte miajn redaktojn. Kompreneble temas pri artikoloj rilataj al la rusoj/Rusio kaj ukrainoj/Ukrainio, kio estas la kerno de lia fanatika mensa universo. Kompreneble li denove trudis propagandajn stultaĵojn, ĉerpitajn el gazetaro. Kompreneble denove liajn fiagojn ignoris ĉiuj administrantoj. Kio estas kialo de la tioma toleremo? Ĉu la rusofobio kaj ksenofobio ĝenerale jam iĝis oficiala ideologio de la Esperanto-Vikipdeio? Ĉu la (iam) enciklopedia projekto definitive transformiĝis je Esperanto-versio de triarangaj eŭropaj gazetaĉoj? Ĉu iu ankoraŭ memoras por kio Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon? Malkaŝaj ksenofoboj ĉiam pli agreseme trudas siajn propagandaĵojn kaj la homoj, kiuj devus forbari ilin en la unua tago — la administrantoj — silente ignoras ĉion. Ĉu vi timas aŭ simple samopinias kun ili? La unua kazo estas hontinda, la dua stultega. Elekti inter la malhonoro kaj stulteco pjam estas hontinde, sed ŝajnas ke la alia elekteblo mankas. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2025 (UTC) {{kom}} Denove tiu ĉi fanatikulo trudas al la '''enciklopedio''' propagandaĵojn kaj lanĉas redaktomilitojn. Kian valoron havas tiu ĉi malklerulo, apenaŭ balbutanta Esperanton, ke lia daŭra vandalado estas tolerata en la internacia (!) '''enciklopedio'''? Li estas obsedita ksenofobo kaj malkaŝa adoranto de teroristoj, speciale de islamistoj, do li simple ne povos halti memstare, nur esti haltigita. Ĉu ekzistas administranto kapabla savi la enciklopedion de vandalado? Ĉu ĉiuj estas tro timemaj? Aŭ eble lia fanatika mondrigardo nun estas konsiderata normo en la socioj, al kiuj apartenas la administrantoj? Plorinda degrado. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 2 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La administrantoj denove timeme lasis la vandalon fuŝi, do li revenis kaj denove trudis al la '''enciklopedio''' siajn fanatikajn fantaziojn — ĉi-foje rakontinte en [[Sovetia-Ukrainia Milito]] pri "genocido de la ukraina nacio, genetika subpremado, socia degrado" kaj kompreneble pri siaj amataj ĉeĉenaj islamistoj. Kaj ĉiujn ĉi teruraĵojn li rakontas pri Ukrainio, kies loĝantaro en la sovetia tempo (do dum la ''genocido kaj subpremado'') duobliĝis — malgraŭ amasa migrado de ukrainoj al la aliaj respublikoj de Sovetunio por ricevi pli bonan edukon kaj laboron. Ĝis kiam daŭros tiu ĉi senpuna vandalado fare de '''patrolanto''', do la ulo respondeca pri kvalito de la '''enciklopedio'''?! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:10, 26 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La vandalo revenis kaj denove trudas al la enciklopedio siajn fanatikajn propagandaĵojn. Ĉi-foje li denove markis kiel "diktatoroj" plurajn internacie agnoskitajn ŝtatestrojn kies politiko kaj opinioj malkongruis al lia fantazia mondimago. Se post jaroj da vandalado en la esperanta enciklopedio li almenaŭ iom lernus Esperanton, li scius ke "diktatoro" estas [https://vortaro.net/#diktatoro_kdc "Eksterordinara, provizora estro de ŝtato, kun absoluta povo"], kio certe ne aplikeblas al la regantoj kies regado estis bazita sur naciaj leĝoj (sendepende de tio, ĉu ili plaĉas al iu aŭ ne) kaj ne estis provizora, nek eksterordinara. Jam unu jaro pasis ekde kiam mi atentigis pri la persista vandalado fare de tiu ĉi persono, sed neniu reago de la administrantoj sekvis. Ĉu nia enciklopedio estas rubejo, kie iu ajn propagandisto povas publikigi siajn fantaziaĵojn? Kiom longe daŭros tiu ĉi vandalado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 6 nov. 2025 (UTC) {{kom}} Ĵus mi hazarde trovis kaj nuligis plian vandalaĵon de tiu ĉi unika vandalo: en la artikolo pri la ukraina urbo [[Kostjantinivka]] li forigis informojn ĉerpitajn el [[The New York Times]], ĉar ili malkonvenis al lia fanatika mondobildo. Mi diras ke temas pri la ''unika vandalo'', ĉar ĝis neniu vandalo en tiu ĉi enciklopedio sukcesis esti identigita kiel malkaŝa vandalo kaj propagandisto jam duan jaron sinsekve kaj tamen ne esti forbarita. Evidente la administrantoj interne simpatias al li, same kiel germanaj burĝoj simpatiis al Hitlero, promesinta buĉi nur la judojn, ciganojn kaj subhomojn kiel rusoj, ukrainoj kaj poloj. Poste ili ploris sur ruinoj de siaj urboj kaj plendis ke ili ne estis nazioj, nek subtenis ilin, sed estis nuraj viktimoj de la teruraj cirkonstancoj. Ĉu la historio instruas ion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:08, 21 dec. 2025 (UTC) {{kom}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=8649512&oldid=8538182 La redakto antaŭ 18 monatoj] estas evidente malbona. Oni nepre '''ne agu tiel'''. Kaj kion pensi pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Putin&action=history la diktatoroj]? La plejmultaj diktatoroj ja estis kaj estas "agnoskitaj ŝtatestroj". Kaj kiel pensi aŭ agi pri senĉesaj personaj atakoj, trouzo de fortaj vortoj, kaj reventantaj komparoj kun Adolfo Hitlero? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:20, 28 dec. 2025 (UTC) :La vorto ''diktatoro'' havas striktan difinon en PIV, cititan supre. Neniu el la menciitaj personoj laŭis al ĝi. Same neniuj personaj atakoj miaflanke okazis, nek povus okazi ĉar mi tute ne interesiĝas pri tiu ĉi persono. Malsame ol li, kiu spamis min per mia persona konto iel trovita en Telegramo kun enormaj stultaĵoj kaj personaj trudaĵoj ("ĉu vi definitive transloĝiĝis al Kubo?"). La situacio iĝis tro teda kaj artefarite longdaŭra, kaj vere similas al tiu en Germanio en la 1930-aj kiam la same agresemaj kaj persistaj fanatikuloj ne estis haltigitaj de tiamaj germanaj administrantoj, ĉar interne ili simpatiis al ilia ksenofobio kaj esperis ke la solaj viktimoj estos nur judoj, komunistoj, gejoj, slavoj kaj aliaj [[subhomo]]j. La historio ripetiĝas kaj evidente eĉ germanoj ne lernis ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:43, 28 dec. 2025 (UTC) ==Anglalingvaj perfortparoloj== Uzanto aperis nur por fari ekstremismajn alvokojn en la angla lingvo kontraŭ palestinanoj kaj islamanoj. Ĝis nun faris [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Ctato_Palestino&diff=prev&oldid=9039006 unu solan redakton]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:06, 6 mar. 2025 (UTC) : [[:m:Special:CentralAuth/Zwangsumbenennung-2025-03-18]] nenio nova ekde tiam. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 27 mar. 2025 (UTC) :: Daŭre nenio nova ekde tiam (kvankam ne, ne plu?, ekzistas ĝenerala konto por "Zwangsumbenennung-2025-03-18"), sed en wiki.eo la konto ankoraŭ estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:15, 18 apr. 2025 (UTC) ::: Mi kredas, ke [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Zwangsumbenennung26-12-2020 ĉi tiu estas la sama nazia fuŝulo: "Zwangsumbenennung26-12-2020" ĉe Turka Vikipedio]. Mi trovis tiun nomon sub mistera parametro "offset" en lia paĝo pri uzantrajtoj. https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Listo_de_uzantoj&username=Zwangsumbenennung-2025-03-18&dir=prev&offset=Zwangsumbenennung26-12-2020&limit=1 Tiu parametro aperis, kiam mi iris du paĝojn antaŭen. [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:03, 30 jun. 2025 (UTC) :::: Kaj kvar antaŭajn uzantnomojn mi trovis sammaniere: 𥐣, 😂, 𝘀𝗼𝗹𝗼 𝗲𝗻 𝗹𝗮 𝘄𝗶𝗸𝗶 kaj 𝕍𝕥𝕝𝕞𝕣𝕕. Ĉu vi kredus, ke li estas forbarita de la germana Vikipedio? [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:24, 30 jun. 2025 (UTC) == Anonimaj redaktoj de [[Pär Sundberg]] == Pluraj anonimaj redaktantoj ade aldonas malplenajn listerojn al [[Pär Sundberg]], kun svedlingvaj datoj en la resumo. Tre mistere, sed klare senutile. Mi proponas forbari tiujn adresojn, kaj protekti la artikolon kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:48, 31 mar. 2025 (UTC) : {{forte por}} protekto kontraŭ anonimaj redaktoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:28, 31 mar. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025-03-31 per LiMr. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Hodiaŭ finiĝas la protekto de tiu paĝo. Ni atentu ĉu la strangaj redaktoj rekomenciĝos! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:29, 1 jul. 2025 (UTC) == Forbarenda IP-vandalo == [[Specialaĵo:Kontribuoj/49.175.171.71]] sed ne porcxiam, eble 3 monatoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:29, 4 maj. 2025 (UTC) ==Ne-esperanta enhavo== [[Uzanto:Orthoonto]] aldonis al tri artikoloj tekston en iu skandinava lingvo, kaj al alia senfontan aserton pri la matematikaj kapabloj de novaj AI, kies enciklopedian gravon mi dubas. Ŝajnas al mi tro frue por diri, ĉu la intencoj de la homo estas bonaj, sed mi lasis mesaĝon sur lia/ŝia diskutopaĝo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:34, 11 maj. 2025 (UTC) : Bona atentigo. Dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == Grandparte fuŝaj redaktoj aparte pri la Filipinoj inter 2011 kaj 2021 (kaj pli da fuŝoj pri Esperanto en Vikidatumoj) == Komence de januaro 2018 uzanto kun la longa nomo "[[Specialaĵo:Kontribuoj/uzanto:Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa|Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa]]" (iam ankaŭe la konto nomiĝis "Pare Mo") movis paĝon Davaa Regiono al [[Dabaa Regiono]] kaj notis "preskaŭ" en Esperanto: "V se pronuncia como B en español". La homo ankaŭ ŝatis renomigi multajn aliajn esperantajn vortojn (nur 36 rekte en la loka projekto, sed pli multajn en vikidatumoj, kie ankoraŭ pli malfacilas rimarki la manipulojn), egale ke la uzanto eĉ ne helpe de aŭtomata tradukilo sukcesis enmeti unusolan frazon en Esperanto. Sed evidente eblas konsideri sin elstara Esperanto-vortaristo ankaŭ sen ajna kono de la lingvo. Tamen estas alarma averto el vikidatumoj kaj de la vikimedia sistemo ĝenerala: '''[[dosiero:OOjs UI icon alert image warning.svg|18ra]] <span style="color:red"> This account is globally locked. - La konto estas globale forbarita'''</span>. Do la homo en multaj vikipediaj projektoj mise agadis, grandkvante vandalis, kaj liaj agoj vere ne konsiderindas "aŭtoritataj kontribuoj". Tial mi konsideras ĝenerale malfari la kapricajn "plibonigojn" de la forbarito. Ĉi tie do la argumento estas ke hispane la v prononciĝas kiel esperanta "b", aŭ en [[Kezonurbo]], dubinde plibonigita al Kesonurbo, "ke z hispane prononciĝas kiel s esperante" - tio eĉ ne veras, norme ĝi sonas kiel θ, nur dialekte foje kiel s aŭ iu sibla sono inter ambaŭ. Tiu argumento nur sufiĉus por aldono de prononcindiko inter rektangulaj krampoj, eventuale por prezento de sia nova propono kun verva esperanta argumentado en VP:AA, sed ne por kaŝa alinomado de paĝoj el aliaj homoj aŭ ŝanĝadoj en Vikidatumoj. En plej multaj eŭropaj lingvoj inkluzive de la cirile skribataj tamen estas "v", kaj ke li mem ĝustigis la lingvonomojn "[[cebua lingvo|cebue]]: ''Rehyon sa Dabaw''; [[tagaloga lingvo|tagale]]: ''Rehyon ng Dabaw''" ankaŭ ne konfirmeblas en la cebua kaj tagaloga vikipedioj (la esperantan adverbon "tagale" por la tagaloga la homo samtempe inventis). Kvin spertaj esperantistoj poste redaktis kaj ne rimarkis la bone kaŝitan vandalecon. Mi ni plendas, ankaŭ mi probable ne rimarkintus. Sed mi alvokas pri pli da atento nun, kiam estas averto pri tiu vandalo kiu fuŝas aliel ol nia konata finna forbarito, kies specifajn redaktojn ĉiu facile rekonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:18, 3 jun. 2025 (UTC) :Mi cetere ĵus skanis kaj ekrane pligrandigis la esperantan mapon (#22) pri la Filipinoj el la "Poŝatlaso" de 1971. Bedaŭrinde tie estas malmultaj esperantigoj, plej multaj estas nacilingve, do filipine/tagaloge notitaj. Sed por tiuj urboj, insuloj kaj kaboj, kiuj ricevis esperantan vorton en la "Poŝatlaso" de 1971, estas bone noti la referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == 176.59.164.46 == Ruslingva anonimulo, aldoninta sensencajn frazojn al [[Biblio-Globus]]. Blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:09, 26 jun. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|176.59.164.46}} 1 redakto je 22 jun. 2025 :::Kvankam estis nur unu redakto, mi forbaris la konton je 21:46, 9 sep. 2025 por daŭro de 6 monatojm por ke ene eblaj novaj mispaŝoj oni tuj vidi la eksan forbaron en la konto mem... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == 78.154.163.85 == Anonimulo, ekde majo 2025 inundinta la projekton per fuŝaj maŝintradukaĵoj de la anglalingvaj fontoj, plenaj je konspirteorioj, fantazioj kaj politika propagando. Regula forsarkado de tiuj rubaĵoj estas tre teda kaj temporaba afero. Ni protektu la '''enciklopedion''' kontraŭ fanatikuloj, ksenofoboj kaj vandaloj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:08, 17 jul. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|78.154.163.85}} sume 50 redaktoj je 13-14 jul. 2025, '''ekzemple''' ::* paĝo [[historio de Rusio]] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Historio_de_Rusio&diff=prev&oldid=9145053 vandalita, ŝajne en la baŝkira, ĉiukaze ne universale komprebla lingvo, en fuŝaj referencoj] ::*>> krome je 07:21, 14 jul. 2025 la homo la saman paĝon ampleksigis per amasa esperantlingva akuza listigo de rusaj ŝtataj militkrimoj en Ukrainio inter 2014 kaj 2024, per detalega listigo kiu estis la kvaroblo de la tuta alineo pri la 19-a jarcento. Necesus individue kontroli la asertojn kaj ekipi eventuale pridubeblajn akuzojn per eksteraj referencoj, sed ĉiukaze la eksterproporcia kvanto de teksto montras ke iu ĉi tie misuzis ĝeneralan paĝon por sia demagogio. Por tiu temo la paĝo [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] estus pli taŭga loko, tie praktike estas nur informoj pri mortigoj kaj detruoj de 2022, kvankam la milito en 2023 ĝis 2025 senŝanĝe pluardis. Sed la resuma paĝo [[historio de Rusio]] taŭags nur por ekstreme koncizigita resumo de eble 300 literoj, kaj por aldono de pli detala teksto. Sed tio ankaŭ eksplodigos la paĝon "[[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]]", oni ankaŭ povas fari novajn paĝojn "Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio en 2023" ..."en 2024", ..."en 2025". ::*>>Aliaj novkreoj kiel [[la Donanto (filmo)]] (nun ricevis avertan ŝablonon {{ŝ|polurinda}})kaj [[Verda Elefanto (film)]] estas simple nur bizaraj, strangaj ĝis strangegaj esperantaj tekstoj, pri kiuj ankoraŭ ne klaras ĉu haveblos iu volontulo kiu pretus investi horojn por savi la tekstojn. Sume mi nun supraĵe legis pli-malpli la duan duonon de la kontribuoj, inter tiuj pli-malpli 25 redaktoj estis 1 vandalaĵo kaj 1 kazo de politika propagando metita en maltaŭgan artikolon, kaj la resto estis bizaraj ĝis kompreneblaj esperantlingvaj kontribuoj. Sed ŝajnas ke la redaktado jam finiĝis je la 14-a de julio, kaj ŝajne ĝis nun ne estas alinoma anonima konto kiu daŭrigus la parte tute maltaŭgan parte dubinde utilan kontribuadon. Mi tial proponas "nur" forbaron de unu monato, kiu probable ne ĝenos la homon, ĉar tiu ĉiukaze ŝajne perdis la intereson pri la bizara redaktado, Sed se foje ekestos ankoraŭ redakto sub tiu IP-adreso, tuj eblas vidi ke ĝi jam foje estis forbarita, kaj povas rapide retrovi la malnovan kazon. ĈIUKAZE necesos ankaŭ havi la konton sub observado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 9 sep. 2025 (UTC) == ~2025-50449-5 == La sola kontribuo ĝis nun estas vandalado de Vikipedio:Artikolo de la Monato per duone kompreneblaj pornaĵoj en la hispana. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 2 sep. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|~2025-50449-5}} 1 redakto je 2 sep. 2025 :::{{re|Arbarulo|RG72}} Nur nun mi vidis viajn lastajn tri notojn. Ĉiuj scias ke ni por niaj preskaŭ 400 000 artikolaj paĝoj kaj aldonaj multaj diskutpaĝoj havas nur 10 administrantojn, el kiuj neniel ĉiuj konstante aktivas, kaj ankaŭ mi ne sidas antaŭ la komputilo, nur gapante tiun aŭ iun alian teknikan paĝon ĉu tie aperas novaj notoj. Tiel eĉ se mi mem supre aldonas noton mi ne nepre rigardas ankaŭ tute malsupre. Mi petas, aŭ kontrolu tagon post kiam vi metis noton ĉu ĝi jam traktiĝas kaj se ne, rekte alskribu min (aŭ alian tiam aktivan administranton) ke tiu forpurigas la problemon, aŭ se vi eble post tago eble ne havas tempon por vikipedio, atentigi min tuj - en mia persona diskutpaĝo, aŭ pli simple per ŝablono {{ŝ|re}}, kiel mi ĵus atentigas vin du. Superfluaj atendadoj povas havi katastrofajn sekvojn, ĉar ene de semajno vigla vandalo povas fuŝi centojn da paĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 9 sep. 2025 (UTC) Mi komprenas ke ĉiuj malmultaj administrantoj estas okupitaj kaj foje ĝojas ke mi ne plu sentas devon ĉiutage kontroli farendaĵojn en Vikipedio kiel administranto. Foje eĉ fanatikuloj kaj iliaj kontraŭregulaj fiagoj tamen faras bonajn aferojn — malbonajn por la enciklopedio, sed bonajn por enciklopedianoj)) Do mi klopodos atentigi vin kiel vi petis. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:17, 10 sep. 2025 (UTC) Mi provos memori kaj sekvi tiun konsilon. Mi ne sciis, ĉu vi sentas atentigon kiel ĝenan interrompon de viaj aliaj laboroj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:01, 10 sep. 2025 (UTC) ==~2025-35316-70 == {{re|ThomasPusch}} Anonima uzanto ~2025-35316-70 vandale kreis [[Vikipedio:Eo.wiki]]. La sola teksto estas en misliterumita hispana lingvo, "Tuj fariĝonta surprizo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:11, 21 nov. 2025 (UTC) :{{re|Arbarulo}} {{farita}} Dankon pro la atentigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 21 nov. 2025 (UTC) ==Claudio Pistilli== Mi bedaŭregas konstati problemon pri granda kontribuanto, sed [[Uzanto:Claudio Pistilli]] alŝutis amasegon da bildoj kun falsaj deklaroj pri kopirajto, tre verŝajne ankaŭ enhave misajn bildojn pri kemio. Mi klarigis pli detale ĉe [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj]]. Se iu ĉi tie spertas pri kemio, via helpo bezoniĝas por taksi la kemiajn bildojn. Ĝis kiom mi komprenas, la tekstaj kontribuoj de Claudio ŝajnas akceptindaj - nur la redaktoj koncerne bildojn estas problemaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:28, 30 jan. 2026 (UTC) :Mi diris ke la tekstaj kontribuoj de Claudio estas akceptindaj. Ve, tro frue. Li skribas tute senreferencajn artikolojn pri gotaj reĝoj, ankaŭ kun mezgrandaj viki-stilaj problemoj (artikoltemoj en grandigitaj literoj krom la kutima dikigo, nudaj eksteraj ligiloj sen referenca formato). Krome provas deturni kritikojn per troĝentilaj respondoj, sed neniel ŝanĝas sian probleman agadon: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AClaudio_Pistilli&diff=9331574&oldid=9330647]. En vikipedio honestaj malsamopiniecoj povas esti utilaj, mensogoj ne povas. ==~2026-15525-24== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-15525-24}} vandalis artikolan diskutpaĝon aldonante sensencaĵon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:36, 12 mar. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Dankon pro la rimarko kaj rimarkigo. La homo, kiu redaktis el Usono, "nur" vandalis unu paĝon, [[Diskuto:Helico (apartigilo)]], tial mi ne scias ĉu li aŭ ŝi havas sisteman intencon fuŝigi, sed klare temis pri fuŝo. Sekve mi "nur" forbaris ĝin por daŭro de unu monato. Se li revenos, kaj dua, tria redakto estos same sensencaj kiel la unua, ni povas ankaŭ konsideri pli longan forbaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:49, 12 mar. 2026 (UTC) ==~2026-16308-13== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-16308-13}} vandalis kaj/aŭ fuŝreklamis en [[IOS]], [[IFono]], [[Apple]], [[Apple I]], [[Apple II]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:48, 15 mar. 2026 (UTC) :Spamo de anonimulo. Eble estus pli efektive enmeti la du Jutubo-kanalojn al [[MediaWiki:Spam-blacklist|tiu paĝo]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:15, 15 mar. 2026 (UTC) :{{farite}}: forbarite ankaŭ ĉi tie "nur" dum unu monato, ĉar dubindas ĉu la homo estos tiom obstina reveni post pli ol unu monato, kaj se jes ŝi aŭ li povus ankaŭ reveni per alia IP_adreso. Ĉiukaze la dubinda vandala jutub-kanalo estis https://youtube.com/@thaihoangofficial-q1s. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:35, 15 mar. 2026 (UTC) ==[[Gazaa genocido]]== Saluton. Vikipediisto kun nomo en arabaj literoj metis tiun artikolon. Ĝis tiam normale, sed poste startigis redaktobatalon miskomprenante la plibonigajn modifojn kiujn faris aliaj vikipediistoj. Mi blokis ĝin dum tri tagoj, kaj li plendas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:55, 28 mar. 2026 (UTC) :Post du semajnoj li ne revenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:07, 13 apr. 2026 (UTC) ::Temis pri la konto {{uzanto2|جودت}} - nur por rekontrolo ke li vere ne revenis... Li en la esperanta branĉo nur umis de la 26-a ĝis 29-a de marto, sed en aliaj branĉoj daŭrigis misfarojn tiel ke en julio la konto estis tutmonde blokita sen tempo de eksvalidiĝo. Kialo: Misuzo en transvikioj kaj fuŝa uzo de nekontrolita transvikia maŝintradukado (''This user is globally blocked with no expiration time. Reason: Cross-wiki abuse, unsupervised crosswiki machine translation abuse''). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:58, 5 okt. 2026 (UTC) ==Uzanto:Zeaplpm== {{re|ThomasPusch}} Jen nova vandalo metis kontraŭjudajn insultojn ĉe [[Elektroniko]] kaj [[Diskuto:L. L. Zamenhof]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:40, 19 maj. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Efektive. Bone ke mi ĵus realvenis al la komputilo kaj tuj povis vidi vian noton. La konto jam estas forbarita porĉiame, kaj la ofendojn mi en sekva paŝo ankaŭ malvidigos: Faŝismaj ofendoj entute ne havu scenejon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:57, 19 maj. 2026 (UTC) ==Pli pri Claudio Pistilli== Krome li mensogas pri siaj tradukfontoj: *[[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]] *[[Diskuto:Mamerko de Katanio]] *[[Diskuto:Sozistrato de Sirakuzo]] Foje ili eĉ estas tradukoj de ''[[Grokipedia]]''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:21, 25 maj. 2026 (UTC) :Kaj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Histieo_de_Mileto&diff=prev&oldid=9383979 forigas avertoŝablonojn] ne solvinte la problemon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:50, 26 maj. 2026 (UTC) ::Plu pri tiu temo en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:20, 5 okt. 2026 (UTC) :::Por kontrolo ke nun ĉio enordas pri :::* [[Apolokrato de Sirakuzo]] {{farite}} 20:47, 1 okt. 2026 (UTC) :::* [[Histieo de Mileto]], :::* [[Mamerko de Katanio]], :::* [[Sozistrato de Sirakuzo]] ==[[Uzanto:Its time to hurt all jews badly|Perfortparola uzanto]]== {{re|ThomasPusch}} Uzantnomo minacas judojn en la angla, redaktoj ofendas aliajn grupojn en la angla (malfaritaj sed ankoraŭ ne kaŝitaj).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:20, 11 sep. 2026 (UTC) :Dankon pro la atentigo pri {{uzanto2|Its time to hurt all jews badly}}. Mi okupiĝos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:03, 12 sep. 2026 (UTC) :Mi fine eĉ malvidigis la forigojn, ĉar en ili ripetiĝis la anglalingva ofendaĉa salutnomo. Nun ĉio estas pura denove. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:42, 12 sep. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Were'spablo?]]== Ŝerce vandalis ĉe [[Elon Musk]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:24, 8 okt. 2026 (UTC) :{{Uzanto2|Were'spablo?}} :Estis nur tiu unu stulta redakteto. Se ne aperos pliaj mispaŝoj, laŭ mi ne necesas forbari la tutan konton. Sed oni kontrolu la konton foje. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:50, 18 okt. 2026 (UTC) 4e73pdf7nxuyzunme8k1ykr0ktnic78 9495115 9495114 2026-10-18T09:51:39Z ThomasPusch 1869 /* Uzanto:Were'spablo? */ 9495115 wikitext text/x-wiki {{Mallongigo|VP:PU|VP:PROBLEMAJ}} {{/Enkonduko}} == Jen kelkaj ĝenemaj uzantoj kaj IPuloj == Saluton. Jam ekde sufiĉe da tempo ĝenas nian vikipedion sufiĉe altruda, pli malpli malserioza, supozeble psike malstabila IPulo, kiu verŝajne foje redaktis sub unu el la jenaj "nomoj" aŭ almenaŭ ie alsalutis sub tia nomo * {{uzanto2|Nenoniel}} * {{uzanto2|Uusikonto}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} Bedaŭrinde temas pri kelkaj IP-blokoj, kiuj komenciĝas jene: "46.132.", "86.114.", "86.115.", "93.106.", "109.240.", "176.72.". Ĉu eble iu havas proponon, kiel ni povus forpeli la ulon? - Antaŭ kelkaj tagoj mi eĉ kreis misuzan filtrilon, kiu eĉ jam malhelpis du redaktojn pri "kalvulo"j. Foje jam estis diversaj diskutoj en [[VP:DA]]. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:02, 8 apr. 2022 (UTC) :La IPulo {{uzanto2|109.240.9.91}} eĉ estis kaptita de la misuza filtrilo 5 kontraŭ "kalvulo", kiu fakte malhelpis al la uzanto aldoni frazon pri kalvulo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:43, 8 apr. 2022 (UTC) ::Intertempe plia gantopupo {{uzanto2|Liukas piha}} kreis artikolojn, kies forigon mi jam proponis sur [[VP:FA]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:48, 9 apr. 2022 (UTC) :::La menciita "novulo" eĉ provis aldoni ion pri "kalvulo", kiel mi ĵus povis vidi en protokolo de la misuza filtrilo 5, kaj tiel pruvis fakte, ke li estas gantopupo. Mi tial proponas forbaron. Ĉu bone? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:25, 11 apr. 2022 (UTC) ::::La menciita gantopupa uzanto {{uzanto2|Liukas piha}} intertempe eĉ estis forbarita tutvikie. Ĉu mi tuj traktu la iel rilatan [[VP:FA#Markus Rautio, Tommi Kinnunen, Veikko Törmänen, Eeva Joenpelto|proponon je forigo]]? Sed kion ni faru pri la ŝanĝiĝemaj IPuloj, kies skemon mi menciis jam la 8-an de aprilo 2022? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:46, 13 apr. 2022 (UTC) Jen denove redaktoj de IPuloj el Finnlando, supozeble elsalutinta gantopupo. Temas pri * {{uzanto2|109.240.111.98}} kies redaktoj plejparte estis malfaritaj kaj kreo estis amase forigitaj. Krome mi forbaris lin por tri tagoj. * {{uzanto2| 86.115.75.210}} same. Ĉu iu eble havas proponon kiel ni povus finfine forpeli lin por pli longa tempo? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:24, 28 apr. 2022 (UTC) Kial malbonigas Vikipedion, ke estas en Vikipedio rakontita pri kalveco? [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.251.162|86.114.251.162]] 01:38, 10 jun. 2022 (UTC) :Hodiaŭ nova gantopupo aperis, nome {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}. Pro la signifo "La sola celo de la reguloj de Vikipedio estas malobservi ilin" mi proponas porĉiaman forbaron inklude de la ceteraj gantopupoj kaj la rilataj IParoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:13, 27 jun. 2022 (UTC) ::Ĵus aperis nova gantopupo, nome {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}}. Laŭ la gugla tradukilo la uzantonomo signifas "Estas mojose fari petolojn". Ĉar tio sekvas la kutiman skemon, mi proponas la kutiman traktadon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:33, 18 aŭg. 2022 (UTC) :::Ŝajnas al mi, ke la ulo emas daŭrigi sian petoladon kreinte la uzanton {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. La uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "Uzanto naskita en 1989, kiu malatentas la regulojn de Vikipedio". Do, ni devus trakti tion kiel antaŭe menciita. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:20, 20 aŭg. 2022 (UTC) ::::Mi opinias, ke ne valoras ĉi tie demandi, kion fari. Se aperas evidentaj agoj de la forbarito Nenoniel (ĉu pri kalvuloj, ĉu pri alio) vi kiel administranto malfaru la agojn kaj tuj forbaru la uzanton aŭ ties ip-numeron (vastagame) aŭ faru ke neregistritoj aŭ freŝaj novuloj ne povu redakti la koncernan artikolon- La forbaroj validu por longa tempo. Laŭ mi jam sufiĉas iometo da suspekto por fari tion. Tiel oni sukcesis en la Finna Vikipedio iom post iom bridi lin. Kiam ĉi-jare estis vaste blokitaj liaj ip-numeraroj en la Esperanta Vikipedio, li silentis kelkan tempon kaj provis ekaktivi en la Sveda, Germana kaj Angla Vikipedioj (en ĉiu li trafis, sekzemple, ties artikolon pri Juice Leskinen). kiuj sufiĉe severe traktis liajn provojn. Kiel ĉiuj ruzaj vandaloj, li ofte faras sensignifajn aŭ (kvazaŭ)utilajn ŝanĝojn aŭ eĉ kreas ne malbonajn artikol(ĝerm)ojn. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:36, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris la tri gantopupojn {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}, {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} kaj {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:44, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris gantopupon {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:27, 10 okt. 2022 (UTC) : Ĉiuj estas forbaritaj {{farita}} == Tutvike forbarita uzanto, gantopupo de "Nenoniel" == Saluton. Mi ĵus rimarkis, ke oni eĉ tutvikie forbaris {{uzanto2|Liukas piha}}. Mi proponas, ke ni forigu ĉiujn de li kreitajn artikolojn kaj kategoriojn. Ĉu bone? - Se dum la sekvontaj tagoj neniu kontraŭas mian proponon, mi plenumos ĝin. Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:35, 12 apr. 2022 (UTC) :{{farite}} Ĉar neniu ion ajn komentis nek kontraŭis mian proponon, mi ĵus plenumis ĝin, precipe ĉar ja ekzistas propono je forigo en [[VP:FA]]. Sed kiel ni evitu reaperon de la ulo? - Ĉu iu havas ideon? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:07, 16 apr. 2022 (UTC) Jen nova gantopupo de "Nenoniel", nome {{uzanto2|Jaakkoil}} ĵus kaptita de la misuza filtrilo 5. Do, li denove provis demandi alian uzanton pri kalvulo. Sed bonŝance la filtrilo malhelpis al li konservi la mesaĝon. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:36, 29 maj. 2022 (UTC) :Simple forbari lin estas la solvo. Ke li redaktis la artikolon pri [[Juice Leskinen]] realdonante ties kalvulecon, estas por mi sufiĉa pruvo pri la identeco de Nenoniel kaj Jaakkoil. Nenoniel estis forbarita ĝis la ĉi-jara Oktobro. Same forbarendas [[Uzanto:Wikipedian säännöt_on_tehty_rikottaviksi]] kaj eble aliaj. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 14:07, 2 jun. 2022 (UTC) ::Saluton, {{re|Surfo}}. Nia loka, do [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo/block&page=Uzanto:Nenoniel ĉivikipedia protokolo] montras nur, ke Neniel estas forbarita ĝis oktobro 2022. Sed mi ĵus vidis iel, ke li estas eĉ tutvikie forbarita. Ĉu mi eble esploru la daŭron de la tutvikia forbaro? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:20, 10 jun. 2022 (UTC) ::(+) Mi ĵus vidis en la SUL-listo de {{uzanto2|Jaakkoil}}, ke li estas jam forbarita por ĉiam en la finna Vikipedio. Pro la ovumado pri kalvuloj kaj aliaj malseriozaj aferoj mi proponas fari same. Ĉu bone? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:59, 10 jun. 2022 (UTC) :::Mi ĵus forbaris {{uzanto2|Jaakkoil}} por ses monatoj, ĉar li denove provis altrudi sian neenciklopediecan rubon pri kalveco kaj kalvuloj. En kazo de nova gantopupo kaj sama aktiveco mi proponas forbari la uzantojn por ĉiam, kiel jam faris aliaj vikipedioj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:11, 27 jun. 2022 (UTC) ::::Estas globale forbarita {{farita}} === "LTA pakkoruotsi" + kalvuloj === * {{uzanto2|Surfo on kalju}} loke forbarita * {{uzanto2|Jyväskyläana kalvigxanta esperantisto}} loke forbarita * {{uzanto2|Weirdy89}} loke forbarita * {{uzanto2|Nenoniel}} globale forbarita * {{uzanto2|Liukas piha}} globale forbarita * {{uzanto2|Jaakkolei}} globale forbarita * {{uzanto2|Kummallinen tyyppi}} globale forbarita * {{uzanto2|Uusikonto}} loke forbarita * {{uzanto2|Kalvulo}} loke forbarita * {{uzanto2|J. Leinonen}} loke forbarita * {{uzanto2|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} loke forbarita * {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} loke forbarita * {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}} loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por ĉiam, * [[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.103.191]] loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por unu jaro, forbaro en jaulio 2023 plilongigita je 3 jaroj per ThomasPusch, * {{uzanto2|Jaakkoil}} loke forbarita en junio 2022 por duonjaro, en januaro 2023 por ĉiam, nun globale forbarita * {{uzanto2|Outo suomalaisukko}} globale forbarita * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä erektoituu}} loke forbarita kaj globale forbarita (je nekutima maniero) * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä kovettuu}} globale forbarita (je nekutima maniero) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.3.123]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 6-an de decembro * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16]]) multaj redaktoj ekde 2022-12-24, sed mi nur trovis subjektivajn redaktojn, nenion kio estus vandalaĵo. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.199.126]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.0.0/16]]) 2023-01-14 Moldur forigis la anonimajn redaktojn en [[Svedlingvaj finnlandanoj]], kiujn li juĝas neadekvataj: ip-adreso forbarita je 2023-01-23 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.203.157]] eowikt svwikt. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.235.148]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.243.252]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.245.114]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.247.245]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.75.182]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de januaro 2023 ** ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.0.0/16]]) loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro plus restarigo de antaŭe forigita persona paĝo la 14-an de januaro (jam estis forbarita unu monaton en en aprilo-majo 2022) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.107.127]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.131.204]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 2-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.135.235]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.167.234]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 28-an de oktobro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.19.205]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 3-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.35.187]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 29-an de oktobro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.69.158]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.160.244]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.162.212]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.230]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72]] loke forbarita: 2023 01 21: Ĉi tie en multaj paĝoj vandalis en 2010, estis unutage forbarita, sed en aliaj anonimaj kontoj plue miskondutis, tial la forbaro estu daŭra. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.224.216]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/217.140.204.247]] eowikt * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F]] loke forbarita * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:688:AD22:119D:7BBD:A026:838A]] loke forbarita. Estis kelkaj redaktoj, almenaŭ la 2-an de decembro 2022 la anonimulo vandale stultumis en la paĝo [[Risto Ahti]]. Aldone al ĉiuj aliaj mispaŝoj en aliaj kontoj tio sufiĉas por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :: Pruvoj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Taylor_49&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Deviga_instruo_de_sveda_lingvo_en_Finnlando&action=history] :: [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:47, 3 dec. 2022 (UTC) ::: Ĉasado daŭras ĉe aliaj vikioj [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&action=history eowikt] kaj [https://sv.wiktionary.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:Taylor_49&action=history svwikt]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 5 jan. 2023 (UTC) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.61.224]] unuafoje je 2023-02-04, kvar aldonoj tiutage malfaritaj, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023.< [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:24, 4 feb. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Haistakaa!}} redaktoj lastfoje en 2014, nenio riproĉinda, tamen restis sub kontrolo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 4 feb. 2023, [[:en:wikt:haistaa|problemhava uzantonomo]], forbarita el du vikioj, forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * La sama persono nun revenis kun nova uzantnomo [[Specialaĵo:Kontribuoj/Morsgrisar är vi allihopa]] (linio el sveda infankanto kiu signifas proksimume "ni ĉiuj estas panjoporketoj / dorlotitaj infanoj") kaj provas restarigi forprenitaĵojn. Ankoraŭ nenio evidente kontraŭregula - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] 5 feb. 2023, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] * {{uzanto2|Morsgrisar är vi allihopa}} * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Räven raskar över isen}} 25 redaktoj ĉe vikivortaro, apenaŭ io riproĉinda [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=pakko&diff=prev&oldid=1170723 pakko] * {{uzanto2|Tuskan parahdus}} preskaŭ 1'000 redaktoj, specialaj vulgaraĵoj, forbarita el finna vikipedio kaj vikivortaro, globale forbarita + loke forbarita ekde la 2-a de majo 2023 * {{uzanto2|Ongelmallinen käyttäjä}} specialaj vulgaraĵoj, globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uimalampi}} globale forbarita * {{uzanto2|Kyrpää äkkiä ja perseeseen}} vulgara uzantonomo, sed ĝis nun nur unu redakto senkulpa, kvankam ne speciale utila, de la 13-a de majo 2023, globale forbarita * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uusi nimimerkki}} rasismaj vulgaraĵoj + provokaĵoj sur la uzantopaĝo 2023-6-3, forbarita de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 2023-6-4, nun ankaŭ globale forbarita * {{uzanto2|Taas uusi käyttäjä}} "denove nova uzanto" forbarita loke en la finna 2023-6-6 kaj sveda branĉoj 2023-6-7, globale 2023-6-11 * {{uzanto2|Strangulo89}} kreita 2023-06-25, forbarita el sveda vikipedio kaj sekve globale forbarita 2023-06-26 * {{uzanto2|Jaakko Iisakki Leinonen}} komencis per teksto "[[bazlernejo en Finnlando]]" kaj perdo de Karelio, forbarita en 3 vikioj - kreita je 2023-07-09, en 2023-07-13 aldonis idiotan vulgaran subtitolon ''Neekerin jättikyrpä erektoituu'' (La giganta koko/kaco de la Nigrulo ricevas erektiĝon) al sia prezentopaĝo (poste senspure forigita). Admono ke se la vulgaraĵo ne tuj malaperiĝas, plej laste post 12 horoj sekvos forbaro: malaperigita. Je 2023-07-15 sekvis loka forbaro, formale pro [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Yrj%C3%B6&diff=prev&oldid=8214834 la jena vandalado], sed estas multaj pliaj kazoj troveblaj inter la kontribuoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:23, 15 jul. 2023 (UTC) loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Työnnä kulli perseeseen HETI}} vulgara uzantonomo, [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Ty%C3%B6nn%C3%A4_kulli_perseeseen_HETI&oldid=8193441 ligo], loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Sekametsänkävijä}} kreita 2023-07-15, unua ago 19:43 h en eo.wiki kaj globale forbarita post malpli ol 24 horoj, je 2023-07-16 14:01 h. * {{uzanto2|93.106.14.86}} aktiva ekde 2023-07-16, nua ago en eo.wiki je 15:44 h. [ [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.14.0/24|kontribuoj2]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.0.0/16|kontribuoj3]] ] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Necesejo&diff=prev&oldid=8217406 jen]: 18.57 h Admono al li: enciklopedio ne estas por sengustaj ŝercoj. 01:13 h 2-a admono: Ankaŭ [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8217401 tiu redakto] estis plena sensencaĵo. Duonhoron poste Tria admono: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8217373 ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al finna maljunulo, kiu tekste montratas kun foto, do ĉiu povas vidi kiel aspektas la nazo, la barbo, la haroj ktp.] La mencio de kalveco, jam multegajn fojojn aldonata, kontraŭ protestoj de aliaj uzantoj, kiuj plene ignoriĝis kaj parte estis la kaŭzo de forbaro de uzantokontoj por ĉiam, jam estis multfoje. Tiom obsede ĉiam reveni al sama infaneca stultumado signas psikan nekapablon kunlabori kun aliaj. Ankoraŭ unu admono kaj li estos barita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16 jul. 2023 -- Lasta admono estas, simple hazarde nur nun trovita, sed la sinsekvo de trovoj tute ne rilatas: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8217370 ankaŭ tie ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al alia finna maljunulo] - Ne eblos diri ke li ne sciis pri tio ke ne eblas kaŝ-enigi tian frazon en tekstojn kiu evidente amuzas la kulpulon kaj nervas ĉiujn aliajn uzantojn. Do forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:04, 17 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|217.140.207.97}} forbarita en oktobro 2022 por daŭro de 1 jaro per Tlustulimu, plilongigita al daŭro de ankoraŭ 3 jaroj, por ke ĉiuj IP-kontoj havu saman forbarodaŭron, je 17 jul. 2023 per ThomasPusch ==== <font color=green>Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, en bloko por tri jaroj:</font> ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.13.133]], 6 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.21.225]], 13 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.33.61]], 2 jun. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.34.83]], 23 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.36.127]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.82]], 19 nov. 2021 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.94]], 18 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.71]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.96]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.100.79]], 24 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.94]], 8 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.229.250]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.234]], 12 maj. 2023 ==== Restis sub kontrolo same kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, kontrolite neniu malbonaĵo tie, sed sendube sama gantopupo ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.51.157]], 4 maj. 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.6.80]], 30 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.145.68]], 26 nov. 2021 :: {{farite}} ĉiuj forbaritaj loke, multaj ankaŭ globale 2023-07-17 * {{uzanto2|176.72.33.32}} 2023-07-18 -- 5 redaktoj, malfarataj pro redaktaj konsideroj, nenio malbona, sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.32.65}} 2023-07-18 angla vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|217.140.207.97}} 2023-07-18 angla vikipedio -- 3-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|93.106.5.93}} 2023-07-19 angla vikipedio -- 1-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 sveda vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.36.56}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.229.106}} 2023-07-19 esperanta vikipedio - tiutage ŝajne nur pozitivaj redaktoj, poste nenio, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.231.103}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8235795 vulgaraĵo] 2023-07-30 unua kaj lasta admono - samtage provita ankaŭ de alia anonima konto] tial trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj 2023-07-31 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|213.28.231.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gubben_Noak&diff=prev&oldid=8235714 vulgaraĵo pylly = pugo] 2023-07-27, malfarita samtage -- [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8235507&oldid=8232068 vulgaraĵo] 2023-07-26, malfarita samtage 2023-07-30 unua kaj lasta admono, kunblokita en 07-31 pro la evidente de sama homo faritaj misredaktoj de 213.28.231.103 kaj 176.72.32.76 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.32.76}} ankaŭ tie vulgaraĵo pri la drinkkanto [[Gubben Noak]], mem malfarita post minuto je 2023 07 30, sed tamen, kaj tuj dua [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8243056 vulgaraĵo pri apartigilo de la persona nomo "Pentti"], ĵus provita ankaŭ de alia anonima konto, tial admono pri la unua miso ne ĝustatempis: blokita trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Jyväskylän mies}} kreita komence de 1 aŭg. 2023‎ (UTC) :Necesis tuj aldoni pri unu de plej unuaj redaktoj, en [[Laukaa]]: Estas iom infanece ĉe iu homo kiu ne estas gejo aparte aldoni inter krampoj "(ne gejo)". Se oni farus tion ĉe ĉiuj menciitaj homoj, kaj ĉe ĉiuj mencius ĉion kio ili '''ne''' estas, la enciklopedio tute rubiĝus, kaj ankaŭ la unufoja aldono sensenca jam estas malgranda rubo. Mi tial tuj devas admoni vin neniam fari ion tian sensencaĵon kiu kompreneble forturnas la atenton de homo kaj libro pri lagoj al la temo pri "gejeco", ĉar ankaŭ legante "ne gejo" la atenton kaptas la vorto "gejo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:33, 1 aŭg. 2023 (UTC), per voĉdono: sendube sama gantopupo, ĉiama forbaro :: La ulo obsedas pri interalie [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] kiel evidentiĝas el multaj vulgaraj kaj insultaj redaktoj [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=8243056&oldid=8243055 ekzemplo]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:45, 1 aŭg. 2023 (UTC) :::Forbarita porĉiam [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 2 aug. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Humoristi89}} e-lingva konto ne registrita, ne eblas vidi kontribuojn aŭ forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) * [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:46.132.19.219&action=history du IP-adresoj samtempe] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Rumpa&action=history vulgaraĵoj en la sveda vikipedio, pruvo ke Humoristi89 = Nenoniel] *: Temas pri {{uzanto2|46.132.19.219}} kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} *:Menciiĝis ankoraŭ tekstoj [[Jakob Stenius senior]] kaj [[Jakob Stenius junior]], forigitaj de kani, ambaŭ de 46.132.19.219 kaj enhave konfuzaj. {{uzanto2|46.132.19.219}} laŭ mi estas Nenoniel, forbarita por jaro, kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} esperantlingve ĝis nun tute nenion faris, tio ne sufiĉus por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) ==== Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") ==== * {{uzanto2|176.72.32.58}} kreita je 2023-03-23, 12:30 UTC, forigita 13:50 UTC:trijara forbaro --TP * {{uzanto2|176.72.73.26}} kreita je 2023-08-05 16:09, trovita de mi kaj tuj forigita nur la 2023-08-06 16:54, post pli ol 24 horoj, ĉar principe mi jam estas en vikipaŭzo de somera ferio kaj nur hazarde sukcesis ankoraŭfoje ensaluti. Dum tiu tago la konata kolego jam sukcesis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fritz_Haber&diff=prev&oldid=8254621 vandali]. Do forbarita, ĉar temas pri anonima IP-adreso, kiu teorie iam estonte ankaŭ uzeblos de alia uzanto, nur dum tri jaroj. Multajn ekverkaĵojn mi komplete forigis, ili listiĝas nur en la protokolo de forigitaj tekstoj. {{re|LiMr|Tlustulimu|RG72|Kani|Moldur}} Dum mi estas for, mi petas vin aparte atente sekvi la dedukton de eblaj problemaj uzantoj - ĉar, ju pli rapide oni trovas ilin, des malpli da rubo estas por forigi poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 6 aŭg. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Työnnä jorma perseeseen HETI}} kreita je 2023-08-06, faris nur unu redakteton, 10 minutojn post kiam la ĵus forbarita anonimulo 176.72.73.26 kreis ĝin, sed la finnlingva uzantonomo mem ("Ŝovu Jormon en la pugon TUJ") estas vulgara kaj sensence provoka. Tiuj du observoj sufiĉas al mi havi sufiĉan suspekton ke temas pri la sama finna provokanto kiu ankaŭ kreis la anoniman konton 176.72.73.26. Do forbarita, kaj ĉar kun salutonomo, por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 6 aŭg. 2023 (UTC) globale forbarita * {{uzanto2|176.72.32.111}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8258030&oldid=6481603 pruvo per kalvuloj] *: Mi klopodos, kara, sed mi mem estas superŝarĝita nun je diversaj taskoj laboraj kaj familiaj. Sed mi klopodos. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:42, 7 aŭg. 2023 (UTC) *::forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.69.176}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8258353 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.80.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8260266&oldid=8258042 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por 3 jaroj en aŭgusto 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.89.97}} *: Forta suspekto ke estas la forbarito, kaj idiotaĵoj kiel aldono de [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=SF&diff=prev&oldid=8261184 finn/svedlingvaĵo sepalus falskaa] al paĝo [[SF]] - la nacilingvaĵo "sepalus" havas la signifon pantalona malfermilo (Q494640) kaj aldoni finn/svedlingvan vorton "falsa pantalona malfermilo" absolute nenion aldonas al esperanta listo pri [[SF]]: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.96.1}} *: Iuj sencaj aldonoj, kaj idiota stultumado pri la temo "necesejo". Forta suspekto ke estas la forbarito: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.0.0/16}} forbarita por jaro en septembro 2023 (jam en forbaro de aprilo 2022 klaris ke la konto apartenis al "la problema Nenoniel") [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * Atentu, jen nova gantopupo: {{uzanto2|213.28.230.122}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:06, 11 aŭg. 2023 (UTC) *: Eble jes. Mi proponas atendi kun forbaro ĝis la fakto estos pruvita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:21, 7 sep. 2023 (UTC) *::Mi havas fortan suspekton ke temas pri la forbarito. Plej eta aldona suspekto sufiĉu por forbaro de jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.165.206}} *:Eble jen nova gantopupo de la sama uzanto? - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:30, 7 sep. 2023 (UTC) *:kaj same {{uzanto2|193.210.166.123}} (nur unu redakto en majo 2023) *::Supozeble estas la forbarito, sed kun nur po unu redakto la pruvo ankoraŭ ne 100procentas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) *:::Denove iu anonima uzanto same obsede fasciniĝas pri la temo kalveco samkiel tion faris la malnova uzanto, pro diversaj misfaroj longtempe forbarita el vikipedio, kaj same estu ĉiuj anonimaj kontoj, kiam ili montras fasciniĝon pri la samaj specifaj temoj kiel la forbarito. Tio kaj la aliaj kontribuoj de [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.242|46.132.65.242]] sufiĉas por suspekto ke temas pri la forbarito, kaj la anonima konto do forbariĝos kiel ĉiuj antaŭaj. Bedaŭrinde. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 10 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|46.132.65.242}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8331201 kalvuloj] trijara forbaro * {{uzanto2|46.132.65.0/24}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.0.0/16}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|193.210.193.195}} Vulgaraĵoj kaj insultoj [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.193.195 ĉe la vikivortaro] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Protokolo?type=&user=&page=Sahtivaari&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist] forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.72.214}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23, la IP-homo ankoraŭ en novembro 23 kontaktas min nerekte tra alilingvaj diskutpaĝoj, kie ne estas forbaro. TP * {{uzanto2|176.72.99.74}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.66.255}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|Fia ulo}} forbarita por tri jaroj je 2023-09-26: ĉiuj tri paĝoj, kiuj sukcesis redaktiĝi en la du horoj ekde kiam oni rimarkis lin, estas kontrolitaj TP (neniu nova redakto riprocxinda, tamen pruvite konata forbarito [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8358602&oldid=8353828] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice&diff=prev&oldid=53963601]) * {{uzanto2|193.210.194.104}} forbarita por unu jaro je 2023-10-02 15:40 UTC - la redaktoj faritaj ĝis mi malkovris la novan konton ankoraŭ ne estas kontrolitaj. TP [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:ThomasPusch&diff=prev&oldid=8364862 insulta redakto] * {{uzanto2|213.28.228.235}} mem anoncis sin en diskutpaĝo de administranto, je 2023-11-25, jam 22 redaktoj devas esti malfarataj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.76.56}} konto jam uzita en junio 2023, sed iel forgesiĝis forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:48, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.163.111}} Jen plia anonima konto, kiu skribas pri [[Juice Leskinen]] kaj aliaj finnlandaj temoj. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 2023-12-09 * {{uzanto2|193.210.194.114}} hodiaŭ daŭrigis antaŭajn (mis)agojn. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 3 apr. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.194.120}} kaj {{uzanto2|193.210.204.73}} Jen pliaj anonimaj gantopupoj, kiuj ĵus kreis kelkajn artikolojn, denove rilatantaj al certa nordeŭropa lando. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:28, 17 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}} ŝajnas esti plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:13, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.235}}, nur uzita la 21-an de aprilo, estis plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro, tiam oni ne rimarkis ĝin, sed tamen necesas forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:40, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}}, uzita dum 14 horoj antaŭ mem-anonco en diskutpaĝo de administranto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi reviziis ĉiujn paĝojn, kiujn tuŝis la anonimulo de tiu IP-adreso. Ĉio estas en ordo krom laŭ mi foriginda, malkvalita paĝo [[Markku-liitto]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 31 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.230}}, uzita dum ses horoj la 13-an kaj 14-an de januaro 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.192.244}}, uzita nur iom pli ol horon, la 1-an de marto 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi nur nun rimarkis la demandon, sed jam respondis [[#Protekti artikolojn|sube]] al Moldur. Iuj redaktoj estas valoraj, kvankam kontraŭregule faritaj. Laŭ mi damaĝus forĵeti ĉion, pro principo de puno, ĉar tio malriĉigus niajn paĝojn: sed klare ke se ne forĵeti ĉion, necesas rapide administrante kontroli ĉiujn redaktojn, kaj tio kostas tempon. Mi hodiaŭ matene trovis la novajn tekstojn [[Ilmari Soisalon-Soininen|Soisalon]], [[Pekka Simojoki|Simojoki]] kaj [[Risto Kaskilahti|Kaskilahti]], poluris kaj reviziis ilin: ilin forĵeti pro principo estus domaĝe. Kaj ankaŭ estas aliaj senkulpaj aldonaĵoj, kiel "la urbo situas borde de la lago [[lago|lagonomo]]", kiuj sendube ĝustas, kaj forigi ilin pro principo kaj poste realdoni la frazon per senkrima nefinna esperantista administranto estus malŝparo de tempo. ::Sed la paĝon [[Markku-liitto]] mi opinias malkvalita, ĝin mi proponas forigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:26, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.84}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 3 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.196.231}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 4 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Nuolen klitorista}} jam forbarita en sina hejma finna vikipedio kaj globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:41, 10 nov. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Flintisgubbe}} jam globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * '''!!!''' {{uzanto2|Xyhgf}} Finnlinvga uzanto kun "sensenca" uzantonomo. Tamen mi nuntempe '''malsubtenas''' iun forbaron pro foresto de malbonaj redaktoj, kaj foresto de pruvo ke temus pri "LTA Pakkoruotsi". Vikipedio estas retejo kiun ĉiuj rakjtas redakti, ecx finnlingvuloj. [[:m:Special:CentralAuth/Xyhgf]]. Tamen indus foje rekontroli la aktivecon de ĉi tiu konto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * Tri kontoj: ** {{uzanto2|Urpola}} nova [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] globale forbarita 2026-03-17 post preskaŭ 1'000 kontribuoj ** {{uzanto2|Urpola22}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto ** {{uzanto2|Urpolaakso}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto *: Skemo de redaktado tre forte subtenas eblon ke temas pri "LTA Pakkoruotsi". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:52, 11 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|~2025-28110-65}} kontribuoj de 15 ĝis 24 okt. 2025, suspekto ke povus temi pri la forbarito, sed ĝis nun ne trovita iu kontraŭregula redakto, kaj ne plu uzita ekde 24 okt. 2025. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:33, 31 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} sendube sama ulo, vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en du vikioj * {{uzanto2|~2026-20388-18}} sendube sama ulo * {{uzanto2|Penttihirv}} evidente sama ulo, neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] * {{uzanto2|Näin on näreet}} globale forbarita, loke forbarita en totale 4 vikioj, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=9354531 pruvo]), stranga sed akceptebla nomo ({{l-fi|Näin on näreet}} = Jen kiel estas, "nerdoj"/stranguloj/kulo), forbarita cxi tie 2026-08-31 * {{uzanto2|Yrjöpussi}} (="vomsako") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, redaktoj ne estis * {{uzanto2|Yrjöän}} (="mi vomas") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, ĉiuj uzantonomoj en redaktoj kaŝitaj * {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} globale forbarita, forbarita en unu vikio, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vomado&action=history pruvo]) * {{uzanto2|~2026-50835-38}} * {{uzanto2|Yrjö valuu paidalle}} (="Yrjö gutetas sur sian ĉemizon") * {{uzanto2|Metsän polku}} (="arbara vojo") (forbarita en du vikioj, komence aktiva en esperanta vikivortaro) {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-50835-38}}, la novan gantopupon de "Nenoniel". Li plene ignoras sian forbaritecon kaj revenas tute senĝene kun nova IP-adreso. En tiu redakto [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Mustardo_de_Turku&diff=prev&oldid=9479280] li eĉ ripetas la ekzakte saman fifaron kiu meritigis al li la ĵusan forbaron: alvokis en la redakto-resumo rekte al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Necesas tuj kaj komplete forbari lin, inkluzive '''ĉiujn''' liajn gantopupojn. Memoru ke la forbaro validas por tiu konkreta persono, ne nur por unu specifa konto. '''Ĉiu''' ajn konto de la sama homo estu forbarita, ankaŭ tiaj kontoj ĉe kiuj hazarde ne aperas misfaroj. - Antaŭdankon! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi nur nun rimarkis, ke la malnova konatulo fakte bombadis mian diskutpaĝon per etaj notoj... Kredu min aŭ ne, sed mi, se mi volas aŭ devas progresi en iu tema redaktado sukcesas plene ignori notojn de finnaj anonimaj kontoj en mia diskutpaĝo. Ĉar alikaze mi venas al la komputilo por ion fari kaj finas la tagon nur okupiĝinte pri finnaj temoj kaj redaktoj kaj fine forbaro. Sed vi pravas, forbari la homon tuj post kiam li volas kapti mian atenton, negrave ke li ne per tiu ĵusa kanalo faris iun mistajpon, iom plirapidigas la procedon. La nuna anonima konto estos tuj forbarita, kaj mi penos tion fari ankaŭ estonte, sed mi ne sukcesos patroli la liston de lastaj redaktoj, aparte en la sekva semajno ne, kiam mi ses tagojn estos sen retkonekto. Do mi, aŭ iu alia de la 10 administrantoj, bezonos atentigon ke io misa redakto aperis, krom ke mi aŭ iu alia admin' hazarde vidis tion mem. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:27, 29 sep. 2026 (UTC) ::Cetere, mi ĵus trovis ankoraŭ tute vandalan misredakton en la paĝo [[Diskuto:Jorma Kinnunen|Jorma Kinnunen]] (je 15:05, 25 jul. 2023). Tiun mi forbalaos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:39, 29 sep. 2026 (UTC) :::Kaj krom anonimajn kontojn, kies forbarojn eblos sekvi en la protokolo pri forbaroj, mi jen ankoraŭ trovis salutnomon Yrjö valuu paidalle (Yrjö gutetas sur sian ĉemizon), novfarita je 12 aŭg. 2026 kaj ĝis nun nur tiam uzita. Ankaŭ forbarita. Teknike kolegoj argumentas, ke anonimajn kontojn oni nur forbaru por daŭro de jaro, dum salutnomojn oni povas forbari eterne. Kialo estas, ke la forbaro de anonimaj kontoj povus ĝeni tute nerilatajn, senkulpajn anonimulojn. Tamen mi, kiam mi estis tre nervita en somero 2023, forbaris plurajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de 3 jaroj... Sed, tiuj tri jaroj pasis en somero 2026. Provizore mi forbaros novajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de jaro, sed ni povas pripensi ĉu altigi la forbarojn ree al 3 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:05, 29 sep. 2026 (UTC) ::::Koran dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:26, 30 sep. 2026 (UTC) ::::: Portempa konto ĉiam eksvalidiĝas post maksimume tri monatoj. Forbaro de portempa konto por pli ol tri monatoj rekte sensencas. Forbaro de IP-adreso por pli longa tempo daŭre utilas (sed tro longa forbaro trafas senkulpulojn). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:18, 30 sep. 2026 (UTC) :::::: Klare. Ĉi tie laŭ mia impreso ĉiam temis pri forbaroj de IP-adreso, ĉu? Mi tute konscias ke tro longa forbaro teorie povas trafi senkulpulojn (mi ne scias laŭ kiuj kriterioj atribuiĝas IP-adresoj, eble nur temos pri aliaj esperantistoj el urbo Jyvälskylä, aŭ el certa telefonreto de Finnlando), sed ĉiukaze tiuj senkulpuloj ĉiam havas la eblecon ene de malpli ol minuto krei al si salutnomon (ankaŭ se forbaro de IP-adreso nur ekvalidis antaŭ 10 minutoj), kaj se ili redaktas senkulpe, ili neniam ajn havos problemon... Simple necesos observi ĉu la tre multaj el Finnlando en somero 2023 forbaritaj IP-adresoj, kiuj ĉiuj ekde somero 2026 denove uzeblas, en kazo de nunaj forbaroj estos pli multaj ol neniam antaŭe forbaritaj IP-adresoj en kazo de nunaj forbaroj. Se ĉar ĉiukaze nur estas tri eblecoj forbari iun ajn konton de pli ol 6 monatoj - nomo je jaro, 3 jaroj aŭ eterne - mi dirus ke por forbaro de anonimulaj IP-adresoj daŭro de 3 jaroj estos la absoluta plejmulto. Salutnomojn facile eblas forbari eterne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 5 okt. 2026 (UTC) :Antaŭ tri tagoj nova salutnomo aperis: [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]]. Mi antaŭhieraŭ ankoraŭ ne rimarkis ĝin, kaj hieraŭ tute ne estis en vikipedio. Hodiaŭ li metis noton al mia diskutpaĝo kaj donis al mi okazon noti al li: ''«Vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi.»'' [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :: {{re|Kani|Stefangrotz|Taylor 49|Moldur|Arbarulo|Sj1mor}} Mi petas vin atenti kunhelpi pli rapide forigi salutajn kaj anonimajn kontojn de la uzanto, ankaŭ se mi foje ne estas aktiva en Vikipedio (kaj ankaŭ se mi aktivas, mi ne vidas ĉion). La aliaj naŭ administrantoj povas fari forbarojn tuj, sed aliaj povas simple rigardi kiu admibnistranto ĵus aktivas kaj povas atentigi lin per ŝablono {{ŝ|re}} aŭ per rekta noto sur la diskutpaĝo. Ne necesas argumenti, tion mi ĵus supre faris, sed sufiĉas dum la forbaro klaki la kialon "misuzis plurajn salutnomojn" kaj jen ĉio. Mi ekzemple ekde matene de la 6-a ĝis vespero de la 10-a de oktobro estos for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Do necesas kolektive dividi la observon kaj agadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:17, 5 okt. 2026 (UTC) == Tre multaj malfaroj == Saluton. Mi ĵus vidis, ke sufiĉe multe da redaktoj de {{uzanto2|Dironto56}} devis esti malfarataj. Supozeble la uzanto havas kelkfoje alian rilaton al nia lingvo ol la ĉitiea majoritato. Ĉu tio estas nur mia impreso? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:37, 27 apr. 2022 (UTC) :Plejparte neutilaj, kelkfoje eĉ malutilaj. Iomete strange... - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:24, 27 apr. 2022 (UTC) ::La lasta redakto estis de decembro 2022. Ŝajne la entuziasmo iom forvelkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:28, 3 jun. 2023 (UTC) == Rusa IPulo == Saluton. Mi ĵus malfaris ĉiujn redaktojn de {{uzanto2|178.141.223.78}} parte manke de neŭtraleco parte manke de fontoj resp. referencoj. Kiel ni traktu plu la uzanton? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:10, 28 apr. 2022 (UTC) :Jam antaŭ kelkaj tagoj simila IPulo {{uzanto2|178.141.20.224}} fuŝis simile kelkajn artikolojn, parte eĉ la samajn kiel hodiaŭ. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:34, 28 apr. 2022 (UTC) ::Ili provas atribui militkrimojn al Ukrainio, kaj malatribui ilin al Rusio; ne aldonas fontindikojn, eĉ forigas ilin. Do unuflanke por-rusia propagando, nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:13, 30 apr. 2022 (UTC) :::Jen denove nekonvenaj redaktoj de {{uzanto2|178.141.53.12}}. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 09:20, 30 maj. 2022 (UTC) ::::Jen aĉa kalumnia propagando, kiu senbaze asertas ke ukrainaj regantoj estus "naziaj", kaj aliaj falsaĵoj. Nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:43, 30 maj. 2022 (UTC) :::::Mi ĵus kaŝis la versiojn de la IPuloj en [[Mariupolo]], [[Ukrainio]] kaj [[Donecka baseno]], por malhelpi reaperigon. Ĉu eble plia artikolo enhavas ion tian? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:54, 30 maj. 2022 (UTC) ::::::Vidu redaktojn de la unuaj du supre menciitaj IPuloj. Iuj estas ankoraŭ nekaŝitaj en la artikola historio. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:52, 30 maj. 2022 (UTC) Mi forbaris ĉiujn tri adresojn por unu monato pro malneŭtrala vidpunkto kaj neenciklopedia stilo. La enciklopedio ne estas loko por propagando. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:32, 31 maj. 2022 (UTC) :Dankon, RG72. Espereble la IPulo ne reaperos por denove fari siajn falsaĵojn. Alikaze ni ja devus forbari tutan IP-blokon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:24, 31 maj. 2022 (UTC) ::Ne dankinde. Tiukaze mi petos vin fari tion, ĉar blokado de blokoj estas iom tro por mi kiel humanitario. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:47, 31 maj. 2022 (UTC) :::La homo ne revenis post la 28-a de aprilo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Nordinramzi22 == Saluton. Mi malfaris ŝanĝon de la ĉisekve menciita uzanto, kiu en la norvega Vikipedio eĉ jam estis forbarita. {{problemulo|Nordinramzi22}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:38, 29 maj. 2022 (UTC) :La homo ne revenis post la 29-a de majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Sufiĉe ĝena IPulo == Jen denove IPulo {{problemulo| 178.197.204.0}} fivortumis en la diskutopaĝo de alia uzanto. Mi jam kaŝis la fivortan version kaj forbaris la uzanton por unu semajno. Se li revenos poste, ni plilongigu la forbaron. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:14, 30 maj. 2022 (UTC) :Unu semajno vere mallongas, sed la homo ne revenis post majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi == Jen supozeble nova gantopupo de {{uzanto2|Nenoniel}}: {{problemulo|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}}, kies uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "La reguloj de Vikipedio estas malobservitaj". Do, li nenion lernis el la forbaroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:01, 1 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Uzanto:Regno di Arendelle == Jen pli uzanto, kies redaktoj supozeble ne celas krei enciklopedion. Temas pri {{problemulo|Regno di Arendelle}}, eĉ jam forbarita en unu Vikipedio. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:53, 2 jun. 2022 (UTC) :Neniu redakto ekde oktobro 2022, kaj la lastaj redaktetoj ŝajnis provoj kontribui al enciklopedio, kvankam eble ne tre lertaj. Unu subpaĝo de lia propra prezentopaĝo dubindas kaj plene neenciklopedias. Temas nur pri vira kaj virina nomoj kaj granda koro inter ili. Tio estas nivelo de skribaĵoj sur paperetoj en elementa lernejo. Sed se neniu protestas, la "subpaĝo" tiom malgravas ke eĉ ne valoras la energio forigi ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:02, 27 jan. 2023 (UTC) == Uzanto:Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin == Jen plia sufiĉe superflua gantopupo de jam konata ulo. {{problemulo|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:04, 18 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Nova konto == Bonvolu noti jenan "novan" kontribuanton: https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F Klare videble nova konto de malnove konata forbarito. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:57, 10 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por ĉiam nur ekde la 21-a de januaro 2023 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Plia fuŝulo == [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2405:9800:BA00:64A9:D87D:CFDE:53A3:2961 jen]. Indas bloki la ulon. Mi jam malfaris la stultaĵojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:16, 19 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por unu jaro ekde la 23-a de novembro 2022 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == uzanto:Vagantedaestepe == {{problemulo|Vagantedaestepe}} Anstataŭigis tute malsamajn artikolojn ([[Marseille-Blancarde (stacidomo)]], [[Nederlanda aŭtovojo 4]], [[abia lingvo]], [[-440]] ktp.) per unusola, sen kunteksto sensenca tekstobloko, do fakte vandale detruis la paĝojn, ĝis nun nur la 18-an de julio 2023. Tio konsiderendas agresa ago. Mi blokas lin por daŭro de unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 28 jul. 2023 (UTC) : Pura vandalkonto. 3 vandalaj agoj ĉe alia vikio. Neniu utila redakto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:25, 29 jul. 2023 (UTC) :: Se io ajn misa aldoniĝos post jaro, mi pretos (kaj subtenos) tiam reage bloki la konton eterne - tion fari post nur unu vandalado, estus nekutime, konsiderante ke la fuŝoj de la 18-a de julio 2023 estis ĉiam sama detruo, simple ripetita en pluraj paĝoj tuj sinsekve, du kalkuleblas unu granda vandalado. Sed se io ajn aldoniĝos post jaro, ne estu hezito bloki la homon por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 30 jul. 2023 (UTC) == Edukkk676 == {{problemulo|Edukkk676}} Enigis lingve fuŝajn teksterojn, precipe pri du televidaj kanaloj de Finnlando, en januaro kaj februaro 2023. ThomasGuibal admonis la homon komence de januaro angle, ne kontribui ĝis kiam la uzanto povus skribi gramatike ĝustajn frazojn, ne proponis tuj forbaron, kaj post februaro ne venis pluaj (fuŝaj) kontribuoj. Tamen la konto, daŭre neforbarita, konsiderendas problema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:17, 2 aŭg. 2023 (UTC) : La konto ne redaktis dum 6 monatoj. Laŭ mi problemo aŭ danĝero forestas, kaj neniu forbaro indas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:35, 2 aŭg. 2023 (UTC) == Forbaroj pro suspektoj ke iu nova konto estas uzata per malnova forbarito == {{re|Tlustulimu|LiMr|RG72|kani|Taylor 49|Moldur|Sj1mor}} (nur arbitre elektante iujn el la nun aparte aktivaj uzantoj): Mi scias ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito. Sed mi rimarkas ke mi hezitas fari tion sole, sentante ke tio estas ago iom diktatora. Tial mi preferas havi eblecon kolekti iujn pliajn voĉdonojn antaŭ tia etike problema ago. Mi ĉiam ĝis nun en nova konto admonis homon se io aspektis al mi dubinda, kaj nur post malrespekto de tiu admono je dua paŝo forbaris la konton pro vandalado, kaj ne uzis por forbaro la argumenton "tiu konto prilaboras samajn temojn kiel malnova forbarito, do mi suspektas ke povas esti la sama homo kaj tuj forbaras la konton por ĉiam". Konkrete mi hezitas pri porĉiama forbaro de la konto [[uzanto:Jyväskylän mies]], kiu faris unu stultetan redakton, pri kiu mi nur admonis lin, kaj poste ĝis nun ne plu misagis, sed komparante la temojn kun antaŭaj forbaritoj tamen fortiĝas suspekto ke temas pri malnova forbarito. Taylor 49 pledas pri {{por|tuja porĉiama forbaro}}, ankaŭ se ne konkrete de tiu konto faratos iuj pliaj misoj, kaj mi {{por|pretos}} je tio, se ankoraŭ unu plia uzanto voĉdonos por tio. Se simple iu tria uzanto metas <nowiki>{{por}}</nowiki>-noton, la konto estos forbarita (vidu, se vi volas, noton pri la nova konto pli supre de tiu ĉi paĝo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:01, 2 aŭg. 2023 (UTC) :Komento: Por ke forbaro havu sencon, necesas ke ĝi celu al konkreta persono, ne nur unusola konto. Kiam estas klare ke sama, jam forbarita persono aperas kun nova konto, tiam ne necesas nova diskuto, sed la forbaro konsekvence validu tute same por la persono ankaŭ sub la nova konto. - En tiu ĉi kazo la konata persono eĉ ne provas ŝajnigi esti iu alia - li sub la nova konto eĉ indikis sian retpoŝtan adreson kun la propra nomo. Li daŭrigas, kun ĉiam novaj kontoj, la saman misagadon pri kiu li jam multfoje estis admonita, ekz-e novaj artikoloj sen referencoj, sen vikiigo, sen intervikiaj ligoj, sen kategorioj, kun lingvaj eraroj kaj dubindaj faktoasertoj, malfacile ekzameneblaj. Do, mi voĉdonas klare {{por}} plua forbaro de li ankaŭ sub tiu nova konto, kaj malfaro de ajnaj redaktoj faritaj de li, sub ajna konto aŭ IP-numero. - Dankon por via engaĝiĝo! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:47, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - vere ne estas decido de solulo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:06, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Estas kvar voĉoj por forbaro de tiu kaj ĉiuj estontaj kontoj, ankaŭ se el tiuj kontoj ne fariĝis io misa, sed se oni kreas 300 kontojn ĉiujare kaj nur el triono el ili semas vulgaraĵojn kaj aliajn provokajn idiotaĵojn, tiam tio estas 100 misaj kontoj tro. Mi vere bedaŭras ke la homo ĉiam re-semas provokojn, ĉar krome li lastatempe ankaŭ faris utilajn kontribuojn - sed ĝustas ke la utilaj kontribuoj ne signifas ke tuj poste li re-provokas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:16, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::: {{kom}} > ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito :::: Ne faru tion pro "plej eta suspekto", sed nur kiam la fakto estas pruvita. Ĉe "Jyväskylän mies", la obsedo pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Laukaa&diff=prev&oldid=8245149 Pentti Hirvonen], apud tuja reveno al via paĝo, plus finna uzantonomo, konstituas sufiĉe duran pruvon ke jes ja estas sama ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:29, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - la aĉulo estas tiom stulta ke tiuj kiuj sekvis sian aĉan itineron facile povas certigi, ke iu ajn lia kontribuo estas vere de la koncernulo. Li neniam klopodos por maski siajn intervenojn. Li misuzas sian verŝajnan mensan misordon kiel ekskuzon por sia misuzo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:15, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Mi pro la multaj forbaroj de iuj finnlingvaj salutonomoj kaj anonimuloj farantaj dubindajn kaj ofte malferme misuzajn komentojn pri finnaj temoj komencas esti skeptika pri ĉiaj finnlingvaj salutonomoj, kaj decidis ankaŭ observi la konton de [[uzanto:Ville Siliämaa]], kvankam tie nur fariĝis 4 redaktoj inter 2011 kaj 2023, unu disputinda, sed ŝajne ne malica, kaj la aliaj tri tute senkulpaj. Sed ĉar la redaktoj parte koncernas samajn paĝojn pri kiuj la verva misfaranto en formo de anonimaj kontoj faranta dubindajn redaktojn aparte interesiĝas, tial pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 3 apr. 2024 (UTC) ::::Hodiaŭ la forbarito denove redaktis, nun per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.114|193.210.194.114]]. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj. Nun mi forbaris la aniniman konton por daŭro de jaro. Mi pardonpetas, sed laŭ la reguloj de forbariĝo daŭre ne eblas redakti dum daŭro de forbariĝo en vikipedio. Simple la redakta komunumo atendas ke la administrantoj obeu kaj kontrolu la decidon, kaj ankaŭ atendas ke ĉiuj paĝoj redaktitaj estu individue kontrolataj... tio simple estas tro da aldona laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 3 apr. 2024 (UTC) :::::{{uzanto2|213.28.230.213}} de septembro 2023 same. Kaj mi suspektas ke ankaŭ la homo redaktinta per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.73|193.210.192.73]] estas la sama forbarito. Tamen de tiu konto ekde la 23-a de januaro ne plu fariĝis iuj redaktoj, tial mi kuraĝas nun ne forbari ĝin postokaze... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:56, 3 apr. 2024 (UTC) ::::::Hey! I write in English because I don't know the language of this wiki. I am an Administrator at the Finnish-language Wikipedia (have been since 2009[https://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Ville_Sili%C3%A4maa] [https://fi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Yll%C3%A4pit%C3%A4j%C3%A4t/Ville_Sili%C3%A4maa]), and I have nothing to do with the actions of the above-mentioned person. The person in question has been disrupting the Finnish Wikipedia for years behind numerous usernames and IP addresses. Several actions have been taken in Finnish Wikipedia over the years. It's a shame that he has continued it here as well. Best regards, [[Uzanto:Ville Siliämaa|Ville Siliämaa]] ([[Uzanto-Diskuto:Ville Siliämaa|diskuto]]) 10:17, 11 apr. 2024 (UTC) :::::::{{re|Ville Siliämaa}} Hej Ville, we do believe that you have nothing in common with any sock puppets of vandals, but I only decided to observe your possible further edits in esperanto, as you edited same pages that were also edited by vandals or a vandal. As I wrote "pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu - it's better to monitor one account in vain than to miss any". Nothing in person! As anyway every edit of any person is transparent, you can freely take a duolingo course of Esperanto and start more edits here. You're welcome! {{s}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:27, 14 apr. 2024 (UTC) Nur por kontrolo ke la sekvaj IP-numeroj de ankoraŭ forbarita konto ne uziĝas ĉi-tie: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.207.186|86.114.207.186]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.99|46.132.64.99]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.36.72|109.240.36.72]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.96.249|109.240.96.249]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.75.204|109.240.75.204]] {{farite|En ordo}} Ĉiuj kovriĝas per la bloko de 109.240.0.0/16. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:33, 14 apr. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.202.223|193.210.202.223]] aktivis la 19-an de aprilo 2024, la 24-an de aprilo forbarita fare de kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 25 apr. 2024 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024 == :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.105|193.210.193.105]] aktivis la 26-an de junio 2024, la 28-an forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.236|193.210.194.236]] aktivis la 5-an de julio 2024, samtage forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 5 jul. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.93|193.210.193.93]] aktivis la 16-an de septembro 2024, nur la 27-an de oktobro 2024 rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.220|46.132.65.220 88]] aktivis la 1-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.221|193.210.196.221]] aktivis la 7-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650|2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650]] aktivis la 14-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.166.11|193.210.166.11]] je la 11-a de oktobro 2024, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.225.208|213.28.225.208}]] je la 11-a de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9|2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9]] aktivis la 24-an de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A|2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A]] aktivis la 29-an de oktobro 2024, post kvaronhoro anoncis sin kaj tuj estis forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:31, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.164.184|193.210.164.184]] tiu IP-kanalo uziĝis jam en sept. 2022, sed tamen ĝi estu forbarita dum nur 3 monatoj, ke poste oni sciu ke jam estis unua forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:41, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4|2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4]] de 2024-10-30, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486|2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486]] de 2024-11-05, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]] je la 9-a de novembro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] jam uzita en 2023, sed nur nun rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:01, 23 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.253|193.210.203.253]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 29 nov. 2024 (UTC) :◎ Dubinde ĉu ankaŭ la IP-adreso 2001:7E8:C6A3:1901:99A0:7B1D:370F:88EA de junio 2024 estis la koncernulo: post kontrolo de aliaj redaktoj malfortiĝas la suspekto, nur unusola redakto estis el la kutima temaro de la finna kolego :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.47.177|176.72.47.177]] simbola forbaro de nur monato, ĉar ni maltrafis tiun redaktadon en 2022, sed ĝi estis de oficiale forbarita uzanto :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]] por la tri lastaj linioj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:13, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], kontribuoj nur finreviziitaj je 2024-12-19 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:25, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]] Nur uzita la 28-an de novembro 2024, sed dum 2 semajnoj ne rimarkita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.84|193.210.203.84]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:46, 12 dec. 2024 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81|2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81]] nur uzita unufoje je 2024-12-11, en unu paĝo (redakto malfarita, ĉar jam antaŭe la sama redakto ankaŭ estis malfarita kaj estis diskutita). Mi unufoje eksperimentas per ne tuja forigo de la kanalo. Eble ĝi ĉiukaze neniam plu uziĝos. Ni povas observi... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:57, 15 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9|2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9]] Ĝis nun nur unu redakto, ke en tiu unu redakteto la homo mem anoncis sin al mi. Ne tuj forbarita, ĉar tion fari nur pro sincera anonciĝo estus misa reago. Tamen la forbariĝo principe ankoraŭ validas, mi nur rezignis nun tuj ekzekuti ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:17, 16 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] la 17 dec. 2024 frumatene, tutan faskon da redaktoj, je unua vido nenio enhave problema, sed daŭros ĝis kiam ĉiu redakto estos individue reviziita, kaj - la forbaro ankoraŭ validas. Tial forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:48, 17 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], jam globale forbarita, sed nur por simbolaj 3 tagoj, tio ne sufiĉos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:58, 1 jan. 2025 (UTC) Ankoraŭ la eblaj misoj ne plene kontrolitaj (!), se se ili estos (kunhelpo bonvenas!), tiam la linioj iros supren al la antaŭa listego: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.76|193.210.200.76]] je 2025-01-01, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:46, 1 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]] je 2025-01-04, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:05, 4 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]] je 2025-01-06, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 6 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]], je 2025-01-10, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:13, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16|46.132.0.0/16]], tuta bloko da IP-adresoj, jam estis forbarita de apr. ĝis majo 2022, 1 monaton, kaj de sep. 2023 ĝis sep. 2024, unu jaron, sed kompreneble ĉiu periodo finiĝas, tial ĝi nun ree estis malferma kaj remisuziĝis. La bokoforbaro i.a. inkluzivas lastatempe misuzitajn IP-kanalojn: ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.125|46.132.92.125]], je 2025-01-11, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]], je 2025-01-06, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]], je 2025-01-04, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.64|46.132.88.64]], je 2025-01-02, ŝajne ankoraŭ ne forbarita, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], je 2024-12-31, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.237|46.132.68.237]], je 2024-12-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.74.90|46.132.74.90]], je 2024-12-24, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.81.78|46.132.81.78]], je 2024-12-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]], je 2024-12-07, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.69|46.132.68.69]], je 2024-12-06, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]], je 2024-11-30, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.70|46.132.92.70]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.220|46.132.72.220]], je 2024-11-12, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]], je 2024-11-09, kaj pliajn IP-kanalojn antaŭ tiu dato... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:47, 11 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287 |2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287]] --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:55, 17 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.161.94|193.210.161.94]] redaktis nerimarkite hodiaŭ dum pli-malpli ses horoj, redaktoj ĝis nun '''tute ne revizitaj''', do ne certas ke li entute faris iun ajn malkonstrueman redaktojn hodiaŭ, sed la forbaro jes ankoraŭ validas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:36, 19 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.77|193.210.192.77]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 5 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.221|193.210.203.221]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:05, 16 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.221/193.210.194.221]] nenio kontrolita, nur forbarita 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.81|193.210.201.81]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/Kalvkapo|Kalvkapo]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.72|193.210.196.72]] nur unu paĝo kontrolita, krome nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:18, 8 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.109|193.210.192.109]] nenio kontrolita, nur forbarita je 2025-04-03 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.194.251|193.210.194.251]] jam de decembro 2024, nur nun rimarkita, nur unu paĝo kontrolita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.202.81|193.210.202.81]] escepte fidindaj redaktoj nur la 5-an de aprilo, nur malforta suspekteto ke entute povus temi pri la forbarito, teste ne forbarita --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 18 apr. 2025 (UTC) ::: supozeble ĉi tie mankas iuj forbaroj de majo kaj junio 2025 ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.227]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.196.251]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:2001:999:510:a618:1ec8:5139:39d7:1e01]] la 1-an de julio 2025 per Kani [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ... de komence de julio ĝis fine de aŭgusto la pluaj forbariĝoj ne detale dokumentiĝis xi tie, sed ili estas dokumentitaj en la protokolo pri forbariĝoj. TP ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.95]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:50, 26 aŭg. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-54660-9]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 9 sep. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-32753-24]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:33, 1 dec. 2025 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2026 == :::Inter decembro 2025 kaj oktobro 2026 eĉ ne ĉiuj forbaroj listiĝis ĉi tie, sed ili tamen videblas en la [[Specialaĵo:Protokolo/block|protokolo de forbaroj]]. Jen la plej lastaj forbaroj: :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-32753-24|~2025-32753-24]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/Metsän polku|Metsän polku]] forbaro 11:48, 5 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|~2026-54953-95]] forbaro 11:19, 12 okt. 2026 :::-- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:32, 12 okt. 2026 (UTC) :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-55129-73|~2026-55129-73]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-30210-40|~2025-30210-40]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 16 okt. 2026 (UTC) :::plus [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-44457-69|~2026-44457-69]] forbaro 15:28, 16 okt. 2026 TP Krome en aliaj lingvobranĉoj la koncernulo jam uzis i.a. tiujn IP-kontojn: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]] je 2024-12-06, ankaŭ ĉe la sekvan tagon, ĝis nun ne rimarkita, nun forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.103|46.132.88.103]] je 2024-12-11, ĉe ni ankoraŭ nenio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72|195.237.90.72]] je 2024-12-12, ĉe ni jam forbarita en 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) == Nova registrita konto "kun parte finnaj temoj" == {{re|Tlustulimu|Kani|LiMr|Narvalo|Yekrats}} {{re|Blahma|Gamliel Fishkin|KuboF Hromoslav|Salatonbv|Moldur}} {{re|Arbarulo|Taylor 49|Aidas|RG72}} Mi ĵus konsciiĝis pri nova registrita konto [[:uzanto:Urpola|Urpola]], kiu laŭ mia ĝisnuna rigardo (ankoraŭ) ne faris ion malbonan, sed kiu parte interesiĝas pri la samaj temoj kiel nia konata finna uzanto, de kiu ekde 2021 forbariĝis multaj kaj ekde 2023 reflekse ĉiuj kontoj kaj anonimaj kanaloj. Aparte mi ekde printempo 2023 forblokis multajn anonimajn kanalojn tuj post kiam mi havis plej etan suspekton ke povus esti rilato al la forblokito. Tamen post pli ol 30 monatoj eble jam tempo por doni minimuman ŝancon al konto. Tial mi proponas ne tuj forbloki tiun ĉi novan konton, sed teni ĝin sub proksima observo, kaj tuj forbloki, post mallonga noto ĉi tie, kiam nome de ĝi skribiĝos plej eta stultaĵo. Tial mi petas ĉiujn kune kritike rigardi la elpaŝojn de la nova konto, dum ĝi ankoraŭ ne estas forblokita. -- 2025-12-17T13:45:03 ThomasPusch : [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=9251512&oldid=9243283 pruvo] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Urpola pruvo] Estas sendube sama ulo. Mi iomete konsentas pri la propono "ne tuj forbloki". Tamen, mi forte proponas jenan al la ulo: :* aliru la diskutejon [[Vikipedio:Diskutejo]] :* pardonpetu, kaj petu permeson reveni :* promesu ne plu redakti toksajn temojn (kalveco, pakkoruotsi, vomaĵo, kacotranĉado, lestandianismo, ...) en iu vikio :* promesu ne plu krei novajn kontojn, sen aŭ post ebla forbaro (kontaj estas globalaj, ne uzu aliajn kontojn en aliaj vikoj), kaj ne redakti per portempaj kontoj :* promesu ne plu nenecese mencii min en viaj redaktoj en iu vikio kaj sekve '''rigore sekvu''' tion. En okazo de eĉ minimuma dubo, malboniĝo de via fartado, aŭ simile, '''NE REDAKTU''' iun vikion, elŝaltu komputilon kaj poŝtefefonon, kaj faru sufiĉe longan vikipaŭzon. @[[User:Urpola]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 12:34, 19 dec. 2025 (UTC) Cxu mia hodiaŭa aldono en la artikolo [[Markus-setä]] estas bona nun, kiam tie ekzistas fonto? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:20, 19 dec. 2025 (UTC) : Rigardu kion mi skribis supre ... prenu tre singarde la ŝancon de reveno, ne starigu demandojn de tipo "ĉu mia redakto estas bona", kaj ne redaktu toksajn temojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 04:23, 20 dec. 2025 (UTC) La uzanton [[:uzanto:Urpola|Urpola]] oni blokis en la Finna Vikipedio tuj post lia unua kontribuo. Eĉ eta rigardo al liaj tekstoj montras, ke oni forĵetu lin ankaŭ el la Esperanta versio kaj tuj malfaru ĉiujn liajn redaktojn. Sed, bedaŭrinde, la administrantoj de la Esperanta Vikipedio estas kreantaj "enciklopedion", kiu nur plene konformu al ilia lingva kaj alia gusto – alio ne gravas. Pri la fiagoj de la problema uzanto, kiu estas ĉi tie ofte rasisme nomata "la finno", la administrantaro jam antaŭ pluraj jaroj nete rifuzis okupiĝi kaj eĉ atakis la avertantojn. La rezultojn oni jam klare vidas: neniu ajn scianta ion pri Finnlando volas tuŝi la artikolojn rilatajn al la lando. Tiuj estas hazarda kolekto de tekstoj pri temoj kun marĝena valoro, tiuj de "la finno" krome estas forte tendencaj, kaj kelkaj el ili pli taŭgaj por bulvarda klaĉgazeto aŭ por skriba ekzerco en elementa lernejo ol por enciklopedio. La kulturo de nia Vikipedio estas tiom forpuŝa, ke ankaŭ la nombro de kontribuantoj pri ajna temo ŝajnas magra. --[[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:53, 21 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj, kiujn mi faris kun la no o Urpola, estas ne-taŭgaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:43, 25 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj post la aprilo 2023 estas forte tendencaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:10, 25 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la tutan historion kaj volas lasi al la aministrantoj kiel eble plej multan liberecon decidi, kiel severe agi. Tamen ŝajnas al mi ke la homo neniam ĉesis malrespektadi la blokon, nek montris signon ke li ĉesos la malutilaĵojn pro kiuj li blokiĝis, do laŭ mia persona opinio li ne meritas indulgon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:12, 21 dec. 2025 (UTC) == "Votre Provocateur" -- "Via Provokisto" == {{uzanto2|Votre Provocateur}} Ĉu akceptebla nomo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:36, 4 aŭg. 2023 (UTC) :Kial ne? [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 16:54, 4 aŭg. 2023 (UTC) ::Ĉar se mi iras al via hejmo dirante, ke mi venas provoki vin, plej verŝajne vi ne malfermos vian pordon al mi. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:05, 7 aŭg. 2023 (UTC) ::: @[[Uzanto:Votre Provocateur]] Uzanta nomo estas globala. Do plej bone estus se vi [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:GlobalRenameRequest petus globalan alinomigon]. Tio estas simpla konsilo. Mi ne vidas problemkonduton kiu pravigus forbaron. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:30, 11 aŭg. 2023 (UTC) ::::Kial mi bezonas renomi? Laŭ mi, vi nun esprimas politikan pozicion. [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 19:09, 11 aŭg. 2023 (UTC) == Du simplaj vandalaj IP-adresoj == Hodiaŭ {{uzanto2|186.167.204.154}} kaj {{uzanto2|143.255.84.222}}, evidente la sama homo, ĉar ili faris ekzakte la samon, vandale enigis fuŝaĵojn en du malsamajn paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj. Klare idiotaĵo, ne iu mallerta provo kontribueti, sed tamen mi nur blokis ambaŭ je 3 monatoj, ĉar mi supozas ke post tri monatoj ne plu restos emo tiom stultumi. La du paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj mi por sekureco ŝlosas dum jaro kontraŭ redaktoj de anonimuloj, ĉar klare la homo povas reveni post horo aŭ post duontago kun iaj aliaj IP-adresoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:56, 27 nov. 2023 (UTC) :Ĝis nun ne aperis novaj stultaĵoj de la du IP-kontoj. Ŝajnas ke la 3-monata forbaro tute sufiĉis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:10, 14 apr. 2024 (UTC) == Simpla ofendado == Hodiaŭ {{uzanto2|176.52.105.202}} ofendaĉis en kripligita rusa lingvo per latinaj literoj, sed ĉiukaze estis ofendoj kaj misuzo de la esperantlingva vikio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) skribis je 2023-11-30 08:12: Bv forigu kaj kaŝu kontribuojn de @[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.52.105.202|176.52.105.202]] - la teksto estas tre ofendiga: per latinaj literoj estas tajpita ruslingva ofendaĵo. Uzanto Q-bit array estas tre fama ru-vikipediisto aktive batalanta kontraŭ vandaloj kaj ties vandalado. Ofendaĵo forigita kaj IP-adreso blokata por unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:05, 30 nov. 2023 (UTC) == Uzanto:Goren == Mi kun bedaŭro devas malfermi ĉi tiun sekcion. La uzanto Goren jam la pasintan semajnon pasigis multe da tempo en la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|paĝo pri maladministrantigo de RG72]], enigante amason da komentoj, plejparte tute ne rilataj al skribado de enciklopedio, sed nur rilate al personaj problemoj kontraŭ RG72, uzanton kiun li deklare entute ne ŝatas. Vikipedio ĉesis esti enciklopedio kaj iĝis [[socia retejo]]. [[Uzanto-Diskuto:Goren#footer|Klopodo de mediacio]] en lia uzanto-diskuto ŝajnis je la komenco sukcesi: Goren [[Speciala:diff/8480030|promesis]] ĉesi konduti diskutojn pri inter-personaj problemoj en la servaj paĝoj, kaj ne inundi la maladministrantigan paĝon per mesaĝoj. Tamen, la promeso ne daŭris longe. Hodiaŭ, ekzemple, li sentis la bezonon informi la komunumon, ke la uzanto RG72 havas «[[Speciala:diff/8485948|mensajn problemojn]]». Mi proponas '''2-semajnan forbaron''' pro malrespekto de kondutkodo ([[VP:5]]) kaj misuzo de servaj paĝoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:41, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi petas al uzantoj {{ping|Tlustulimu}}{{ping|Sj1mor}}{{ping|ThomasPusch}}, se ili volas, interveni en ĉi tiu diskuto pri PU. La menciataj uzantoj estas pli neŭtralaj en ĉi tiu diskuto, ĉar ili neniam intervenis en [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:57, 3 dec. 2023 (UTC) :: Akuzoj rilataj al "mensaj problemoj" estas rekte kaj absolute malakcepteblaj, ĉu far [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?diff=1186046&oldid=1186036 RG72] aux far [[Speciala:diff/8485948|Goren]]. Mi petas uzantojn "RG72" kaj "Goren" ne plu redakti la paĝon [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. Mi mem promesas ne plu aldoni tekston tien. Mi nuntempe kontraŭas forbaron de uzato "Goren", tamen petas rin estonte pensi almenaux dufoje antaux pusxi ellasilon. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi komprenas vian koncernon, sed vi ankaŭ komprenu min. Ĉu mi devas silente toleri kiam oni persone insultas min, nomas min diletanto, stultulo aŭ simple "estaĵo", kulpigas min pri iuj anonimaj komentoj en dio scias kia grupo en telegramo kaj ĝenerale kondutas agrese kaj malrespekte al mi? Mi eĉ ne plu partoprenas en tiu diskuto, sed RG72 daŭre insultas min persone. Kion mi diris pri liaj mensaj problemoj ne estas persona atako, sed estas mia honesta impreso. :Mi vere scivolas kiun konduton oni atendu de mi aŭ de iu alia uzanto kiu estus same persone atakita por ke ĝi ne estu "problema". :Mi ankaŭ scivolas kial vi kreis tiun ĉi sekcion pri mi sed ne pri RG72, malgraŭ ke ĝuste li insultis min persone, dum mi ne eĉ unufoje insutis lin. Ĉu vi opinias ke ĉar li estas administranto li havu privilegiitan staton kaj al li estas permesata insulti aliajn uzantojn, dum tiuj ne rajtas eĉ respondi? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:17, 3 dec. 2023 (UTC) :: La sekcion ne kreis mi. Bv ne publikigu iam ajn viajn "honestajn impresojn" pri "mensa fuŝo" de iu ajn, sendepende kiel vi certas pri via "diagnozo". Diskuton [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]] <s>vi</s> oni jam startis, nun vi paciencu, kiel eble plej silente. Bv, forestu de vikipedio kaj ceteraj lokoj kie RG72 povus aperi dum almenaŭ 48 horoj. Troe agresema "batalado" kunportas riskon ke vi perdas simpatiojn, kaj RG72 gajnas je la fino. Oni ne klopodu pafi reen per eĉ pli vulgaraj insultoj!!! [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:58, 3 dec. 2023 (UTC) :::Nek mi kreis tiun diskuton, kaj mi ĝenerale nur partoprenis en ĝi ĉar mi vidis la problemon en administranteco de tia uzanto, kiu rutine insultas aliajn uzantojn ĉu pro personaj, ĉu pro politikaj diferencoj. Mi tute ne vidas tiun ĉi aferon kiel batalon aŭ militon, kiun oni gajnu aŭ malgajnu. :::Mi, tamen, ne ŝatas esti persone insultata kaj ne povi iel ajn reagi al tio ĉi. Mi pardonpetas al vi kaj al ĉiuj vikipedistoj, por kiuj referenco al mensaj problemoj povas esti trigero, mi celis neniun malrespekton. Sed oni konsentu, ke atako de RG72 al mi pro iu anonima telegrama komento estis io laŭvorte freneza. Mi ne sciis kiel alie nomi ĝin tiumomente. :::En tiu diskuto kelkaj partoprenantoj asertis, ke administranteco ne estas iu alta rango aŭ iu ornamaĵo. Faktoj, tamen, estas tiaj, ke ni ne vidas PU-on pri RG72, sed jes pri mi. Do, eble administranteco ne estas ornamaĵo, sed ĝi ŝajne jes estas permesilo senpune insulti aliajn uzantojn kaj malrajtigi ilin respondi. :::Mi nun provos sekvi vian konsilon kaj foresti de Vikipedio dum ioma tempo, oni vidu kio okazos ĝis tiam. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 21:49, 3 dec. 2023 (UTC) == 37.39.173.13 == La anonimulo {{uzanto2|37.39.173.13}} hieraŭ kaj hodiaŭ vandalisme malplenigis paĝojn, kion neesperantistaj centraj administrantoj rimarkis kaj restarigis la paĝojn, admonante la homon - tiam la anonimulo "ruziĝis" kaj forigis paĝojn ĉapitron post ĉapitro. La paĝoj ne estis polemikaj, ŝajne simple temis pri testo kiom efike oni povas vandali en eta vikipedio kun nur deko da administrantoj. Mi en komenca impulso volis forbari la "uzanton" poreterne, sed rekonsideris ke por IP-adreso, kiu principe estas uzebla fare de diversaj homoj, tio estus tro drasta paŝo, kaj fine forbaris la IP-adreson por daŭro de jaro - se post tio tia vandalismo ripetiĝos de sama IP-adreso, oni forbaru por daŭro de tri jaroj, aŭ eventuale tiam tamen porĉiam ... sed pli verŝajnas ke la homo uzos aliajn IP-adresojn, kiuj tiam ĉiuj forbarendas, en unua provo por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 24 jan. 2024 (UTC) == 176.15.222.60 == La anonimulo {{uzanto2|176.15.222.60}} vandalis artikolon [[Sergej Ŝojgu]], do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:48, 5 mar. 2024 (UTC) : {{forte kontraŭ}} forbaro. La IP-ulo globale faris nur du sensencajn kaj plejparte sendamaĝajn redaktojn. Falsa alarmo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:01, 7 mar. 2024 (UTC) :: La IP-ulo vandalis la artikolon, skribinte krudan rusan sakraĵon. En iu ajn vikio li tuj estus forbarita. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:02, 4 apr. 2024 (UTC) ::: La IP-ulo aldonis neutilan malplenan linion. Ĉu la ŝajne arbitraj literoj en la resumo estas ruslingva vulgaraĵo mi ne kuraĝas prijuĝi. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:38, 4 apr. 2024 (UTC) ::::Li faris neutilan redakton kun evidenta celo lasi komenton forme de latinskribita rusa sakraĵo. Ĉu skribi "GEJAĈO" ne estas vandalismo? Esperanto-Vikipedio iĝas ĉiam pli stranga loko. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:16, 5 apr. 2024 (UTC) ::::: Skribi "GEJAĈO" en redakta resumo ne estas vandalismo ... sed eble estas insulto aŭ ĝena redakto, kaj jes eĉ kaŭzo de forbaro se tio okazas ripete. Kial vi ne malkaŝis la fakton ke temas pri insulto dekomence? Mi vidis nur la malplenan linion... [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:35, 7 apr. 2024 (UTC) ::::::Redakti la artikolon kun sola celo skribi insulton, eĉ se nur en artikola historio, estas vandalismo. Por mi tio estas evidenta afero. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:19, 8 apr. 2024 (UTC) :{{re|RG72}} Ankaŭ mi en la ŝajne arbitra literoj de la redakta resumo ne sukcesas kompreni rusan insulton. Sed mi fidas al vi ke ruslingvano povas kompreni la koditan mesaĝon tiel. Samkiel Taylor mi opinias ke forbari la IP-kanalon por jaro ne indas, ĉar dum pli ol 5 semajnoj ne venis ajna plua redakto. Se aperus dua malsaĝa redakto, mi subtenus forbaron. Sed se vere la literoj estis sekreta insulto, tiam sendas malvidigi entute la dubindan resumon - tion mi nun faris. Tiel nur en la redakta historio de tiu ĉi diskuteto eblus entute spuri la dubindajn literojn. Tio adekvatas por protekti la generalon kontraŭ ĉia restaĵo de insulto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:08, 14 apr. 2024‎ (UTC) :Mi ne nomus tion "sekreta insulto", ĉar temas pri banala kaj tre kruda (ne uzebla publike kaj punenda tiukaze) insulto kun la signifo "gejaĉo", ofte uzata ankaŭ sendepende de seksa orientiĝo, iom simila al ''fagot'' en la angla, sed pli forta. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:25, 15 apr. 2024 (UTC) == Protekti artikolojn == Kara {{u|ThomasPusch}}, aŭ iu alia administranto, mi petas protekti kelkajn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj: * [[Sveda lingvo en Finnlando]] (probable konata regulrompulo) * [[Pär Sundberg]] (alispecaj, sed strangaj kaj neutilaj redaktoj) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:31, 30 maj. 2024 (UTC) :{{farite}} protekto de ambaŭ artikoloj, la unuan por ĉiam kaj la duan por unu monato. Krome mi malfaris la ŝanĝojn de la IPuloj. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:47, 30 maj. 2024 (UTC) ::Koran dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:13, 30 maj. 2024 (UTC) :::{{re|Moldur}} Mi miris ĵus vidi vian peton, ĉar mi pensis ke ni eterne protektis la tekston [[Sveda lingvo en Finnlando]] kontraŭ anonimaj redaktoj, sed ne, mi nur '''dumtempe''' protektis ĝin kontraŭ redaktoj de iu ajn krom administrantoj, kaj post kiam la tempo pasis, restis neniu protekto. Dankon ke vi rimarkis la mankan protekton, kaj dankon al René pro la rapida agado. Vi vidas ke mi hodiaŭ post-kontrolas iujn redaktojn, kiun la forbarito sukcesis en du almenaŭ anonimaj kontoj fari, antaŭ ol li post kelkaj horoj rimarkiĝis (unufoje de René, alifoje de mi, kiu ankoraŭ trovis trian ŝteleniron de la 21-a de aprilo), cele al forigo, malfaro aŭ ebla revizio de escepte utilaj redaktoj. Se ni konsekvence neniigas ĉion ajn se estas suspekto ke forbarito faris ilin, ni nur pro principemo malpliriĉigas niajn paĝojn, sed pesi iun redakton je ebla kvalito kompreneble perfortas administranton investi senkompare pli da tempo, do teknike forĵeto de ĉiuj ajn redaktoj, ankaŭ la tute bonaj, estas la teknike tempoŝpara reago. Mi fidas en tio de la redaktoj en [[Sveda lingvo en Finnlando]] kaj [[Pär Sundberg]] estis malkvalitaj, mi hodiaŭ vidis iujn aliajn redaktojn kredeble de la forbarito, kiujn forigi pro principemo domaĝus al mi. Sed se li tiom reaktivas kvankam li tute scias ke li nur ŝteleniras, malfermante du novajn IP-adresojn ene de 24 horoj, tiam ni devas plialtigi nian atenton al "Lastaj ŝanĝoj" kaj "Novaj paĝoj", por pli rapide trovi lin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 30 maj. 2024 (UTC) == Revenanta forbarito? == Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, bonvolu noti: Jen alia anonima kontribuanto kun nova IP-adreso, kiu kredeble estas la sama forbarita persono denove: [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.202.84 kontribuoj]. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:01, 3 jun. 2024 (UTC) :Mi tuj okupiĝos. Damne, kiom li jam sukcesas planti en 90 minutoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:09, 3 jun. 2024 (UTC) Notu: Kredeble la sama denove: [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.192.241 193.210.192.241 jen]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 20 aŭg. 2024 (UTC) Kaj ankaŭ * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8|2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8]] kaj * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28|2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28]] en sama monato aŭgusto 2024. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:32, 9 sep. 2024 (UTC) Kaj li revenis denove: * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]] :Kreis dekon da finnlandotemaj artikoloj dum du frumatenaj horoj. :Ĉi-foje li ne skribis ĉiujn artikolojn mem, sed uzis aŭtomatan tradukilon por kelkaj. [[Kalevi Lehtinen]] estas tradukigita el la finna Vikipedio (tra la angla lingvo). [[William Ruto]] estas en lia kutima persona stilo. Plene mankas envikiaj ligiloj, aŭ interlingvaj vikiligoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:09, 12 sep. 2024 (UTC) {{re|Moldur}} Mi nur nun vidis tiun ĉi noton de antaŭ 2 semajnoj kaj nun tuj forbaris la anoniman konton por jaro. Bonas kaj utis uzi ŝablonojn {{ŝ|u}}, {{ŝ|re}} aŭ @, kiel vi faris nun. La tekstojn Kalevi Lehtinen kaj William Ruto mi ĝustigis kaj proponas ne komplete forĵeti (tiu pri Ruto post forpreno de dubindaj frazoj vere estas nur minimuma artikola ĝermo, sed tio pli bonas ol ruĝaj ligiloj pri aktuala ŝtata prezidanto). Tamen mia kapacito nun ne sufiĉas revizii pliajn kreojn kaj adaptojn de la duvinda uzanto. Ĉu vi povus helpi? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) :Mi trarigardis kaj iom poluris la redaktojn en [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:53, 27 sep. 2024 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, Probable la sama nun redaktis pri [[lestadianismo]] kaj [[konservativa lestadianismo]]. Mi proponas protekti tiujn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:25, 26 sep. 2024 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi tute samopinias kaj tuj protektis la du paĝojn kontraŭ anonimaj redaktoj. Krome ankaŭ 2001:999:405:2472:FE67:1EEC:77AE:6D6B estas forbarita por jaro, 193.210.201.114 jam forbariĝis antaŭ kelkaj minutoj (vidu supre). Ankaŭ 193.210.201.251 kaj 213.28.231.94 forbaritaj por jaro, sama homo, parenca temaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) ::La finna forbarito revenis hodiaŭ, per nova IP-adreso {{uzanto2|2001:999:485:1B80:CA86:A899:8C18:6FF2}}, kaj mem anoncis sin en mia diskutpaĝo. Evidente li volas signi ke li daŭre interesiĝas iam rehavi siajn rajtojn. Sed tamen li dumtempe ne rajtas redakti. Do forbarita ankaŭ tiu ĉi IP-adreso. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 16 okt. 2024 (UTC) '''Por pliaj forbaroj vidu la liston supre:''' [[#Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024]] == Simpla vandalo == La anonimulo {{uzanto2|128.0.81.156}} vandalis en personaj uzantopaĝoj kaj artikoloj. Taylor 49 prave petis pri tujforigo, mi post rapida enketo samopinias kaj forbaris la anoniman vandalon por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 4 jul. 2024 (UTC) Paĝo, kiun la hodiaŭa vandalo ankaŭ fuŝis, estis la diskutpaĝo kaj persona paĝo de same anonima {{uzanto2|198.251.89.237}}. Sed, detale kontrolante, tiu dua anonimulo nur "kontribuis" per vandalismo en oktobro 2023. Kvankam tio jam estis antaŭ pli ol 8 monatoj, kaj poste ne venis pliaj agoj, sekurocele tiu konto ankaŭ forbariĝu dum jaro, ĉar se nenio okazas, la homo povas ajn ajn repreni la vandaladon kaj eble denove dum naŭ monatoj ne rimarkiĝos per esperantistoj (tamen: la fuŝojn rimarkis kaj malfaris neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj, foje post minuto, foje post semajno - do la damaĝo estas limigita)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 4 jul. 2024 (UTC) : La fuŝulo havas almenaux 3 adresojn: :* {{uzanto2|128.0.81.124}} :* {{uzanto2|128.0.81.156}} :* {{uzanto2|128.0.82.174}} :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.80.0/20]] :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.0.0/16]] : Eble necesos forbari adresaron, sed tiam preferinde por malpli ol unu jaro. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:08, 4 jul. 2024 (UTC) :: Dankon pro la interveno. Tamen "128.0.0.0/16" estas granda adresaro kaj pro tio forbaro ne estu longa. Mi ankaux dubas pri neceso forbari adreson "198.251.89.237" cxar la kulpo estas nur minimala. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:20, 4 jul. 2024 (UTC) :Do, la agoj ĉiuj estas vandalismaj fuŝoj, eĉ ne iu ago iel defendebla kiel "senintence mallerta" aŭ "akcidenta". Do principe indas forbari tiajn detruantojn - nur pri tio ke teorie povus iam estontece veni senkulpaj kontribuantoj, kiuj ne volas krei por si salutnomon kaj eble de iu sistemo hazarde ricevas ĝuste tiun saman anonimulan IP-adreson, ni principe forbaras ĉiujn anonimajn IP-adresojn nur dum daŭro de unu jaro. Principe eblas ankaŭ ankoraŭ mallongigi tiun intervalon: mi nun forbaris 128.0.80.0/20 kaj 128.0.0.0/16 por daŭro de ses monatoj, kaj mi pretas ankoraŭ ŝanĝi tion al, ni diru, tri monatoj. Tamen tio signifas ke post tiu mallonga tempo la malnova vandalo povas gaje pluvandali, kaj ni nur se ni trovas vandalismon kaj aktive decidas nove forbari IP-adresojn vidas ke la samaj IP-adresoj jam estis forbaritaj la 4-an de julio 2024. Tio ne estas tre efika protekto kontraŭ vandalismo, despli ke la neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj neniam anonce atentigas pri vandalismo, sed nur silente forigas la fuŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:31, 4 jul. 2024 (UTC) {{Problemulo|Lanterv}} Li vandalis artikolon [[Al Capone]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:45, 22 jul. 2024 (UTC) :Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 monatoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Plia vandalo == Unue li "nur" vandalis, sed nun ankaŭ aldonas rasismajn-seksismajn insultojn, anglalingve: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:La_knabineto_kun_la_alumetoj&curid=880076&diff=8826567&oldid=8826566]. Mi petas al administrantoj tujtuj forbari la ulon, protekti la artikolon kaj ĝian diskutpaĝon, kaj aldone malvidebligi la ĵusan insultaĵon. ({{u|ThomasPusch}}, {{u|Tlustulimu}}, aŭ iu alia – ĉu vi povas fari?) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:39, 11 aŭg. 2024 (UTC) :{{uzanto2|90.241.192.210}} estas forbarita, ĉar temas pri anonimulo, kies IP-adreso iam povus ankaŭ uzi nekulpulo, nur por daŭro de jaro. Aldone mi malvidebligis la ĵusan insultaĵon, kaj ankoraŭ kontrolos ĉu estos pliaj misoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:48, 11 aŭg. 2024 (UTC) ::PS: En la teksto "[[Steamboat Willie]]", la vandalo eĉ en tute ĝusta Esperanto aldonis redaktoresumon "[mi] vandaligis la paĝon". Do ĉiuj konsentas pri la vandaleco, inkluzive de la provoka vandalo... Aliaj redaktoj, ekz. en la teksto pri la indonezia lingvo, estis "simplaj"! vandalaĵoj - rubaj idiotaĵoj. Ne ĉiun rubon indas aparte malvidigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:16, 11 aŭg. 2024 (UTC) == 2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145 == La anonimulo {{uzanto2|2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145}} vandalis artikolon [[Alina Kabajeva]], enmetinte ruslingvajn stultaĵojn kaj sakraĵojn, do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:41, 18 sep. 2024 (UTC) : {{kom}} Estas unu malbona redakto ĉe ĉi tiu vikio. La fuŝulo aktivetis ĉe pluraj vikioj per pluraj IP-adresoj [https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Alina_Kabayeva&action=history Alina_Kabayeva&action=history] kiuj bedaŭrinde difirencias en sia komenca parto, do nealireble per la nuna teknika pritraktado de IP-intervaloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 08:04, 19 sep. 2024 (UTC) ::Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 semajnoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Probable ne problema uzanto == La jena homo protestis kontraŭ forbaro, asertante ke li trans diverslingvaj projektoj kontraŭagas vandalismon. La kazo estas kontrolenda: * {{uzanto2|Tanbiruzzaman}} --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 31 okt. 2024 (UTC) == Paĝo "[[oscedo]]" == La paĝo ŝajne aparte invitas vandalojn al vandalado. * {{uzanto2|WhiteTianabela}} idiota vandalado je 2024-10-24: mi loke forbaris la homon por jaro * {{uzanto2|46.173.211.221}} je 2024-10-24: jam estis globale forbarita por jaro, sed mi protektis la paĝon kontraŭ plua redaktado de neensalutintoj Estas amaseo da pli fruaj vandaladoj, al kiuj ni tute ne reagis, sed plj multaj el la kontoj aŭ IP-adresoj estas globale forbaritaj. Probable ĉiam estis la sama homo, kiu simple per ĉiam novaj nomoj maĉas la saman paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 6 nov. 2024 (UTC) == Paĝo "[[hejma kapro]]" == La paĝo altiras iun fiulon kiu redaktadas sub diversaj kontoj kaj IP-adresoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:36, 6 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "RG72" == {{uzanto2|RG72}} Pravigo: daŭra insultado kaj personaj atakoj kontraŭ min kaj aliaj uznatoj, rompo de [[:en:Wikipedia:No personal attacks]] [[Vikipedio:Neniu persona atako]] [[m:No personal attacks]] [[m:Incivility]]. Ekzemploj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924922 VP:FA] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924039 VP:FA] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=prev&oldid=694676 2018-10-20 "Ĉu vi ne vidas diferencon inter krei kaj detrui?"] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3AKandidati%C4%9Doj&diff=1185344&oldid=1185240 2023-Nov-12-12] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&diff=prev&oldid=1185333 persona atako kontaux mi kun minaco pri forbaro: "Do kiam vi likvidos viajn fuŝojn?" ..."vandalitajn de vi. Same en la aliaj artikoloj. Ĉu vi mem likvidos viajn vandalaĵojn aŭ tion devos plenumi iu alia? Ĉu vi komprenas ke vandalismo estas punenda per forbaro?"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Miscellaneous&diff=prev&oldid=26339503 "psychologists and psychiatrists should be doing"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&diff=prev&oldid=26103986 "endless stream of accusations and paranoid fears"] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=10-a_de_aprilo&type=revision&diff=7154524&oldid=7153129 "Mi forigis paranojajn fantaziaĵojn"]. Vidu ankaŭ [[Uzanto:RG72/Cenzuro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:47, 19 nov. 2024 (UTC) {{kom}} Mi ne komentos la peton mem, kiu estas evidente absurda kaj kontraŭregula (postuli forbaron de Vikipedio-uzanto pro liaj kvazaŭ malĝentilaj diroj en Vikivortaro estas stulte, same ne ekzistas malpermeso al uzanto meti en sian personan spacon malneton de redaktota artikolo). Mi demandos pri la kerno de tiu ĉi afero. El la supre prezentitaj ekzemploj videblas ke la problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu li sukcesis forpeli ĉiujn kontribuantojn. Pro sia agresemo li finfine estis senigita je administranta posteno fare de la centra administracio de Vikimedio. Li certe nenion komprenis kaj al ĉiu kritiko plu reagas per histeriaj politikaj fantazioj pri [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=next&oldid=901096 politikaj murdoj en Rusio], [https://eo.wiktionary.org/wiki/Uzanta_diskuto:Taylor_49#Fu%C5%9Dado_de_tradukoj rusia prezidanto] kaj eĉ pri [[Specialaĵo:Daŭra_ligilo/1063953#KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj|KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj]] kaj obsedaj rakontoj pri sia seksa vivo. La ulo agresema kaj venĝema, li komencis ataki min en Vikipedio kaj ĉi tie li mirinde trovis por si unikan eblecon senpune rompi la Vikipediajn regulojn. Antaŭjare li aktive kontribuis al la [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Fina_solvo|tute kontraŭregula]] [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|proceduro de mia maladministrantistigo]]. Antaŭ nelonge li same aktive postulis forigi unu el miaj artikoloj — kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj en Inguŝio|sukcesis denove]]. Mi avertis ke uloj kiel li haltas neniam kaj jen li postulas mian forbaron por definitive venĝi min kaj silentigi la lastan voĉon, kiu ankoraŭ kuraĝas kontraŭstari al lia strebo transformi ankaŭ Vikipedion je la speco de Vikivortaro, do je lia persona ludejo, kie li senhalte kaj sensence modifos kaj (plejparte) forigos la enhavon laŭe al siaj malstabilaj kapricoj, forpelinte ĉiujn obstaklulojn. Li [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Taylor 49|jam provis]] akiri administrantan postenon ĉi tie, sed malsukcesis (la voĉdono devis esti fermita antaŭ duonjaro, sed tio ne okazis ĝis nun). Sed li sendube provos denove kaj denove, ja tiaj uloj haltas neniam ĝis ili akiros la potencon — aŭ estos haltigitaj kaj forigitaj el la normala homa komunumo, bazita sur reguloj kaj reciproka estimo, ne arbitreco kaj histeria agresemo. Jam venis tempo decidi la sorton de nia Vikipedio. Ĉu ni plu kreos la enciklopedion aŭ definitive donacos ĝin al la uloj, venintaj ĉi tien ne por krei kaj kunlabori, sed por ataki, insulti, persekuti, histerii, detrui? Necesas esti ekstreme naiva por kredi ke tiu ĉi [[Makartismo|makartisma]] kampanjo estos la lasta. Ne, tio estas nura komenco kaj sekvaj viktimoj de tiaj atakoj estos uzantoj kaj administrantoj, kiu silentis ĝis nun. Kiel historiisto mi esploris Stalin-reprezaliojn, do mi vidas ke la atakintoj sekvas la saman skemon kiel iliaj antaŭuloj-stalinistoj: unue ili maldungis homon, poste eksigis lin el partio, poste arestis kaj fine sendis al prizono aŭ mortpafis. Estas neimageble vidi ke tio okazas cent jarojn poste en Esperanta (!) Vikipedio. Fine mi memorigas la [[Unue ili la judojn venigis|vortojn]] de [[Martin Niemöller]] kiun devas koni ĉiu inteligenta homo: :Kiam la nazioj forportis la komunistojn, mi silentis; mi ja ne estis komunisto. :Kiam ili enkarcerigis la socialdemokratojn, mi silentis; mi ja ne estis socialdemokrato. :Kiam ili forportis la sindikatanojn, mi ne protestis; mi ja ne estis sindikatano. :Kiam ili forportis min, restis neniu plu, kiu povis protesti. Sapienti sat. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:23, 20 nov. 2024 (UTC) :Mi bedaŭras tiajn konfliktojn, aparte inter aktivaj esperantistoj kaj vikipediistoj. Mi alvokas repacigon kaj klopodon mildigi la vortajn akuzojn kaj kontraŭstarojn. Forbarado eble utilas kontraŭ fremduloj kiuj volas entrudiĝi en tute nekontrolitan medion, sed por aktiva vikipediisto, tio ne utilus; ĉar post forbaro sufiĉus nur malfermi novan konton (tion faris eĉ konata fuŝulo). Necesos tiam forbari la komputilon, sed oni povas uzi alian komputilon ktp. Plej bone estus repacigi la sintenojn kaj klopodi labori alikampen; mi celas, ke estas tiom da ampleksaj kampoj en Vikipedio, ke se okazas konfliktoj, ĉu pro lingvo ĉu pro enhavo, des pli bone agadi en aliaj kampoj, anstataŭe pri Stalino aŭ Rusio, oni povas iri al filmoj, birdoj, fiŝoj, havendaj artikoloj ktp ktp. Korektoj indas kaj endas, sed se tio rezultos en polemiko, eble indos labori aliel. Tio estas nur tre persona opinio, ĉar por juste agadi oni devus kontroli tre etendigitan kazon, kaj mi preferas pli efike labori produktive. Ekzemple mi apenaŭ eniris en Vikivortaro. Oni ne povas esti ĉie, nur Dio, sed mi dubas prie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 20 nov. 2024 (UTC) ::Bedaŭrinde tiu ĉi strategio de evitado de la konfliktoj ne efikis. Mi neniam interesiĝis pri la kontribuoj de Taylor 49, kio estis facile ĉar li fakte verkas nenion, nur senhalte modifas kaj forigas la enhavon, kreitan de la aliaj. En Vikivortaro mi nur demandis lin kiucele li vandalis miajn artikolojn kaj petis lin restarigi ilian noramalan staton — la histerian reagon vi mem povas legi laŭ supraj ligiloj. En Vikipedio mi eĉ ne unufoje kontaktis lin, sed li plu min ĉasas venĝante pro tiuj riproĉoj en Vikivortaro kaj senhalte postulante mian maladministrantigon (sukcese), forigon de miaj artikoloj (sukcese) kaj nun mian forbaron (sukcese?). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:23, 20 nov. 2024 (UTC) :::Ĝustas ke ĉe ni estas la [[imperativo|imperativa alvoko]] [[VP:ATAKO|Ne faru personajn atakojn en Vikipedio! Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!]] kaj ke "ripetita aŭ granda persona atako povus konduki al [[VP:RF|forbaro]]". Mi konsentas ke la ekzemploj cititaj el vikipedio de Taylor estis personaj atakoj, kaj same konsentas ke se uzanto "nomas alian vikipediiston ''rusaĉo'', diras ke la rusa lingvo devas esti forigita ĉar ĝi estas nur fuŝa versio de la ukraina", tio estus same persona (kaj kolektiva) atako. Laŭ mia scio ni ĉiuj ĉi tie estas plenkreskaj, kaj kompreneble ne estas pravigo de atako se oni argumentus "sed la alia jam kvinfoje atakis". Al la akrigo de la situacio fakte kontribuas vi mem, Stanislavo, ĉar vi ofte perceptas agadon malsame ol estis: maladministrantigis vin ne Taylor, sed plimulto de diversaj uzantoj post pena diskuto, kaj la forigon de la teksto kiun vi nun reenigis sub nomo [[Uzanto:RG72/Cenzuro|"Cenzuro" (!)]] ankaŭ ne plenumis Taylor, kiu nur atentigis pri dubindeco de la teksto, sed ĉefe tri uzantoj devene el ekssovetiaj landoj (el Rusio, Litovio kaj Ĉednestrio, do ekse [[Moldava SSR]]), kiuj ĉiuj tute ne rilatas al Taylor, sed kiuj ĉi tie koncentriĝis "komenti la enhavon, ne la kontribuanton". Tial mi nun nur vidas eblecon lasi la malnovajn ofendojn, sen forbaro, kaj alvokas diskutigi ĉiun eblan novan personan atakon tuj ĉi tie, por ke oni povas tuj reagi. Mi esperas ke ne necesos amplekse ĉi tie diskuti, ĉar mi juĝas tion ĝena malŝparo de vivo-tempo, sed pretas ĉi tie trakti freŝajn atakojn, ankaŭ per simbola forbaro de semajno aŭ monato, post kiam estis unua averto. Kaj mi nun jam vortumas tian unuan averton al vi ambaŭ, Stanislavo kaj Taylor. Krome, mi atentigas ke estis mi kiu fine devis forigi la tekston "Rusoj en Inguŝio", kaj mi kiel administranto sentas min persone atakata de Stanislavo per la demagogia titolo "Cenzuro", laŭ kiu li reenigis la forigitan tekston. Mi persone povas toleri se oni ĉirkaŭvojas forigon de teksto, se oni reenigas ĝin al paĝo "Uzanto:RG72/Rusoj en Inguŝio", sed mi ne toleros la titolon "Cenzuro", kiun mi komprenas rekta persona atako al mi. Fine mi pensas ke estas misuzo de la justulo [[Martin Niemöller]] entiri lin en la retorikon ĉi tie - s-ro Niemöller kontraŭis milionojn da murdoj en fia diktaturo, kaj kompari la atentigon pri [[Vikipedio:Neniu persona atako]] al tio estas, milde dirite, ekstrema troigo. Do, mi nun estas {{kontraŭ|kontraŭ}} forbaro pro la eksaj ofendoj, sed '''alvokas''' ekde nun forte bridi sin por ne pluofendi, alvokas pri ŝovo de la reenigita teksto for de demagogia titolo "Cenzuro" (aliel ankaŭ administranto povas fari tion, sendepende ke la paĝo estas en persona spaco, kaj kompreneble povas esti ke fine la komunumo decidos forigi la paĝon de la persona spaco), kaj '''alvokas''' diskutigi estontajn atakojn rekte ĉi tie, kun ebleco ankaŭ forbari uzanton, prefere dumtempe, simbole, nur en kazo de obstina pluofendado malgraŭ jam dumtempa forbaro ankaŭ definitive. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:57, 20 nov. 2024 (UTC) Kelkaj rimarkoj: # Mi ne ofendis Taylor, ja demando "kial vi vandalas miajn artikolojn?" certe ne estas ofendo, ĉu ne? Kontribuante al Vikipedio 14 jarojn, mi interagis kun centoj da vikipediistoj kaj neniam iu ajn plendis ke mi ofendis lin. Estus strange se mi subite atakus la ulon pri kies ekzisto mi eksciis nur post kiam li vandalis miajn tekstojn. # La ideo ke valideco de opinio dependas de historia geografio estas nova, sed interesa. Do ekde nun mi scios ke mia opinio ekzemple pri Litovio kaj Finnlando estas speciale valora ĉar iam tiuj ĉi teritorioj estis parto de la Rusia imperio. # Ulo, iniciatinda mian maladministrantigon, malkaŝe argumentis ke tio okazu ĉar li konsideras miajn politikajn vidpunktojn malĝustaj. Tio tute evidente estis rompo de la Vikipediaj reguloj kaj ne gravas kiom da voĉoj li venigis por garantii tiun ĉi rompon. Dura lex sed lex. # Forigo de mia artikolo estis same kontraŭregula, ĉar la iniciatinto malsukcesis pruvi siajn argumentojn (malneŭtraleco kaj manko de fontoj), do tio estis evidenta ago de cenzuro. Tamen se tiu ĉi vorto tro ĝenas vin, mi alinomos la paĝon al ''Arĥivo''. Mi ne imagis tioman sentemon de via flanko, ja ni ĉiuj konas vikipediiston, kiu inundis la pritagajn artikolojn per rubaĵaj (mis)informoj kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" — kaj vi neniam riproĉis lin pri tio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:53, 21 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun kontraŭas al la forbaro. Se la situacio plimalboniĝos, mi donos plian komenton. Ne forgesu [[VP:AMO]].-- [[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 20:57, 20 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} - Nun kontraŭ. Mi ŝatus, ke la konfliktoj ĉesu. Ni devas spuri specifajn problemajn redaktojn, ne la rilatojn de homoj. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 16:23, 24 nov. 2024 (UTC) : {{kom}} La respondo de RG72 estas kiel kutime agresema kaj insulta, ekzemple "problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu '''li''' sukcesis forpeli" "Taylor 49, kio estis facile ĉar '''li''' fakte verkas nenion". RG72 daŭrigas kun kaj absurdaj falsaj akuzoj (ne estis mi kiu forigis la paĝon [[Rusoj en Inguŝio]], ĉu?), kaj insultoj, kaj misseksigado. Vidu supre, mi ne plu respondos en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:37, 27 nov. 2024 (UTC) :: {{kom}} Nenio nova en la mondo. La suno lumas, la akvo fluas, Taylor 49 [...] plendas [...]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:57, 28 nov. 2024 (UTC) ::: {{kom}} {{re|RG72}} Mi ripete atentigas pri la regulara frazo "Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!" Tio ankaŭ rilatas al via provoka komento de hieraŭ, kiun mi en kunteksto juĝas komento de la kontribuanto, ne de la enhavo. Via deeskaliĝo en la konflikto estas nepre bezonata, kaj vi ĉi tie ricevis nur tiom da subteno kontraŭ forbaro, ĉar sendube ĉiuj aktivaj kontribuantoj certas ke vi kapablas redakti sen ofendoj - tamen la kredo ke vi principe kapablas pri tio ne sufiĉas, vi devas ankaŭ apliki redaktan diplomation. Alikaze ni revenos al diskutoj pri via forbaro, kion mi konsiderus ĝenan malŝparon da energio. Kaj mi efektive fortege riproĉas la uzanton kiu inundis la esperantajn pritagajn artikolojn per naciisma propagando kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" - eble mi tro malfrue vere koncentriĝis pri la ĝena naciisma redaktado en la principe almenaŭ neŭtrala ĝis sennaciisma esperanta projekto, tro malfrue bremsis la agadon kaj per ĝena malŝparo de multaj laborhoroj komencis forigi la neakcepteblan propagandon, ĉar tiu ne sufiĉe frua kontraŭago signifis ke la forigenda materialo iĝis tre multa. Ĉiukaze la homo almenaŭ per sia konto ekde duonjaro ne plu daŭrigas sian propagandan mision: nun ankoraŭ forbari lin, nur pro pedagogio, ne sencus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 29 nov. 2024 (UTC) :::: {{kom}} Mi ĝojas ke finfine vi agnoskis ke en Vikipediaj diskutoj oni priparolu nur la agojn, ne la agantojn. Estas strange ke vi ne faris tion kiam la konata al vi ulo lanĉis kampanjon de mia maladministrantigo prezentinte kiel solan argumenton ke li ne ŝatas miajn politikajn vidpunktojn, do li ne ŝatas la personon, ne liajn agojn. Mi ĝojas ke vi finfine haltigis la agadon de alia uzanto, inundinta Vikipedion per nacisma propagando kaj ksenofobiaj fantaziaĵoj (plejparte rusofobiaj, sed foje ankaŭ antisemitismaj). Mi ne postulis lian forbaron, sufiĉas ke lia vandalado ĉesis. Estas strange nur ke vi ignoris kiam la konata al vi fanatika triopo akuzis min pri cenzuro ĝuste pro forsarkado de tiuj ĉi naciismaĵoj kaj ksenofobiaĵoj, kaj tio servis kiel ilia dua argumento por mia maladministrantigo. Se Vikipedio estas bazita sur reguloj, ili la samaj por ĉiuj. :::: Rilate ''Taylor 49'' mi nur ironiis leĝere, ĉar trakti serioze lian obsedon je propra seksa vivo mi ne povas, ja mi estas historiisto, do apartenas al la malĝusta fako. Espereble iam vi ĉesigos ankaŭ tiun ĉi tutevidente kontraŭregulan aktivadon kaj instruos lin ke lia seksa vivo estas lia persona afero kiu interesas neniun ĉi tie kaj ke se li ne ŝatas kiel Esperanto lin nomas, li simple elektu alian lingvon, pli komfortan por li. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:45, 30 nov. 2024 (UTC) ::::Mi neniam legis ajnan komenton de Taylor 49 pri sia propra seksa vivo. Kion mi legas, kaj pri tio mi ankaŭ konfliktis kun Taylor, estas ke Taylor ne nur aplikas la ne (jam) esperantan silabon "ri" pri si mem, sed komence aplikis tion al ĉiaj homoj, pri kies seksa identeco ne povas esti dubo: se iu uzanto klare indikis sian sekson en la vikipediaj preferoj, kaj Taylor perfekte sccias kiel malkovri tion, aŭ kiam en vikidatumaro pri iu ajn homo estas indiko ke temas pri viro aŭ virino, tiam sendube aplikendas pronomoj li respektive ŝi. Taylor ne estas la sola vikipediisto, kiu forte pledas pri uzo de alternativa estonta pronomo ri por tiuj homoj kiuj persone insistas ne konsideriĝi viroj kaj ne virinoj. Do temas pri socia konstruaĵo, ĉar en biologio ĉiu homo estas vira (kromosomoj XY) aŭ ina (kromosomoj XX): eĉ tiuj kun deviaj [[Sindromo de Klinefelter|kromosomoj XXY]] laŭ genetiko konsideratas masklaj. Mi povas akcepti pri ĉiu vikipediano, ke tiu ne devas nepre malkaŝi sian biologian sekson aŭ elektitan socian rolon, ĉar oni rajtas esti tute anonima, ne devas malkaŝi sian nomon, sekve pri iuj ensalutintaj uzantoj kaj pri ĉiuj kiuj redaktas plene anonime sub IP-adresoj, mi ne konas la gramatikan sekson. Tio estas anonimeco. Klaras ke pri oficialigo de la silabo "ri" kiel plia e-lingva pronomo ne decidos redaktantoj de iu ajn retejo, ankaŭ ne de vikipedio, kaj same klaras ke Vikipedio ofertas tiun gradon de anonimeco kiun uzanto deziras. Tute klaras krome, ke la temo estas sentoplena por Taylor kaj ankaŭ por iuj aliaj uzantoj: tial neniu uzanto estas devigita uzi la silabon "ri" kvazaŭ pronomo, nek mi nek vi nek iu ajn, sed tamen necesas pie kaj kolegece trakti la temon - tial ĝi ne tre taŭgas por forta ironio. Tio ĝuste estas kio ĝenis min en via hieraŭa noto. Se vi havas ekzemplon, kiam Taylor komentis pri sia seksa vivo, montru ĝin, mi neniam vidis ion tian kaj ne povas imagi ke tia ekzemplo ekzistus. Kaj pri la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|diskuto pri via administreco]]: vi scias ke mi estis la sola kiu sume voĉis sindetene, ĉar mi estis tiom ambigua vidante same fortajn argumentojn por kiom kontraŭ - tion mi tiam notis. Mi '''ne''' havis la impreson ke viaj agoj kontraŭ la misuzo de la tagaj mondpolitikaj listoj en vikipedio al propagando kaj forta troreprezentiĝo de polaj temoj (kiam unufoje pola skiisto gajnas konkurson, tio estos vaste raportata en mondpolitikaj eventoj, se ĉeĥa aŭ slovaka, slovena aŭ sveda skiisto same gajnas konkurson, tio tute ne interesas) estis argumentoj en la diskuto pri via administreco. Se mi preterlegis ion, vi povas ankaŭ nomi al mi la konkretan lokon. Certe ni ĉiuj sambone konas la [[Vikipedio:Regularo pri forbaro|regulojn pri forbaro]], daŭre ne plenumiĝas la kondiĉoj pri forbaro, sed necesas adapti la redaktojn al ne-ofendaj komentoj. Se tio post ripeta admono ne funkcios, tiam necesos rapide decidi pri forbaro, notinte aktualajn mispaŝojn. Sed tia forbaro, ĉar unua, ankaŭ estus nur simbola, por horoj aŭ tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) :{{por}} RG72 devas esti fobarita (en du projektoj) pri kontraŭrajta renoviĝo de forigita artikolo en Vikipedio kaj verkado de malneŭtralaj artikoloj en Vikinovaĵoj.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 10:09, 30 nov. 2024 (UTC) ::Kara Fenikals, vi povas tute libere prezenti vian opinion ĉi tie. Tamen mi koncize volas reagi al via noto: se iu revenigas forigitan artikolon en sia persona uzanta spaco, tiam tio ne estas kontraŭrajta - jes eblas ankoraŭ plibonigi la tekston kiun ĝis la forigo evidente ne eblis plibonigi al stato akceptebla por plimulto de la partoprenintaj uzantoj. Kio nur ne permeseblas, estas laŭta ofendo ke la komunumo fie kaj bandite cenzuris la tekston. Kaj due, povas esti ke en Vikinovaĵoj ne estas sufiĉe evoluintaj iloj por diskuti pri propagandecaj, ĝenerale malneŭtralaj tekstoj. Sed ĉiukaze Vikipedio kaj Vikinovaĵoj estas sendependaj projektoj. Eblas noti ĉi tie personan opinion, ke oni forte malkonsentas pri ago de uzanto en Vikinovaĵoj, Vikivojaĝo, Vikifontaro, Vikivortaro ktp., sed uzi tiun nekontenton cele al puna forbaro de uzanto el Vikipedio laŭ mi ne eblas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "Fenikals" == {{uzanto2|Fenikals}} [[Uzanto:Fenikals|Uzanto:Fenikals]] regule rompas plurajn regulojn de Vikipedio: # Li [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|postulis maladministrantigon]] de alia uzanto, argumentinte per ties malplaĉaj politikaj vidpunktoj, do pro politikaj kaj personaj motivoj. # Li spamis la [[Uzanto:RG72|Uzanton RG72]] per mesaĝoj politikaj kaj personaj, interalie minacante lin per FSB-reprezalioj se li plu partoprenos en la ĵurnalisma projekto [[Tutmondaj Voĉoj]]. # Li regule enigas falsajn informojn laŭajn al liaj politikaj vidpunktoj, ekzemple: ## en [[Sud-Osetio]] li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Sud-Osetio&diff=next&oldid=8911022 modifis la tekston], aldoninte aserton ke la militon en Sud-Osetio en 2008 komencis Rusio dum esplorado de Eŭropa Unio [http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_09_09_iiffmgc_report.pdf klare konkludis] ke la militon komencis Kartvelio. ## En alia artikolo li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Bombaj_atencoj_kontra%C5%AD_lo%C4%9Dejoj_en_Rusio&diff=prev&oldid=8902785 nomis la ulojn], murdintajn en 2002 kelkdek homoj per eksplodigo de loĝejoj, ne "teroristoj" sed "rezistantoj"; [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_%C4%88e%C4%89enia_milito&diff=prev&oldid=8875116 similaj fuŝoj] # Li regule cenzuras Vikipedion, forigante malplaĉajn informojn, ekzemple: ## el artikolo pri batalo kontraŭ islamistoj li forigis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2002)&diff=prev&oldid=8875092 ateston de militkrimoj] faritaj de muĝahidoj; ## el artikolo pri atako de teroristoj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2000)&diff=prev&oldid=8875097 forigis riproĉon] fare altrangulo, multe helpinta al ĉeĉenaj rifuĝintoj kaj ŝokita de tia atako en sia regiono. ## el artikolo pri ukraina prezidanto li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Volodimir_Zelenskij&diff=prev&oldid=8573844 forigis menciojn] de ties kritiko en eŭropa gazeto ## el alia artikolo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=prev&oldid=8472015 li forigis] komplete sekcion "Rusofobio", malgraŭ referenco al aŭtoritata fonto, kun klarigo "tiu ne ekzistas" # Li lanĉas redaktomilitojn, ekzemple li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=25-a_de_februaro&diff=prev&oldid=8827820 nuligis mian redakton] en artikolo, celintan forigi rubajn misinformojn pri kies forigo konsentas ankaŭ almenaŭ unu administranto, ĝis nun plenumanta tian forsarkadon pro antaŭa amasa vandalado fare de naciisma uzanto; # Li trudis al pluraj artikoloj politike malneŭtralajn kaj ofte rekte falsajn informojn. ## Ekzemple li redaktis multajn biografiajn artikolojn, ŝanĝante nacian apartenon de ilia temuloj al "ukraina". Ekzemple li faris tion en [[Igor Sikorski]] kaj poste nuligis alies redaktojn. Rimarkindas ke la sekvinta [[Diskuto:Igor Sikorski]] montris ke li ne konas eĉ bazajn faktojn pri historio de Ukrainio, kio evidente grave faciligas lian redaktadon. ## en artikolo pri buĉado en Montara Karabaĥo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakro_de_Ho%C4%9Dali&diff=prev&oldid=8472696 li aldonis] ke armena flanko "falŝe raportis" (sic!) Havi tian uzanton estas granda malhonoro por iu ajn Vikipedio kaj duobla malhonoro por Vikipedio en Esperanto, konsiderata lingvo de paco kaj amikeco, ne de naciismo kaj agresemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:45, 30 nov. 2024 (UTC) :Mi nun tiom detale notis la antaŭan diskuton, ke ne sufiĉas mia tempo esplori la akuzojn tie. Tio do venos pli poste. Kompreneble ĉiu ajn povas jam ekhavi opinion - mi nur volas eviti la impreson ke mi fokusigas pri akuzoj kontraŭ unu uzanto kaj plene ignoras akuzojn kontraŭ alia uzanto, kvankam la diskutoj estas tuj najbaraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:51, 30 nov. 2024 (UTC) :: {{kontraŭ}} forbaro de uzanto "Fenikals", ĉar la proponinto de forbaro same ofte verkis forte maneŭtralajn artikolojn ([[Rusoj en Inguŝio]] -> [[Uzanto:RG72/Cenzuro]], [[n:eo:KGB kaj FSB kontraŭ spionoj kaj teroristoj en Siberio|terorismo]], [[eo:n:“Ŝajnas_al_mi_ke_mi_sonĝas...”:_patrino_kaj_filo_fuĝis_el_Ĥersona_provinco_al_Tjumeno|rifuĝintoj bonvenataj]]), kaj eĉ pli grave atakadis aliajn vikianojn. Mi esperas ke uzanto "Fenikals" estonte ne plu uzos vikipedion kiel batalkampo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:58, 2 dec. 2024 (UTC) :::{{kom}} La argumento estas absurda laŭ sia logiko ("ni ignoru unu regulrompon ĉar okazis ankaŭ aliaj"), formo (referenco al Vikinovaĵoj en Vikipedio) kaj enhavo (nomi "malneŭtralaj" artikolon pri etna grupo, intervjuon kun historiisto kaj raportaĵon pri ukrainaj rifuĝintoj estas ekster ĉia racia konsiderado). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:41, 2 dec. 2024 (UTC) {{Kom}} Post 4 monatoj bedaŭrinde nenio estis farita, do la koncernulo revenis kaj daŭrigas siajn fanatikajn atakojn. Ĉi-foje li [https://eo.wikinews.org/wiki/Vikinova%C4%B5oj:Diskutejo#Propono_pri_la_fermo atakis Vikinovaĵojn], postulinte likvidi la tutan projekton kaj cenzuri ĝian enhavon (kompreneble pro "porrusia propagando"). Antaŭ jaroj mi iniciatis elkoviĝon de la projekto, alvokinte plurajn vikipediistojn subteni ĝin voĉdone. Dum jaroj mi kaj aliaj esperantitoj kontribuis al ĝi, verkinte pli ol 1000 artikolojn. Nun ĉio ĉi estas endanĝerigita pro la fanatikulo, apenaŭ balbutanta Esperanton kaj eĉ en Vikipedio dum 5 jaroj farinta nurajn mil redaktojn, plejparte neniodirajn kaj politike motivitajn. Estas tute evidente ke temas pri politika cenzuro kaj ĉi-foje ankaŭ pri persona persekutado. Li jam lanĉis [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Administrantoj/forigo_de_rajtoj/RG72 kalumnian kampanjon] kontraŭ mi (malkaŝe politike motivitan) kaj nun pretas detrui la tutan projekton nur por kontentigi sian fanatikan cenzuremon kaj personan malamon. Antaŭjare li postulis eĉ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:Vila%C4%9Do_%C5%9Ctormovo.webm forigi unu el miaj videoj] el la Komunejo, argumentinte ke ĝi "estas persona kaj ne havas edukan valoron". Feliĉe oni ĝustatempe klarigis al li, ke ambaŭ argumentoj estas nulaj, sed li provas denove, jam aliloke kaj sendube provos plu, ĉar li simple ne kapablas kunlabori kaj krei — nur ataki kaj detrui. Tiaj uzantoj estas forbarendaj tutvikie kiel agresantoj kaj vandaloj. Kial la enciklopedio de ''Lingvo de Paco kaj Amikeco'' (!) plu toleras la fanatikulojn kaj vandalojn? Ĉu neniu administranto kapablas ĉesigi tion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:32, 19 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurdaj mencioj de "Paco kaj Amikeco" kaj plejparte falsaj akuzoj (pri lingvokapabloj kaj plu) de [[Vikipedio:Problemaj_uzantoj#Propono_forbari_uzanton_"RG72"|RG72]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:30, 27 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurda miskompreno de la interna ideo de Esperanto kaj subteno de la falsaj akuzoj de la alia fanatikulo. Rimarkindas ke Fenikals jam kvarfoje atakis min, malkaŝe dirinte ke li faras tion pro siaj personaj politikaj malŝatoj. Dufoje li sukcesis, lanĉinte [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|kalumnian kampanjon]] por eksigi min kiel administranton kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj_en_Inguŝio_11_17|foriginte mian artikolon]] — ambaŭfoje Esperanto-administrantoj timeme cedis al la ksenofobo, krude rompinte la regulojn kiujn ĝuste ili devus defendi. Dufoje li malsukcesis — unue en [[Tutmondaj Voĉoj]] kaj nun en [[Meta-Vikio]] — ambaŭfoje ne-Esperantaj-administrantoj rekte respondis ke mi rompis neniujn regulojn kaj liaj personaj malŝatoj estas lia persona problemo. Post tio nomi Esperanton "Lingvo de Paco kaj Amikeco" estas vere absurde. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:01, 30 mar. 2025 (UTC) {{kom}} Mi ĵus nuligis plian cenzuradon fare de Fenikals. Ĉi-foje li modifis artikolon [[Unua Ĉeĉenia milito]], celante ŝajnigi ke la milito okazis ne inter la registaro de Rusio kaj separistoj, sed inter Rusio kaj Ĉeĉenio kiel du sendependaj ŝtatoj. Ĉu sekvan fojon li skribos ke registaroj de Hispanio kaj Britio luktis ne kontraŭ ETA kaj IRA, sed kontraŭ Eŭskio kaj Nord-Irlando? Kiam tiu ĉi vandalo estos haltigita? Ĉu tiu ĉi enciklopedio havas administrantojn aŭ ĝi definitive transformiĝis je ludejo kie ĉiu ajn fanatikulo povas libere vandali la tekstojn? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 15 apr. 2025 (UTC) {{kom}} Kaj denove tiu ĉi delonge forbarenda fanatikulo lanĉis redaktomiliton, nuliginte miajn redaktojn. Kompreneble temas pri artikoloj rilataj al la rusoj/Rusio kaj ukrainoj/Ukrainio, kio estas la kerno de lia fanatika mensa universo. Kompreneble li denove trudis propagandajn stultaĵojn, ĉerpitajn el gazetaro. Kompreneble denove liajn fiagojn ignoris ĉiuj administrantoj. Kio estas kialo de la tioma toleremo? Ĉu la rusofobio kaj ksenofobio ĝenerale jam iĝis oficiala ideologio de la Esperanto-Vikipdeio? Ĉu la (iam) enciklopedia projekto definitive transformiĝis je Esperanto-versio de triarangaj eŭropaj gazetaĉoj? Ĉu iu ankoraŭ memoras por kio Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon? Malkaŝaj ksenofoboj ĉiam pli agreseme trudas siajn propagandaĵojn kaj la homoj, kiuj devus forbari ilin en la unua tago — la administrantoj — silente ignoras ĉion. Ĉu vi timas aŭ simple samopinias kun ili? La unua kazo estas hontinda, la dua stultega. Elekti inter la malhonoro kaj stulteco pjam estas hontinde, sed ŝajnas ke la alia elekteblo mankas. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2025 (UTC) {{kom}} Denove tiu ĉi fanatikulo trudas al la '''enciklopedio''' propagandaĵojn kaj lanĉas redaktomilitojn. Kian valoron havas tiu ĉi malklerulo, apenaŭ balbutanta Esperanton, ke lia daŭra vandalado estas tolerata en la internacia (!) '''enciklopedio'''? Li estas obsedita ksenofobo kaj malkaŝa adoranto de teroristoj, speciale de islamistoj, do li simple ne povos halti memstare, nur esti haltigita. Ĉu ekzistas administranto kapabla savi la enciklopedion de vandalado? Ĉu ĉiuj estas tro timemaj? Aŭ eble lia fanatika mondrigardo nun estas konsiderata normo en la socioj, al kiuj apartenas la administrantoj? Plorinda degrado. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 2 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La administrantoj denove timeme lasis la vandalon fuŝi, do li revenis kaj denove trudis al la '''enciklopedio''' siajn fanatikajn fantaziojn — ĉi-foje rakontinte en [[Sovetia-Ukrainia Milito]] pri "genocido de la ukraina nacio, genetika subpremado, socia degrado" kaj kompreneble pri siaj amataj ĉeĉenaj islamistoj. Kaj ĉiujn ĉi teruraĵojn li rakontas pri Ukrainio, kies loĝantaro en la sovetia tempo (do dum la ''genocido kaj subpremado'') duobliĝis — malgraŭ amasa migrado de ukrainoj al la aliaj respublikoj de Sovetunio por ricevi pli bonan edukon kaj laboron. Ĝis kiam daŭros tiu ĉi senpuna vandalado fare de '''patrolanto''', do la ulo respondeca pri kvalito de la '''enciklopedio'''?! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:10, 26 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La vandalo revenis kaj denove trudas al la enciklopedio siajn fanatikajn propagandaĵojn. Ĉi-foje li denove markis kiel "diktatoroj" plurajn internacie agnoskitajn ŝtatestrojn kies politiko kaj opinioj malkongruis al lia fantazia mondimago. Se post jaroj da vandalado en la esperanta enciklopedio li almenaŭ iom lernus Esperanton, li scius ke "diktatoro" estas [https://vortaro.net/#diktatoro_kdc "Eksterordinara, provizora estro de ŝtato, kun absoluta povo"], kio certe ne aplikeblas al la regantoj kies regado estis bazita sur naciaj leĝoj (sendepende de tio, ĉu ili plaĉas al iu aŭ ne) kaj ne estis provizora, nek eksterordinara. Jam unu jaro pasis ekde kiam mi atentigis pri la persista vandalado fare de tiu ĉi persono, sed neniu reago de la administrantoj sekvis. Ĉu nia enciklopedio estas rubejo, kie iu ajn propagandisto povas publikigi siajn fantaziaĵojn? Kiom longe daŭros tiu ĉi vandalado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 6 nov. 2025 (UTC) {{kom}} Ĵus mi hazarde trovis kaj nuligis plian vandalaĵon de tiu ĉi unika vandalo: en la artikolo pri la ukraina urbo [[Kostjantinivka]] li forigis informojn ĉerpitajn el [[The New York Times]], ĉar ili malkonvenis al lia fanatika mondobildo. Mi diras ke temas pri la ''unika vandalo'', ĉar ĝis neniu vandalo en tiu ĉi enciklopedio sukcesis esti identigita kiel malkaŝa vandalo kaj propagandisto jam duan jaron sinsekve kaj tamen ne esti forbarita. Evidente la administrantoj interne simpatias al li, same kiel germanaj burĝoj simpatiis al Hitlero, promesinta buĉi nur la judojn, ciganojn kaj subhomojn kiel rusoj, ukrainoj kaj poloj. Poste ili ploris sur ruinoj de siaj urboj kaj plendis ke ili ne estis nazioj, nek subtenis ilin, sed estis nuraj viktimoj de la teruraj cirkonstancoj. Ĉu la historio instruas ion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:08, 21 dec. 2025 (UTC) {{kom}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=8649512&oldid=8538182 La redakto antaŭ 18 monatoj] estas evidente malbona. Oni nepre '''ne agu tiel'''. Kaj kion pensi pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Putin&action=history la diktatoroj]? La plejmultaj diktatoroj ja estis kaj estas "agnoskitaj ŝtatestroj". Kaj kiel pensi aŭ agi pri senĉesaj personaj atakoj, trouzo de fortaj vortoj, kaj reventantaj komparoj kun Adolfo Hitlero? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:20, 28 dec. 2025 (UTC) :La vorto ''diktatoro'' havas striktan difinon en PIV, cititan supre. Neniu el la menciitaj personoj laŭis al ĝi. Same neniuj personaj atakoj miaflanke okazis, nek povus okazi ĉar mi tute ne interesiĝas pri tiu ĉi persono. Malsame ol li, kiu spamis min per mia persona konto iel trovita en Telegramo kun enormaj stultaĵoj kaj personaj trudaĵoj ("ĉu vi definitive transloĝiĝis al Kubo?"). La situacio iĝis tro teda kaj artefarite longdaŭra, kaj vere similas al tiu en Germanio en la 1930-aj kiam la same agresemaj kaj persistaj fanatikuloj ne estis haltigitaj de tiamaj germanaj administrantoj, ĉar interne ili simpatiis al ilia ksenofobio kaj esperis ke la solaj viktimoj estos nur judoj, komunistoj, gejoj, slavoj kaj aliaj [[subhomo]]j. La historio ripetiĝas kaj evidente eĉ germanoj ne lernis ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:43, 28 dec. 2025 (UTC) ==Anglalingvaj perfortparoloj== Uzanto aperis nur por fari ekstremismajn alvokojn en la angla lingvo kontraŭ palestinanoj kaj islamanoj. Ĝis nun faris [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Ctato_Palestino&diff=prev&oldid=9039006 unu solan redakton]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:06, 6 mar. 2025 (UTC) : [[:m:Special:CentralAuth/Zwangsumbenennung-2025-03-18]] nenio nova ekde tiam. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 27 mar. 2025 (UTC) :: Daŭre nenio nova ekde tiam (kvankam ne, ne plu?, ekzistas ĝenerala konto por "Zwangsumbenennung-2025-03-18"), sed en wiki.eo la konto ankoraŭ estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:15, 18 apr. 2025 (UTC) ::: Mi kredas, ke [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Zwangsumbenennung26-12-2020 ĉi tiu estas la sama nazia fuŝulo: "Zwangsumbenennung26-12-2020" ĉe Turka Vikipedio]. Mi trovis tiun nomon sub mistera parametro "offset" en lia paĝo pri uzantrajtoj. https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Listo_de_uzantoj&username=Zwangsumbenennung-2025-03-18&dir=prev&offset=Zwangsumbenennung26-12-2020&limit=1 Tiu parametro aperis, kiam mi iris du paĝojn antaŭen. [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:03, 30 jun. 2025 (UTC) :::: Kaj kvar antaŭajn uzantnomojn mi trovis sammaniere: 𥐣, 😂, 𝘀𝗼𝗹𝗼 𝗲𝗻 𝗹𝗮 𝘄𝗶𝗸𝗶 kaj 𝕍𝕥𝕝𝕞𝕣𝕕. Ĉu vi kredus, ke li estas forbarita de la germana Vikipedio? [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:24, 30 jun. 2025 (UTC) == Anonimaj redaktoj de [[Pär Sundberg]] == Pluraj anonimaj redaktantoj ade aldonas malplenajn listerojn al [[Pär Sundberg]], kun svedlingvaj datoj en la resumo. Tre mistere, sed klare senutile. Mi proponas forbari tiujn adresojn, kaj protekti la artikolon kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:48, 31 mar. 2025 (UTC) : {{forte por}} protekto kontraŭ anonimaj redaktoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:28, 31 mar. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025-03-31 per LiMr. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Hodiaŭ finiĝas la protekto de tiu paĝo. Ni atentu ĉu la strangaj redaktoj rekomenciĝos! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:29, 1 jul. 2025 (UTC) == Forbarenda IP-vandalo == [[Specialaĵo:Kontribuoj/49.175.171.71]] sed ne porcxiam, eble 3 monatoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:29, 4 maj. 2025 (UTC) ==Ne-esperanta enhavo== [[Uzanto:Orthoonto]] aldonis al tri artikoloj tekston en iu skandinava lingvo, kaj al alia senfontan aserton pri la matematikaj kapabloj de novaj AI, kies enciklopedian gravon mi dubas. Ŝajnas al mi tro frue por diri, ĉu la intencoj de la homo estas bonaj, sed mi lasis mesaĝon sur lia/ŝia diskutopaĝo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:34, 11 maj. 2025 (UTC) : Bona atentigo. Dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == Grandparte fuŝaj redaktoj aparte pri la Filipinoj inter 2011 kaj 2021 (kaj pli da fuŝoj pri Esperanto en Vikidatumoj) == Komence de januaro 2018 uzanto kun la longa nomo "[[Specialaĵo:Kontribuoj/uzanto:Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa|Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa]]" (iam ankaŭe la konto nomiĝis "Pare Mo") movis paĝon Davaa Regiono al [[Dabaa Regiono]] kaj notis "preskaŭ" en Esperanto: "V se pronuncia como B en español". La homo ankaŭ ŝatis renomigi multajn aliajn esperantajn vortojn (nur 36 rekte en la loka projekto, sed pli multajn en vikidatumoj, kie ankoraŭ pli malfacilas rimarki la manipulojn), egale ke la uzanto eĉ ne helpe de aŭtomata tradukilo sukcesis enmeti unusolan frazon en Esperanto. Sed evidente eblas konsideri sin elstara Esperanto-vortaristo ankaŭ sen ajna kono de la lingvo. Tamen estas alarma averto el vikidatumoj kaj de la vikimedia sistemo ĝenerala: '''[[dosiero:OOjs UI icon alert image warning.svg|18ra]] <span style="color:red"> This account is globally locked. - La konto estas globale forbarita'''</span>. Do la homo en multaj vikipediaj projektoj mise agadis, grandkvante vandalis, kaj liaj agoj vere ne konsiderindas "aŭtoritataj kontribuoj". Tial mi konsideras ĝenerale malfari la kapricajn "plibonigojn" de la forbarito. Ĉi tie do la argumento estas ke hispane la v prononciĝas kiel esperanta "b", aŭ en [[Kezonurbo]], dubinde plibonigita al Kesonurbo, "ke z hispane prononciĝas kiel s esperante" - tio eĉ ne veras, norme ĝi sonas kiel θ, nur dialekte foje kiel s aŭ iu sibla sono inter ambaŭ. Tiu argumento nur sufiĉus por aldono de prononcindiko inter rektangulaj krampoj, eventuale por prezento de sia nova propono kun verva esperanta argumentado en VP:AA, sed ne por kaŝa alinomado de paĝoj el aliaj homoj aŭ ŝanĝadoj en Vikidatumoj. En plej multaj eŭropaj lingvoj inkluzive de la cirile skribataj tamen estas "v", kaj ke li mem ĝustigis la lingvonomojn "[[cebua lingvo|cebue]]: ''Rehyon sa Dabaw''; [[tagaloga lingvo|tagale]]: ''Rehyon ng Dabaw''" ankaŭ ne konfirmeblas en la cebua kaj tagaloga vikipedioj (la esperantan adverbon "tagale" por la tagaloga la homo samtempe inventis). Kvin spertaj esperantistoj poste redaktis kaj ne rimarkis la bone kaŝitan vandalecon. Mi ni plendas, ankaŭ mi probable ne rimarkintus. Sed mi alvokas pri pli da atento nun, kiam estas averto pri tiu vandalo kiu fuŝas aliel ol nia konata finna forbarito, kies specifajn redaktojn ĉiu facile rekonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:18, 3 jun. 2025 (UTC) :Mi cetere ĵus skanis kaj ekrane pligrandigis la esperantan mapon (#22) pri la Filipinoj el la "Poŝatlaso" de 1971. Bedaŭrinde tie estas malmultaj esperantigoj, plej multaj estas nacilingve, do filipine/tagaloge notitaj. Sed por tiuj urboj, insuloj kaj kaboj, kiuj ricevis esperantan vorton en la "Poŝatlaso" de 1971, estas bone noti la referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == 176.59.164.46 == Ruslingva anonimulo, aldoninta sensencajn frazojn al [[Biblio-Globus]]. Blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:09, 26 jun. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|176.59.164.46}} 1 redakto je 22 jun. 2025 :::Kvankam estis nur unu redakto, mi forbaris la konton je 21:46, 9 sep. 2025 por daŭro de 6 monatojm por ke ene eblaj novaj mispaŝoj oni tuj vidi la eksan forbaron en la konto mem... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == 78.154.163.85 == Anonimulo, ekde majo 2025 inundinta la projekton per fuŝaj maŝintradukaĵoj de la anglalingvaj fontoj, plenaj je konspirteorioj, fantazioj kaj politika propagando. Regula forsarkado de tiuj rubaĵoj estas tre teda kaj temporaba afero. Ni protektu la '''enciklopedion''' kontraŭ fanatikuloj, ksenofoboj kaj vandaloj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:08, 17 jul. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|78.154.163.85}} sume 50 redaktoj je 13-14 jul. 2025, '''ekzemple''' ::* paĝo [[historio de Rusio]] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Historio_de_Rusio&diff=prev&oldid=9145053 vandalita, ŝajne en la baŝkira, ĉiukaze ne universale komprebla lingvo, en fuŝaj referencoj] ::*>> krome je 07:21, 14 jul. 2025 la homo la saman paĝon ampleksigis per amasa esperantlingva akuza listigo de rusaj ŝtataj militkrimoj en Ukrainio inter 2014 kaj 2024, per detalega listigo kiu estis la kvaroblo de la tuta alineo pri la 19-a jarcento. Necesus individue kontroli la asertojn kaj ekipi eventuale pridubeblajn akuzojn per eksteraj referencoj, sed ĉiukaze la eksterproporcia kvanto de teksto montras ke iu ĉi tie misuzis ĝeneralan paĝon por sia demagogio. Por tiu temo la paĝo [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] estus pli taŭga loko, tie praktike estas nur informoj pri mortigoj kaj detruoj de 2022, kvankam la milito en 2023 ĝis 2025 senŝanĝe pluardis. Sed la resuma paĝo [[historio de Rusio]] taŭags nur por ekstreme koncizigita resumo de eble 300 literoj, kaj por aldono de pli detala teksto. Sed tio ankaŭ eksplodigos la paĝon "[[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]]", oni ankaŭ povas fari novajn paĝojn "Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio en 2023" ..."en 2024", ..."en 2025". ::*>>Aliaj novkreoj kiel [[la Donanto (filmo)]] (nun ricevis avertan ŝablonon {{ŝ|polurinda}})kaj [[Verda Elefanto (film)]] estas simple nur bizaraj, strangaj ĝis strangegaj esperantaj tekstoj, pri kiuj ankoraŭ ne klaras ĉu haveblos iu volontulo kiu pretus investi horojn por savi la tekstojn. Sume mi nun supraĵe legis pli-malpli la duan duonon de la kontribuoj, inter tiuj pli-malpli 25 redaktoj estis 1 vandalaĵo kaj 1 kazo de politika propagando metita en maltaŭgan artikolon, kaj la resto estis bizaraj ĝis kompreneblaj esperantlingvaj kontribuoj. Sed ŝajnas ke la redaktado jam finiĝis je la 14-a de julio, kaj ŝajne ĝis nun ne estas alinoma anonima konto kiu daŭrigus la parte tute maltaŭgan parte dubinde utilan kontribuadon. Mi tial proponas "nur" forbaron de unu monato, kiu probable ne ĝenos la homon, ĉar tiu ĉiukaze ŝajne perdis la intereson pri la bizara redaktado, Sed se foje ekestos ankoraŭ redakto sub tiu IP-adreso, tuj eblas vidi ke ĝi jam foje estis forbarita, kaj povas rapide retrovi la malnovan kazon. ĈIUKAZE necesos ankaŭ havi la konton sub observado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 9 sep. 2025 (UTC) == ~2025-50449-5 == La sola kontribuo ĝis nun estas vandalado de Vikipedio:Artikolo de la Monato per duone kompreneblaj pornaĵoj en la hispana. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 2 sep. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|~2025-50449-5}} 1 redakto je 2 sep. 2025 :::{{re|Arbarulo|RG72}} Nur nun mi vidis viajn lastajn tri notojn. Ĉiuj scias ke ni por niaj preskaŭ 400 000 artikolaj paĝoj kaj aldonaj multaj diskutpaĝoj havas nur 10 administrantojn, el kiuj neniel ĉiuj konstante aktivas, kaj ankaŭ mi ne sidas antaŭ la komputilo, nur gapante tiun aŭ iun alian teknikan paĝon ĉu tie aperas novaj notoj. Tiel eĉ se mi mem supre aldonas noton mi ne nepre rigardas ankaŭ tute malsupre. Mi petas, aŭ kontrolu tagon post kiam vi metis noton ĉu ĝi jam traktiĝas kaj se ne, rekte alskribu min (aŭ alian tiam aktivan administranton) ke tiu forpurigas la problemon, aŭ se vi eble post tago eble ne havas tempon por vikipedio, atentigi min tuj - en mia persona diskutpaĝo, aŭ pli simple per ŝablono {{ŝ|re}}, kiel mi ĵus atentigas vin du. Superfluaj atendadoj povas havi katastrofajn sekvojn, ĉar ene de semajno vigla vandalo povas fuŝi centojn da paĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 9 sep. 2025 (UTC) Mi komprenas ke ĉiuj malmultaj administrantoj estas okupitaj kaj foje ĝojas ke mi ne plu sentas devon ĉiutage kontroli farendaĵojn en Vikipedio kiel administranto. Foje eĉ fanatikuloj kaj iliaj kontraŭregulaj fiagoj tamen faras bonajn aferojn — malbonajn por la enciklopedio, sed bonajn por enciklopedianoj)) Do mi klopodos atentigi vin kiel vi petis. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:17, 10 sep. 2025 (UTC) Mi provos memori kaj sekvi tiun konsilon. Mi ne sciis, ĉu vi sentas atentigon kiel ĝenan interrompon de viaj aliaj laboroj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:01, 10 sep. 2025 (UTC) ==~2025-35316-70 == {{re|ThomasPusch}} Anonima uzanto ~2025-35316-70 vandale kreis [[Vikipedio:Eo.wiki]]. La sola teksto estas en misliterumita hispana lingvo, "Tuj fariĝonta surprizo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:11, 21 nov. 2025 (UTC) :{{re|Arbarulo}} {{farita}} Dankon pro la atentigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 21 nov. 2025 (UTC) ==Claudio Pistilli== Mi bedaŭregas konstati problemon pri granda kontribuanto, sed [[Uzanto:Claudio Pistilli]] alŝutis amasegon da bildoj kun falsaj deklaroj pri kopirajto, tre verŝajne ankaŭ enhave misajn bildojn pri kemio. Mi klarigis pli detale ĉe [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj]]. Se iu ĉi tie spertas pri kemio, via helpo bezoniĝas por taksi la kemiajn bildojn. Ĝis kiom mi komprenas, la tekstaj kontribuoj de Claudio ŝajnas akceptindaj - nur la redaktoj koncerne bildojn estas problemaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:28, 30 jan. 2026 (UTC) :Mi diris ke la tekstaj kontribuoj de Claudio estas akceptindaj. Ve, tro frue. Li skribas tute senreferencajn artikolojn pri gotaj reĝoj, ankaŭ kun mezgrandaj viki-stilaj problemoj (artikoltemoj en grandigitaj literoj krom la kutima dikigo, nudaj eksteraj ligiloj sen referenca formato). Krome provas deturni kritikojn per troĝentilaj respondoj, sed neniel ŝanĝas sian probleman agadon: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AClaudio_Pistilli&diff=9331574&oldid=9330647]. En vikipedio honestaj malsamopiniecoj povas esti utilaj, mensogoj ne povas. ==~2026-15525-24== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-15525-24}} vandalis artikolan diskutpaĝon aldonante sensencaĵon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:36, 12 mar. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Dankon pro la rimarko kaj rimarkigo. La homo, kiu redaktis el Usono, "nur" vandalis unu paĝon, [[Diskuto:Helico (apartigilo)]], tial mi ne scias ĉu li aŭ ŝi havas sisteman intencon fuŝigi, sed klare temis pri fuŝo. Sekve mi "nur" forbaris ĝin por daŭro de unu monato. Se li revenos, kaj dua, tria redakto estos same sensencaj kiel la unua, ni povas ankaŭ konsideri pli longan forbaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:49, 12 mar. 2026 (UTC) ==~2026-16308-13== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-16308-13}} vandalis kaj/aŭ fuŝreklamis en [[IOS]], [[IFono]], [[Apple]], [[Apple I]], [[Apple II]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:48, 15 mar. 2026 (UTC) :Spamo de anonimulo. Eble estus pli efektive enmeti la du Jutubo-kanalojn al [[MediaWiki:Spam-blacklist|tiu paĝo]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:15, 15 mar. 2026 (UTC) :{{farite}}: forbarite ankaŭ ĉi tie "nur" dum unu monato, ĉar dubindas ĉu la homo estos tiom obstina reveni post pli ol unu monato, kaj se jes ŝi aŭ li povus ankaŭ reveni per alia IP_adreso. Ĉiukaze la dubinda vandala jutub-kanalo estis https://youtube.com/@thaihoangofficial-q1s. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:35, 15 mar. 2026 (UTC) ==[[Gazaa genocido]]== Saluton. Vikipediisto kun nomo en arabaj literoj metis tiun artikolon. Ĝis tiam normale, sed poste startigis redaktobatalon miskomprenante la plibonigajn modifojn kiujn faris aliaj vikipediistoj. Mi blokis ĝin dum tri tagoj, kaj li plendas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:55, 28 mar. 2026 (UTC) :Post du semajnoj li ne revenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:07, 13 apr. 2026 (UTC) ::Temis pri la konto {{uzanto2|جودت}} - nur por rekontrolo ke li vere ne revenis... Li en la esperanta branĉo nur umis de la 26-a ĝis 29-a de marto, sed en aliaj branĉoj daŭrigis misfarojn tiel ke en julio la konto estis tutmonde blokita sen tempo de eksvalidiĝo. Kialo: Misuzo en transvikioj kaj fuŝa uzo de nekontrolita transvikia maŝintradukado (''This user is globally blocked with no expiration time. Reason: Cross-wiki abuse, unsupervised crosswiki machine translation abuse''). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:58, 5 okt. 2026 (UTC) ==Uzanto:Zeaplpm== {{re|ThomasPusch}} Jen nova vandalo metis kontraŭjudajn insultojn ĉe [[Elektroniko]] kaj [[Diskuto:L. L. Zamenhof]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:40, 19 maj. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Efektive. Bone ke mi ĵus realvenis al la komputilo kaj tuj povis vidi vian noton. La konto jam estas forbarita porĉiame, kaj la ofendojn mi en sekva paŝo ankaŭ malvidigos: Faŝismaj ofendoj entute ne havu scenejon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:57, 19 maj. 2026 (UTC) ==Pli pri Claudio Pistilli== Krome li mensogas pri siaj tradukfontoj: *[[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]] *[[Diskuto:Mamerko de Katanio]] *[[Diskuto:Sozistrato de Sirakuzo]] Foje ili eĉ estas tradukoj de ''[[Grokipedia]]''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:21, 25 maj. 2026 (UTC) :Kaj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Histieo_de_Mileto&diff=prev&oldid=9383979 forigas avertoŝablonojn] ne solvinte la problemon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:50, 26 maj. 2026 (UTC) ::Plu pri tiu temo en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:20, 5 okt. 2026 (UTC) :::Por kontrolo ke nun ĉio enordas pri :::* [[Apolokrato de Sirakuzo]] {{farite}} 20:47, 1 okt. 2026 (UTC) :::* [[Histieo de Mileto]], :::* [[Mamerko de Katanio]], :::* [[Sozistrato de Sirakuzo]] ==[[Uzanto:Its time to hurt all jews badly|Perfortparola uzanto]]== {{re|ThomasPusch}} Uzantnomo minacas judojn en la angla, redaktoj ofendas aliajn grupojn en la angla (malfaritaj sed ankoraŭ ne kaŝitaj).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:20, 11 sep. 2026 (UTC) :Dankon pro la atentigo pri {{uzanto2|Its time to hurt all jews badly}}. Mi okupiĝos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:03, 12 sep. 2026 (UTC) :Mi fine eĉ malvidigis la forigojn, ĉar en ili ripetiĝis la anglalingva ofendaĉa salutnomo. Nun ĉio estas pura denove. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:42, 12 sep. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Were'spablo?]]== Ŝerce vandalis ĉe [[Elon Musk]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:24, 8 okt. 2026 (UTC) :Por kontrolo: {{Uzanto2|Were'spablo?}} :Estis nur tiu unu stulta redakteto. Se ne aperos pliaj mispaŝoj, laŭ mi ne necesas forbari la tutan konton. Sed oni kontrolu la konton foje. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:50, 18 okt. 2026 (UTC) 0uiyhfcrq6wa5t5ozfjwktihi6j3cxv 9495117 9495115 2026-10-18T09:53:00Z ThomasPusch 1869 /* Pli pri Claudio Pistilli */ 9495117 wikitext text/x-wiki {{Mallongigo|VP:PU|VP:PROBLEMAJ}} {{/Enkonduko}} == Jen kelkaj ĝenemaj uzantoj kaj IPuloj == Saluton. Jam ekde sufiĉe da tempo ĝenas nian vikipedion sufiĉe altruda, pli malpli malserioza, supozeble psike malstabila IPulo, kiu verŝajne foje redaktis sub unu el la jenaj "nomoj" aŭ almenaŭ ie alsalutis sub tia nomo * {{uzanto2|Nenoniel}} * {{uzanto2|Uusikonto}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} Bedaŭrinde temas pri kelkaj IP-blokoj, kiuj komenciĝas jene: "46.132.", "86.114.", "86.115.", "93.106.", "109.240.", "176.72.". Ĉu eble iu havas proponon, kiel ni povus forpeli la ulon? - Antaŭ kelkaj tagoj mi eĉ kreis misuzan filtrilon, kiu eĉ jam malhelpis du redaktojn pri "kalvulo"j. Foje jam estis diversaj diskutoj en [[VP:DA]]. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:02, 8 apr. 2022 (UTC) :La IPulo {{uzanto2|109.240.9.91}} eĉ estis kaptita de la misuza filtrilo 5 kontraŭ "kalvulo", kiu fakte malhelpis al la uzanto aldoni frazon pri kalvulo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:43, 8 apr. 2022 (UTC) ::Intertempe plia gantopupo {{uzanto2|Liukas piha}} kreis artikolojn, kies forigon mi jam proponis sur [[VP:FA]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:48, 9 apr. 2022 (UTC) :::La menciita "novulo" eĉ provis aldoni ion pri "kalvulo", kiel mi ĵus povis vidi en protokolo de la misuza filtrilo 5, kaj tiel pruvis fakte, ke li estas gantopupo. Mi tial proponas forbaron. Ĉu bone? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:25, 11 apr. 2022 (UTC) ::::La menciita gantopupa uzanto {{uzanto2|Liukas piha}} intertempe eĉ estis forbarita tutvikie. Ĉu mi tuj traktu la iel rilatan [[VP:FA#Markus Rautio, Tommi Kinnunen, Veikko Törmänen, Eeva Joenpelto|proponon je forigo]]? Sed kion ni faru pri la ŝanĝiĝemaj IPuloj, kies skemon mi menciis jam la 8-an de aprilo 2022? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:46, 13 apr. 2022 (UTC) Jen denove redaktoj de IPuloj el Finnlando, supozeble elsalutinta gantopupo. Temas pri * {{uzanto2|109.240.111.98}} kies redaktoj plejparte estis malfaritaj kaj kreo estis amase forigitaj. Krome mi forbaris lin por tri tagoj. * {{uzanto2| 86.115.75.210}} same. Ĉu iu eble havas proponon kiel ni povus finfine forpeli lin por pli longa tempo? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:24, 28 apr. 2022 (UTC) Kial malbonigas Vikipedion, ke estas en Vikipedio rakontita pri kalveco? [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.251.162|86.114.251.162]] 01:38, 10 jun. 2022 (UTC) :Hodiaŭ nova gantopupo aperis, nome {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}. Pro la signifo "La sola celo de la reguloj de Vikipedio estas malobservi ilin" mi proponas porĉiaman forbaron inklude de la ceteraj gantopupoj kaj la rilataj IParoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:13, 27 jun. 2022 (UTC) ::Ĵus aperis nova gantopupo, nome {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}}. Laŭ la gugla tradukilo la uzantonomo signifas "Estas mojose fari petolojn". Ĉar tio sekvas la kutiman skemon, mi proponas la kutiman traktadon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:33, 18 aŭg. 2022 (UTC) :::Ŝajnas al mi, ke la ulo emas daŭrigi sian petoladon kreinte la uzanton {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. La uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "Uzanto naskita en 1989, kiu malatentas la regulojn de Vikipedio". Do, ni devus trakti tion kiel antaŭe menciita. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:20, 20 aŭg. 2022 (UTC) ::::Mi opinias, ke ne valoras ĉi tie demandi, kion fari. Se aperas evidentaj agoj de la forbarito Nenoniel (ĉu pri kalvuloj, ĉu pri alio) vi kiel administranto malfaru la agojn kaj tuj forbaru la uzanton aŭ ties ip-numeron (vastagame) aŭ faru ke neregistritoj aŭ freŝaj novuloj ne povu redakti la koncernan artikolon- La forbaroj validu por longa tempo. Laŭ mi jam sufiĉas iometo da suspekto por fari tion. Tiel oni sukcesis en la Finna Vikipedio iom post iom bridi lin. Kiam ĉi-jare estis vaste blokitaj liaj ip-numeraroj en la Esperanta Vikipedio, li silentis kelkan tempon kaj provis ekaktivi en la Sveda, Germana kaj Angla Vikipedioj (en ĉiu li trafis, sekzemple, ties artikolon pri Juice Leskinen). kiuj sufiĉe severe traktis liajn provojn. Kiel ĉiuj ruzaj vandaloj, li ofte faras sensignifajn aŭ (kvazaŭ)utilajn ŝanĝojn aŭ eĉ kreas ne malbonajn artikol(ĝerm)ojn. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:36, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris la tri gantopupojn {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}, {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} kaj {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:44, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris gantopupon {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:27, 10 okt. 2022 (UTC) : Ĉiuj estas forbaritaj {{farita}} == Tutvike forbarita uzanto, gantopupo de "Nenoniel" == Saluton. Mi ĵus rimarkis, ke oni eĉ tutvikie forbaris {{uzanto2|Liukas piha}}. Mi proponas, ke ni forigu ĉiujn de li kreitajn artikolojn kaj kategoriojn. Ĉu bone? - Se dum la sekvontaj tagoj neniu kontraŭas mian proponon, mi plenumos ĝin. Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:35, 12 apr. 2022 (UTC) :{{farite}} Ĉar neniu ion ajn komentis nek kontraŭis mian proponon, mi ĵus plenumis ĝin, precipe ĉar ja ekzistas propono je forigo en [[VP:FA]]. Sed kiel ni evitu reaperon de la ulo? - Ĉu iu havas ideon? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:07, 16 apr. 2022 (UTC) Jen nova gantopupo de "Nenoniel", nome {{uzanto2|Jaakkoil}} ĵus kaptita de la misuza filtrilo 5. Do, li denove provis demandi alian uzanton pri kalvulo. Sed bonŝance la filtrilo malhelpis al li konservi la mesaĝon. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:36, 29 maj. 2022 (UTC) :Simple forbari lin estas la solvo. Ke li redaktis la artikolon pri [[Juice Leskinen]] realdonante ties kalvulecon, estas por mi sufiĉa pruvo pri la identeco de Nenoniel kaj Jaakkoil. Nenoniel estis forbarita ĝis la ĉi-jara Oktobro. Same forbarendas [[Uzanto:Wikipedian säännöt_on_tehty_rikottaviksi]] kaj eble aliaj. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 14:07, 2 jun. 2022 (UTC) ::Saluton, {{re|Surfo}}. Nia loka, do [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo/block&page=Uzanto:Nenoniel ĉivikipedia protokolo] montras nur, ke Neniel estas forbarita ĝis oktobro 2022. Sed mi ĵus vidis iel, ke li estas eĉ tutvikie forbarita. Ĉu mi eble esploru la daŭron de la tutvikia forbaro? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:20, 10 jun. 2022 (UTC) ::(+) Mi ĵus vidis en la SUL-listo de {{uzanto2|Jaakkoil}}, ke li estas jam forbarita por ĉiam en la finna Vikipedio. Pro la ovumado pri kalvuloj kaj aliaj malseriozaj aferoj mi proponas fari same. Ĉu bone? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:59, 10 jun. 2022 (UTC) :::Mi ĵus forbaris {{uzanto2|Jaakkoil}} por ses monatoj, ĉar li denove provis altrudi sian neenciklopediecan rubon pri kalveco kaj kalvuloj. En kazo de nova gantopupo kaj sama aktiveco mi proponas forbari la uzantojn por ĉiam, kiel jam faris aliaj vikipedioj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:11, 27 jun. 2022 (UTC) ::::Estas globale forbarita {{farita}} === "LTA pakkoruotsi" + kalvuloj === * {{uzanto2|Surfo on kalju}} loke forbarita * {{uzanto2|Jyväskyläana kalvigxanta esperantisto}} loke forbarita * {{uzanto2|Weirdy89}} loke forbarita * {{uzanto2|Nenoniel}} globale forbarita * {{uzanto2|Liukas piha}} globale forbarita * {{uzanto2|Jaakkolei}} globale forbarita * {{uzanto2|Kummallinen tyyppi}} globale forbarita * {{uzanto2|Uusikonto}} loke forbarita * {{uzanto2|Kalvulo}} loke forbarita * {{uzanto2|J. Leinonen}} loke forbarita * {{uzanto2|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} loke forbarita * {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} loke forbarita * {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}} loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por ĉiam, * [[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.103.191]] loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por unu jaro, forbaro en jaulio 2023 plilongigita je 3 jaroj per ThomasPusch, * {{uzanto2|Jaakkoil}} loke forbarita en junio 2022 por duonjaro, en januaro 2023 por ĉiam, nun globale forbarita * {{uzanto2|Outo suomalaisukko}} globale forbarita * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä erektoituu}} loke forbarita kaj globale forbarita (je nekutima maniero) * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä kovettuu}} globale forbarita (je nekutima maniero) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.3.123]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 6-an de decembro * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16]]) multaj redaktoj ekde 2022-12-24, sed mi nur trovis subjektivajn redaktojn, nenion kio estus vandalaĵo. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.199.126]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.0.0/16]]) 2023-01-14 Moldur forigis la anonimajn redaktojn en [[Svedlingvaj finnlandanoj]], kiujn li juĝas neadekvataj: ip-adreso forbarita je 2023-01-23 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.203.157]] eowikt svwikt. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.235.148]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.243.252]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.245.114]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.247.245]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.75.182]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de januaro 2023 ** ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.0.0/16]]) loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro plus restarigo de antaŭe forigita persona paĝo la 14-an de januaro (jam estis forbarita unu monaton en en aprilo-majo 2022) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.107.127]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.131.204]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 2-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.135.235]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.167.234]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 28-an de oktobro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.19.205]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 3-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.35.187]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 29-an de oktobro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.69.158]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.160.244]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.162.212]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.230]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72]] loke forbarita: 2023 01 21: Ĉi tie en multaj paĝoj vandalis en 2010, estis unutage forbarita, sed en aliaj anonimaj kontoj plue miskondutis, tial la forbaro estu daŭra. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.224.216]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/217.140.204.247]] eowikt * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F]] loke forbarita * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:688:AD22:119D:7BBD:A026:838A]] loke forbarita. Estis kelkaj redaktoj, almenaŭ la 2-an de decembro 2022 la anonimulo vandale stultumis en la paĝo [[Risto Ahti]]. Aldone al ĉiuj aliaj mispaŝoj en aliaj kontoj tio sufiĉas por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :: Pruvoj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Taylor_49&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Deviga_instruo_de_sveda_lingvo_en_Finnlando&action=history] :: [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:47, 3 dec. 2022 (UTC) ::: Ĉasado daŭras ĉe aliaj vikioj [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&action=history eowikt] kaj [https://sv.wiktionary.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:Taylor_49&action=history svwikt]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 5 jan. 2023 (UTC) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.61.224]] unuafoje je 2023-02-04, kvar aldonoj tiutage malfaritaj, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023.< [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:24, 4 feb. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Haistakaa!}} redaktoj lastfoje en 2014, nenio riproĉinda, tamen restis sub kontrolo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 4 feb. 2023, [[:en:wikt:haistaa|problemhava uzantonomo]], forbarita el du vikioj, forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * La sama persono nun revenis kun nova uzantnomo [[Specialaĵo:Kontribuoj/Morsgrisar är vi allihopa]] (linio el sveda infankanto kiu signifas proksimume "ni ĉiuj estas panjoporketoj / dorlotitaj infanoj") kaj provas restarigi forprenitaĵojn. Ankoraŭ nenio evidente kontraŭregula - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] 5 feb. 2023, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] * {{uzanto2|Morsgrisar är vi allihopa}} * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Räven raskar över isen}} 25 redaktoj ĉe vikivortaro, apenaŭ io riproĉinda [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=pakko&diff=prev&oldid=1170723 pakko] * {{uzanto2|Tuskan parahdus}} preskaŭ 1'000 redaktoj, specialaj vulgaraĵoj, forbarita el finna vikipedio kaj vikivortaro, globale forbarita + loke forbarita ekde la 2-a de majo 2023 * {{uzanto2|Ongelmallinen käyttäjä}} specialaj vulgaraĵoj, globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uimalampi}} globale forbarita * {{uzanto2|Kyrpää äkkiä ja perseeseen}} vulgara uzantonomo, sed ĝis nun nur unu redakto senkulpa, kvankam ne speciale utila, de la 13-a de majo 2023, globale forbarita * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uusi nimimerkki}} rasismaj vulgaraĵoj + provokaĵoj sur la uzantopaĝo 2023-6-3, forbarita de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 2023-6-4, nun ankaŭ globale forbarita * {{uzanto2|Taas uusi käyttäjä}} "denove nova uzanto" forbarita loke en la finna 2023-6-6 kaj sveda branĉoj 2023-6-7, globale 2023-6-11 * {{uzanto2|Strangulo89}} kreita 2023-06-25, forbarita el sveda vikipedio kaj sekve globale forbarita 2023-06-26 * {{uzanto2|Jaakko Iisakki Leinonen}} komencis per teksto "[[bazlernejo en Finnlando]]" kaj perdo de Karelio, forbarita en 3 vikioj - kreita je 2023-07-09, en 2023-07-13 aldonis idiotan vulgaran subtitolon ''Neekerin jättikyrpä erektoituu'' (La giganta koko/kaco de la Nigrulo ricevas erektiĝon) al sia prezentopaĝo (poste senspure forigita). Admono ke se la vulgaraĵo ne tuj malaperiĝas, plej laste post 12 horoj sekvos forbaro: malaperigita. Je 2023-07-15 sekvis loka forbaro, formale pro [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Yrj%C3%B6&diff=prev&oldid=8214834 la jena vandalado], sed estas multaj pliaj kazoj troveblaj inter la kontribuoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:23, 15 jul. 2023 (UTC) loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Työnnä kulli perseeseen HETI}} vulgara uzantonomo, [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Ty%C3%B6nn%C3%A4_kulli_perseeseen_HETI&oldid=8193441 ligo], loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Sekametsänkävijä}} kreita 2023-07-15, unua ago 19:43 h en eo.wiki kaj globale forbarita post malpli ol 24 horoj, je 2023-07-16 14:01 h. * {{uzanto2|93.106.14.86}} aktiva ekde 2023-07-16, nua ago en eo.wiki je 15:44 h. [ [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.14.0/24|kontribuoj2]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.0.0/16|kontribuoj3]] ] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Necesejo&diff=prev&oldid=8217406 jen]: 18.57 h Admono al li: enciklopedio ne estas por sengustaj ŝercoj. 01:13 h 2-a admono: Ankaŭ [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8217401 tiu redakto] estis plena sensencaĵo. Duonhoron poste Tria admono: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8217373 ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al finna maljunulo, kiu tekste montratas kun foto, do ĉiu povas vidi kiel aspektas la nazo, la barbo, la haroj ktp.] La mencio de kalveco, jam multegajn fojojn aldonata, kontraŭ protestoj de aliaj uzantoj, kiuj plene ignoriĝis kaj parte estis la kaŭzo de forbaro de uzantokontoj por ĉiam, jam estis multfoje. Tiom obsede ĉiam reveni al sama infaneca stultumado signas psikan nekapablon kunlabori kun aliaj. Ankoraŭ unu admono kaj li estos barita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16 jul. 2023 -- Lasta admono estas, simple hazarde nur nun trovita, sed la sinsekvo de trovoj tute ne rilatas: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8217370 ankaŭ tie ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al alia finna maljunulo] - Ne eblos diri ke li ne sciis pri tio ke ne eblas kaŝ-enigi tian frazon en tekstojn kiu evidente amuzas la kulpulon kaj nervas ĉiujn aliajn uzantojn. Do forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:04, 17 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|217.140.207.97}} forbarita en oktobro 2022 por daŭro de 1 jaro per Tlustulimu, plilongigita al daŭro de ankoraŭ 3 jaroj, por ke ĉiuj IP-kontoj havu saman forbarodaŭron, je 17 jul. 2023 per ThomasPusch ==== <font color=green>Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, en bloko por tri jaroj:</font> ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.13.133]], 6 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.21.225]], 13 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.33.61]], 2 jun. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.34.83]], 23 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.36.127]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.82]], 19 nov. 2021 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.94]], 18 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.71]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.96]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.100.79]], 24 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.94]], 8 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.229.250]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.234]], 12 maj. 2023 ==== Restis sub kontrolo same kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, kontrolite neniu malbonaĵo tie, sed sendube sama gantopupo ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.51.157]], 4 maj. 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.6.80]], 30 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.145.68]], 26 nov. 2021 :: {{farite}} ĉiuj forbaritaj loke, multaj ankaŭ globale 2023-07-17 * {{uzanto2|176.72.33.32}} 2023-07-18 -- 5 redaktoj, malfarataj pro redaktaj konsideroj, nenio malbona, sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.32.65}} 2023-07-18 angla vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|217.140.207.97}} 2023-07-18 angla vikipedio -- 3-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|93.106.5.93}} 2023-07-19 angla vikipedio -- 1-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 sveda vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.36.56}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.229.106}} 2023-07-19 esperanta vikipedio - tiutage ŝajne nur pozitivaj redaktoj, poste nenio, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.231.103}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8235795 vulgaraĵo] 2023-07-30 unua kaj lasta admono - samtage provita ankaŭ de alia anonima konto] tial trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj 2023-07-31 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|213.28.231.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gubben_Noak&diff=prev&oldid=8235714 vulgaraĵo pylly = pugo] 2023-07-27, malfarita samtage -- [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8235507&oldid=8232068 vulgaraĵo] 2023-07-26, malfarita samtage 2023-07-30 unua kaj lasta admono, kunblokita en 07-31 pro la evidente de sama homo faritaj misredaktoj de 213.28.231.103 kaj 176.72.32.76 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.32.76}} ankaŭ tie vulgaraĵo pri la drinkkanto [[Gubben Noak]], mem malfarita post minuto je 2023 07 30, sed tamen, kaj tuj dua [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8243056 vulgaraĵo pri apartigilo de la persona nomo "Pentti"], ĵus provita ankaŭ de alia anonima konto, tial admono pri la unua miso ne ĝustatempis: blokita trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Jyväskylän mies}} kreita komence de 1 aŭg. 2023‎ (UTC) :Necesis tuj aldoni pri unu de plej unuaj redaktoj, en [[Laukaa]]: Estas iom infanece ĉe iu homo kiu ne estas gejo aparte aldoni inter krampoj "(ne gejo)". Se oni farus tion ĉe ĉiuj menciitaj homoj, kaj ĉe ĉiuj mencius ĉion kio ili '''ne''' estas, la enciklopedio tute rubiĝus, kaj ankaŭ la unufoja aldono sensenca jam estas malgranda rubo. Mi tial tuj devas admoni vin neniam fari ion tian sensencaĵon kiu kompreneble forturnas la atenton de homo kaj libro pri lagoj al la temo pri "gejeco", ĉar ankaŭ legante "ne gejo" la atenton kaptas la vorto "gejo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:33, 1 aŭg. 2023 (UTC), per voĉdono: sendube sama gantopupo, ĉiama forbaro :: La ulo obsedas pri interalie [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] kiel evidentiĝas el multaj vulgaraj kaj insultaj redaktoj [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=8243056&oldid=8243055 ekzemplo]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:45, 1 aŭg. 2023 (UTC) :::Forbarita porĉiam [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 2 aug. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Humoristi89}} e-lingva konto ne registrita, ne eblas vidi kontribuojn aŭ forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) * [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:46.132.19.219&action=history du IP-adresoj samtempe] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Rumpa&action=history vulgaraĵoj en la sveda vikipedio, pruvo ke Humoristi89 = Nenoniel] *: Temas pri {{uzanto2|46.132.19.219}} kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} *:Menciiĝis ankoraŭ tekstoj [[Jakob Stenius senior]] kaj [[Jakob Stenius junior]], forigitaj de kani, ambaŭ de 46.132.19.219 kaj enhave konfuzaj. {{uzanto2|46.132.19.219}} laŭ mi estas Nenoniel, forbarita por jaro, kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} esperantlingve ĝis nun tute nenion faris, tio ne sufiĉus por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) ==== Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") ==== * {{uzanto2|176.72.32.58}} kreita je 2023-03-23, 12:30 UTC, forigita 13:50 UTC:trijara forbaro --TP * {{uzanto2|176.72.73.26}} kreita je 2023-08-05 16:09, trovita de mi kaj tuj forigita nur la 2023-08-06 16:54, post pli ol 24 horoj, ĉar principe mi jam estas en vikipaŭzo de somera ferio kaj nur hazarde sukcesis ankoraŭfoje ensaluti. Dum tiu tago la konata kolego jam sukcesis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fritz_Haber&diff=prev&oldid=8254621 vandali]. Do forbarita, ĉar temas pri anonima IP-adreso, kiu teorie iam estonte ankaŭ uzeblos de alia uzanto, nur dum tri jaroj. Multajn ekverkaĵojn mi komplete forigis, ili listiĝas nur en la protokolo de forigitaj tekstoj. {{re|LiMr|Tlustulimu|RG72|Kani|Moldur}} Dum mi estas for, mi petas vin aparte atente sekvi la dedukton de eblaj problemaj uzantoj - ĉar, ju pli rapide oni trovas ilin, des malpli da rubo estas por forigi poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 6 aŭg. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Työnnä jorma perseeseen HETI}} kreita je 2023-08-06, faris nur unu redakteton, 10 minutojn post kiam la ĵus forbarita anonimulo 176.72.73.26 kreis ĝin, sed la finnlingva uzantonomo mem ("Ŝovu Jormon en la pugon TUJ") estas vulgara kaj sensence provoka. Tiuj du observoj sufiĉas al mi havi sufiĉan suspekton ke temas pri la sama finna provokanto kiu ankaŭ kreis la anoniman konton 176.72.73.26. Do forbarita, kaj ĉar kun salutonomo, por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 6 aŭg. 2023 (UTC) globale forbarita * {{uzanto2|176.72.32.111}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8258030&oldid=6481603 pruvo per kalvuloj] *: Mi klopodos, kara, sed mi mem estas superŝarĝita nun je diversaj taskoj laboraj kaj familiaj. Sed mi klopodos. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:42, 7 aŭg. 2023 (UTC) *::forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.69.176}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8258353 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.80.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8260266&oldid=8258042 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por 3 jaroj en aŭgusto 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.89.97}} *: Forta suspekto ke estas la forbarito, kaj idiotaĵoj kiel aldono de [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=SF&diff=prev&oldid=8261184 finn/svedlingvaĵo sepalus falskaa] al paĝo [[SF]] - la nacilingvaĵo "sepalus" havas la signifon pantalona malfermilo (Q494640) kaj aldoni finn/svedlingvan vorton "falsa pantalona malfermilo" absolute nenion aldonas al esperanta listo pri [[SF]]: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.96.1}} *: Iuj sencaj aldonoj, kaj idiota stultumado pri la temo "necesejo". Forta suspekto ke estas la forbarito: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.0.0/16}} forbarita por jaro en septembro 2023 (jam en forbaro de aprilo 2022 klaris ke la konto apartenis al "la problema Nenoniel") [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * Atentu, jen nova gantopupo: {{uzanto2|213.28.230.122}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:06, 11 aŭg. 2023 (UTC) *: Eble jes. Mi proponas atendi kun forbaro ĝis la fakto estos pruvita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:21, 7 sep. 2023 (UTC) *::Mi havas fortan suspekton ke temas pri la forbarito. Plej eta aldona suspekto sufiĉu por forbaro de jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.165.206}} *:Eble jen nova gantopupo de la sama uzanto? - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:30, 7 sep. 2023 (UTC) *:kaj same {{uzanto2|193.210.166.123}} (nur unu redakto en majo 2023) *::Supozeble estas la forbarito, sed kun nur po unu redakto la pruvo ankoraŭ ne 100procentas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) *:::Denove iu anonima uzanto same obsede fasciniĝas pri la temo kalveco samkiel tion faris la malnova uzanto, pro diversaj misfaroj longtempe forbarita el vikipedio, kaj same estu ĉiuj anonimaj kontoj, kiam ili montras fasciniĝon pri la samaj specifaj temoj kiel la forbarito. Tio kaj la aliaj kontribuoj de [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.242|46.132.65.242]] sufiĉas por suspekto ke temas pri la forbarito, kaj la anonima konto do forbariĝos kiel ĉiuj antaŭaj. Bedaŭrinde. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 10 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|46.132.65.242}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8331201 kalvuloj] trijara forbaro * {{uzanto2|46.132.65.0/24}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.0.0/16}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|193.210.193.195}} Vulgaraĵoj kaj insultoj [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.193.195 ĉe la vikivortaro] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Protokolo?type=&user=&page=Sahtivaari&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist] forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.72.214}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23, la IP-homo ankoraŭ en novembro 23 kontaktas min nerekte tra alilingvaj diskutpaĝoj, kie ne estas forbaro. TP * {{uzanto2|176.72.99.74}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.66.255}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|Fia ulo}} forbarita por tri jaroj je 2023-09-26: ĉiuj tri paĝoj, kiuj sukcesis redaktiĝi en la du horoj ekde kiam oni rimarkis lin, estas kontrolitaj TP (neniu nova redakto riprocxinda, tamen pruvite konata forbarito [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8358602&oldid=8353828] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice&diff=prev&oldid=53963601]) * {{uzanto2|193.210.194.104}} forbarita por unu jaro je 2023-10-02 15:40 UTC - la redaktoj faritaj ĝis mi malkovris la novan konton ankoraŭ ne estas kontrolitaj. TP [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:ThomasPusch&diff=prev&oldid=8364862 insulta redakto] * {{uzanto2|213.28.228.235}} mem anoncis sin en diskutpaĝo de administranto, je 2023-11-25, jam 22 redaktoj devas esti malfarataj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.76.56}} konto jam uzita en junio 2023, sed iel forgesiĝis forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:48, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.163.111}} Jen plia anonima konto, kiu skribas pri [[Juice Leskinen]] kaj aliaj finnlandaj temoj. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 2023-12-09 * {{uzanto2|193.210.194.114}} hodiaŭ daŭrigis antaŭajn (mis)agojn. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 3 apr. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.194.120}} kaj {{uzanto2|193.210.204.73}} Jen pliaj anonimaj gantopupoj, kiuj ĵus kreis kelkajn artikolojn, denove rilatantaj al certa nordeŭropa lando. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:28, 17 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}} ŝajnas esti plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:13, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.235}}, nur uzita la 21-an de aprilo, estis plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro, tiam oni ne rimarkis ĝin, sed tamen necesas forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:40, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}}, uzita dum 14 horoj antaŭ mem-anonco en diskutpaĝo de administranto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi reviziis ĉiujn paĝojn, kiujn tuŝis la anonimulo de tiu IP-adreso. Ĉio estas en ordo krom laŭ mi foriginda, malkvalita paĝo [[Markku-liitto]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 31 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.230}}, uzita dum ses horoj la 13-an kaj 14-an de januaro 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.192.244}}, uzita nur iom pli ol horon, la 1-an de marto 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi nur nun rimarkis la demandon, sed jam respondis [[#Protekti artikolojn|sube]] al Moldur. Iuj redaktoj estas valoraj, kvankam kontraŭregule faritaj. Laŭ mi damaĝus forĵeti ĉion, pro principo de puno, ĉar tio malriĉigus niajn paĝojn: sed klare ke se ne forĵeti ĉion, necesas rapide administrante kontroli ĉiujn redaktojn, kaj tio kostas tempon. Mi hodiaŭ matene trovis la novajn tekstojn [[Ilmari Soisalon-Soininen|Soisalon]], [[Pekka Simojoki|Simojoki]] kaj [[Risto Kaskilahti|Kaskilahti]], poluris kaj reviziis ilin: ilin forĵeti pro principo estus domaĝe. Kaj ankaŭ estas aliaj senkulpaj aldonaĵoj, kiel "la urbo situas borde de la lago [[lago|lagonomo]]", kiuj sendube ĝustas, kaj forigi ilin pro principo kaj poste realdoni la frazon per senkrima nefinna esperantista administranto estus malŝparo de tempo. ::Sed la paĝon [[Markku-liitto]] mi opinias malkvalita, ĝin mi proponas forigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:26, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.84}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 3 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.196.231}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 4 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Nuolen klitorista}} jam forbarita en sina hejma finna vikipedio kaj globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:41, 10 nov. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Flintisgubbe}} jam globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * '''!!!''' {{uzanto2|Xyhgf}} Finnlinvga uzanto kun "sensenca" uzantonomo. Tamen mi nuntempe '''malsubtenas''' iun forbaron pro foresto de malbonaj redaktoj, kaj foresto de pruvo ke temus pri "LTA Pakkoruotsi". Vikipedio estas retejo kiun ĉiuj rakjtas redakti, ecx finnlingvuloj. [[:m:Special:CentralAuth/Xyhgf]]. Tamen indus foje rekontroli la aktivecon de ĉi tiu konto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * Tri kontoj: ** {{uzanto2|Urpola}} nova [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] globale forbarita 2026-03-17 post preskaŭ 1'000 kontribuoj ** {{uzanto2|Urpola22}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto ** {{uzanto2|Urpolaakso}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto *: Skemo de redaktado tre forte subtenas eblon ke temas pri "LTA Pakkoruotsi". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:52, 11 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|~2025-28110-65}} kontribuoj de 15 ĝis 24 okt. 2025, suspekto ke povus temi pri la forbarito, sed ĝis nun ne trovita iu kontraŭregula redakto, kaj ne plu uzita ekde 24 okt. 2025. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:33, 31 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} sendube sama ulo, vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en du vikioj * {{uzanto2|~2026-20388-18}} sendube sama ulo * {{uzanto2|Penttihirv}} evidente sama ulo, neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] * {{uzanto2|Näin on näreet}} globale forbarita, loke forbarita en totale 4 vikioj, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=9354531 pruvo]), stranga sed akceptebla nomo ({{l-fi|Näin on näreet}} = Jen kiel estas, "nerdoj"/stranguloj/kulo), forbarita cxi tie 2026-08-31 * {{uzanto2|Yrjöpussi}} (="vomsako") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, redaktoj ne estis * {{uzanto2|Yrjöän}} (="mi vomas") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, ĉiuj uzantonomoj en redaktoj kaŝitaj * {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} globale forbarita, forbarita en unu vikio, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vomado&action=history pruvo]) * {{uzanto2|~2026-50835-38}} * {{uzanto2|Yrjö valuu paidalle}} (="Yrjö gutetas sur sian ĉemizon") * {{uzanto2|Metsän polku}} (="arbara vojo") (forbarita en du vikioj, komence aktiva en esperanta vikivortaro) {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-50835-38}}, la novan gantopupon de "Nenoniel". Li plene ignoras sian forbaritecon kaj revenas tute senĝene kun nova IP-adreso. En tiu redakto [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Mustardo_de_Turku&diff=prev&oldid=9479280] li eĉ ripetas la ekzakte saman fifaron kiu meritigis al li la ĵusan forbaron: alvokis en la redakto-resumo rekte al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Necesas tuj kaj komplete forbari lin, inkluzive '''ĉiujn''' liajn gantopupojn. Memoru ke la forbaro validas por tiu konkreta persono, ne nur por unu specifa konto. '''Ĉiu''' ajn konto de la sama homo estu forbarita, ankaŭ tiaj kontoj ĉe kiuj hazarde ne aperas misfaroj. - Antaŭdankon! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi nur nun rimarkis, ke la malnova konatulo fakte bombadis mian diskutpaĝon per etaj notoj... Kredu min aŭ ne, sed mi, se mi volas aŭ devas progresi en iu tema redaktado sukcesas plene ignori notojn de finnaj anonimaj kontoj en mia diskutpaĝo. Ĉar alikaze mi venas al la komputilo por ion fari kaj finas la tagon nur okupiĝinte pri finnaj temoj kaj redaktoj kaj fine forbaro. Sed vi pravas, forbari la homon tuj post kiam li volas kapti mian atenton, negrave ke li ne per tiu ĵusa kanalo faris iun mistajpon, iom plirapidigas la procedon. La nuna anonima konto estos tuj forbarita, kaj mi penos tion fari ankaŭ estonte, sed mi ne sukcesos patroli la liston de lastaj redaktoj, aparte en la sekva semajno ne, kiam mi ses tagojn estos sen retkonekto. Do mi, aŭ iu alia de la 10 administrantoj, bezonos atentigon ke io misa redakto aperis, krom ke mi aŭ iu alia admin' hazarde vidis tion mem. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:27, 29 sep. 2026 (UTC) ::Cetere, mi ĵus trovis ankoraŭ tute vandalan misredakton en la paĝo [[Diskuto:Jorma Kinnunen|Jorma Kinnunen]] (je 15:05, 25 jul. 2023). Tiun mi forbalaos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:39, 29 sep. 2026 (UTC) :::Kaj krom anonimajn kontojn, kies forbarojn eblos sekvi en la protokolo pri forbaroj, mi jen ankoraŭ trovis salutnomon Yrjö valuu paidalle (Yrjö gutetas sur sian ĉemizon), novfarita je 12 aŭg. 2026 kaj ĝis nun nur tiam uzita. Ankaŭ forbarita. Teknike kolegoj argumentas, ke anonimajn kontojn oni nur forbaru por daŭro de jaro, dum salutnomojn oni povas forbari eterne. Kialo estas, ke la forbaro de anonimaj kontoj povus ĝeni tute nerilatajn, senkulpajn anonimulojn. Tamen mi, kiam mi estis tre nervita en somero 2023, forbaris plurajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de 3 jaroj... Sed, tiuj tri jaroj pasis en somero 2026. Provizore mi forbaros novajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de jaro, sed ni povas pripensi ĉu altigi la forbarojn ree al 3 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:05, 29 sep. 2026 (UTC) ::::Koran dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:26, 30 sep. 2026 (UTC) ::::: Portempa konto ĉiam eksvalidiĝas post maksimume tri monatoj. Forbaro de portempa konto por pli ol tri monatoj rekte sensencas. Forbaro de IP-adreso por pli longa tempo daŭre utilas (sed tro longa forbaro trafas senkulpulojn). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:18, 30 sep. 2026 (UTC) :::::: Klare. Ĉi tie laŭ mia impreso ĉiam temis pri forbaroj de IP-adreso, ĉu? Mi tute konscias ke tro longa forbaro teorie povas trafi senkulpulojn (mi ne scias laŭ kiuj kriterioj atribuiĝas IP-adresoj, eble nur temos pri aliaj esperantistoj el urbo Jyvälskylä, aŭ el certa telefonreto de Finnlando), sed ĉiukaze tiuj senkulpuloj ĉiam havas la eblecon ene de malpli ol minuto krei al si salutnomon (ankaŭ se forbaro de IP-adreso nur ekvalidis antaŭ 10 minutoj), kaj se ili redaktas senkulpe, ili neniam ajn havos problemon... Simple necesos observi ĉu la tre multaj el Finnlando en somero 2023 forbaritaj IP-adresoj, kiuj ĉiuj ekde somero 2026 denove uzeblas, en kazo de nunaj forbaroj estos pli multaj ol neniam antaŭe forbaritaj IP-adresoj en kazo de nunaj forbaroj. Se ĉar ĉiukaze nur estas tri eblecoj forbari iun ajn konton de pli ol 6 monatoj - nomo je jaro, 3 jaroj aŭ eterne - mi dirus ke por forbaro de anonimulaj IP-adresoj daŭro de 3 jaroj estos la absoluta plejmulto. Salutnomojn facile eblas forbari eterne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 5 okt. 2026 (UTC) :Antaŭ tri tagoj nova salutnomo aperis: [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]]. Mi antaŭhieraŭ ankoraŭ ne rimarkis ĝin, kaj hieraŭ tute ne estis en vikipedio. Hodiaŭ li metis noton al mia diskutpaĝo kaj donis al mi okazon noti al li: ''«Vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi.»'' [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :: {{re|Kani|Stefangrotz|Taylor 49|Moldur|Arbarulo|Sj1mor}} Mi petas vin atenti kunhelpi pli rapide forigi salutajn kaj anonimajn kontojn de la uzanto, ankaŭ se mi foje ne estas aktiva en Vikipedio (kaj ankaŭ se mi aktivas, mi ne vidas ĉion). La aliaj naŭ administrantoj povas fari forbarojn tuj, sed aliaj povas simple rigardi kiu admibnistranto ĵus aktivas kaj povas atentigi lin per ŝablono {{ŝ|re}} aŭ per rekta noto sur la diskutpaĝo. Ne necesas argumenti, tion mi ĵus supre faris, sed sufiĉas dum la forbaro klaki la kialon "misuzis plurajn salutnomojn" kaj jen ĉio. Mi ekzemple ekde matene de la 6-a ĝis vespero de la 10-a de oktobro estos for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Do necesas kolektive dividi la observon kaj agadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:17, 5 okt. 2026 (UTC) == Tre multaj malfaroj == Saluton. Mi ĵus vidis, ke sufiĉe multe da redaktoj de {{uzanto2|Dironto56}} devis esti malfarataj. Supozeble la uzanto havas kelkfoje alian rilaton al nia lingvo ol la ĉitiea majoritato. Ĉu tio estas nur mia impreso? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:37, 27 apr. 2022 (UTC) :Plejparte neutilaj, kelkfoje eĉ malutilaj. Iomete strange... - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:24, 27 apr. 2022 (UTC) ::La lasta redakto estis de decembro 2022. Ŝajne la entuziasmo iom forvelkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:28, 3 jun. 2023 (UTC) == Rusa IPulo == Saluton. Mi ĵus malfaris ĉiujn redaktojn de {{uzanto2|178.141.223.78}} parte manke de neŭtraleco parte manke de fontoj resp. referencoj. Kiel ni traktu plu la uzanton? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:10, 28 apr. 2022 (UTC) :Jam antaŭ kelkaj tagoj simila IPulo {{uzanto2|178.141.20.224}} fuŝis simile kelkajn artikolojn, parte eĉ la samajn kiel hodiaŭ. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:34, 28 apr. 2022 (UTC) ::Ili provas atribui militkrimojn al Ukrainio, kaj malatribui ilin al Rusio; ne aldonas fontindikojn, eĉ forigas ilin. Do unuflanke por-rusia propagando, nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:13, 30 apr. 2022 (UTC) :::Jen denove nekonvenaj redaktoj de {{uzanto2|178.141.53.12}}. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 09:20, 30 maj. 2022 (UTC) ::::Jen aĉa kalumnia propagando, kiu senbaze asertas ke ukrainaj regantoj estus "naziaj", kaj aliaj falsaĵoj. Nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:43, 30 maj. 2022 (UTC) :::::Mi ĵus kaŝis la versiojn de la IPuloj en [[Mariupolo]], [[Ukrainio]] kaj [[Donecka baseno]], por malhelpi reaperigon. Ĉu eble plia artikolo enhavas ion tian? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:54, 30 maj. 2022 (UTC) ::::::Vidu redaktojn de la unuaj du supre menciitaj IPuloj. Iuj estas ankoraŭ nekaŝitaj en la artikola historio. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:52, 30 maj. 2022 (UTC) Mi forbaris ĉiujn tri adresojn por unu monato pro malneŭtrala vidpunkto kaj neenciklopedia stilo. La enciklopedio ne estas loko por propagando. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:32, 31 maj. 2022 (UTC) :Dankon, RG72. Espereble la IPulo ne reaperos por denove fari siajn falsaĵojn. Alikaze ni ja devus forbari tutan IP-blokon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:24, 31 maj. 2022 (UTC) ::Ne dankinde. Tiukaze mi petos vin fari tion, ĉar blokado de blokoj estas iom tro por mi kiel humanitario. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:47, 31 maj. 2022 (UTC) :::La homo ne revenis post la 28-a de aprilo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Nordinramzi22 == Saluton. Mi malfaris ŝanĝon de la ĉisekve menciita uzanto, kiu en la norvega Vikipedio eĉ jam estis forbarita. {{problemulo|Nordinramzi22}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:38, 29 maj. 2022 (UTC) :La homo ne revenis post la 29-a de majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Sufiĉe ĝena IPulo == Jen denove IPulo {{problemulo| 178.197.204.0}} fivortumis en la diskutopaĝo de alia uzanto. Mi jam kaŝis la fivortan version kaj forbaris la uzanton por unu semajno. Se li revenos poste, ni plilongigu la forbaron. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:14, 30 maj. 2022 (UTC) :Unu semajno vere mallongas, sed la homo ne revenis post majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi == Jen supozeble nova gantopupo de {{uzanto2|Nenoniel}}: {{problemulo|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}}, kies uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "La reguloj de Vikipedio estas malobservitaj". Do, li nenion lernis el la forbaroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:01, 1 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Uzanto:Regno di Arendelle == Jen pli uzanto, kies redaktoj supozeble ne celas krei enciklopedion. Temas pri {{problemulo|Regno di Arendelle}}, eĉ jam forbarita en unu Vikipedio. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:53, 2 jun. 2022 (UTC) :Neniu redakto ekde oktobro 2022, kaj la lastaj redaktetoj ŝajnis provoj kontribui al enciklopedio, kvankam eble ne tre lertaj. Unu subpaĝo de lia propra prezentopaĝo dubindas kaj plene neenciklopedias. Temas nur pri vira kaj virina nomoj kaj granda koro inter ili. Tio estas nivelo de skribaĵoj sur paperetoj en elementa lernejo. Sed se neniu protestas, la "subpaĝo" tiom malgravas ke eĉ ne valoras la energio forigi ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:02, 27 jan. 2023 (UTC) == Uzanto:Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin == Jen plia sufiĉe superflua gantopupo de jam konata ulo. {{problemulo|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:04, 18 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Nova konto == Bonvolu noti jenan "novan" kontribuanton: https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F Klare videble nova konto de malnove konata forbarito. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:57, 10 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por ĉiam nur ekde la 21-a de januaro 2023 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Plia fuŝulo == [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2405:9800:BA00:64A9:D87D:CFDE:53A3:2961 jen]. Indas bloki la ulon. Mi jam malfaris la stultaĵojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:16, 19 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por unu jaro ekde la 23-a de novembro 2022 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == uzanto:Vagantedaestepe == {{problemulo|Vagantedaestepe}} Anstataŭigis tute malsamajn artikolojn ([[Marseille-Blancarde (stacidomo)]], [[Nederlanda aŭtovojo 4]], [[abia lingvo]], [[-440]] ktp.) per unusola, sen kunteksto sensenca tekstobloko, do fakte vandale detruis la paĝojn, ĝis nun nur la 18-an de julio 2023. Tio konsiderendas agresa ago. Mi blokas lin por daŭro de unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 28 jul. 2023 (UTC) : Pura vandalkonto. 3 vandalaj agoj ĉe alia vikio. Neniu utila redakto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:25, 29 jul. 2023 (UTC) :: Se io ajn misa aldoniĝos post jaro, mi pretos (kaj subtenos) tiam reage bloki la konton eterne - tion fari post nur unu vandalado, estus nekutime, konsiderante ke la fuŝoj de la 18-a de julio 2023 estis ĉiam sama detruo, simple ripetita en pluraj paĝoj tuj sinsekve, du kalkuleblas unu granda vandalado. Sed se io ajn aldoniĝos post jaro, ne estu hezito bloki la homon por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 30 jul. 2023 (UTC) == Edukkk676 == {{problemulo|Edukkk676}} Enigis lingve fuŝajn teksterojn, precipe pri du televidaj kanaloj de Finnlando, en januaro kaj februaro 2023. ThomasGuibal admonis la homon komence de januaro angle, ne kontribui ĝis kiam la uzanto povus skribi gramatike ĝustajn frazojn, ne proponis tuj forbaron, kaj post februaro ne venis pluaj (fuŝaj) kontribuoj. Tamen la konto, daŭre neforbarita, konsiderendas problema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:17, 2 aŭg. 2023 (UTC) : La konto ne redaktis dum 6 monatoj. Laŭ mi problemo aŭ danĝero forestas, kaj neniu forbaro indas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:35, 2 aŭg. 2023 (UTC) == Forbaroj pro suspektoj ke iu nova konto estas uzata per malnova forbarito == {{re|Tlustulimu|LiMr|RG72|kani|Taylor 49|Moldur|Sj1mor}} (nur arbitre elektante iujn el la nun aparte aktivaj uzantoj): Mi scias ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito. Sed mi rimarkas ke mi hezitas fari tion sole, sentante ke tio estas ago iom diktatora. Tial mi preferas havi eblecon kolekti iujn pliajn voĉdonojn antaŭ tia etike problema ago. Mi ĉiam ĝis nun en nova konto admonis homon se io aspektis al mi dubinda, kaj nur post malrespekto de tiu admono je dua paŝo forbaris la konton pro vandalado, kaj ne uzis por forbaro la argumenton "tiu konto prilaboras samajn temojn kiel malnova forbarito, do mi suspektas ke povas esti la sama homo kaj tuj forbaras la konton por ĉiam". Konkrete mi hezitas pri porĉiama forbaro de la konto [[uzanto:Jyväskylän mies]], kiu faris unu stultetan redakton, pri kiu mi nur admonis lin, kaj poste ĝis nun ne plu misagis, sed komparante la temojn kun antaŭaj forbaritoj tamen fortiĝas suspekto ke temas pri malnova forbarito. Taylor 49 pledas pri {{por|tuja porĉiama forbaro}}, ankaŭ se ne konkrete de tiu konto faratos iuj pliaj misoj, kaj mi {{por|pretos}} je tio, se ankoraŭ unu plia uzanto voĉdonos por tio. Se simple iu tria uzanto metas <nowiki>{{por}}</nowiki>-noton, la konto estos forbarita (vidu, se vi volas, noton pri la nova konto pli supre de tiu ĉi paĝo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:01, 2 aŭg. 2023 (UTC) :Komento: Por ke forbaro havu sencon, necesas ke ĝi celu al konkreta persono, ne nur unusola konto. Kiam estas klare ke sama, jam forbarita persono aperas kun nova konto, tiam ne necesas nova diskuto, sed la forbaro konsekvence validu tute same por la persono ankaŭ sub la nova konto. - En tiu ĉi kazo la konata persono eĉ ne provas ŝajnigi esti iu alia - li sub la nova konto eĉ indikis sian retpoŝtan adreson kun la propra nomo. Li daŭrigas, kun ĉiam novaj kontoj, la saman misagadon pri kiu li jam multfoje estis admonita, ekz-e novaj artikoloj sen referencoj, sen vikiigo, sen intervikiaj ligoj, sen kategorioj, kun lingvaj eraroj kaj dubindaj faktoasertoj, malfacile ekzameneblaj. Do, mi voĉdonas klare {{por}} plua forbaro de li ankaŭ sub tiu nova konto, kaj malfaro de ajnaj redaktoj faritaj de li, sub ajna konto aŭ IP-numero. - Dankon por via engaĝiĝo! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:47, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - vere ne estas decido de solulo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:06, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Estas kvar voĉoj por forbaro de tiu kaj ĉiuj estontaj kontoj, ankaŭ se el tiuj kontoj ne fariĝis io misa, sed se oni kreas 300 kontojn ĉiujare kaj nur el triono el ili semas vulgaraĵojn kaj aliajn provokajn idiotaĵojn, tiam tio estas 100 misaj kontoj tro. Mi vere bedaŭras ke la homo ĉiam re-semas provokojn, ĉar krome li lastatempe ankaŭ faris utilajn kontribuojn - sed ĝustas ke la utilaj kontribuoj ne signifas ke tuj poste li re-provokas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:16, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::: {{kom}} > ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito :::: Ne faru tion pro "plej eta suspekto", sed nur kiam la fakto estas pruvita. Ĉe "Jyväskylän mies", la obsedo pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Laukaa&diff=prev&oldid=8245149 Pentti Hirvonen], apud tuja reveno al via paĝo, plus finna uzantonomo, konstituas sufiĉe duran pruvon ke jes ja estas sama ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:29, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - la aĉulo estas tiom stulta ke tiuj kiuj sekvis sian aĉan itineron facile povas certigi, ke iu ajn lia kontribuo estas vere de la koncernulo. Li neniam klopodos por maski siajn intervenojn. Li misuzas sian verŝajnan mensan misordon kiel ekskuzon por sia misuzo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:15, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Mi pro la multaj forbaroj de iuj finnlingvaj salutonomoj kaj anonimuloj farantaj dubindajn kaj ofte malferme misuzajn komentojn pri finnaj temoj komencas esti skeptika pri ĉiaj finnlingvaj salutonomoj, kaj decidis ankaŭ observi la konton de [[uzanto:Ville Siliämaa]], kvankam tie nur fariĝis 4 redaktoj inter 2011 kaj 2023, unu disputinda, sed ŝajne ne malica, kaj la aliaj tri tute senkulpaj. Sed ĉar la redaktoj parte koncernas samajn paĝojn pri kiuj la verva misfaranto en formo de anonimaj kontoj faranta dubindajn redaktojn aparte interesiĝas, tial pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 3 apr. 2024 (UTC) ::::Hodiaŭ la forbarito denove redaktis, nun per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.114|193.210.194.114]]. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj. Nun mi forbaris la aniniman konton por daŭro de jaro. Mi pardonpetas, sed laŭ la reguloj de forbariĝo daŭre ne eblas redakti dum daŭro de forbariĝo en vikipedio. Simple la redakta komunumo atendas ke la administrantoj obeu kaj kontrolu la decidon, kaj ankaŭ atendas ke ĉiuj paĝoj redaktitaj estu individue kontrolataj... tio simple estas tro da aldona laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 3 apr. 2024 (UTC) :::::{{uzanto2|213.28.230.213}} de septembro 2023 same. Kaj mi suspektas ke ankaŭ la homo redaktinta per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.73|193.210.192.73]] estas la sama forbarito. Tamen de tiu konto ekde la 23-a de januaro ne plu fariĝis iuj redaktoj, tial mi kuraĝas nun ne forbari ĝin postokaze... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:56, 3 apr. 2024 (UTC) ::::::Hey! I write in English because I don't know the language of this wiki. I am an Administrator at the Finnish-language Wikipedia (have been since 2009[https://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Ville_Sili%C3%A4maa] [https://fi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Yll%C3%A4pit%C3%A4j%C3%A4t/Ville_Sili%C3%A4maa]), and I have nothing to do with the actions of the above-mentioned person. The person in question has been disrupting the Finnish Wikipedia for years behind numerous usernames and IP addresses. Several actions have been taken in Finnish Wikipedia over the years. It's a shame that he has continued it here as well. Best regards, [[Uzanto:Ville Siliämaa|Ville Siliämaa]] ([[Uzanto-Diskuto:Ville Siliämaa|diskuto]]) 10:17, 11 apr. 2024 (UTC) :::::::{{re|Ville Siliämaa}} Hej Ville, we do believe that you have nothing in common with any sock puppets of vandals, but I only decided to observe your possible further edits in esperanto, as you edited same pages that were also edited by vandals or a vandal. As I wrote "pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu - it's better to monitor one account in vain than to miss any". Nothing in person! As anyway every edit of any person is transparent, you can freely take a duolingo course of Esperanto and start more edits here. You're welcome! {{s}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:27, 14 apr. 2024 (UTC) Nur por kontrolo ke la sekvaj IP-numeroj de ankoraŭ forbarita konto ne uziĝas ĉi-tie: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.207.186|86.114.207.186]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.99|46.132.64.99]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.36.72|109.240.36.72]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.96.249|109.240.96.249]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.75.204|109.240.75.204]] {{farite|En ordo}} Ĉiuj kovriĝas per la bloko de 109.240.0.0/16. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:33, 14 apr. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.202.223|193.210.202.223]] aktivis la 19-an de aprilo 2024, la 24-an de aprilo forbarita fare de kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 25 apr. 2024 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024 == :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.105|193.210.193.105]] aktivis la 26-an de junio 2024, la 28-an forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.236|193.210.194.236]] aktivis la 5-an de julio 2024, samtage forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 5 jul. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.93|193.210.193.93]] aktivis la 16-an de septembro 2024, nur la 27-an de oktobro 2024 rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.220|46.132.65.220 88]] aktivis la 1-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.221|193.210.196.221]] aktivis la 7-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650|2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650]] aktivis la 14-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.166.11|193.210.166.11]] je la 11-a de oktobro 2024, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.225.208|213.28.225.208}]] je la 11-a de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9|2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9]] aktivis la 24-an de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A|2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A]] aktivis la 29-an de oktobro 2024, post kvaronhoro anoncis sin kaj tuj estis forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:31, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.164.184|193.210.164.184]] tiu IP-kanalo uziĝis jam en sept. 2022, sed tamen ĝi estu forbarita dum nur 3 monatoj, ke poste oni sciu ke jam estis unua forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:41, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4|2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4]] de 2024-10-30, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486|2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486]] de 2024-11-05, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]] je la 9-a de novembro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] jam uzita en 2023, sed nur nun rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:01, 23 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.253|193.210.203.253]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 29 nov. 2024 (UTC) :◎ Dubinde ĉu ankaŭ la IP-adreso 2001:7E8:C6A3:1901:99A0:7B1D:370F:88EA de junio 2024 estis la koncernulo: post kontrolo de aliaj redaktoj malfortiĝas la suspekto, nur unusola redakto estis el la kutima temaro de la finna kolego :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.47.177|176.72.47.177]] simbola forbaro de nur monato, ĉar ni maltrafis tiun redaktadon en 2022, sed ĝi estis de oficiale forbarita uzanto :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]] por la tri lastaj linioj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:13, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], kontribuoj nur finreviziitaj je 2024-12-19 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:25, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]] Nur uzita la 28-an de novembro 2024, sed dum 2 semajnoj ne rimarkita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.84|193.210.203.84]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:46, 12 dec. 2024 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81|2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81]] nur uzita unufoje je 2024-12-11, en unu paĝo (redakto malfarita, ĉar jam antaŭe la sama redakto ankaŭ estis malfarita kaj estis diskutita). Mi unufoje eksperimentas per ne tuja forigo de la kanalo. Eble ĝi ĉiukaze neniam plu uziĝos. Ni povas observi... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:57, 15 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9|2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9]] Ĝis nun nur unu redakto, ke en tiu unu redakteto la homo mem anoncis sin al mi. Ne tuj forbarita, ĉar tion fari nur pro sincera anonciĝo estus misa reago. Tamen la forbariĝo principe ankoraŭ validas, mi nur rezignis nun tuj ekzekuti ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:17, 16 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] la 17 dec. 2024 frumatene, tutan faskon da redaktoj, je unua vido nenio enhave problema, sed daŭros ĝis kiam ĉiu redakto estos individue reviziita, kaj - la forbaro ankoraŭ validas. Tial forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:48, 17 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], jam globale forbarita, sed nur por simbolaj 3 tagoj, tio ne sufiĉos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:58, 1 jan. 2025 (UTC) Ankoraŭ la eblaj misoj ne plene kontrolitaj (!), se se ili estos (kunhelpo bonvenas!), tiam la linioj iros supren al la antaŭa listego: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.76|193.210.200.76]] je 2025-01-01, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:46, 1 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]] je 2025-01-04, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:05, 4 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]] je 2025-01-06, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 6 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]], je 2025-01-10, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:13, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16|46.132.0.0/16]], tuta bloko da IP-adresoj, jam estis forbarita de apr. ĝis majo 2022, 1 monaton, kaj de sep. 2023 ĝis sep. 2024, unu jaron, sed kompreneble ĉiu periodo finiĝas, tial ĝi nun ree estis malferma kaj remisuziĝis. La bokoforbaro i.a. inkluzivas lastatempe misuzitajn IP-kanalojn: ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.125|46.132.92.125]], je 2025-01-11, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]], je 2025-01-06, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]], je 2025-01-04, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.64|46.132.88.64]], je 2025-01-02, ŝajne ankoraŭ ne forbarita, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], je 2024-12-31, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.237|46.132.68.237]], je 2024-12-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.74.90|46.132.74.90]], je 2024-12-24, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.81.78|46.132.81.78]], je 2024-12-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]], je 2024-12-07, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.69|46.132.68.69]], je 2024-12-06, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]], je 2024-11-30, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.70|46.132.92.70]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.220|46.132.72.220]], je 2024-11-12, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]], je 2024-11-09, kaj pliajn IP-kanalojn antaŭ tiu dato... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:47, 11 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287 |2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287]] --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:55, 17 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.161.94|193.210.161.94]] redaktis nerimarkite hodiaŭ dum pli-malpli ses horoj, redaktoj ĝis nun '''tute ne revizitaj''', do ne certas ke li entute faris iun ajn malkonstrueman redaktojn hodiaŭ, sed la forbaro jes ankoraŭ validas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:36, 19 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.77|193.210.192.77]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 5 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.221|193.210.203.221]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:05, 16 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.221/193.210.194.221]] nenio kontrolita, nur forbarita 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.81|193.210.201.81]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/Kalvkapo|Kalvkapo]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.72|193.210.196.72]] nur unu paĝo kontrolita, krome nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:18, 8 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.109|193.210.192.109]] nenio kontrolita, nur forbarita je 2025-04-03 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.194.251|193.210.194.251]] jam de decembro 2024, nur nun rimarkita, nur unu paĝo kontrolita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.202.81|193.210.202.81]] escepte fidindaj redaktoj nur la 5-an de aprilo, nur malforta suspekteto ke entute povus temi pri la forbarito, teste ne forbarita --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 18 apr. 2025 (UTC) ::: supozeble ĉi tie mankas iuj forbaroj de majo kaj junio 2025 ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.227]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.196.251]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:2001:999:510:a618:1ec8:5139:39d7:1e01]] la 1-an de julio 2025 per Kani [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ... de komence de julio ĝis fine de aŭgusto la pluaj forbariĝoj ne detale dokumentiĝis xi tie, sed ili estas dokumentitaj en la protokolo pri forbariĝoj. TP ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.95]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:50, 26 aŭg. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-54660-9]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 9 sep. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-32753-24]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:33, 1 dec. 2025 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2026 == :::Inter decembro 2025 kaj oktobro 2026 eĉ ne ĉiuj forbaroj listiĝis ĉi tie, sed ili tamen videblas en la [[Specialaĵo:Protokolo/block|protokolo de forbaroj]]. Jen la plej lastaj forbaroj: :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-32753-24|~2025-32753-24]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/Metsän polku|Metsän polku]] forbaro 11:48, 5 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|~2026-54953-95]] forbaro 11:19, 12 okt. 2026 :::-- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:32, 12 okt. 2026 (UTC) :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-55129-73|~2026-55129-73]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-30210-40|~2025-30210-40]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 16 okt. 2026 (UTC) :::plus [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-44457-69|~2026-44457-69]] forbaro 15:28, 16 okt. 2026 TP Krome en aliaj lingvobranĉoj la koncernulo jam uzis i.a. tiujn IP-kontojn: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]] je 2024-12-06, ankaŭ ĉe la sekvan tagon, ĝis nun ne rimarkita, nun forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.103|46.132.88.103]] je 2024-12-11, ĉe ni ankoraŭ nenio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72|195.237.90.72]] je 2024-12-12, ĉe ni jam forbarita en 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) == Nova registrita konto "kun parte finnaj temoj" == {{re|Tlustulimu|Kani|LiMr|Narvalo|Yekrats}} {{re|Blahma|Gamliel Fishkin|KuboF Hromoslav|Salatonbv|Moldur}} {{re|Arbarulo|Taylor 49|Aidas|RG72}} Mi ĵus konsciiĝis pri nova registrita konto [[:uzanto:Urpola|Urpola]], kiu laŭ mia ĝisnuna rigardo (ankoraŭ) ne faris ion malbonan, sed kiu parte interesiĝas pri la samaj temoj kiel nia konata finna uzanto, de kiu ekde 2021 forbariĝis multaj kaj ekde 2023 reflekse ĉiuj kontoj kaj anonimaj kanaloj. Aparte mi ekde printempo 2023 forblokis multajn anonimajn kanalojn tuj post kiam mi havis plej etan suspekton ke povus esti rilato al la forblokito. Tamen post pli ol 30 monatoj eble jam tempo por doni minimuman ŝancon al konto. Tial mi proponas ne tuj forbloki tiun ĉi novan konton, sed teni ĝin sub proksima observo, kaj tuj forbloki, post mallonga noto ĉi tie, kiam nome de ĝi skribiĝos plej eta stultaĵo. Tial mi petas ĉiujn kune kritike rigardi la elpaŝojn de la nova konto, dum ĝi ankoraŭ ne estas forblokita. -- 2025-12-17T13:45:03 ThomasPusch : [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=9251512&oldid=9243283 pruvo] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Urpola pruvo] Estas sendube sama ulo. Mi iomete konsentas pri la propono "ne tuj forbloki". Tamen, mi forte proponas jenan al la ulo: :* aliru la diskutejon [[Vikipedio:Diskutejo]] :* pardonpetu, kaj petu permeson reveni :* promesu ne plu redakti toksajn temojn (kalveco, pakkoruotsi, vomaĵo, kacotranĉado, lestandianismo, ...) en iu vikio :* promesu ne plu krei novajn kontojn, sen aŭ post ebla forbaro (kontaj estas globalaj, ne uzu aliajn kontojn en aliaj vikoj), kaj ne redakti per portempaj kontoj :* promesu ne plu nenecese mencii min en viaj redaktoj en iu vikio kaj sekve '''rigore sekvu''' tion. En okazo de eĉ minimuma dubo, malboniĝo de via fartado, aŭ simile, '''NE REDAKTU''' iun vikion, elŝaltu komputilon kaj poŝtefefonon, kaj faru sufiĉe longan vikipaŭzon. @[[User:Urpola]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 12:34, 19 dec. 2025 (UTC) Cxu mia hodiaŭa aldono en la artikolo [[Markus-setä]] estas bona nun, kiam tie ekzistas fonto? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:20, 19 dec. 2025 (UTC) : Rigardu kion mi skribis supre ... prenu tre singarde la ŝancon de reveno, ne starigu demandojn de tipo "ĉu mia redakto estas bona", kaj ne redaktu toksajn temojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 04:23, 20 dec. 2025 (UTC) La uzanton [[:uzanto:Urpola|Urpola]] oni blokis en la Finna Vikipedio tuj post lia unua kontribuo. Eĉ eta rigardo al liaj tekstoj montras, ke oni forĵetu lin ankaŭ el la Esperanta versio kaj tuj malfaru ĉiujn liajn redaktojn. Sed, bedaŭrinde, la administrantoj de la Esperanta Vikipedio estas kreantaj "enciklopedion", kiu nur plene konformu al ilia lingva kaj alia gusto – alio ne gravas. Pri la fiagoj de la problema uzanto, kiu estas ĉi tie ofte rasisme nomata "la finno", la administrantaro jam antaŭ pluraj jaroj nete rifuzis okupiĝi kaj eĉ atakis la avertantojn. La rezultojn oni jam klare vidas: neniu ajn scianta ion pri Finnlando volas tuŝi la artikolojn rilatajn al la lando. Tiuj estas hazarda kolekto de tekstoj pri temoj kun marĝena valoro, tiuj de "la finno" krome estas forte tendencaj, kaj kelkaj el ili pli taŭgaj por bulvarda klaĉgazeto aŭ por skriba ekzerco en elementa lernejo ol por enciklopedio. La kulturo de nia Vikipedio estas tiom forpuŝa, ke ankaŭ la nombro de kontribuantoj pri ajna temo ŝajnas magra. --[[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:53, 21 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj, kiujn mi faris kun la no o Urpola, estas ne-taŭgaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:43, 25 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj post la aprilo 2023 estas forte tendencaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:10, 25 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la tutan historion kaj volas lasi al la aministrantoj kiel eble plej multan liberecon decidi, kiel severe agi. Tamen ŝajnas al mi ke la homo neniam ĉesis malrespektadi la blokon, nek montris signon ke li ĉesos la malutilaĵojn pro kiuj li blokiĝis, do laŭ mia persona opinio li ne meritas indulgon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:12, 21 dec. 2025 (UTC) == "Votre Provocateur" -- "Via Provokisto" == {{uzanto2|Votre Provocateur}} Ĉu akceptebla nomo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:36, 4 aŭg. 2023 (UTC) :Kial ne? [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 16:54, 4 aŭg. 2023 (UTC) ::Ĉar se mi iras al via hejmo dirante, ke mi venas provoki vin, plej verŝajne vi ne malfermos vian pordon al mi. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:05, 7 aŭg. 2023 (UTC) ::: @[[Uzanto:Votre Provocateur]] Uzanta nomo estas globala. Do plej bone estus se vi [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:GlobalRenameRequest petus globalan alinomigon]. Tio estas simpla konsilo. Mi ne vidas problemkonduton kiu pravigus forbaron. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:30, 11 aŭg. 2023 (UTC) ::::Kial mi bezonas renomi? Laŭ mi, vi nun esprimas politikan pozicion. [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 19:09, 11 aŭg. 2023 (UTC) == Du simplaj vandalaj IP-adresoj == Hodiaŭ {{uzanto2|186.167.204.154}} kaj {{uzanto2|143.255.84.222}}, evidente la sama homo, ĉar ili faris ekzakte la samon, vandale enigis fuŝaĵojn en du malsamajn paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj. Klare idiotaĵo, ne iu mallerta provo kontribueti, sed tamen mi nur blokis ambaŭ je 3 monatoj, ĉar mi supozas ke post tri monatoj ne plu restos emo tiom stultumi. La du paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj mi por sekureco ŝlosas dum jaro kontraŭ redaktoj de anonimuloj, ĉar klare la homo povas reveni post horo aŭ post duontago kun iaj aliaj IP-adresoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:56, 27 nov. 2023 (UTC) :Ĝis nun ne aperis novaj stultaĵoj de la du IP-kontoj. Ŝajnas ke la 3-monata forbaro tute sufiĉis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:10, 14 apr. 2024 (UTC) == Simpla ofendado == Hodiaŭ {{uzanto2|176.52.105.202}} ofendaĉis en kripligita rusa lingvo per latinaj literoj, sed ĉiukaze estis ofendoj kaj misuzo de la esperantlingva vikio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) skribis je 2023-11-30 08:12: Bv forigu kaj kaŝu kontribuojn de @[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.52.105.202|176.52.105.202]] - la teksto estas tre ofendiga: per latinaj literoj estas tajpita ruslingva ofendaĵo. Uzanto Q-bit array estas tre fama ru-vikipediisto aktive batalanta kontraŭ vandaloj kaj ties vandalado. Ofendaĵo forigita kaj IP-adreso blokata por unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:05, 30 nov. 2023 (UTC) == Uzanto:Goren == Mi kun bedaŭro devas malfermi ĉi tiun sekcion. La uzanto Goren jam la pasintan semajnon pasigis multe da tempo en la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|paĝo pri maladministrantigo de RG72]], enigante amason da komentoj, plejparte tute ne rilataj al skribado de enciklopedio, sed nur rilate al personaj problemoj kontraŭ RG72, uzanton kiun li deklare entute ne ŝatas. Vikipedio ĉesis esti enciklopedio kaj iĝis [[socia retejo]]. [[Uzanto-Diskuto:Goren#footer|Klopodo de mediacio]] en lia uzanto-diskuto ŝajnis je la komenco sukcesi: Goren [[Speciala:diff/8480030|promesis]] ĉesi konduti diskutojn pri inter-personaj problemoj en la servaj paĝoj, kaj ne inundi la maladministrantigan paĝon per mesaĝoj. Tamen, la promeso ne daŭris longe. Hodiaŭ, ekzemple, li sentis la bezonon informi la komunumon, ke la uzanto RG72 havas «[[Speciala:diff/8485948|mensajn problemojn]]». Mi proponas '''2-semajnan forbaron''' pro malrespekto de kondutkodo ([[VP:5]]) kaj misuzo de servaj paĝoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:41, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi petas al uzantoj {{ping|Tlustulimu}}{{ping|Sj1mor}}{{ping|ThomasPusch}}, se ili volas, interveni en ĉi tiu diskuto pri PU. La menciataj uzantoj estas pli neŭtralaj en ĉi tiu diskuto, ĉar ili neniam intervenis en [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:57, 3 dec. 2023 (UTC) :: Akuzoj rilataj al "mensaj problemoj" estas rekte kaj absolute malakcepteblaj, ĉu far [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?diff=1186046&oldid=1186036 RG72] aux far [[Speciala:diff/8485948|Goren]]. Mi petas uzantojn "RG72" kaj "Goren" ne plu redakti la paĝon [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. Mi mem promesas ne plu aldoni tekston tien. Mi nuntempe kontraŭas forbaron de uzato "Goren", tamen petas rin estonte pensi almenaux dufoje antaux pusxi ellasilon. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi komprenas vian koncernon, sed vi ankaŭ komprenu min. Ĉu mi devas silente toleri kiam oni persone insultas min, nomas min diletanto, stultulo aŭ simple "estaĵo", kulpigas min pri iuj anonimaj komentoj en dio scias kia grupo en telegramo kaj ĝenerale kondutas agrese kaj malrespekte al mi? Mi eĉ ne plu partoprenas en tiu diskuto, sed RG72 daŭre insultas min persone. Kion mi diris pri liaj mensaj problemoj ne estas persona atako, sed estas mia honesta impreso. :Mi vere scivolas kiun konduton oni atendu de mi aŭ de iu alia uzanto kiu estus same persone atakita por ke ĝi ne estu "problema". :Mi ankaŭ scivolas kial vi kreis tiun ĉi sekcion pri mi sed ne pri RG72, malgraŭ ke ĝuste li insultis min persone, dum mi ne eĉ unufoje insutis lin. Ĉu vi opinias ke ĉar li estas administranto li havu privilegiitan staton kaj al li estas permesata insulti aliajn uzantojn, dum tiuj ne rajtas eĉ respondi? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:17, 3 dec. 2023 (UTC) :: La sekcion ne kreis mi. Bv ne publikigu iam ajn viajn "honestajn impresojn" pri "mensa fuŝo" de iu ajn, sendepende kiel vi certas pri via "diagnozo". Diskuton [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]] <s>vi</s> oni jam startis, nun vi paciencu, kiel eble plej silente. Bv, forestu de vikipedio kaj ceteraj lokoj kie RG72 povus aperi dum almenaŭ 48 horoj. Troe agresema "batalado" kunportas riskon ke vi perdas simpatiojn, kaj RG72 gajnas je la fino. Oni ne klopodu pafi reen per eĉ pli vulgaraj insultoj!!! [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:58, 3 dec. 2023 (UTC) :::Nek mi kreis tiun diskuton, kaj mi ĝenerale nur partoprenis en ĝi ĉar mi vidis la problemon en administranteco de tia uzanto, kiu rutine insultas aliajn uzantojn ĉu pro personaj, ĉu pro politikaj diferencoj. Mi tute ne vidas tiun ĉi aferon kiel batalon aŭ militon, kiun oni gajnu aŭ malgajnu. :::Mi, tamen, ne ŝatas esti persone insultata kaj ne povi iel ajn reagi al tio ĉi. Mi pardonpetas al vi kaj al ĉiuj vikipedistoj, por kiuj referenco al mensaj problemoj povas esti trigero, mi celis neniun malrespekton. Sed oni konsentu, ke atako de RG72 al mi pro iu anonima telegrama komento estis io laŭvorte freneza. Mi ne sciis kiel alie nomi ĝin tiumomente. :::En tiu diskuto kelkaj partoprenantoj asertis, ke administranteco ne estas iu alta rango aŭ iu ornamaĵo. Faktoj, tamen, estas tiaj, ke ni ne vidas PU-on pri RG72, sed jes pri mi. Do, eble administranteco ne estas ornamaĵo, sed ĝi ŝajne jes estas permesilo senpune insulti aliajn uzantojn kaj malrajtigi ilin respondi. :::Mi nun provos sekvi vian konsilon kaj foresti de Vikipedio dum ioma tempo, oni vidu kio okazos ĝis tiam. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 21:49, 3 dec. 2023 (UTC) == 37.39.173.13 == La anonimulo {{uzanto2|37.39.173.13}} hieraŭ kaj hodiaŭ vandalisme malplenigis paĝojn, kion neesperantistaj centraj administrantoj rimarkis kaj restarigis la paĝojn, admonante la homon - tiam la anonimulo "ruziĝis" kaj forigis paĝojn ĉapitron post ĉapitro. La paĝoj ne estis polemikaj, ŝajne simple temis pri testo kiom efike oni povas vandali en eta vikipedio kun nur deko da administrantoj. Mi en komenca impulso volis forbari la "uzanton" poreterne, sed rekonsideris ke por IP-adreso, kiu principe estas uzebla fare de diversaj homoj, tio estus tro drasta paŝo, kaj fine forbaris la IP-adreson por daŭro de jaro - se post tio tia vandalismo ripetiĝos de sama IP-adreso, oni forbaru por daŭro de tri jaroj, aŭ eventuale tiam tamen porĉiam ... sed pli verŝajnas ke la homo uzos aliajn IP-adresojn, kiuj tiam ĉiuj forbarendas, en unua provo por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 24 jan. 2024 (UTC) == 176.15.222.60 == La anonimulo {{uzanto2|176.15.222.60}} vandalis artikolon [[Sergej Ŝojgu]], do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:48, 5 mar. 2024 (UTC) : {{forte kontraŭ}} forbaro. La IP-ulo globale faris nur du sensencajn kaj plejparte sendamaĝajn redaktojn. Falsa alarmo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:01, 7 mar. 2024 (UTC) :: La IP-ulo vandalis la artikolon, skribinte krudan rusan sakraĵon. En iu ajn vikio li tuj estus forbarita. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:02, 4 apr. 2024 (UTC) ::: La IP-ulo aldonis neutilan malplenan linion. Ĉu la ŝajne arbitraj literoj en la resumo estas ruslingva vulgaraĵo mi ne kuraĝas prijuĝi. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:38, 4 apr. 2024 (UTC) ::::Li faris neutilan redakton kun evidenta celo lasi komenton forme de latinskribita rusa sakraĵo. Ĉu skribi "GEJAĈO" ne estas vandalismo? Esperanto-Vikipedio iĝas ĉiam pli stranga loko. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:16, 5 apr. 2024 (UTC) ::::: Skribi "GEJAĈO" en redakta resumo ne estas vandalismo ... sed eble estas insulto aŭ ĝena redakto, kaj jes eĉ kaŭzo de forbaro se tio okazas ripete. Kial vi ne malkaŝis la fakton ke temas pri insulto dekomence? Mi vidis nur la malplenan linion... [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:35, 7 apr. 2024 (UTC) ::::::Redakti la artikolon kun sola celo skribi insulton, eĉ se nur en artikola historio, estas vandalismo. Por mi tio estas evidenta afero. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:19, 8 apr. 2024 (UTC) :{{re|RG72}} Ankaŭ mi en la ŝajne arbitra literoj de la redakta resumo ne sukcesas kompreni rusan insulton. Sed mi fidas al vi ke ruslingvano povas kompreni la koditan mesaĝon tiel. Samkiel Taylor mi opinias ke forbari la IP-kanalon por jaro ne indas, ĉar dum pli ol 5 semajnoj ne venis ajna plua redakto. Se aperus dua malsaĝa redakto, mi subtenus forbaron. Sed se vere la literoj estis sekreta insulto, tiam sendas malvidigi entute la dubindan resumon - tion mi nun faris. Tiel nur en la redakta historio de tiu ĉi diskuteto eblus entute spuri la dubindajn literojn. Tio adekvatas por protekti la generalon kontraŭ ĉia restaĵo de insulto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:08, 14 apr. 2024‎ (UTC) :Mi ne nomus tion "sekreta insulto", ĉar temas pri banala kaj tre kruda (ne uzebla publike kaj punenda tiukaze) insulto kun la signifo "gejaĉo", ofte uzata ankaŭ sendepende de seksa orientiĝo, iom simila al ''fagot'' en la angla, sed pli forta. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:25, 15 apr. 2024 (UTC) == Protekti artikolojn == Kara {{u|ThomasPusch}}, aŭ iu alia administranto, mi petas protekti kelkajn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj: * [[Sveda lingvo en Finnlando]] (probable konata regulrompulo) * [[Pär Sundberg]] (alispecaj, sed strangaj kaj neutilaj redaktoj) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:31, 30 maj. 2024 (UTC) :{{farite}} protekto de ambaŭ artikoloj, la unuan por ĉiam kaj la duan por unu monato. Krome mi malfaris la ŝanĝojn de la IPuloj. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:47, 30 maj. 2024 (UTC) ::Koran dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:13, 30 maj. 2024 (UTC) :::{{re|Moldur}} Mi miris ĵus vidi vian peton, ĉar mi pensis ke ni eterne protektis la tekston [[Sveda lingvo en Finnlando]] kontraŭ anonimaj redaktoj, sed ne, mi nur '''dumtempe''' protektis ĝin kontraŭ redaktoj de iu ajn krom administrantoj, kaj post kiam la tempo pasis, restis neniu protekto. Dankon ke vi rimarkis la mankan protekton, kaj dankon al René pro la rapida agado. Vi vidas ke mi hodiaŭ post-kontrolas iujn redaktojn, kiun la forbarito sukcesis en du almenaŭ anonimaj kontoj fari, antaŭ ol li post kelkaj horoj rimarkiĝis (unufoje de René, alifoje de mi, kiu ankoraŭ trovis trian ŝteleniron de la 21-a de aprilo), cele al forigo, malfaro aŭ ebla revizio de escepte utilaj redaktoj. Se ni konsekvence neniigas ĉion ajn se estas suspekto ke forbarito faris ilin, ni nur pro principemo malpliriĉigas niajn paĝojn, sed pesi iun redakton je ebla kvalito kompreneble perfortas administranton investi senkompare pli da tempo, do teknike forĵeto de ĉiuj ajn redaktoj, ankaŭ la tute bonaj, estas la teknike tempoŝpara reago. Mi fidas en tio de la redaktoj en [[Sveda lingvo en Finnlando]] kaj [[Pär Sundberg]] estis malkvalitaj, mi hodiaŭ vidis iujn aliajn redaktojn kredeble de la forbarito, kiujn forigi pro principemo domaĝus al mi. Sed se li tiom reaktivas kvankam li tute scias ke li nur ŝteleniras, malfermante du novajn IP-adresojn ene de 24 horoj, tiam ni devas plialtigi nian atenton al "Lastaj ŝanĝoj" kaj "Novaj paĝoj", por pli rapide trovi lin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 30 maj. 2024 (UTC) == Revenanta forbarito? == Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, bonvolu noti: Jen alia anonima kontribuanto kun nova IP-adreso, kiu kredeble estas la sama forbarita persono denove: [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.202.84 kontribuoj]. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:01, 3 jun. 2024 (UTC) :Mi tuj okupiĝos. Damne, kiom li jam sukcesas planti en 90 minutoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:09, 3 jun. 2024 (UTC) Notu: Kredeble la sama denove: [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.192.241 193.210.192.241 jen]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 20 aŭg. 2024 (UTC) Kaj ankaŭ * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8|2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8]] kaj * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28|2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28]] en sama monato aŭgusto 2024. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:32, 9 sep. 2024 (UTC) Kaj li revenis denove: * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]] :Kreis dekon da finnlandotemaj artikoloj dum du frumatenaj horoj. :Ĉi-foje li ne skribis ĉiujn artikolojn mem, sed uzis aŭtomatan tradukilon por kelkaj. [[Kalevi Lehtinen]] estas tradukigita el la finna Vikipedio (tra la angla lingvo). [[William Ruto]] estas en lia kutima persona stilo. Plene mankas envikiaj ligiloj, aŭ interlingvaj vikiligoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:09, 12 sep. 2024 (UTC) {{re|Moldur}} Mi nur nun vidis tiun ĉi noton de antaŭ 2 semajnoj kaj nun tuj forbaris la anoniman konton por jaro. Bonas kaj utis uzi ŝablonojn {{ŝ|u}}, {{ŝ|re}} aŭ @, kiel vi faris nun. La tekstojn Kalevi Lehtinen kaj William Ruto mi ĝustigis kaj proponas ne komplete forĵeti (tiu pri Ruto post forpreno de dubindaj frazoj vere estas nur minimuma artikola ĝermo, sed tio pli bonas ol ruĝaj ligiloj pri aktuala ŝtata prezidanto). Tamen mia kapacito nun ne sufiĉas revizii pliajn kreojn kaj adaptojn de la duvinda uzanto. Ĉu vi povus helpi? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) :Mi trarigardis kaj iom poluris la redaktojn en [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:53, 27 sep. 2024 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, Probable la sama nun redaktis pri [[lestadianismo]] kaj [[konservativa lestadianismo]]. Mi proponas protekti tiujn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:25, 26 sep. 2024 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi tute samopinias kaj tuj protektis la du paĝojn kontraŭ anonimaj redaktoj. Krome ankaŭ 2001:999:405:2472:FE67:1EEC:77AE:6D6B estas forbarita por jaro, 193.210.201.114 jam forbariĝis antaŭ kelkaj minutoj (vidu supre). Ankaŭ 193.210.201.251 kaj 213.28.231.94 forbaritaj por jaro, sama homo, parenca temaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) ::La finna forbarito revenis hodiaŭ, per nova IP-adreso {{uzanto2|2001:999:485:1B80:CA86:A899:8C18:6FF2}}, kaj mem anoncis sin en mia diskutpaĝo. Evidente li volas signi ke li daŭre interesiĝas iam rehavi siajn rajtojn. Sed tamen li dumtempe ne rajtas redakti. Do forbarita ankaŭ tiu ĉi IP-adreso. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 16 okt. 2024 (UTC) '''Por pliaj forbaroj vidu la liston supre:''' [[#Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024]] == Simpla vandalo == La anonimulo {{uzanto2|128.0.81.156}} vandalis en personaj uzantopaĝoj kaj artikoloj. Taylor 49 prave petis pri tujforigo, mi post rapida enketo samopinias kaj forbaris la anoniman vandalon por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 4 jul. 2024 (UTC) Paĝo, kiun la hodiaŭa vandalo ankaŭ fuŝis, estis la diskutpaĝo kaj persona paĝo de same anonima {{uzanto2|198.251.89.237}}. Sed, detale kontrolante, tiu dua anonimulo nur "kontribuis" per vandalismo en oktobro 2023. Kvankam tio jam estis antaŭ pli ol 8 monatoj, kaj poste ne venis pliaj agoj, sekurocele tiu konto ankaŭ forbariĝu dum jaro, ĉar se nenio okazas, la homo povas ajn ajn repreni la vandaladon kaj eble denove dum naŭ monatoj ne rimarkiĝos per esperantistoj (tamen: la fuŝojn rimarkis kaj malfaris neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj, foje post minuto, foje post semajno - do la damaĝo estas limigita)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 4 jul. 2024 (UTC) : La fuŝulo havas almenaux 3 adresojn: :* {{uzanto2|128.0.81.124}} :* {{uzanto2|128.0.81.156}} :* {{uzanto2|128.0.82.174}} :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.80.0/20]] :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.0.0/16]] : Eble necesos forbari adresaron, sed tiam preferinde por malpli ol unu jaro. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:08, 4 jul. 2024 (UTC) :: Dankon pro la interveno. Tamen "128.0.0.0/16" estas granda adresaro kaj pro tio forbaro ne estu longa. Mi ankaux dubas pri neceso forbari adreson "198.251.89.237" cxar la kulpo estas nur minimala. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:20, 4 jul. 2024 (UTC) :Do, la agoj ĉiuj estas vandalismaj fuŝoj, eĉ ne iu ago iel defendebla kiel "senintence mallerta" aŭ "akcidenta". Do principe indas forbari tiajn detruantojn - nur pri tio ke teorie povus iam estontece veni senkulpaj kontribuantoj, kiuj ne volas krei por si salutnomon kaj eble de iu sistemo hazarde ricevas ĝuste tiun saman anonimulan IP-adreson, ni principe forbaras ĉiujn anonimajn IP-adresojn nur dum daŭro de unu jaro. Principe eblas ankaŭ ankoraŭ mallongigi tiun intervalon: mi nun forbaris 128.0.80.0/20 kaj 128.0.0.0/16 por daŭro de ses monatoj, kaj mi pretas ankoraŭ ŝanĝi tion al, ni diru, tri monatoj. Tamen tio signifas ke post tiu mallonga tempo la malnova vandalo povas gaje pluvandali, kaj ni nur se ni trovas vandalismon kaj aktive decidas nove forbari IP-adresojn vidas ke la samaj IP-adresoj jam estis forbaritaj la 4-an de julio 2024. Tio ne estas tre efika protekto kontraŭ vandalismo, despli ke la neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj neniam anonce atentigas pri vandalismo, sed nur silente forigas la fuŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:31, 4 jul. 2024 (UTC) {{Problemulo|Lanterv}} Li vandalis artikolon [[Al Capone]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:45, 22 jul. 2024 (UTC) :Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 monatoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Plia vandalo == Unue li "nur" vandalis, sed nun ankaŭ aldonas rasismajn-seksismajn insultojn, anglalingve: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:La_knabineto_kun_la_alumetoj&curid=880076&diff=8826567&oldid=8826566]. Mi petas al administrantoj tujtuj forbari la ulon, protekti la artikolon kaj ĝian diskutpaĝon, kaj aldone malvidebligi la ĵusan insultaĵon. ({{u|ThomasPusch}}, {{u|Tlustulimu}}, aŭ iu alia – ĉu vi povas fari?) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:39, 11 aŭg. 2024 (UTC) :{{uzanto2|90.241.192.210}} estas forbarita, ĉar temas pri anonimulo, kies IP-adreso iam povus ankaŭ uzi nekulpulo, nur por daŭro de jaro. Aldone mi malvidebligis la ĵusan insultaĵon, kaj ankoraŭ kontrolos ĉu estos pliaj misoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:48, 11 aŭg. 2024 (UTC) ::PS: En la teksto "[[Steamboat Willie]]", la vandalo eĉ en tute ĝusta Esperanto aldonis redaktoresumon "[mi] vandaligis la paĝon". Do ĉiuj konsentas pri la vandaleco, inkluzive de la provoka vandalo... Aliaj redaktoj, ekz. en la teksto pri la indonezia lingvo, estis "simplaj"! vandalaĵoj - rubaj idiotaĵoj. Ne ĉiun rubon indas aparte malvidigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:16, 11 aŭg. 2024 (UTC) == 2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145 == La anonimulo {{uzanto2|2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145}} vandalis artikolon [[Alina Kabajeva]], enmetinte ruslingvajn stultaĵojn kaj sakraĵojn, do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:41, 18 sep. 2024 (UTC) : {{kom}} Estas unu malbona redakto ĉe ĉi tiu vikio. La fuŝulo aktivetis ĉe pluraj vikioj per pluraj IP-adresoj [https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Alina_Kabayeva&action=history Alina_Kabayeva&action=history] kiuj bedaŭrinde difirencias en sia komenca parto, do nealireble per la nuna teknika pritraktado de IP-intervaloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 08:04, 19 sep. 2024 (UTC) ::Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 semajnoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Probable ne problema uzanto == La jena homo protestis kontraŭ forbaro, asertante ke li trans diverslingvaj projektoj kontraŭagas vandalismon. La kazo estas kontrolenda: * {{uzanto2|Tanbiruzzaman}} --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 31 okt. 2024 (UTC) == Paĝo "[[oscedo]]" == La paĝo ŝajne aparte invitas vandalojn al vandalado. * {{uzanto2|WhiteTianabela}} idiota vandalado je 2024-10-24: mi loke forbaris la homon por jaro * {{uzanto2|46.173.211.221}} je 2024-10-24: jam estis globale forbarita por jaro, sed mi protektis la paĝon kontraŭ plua redaktado de neensalutintoj Estas amaseo da pli fruaj vandaladoj, al kiuj ni tute ne reagis, sed plj multaj el la kontoj aŭ IP-adresoj estas globale forbaritaj. Probable ĉiam estis la sama homo, kiu simple per ĉiam novaj nomoj maĉas la saman paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 6 nov. 2024 (UTC) == Paĝo "[[hejma kapro]]" == La paĝo altiras iun fiulon kiu redaktadas sub diversaj kontoj kaj IP-adresoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:36, 6 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "RG72" == {{uzanto2|RG72}} Pravigo: daŭra insultado kaj personaj atakoj kontraŭ min kaj aliaj uznatoj, rompo de [[:en:Wikipedia:No personal attacks]] [[Vikipedio:Neniu persona atako]] [[m:No personal attacks]] [[m:Incivility]]. Ekzemploj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924922 VP:FA] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924039 VP:FA] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=prev&oldid=694676 2018-10-20 "Ĉu vi ne vidas diferencon inter krei kaj detrui?"] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3AKandidati%C4%9Doj&diff=1185344&oldid=1185240 2023-Nov-12-12] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&diff=prev&oldid=1185333 persona atako kontaux mi kun minaco pri forbaro: "Do kiam vi likvidos viajn fuŝojn?" ..."vandalitajn de vi. Same en la aliaj artikoloj. Ĉu vi mem likvidos viajn vandalaĵojn aŭ tion devos plenumi iu alia? Ĉu vi komprenas ke vandalismo estas punenda per forbaro?"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Miscellaneous&diff=prev&oldid=26339503 "psychologists and psychiatrists should be doing"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&diff=prev&oldid=26103986 "endless stream of accusations and paranoid fears"] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=10-a_de_aprilo&type=revision&diff=7154524&oldid=7153129 "Mi forigis paranojajn fantaziaĵojn"]. Vidu ankaŭ [[Uzanto:RG72/Cenzuro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:47, 19 nov. 2024 (UTC) {{kom}} Mi ne komentos la peton mem, kiu estas evidente absurda kaj kontraŭregula (postuli forbaron de Vikipedio-uzanto pro liaj kvazaŭ malĝentilaj diroj en Vikivortaro estas stulte, same ne ekzistas malpermeso al uzanto meti en sian personan spacon malneton de redaktota artikolo). Mi demandos pri la kerno de tiu ĉi afero. El la supre prezentitaj ekzemploj videblas ke la problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu li sukcesis forpeli ĉiujn kontribuantojn. Pro sia agresemo li finfine estis senigita je administranta posteno fare de la centra administracio de Vikimedio. Li certe nenion komprenis kaj al ĉiu kritiko plu reagas per histeriaj politikaj fantazioj pri [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=next&oldid=901096 politikaj murdoj en Rusio], [https://eo.wiktionary.org/wiki/Uzanta_diskuto:Taylor_49#Fu%C5%9Dado_de_tradukoj rusia prezidanto] kaj eĉ pri [[Specialaĵo:Daŭra_ligilo/1063953#KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj|KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj]] kaj obsedaj rakontoj pri sia seksa vivo. La ulo agresema kaj venĝema, li komencis ataki min en Vikipedio kaj ĉi tie li mirinde trovis por si unikan eblecon senpune rompi la Vikipediajn regulojn. Antaŭjare li aktive kontribuis al la [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Fina_solvo|tute kontraŭregula]] [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|proceduro de mia maladministrantistigo]]. Antaŭ nelonge li same aktive postulis forigi unu el miaj artikoloj — kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj en Inguŝio|sukcesis denove]]. Mi avertis ke uloj kiel li haltas neniam kaj jen li postulas mian forbaron por definitive venĝi min kaj silentigi la lastan voĉon, kiu ankoraŭ kuraĝas kontraŭstari al lia strebo transformi ankaŭ Vikipedion je la speco de Vikivortaro, do je lia persona ludejo, kie li senhalte kaj sensence modifos kaj (plejparte) forigos la enhavon laŭe al siaj malstabilaj kapricoj, forpelinte ĉiujn obstaklulojn. Li [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Taylor 49|jam provis]] akiri administrantan postenon ĉi tie, sed malsukcesis (la voĉdono devis esti fermita antaŭ duonjaro, sed tio ne okazis ĝis nun). Sed li sendube provos denove kaj denove, ja tiaj uloj haltas neniam ĝis ili akiros la potencon — aŭ estos haltigitaj kaj forigitaj el la normala homa komunumo, bazita sur reguloj kaj reciproka estimo, ne arbitreco kaj histeria agresemo. Jam venis tempo decidi la sorton de nia Vikipedio. Ĉu ni plu kreos la enciklopedion aŭ definitive donacos ĝin al la uloj, venintaj ĉi tien ne por krei kaj kunlabori, sed por ataki, insulti, persekuti, histerii, detrui? Necesas esti ekstreme naiva por kredi ke tiu ĉi [[Makartismo|makartisma]] kampanjo estos la lasta. Ne, tio estas nura komenco kaj sekvaj viktimoj de tiaj atakoj estos uzantoj kaj administrantoj, kiu silentis ĝis nun. Kiel historiisto mi esploris Stalin-reprezaliojn, do mi vidas ke la atakintoj sekvas la saman skemon kiel iliaj antaŭuloj-stalinistoj: unue ili maldungis homon, poste eksigis lin el partio, poste arestis kaj fine sendis al prizono aŭ mortpafis. Estas neimageble vidi ke tio okazas cent jarojn poste en Esperanta (!) Vikipedio. Fine mi memorigas la [[Unue ili la judojn venigis|vortojn]] de [[Martin Niemöller]] kiun devas koni ĉiu inteligenta homo: :Kiam la nazioj forportis la komunistojn, mi silentis; mi ja ne estis komunisto. :Kiam ili enkarcerigis la socialdemokratojn, mi silentis; mi ja ne estis socialdemokrato. :Kiam ili forportis la sindikatanojn, mi ne protestis; mi ja ne estis sindikatano. :Kiam ili forportis min, restis neniu plu, kiu povis protesti. Sapienti sat. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:23, 20 nov. 2024 (UTC) :Mi bedaŭras tiajn konfliktojn, aparte inter aktivaj esperantistoj kaj vikipediistoj. Mi alvokas repacigon kaj klopodon mildigi la vortajn akuzojn kaj kontraŭstarojn. Forbarado eble utilas kontraŭ fremduloj kiuj volas entrudiĝi en tute nekontrolitan medion, sed por aktiva vikipediisto, tio ne utilus; ĉar post forbaro sufiĉus nur malfermi novan konton (tion faris eĉ konata fuŝulo). Necesos tiam forbari la komputilon, sed oni povas uzi alian komputilon ktp. Plej bone estus repacigi la sintenojn kaj klopodi labori alikampen; mi celas, ke estas tiom da ampleksaj kampoj en Vikipedio, ke se okazas konfliktoj, ĉu pro lingvo ĉu pro enhavo, des pli bone agadi en aliaj kampoj, anstataŭe pri Stalino aŭ Rusio, oni povas iri al filmoj, birdoj, fiŝoj, havendaj artikoloj ktp ktp. Korektoj indas kaj endas, sed se tio rezultos en polemiko, eble indos labori aliel. Tio estas nur tre persona opinio, ĉar por juste agadi oni devus kontroli tre etendigitan kazon, kaj mi preferas pli efike labori produktive. Ekzemple mi apenaŭ eniris en Vikivortaro. Oni ne povas esti ĉie, nur Dio, sed mi dubas prie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 20 nov. 2024 (UTC) ::Bedaŭrinde tiu ĉi strategio de evitado de la konfliktoj ne efikis. Mi neniam interesiĝis pri la kontribuoj de Taylor 49, kio estis facile ĉar li fakte verkas nenion, nur senhalte modifas kaj forigas la enhavon, kreitan de la aliaj. En Vikivortaro mi nur demandis lin kiucele li vandalis miajn artikolojn kaj petis lin restarigi ilian noramalan staton — la histerian reagon vi mem povas legi laŭ supraj ligiloj. En Vikipedio mi eĉ ne unufoje kontaktis lin, sed li plu min ĉasas venĝante pro tiuj riproĉoj en Vikivortaro kaj senhalte postulante mian maladministrantigon (sukcese), forigon de miaj artikoloj (sukcese) kaj nun mian forbaron (sukcese?). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:23, 20 nov. 2024 (UTC) :::Ĝustas ke ĉe ni estas la [[imperativo|imperativa alvoko]] [[VP:ATAKO|Ne faru personajn atakojn en Vikipedio! Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!]] kaj ke "ripetita aŭ granda persona atako povus konduki al [[VP:RF|forbaro]]". Mi konsentas ke la ekzemploj cititaj el vikipedio de Taylor estis personaj atakoj, kaj same konsentas ke se uzanto "nomas alian vikipediiston ''rusaĉo'', diras ke la rusa lingvo devas esti forigita ĉar ĝi estas nur fuŝa versio de la ukraina", tio estus same persona (kaj kolektiva) atako. Laŭ mia scio ni ĉiuj ĉi tie estas plenkreskaj, kaj kompreneble ne estas pravigo de atako se oni argumentus "sed la alia jam kvinfoje atakis". Al la akrigo de la situacio fakte kontribuas vi mem, Stanislavo, ĉar vi ofte perceptas agadon malsame ol estis: maladministrantigis vin ne Taylor, sed plimulto de diversaj uzantoj post pena diskuto, kaj la forigon de la teksto kiun vi nun reenigis sub nomo [[Uzanto:RG72/Cenzuro|"Cenzuro" (!)]] ankaŭ ne plenumis Taylor, kiu nur atentigis pri dubindeco de la teksto, sed ĉefe tri uzantoj devene el ekssovetiaj landoj (el Rusio, Litovio kaj Ĉednestrio, do ekse [[Moldava SSR]]), kiuj ĉiuj tute ne rilatas al Taylor, sed kiuj ĉi tie koncentriĝis "komenti la enhavon, ne la kontribuanton". Tial mi nun nur vidas eblecon lasi la malnovajn ofendojn, sen forbaro, kaj alvokas diskutigi ĉiun eblan novan personan atakon tuj ĉi tie, por ke oni povas tuj reagi. Mi esperas ke ne necesos amplekse ĉi tie diskuti, ĉar mi juĝas tion ĝena malŝparo de vivo-tempo, sed pretas ĉi tie trakti freŝajn atakojn, ankaŭ per simbola forbaro de semajno aŭ monato, post kiam estis unua averto. Kaj mi nun jam vortumas tian unuan averton al vi ambaŭ, Stanislavo kaj Taylor. Krome, mi atentigas ke estis mi kiu fine devis forigi la tekston "Rusoj en Inguŝio", kaj mi kiel administranto sentas min persone atakata de Stanislavo per la demagogia titolo "Cenzuro", laŭ kiu li reenigis la forigitan tekston. Mi persone povas toleri se oni ĉirkaŭvojas forigon de teksto, se oni reenigas ĝin al paĝo "Uzanto:RG72/Rusoj en Inguŝio", sed mi ne toleros la titolon "Cenzuro", kiun mi komprenas rekta persona atako al mi. Fine mi pensas ke estas misuzo de la justulo [[Martin Niemöller]] entiri lin en la retorikon ĉi tie - s-ro Niemöller kontraŭis milionojn da murdoj en fia diktaturo, kaj kompari la atentigon pri [[Vikipedio:Neniu persona atako]] al tio estas, milde dirite, ekstrema troigo. Do, mi nun estas {{kontraŭ|kontraŭ}} forbaro pro la eksaj ofendoj, sed '''alvokas''' ekde nun forte bridi sin por ne pluofendi, alvokas pri ŝovo de la reenigita teksto for de demagogia titolo "Cenzuro" (aliel ankaŭ administranto povas fari tion, sendepende ke la paĝo estas en persona spaco, kaj kompreneble povas esti ke fine la komunumo decidos forigi la paĝon de la persona spaco), kaj '''alvokas''' diskutigi estontajn atakojn rekte ĉi tie, kun ebleco ankaŭ forbari uzanton, prefere dumtempe, simbole, nur en kazo de obstina pluofendado malgraŭ jam dumtempa forbaro ankaŭ definitive. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:57, 20 nov. 2024 (UTC) Kelkaj rimarkoj: # Mi ne ofendis Taylor, ja demando "kial vi vandalas miajn artikolojn?" certe ne estas ofendo, ĉu ne? Kontribuante al Vikipedio 14 jarojn, mi interagis kun centoj da vikipediistoj kaj neniam iu ajn plendis ke mi ofendis lin. Estus strange se mi subite atakus la ulon pri kies ekzisto mi eksciis nur post kiam li vandalis miajn tekstojn. # La ideo ke valideco de opinio dependas de historia geografio estas nova, sed interesa. Do ekde nun mi scios ke mia opinio ekzemple pri Litovio kaj Finnlando estas speciale valora ĉar iam tiuj ĉi teritorioj estis parto de la Rusia imperio. # Ulo, iniciatinda mian maladministrantigon, malkaŝe argumentis ke tio okazu ĉar li konsideras miajn politikajn vidpunktojn malĝustaj. Tio tute evidente estis rompo de la Vikipediaj reguloj kaj ne gravas kiom da voĉoj li venigis por garantii tiun ĉi rompon. Dura lex sed lex. # Forigo de mia artikolo estis same kontraŭregula, ĉar la iniciatinto malsukcesis pruvi siajn argumentojn (malneŭtraleco kaj manko de fontoj), do tio estis evidenta ago de cenzuro. Tamen se tiu ĉi vorto tro ĝenas vin, mi alinomos la paĝon al ''Arĥivo''. Mi ne imagis tioman sentemon de via flanko, ja ni ĉiuj konas vikipediiston, kiu inundis la pritagajn artikolojn per rubaĵaj (mis)informoj kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" — kaj vi neniam riproĉis lin pri tio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:53, 21 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun kontraŭas al la forbaro. Se la situacio plimalboniĝos, mi donos plian komenton. Ne forgesu [[VP:AMO]].-- [[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 20:57, 20 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} - Nun kontraŭ. Mi ŝatus, ke la konfliktoj ĉesu. Ni devas spuri specifajn problemajn redaktojn, ne la rilatojn de homoj. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 16:23, 24 nov. 2024 (UTC) : {{kom}} La respondo de RG72 estas kiel kutime agresema kaj insulta, ekzemple "problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu '''li''' sukcesis forpeli" "Taylor 49, kio estis facile ĉar '''li''' fakte verkas nenion". RG72 daŭrigas kun kaj absurdaj falsaj akuzoj (ne estis mi kiu forigis la paĝon [[Rusoj en Inguŝio]], ĉu?), kaj insultoj, kaj misseksigado. Vidu supre, mi ne plu respondos en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:37, 27 nov. 2024 (UTC) :: {{kom}} Nenio nova en la mondo. La suno lumas, la akvo fluas, Taylor 49 [...] plendas [...]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:57, 28 nov. 2024 (UTC) ::: {{kom}} {{re|RG72}} Mi ripete atentigas pri la regulara frazo "Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!" Tio ankaŭ rilatas al via provoka komento de hieraŭ, kiun mi en kunteksto juĝas komento de la kontribuanto, ne de la enhavo. Via deeskaliĝo en la konflikto estas nepre bezonata, kaj vi ĉi tie ricevis nur tiom da subteno kontraŭ forbaro, ĉar sendube ĉiuj aktivaj kontribuantoj certas ke vi kapablas redakti sen ofendoj - tamen la kredo ke vi principe kapablas pri tio ne sufiĉas, vi devas ankaŭ apliki redaktan diplomation. Alikaze ni revenos al diskutoj pri via forbaro, kion mi konsiderus ĝenan malŝparon da energio. Kaj mi efektive fortege riproĉas la uzanton kiu inundis la esperantajn pritagajn artikolojn per naciisma propagando kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" - eble mi tro malfrue vere koncentriĝis pri la ĝena naciisma redaktado en la principe almenaŭ neŭtrala ĝis sennaciisma esperanta projekto, tro malfrue bremsis la agadon kaj per ĝena malŝparo de multaj laborhoroj komencis forigi la neakcepteblan propagandon, ĉar tiu ne sufiĉe frua kontraŭago signifis ke la forigenda materialo iĝis tre multa. Ĉiukaze la homo almenaŭ per sia konto ekde duonjaro ne plu daŭrigas sian propagandan mision: nun ankoraŭ forbari lin, nur pro pedagogio, ne sencus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 29 nov. 2024 (UTC) :::: {{kom}} Mi ĝojas ke finfine vi agnoskis ke en Vikipediaj diskutoj oni priparolu nur la agojn, ne la agantojn. Estas strange ke vi ne faris tion kiam la konata al vi ulo lanĉis kampanjon de mia maladministrantigo prezentinte kiel solan argumenton ke li ne ŝatas miajn politikajn vidpunktojn, do li ne ŝatas la personon, ne liajn agojn. Mi ĝojas ke vi finfine haltigis la agadon de alia uzanto, inundinta Vikipedion per nacisma propagando kaj ksenofobiaj fantaziaĵoj (plejparte rusofobiaj, sed foje ankaŭ antisemitismaj). Mi ne postulis lian forbaron, sufiĉas ke lia vandalado ĉesis. Estas strange nur ke vi ignoris kiam la konata al vi fanatika triopo akuzis min pri cenzuro ĝuste pro forsarkado de tiuj ĉi naciismaĵoj kaj ksenofobiaĵoj, kaj tio servis kiel ilia dua argumento por mia maladministrantigo. Se Vikipedio estas bazita sur reguloj, ili la samaj por ĉiuj. :::: Rilate ''Taylor 49'' mi nur ironiis leĝere, ĉar trakti serioze lian obsedon je propra seksa vivo mi ne povas, ja mi estas historiisto, do apartenas al la malĝusta fako. Espereble iam vi ĉesigos ankaŭ tiun ĉi tutevidente kontraŭregulan aktivadon kaj instruos lin ke lia seksa vivo estas lia persona afero kiu interesas neniun ĉi tie kaj ke se li ne ŝatas kiel Esperanto lin nomas, li simple elektu alian lingvon, pli komfortan por li. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:45, 30 nov. 2024 (UTC) ::::Mi neniam legis ajnan komenton de Taylor 49 pri sia propra seksa vivo. Kion mi legas, kaj pri tio mi ankaŭ konfliktis kun Taylor, estas ke Taylor ne nur aplikas la ne (jam) esperantan silabon "ri" pri si mem, sed komence aplikis tion al ĉiaj homoj, pri kies seksa identeco ne povas esti dubo: se iu uzanto klare indikis sian sekson en la vikipediaj preferoj, kaj Taylor perfekte sccias kiel malkovri tion, aŭ kiam en vikidatumaro pri iu ajn homo estas indiko ke temas pri viro aŭ virino, tiam sendube aplikendas pronomoj li respektive ŝi. Taylor ne estas la sola vikipediisto, kiu forte pledas pri uzo de alternativa estonta pronomo ri por tiuj homoj kiuj persone insistas ne konsideriĝi viroj kaj ne virinoj. Do temas pri socia konstruaĵo, ĉar en biologio ĉiu homo estas vira (kromosomoj XY) aŭ ina (kromosomoj XX): eĉ tiuj kun deviaj [[Sindromo de Klinefelter|kromosomoj XXY]] laŭ genetiko konsideratas masklaj. Mi povas akcepti pri ĉiu vikipediano, ke tiu ne devas nepre malkaŝi sian biologian sekson aŭ elektitan socian rolon, ĉar oni rajtas esti tute anonima, ne devas malkaŝi sian nomon, sekve pri iuj ensalutintaj uzantoj kaj pri ĉiuj kiuj redaktas plene anonime sub IP-adresoj, mi ne konas la gramatikan sekson. Tio estas anonimeco. Klaras ke pri oficialigo de la silabo "ri" kiel plia e-lingva pronomo ne decidos redaktantoj de iu ajn retejo, ankaŭ ne de vikipedio, kaj same klaras ke Vikipedio ofertas tiun gradon de anonimeco kiun uzanto deziras. Tute klaras krome, ke la temo estas sentoplena por Taylor kaj ankaŭ por iuj aliaj uzantoj: tial neniu uzanto estas devigita uzi la silabon "ri" kvazaŭ pronomo, nek mi nek vi nek iu ajn, sed tamen necesas pie kaj kolegece trakti la temon - tial ĝi ne tre taŭgas por forta ironio. Tio ĝuste estas kio ĝenis min en via hieraŭa noto. Se vi havas ekzemplon, kiam Taylor komentis pri sia seksa vivo, montru ĝin, mi neniam vidis ion tian kaj ne povas imagi ke tia ekzemplo ekzistus. Kaj pri la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|diskuto pri via administreco]]: vi scias ke mi estis la sola kiu sume voĉis sindetene, ĉar mi estis tiom ambigua vidante same fortajn argumentojn por kiom kontraŭ - tion mi tiam notis. Mi '''ne''' havis la impreson ke viaj agoj kontraŭ la misuzo de la tagaj mondpolitikaj listoj en vikipedio al propagando kaj forta troreprezentiĝo de polaj temoj (kiam unufoje pola skiisto gajnas konkurson, tio estos vaste raportata en mondpolitikaj eventoj, se ĉeĥa aŭ slovaka, slovena aŭ sveda skiisto same gajnas konkurson, tio tute ne interesas) estis argumentoj en la diskuto pri via administreco. Se mi preterlegis ion, vi povas ankaŭ nomi al mi la konkretan lokon. Certe ni ĉiuj sambone konas la [[Vikipedio:Regularo pri forbaro|regulojn pri forbaro]], daŭre ne plenumiĝas la kondiĉoj pri forbaro, sed necesas adapti la redaktojn al ne-ofendaj komentoj. Se tio post ripeta admono ne funkcios, tiam necesos rapide decidi pri forbaro, notinte aktualajn mispaŝojn. Sed tia forbaro, ĉar unua, ankaŭ estus nur simbola, por horoj aŭ tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) :{{por}} RG72 devas esti fobarita (en du projektoj) pri kontraŭrajta renoviĝo de forigita artikolo en Vikipedio kaj verkado de malneŭtralaj artikoloj en Vikinovaĵoj.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 10:09, 30 nov. 2024 (UTC) ::Kara Fenikals, vi povas tute libere prezenti vian opinion ĉi tie. Tamen mi koncize volas reagi al via noto: se iu revenigas forigitan artikolon en sia persona uzanta spaco, tiam tio ne estas kontraŭrajta - jes eblas ankoraŭ plibonigi la tekston kiun ĝis la forigo evidente ne eblis plibonigi al stato akceptebla por plimulto de la partoprenintaj uzantoj. Kio nur ne permeseblas, estas laŭta ofendo ke la komunumo fie kaj bandite cenzuris la tekston. Kaj due, povas esti ke en Vikinovaĵoj ne estas sufiĉe evoluintaj iloj por diskuti pri propagandecaj, ĝenerale malneŭtralaj tekstoj. Sed ĉiukaze Vikipedio kaj Vikinovaĵoj estas sendependaj projektoj. Eblas noti ĉi tie personan opinion, ke oni forte malkonsentas pri ago de uzanto en Vikinovaĵoj, Vikivojaĝo, Vikifontaro, Vikivortaro ktp., sed uzi tiun nekontenton cele al puna forbaro de uzanto el Vikipedio laŭ mi ne eblas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "Fenikals" == {{uzanto2|Fenikals}} [[Uzanto:Fenikals|Uzanto:Fenikals]] regule rompas plurajn regulojn de Vikipedio: # Li [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|postulis maladministrantigon]] de alia uzanto, argumentinte per ties malplaĉaj politikaj vidpunktoj, do pro politikaj kaj personaj motivoj. # Li spamis la [[Uzanto:RG72|Uzanton RG72]] per mesaĝoj politikaj kaj personaj, interalie minacante lin per FSB-reprezalioj se li plu partoprenos en la ĵurnalisma projekto [[Tutmondaj Voĉoj]]. # Li regule enigas falsajn informojn laŭajn al liaj politikaj vidpunktoj, ekzemple: ## en [[Sud-Osetio]] li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Sud-Osetio&diff=next&oldid=8911022 modifis la tekston], aldoninte aserton ke la militon en Sud-Osetio en 2008 komencis Rusio dum esplorado de Eŭropa Unio [http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_09_09_iiffmgc_report.pdf klare konkludis] ke la militon komencis Kartvelio. ## En alia artikolo li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Bombaj_atencoj_kontra%C5%AD_lo%C4%9Dejoj_en_Rusio&diff=prev&oldid=8902785 nomis la ulojn], murdintajn en 2002 kelkdek homoj per eksplodigo de loĝejoj, ne "teroristoj" sed "rezistantoj"; [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_%C4%88e%C4%89enia_milito&diff=prev&oldid=8875116 similaj fuŝoj] # Li regule cenzuras Vikipedion, forigante malplaĉajn informojn, ekzemple: ## el artikolo pri batalo kontraŭ islamistoj li forigis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2002)&diff=prev&oldid=8875092 ateston de militkrimoj] faritaj de muĝahidoj; ## el artikolo pri atako de teroristoj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2000)&diff=prev&oldid=8875097 forigis riproĉon] fare altrangulo, multe helpinta al ĉeĉenaj rifuĝintoj kaj ŝokita de tia atako en sia regiono. ## el artikolo pri ukraina prezidanto li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Volodimir_Zelenskij&diff=prev&oldid=8573844 forigis menciojn] de ties kritiko en eŭropa gazeto ## el alia artikolo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=prev&oldid=8472015 li forigis] komplete sekcion "Rusofobio", malgraŭ referenco al aŭtoritata fonto, kun klarigo "tiu ne ekzistas" # Li lanĉas redaktomilitojn, ekzemple li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=25-a_de_februaro&diff=prev&oldid=8827820 nuligis mian redakton] en artikolo, celintan forigi rubajn misinformojn pri kies forigo konsentas ankaŭ almenaŭ unu administranto, ĝis nun plenumanta tian forsarkadon pro antaŭa amasa vandalado fare de naciisma uzanto; # Li trudis al pluraj artikoloj politike malneŭtralajn kaj ofte rekte falsajn informojn. ## Ekzemple li redaktis multajn biografiajn artikolojn, ŝanĝante nacian apartenon de ilia temuloj al "ukraina". Ekzemple li faris tion en [[Igor Sikorski]] kaj poste nuligis alies redaktojn. Rimarkindas ke la sekvinta [[Diskuto:Igor Sikorski]] montris ke li ne konas eĉ bazajn faktojn pri historio de Ukrainio, kio evidente grave faciligas lian redaktadon. ## en artikolo pri buĉado en Montara Karabaĥo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakro_de_Ho%C4%9Dali&diff=prev&oldid=8472696 li aldonis] ke armena flanko "falŝe raportis" (sic!) Havi tian uzanton estas granda malhonoro por iu ajn Vikipedio kaj duobla malhonoro por Vikipedio en Esperanto, konsiderata lingvo de paco kaj amikeco, ne de naciismo kaj agresemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:45, 30 nov. 2024 (UTC) :Mi nun tiom detale notis la antaŭan diskuton, ke ne sufiĉas mia tempo esplori la akuzojn tie. Tio do venos pli poste. Kompreneble ĉiu ajn povas jam ekhavi opinion - mi nur volas eviti la impreson ke mi fokusigas pri akuzoj kontraŭ unu uzanto kaj plene ignoras akuzojn kontraŭ alia uzanto, kvankam la diskutoj estas tuj najbaraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:51, 30 nov. 2024 (UTC) :: {{kontraŭ}} forbaro de uzanto "Fenikals", ĉar la proponinto de forbaro same ofte verkis forte maneŭtralajn artikolojn ([[Rusoj en Inguŝio]] -> [[Uzanto:RG72/Cenzuro]], [[n:eo:KGB kaj FSB kontraŭ spionoj kaj teroristoj en Siberio|terorismo]], [[eo:n:“Ŝajnas_al_mi_ke_mi_sonĝas...”:_patrino_kaj_filo_fuĝis_el_Ĥersona_provinco_al_Tjumeno|rifuĝintoj bonvenataj]]), kaj eĉ pli grave atakadis aliajn vikianojn. Mi esperas ke uzanto "Fenikals" estonte ne plu uzos vikipedion kiel batalkampo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:58, 2 dec. 2024 (UTC) :::{{kom}} La argumento estas absurda laŭ sia logiko ("ni ignoru unu regulrompon ĉar okazis ankaŭ aliaj"), formo (referenco al Vikinovaĵoj en Vikipedio) kaj enhavo (nomi "malneŭtralaj" artikolon pri etna grupo, intervjuon kun historiisto kaj raportaĵon pri ukrainaj rifuĝintoj estas ekster ĉia racia konsiderado). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:41, 2 dec. 2024 (UTC) {{Kom}} Post 4 monatoj bedaŭrinde nenio estis farita, do la koncernulo revenis kaj daŭrigas siajn fanatikajn atakojn. Ĉi-foje li [https://eo.wikinews.org/wiki/Vikinova%C4%B5oj:Diskutejo#Propono_pri_la_fermo atakis Vikinovaĵojn], postulinte likvidi la tutan projekton kaj cenzuri ĝian enhavon (kompreneble pro "porrusia propagando"). Antaŭ jaroj mi iniciatis elkoviĝon de la projekto, alvokinte plurajn vikipediistojn subteni ĝin voĉdone. Dum jaroj mi kaj aliaj esperantitoj kontribuis al ĝi, verkinte pli ol 1000 artikolojn. Nun ĉio ĉi estas endanĝerigita pro la fanatikulo, apenaŭ balbutanta Esperanton kaj eĉ en Vikipedio dum 5 jaroj farinta nurajn mil redaktojn, plejparte neniodirajn kaj politike motivitajn. Estas tute evidente ke temas pri politika cenzuro kaj ĉi-foje ankaŭ pri persona persekutado. Li jam lanĉis [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Administrantoj/forigo_de_rajtoj/RG72 kalumnian kampanjon] kontraŭ mi (malkaŝe politike motivitan) kaj nun pretas detrui la tutan projekton nur por kontentigi sian fanatikan cenzuremon kaj personan malamon. Antaŭjare li postulis eĉ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:Vila%C4%9Do_%C5%9Ctormovo.webm forigi unu el miaj videoj] el la Komunejo, argumentinte ke ĝi "estas persona kaj ne havas edukan valoron". Feliĉe oni ĝustatempe klarigis al li, ke ambaŭ argumentoj estas nulaj, sed li provas denove, jam aliloke kaj sendube provos plu, ĉar li simple ne kapablas kunlabori kaj krei — nur ataki kaj detrui. Tiaj uzantoj estas forbarendaj tutvikie kiel agresantoj kaj vandaloj. Kial la enciklopedio de ''Lingvo de Paco kaj Amikeco'' (!) plu toleras la fanatikulojn kaj vandalojn? Ĉu neniu administranto kapablas ĉesigi tion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:32, 19 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurdaj mencioj de "Paco kaj Amikeco" kaj plejparte falsaj akuzoj (pri lingvokapabloj kaj plu) de [[Vikipedio:Problemaj_uzantoj#Propono_forbari_uzanton_"RG72"|RG72]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:30, 27 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurda miskompreno de la interna ideo de Esperanto kaj subteno de la falsaj akuzoj de la alia fanatikulo. Rimarkindas ke Fenikals jam kvarfoje atakis min, malkaŝe dirinte ke li faras tion pro siaj personaj politikaj malŝatoj. Dufoje li sukcesis, lanĉinte [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|kalumnian kampanjon]] por eksigi min kiel administranton kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj_en_Inguŝio_11_17|foriginte mian artikolon]] — ambaŭfoje Esperanto-administrantoj timeme cedis al la ksenofobo, krude rompinte la regulojn kiujn ĝuste ili devus defendi. Dufoje li malsukcesis — unue en [[Tutmondaj Voĉoj]] kaj nun en [[Meta-Vikio]] — ambaŭfoje ne-Esperantaj-administrantoj rekte respondis ke mi rompis neniujn regulojn kaj liaj personaj malŝatoj estas lia persona problemo. Post tio nomi Esperanton "Lingvo de Paco kaj Amikeco" estas vere absurde. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:01, 30 mar. 2025 (UTC) {{kom}} Mi ĵus nuligis plian cenzuradon fare de Fenikals. Ĉi-foje li modifis artikolon [[Unua Ĉeĉenia milito]], celante ŝajnigi ke la milito okazis ne inter la registaro de Rusio kaj separistoj, sed inter Rusio kaj Ĉeĉenio kiel du sendependaj ŝtatoj. Ĉu sekvan fojon li skribos ke registaroj de Hispanio kaj Britio luktis ne kontraŭ ETA kaj IRA, sed kontraŭ Eŭskio kaj Nord-Irlando? Kiam tiu ĉi vandalo estos haltigita? Ĉu tiu ĉi enciklopedio havas administrantojn aŭ ĝi definitive transformiĝis je ludejo kie ĉiu ajn fanatikulo povas libere vandali la tekstojn? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 15 apr. 2025 (UTC) {{kom}} Kaj denove tiu ĉi delonge forbarenda fanatikulo lanĉis redaktomiliton, nuliginte miajn redaktojn. Kompreneble temas pri artikoloj rilataj al la rusoj/Rusio kaj ukrainoj/Ukrainio, kio estas la kerno de lia fanatika mensa universo. Kompreneble li denove trudis propagandajn stultaĵojn, ĉerpitajn el gazetaro. Kompreneble denove liajn fiagojn ignoris ĉiuj administrantoj. Kio estas kialo de la tioma toleremo? Ĉu la rusofobio kaj ksenofobio ĝenerale jam iĝis oficiala ideologio de la Esperanto-Vikipdeio? Ĉu la (iam) enciklopedia projekto definitive transformiĝis je Esperanto-versio de triarangaj eŭropaj gazetaĉoj? Ĉu iu ankoraŭ memoras por kio Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon? Malkaŝaj ksenofoboj ĉiam pli agreseme trudas siajn propagandaĵojn kaj la homoj, kiuj devus forbari ilin en la unua tago — la administrantoj — silente ignoras ĉion. Ĉu vi timas aŭ simple samopinias kun ili? La unua kazo estas hontinda, la dua stultega. Elekti inter la malhonoro kaj stulteco pjam estas hontinde, sed ŝajnas ke la alia elekteblo mankas. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2025 (UTC) {{kom}} Denove tiu ĉi fanatikulo trudas al la '''enciklopedio''' propagandaĵojn kaj lanĉas redaktomilitojn. Kian valoron havas tiu ĉi malklerulo, apenaŭ balbutanta Esperanton, ke lia daŭra vandalado estas tolerata en la internacia (!) '''enciklopedio'''? Li estas obsedita ksenofobo kaj malkaŝa adoranto de teroristoj, speciale de islamistoj, do li simple ne povos halti memstare, nur esti haltigita. Ĉu ekzistas administranto kapabla savi la enciklopedion de vandalado? Ĉu ĉiuj estas tro timemaj? Aŭ eble lia fanatika mondrigardo nun estas konsiderata normo en la socioj, al kiuj apartenas la administrantoj? Plorinda degrado. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 2 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La administrantoj denove timeme lasis la vandalon fuŝi, do li revenis kaj denove trudis al la '''enciklopedio''' siajn fanatikajn fantaziojn — ĉi-foje rakontinte en [[Sovetia-Ukrainia Milito]] pri "genocido de la ukraina nacio, genetika subpremado, socia degrado" kaj kompreneble pri siaj amataj ĉeĉenaj islamistoj. Kaj ĉiujn ĉi teruraĵojn li rakontas pri Ukrainio, kies loĝantaro en la sovetia tempo (do dum la ''genocido kaj subpremado'') duobliĝis — malgraŭ amasa migrado de ukrainoj al la aliaj respublikoj de Sovetunio por ricevi pli bonan edukon kaj laboron. Ĝis kiam daŭros tiu ĉi senpuna vandalado fare de '''patrolanto''', do la ulo respondeca pri kvalito de la '''enciklopedio'''?! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:10, 26 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La vandalo revenis kaj denove trudas al la enciklopedio siajn fanatikajn propagandaĵojn. Ĉi-foje li denove markis kiel "diktatoroj" plurajn internacie agnoskitajn ŝtatestrojn kies politiko kaj opinioj malkongruis al lia fantazia mondimago. Se post jaroj da vandalado en la esperanta enciklopedio li almenaŭ iom lernus Esperanton, li scius ke "diktatoro" estas [https://vortaro.net/#diktatoro_kdc "Eksterordinara, provizora estro de ŝtato, kun absoluta povo"], kio certe ne aplikeblas al la regantoj kies regado estis bazita sur naciaj leĝoj (sendepende de tio, ĉu ili plaĉas al iu aŭ ne) kaj ne estis provizora, nek eksterordinara. Jam unu jaro pasis ekde kiam mi atentigis pri la persista vandalado fare de tiu ĉi persono, sed neniu reago de la administrantoj sekvis. Ĉu nia enciklopedio estas rubejo, kie iu ajn propagandisto povas publikigi siajn fantaziaĵojn? Kiom longe daŭros tiu ĉi vandalado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 6 nov. 2025 (UTC) {{kom}} Ĵus mi hazarde trovis kaj nuligis plian vandalaĵon de tiu ĉi unika vandalo: en la artikolo pri la ukraina urbo [[Kostjantinivka]] li forigis informojn ĉerpitajn el [[The New York Times]], ĉar ili malkonvenis al lia fanatika mondobildo. Mi diras ke temas pri la ''unika vandalo'', ĉar ĝis neniu vandalo en tiu ĉi enciklopedio sukcesis esti identigita kiel malkaŝa vandalo kaj propagandisto jam duan jaron sinsekve kaj tamen ne esti forbarita. Evidente la administrantoj interne simpatias al li, same kiel germanaj burĝoj simpatiis al Hitlero, promesinta buĉi nur la judojn, ciganojn kaj subhomojn kiel rusoj, ukrainoj kaj poloj. Poste ili ploris sur ruinoj de siaj urboj kaj plendis ke ili ne estis nazioj, nek subtenis ilin, sed estis nuraj viktimoj de la teruraj cirkonstancoj. Ĉu la historio instruas ion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:08, 21 dec. 2025 (UTC) {{kom}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=8649512&oldid=8538182 La redakto antaŭ 18 monatoj] estas evidente malbona. Oni nepre '''ne agu tiel'''. Kaj kion pensi pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Putin&action=history la diktatoroj]? La plejmultaj diktatoroj ja estis kaj estas "agnoskitaj ŝtatestroj". Kaj kiel pensi aŭ agi pri senĉesaj personaj atakoj, trouzo de fortaj vortoj, kaj reventantaj komparoj kun Adolfo Hitlero? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:20, 28 dec. 2025 (UTC) :La vorto ''diktatoro'' havas striktan difinon en PIV, cititan supre. Neniu el la menciitaj personoj laŭis al ĝi. Same neniuj personaj atakoj miaflanke okazis, nek povus okazi ĉar mi tute ne interesiĝas pri tiu ĉi persono. Malsame ol li, kiu spamis min per mia persona konto iel trovita en Telegramo kun enormaj stultaĵoj kaj personaj trudaĵoj ("ĉu vi definitive transloĝiĝis al Kubo?"). La situacio iĝis tro teda kaj artefarite longdaŭra, kaj vere similas al tiu en Germanio en la 1930-aj kiam la same agresemaj kaj persistaj fanatikuloj ne estis haltigitaj de tiamaj germanaj administrantoj, ĉar interne ili simpatiis al ilia ksenofobio kaj esperis ke la solaj viktimoj estos nur judoj, komunistoj, gejoj, slavoj kaj aliaj [[subhomo]]j. La historio ripetiĝas kaj evidente eĉ germanoj ne lernis ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:43, 28 dec. 2025 (UTC) ==Anglalingvaj perfortparoloj== Uzanto aperis nur por fari ekstremismajn alvokojn en la angla lingvo kontraŭ palestinanoj kaj islamanoj. Ĝis nun faris [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Ctato_Palestino&diff=prev&oldid=9039006 unu solan redakton]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:06, 6 mar. 2025 (UTC) : [[:m:Special:CentralAuth/Zwangsumbenennung-2025-03-18]] nenio nova ekde tiam. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 27 mar. 2025 (UTC) :: Daŭre nenio nova ekde tiam (kvankam ne, ne plu?, ekzistas ĝenerala konto por "Zwangsumbenennung-2025-03-18"), sed en wiki.eo la konto ankoraŭ estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:15, 18 apr. 2025 (UTC) ::: Mi kredas, ke [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Zwangsumbenennung26-12-2020 ĉi tiu estas la sama nazia fuŝulo: "Zwangsumbenennung26-12-2020" ĉe Turka Vikipedio]. Mi trovis tiun nomon sub mistera parametro "offset" en lia paĝo pri uzantrajtoj. https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Listo_de_uzantoj&username=Zwangsumbenennung-2025-03-18&dir=prev&offset=Zwangsumbenennung26-12-2020&limit=1 Tiu parametro aperis, kiam mi iris du paĝojn antaŭen. [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:03, 30 jun. 2025 (UTC) :::: Kaj kvar antaŭajn uzantnomojn mi trovis sammaniere: 𥐣, 😂, 𝘀𝗼𝗹𝗼 𝗲𝗻 𝗹𝗮 𝘄𝗶𝗸𝗶 kaj 𝕍𝕥𝕝𝕞𝕣𝕕. Ĉu vi kredus, ke li estas forbarita de la germana Vikipedio? [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:24, 30 jun. 2025 (UTC) == Anonimaj redaktoj de [[Pär Sundberg]] == Pluraj anonimaj redaktantoj ade aldonas malplenajn listerojn al [[Pär Sundberg]], kun svedlingvaj datoj en la resumo. Tre mistere, sed klare senutile. Mi proponas forbari tiujn adresojn, kaj protekti la artikolon kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:48, 31 mar. 2025 (UTC) : {{forte por}} protekto kontraŭ anonimaj redaktoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:28, 31 mar. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025-03-31 per LiMr. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Hodiaŭ finiĝas la protekto de tiu paĝo. Ni atentu ĉu la strangaj redaktoj rekomenciĝos! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:29, 1 jul. 2025 (UTC) == Forbarenda IP-vandalo == [[Specialaĵo:Kontribuoj/49.175.171.71]] sed ne porcxiam, eble 3 monatoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:29, 4 maj. 2025 (UTC) ==Ne-esperanta enhavo== [[Uzanto:Orthoonto]] aldonis al tri artikoloj tekston en iu skandinava lingvo, kaj al alia senfontan aserton pri la matematikaj kapabloj de novaj AI, kies enciklopedian gravon mi dubas. Ŝajnas al mi tro frue por diri, ĉu la intencoj de la homo estas bonaj, sed mi lasis mesaĝon sur lia/ŝia diskutopaĝo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:34, 11 maj. 2025 (UTC) : Bona atentigo. Dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == Grandparte fuŝaj redaktoj aparte pri la Filipinoj inter 2011 kaj 2021 (kaj pli da fuŝoj pri Esperanto en Vikidatumoj) == Komence de januaro 2018 uzanto kun la longa nomo "[[Specialaĵo:Kontribuoj/uzanto:Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa|Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa]]" (iam ankaŭe la konto nomiĝis "Pare Mo") movis paĝon Davaa Regiono al [[Dabaa Regiono]] kaj notis "preskaŭ" en Esperanto: "V se pronuncia como B en español". La homo ankaŭ ŝatis renomigi multajn aliajn esperantajn vortojn (nur 36 rekte en la loka projekto, sed pli multajn en vikidatumoj, kie ankoraŭ pli malfacilas rimarki la manipulojn), egale ke la uzanto eĉ ne helpe de aŭtomata tradukilo sukcesis enmeti unusolan frazon en Esperanto. Sed evidente eblas konsideri sin elstara Esperanto-vortaristo ankaŭ sen ajna kono de la lingvo. Tamen estas alarma averto el vikidatumoj kaj de la vikimedia sistemo ĝenerala: '''[[dosiero:OOjs UI icon alert image warning.svg|18ra]] <span style="color:red"> This account is globally locked. - La konto estas globale forbarita'''</span>. Do la homo en multaj vikipediaj projektoj mise agadis, grandkvante vandalis, kaj liaj agoj vere ne konsiderindas "aŭtoritataj kontribuoj". Tial mi konsideras ĝenerale malfari la kapricajn "plibonigojn" de la forbarito. Ĉi tie do la argumento estas ke hispane la v prononciĝas kiel esperanta "b", aŭ en [[Kezonurbo]], dubinde plibonigita al Kesonurbo, "ke z hispane prononciĝas kiel s esperante" - tio eĉ ne veras, norme ĝi sonas kiel θ, nur dialekte foje kiel s aŭ iu sibla sono inter ambaŭ. Tiu argumento nur sufiĉus por aldono de prononcindiko inter rektangulaj krampoj, eventuale por prezento de sia nova propono kun verva esperanta argumentado en VP:AA, sed ne por kaŝa alinomado de paĝoj el aliaj homoj aŭ ŝanĝadoj en Vikidatumoj. En plej multaj eŭropaj lingvoj inkluzive de la cirile skribataj tamen estas "v", kaj ke li mem ĝustigis la lingvonomojn "[[cebua lingvo|cebue]]: ''Rehyon sa Dabaw''; [[tagaloga lingvo|tagale]]: ''Rehyon ng Dabaw''" ankaŭ ne konfirmeblas en la cebua kaj tagaloga vikipedioj (la esperantan adverbon "tagale" por la tagaloga la homo samtempe inventis). Kvin spertaj esperantistoj poste redaktis kaj ne rimarkis la bone kaŝitan vandalecon. Mi ni plendas, ankaŭ mi probable ne rimarkintus. Sed mi alvokas pri pli da atento nun, kiam estas averto pri tiu vandalo kiu fuŝas aliel ol nia konata finna forbarito, kies specifajn redaktojn ĉiu facile rekonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:18, 3 jun. 2025 (UTC) :Mi cetere ĵus skanis kaj ekrane pligrandigis la esperantan mapon (#22) pri la Filipinoj el la "Poŝatlaso" de 1971. Bedaŭrinde tie estas malmultaj esperantigoj, plej multaj estas nacilingve, do filipine/tagaloge notitaj. Sed por tiuj urboj, insuloj kaj kaboj, kiuj ricevis esperantan vorton en la "Poŝatlaso" de 1971, estas bone noti la referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == 176.59.164.46 == Ruslingva anonimulo, aldoninta sensencajn frazojn al [[Biblio-Globus]]. Blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:09, 26 jun. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|176.59.164.46}} 1 redakto je 22 jun. 2025 :::Kvankam estis nur unu redakto, mi forbaris la konton je 21:46, 9 sep. 2025 por daŭro de 6 monatojm por ke ene eblaj novaj mispaŝoj oni tuj vidi la eksan forbaron en la konto mem... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == 78.154.163.85 == Anonimulo, ekde majo 2025 inundinta la projekton per fuŝaj maŝintradukaĵoj de la anglalingvaj fontoj, plenaj je konspirteorioj, fantazioj kaj politika propagando. Regula forsarkado de tiuj rubaĵoj estas tre teda kaj temporaba afero. Ni protektu la '''enciklopedion''' kontraŭ fanatikuloj, ksenofoboj kaj vandaloj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:08, 17 jul. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|78.154.163.85}} sume 50 redaktoj je 13-14 jul. 2025, '''ekzemple''' ::* paĝo [[historio de Rusio]] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Historio_de_Rusio&diff=prev&oldid=9145053 vandalita, ŝajne en la baŝkira, ĉiukaze ne universale komprebla lingvo, en fuŝaj referencoj] ::*>> krome je 07:21, 14 jul. 2025 la homo la saman paĝon ampleksigis per amasa esperantlingva akuza listigo de rusaj ŝtataj militkrimoj en Ukrainio inter 2014 kaj 2024, per detalega listigo kiu estis la kvaroblo de la tuta alineo pri la 19-a jarcento. Necesus individue kontroli la asertojn kaj ekipi eventuale pridubeblajn akuzojn per eksteraj referencoj, sed ĉiukaze la eksterproporcia kvanto de teksto montras ke iu ĉi tie misuzis ĝeneralan paĝon por sia demagogio. Por tiu temo la paĝo [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] estus pli taŭga loko, tie praktike estas nur informoj pri mortigoj kaj detruoj de 2022, kvankam la milito en 2023 ĝis 2025 senŝanĝe pluardis. Sed la resuma paĝo [[historio de Rusio]] taŭags nur por ekstreme koncizigita resumo de eble 300 literoj, kaj por aldono de pli detala teksto. Sed tio ankaŭ eksplodigos la paĝon "[[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]]", oni ankaŭ povas fari novajn paĝojn "Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio en 2023" ..."en 2024", ..."en 2025". ::*>>Aliaj novkreoj kiel [[la Donanto (filmo)]] (nun ricevis avertan ŝablonon {{ŝ|polurinda}})kaj [[Verda Elefanto (film)]] estas simple nur bizaraj, strangaj ĝis strangegaj esperantaj tekstoj, pri kiuj ankoraŭ ne klaras ĉu haveblos iu volontulo kiu pretus investi horojn por savi la tekstojn. Sume mi nun supraĵe legis pli-malpli la duan duonon de la kontribuoj, inter tiuj pli-malpli 25 redaktoj estis 1 vandalaĵo kaj 1 kazo de politika propagando metita en maltaŭgan artikolon, kaj la resto estis bizaraj ĝis kompreneblaj esperantlingvaj kontribuoj. Sed ŝajnas ke la redaktado jam finiĝis je la 14-a de julio, kaj ŝajne ĝis nun ne estas alinoma anonima konto kiu daŭrigus la parte tute maltaŭgan parte dubinde utilan kontribuadon. Mi tial proponas "nur" forbaron de unu monato, kiu probable ne ĝenos la homon, ĉar tiu ĉiukaze ŝajne perdis la intereson pri la bizara redaktado, Sed se foje ekestos ankoraŭ redakto sub tiu IP-adreso, tuj eblas vidi ke ĝi jam foje estis forbarita, kaj povas rapide retrovi la malnovan kazon. ĈIUKAZE necesos ankaŭ havi la konton sub observado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 9 sep. 2025 (UTC) == ~2025-50449-5 == La sola kontribuo ĝis nun estas vandalado de Vikipedio:Artikolo de la Monato per duone kompreneblaj pornaĵoj en la hispana. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 2 sep. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|~2025-50449-5}} 1 redakto je 2 sep. 2025 :::{{re|Arbarulo|RG72}} Nur nun mi vidis viajn lastajn tri notojn. Ĉiuj scias ke ni por niaj preskaŭ 400 000 artikolaj paĝoj kaj aldonaj multaj diskutpaĝoj havas nur 10 administrantojn, el kiuj neniel ĉiuj konstante aktivas, kaj ankaŭ mi ne sidas antaŭ la komputilo, nur gapante tiun aŭ iun alian teknikan paĝon ĉu tie aperas novaj notoj. Tiel eĉ se mi mem supre aldonas noton mi ne nepre rigardas ankaŭ tute malsupre. Mi petas, aŭ kontrolu tagon post kiam vi metis noton ĉu ĝi jam traktiĝas kaj se ne, rekte alskribu min (aŭ alian tiam aktivan administranton) ke tiu forpurigas la problemon, aŭ se vi eble post tago eble ne havas tempon por vikipedio, atentigi min tuj - en mia persona diskutpaĝo, aŭ pli simple per ŝablono {{ŝ|re}}, kiel mi ĵus atentigas vin du. Superfluaj atendadoj povas havi katastrofajn sekvojn, ĉar ene de semajno vigla vandalo povas fuŝi centojn da paĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 9 sep. 2025 (UTC) Mi komprenas ke ĉiuj malmultaj administrantoj estas okupitaj kaj foje ĝojas ke mi ne plu sentas devon ĉiutage kontroli farendaĵojn en Vikipedio kiel administranto. Foje eĉ fanatikuloj kaj iliaj kontraŭregulaj fiagoj tamen faras bonajn aferojn — malbonajn por la enciklopedio, sed bonajn por enciklopedianoj)) Do mi klopodos atentigi vin kiel vi petis. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:17, 10 sep. 2025 (UTC) Mi provos memori kaj sekvi tiun konsilon. Mi ne sciis, ĉu vi sentas atentigon kiel ĝenan interrompon de viaj aliaj laboroj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:01, 10 sep. 2025 (UTC) ==~2025-35316-70 == {{re|ThomasPusch}} Anonima uzanto ~2025-35316-70 vandale kreis [[Vikipedio:Eo.wiki]]. La sola teksto estas en misliterumita hispana lingvo, "Tuj fariĝonta surprizo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:11, 21 nov. 2025 (UTC) :{{re|Arbarulo}} {{farita}} Dankon pro la atentigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 21 nov. 2025 (UTC) ==Claudio Pistilli== Mi bedaŭregas konstati problemon pri granda kontribuanto, sed [[Uzanto:Claudio Pistilli]] alŝutis amasegon da bildoj kun falsaj deklaroj pri kopirajto, tre verŝajne ankaŭ enhave misajn bildojn pri kemio. Mi klarigis pli detale ĉe [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj]]. Se iu ĉi tie spertas pri kemio, via helpo bezoniĝas por taksi la kemiajn bildojn. Ĝis kiom mi komprenas, la tekstaj kontribuoj de Claudio ŝajnas akceptindaj - nur la redaktoj koncerne bildojn estas problemaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:28, 30 jan. 2026 (UTC) :Mi diris ke la tekstaj kontribuoj de Claudio estas akceptindaj. Ve, tro frue. Li skribas tute senreferencajn artikolojn pri gotaj reĝoj, ankaŭ kun mezgrandaj viki-stilaj problemoj (artikoltemoj en grandigitaj literoj krom la kutima dikigo, nudaj eksteraj ligiloj sen referenca formato). Krome provas deturni kritikojn per troĝentilaj respondoj, sed neniel ŝanĝas sian probleman agadon: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AClaudio_Pistilli&diff=9331574&oldid=9330647]. En vikipedio honestaj malsamopiniecoj povas esti utilaj, mensogoj ne povas. ==~2026-15525-24== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-15525-24}} vandalis artikolan diskutpaĝon aldonante sensencaĵon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:36, 12 mar. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Dankon pro la rimarko kaj rimarkigo. La homo, kiu redaktis el Usono, "nur" vandalis unu paĝon, [[Diskuto:Helico (apartigilo)]], tial mi ne scias ĉu li aŭ ŝi havas sisteman intencon fuŝigi, sed klare temis pri fuŝo. Sekve mi "nur" forbaris ĝin por daŭro de unu monato. Se li revenos, kaj dua, tria redakto estos same sensencaj kiel la unua, ni povas ankaŭ konsideri pli longan forbaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:49, 12 mar. 2026 (UTC) ==~2026-16308-13== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-16308-13}} vandalis kaj/aŭ fuŝreklamis en [[IOS]], [[IFono]], [[Apple]], [[Apple I]], [[Apple II]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:48, 15 mar. 2026 (UTC) :Spamo de anonimulo. Eble estus pli efektive enmeti la du Jutubo-kanalojn al [[MediaWiki:Spam-blacklist|tiu paĝo]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:15, 15 mar. 2026 (UTC) :{{farite}}: forbarite ankaŭ ĉi tie "nur" dum unu monato, ĉar dubindas ĉu la homo estos tiom obstina reveni post pli ol unu monato, kaj se jes ŝi aŭ li povus ankaŭ reveni per alia IP_adreso. Ĉiukaze la dubinda vandala jutub-kanalo estis https://youtube.com/@thaihoangofficial-q1s. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:35, 15 mar. 2026 (UTC) ==[[Gazaa genocido]]== Saluton. Vikipediisto kun nomo en arabaj literoj metis tiun artikolon. Ĝis tiam normale, sed poste startigis redaktobatalon miskomprenante la plibonigajn modifojn kiujn faris aliaj vikipediistoj. Mi blokis ĝin dum tri tagoj, kaj li plendas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:55, 28 mar. 2026 (UTC) :Post du semajnoj li ne revenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:07, 13 apr. 2026 (UTC) ::Temis pri la konto {{uzanto2|جودت}} - nur por rekontrolo ke li vere ne revenis... Li en la esperanta branĉo nur umis de la 26-a ĝis 29-a de marto, sed en aliaj branĉoj daŭrigis misfarojn tiel ke en julio la konto estis tutmonde blokita sen tempo de eksvalidiĝo. Kialo: Misuzo en transvikioj kaj fuŝa uzo de nekontrolita transvikia maŝintradukado (''This user is globally blocked with no expiration time. Reason: Cross-wiki abuse, unsupervised crosswiki machine translation abuse''). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:58, 5 okt. 2026 (UTC) ==Uzanto:Zeaplpm== {{re|ThomasPusch}} Jen nova vandalo metis kontraŭjudajn insultojn ĉe [[Elektroniko]] kaj [[Diskuto:L. L. Zamenhof]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:40, 19 maj. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Efektive. Bone ke mi ĵus realvenis al la komputilo kaj tuj povis vidi vian noton. La konto jam estas forbarita porĉiame, kaj la ofendojn mi en sekva paŝo ankaŭ malvidigos: Faŝismaj ofendoj entute ne havu scenejon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:57, 19 maj. 2026 (UTC) ==Pli pri Claudio Pistilli== Krome li mensogas pri siaj tradukfontoj: *[[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]] *[[Diskuto:Mamerko de Katanio]] *[[Diskuto:Sozistrato de Sirakuzo]] Foje ili eĉ estas tradukoj de ''[[Grokipedia]]''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:21, 25 maj. 2026 (UTC) :Kaj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Histieo_de_Mileto&diff=prev&oldid=9383979 forigas avertoŝablonojn] ne solvinte la problemon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:50, 26 maj. 2026 (UTC) ::Plu pri tiu temo en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:20, 5 okt. 2026 (UTC) :::Por kontrolo ke nun ĉio enordas pri :::* [[Apolokrato de Sirakuzo]] {{farite}} 20:47, 1 okt. 2026 (UTC) :::* [[Histieo de Mileto]] {{farite}} enhave solvite jam 12 sep 2026, referencoj ankoraŭ planmtitaj tekste je 18 okt. 2026 :::* [[Mamerko de Katanio]], :::* [[Sozistrato de Sirakuzo]] ==[[Uzanto:Its time to hurt all jews badly|Perfortparola uzanto]]== {{re|ThomasPusch}} Uzantnomo minacas judojn en la angla, redaktoj ofendas aliajn grupojn en la angla (malfaritaj sed ankoraŭ ne kaŝitaj).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:20, 11 sep. 2026 (UTC) :Dankon pro la atentigo pri {{uzanto2|Its time to hurt all jews badly}}. Mi okupiĝos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:03, 12 sep. 2026 (UTC) :Mi fine eĉ malvidigis la forigojn, ĉar en ili ripetiĝis la anglalingva ofendaĉa salutnomo. Nun ĉio estas pura denove. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:42, 12 sep. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Were'spablo?]]== Ŝerce vandalis ĉe [[Elon Musk]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:24, 8 okt. 2026 (UTC) :Por kontrolo: {{Uzanto2|Were'spablo?}} :Estis nur tiu unu stulta redakteto. Se ne aperos pliaj mispaŝoj, laŭ mi ne necesas forbari la tutan konton. Sed oni kontrolu la konton foje. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:50, 18 okt. 2026 (UTC) j2zuwh6sp3dut0in19mjscahyehya7g 9495118 9495117 2026-10-18T09:53:45Z ThomasPusch 1869 /* Pli pri Claudio Pistilli */ 9495118 wikitext text/x-wiki {{Mallongigo|VP:PU|VP:PROBLEMAJ}} {{/Enkonduko}} == Jen kelkaj ĝenemaj uzantoj kaj IPuloj == Saluton. Jam ekde sufiĉe da tempo ĝenas nian vikipedion sufiĉe altruda, pli malpli malserioza, supozeble psike malstabila IPulo, kiu verŝajne foje redaktis sub unu el la jenaj "nomoj" aŭ almenaŭ ie alsalutis sub tia nomo * {{uzanto2|Nenoniel}} * {{uzanto2|Uusikonto}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} Bedaŭrinde temas pri kelkaj IP-blokoj, kiuj komenciĝas jene: "46.132.", "86.114.", "86.115.", "93.106.", "109.240.", "176.72.". Ĉu eble iu havas proponon, kiel ni povus forpeli la ulon? - Antaŭ kelkaj tagoj mi eĉ kreis misuzan filtrilon, kiu eĉ jam malhelpis du redaktojn pri "kalvulo"j. Foje jam estis diversaj diskutoj en [[VP:DA]]. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:02, 8 apr. 2022 (UTC) :La IPulo {{uzanto2|109.240.9.91}} eĉ estis kaptita de la misuza filtrilo 5 kontraŭ "kalvulo", kiu fakte malhelpis al la uzanto aldoni frazon pri kalvulo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:43, 8 apr. 2022 (UTC) ::Intertempe plia gantopupo {{uzanto2|Liukas piha}} kreis artikolojn, kies forigon mi jam proponis sur [[VP:FA]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:48, 9 apr. 2022 (UTC) :::La menciita "novulo" eĉ provis aldoni ion pri "kalvulo", kiel mi ĵus povis vidi en protokolo de la misuza filtrilo 5, kaj tiel pruvis fakte, ke li estas gantopupo. Mi tial proponas forbaron. Ĉu bone? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:25, 11 apr. 2022 (UTC) ::::La menciita gantopupa uzanto {{uzanto2|Liukas piha}} intertempe eĉ estis forbarita tutvikie. Ĉu mi tuj traktu la iel rilatan [[VP:FA#Markus Rautio, Tommi Kinnunen, Veikko Törmänen, Eeva Joenpelto|proponon je forigo]]? Sed kion ni faru pri la ŝanĝiĝemaj IPuloj, kies skemon mi menciis jam la 8-an de aprilo 2022? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:46, 13 apr. 2022 (UTC) Jen denove redaktoj de IPuloj el Finnlando, supozeble elsalutinta gantopupo. Temas pri * {{uzanto2|109.240.111.98}} kies redaktoj plejparte estis malfaritaj kaj kreo estis amase forigitaj. Krome mi forbaris lin por tri tagoj. * {{uzanto2| 86.115.75.210}} same. Ĉu iu eble havas proponon kiel ni povus finfine forpeli lin por pli longa tempo? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:24, 28 apr. 2022 (UTC) Kial malbonigas Vikipedion, ke estas en Vikipedio rakontita pri kalveco? [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.251.162|86.114.251.162]] 01:38, 10 jun. 2022 (UTC) :Hodiaŭ nova gantopupo aperis, nome {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}. Pro la signifo "La sola celo de la reguloj de Vikipedio estas malobservi ilin" mi proponas porĉiaman forbaron inklude de la ceteraj gantopupoj kaj la rilataj IParoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:13, 27 jun. 2022 (UTC) ::Ĵus aperis nova gantopupo, nome {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}}. Laŭ la gugla tradukilo la uzantonomo signifas "Estas mojose fari petolojn". Ĉar tio sekvas la kutiman skemon, mi proponas la kutiman traktadon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:33, 18 aŭg. 2022 (UTC) :::Ŝajnas al mi, ke la ulo emas daŭrigi sian petoladon kreinte la uzanton {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. La uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "Uzanto naskita en 1989, kiu malatentas la regulojn de Vikipedio". Do, ni devus trakti tion kiel antaŭe menciita. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:20, 20 aŭg. 2022 (UTC) ::::Mi opinias, ke ne valoras ĉi tie demandi, kion fari. Se aperas evidentaj agoj de la forbarito Nenoniel (ĉu pri kalvuloj, ĉu pri alio) vi kiel administranto malfaru la agojn kaj tuj forbaru la uzanton aŭ ties ip-numeron (vastagame) aŭ faru ke neregistritoj aŭ freŝaj novuloj ne povu redakti la koncernan artikolon- La forbaroj validu por longa tempo. Laŭ mi jam sufiĉas iometo da suspekto por fari tion. Tiel oni sukcesis en la Finna Vikipedio iom post iom bridi lin. Kiam ĉi-jare estis vaste blokitaj liaj ip-numeraroj en la Esperanta Vikipedio, li silentis kelkan tempon kaj provis ekaktivi en la Sveda, Germana kaj Angla Vikipedioj (en ĉiu li trafis, sekzemple, ties artikolon pri Juice Leskinen). kiuj sufiĉe severe traktis liajn provojn. Kiel ĉiuj ruzaj vandaloj, li ofte faras sensignifajn aŭ (kvazaŭ)utilajn ŝanĝojn aŭ eĉ kreas ne malbonajn artikol(ĝerm)ojn. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:36, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris la tri gantopupojn {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}, {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} kaj {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:44, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris gantopupon {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:27, 10 okt. 2022 (UTC) : Ĉiuj estas forbaritaj {{farita}} == Tutvike forbarita uzanto, gantopupo de "Nenoniel" == Saluton. Mi ĵus rimarkis, ke oni eĉ tutvikie forbaris {{uzanto2|Liukas piha}}. Mi proponas, ke ni forigu ĉiujn de li kreitajn artikolojn kaj kategoriojn. Ĉu bone? - Se dum la sekvontaj tagoj neniu kontraŭas mian proponon, mi plenumos ĝin. Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:35, 12 apr. 2022 (UTC) :{{farite}} Ĉar neniu ion ajn komentis nek kontraŭis mian proponon, mi ĵus plenumis ĝin, precipe ĉar ja ekzistas propono je forigo en [[VP:FA]]. Sed kiel ni evitu reaperon de la ulo? - Ĉu iu havas ideon? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:07, 16 apr. 2022 (UTC) Jen nova gantopupo de "Nenoniel", nome {{uzanto2|Jaakkoil}} ĵus kaptita de la misuza filtrilo 5. Do, li denove provis demandi alian uzanton pri kalvulo. Sed bonŝance la filtrilo malhelpis al li konservi la mesaĝon. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:36, 29 maj. 2022 (UTC) :Simple forbari lin estas la solvo. Ke li redaktis la artikolon pri [[Juice Leskinen]] realdonante ties kalvulecon, estas por mi sufiĉa pruvo pri la identeco de Nenoniel kaj Jaakkoil. Nenoniel estis forbarita ĝis la ĉi-jara Oktobro. Same forbarendas [[Uzanto:Wikipedian säännöt_on_tehty_rikottaviksi]] kaj eble aliaj. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 14:07, 2 jun. 2022 (UTC) ::Saluton, {{re|Surfo}}. Nia loka, do [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo/block&page=Uzanto:Nenoniel ĉivikipedia protokolo] montras nur, ke Neniel estas forbarita ĝis oktobro 2022. Sed mi ĵus vidis iel, ke li estas eĉ tutvikie forbarita. Ĉu mi eble esploru la daŭron de la tutvikia forbaro? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:20, 10 jun. 2022 (UTC) ::(+) Mi ĵus vidis en la SUL-listo de {{uzanto2|Jaakkoil}}, ke li estas jam forbarita por ĉiam en la finna Vikipedio. Pro la ovumado pri kalvuloj kaj aliaj malseriozaj aferoj mi proponas fari same. Ĉu bone? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:59, 10 jun. 2022 (UTC) :::Mi ĵus forbaris {{uzanto2|Jaakkoil}} por ses monatoj, ĉar li denove provis altrudi sian neenciklopediecan rubon pri kalveco kaj kalvuloj. En kazo de nova gantopupo kaj sama aktiveco mi proponas forbari la uzantojn por ĉiam, kiel jam faris aliaj vikipedioj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:11, 27 jun. 2022 (UTC) ::::Estas globale forbarita {{farita}} === "LTA pakkoruotsi" + kalvuloj === * {{uzanto2|Surfo on kalju}} loke forbarita * {{uzanto2|Jyväskyläana kalvigxanta esperantisto}} loke forbarita * {{uzanto2|Weirdy89}} loke forbarita * {{uzanto2|Nenoniel}} globale forbarita * {{uzanto2|Liukas piha}} globale forbarita * {{uzanto2|Jaakkolei}} globale forbarita * {{uzanto2|Kummallinen tyyppi}} globale forbarita * {{uzanto2|Uusikonto}} loke forbarita * {{uzanto2|Kalvulo}} loke forbarita * {{uzanto2|J. Leinonen}} loke forbarita * {{uzanto2|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} loke forbarita * {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} loke forbarita * {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}} loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por ĉiam, * [[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.103.191]] loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por unu jaro, forbaro en jaulio 2023 plilongigita je 3 jaroj per ThomasPusch, * {{uzanto2|Jaakkoil}} loke forbarita en junio 2022 por duonjaro, en januaro 2023 por ĉiam, nun globale forbarita * {{uzanto2|Outo suomalaisukko}} globale forbarita * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä erektoituu}} loke forbarita kaj globale forbarita (je nekutima maniero) * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä kovettuu}} globale forbarita (je nekutima maniero) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.3.123]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 6-an de decembro * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16]]) multaj redaktoj ekde 2022-12-24, sed mi nur trovis subjektivajn redaktojn, nenion kio estus vandalaĵo. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.199.126]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.0.0/16]]) 2023-01-14 Moldur forigis la anonimajn redaktojn en [[Svedlingvaj finnlandanoj]], kiujn li juĝas neadekvataj: ip-adreso forbarita je 2023-01-23 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.203.157]] eowikt svwikt. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.235.148]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.243.252]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.245.114]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.247.245]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.75.182]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de januaro 2023 ** ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.0.0/16]]) loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro plus restarigo de antaŭe forigita persona paĝo la 14-an de januaro (jam estis forbarita unu monaton en en aprilo-majo 2022) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.107.127]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.131.204]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 2-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.135.235]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.167.234]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 28-an de oktobro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.19.205]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 3-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.35.187]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 29-an de oktobro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.69.158]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.160.244]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.162.212]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.230]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72]] loke forbarita: 2023 01 21: Ĉi tie en multaj paĝoj vandalis en 2010, estis unutage forbarita, sed en aliaj anonimaj kontoj plue miskondutis, tial la forbaro estu daŭra. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.224.216]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/217.140.204.247]] eowikt * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F]] loke forbarita * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:688:AD22:119D:7BBD:A026:838A]] loke forbarita. Estis kelkaj redaktoj, almenaŭ la 2-an de decembro 2022 la anonimulo vandale stultumis en la paĝo [[Risto Ahti]]. Aldone al ĉiuj aliaj mispaŝoj en aliaj kontoj tio sufiĉas por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :: Pruvoj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Taylor_49&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Deviga_instruo_de_sveda_lingvo_en_Finnlando&action=history] :: [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:47, 3 dec. 2022 (UTC) ::: Ĉasado daŭras ĉe aliaj vikioj [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&action=history eowikt] kaj [https://sv.wiktionary.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:Taylor_49&action=history svwikt]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 5 jan. 2023 (UTC) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.61.224]] unuafoje je 2023-02-04, kvar aldonoj tiutage malfaritaj, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023.< [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:24, 4 feb. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Haistakaa!}} redaktoj lastfoje en 2014, nenio riproĉinda, tamen restis sub kontrolo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 4 feb. 2023, [[:en:wikt:haistaa|problemhava uzantonomo]], forbarita el du vikioj, forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * La sama persono nun revenis kun nova uzantnomo [[Specialaĵo:Kontribuoj/Morsgrisar är vi allihopa]] (linio el sveda infankanto kiu signifas proksimume "ni ĉiuj estas panjoporketoj / dorlotitaj infanoj") kaj provas restarigi forprenitaĵojn. Ankoraŭ nenio evidente kontraŭregula - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] 5 feb. 2023, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] * {{uzanto2|Morsgrisar är vi allihopa}} * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Räven raskar över isen}} 25 redaktoj ĉe vikivortaro, apenaŭ io riproĉinda [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=pakko&diff=prev&oldid=1170723 pakko] * {{uzanto2|Tuskan parahdus}} preskaŭ 1'000 redaktoj, specialaj vulgaraĵoj, forbarita el finna vikipedio kaj vikivortaro, globale forbarita + loke forbarita ekde la 2-a de majo 2023 * {{uzanto2|Ongelmallinen käyttäjä}} specialaj vulgaraĵoj, globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uimalampi}} globale forbarita * {{uzanto2|Kyrpää äkkiä ja perseeseen}} vulgara uzantonomo, sed ĝis nun nur unu redakto senkulpa, kvankam ne speciale utila, de la 13-a de majo 2023, globale forbarita * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uusi nimimerkki}} rasismaj vulgaraĵoj + provokaĵoj sur la uzantopaĝo 2023-6-3, forbarita de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 2023-6-4, nun ankaŭ globale forbarita * {{uzanto2|Taas uusi käyttäjä}} "denove nova uzanto" forbarita loke en la finna 2023-6-6 kaj sveda branĉoj 2023-6-7, globale 2023-6-11 * {{uzanto2|Strangulo89}} kreita 2023-06-25, forbarita el sveda vikipedio kaj sekve globale forbarita 2023-06-26 * {{uzanto2|Jaakko Iisakki Leinonen}} komencis per teksto "[[bazlernejo en Finnlando]]" kaj perdo de Karelio, forbarita en 3 vikioj - kreita je 2023-07-09, en 2023-07-13 aldonis idiotan vulgaran subtitolon ''Neekerin jättikyrpä erektoituu'' (La giganta koko/kaco de la Nigrulo ricevas erektiĝon) al sia prezentopaĝo (poste senspure forigita). Admono ke se la vulgaraĵo ne tuj malaperiĝas, plej laste post 12 horoj sekvos forbaro: malaperigita. Je 2023-07-15 sekvis loka forbaro, formale pro [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Yrj%C3%B6&diff=prev&oldid=8214834 la jena vandalado], sed estas multaj pliaj kazoj troveblaj inter la kontribuoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:23, 15 jul. 2023 (UTC) loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Työnnä kulli perseeseen HETI}} vulgara uzantonomo, [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Ty%C3%B6nn%C3%A4_kulli_perseeseen_HETI&oldid=8193441 ligo], loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Sekametsänkävijä}} kreita 2023-07-15, unua ago 19:43 h en eo.wiki kaj globale forbarita post malpli ol 24 horoj, je 2023-07-16 14:01 h. * {{uzanto2|93.106.14.86}} aktiva ekde 2023-07-16, nua ago en eo.wiki je 15:44 h. [ [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.14.0/24|kontribuoj2]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.0.0/16|kontribuoj3]] ] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Necesejo&diff=prev&oldid=8217406 jen]: 18.57 h Admono al li: enciklopedio ne estas por sengustaj ŝercoj. 01:13 h 2-a admono: Ankaŭ [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8217401 tiu redakto] estis plena sensencaĵo. Duonhoron poste Tria admono: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8217373 ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al finna maljunulo, kiu tekste montratas kun foto, do ĉiu povas vidi kiel aspektas la nazo, la barbo, la haroj ktp.] La mencio de kalveco, jam multegajn fojojn aldonata, kontraŭ protestoj de aliaj uzantoj, kiuj plene ignoriĝis kaj parte estis la kaŭzo de forbaro de uzantokontoj por ĉiam, jam estis multfoje. Tiom obsede ĉiam reveni al sama infaneca stultumado signas psikan nekapablon kunlabori kun aliaj. Ankoraŭ unu admono kaj li estos barita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16 jul. 2023 -- Lasta admono estas, simple hazarde nur nun trovita, sed la sinsekvo de trovoj tute ne rilatas: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8217370 ankaŭ tie ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al alia finna maljunulo] - Ne eblos diri ke li ne sciis pri tio ke ne eblas kaŝ-enigi tian frazon en tekstojn kiu evidente amuzas la kulpulon kaj nervas ĉiujn aliajn uzantojn. Do forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:04, 17 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|217.140.207.97}} forbarita en oktobro 2022 por daŭro de 1 jaro per Tlustulimu, plilongigita al daŭro de ankoraŭ 3 jaroj, por ke ĉiuj IP-kontoj havu saman forbarodaŭron, je 17 jul. 2023 per ThomasPusch ==== <font color=green>Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, en bloko por tri jaroj:</font> ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.13.133]], 6 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.21.225]], 13 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.33.61]], 2 jun. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.34.83]], 23 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.36.127]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.82]], 19 nov. 2021 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.94]], 18 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.71]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.96]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.100.79]], 24 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.94]], 8 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.229.250]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.234]], 12 maj. 2023 ==== Restis sub kontrolo same kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, kontrolite neniu malbonaĵo tie, sed sendube sama gantopupo ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.51.157]], 4 maj. 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.6.80]], 30 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.145.68]], 26 nov. 2021 :: {{farite}} ĉiuj forbaritaj loke, multaj ankaŭ globale 2023-07-17 * {{uzanto2|176.72.33.32}} 2023-07-18 -- 5 redaktoj, malfarataj pro redaktaj konsideroj, nenio malbona, sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.32.65}} 2023-07-18 angla vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|217.140.207.97}} 2023-07-18 angla vikipedio -- 3-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|93.106.5.93}} 2023-07-19 angla vikipedio -- 1-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 sveda vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.36.56}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.229.106}} 2023-07-19 esperanta vikipedio - tiutage ŝajne nur pozitivaj redaktoj, poste nenio, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.231.103}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8235795 vulgaraĵo] 2023-07-30 unua kaj lasta admono - samtage provita ankaŭ de alia anonima konto] tial trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj 2023-07-31 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|213.28.231.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gubben_Noak&diff=prev&oldid=8235714 vulgaraĵo pylly = pugo] 2023-07-27, malfarita samtage -- [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8235507&oldid=8232068 vulgaraĵo] 2023-07-26, malfarita samtage 2023-07-30 unua kaj lasta admono, kunblokita en 07-31 pro la evidente de sama homo faritaj misredaktoj de 213.28.231.103 kaj 176.72.32.76 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.32.76}} ankaŭ tie vulgaraĵo pri la drinkkanto [[Gubben Noak]], mem malfarita post minuto je 2023 07 30, sed tamen, kaj tuj dua [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8243056 vulgaraĵo pri apartigilo de la persona nomo "Pentti"], ĵus provita ankaŭ de alia anonima konto, tial admono pri la unua miso ne ĝustatempis: blokita trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Jyväskylän mies}} kreita komence de 1 aŭg. 2023‎ (UTC) :Necesis tuj aldoni pri unu de plej unuaj redaktoj, en [[Laukaa]]: Estas iom infanece ĉe iu homo kiu ne estas gejo aparte aldoni inter krampoj "(ne gejo)". Se oni farus tion ĉe ĉiuj menciitaj homoj, kaj ĉe ĉiuj mencius ĉion kio ili '''ne''' estas, la enciklopedio tute rubiĝus, kaj ankaŭ la unufoja aldono sensenca jam estas malgranda rubo. Mi tial tuj devas admoni vin neniam fari ion tian sensencaĵon kiu kompreneble forturnas la atenton de homo kaj libro pri lagoj al la temo pri "gejeco", ĉar ankaŭ legante "ne gejo" la atenton kaptas la vorto "gejo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:33, 1 aŭg. 2023 (UTC), per voĉdono: sendube sama gantopupo, ĉiama forbaro :: La ulo obsedas pri interalie [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] kiel evidentiĝas el multaj vulgaraj kaj insultaj redaktoj [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=8243056&oldid=8243055 ekzemplo]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:45, 1 aŭg. 2023 (UTC) :::Forbarita porĉiam [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 2 aug. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Humoristi89}} e-lingva konto ne registrita, ne eblas vidi kontribuojn aŭ forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) * [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:46.132.19.219&action=history du IP-adresoj samtempe] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Rumpa&action=history vulgaraĵoj en la sveda vikipedio, pruvo ke Humoristi89 = Nenoniel] *: Temas pri {{uzanto2|46.132.19.219}} kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} *:Menciiĝis ankoraŭ tekstoj [[Jakob Stenius senior]] kaj [[Jakob Stenius junior]], forigitaj de kani, ambaŭ de 46.132.19.219 kaj enhave konfuzaj. {{uzanto2|46.132.19.219}} laŭ mi estas Nenoniel, forbarita por jaro, kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} esperantlingve ĝis nun tute nenion faris, tio ne sufiĉus por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) ==== Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") ==== * {{uzanto2|176.72.32.58}} kreita je 2023-03-23, 12:30 UTC, forigita 13:50 UTC:trijara forbaro --TP * {{uzanto2|176.72.73.26}} kreita je 2023-08-05 16:09, trovita de mi kaj tuj forigita nur la 2023-08-06 16:54, post pli ol 24 horoj, ĉar principe mi jam estas en vikipaŭzo de somera ferio kaj nur hazarde sukcesis ankoraŭfoje ensaluti. Dum tiu tago la konata kolego jam sukcesis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fritz_Haber&diff=prev&oldid=8254621 vandali]. Do forbarita, ĉar temas pri anonima IP-adreso, kiu teorie iam estonte ankaŭ uzeblos de alia uzanto, nur dum tri jaroj. Multajn ekverkaĵojn mi komplete forigis, ili listiĝas nur en la protokolo de forigitaj tekstoj. {{re|LiMr|Tlustulimu|RG72|Kani|Moldur}} Dum mi estas for, mi petas vin aparte atente sekvi la dedukton de eblaj problemaj uzantoj - ĉar, ju pli rapide oni trovas ilin, des malpli da rubo estas por forigi poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 6 aŭg. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Työnnä jorma perseeseen HETI}} kreita je 2023-08-06, faris nur unu redakteton, 10 minutojn post kiam la ĵus forbarita anonimulo 176.72.73.26 kreis ĝin, sed la finnlingva uzantonomo mem ("Ŝovu Jormon en la pugon TUJ") estas vulgara kaj sensence provoka. Tiuj du observoj sufiĉas al mi havi sufiĉan suspekton ke temas pri la sama finna provokanto kiu ankaŭ kreis la anoniman konton 176.72.73.26. Do forbarita, kaj ĉar kun salutonomo, por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 6 aŭg. 2023 (UTC) globale forbarita * {{uzanto2|176.72.32.111}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8258030&oldid=6481603 pruvo per kalvuloj] *: Mi klopodos, kara, sed mi mem estas superŝarĝita nun je diversaj taskoj laboraj kaj familiaj. Sed mi klopodos. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:42, 7 aŭg. 2023 (UTC) *::forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.69.176}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8258353 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.80.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8260266&oldid=8258042 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por 3 jaroj en aŭgusto 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.89.97}} *: Forta suspekto ke estas la forbarito, kaj idiotaĵoj kiel aldono de [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=SF&diff=prev&oldid=8261184 finn/svedlingvaĵo sepalus falskaa] al paĝo [[SF]] - la nacilingvaĵo "sepalus" havas la signifon pantalona malfermilo (Q494640) kaj aldoni finn/svedlingvan vorton "falsa pantalona malfermilo" absolute nenion aldonas al esperanta listo pri [[SF]]: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.96.1}} *: Iuj sencaj aldonoj, kaj idiota stultumado pri la temo "necesejo". Forta suspekto ke estas la forbarito: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.0.0/16}} forbarita por jaro en septembro 2023 (jam en forbaro de aprilo 2022 klaris ke la konto apartenis al "la problema Nenoniel") [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * Atentu, jen nova gantopupo: {{uzanto2|213.28.230.122}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:06, 11 aŭg. 2023 (UTC) *: Eble jes. Mi proponas atendi kun forbaro ĝis la fakto estos pruvita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:21, 7 sep. 2023 (UTC) *::Mi havas fortan suspekton ke temas pri la forbarito. Plej eta aldona suspekto sufiĉu por forbaro de jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.165.206}} *:Eble jen nova gantopupo de la sama uzanto? - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:30, 7 sep. 2023 (UTC) *:kaj same {{uzanto2|193.210.166.123}} (nur unu redakto en majo 2023) *::Supozeble estas la forbarito, sed kun nur po unu redakto la pruvo ankoraŭ ne 100procentas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) *:::Denove iu anonima uzanto same obsede fasciniĝas pri la temo kalveco samkiel tion faris la malnova uzanto, pro diversaj misfaroj longtempe forbarita el vikipedio, kaj same estu ĉiuj anonimaj kontoj, kiam ili montras fasciniĝon pri la samaj specifaj temoj kiel la forbarito. Tio kaj la aliaj kontribuoj de [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.242|46.132.65.242]] sufiĉas por suspekto ke temas pri la forbarito, kaj la anonima konto do forbariĝos kiel ĉiuj antaŭaj. Bedaŭrinde. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 10 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|46.132.65.242}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8331201 kalvuloj] trijara forbaro * {{uzanto2|46.132.65.0/24}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.0.0/16}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|193.210.193.195}} Vulgaraĵoj kaj insultoj [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.193.195 ĉe la vikivortaro] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Protokolo?type=&user=&page=Sahtivaari&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist] forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.72.214}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23, la IP-homo ankoraŭ en novembro 23 kontaktas min nerekte tra alilingvaj diskutpaĝoj, kie ne estas forbaro. TP * {{uzanto2|176.72.99.74}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.66.255}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|Fia ulo}} forbarita por tri jaroj je 2023-09-26: ĉiuj tri paĝoj, kiuj sukcesis redaktiĝi en la du horoj ekde kiam oni rimarkis lin, estas kontrolitaj TP (neniu nova redakto riprocxinda, tamen pruvite konata forbarito [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8358602&oldid=8353828] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice&diff=prev&oldid=53963601]) * {{uzanto2|193.210.194.104}} forbarita por unu jaro je 2023-10-02 15:40 UTC - la redaktoj faritaj ĝis mi malkovris la novan konton ankoraŭ ne estas kontrolitaj. TP [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:ThomasPusch&diff=prev&oldid=8364862 insulta redakto] * {{uzanto2|213.28.228.235}} mem anoncis sin en diskutpaĝo de administranto, je 2023-11-25, jam 22 redaktoj devas esti malfarataj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.76.56}} konto jam uzita en junio 2023, sed iel forgesiĝis forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:48, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.163.111}} Jen plia anonima konto, kiu skribas pri [[Juice Leskinen]] kaj aliaj finnlandaj temoj. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 2023-12-09 * {{uzanto2|193.210.194.114}} hodiaŭ daŭrigis antaŭajn (mis)agojn. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 3 apr. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.194.120}} kaj {{uzanto2|193.210.204.73}} Jen pliaj anonimaj gantopupoj, kiuj ĵus kreis kelkajn artikolojn, denove rilatantaj al certa nordeŭropa lando. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:28, 17 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}} ŝajnas esti plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:13, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.235}}, nur uzita la 21-an de aprilo, estis plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro, tiam oni ne rimarkis ĝin, sed tamen necesas forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:40, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}}, uzita dum 14 horoj antaŭ mem-anonco en diskutpaĝo de administranto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi reviziis ĉiujn paĝojn, kiujn tuŝis la anonimulo de tiu IP-adreso. Ĉio estas en ordo krom laŭ mi foriginda, malkvalita paĝo [[Markku-liitto]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 31 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.230}}, uzita dum ses horoj la 13-an kaj 14-an de januaro 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.192.244}}, uzita nur iom pli ol horon, la 1-an de marto 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi nur nun rimarkis la demandon, sed jam respondis [[#Protekti artikolojn|sube]] al Moldur. Iuj redaktoj estas valoraj, kvankam kontraŭregule faritaj. Laŭ mi damaĝus forĵeti ĉion, pro principo de puno, ĉar tio malriĉigus niajn paĝojn: sed klare ke se ne forĵeti ĉion, necesas rapide administrante kontroli ĉiujn redaktojn, kaj tio kostas tempon. Mi hodiaŭ matene trovis la novajn tekstojn [[Ilmari Soisalon-Soininen|Soisalon]], [[Pekka Simojoki|Simojoki]] kaj [[Risto Kaskilahti|Kaskilahti]], poluris kaj reviziis ilin: ilin forĵeti pro principo estus domaĝe. Kaj ankaŭ estas aliaj senkulpaj aldonaĵoj, kiel "la urbo situas borde de la lago [[lago|lagonomo]]", kiuj sendube ĝustas, kaj forigi ilin pro principo kaj poste realdoni la frazon per senkrima nefinna esperantista administranto estus malŝparo de tempo. ::Sed la paĝon [[Markku-liitto]] mi opinias malkvalita, ĝin mi proponas forigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:26, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.84}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 3 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.196.231}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 4 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Nuolen klitorista}} jam forbarita en sina hejma finna vikipedio kaj globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:41, 10 nov. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Flintisgubbe}} jam globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * '''!!!''' {{uzanto2|Xyhgf}} Finnlinvga uzanto kun "sensenca" uzantonomo. Tamen mi nuntempe '''malsubtenas''' iun forbaron pro foresto de malbonaj redaktoj, kaj foresto de pruvo ke temus pri "LTA Pakkoruotsi". Vikipedio estas retejo kiun ĉiuj rakjtas redakti, ecx finnlingvuloj. [[:m:Special:CentralAuth/Xyhgf]]. Tamen indus foje rekontroli la aktivecon de ĉi tiu konto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * Tri kontoj: ** {{uzanto2|Urpola}} nova [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] globale forbarita 2026-03-17 post preskaŭ 1'000 kontribuoj ** {{uzanto2|Urpola22}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto ** {{uzanto2|Urpolaakso}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto *: Skemo de redaktado tre forte subtenas eblon ke temas pri "LTA Pakkoruotsi". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:52, 11 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|~2025-28110-65}} kontribuoj de 15 ĝis 24 okt. 2025, suspekto ke povus temi pri la forbarito, sed ĝis nun ne trovita iu kontraŭregula redakto, kaj ne plu uzita ekde 24 okt. 2025. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:33, 31 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} sendube sama ulo, vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en du vikioj * {{uzanto2|~2026-20388-18}} sendube sama ulo * {{uzanto2|Penttihirv}} evidente sama ulo, neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] * {{uzanto2|Näin on näreet}} globale forbarita, loke forbarita en totale 4 vikioj, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=9354531 pruvo]), stranga sed akceptebla nomo ({{l-fi|Näin on näreet}} = Jen kiel estas, "nerdoj"/stranguloj/kulo), forbarita cxi tie 2026-08-31 * {{uzanto2|Yrjöpussi}} (="vomsako") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, redaktoj ne estis * {{uzanto2|Yrjöän}} (="mi vomas") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, ĉiuj uzantonomoj en redaktoj kaŝitaj * {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} globale forbarita, forbarita en unu vikio, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vomado&action=history pruvo]) * {{uzanto2|~2026-50835-38}} * {{uzanto2|Yrjö valuu paidalle}} (="Yrjö gutetas sur sian ĉemizon") * {{uzanto2|Metsän polku}} (="arbara vojo") (forbarita en du vikioj, komence aktiva en esperanta vikivortaro) {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-50835-38}}, la novan gantopupon de "Nenoniel". Li plene ignoras sian forbaritecon kaj revenas tute senĝene kun nova IP-adreso. En tiu redakto [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Mustardo_de_Turku&diff=prev&oldid=9479280] li eĉ ripetas la ekzakte saman fifaron kiu meritigis al li la ĵusan forbaron: alvokis en la redakto-resumo rekte al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Necesas tuj kaj komplete forbari lin, inkluzive '''ĉiujn''' liajn gantopupojn. Memoru ke la forbaro validas por tiu konkreta persono, ne nur por unu specifa konto. '''Ĉiu''' ajn konto de la sama homo estu forbarita, ankaŭ tiaj kontoj ĉe kiuj hazarde ne aperas misfaroj. - Antaŭdankon! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi nur nun rimarkis, ke la malnova konatulo fakte bombadis mian diskutpaĝon per etaj notoj... Kredu min aŭ ne, sed mi, se mi volas aŭ devas progresi en iu tema redaktado sukcesas plene ignori notojn de finnaj anonimaj kontoj en mia diskutpaĝo. Ĉar alikaze mi venas al la komputilo por ion fari kaj finas la tagon nur okupiĝinte pri finnaj temoj kaj redaktoj kaj fine forbaro. Sed vi pravas, forbari la homon tuj post kiam li volas kapti mian atenton, negrave ke li ne per tiu ĵusa kanalo faris iun mistajpon, iom plirapidigas la procedon. La nuna anonima konto estos tuj forbarita, kaj mi penos tion fari ankaŭ estonte, sed mi ne sukcesos patroli la liston de lastaj redaktoj, aparte en la sekva semajno ne, kiam mi ses tagojn estos sen retkonekto. Do mi, aŭ iu alia de la 10 administrantoj, bezonos atentigon ke io misa redakto aperis, krom ke mi aŭ iu alia admin' hazarde vidis tion mem. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:27, 29 sep. 2026 (UTC) ::Cetere, mi ĵus trovis ankoraŭ tute vandalan misredakton en la paĝo [[Diskuto:Jorma Kinnunen|Jorma Kinnunen]] (je 15:05, 25 jul. 2023). Tiun mi forbalaos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:39, 29 sep. 2026 (UTC) :::Kaj krom anonimajn kontojn, kies forbarojn eblos sekvi en la protokolo pri forbaroj, mi jen ankoraŭ trovis salutnomon Yrjö valuu paidalle (Yrjö gutetas sur sian ĉemizon), novfarita je 12 aŭg. 2026 kaj ĝis nun nur tiam uzita. Ankaŭ forbarita. Teknike kolegoj argumentas, ke anonimajn kontojn oni nur forbaru por daŭro de jaro, dum salutnomojn oni povas forbari eterne. Kialo estas, ke la forbaro de anonimaj kontoj povus ĝeni tute nerilatajn, senkulpajn anonimulojn. Tamen mi, kiam mi estis tre nervita en somero 2023, forbaris plurajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de 3 jaroj... Sed, tiuj tri jaroj pasis en somero 2026. Provizore mi forbaros novajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de jaro, sed ni povas pripensi ĉu altigi la forbarojn ree al 3 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:05, 29 sep. 2026 (UTC) ::::Koran dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:26, 30 sep. 2026 (UTC) ::::: Portempa konto ĉiam eksvalidiĝas post maksimume tri monatoj. Forbaro de portempa konto por pli ol tri monatoj rekte sensencas. Forbaro de IP-adreso por pli longa tempo daŭre utilas (sed tro longa forbaro trafas senkulpulojn). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:18, 30 sep. 2026 (UTC) :::::: Klare. Ĉi tie laŭ mia impreso ĉiam temis pri forbaroj de IP-adreso, ĉu? Mi tute konscias ke tro longa forbaro teorie povas trafi senkulpulojn (mi ne scias laŭ kiuj kriterioj atribuiĝas IP-adresoj, eble nur temos pri aliaj esperantistoj el urbo Jyvälskylä, aŭ el certa telefonreto de Finnlando), sed ĉiukaze tiuj senkulpuloj ĉiam havas la eblecon ene de malpli ol minuto krei al si salutnomon (ankaŭ se forbaro de IP-adreso nur ekvalidis antaŭ 10 minutoj), kaj se ili redaktas senkulpe, ili neniam ajn havos problemon... Simple necesos observi ĉu la tre multaj el Finnlando en somero 2023 forbaritaj IP-adresoj, kiuj ĉiuj ekde somero 2026 denove uzeblas, en kazo de nunaj forbaroj estos pli multaj ol neniam antaŭe forbaritaj IP-adresoj en kazo de nunaj forbaroj. Se ĉar ĉiukaze nur estas tri eblecoj forbari iun ajn konton de pli ol 6 monatoj - nomo je jaro, 3 jaroj aŭ eterne - mi dirus ke por forbaro de anonimulaj IP-adresoj daŭro de 3 jaroj estos la absoluta plejmulto. Salutnomojn facile eblas forbari eterne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 5 okt. 2026 (UTC) :Antaŭ tri tagoj nova salutnomo aperis: [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]]. Mi antaŭhieraŭ ankoraŭ ne rimarkis ĝin, kaj hieraŭ tute ne estis en vikipedio. Hodiaŭ li metis noton al mia diskutpaĝo kaj donis al mi okazon noti al li: ''«Vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi.»'' [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :: {{re|Kani|Stefangrotz|Taylor 49|Moldur|Arbarulo|Sj1mor}} Mi petas vin atenti kunhelpi pli rapide forigi salutajn kaj anonimajn kontojn de la uzanto, ankaŭ se mi foje ne estas aktiva en Vikipedio (kaj ankaŭ se mi aktivas, mi ne vidas ĉion). La aliaj naŭ administrantoj povas fari forbarojn tuj, sed aliaj povas simple rigardi kiu admibnistranto ĵus aktivas kaj povas atentigi lin per ŝablono {{ŝ|re}} aŭ per rekta noto sur la diskutpaĝo. Ne necesas argumenti, tion mi ĵus supre faris, sed sufiĉas dum la forbaro klaki la kialon "misuzis plurajn salutnomojn" kaj jen ĉio. Mi ekzemple ekde matene de la 6-a ĝis vespero de la 10-a de oktobro estos for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Do necesas kolektive dividi la observon kaj agadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:17, 5 okt. 2026 (UTC) == Tre multaj malfaroj == Saluton. Mi ĵus vidis, ke sufiĉe multe da redaktoj de {{uzanto2|Dironto56}} devis esti malfarataj. Supozeble la uzanto havas kelkfoje alian rilaton al nia lingvo ol la ĉitiea majoritato. Ĉu tio estas nur mia impreso? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:37, 27 apr. 2022 (UTC) :Plejparte neutilaj, kelkfoje eĉ malutilaj. Iomete strange... - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:24, 27 apr. 2022 (UTC) ::La lasta redakto estis de decembro 2022. Ŝajne la entuziasmo iom forvelkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:28, 3 jun. 2023 (UTC) == Rusa IPulo == Saluton. Mi ĵus malfaris ĉiujn redaktojn de {{uzanto2|178.141.223.78}} parte manke de neŭtraleco parte manke de fontoj resp. referencoj. Kiel ni traktu plu la uzanton? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:10, 28 apr. 2022 (UTC) :Jam antaŭ kelkaj tagoj simila IPulo {{uzanto2|178.141.20.224}} fuŝis simile kelkajn artikolojn, parte eĉ la samajn kiel hodiaŭ. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:34, 28 apr. 2022 (UTC) ::Ili provas atribui militkrimojn al Ukrainio, kaj malatribui ilin al Rusio; ne aldonas fontindikojn, eĉ forigas ilin. Do unuflanke por-rusia propagando, nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:13, 30 apr. 2022 (UTC) :::Jen denove nekonvenaj redaktoj de {{uzanto2|178.141.53.12}}. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 09:20, 30 maj. 2022 (UTC) ::::Jen aĉa kalumnia propagando, kiu senbaze asertas ke ukrainaj regantoj estus "naziaj", kaj aliaj falsaĵoj. Nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:43, 30 maj. 2022 (UTC) :::::Mi ĵus kaŝis la versiojn de la IPuloj en [[Mariupolo]], [[Ukrainio]] kaj [[Donecka baseno]], por malhelpi reaperigon. Ĉu eble plia artikolo enhavas ion tian? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:54, 30 maj. 2022 (UTC) ::::::Vidu redaktojn de la unuaj du supre menciitaj IPuloj. Iuj estas ankoraŭ nekaŝitaj en la artikola historio. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:52, 30 maj. 2022 (UTC) Mi forbaris ĉiujn tri adresojn por unu monato pro malneŭtrala vidpunkto kaj neenciklopedia stilo. La enciklopedio ne estas loko por propagando. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:32, 31 maj. 2022 (UTC) :Dankon, RG72. Espereble la IPulo ne reaperos por denove fari siajn falsaĵojn. Alikaze ni ja devus forbari tutan IP-blokon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:24, 31 maj. 2022 (UTC) ::Ne dankinde. Tiukaze mi petos vin fari tion, ĉar blokado de blokoj estas iom tro por mi kiel humanitario. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:47, 31 maj. 2022 (UTC) :::La homo ne revenis post la 28-a de aprilo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Nordinramzi22 == Saluton. Mi malfaris ŝanĝon de la ĉisekve menciita uzanto, kiu en la norvega Vikipedio eĉ jam estis forbarita. {{problemulo|Nordinramzi22}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:38, 29 maj. 2022 (UTC) :La homo ne revenis post la 29-a de majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Sufiĉe ĝena IPulo == Jen denove IPulo {{problemulo| 178.197.204.0}} fivortumis en la diskutopaĝo de alia uzanto. Mi jam kaŝis la fivortan version kaj forbaris la uzanton por unu semajno. Se li revenos poste, ni plilongigu la forbaron. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:14, 30 maj. 2022 (UTC) :Unu semajno vere mallongas, sed la homo ne revenis post majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi == Jen supozeble nova gantopupo de {{uzanto2|Nenoniel}}: {{problemulo|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}}, kies uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "La reguloj de Vikipedio estas malobservitaj". Do, li nenion lernis el la forbaroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:01, 1 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Uzanto:Regno di Arendelle == Jen pli uzanto, kies redaktoj supozeble ne celas krei enciklopedion. Temas pri {{problemulo|Regno di Arendelle}}, eĉ jam forbarita en unu Vikipedio. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:53, 2 jun. 2022 (UTC) :Neniu redakto ekde oktobro 2022, kaj la lastaj redaktetoj ŝajnis provoj kontribui al enciklopedio, kvankam eble ne tre lertaj. Unu subpaĝo de lia propra prezentopaĝo dubindas kaj plene neenciklopedias. Temas nur pri vira kaj virina nomoj kaj granda koro inter ili. Tio estas nivelo de skribaĵoj sur paperetoj en elementa lernejo. Sed se neniu protestas, la "subpaĝo" tiom malgravas ke eĉ ne valoras la energio forigi ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:02, 27 jan. 2023 (UTC) == Uzanto:Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin == Jen plia sufiĉe superflua gantopupo de jam konata ulo. {{problemulo|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:04, 18 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Nova konto == Bonvolu noti jenan "novan" kontribuanton: https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F Klare videble nova konto de malnove konata forbarito. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:57, 10 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por ĉiam nur ekde la 21-a de januaro 2023 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Plia fuŝulo == [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2405:9800:BA00:64A9:D87D:CFDE:53A3:2961 jen]. Indas bloki la ulon. Mi jam malfaris la stultaĵojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:16, 19 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por unu jaro ekde la 23-a de novembro 2022 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == uzanto:Vagantedaestepe == {{problemulo|Vagantedaestepe}} Anstataŭigis tute malsamajn artikolojn ([[Marseille-Blancarde (stacidomo)]], [[Nederlanda aŭtovojo 4]], [[abia lingvo]], [[-440]] ktp.) per unusola, sen kunteksto sensenca tekstobloko, do fakte vandale detruis la paĝojn, ĝis nun nur la 18-an de julio 2023. Tio konsiderendas agresa ago. Mi blokas lin por daŭro de unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 28 jul. 2023 (UTC) : Pura vandalkonto. 3 vandalaj agoj ĉe alia vikio. Neniu utila redakto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:25, 29 jul. 2023 (UTC) :: Se io ajn misa aldoniĝos post jaro, mi pretos (kaj subtenos) tiam reage bloki la konton eterne - tion fari post nur unu vandalado, estus nekutime, konsiderante ke la fuŝoj de la 18-a de julio 2023 estis ĉiam sama detruo, simple ripetita en pluraj paĝoj tuj sinsekve, du kalkuleblas unu granda vandalado. Sed se io ajn aldoniĝos post jaro, ne estu hezito bloki la homon por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 30 jul. 2023 (UTC) == Edukkk676 == {{problemulo|Edukkk676}} Enigis lingve fuŝajn teksterojn, precipe pri du televidaj kanaloj de Finnlando, en januaro kaj februaro 2023. ThomasGuibal admonis la homon komence de januaro angle, ne kontribui ĝis kiam la uzanto povus skribi gramatike ĝustajn frazojn, ne proponis tuj forbaron, kaj post februaro ne venis pluaj (fuŝaj) kontribuoj. Tamen la konto, daŭre neforbarita, konsiderendas problema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:17, 2 aŭg. 2023 (UTC) : La konto ne redaktis dum 6 monatoj. Laŭ mi problemo aŭ danĝero forestas, kaj neniu forbaro indas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:35, 2 aŭg. 2023 (UTC) == Forbaroj pro suspektoj ke iu nova konto estas uzata per malnova forbarito == {{re|Tlustulimu|LiMr|RG72|kani|Taylor 49|Moldur|Sj1mor}} (nur arbitre elektante iujn el la nun aparte aktivaj uzantoj): Mi scias ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito. Sed mi rimarkas ke mi hezitas fari tion sole, sentante ke tio estas ago iom diktatora. Tial mi preferas havi eblecon kolekti iujn pliajn voĉdonojn antaŭ tia etike problema ago. Mi ĉiam ĝis nun en nova konto admonis homon se io aspektis al mi dubinda, kaj nur post malrespekto de tiu admono je dua paŝo forbaris la konton pro vandalado, kaj ne uzis por forbaro la argumenton "tiu konto prilaboras samajn temojn kiel malnova forbarito, do mi suspektas ke povas esti la sama homo kaj tuj forbaras la konton por ĉiam". Konkrete mi hezitas pri porĉiama forbaro de la konto [[uzanto:Jyväskylän mies]], kiu faris unu stultetan redakton, pri kiu mi nur admonis lin, kaj poste ĝis nun ne plu misagis, sed komparante la temojn kun antaŭaj forbaritoj tamen fortiĝas suspekto ke temas pri malnova forbarito. Taylor 49 pledas pri {{por|tuja porĉiama forbaro}}, ankaŭ se ne konkrete de tiu konto faratos iuj pliaj misoj, kaj mi {{por|pretos}} je tio, se ankoraŭ unu plia uzanto voĉdonos por tio. Se simple iu tria uzanto metas <nowiki>{{por}}</nowiki>-noton, la konto estos forbarita (vidu, se vi volas, noton pri la nova konto pli supre de tiu ĉi paĝo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:01, 2 aŭg. 2023 (UTC) :Komento: Por ke forbaro havu sencon, necesas ke ĝi celu al konkreta persono, ne nur unusola konto. Kiam estas klare ke sama, jam forbarita persono aperas kun nova konto, tiam ne necesas nova diskuto, sed la forbaro konsekvence validu tute same por la persono ankaŭ sub la nova konto. - En tiu ĉi kazo la konata persono eĉ ne provas ŝajnigi esti iu alia - li sub la nova konto eĉ indikis sian retpoŝtan adreson kun la propra nomo. Li daŭrigas, kun ĉiam novaj kontoj, la saman misagadon pri kiu li jam multfoje estis admonita, ekz-e novaj artikoloj sen referencoj, sen vikiigo, sen intervikiaj ligoj, sen kategorioj, kun lingvaj eraroj kaj dubindaj faktoasertoj, malfacile ekzameneblaj. Do, mi voĉdonas klare {{por}} plua forbaro de li ankaŭ sub tiu nova konto, kaj malfaro de ajnaj redaktoj faritaj de li, sub ajna konto aŭ IP-numero. - Dankon por via engaĝiĝo! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:47, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - vere ne estas decido de solulo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:06, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Estas kvar voĉoj por forbaro de tiu kaj ĉiuj estontaj kontoj, ankaŭ se el tiuj kontoj ne fariĝis io misa, sed se oni kreas 300 kontojn ĉiujare kaj nur el triono el ili semas vulgaraĵojn kaj aliajn provokajn idiotaĵojn, tiam tio estas 100 misaj kontoj tro. Mi vere bedaŭras ke la homo ĉiam re-semas provokojn, ĉar krome li lastatempe ankaŭ faris utilajn kontribuojn - sed ĝustas ke la utilaj kontribuoj ne signifas ke tuj poste li re-provokas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:16, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::: {{kom}} > ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito :::: Ne faru tion pro "plej eta suspekto", sed nur kiam la fakto estas pruvita. Ĉe "Jyväskylän mies", la obsedo pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Laukaa&diff=prev&oldid=8245149 Pentti Hirvonen], apud tuja reveno al via paĝo, plus finna uzantonomo, konstituas sufiĉe duran pruvon ke jes ja estas sama ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:29, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - la aĉulo estas tiom stulta ke tiuj kiuj sekvis sian aĉan itineron facile povas certigi, ke iu ajn lia kontribuo estas vere de la koncernulo. Li neniam klopodos por maski siajn intervenojn. Li misuzas sian verŝajnan mensan misordon kiel ekskuzon por sia misuzo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:15, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Mi pro la multaj forbaroj de iuj finnlingvaj salutonomoj kaj anonimuloj farantaj dubindajn kaj ofte malferme misuzajn komentojn pri finnaj temoj komencas esti skeptika pri ĉiaj finnlingvaj salutonomoj, kaj decidis ankaŭ observi la konton de [[uzanto:Ville Siliämaa]], kvankam tie nur fariĝis 4 redaktoj inter 2011 kaj 2023, unu disputinda, sed ŝajne ne malica, kaj la aliaj tri tute senkulpaj. Sed ĉar la redaktoj parte koncernas samajn paĝojn pri kiuj la verva misfaranto en formo de anonimaj kontoj faranta dubindajn redaktojn aparte interesiĝas, tial pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 3 apr. 2024 (UTC) ::::Hodiaŭ la forbarito denove redaktis, nun per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.114|193.210.194.114]]. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj. Nun mi forbaris la aniniman konton por daŭro de jaro. Mi pardonpetas, sed laŭ la reguloj de forbariĝo daŭre ne eblas redakti dum daŭro de forbariĝo en vikipedio. Simple la redakta komunumo atendas ke la administrantoj obeu kaj kontrolu la decidon, kaj ankaŭ atendas ke ĉiuj paĝoj redaktitaj estu individue kontrolataj... tio simple estas tro da aldona laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 3 apr. 2024 (UTC) :::::{{uzanto2|213.28.230.213}} de septembro 2023 same. Kaj mi suspektas ke ankaŭ la homo redaktinta per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.73|193.210.192.73]] estas la sama forbarito. Tamen de tiu konto ekde la 23-a de januaro ne plu fariĝis iuj redaktoj, tial mi kuraĝas nun ne forbari ĝin postokaze... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:56, 3 apr. 2024 (UTC) ::::::Hey! I write in English because I don't know the language of this wiki. I am an Administrator at the Finnish-language Wikipedia (have been since 2009[https://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Ville_Sili%C3%A4maa] [https://fi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Yll%C3%A4pit%C3%A4j%C3%A4t/Ville_Sili%C3%A4maa]), and I have nothing to do with the actions of the above-mentioned person. The person in question has been disrupting the Finnish Wikipedia for years behind numerous usernames and IP addresses. Several actions have been taken in Finnish Wikipedia over the years. It's a shame that he has continued it here as well. Best regards, [[Uzanto:Ville Siliämaa|Ville Siliämaa]] ([[Uzanto-Diskuto:Ville Siliämaa|diskuto]]) 10:17, 11 apr. 2024 (UTC) :::::::{{re|Ville Siliämaa}} Hej Ville, we do believe that you have nothing in common with any sock puppets of vandals, but I only decided to observe your possible further edits in esperanto, as you edited same pages that were also edited by vandals or a vandal. As I wrote "pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu - it's better to monitor one account in vain than to miss any". Nothing in person! As anyway every edit of any person is transparent, you can freely take a duolingo course of Esperanto and start more edits here. You're welcome! {{s}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:27, 14 apr. 2024 (UTC) Nur por kontrolo ke la sekvaj IP-numeroj de ankoraŭ forbarita konto ne uziĝas ĉi-tie: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.207.186|86.114.207.186]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.99|46.132.64.99]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.36.72|109.240.36.72]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.96.249|109.240.96.249]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.75.204|109.240.75.204]] {{farite|En ordo}} Ĉiuj kovriĝas per la bloko de 109.240.0.0/16. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:33, 14 apr. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.202.223|193.210.202.223]] aktivis la 19-an de aprilo 2024, la 24-an de aprilo forbarita fare de kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 25 apr. 2024 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024 == :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.105|193.210.193.105]] aktivis la 26-an de junio 2024, la 28-an forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.236|193.210.194.236]] aktivis la 5-an de julio 2024, samtage forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 5 jul. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.93|193.210.193.93]] aktivis la 16-an de septembro 2024, nur la 27-an de oktobro 2024 rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.220|46.132.65.220 88]] aktivis la 1-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.221|193.210.196.221]] aktivis la 7-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650|2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650]] aktivis la 14-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.166.11|193.210.166.11]] je la 11-a de oktobro 2024, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.225.208|213.28.225.208}]] je la 11-a de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9|2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9]] aktivis la 24-an de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A|2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A]] aktivis la 29-an de oktobro 2024, post kvaronhoro anoncis sin kaj tuj estis forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:31, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.164.184|193.210.164.184]] tiu IP-kanalo uziĝis jam en sept. 2022, sed tamen ĝi estu forbarita dum nur 3 monatoj, ke poste oni sciu ke jam estis unua forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:41, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4|2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4]] de 2024-10-30, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486|2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486]] de 2024-11-05, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]] je la 9-a de novembro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] jam uzita en 2023, sed nur nun rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:01, 23 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.253|193.210.203.253]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 29 nov. 2024 (UTC) :◎ Dubinde ĉu ankaŭ la IP-adreso 2001:7E8:C6A3:1901:99A0:7B1D:370F:88EA de junio 2024 estis la koncernulo: post kontrolo de aliaj redaktoj malfortiĝas la suspekto, nur unusola redakto estis el la kutima temaro de la finna kolego :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.47.177|176.72.47.177]] simbola forbaro de nur monato, ĉar ni maltrafis tiun redaktadon en 2022, sed ĝi estis de oficiale forbarita uzanto :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]] por la tri lastaj linioj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:13, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], kontribuoj nur finreviziitaj je 2024-12-19 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:25, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]] Nur uzita la 28-an de novembro 2024, sed dum 2 semajnoj ne rimarkita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.84|193.210.203.84]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:46, 12 dec. 2024 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81|2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81]] nur uzita unufoje je 2024-12-11, en unu paĝo (redakto malfarita, ĉar jam antaŭe la sama redakto ankaŭ estis malfarita kaj estis diskutita). Mi unufoje eksperimentas per ne tuja forigo de la kanalo. Eble ĝi ĉiukaze neniam plu uziĝos. Ni povas observi... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:57, 15 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9|2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9]] Ĝis nun nur unu redakto, ke en tiu unu redakteto la homo mem anoncis sin al mi. Ne tuj forbarita, ĉar tion fari nur pro sincera anonciĝo estus misa reago. Tamen la forbariĝo principe ankoraŭ validas, mi nur rezignis nun tuj ekzekuti ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:17, 16 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] la 17 dec. 2024 frumatene, tutan faskon da redaktoj, je unua vido nenio enhave problema, sed daŭros ĝis kiam ĉiu redakto estos individue reviziita, kaj - la forbaro ankoraŭ validas. Tial forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:48, 17 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], jam globale forbarita, sed nur por simbolaj 3 tagoj, tio ne sufiĉos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:58, 1 jan. 2025 (UTC) Ankoraŭ la eblaj misoj ne plene kontrolitaj (!), se se ili estos (kunhelpo bonvenas!), tiam la linioj iros supren al la antaŭa listego: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.76|193.210.200.76]] je 2025-01-01, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:46, 1 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]] je 2025-01-04, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:05, 4 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]] je 2025-01-06, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 6 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]], je 2025-01-10, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:13, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16|46.132.0.0/16]], tuta bloko da IP-adresoj, jam estis forbarita de apr. ĝis majo 2022, 1 monaton, kaj de sep. 2023 ĝis sep. 2024, unu jaron, sed kompreneble ĉiu periodo finiĝas, tial ĝi nun ree estis malferma kaj remisuziĝis. La bokoforbaro i.a. inkluzivas lastatempe misuzitajn IP-kanalojn: ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.125|46.132.92.125]], je 2025-01-11, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]], je 2025-01-06, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]], je 2025-01-04, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.64|46.132.88.64]], je 2025-01-02, ŝajne ankoraŭ ne forbarita, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], je 2024-12-31, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.237|46.132.68.237]], je 2024-12-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.74.90|46.132.74.90]], je 2024-12-24, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.81.78|46.132.81.78]], je 2024-12-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]], je 2024-12-07, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.69|46.132.68.69]], je 2024-12-06, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]], je 2024-11-30, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.70|46.132.92.70]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.220|46.132.72.220]], je 2024-11-12, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]], je 2024-11-09, kaj pliajn IP-kanalojn antaŭ tiu dato... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:47, 11 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287 |2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287]] --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:55, 17 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.161.94|193.210.161.94]] redaktis nerimarkite hodiaŭ dum pli-malpli ses horoj, redaktoj ĝis nun '''tute ne revizitaj''', do ne certas ke li entute faris iun ajn malkonstrueman redaktojn hodiaŭ, sed la forbaro jes ankoraŭ validas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:36, 19 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.77|193.210.192.77]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 5 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.221|193.210.203.221]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:05, 16 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.221/193.210.194.221]] nenio kontrolita, nur forbarita 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.81|193.210.201.81]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/Kalvkapo|Kalvkapo]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.72|193.210.196.72]] nur unu paĝo kontrolita, krome nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:18, 8 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.109|193.210.192.109]] nenio kontrolita, nur forbarita je 2025-04-03 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.194.251|193.210.194.251]] jam de decembro 2024, nur nun rimarkita, nur unu paĝo kontrolita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.202.81|193.210.202.81]] escepte fidindaj redaktoj nur la 5-an de aprilo, nur malforta suspekteto ke entute povus temi pri la forbarito, teste ne forbarita --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 18 apr. 2025 (UTC) ::: supozeble ĉi tie mankas iuj forbaroj de majo kaj junio 2025 ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.227]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.196.251]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:2001:999:510:a618:1ec8:5139:39d7:1e01]] la 1-an de julio 2025 per Kani [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ... de komence de julio ĝis fine de aŭgusto la pluaj forbariĝoj ne detale dokumentiĝis xi tie, sed ili estas dokumentitaj en la protokolo pri forbariĝoj. TP ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.95]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:50, 26 aŭg. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-54660-9]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 9 sep. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-32753-24]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:33, 1 dec. 2025 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2026 == :::Inter decembro 2025 kaj oktobro 2026 eĉ ne ĉiuj forbaroj listiĝis ĉi tie, sed ili tamen videblas en la [[Specialaĵo:Protokolo/block|protokolo de forbaroj]]. Jen la plej lastaj forbaroj: :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-32753-24|~2025-32753-24]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/Metsän polku|Metsän polku]] forbaro 11:48, 5 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|~2026-54953-95]] forbaro 11:19, 12 okt. 2026 :::-- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:32, 12 okt. 2026 (UTC) :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-55129-73|~2026-55129-73]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-30210-40|~2025-30210-40]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 16 okt. 2026 (UTC) :::plus [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-44457-69|~2026-44457-69]] forbaro 15:28, 16 okt. 2026 TP Krome en aliaj lingvobranĉoj la koncernulo jam uzis i.a. tiujn IP-kontojn: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]] je 2024-12-06, ankaŭ ĉe la sekvan tagon, ĝis nun ne rimarkita, nun forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.103|46.132.88.103]] je 2024-12-11, ĉe ni ankoraŭ nenio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72|195.237.90.72]] je 2024-12-12, ĉe ni jam forbarita en 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) == Nova registrita konto "kun parte finnaj temoj" == {{re|Tlustulimu|Kani|LiMr|Narvalo|Yekrats}} {{re|Blahma|Gamliel Fishkin|KuboF Hromoslav|Salatonbv|Moldur}} {{re|Arbarulo|Taylor 49|Aidas|RG72}} Mi ĵus konsciiĝis pri nova registrita konto [[:uzanto:Urpola|Urpola]], kiu laŭ mia ĝisnuna rigardo (ankoraŭ) ne faris ion malbonan, sed kiu parte interesiĝas pri la samaj temoj kiel nia konata finna uzanto, de kiu ekde 2021 forbariĝis multaj kaj ekde 2023 reflekse ĉiuj kontoj kaj anonimaj kanaloj. Aparte mi ekde printempo 2023 forblokis multajn anonimajn kanalojn tuj post kiam mi havis plej etan suspekton ke povus esti rilato al la forblokito. Tamen post pli ol 30 monatoj eble jam tempo por doni minimuman ŝancon al konto. Tial mi proponas ne tuj forbloki tiun ĉi novan konton, sed teni ĝin sub proksima observo, kaj tuj forbloki, post mallonga noto ĉi tie, kiam nome de ĝi skribiĝos plej eta stultaĵo. Tial mi petas ĉiujn kune kritike rigardi la elpaŝojn de la nova konto, dum ĝi ankoraŭ ne estas forblokita. -- 2025-12-17T13:45:03 ThomasPusch : [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=9251512&oldid=9243283 pruvo] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Urpola pruvo] Estas sendube sama ulo. Mi iomete konsentas pri la propono "ne tuj forbloki". Tamen, mi forte proponas jenan al la ulo: :* aliru la diskutejon [[Vikipedio:Diskutejo]] :* pardonpetu, kaj petu permeson reveni :* promesu ne plu redakti toksajn temojn (kalveco, pakkoruotsi, vomaĵo, kacotranĉado, lestandianismo, ...) en iu vikio :* promesu ne plu krei novajn kontojn, sen aŭ post ebla forbaro (kontaj estas globalaj, ne uzu aliajn kontojn en aliaj vikoj), kaj ne redakti per portempaj kontoj :* promesu ne plu nenecese mencii min en viaj redaktoj en iu vikio kaj sekve '''rigore sekvu''' tion. En okazo de eĉ minimuma dubo, malboniĝo de via fartado, aŭ simile, '''NE REDAKTU''' iun vikion, elŝaltu komputilon kaj poŝtefefonon, kaj faru sufiĉe longan vikipaŭzon. @[[User:Urpola]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 12:34, 19 dec. 2025 (UTC) Cxu mia hodiaŭa aldono en la artikolo [[Markus-setä]] estas bona nun, kiam tie ekzistas fonto? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:20, 19 dec. 2025 (UTC) : Rigardu kion mi skribis supre ... prenu tre singarde la ŝancon de reveno, ne starigu demandojn de tipo "ĉu mia redakto estas bona", kaj ne redaktu toksajn temojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 04:23, 20 dec. 2025 (UTC) La uzanton [[:uzanto:Urpola|Urpola]] oni blokis en la Finna Vikipedio tuj post lia unua kontribuo. Eĉ eta rigardo al liaj tekstoj montras, ke oni forĵetu lin ankaŭ el la Esperanta versio kaj tuj malfaru ĉiujn liajn redaktojn. Sed, bedaŭrinde, la administrantoj de la Esperanta Vikipedio estas kreantaj "enciklopedion", kiu nur plene konformu al ilia lingva kaj alia gusto – alio ne gravas. Pri la fiagoj de la problema uzanto, kiu estas ĉi tie ofte rasisme nomata "la finno", la administrantaro jam antaŭ pluraj jaroj nete rifuzis okupiĝi kaj eĉ atakis la avertantojn. La rezultojn oni jam klare vidas: neniu ajn scianta ion pri Finnlando volas tuŝi la artikolojn rilatajn al la lando. Tiuj estas hazarda kolekto de tekstoj pri temoj kun marĝena valoro, tiuj de "la finno" krome estas forte tendencaj, kaj kelkaj el ili pli taŭgaj por bulvarda klaĉgazeto aŭ por skriba ekzerco en elementa lernejo ol por enciklopedio. La kulturo de nia Vikipedio estas tiom forpuŝa, ke ankaŭ la nombro de kontribuantoj pri ajna temo ŝajnas magra. --[[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:53, 21 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj, kiujn mi faris kun la no o Urpola, estas ne-taŭgaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:43, 25 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj post la aprilo 2023 estas forte tendencaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:10, 25 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la tutan historion kaj volas lasi al la aministrantoj kiel eble plej multan liberecon decidi, kiel severe agi. Tamen ŝajnas al mi ke la homo neniam ĉesis malrespektadi la blokon, nek montris signon ke li ĉesos la malutilaĵojn pro kiuj li blokiĝis, do laŭ mia persona opinio li ne meritas indulgon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:12, 21 dec. 2025 (UTC) == "Votre Provocateur" -- "Via Provokisto" == {{uzanto2|Votre Provocateur}} Ĉu akceptebla nomo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:36, 4 aŭg. 2023 (UTC) :Kial ne? [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 16:54, 4 aŭg. 2023 (UTC) ::Ĉar se mi iras al via hejmo dirante, ke mi venas provoki vin, plej verŝajne vi ne malfermos vian pordon al mi. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:05, 7 aŭg. 2023 (UTC) ::: @[[Uzanto:Votre Provocateur]] Uzanta nomo estas globala. Do plej bone estus se vi [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:GlobalRenameRequest petus globalan alinomigon]. Tio estas simpla konsilo. Mi ne vidas problemkonduton kiu pravigus forbaron. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:30, 11 aŭg. 2023 (UTC) ::::Kial mi bezonas renomi? Laŭ mi, vi nun esprimas politikan pozicion. [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 19:09, 11 aŭg. 2023 (UTC) == Du simplaj vandalaj IP-adresoj == Hodiaŭ {{uzanto2|186.167.204.154}} kaj {{uzanto2|143.255.84.222}}, evidente la sama homo, ĉar ili faris ekzakte la samon, vandale enigis fuŝaĵojn en du malsamajn paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj. Klare idiotaĵo, ne iu mallerta provo kontribueti, sed tamen mi nur blokis ambaŭ je 3 monatoj, ĉar mi supozas ke post tri monatoj ne plu restos emo tiom stultumi. La du paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj mi por sekureco ŝlosas dum jaro kontraŭ redaktoj de anonimuloj, ĉar klare la homo povas reveni post horo aŭ post duontago kun iaj aliaj IP-adresoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:56, 27 nov. 2023 (UTC) :Ĝis nun ne aperis novaj stultaĵoj de la du IP-kontoj. Ŝajnas ke la 3-monata forbaro tute sufiĉis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:10, 14 apr. 2024 (UTC) == Simpla ofendado == Hodiaŭ {{uzanto2|176.52.105.202}} ofendaĉis en kripligita rusa lingvo per latinaj literoj, sed ĉiukaze estis ofendoj kaj misuzo de la esperantlingva vikio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) skribis je 2023-11-30 08:12: Bv forigu kaj kaŝu kontribuojn de @[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.52.105.202|176.52.105.202]] - la teksto estas tre ofendiga: per latinaj literoj estas tajpita ruslingva ofendaĵo. Uzanto Q-bit array estas tre fama ru-vikipediisto aktive batalanta kontraŭ vandaloj kaj ties vandalado. Ofendaĵo forigita kaj IP-adreso blokata por unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:05, 30 nov. 2023 (UTC) == Uzanto:Goren == Mi kun bedaŭro devas malfermi ĉi tiun sekcion. La uzanto Goren jam la pasintan semajnon pasigis multe da tempo en la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|paĝo pri maladministrantigo de RG72]], enigante amason da komentoj, plejparte tute ne rilataj al skribado de enciklopedio, sed nur rilate al personaj problemoj kontraŭ RG72, uzanton kiun li deklare entute ne ŝatas. Vikipedio ĉesis esti enciklopedio kaj iĝis [[socia retejo]]. [[Uzanto-Diskuto:Goren#footer|Klopodo de mediacio]] en lia uzanto-diskuto ŝajnis je la komenco sukcesi: Goren [[Speciala:diff/8480030|promesis]] ĉesi konduti diskutojn pri inter-personaj problemoj en la servaj paĝoj, kaj ne inundi la maladministrantigan paĝon per mesaĝoj. Tamen, la promeso ne daŭris longe. Hodiaŭ, ekzemple, li sentis la bezonon informi la komunumon, ke la uzanto RG72 havas «[[Speciala:diff/8485948|mensajn problemojn]]». Mi proponas '''2-semajnan forbaron''' pro malrespekto de kondutkodo ([[VP:5]]) kaj misuzo de servaj paĝoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:41, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi petas al uzantoj {{ping|Tlustulimu}}{{ping|Sj1mor}}{{ping|ThomasPusch}}, se ili volas, interveni en ĉi tiu diskuto pri PU. La menciataj uzantoj estas pli neŭtralaj en ĉi tiu diskuto, ĉar ili neniam intervenis en [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:57, 3 dec. 2023 (UTC) :: Akuzoj rilataj al "mensaj problemoj" estas rekte kaj absolute malakcepteblaj, ĉu far [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?diff=1186046&oldid=1186036 RG72] aux far [[Speciala:diff/8485948|Goren]]. Mi petas uzantojn "RG72" kaj "Goren" ne plu redakti la paĝon [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. Mi mem promesas ne plu aldoni tekston tien. Mi nuntempe kontraŭas forbaron de uzato "Goren", tamen petas rin estonte pensi almenaux dufoje antaux pusxi ellasilon. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi komprenas vian koncernon, sed vi ankaŭ komprenu min. Ĉu mi devas silente toleri kiam oni persone insultas min, nomas min diletanto, stultulo aŭ simple "estaĵo", kulpigas min pri iuj anonimaj komentoj en dio scias kia grupo en telegramo kaj ĝenerale kondutas agrese kaj malrespekte al mi? Mi eĉ ne plu partoprenas en tiu diskuto, sed RG72 daŭre insultas min persone. Kion mi diris pri liaj mensaj problemoj ne estas persona atako, sed estas mia honesta impreso. :Mi vere scivolas kiun konduton oni atendu de mi aŭ de iu alia uzanto kiu estus same persone atakita por ke ĝi ne estu "problema". :Mi ankaŭ scivolas kial vi kreis tiun ĉi sekcion pri mi sed ne pri RG72, malgraŭ ke ĝuste li insultis min persone, dum mi ne eĉ unufoje insutis lin. Ĉu vi opinias ke ĉar li estas administranto li havu privilegiitan staton kaj al li estas permesata insulti aliajn uzantojn, dum tiuj ne rajtas eĉ respondi? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:17, 3 dec. 2023 (UTC) :: La sekcion ne kreis mi. Bv ne publikigu iam ajn viajn "honestajn impresojn" pri "mensa fuŝo" de iu ajn, sendepende kiel vi certas pri via "diagnozo". Diskuton [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]] <s>vi</s> oni jam startis, nun vi paciencu, kiel eble plej silente. Bv, forestu de vikipedio kaj ceteraj lokoj kie RG72 povus aperi dum almenaŭ 48 horoj. Troe agresema "batalado" kunportas riskon ke vi perdas simpatiojn, kaj RG72 gajnas je la fino. Oni ne klopodu pafi reen per eĉ pli vulgaraj insultoj!!! [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:58, 3 dec. 2023 (UTC) :::Nek mi kreis tiun diskuton, kaj mi ĝenerale nur partoprenis en ĝi ĉar mi vidis la problemon en administranteco de tia uzanto, kiu rutine insultas aliajn uzantojn ĉu pro personaj, ĉu pro politikaj diferencoj. Mi tute ne vidas tiun ĉi aferon kiel batalon aŭ militon, kiun oni gajnu aŭ malgajnu. :::Mi, tamen, ne ŝatas esti persone insultata kaj ne povi iel ajn reagi al tio ĉi. Mi pardonpetas al vi kaj al ĉiuj vikipedistoj, por kiuj referenco al mensaj problemoj povas esti trigero, mi celis neniun malrespekton. Sed oni konsentu, ke atako de RG72 al mi pro iu anonima telegrama komento estis io laŭvorte freneza. Mi ne sciis kiel alie nomi ĝin tiumomente. :::En tiu diskuto kelkaj partoprenantoj asertis, ke administranteco ne estas iu alta rango aŭ iu ornamaĵo. Faktoj, tamen, estas tiaj, ke ni ne vidas PU-on pri RG72, sed jes pri mi. Do, eble administranteco ne estas ornamaĵo, sed ĝi ŝajne jes estas permesilo senpune insulti aliajn uzantojn kaj malrajtigi ilin respondi. :::Mi nun provos sekvi vian konsilon kaj foresti de Vikipedio dum ioma tempo, oni vidu kio okazos ĝis tiam. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 21:49, 3 dec. 2023 (UTC) == 37.39.173.13 == La anonimulo {{uzanto2|37.39.173.13}} hieraŭ kaj hodiaŭ vandalisme malplenigis paĝojn, kion neesperantistaj centraj administrantoj rimarkis kaj restarigis la paĝojn, admonante la homon - tiam la anonimulo "ruziĝis" kaj forigis paĝojn ĉapitron post ĉapitro. La paĝoj ne estis polemikaj, ŝajne simple temis pri testo kiom efike oni povas vandali en eta vikipedio kun nur deko da administrantoj. Mi en komenca impulso volis forbari la "uzanton" poreterne, sed rekonsideris ke por IP-adreso, kiu principe estas uzebla fare de diversaj homoj, tio estus tro drasta paŝo, kaj fine forbaris la IP-adreson por daŭro de jaro - se post tio tia vandalismo ripetiĝos de sama IP-adreso, oni forbaru por daŭro de tri jaroj, aŭ eventuale tiam tamen porĉiam ... sed pli verŝajnas ke la homo uzos aliajn IP-adresojn, kiuj tiam ĉiuj forbarendas, en unua provo por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 24 jan. 2024 (UTC) == 176.15.222.60 == La anonimulo {{uzanto2|176.15.222.60}} vandalis artikolon [[Sergej Ŝojgu]], do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:48, 5 mar. 2024 (UTC) : {{forte kontraŭ}} forbaro. La IP-ulo globale faris nur du sensencajn kaj plejparte sendamaĝajn redaktojn. Falsa alarmo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:01, 7 mar. 2024 (UTC) :: La IP-ulo vandalis la artikolon, skribinte krudan rusan sakraĵon. En iu ajn vikio li tuj estus forbarita. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:02, 4 apr. 2024 (UTC) ::: La IP-ulo aldonis neutilan malplenan linion. Ĉu la ŝajne arbitraj literoj en la resumo estas ruslingva vulgaraĵo mi ne kuraĝas prijuĝi. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:38, 4 apr. 2024 (UTC) ::::Li faris neutilan redakton kun evidenta celo lasi komenton forme de latinskribita rusa sakraĵo. Ĉu skribi "GEJAĈO" ne estas vandalismo? Esperanto-Vikipedio iĝas ĉiam pli stranga loko. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:16, 5 apr. 2024 (UTC) ::::: Skribi "GEJAĈO" en redakta resumo ne estas vandalismo ... sed eble estas insulto aŭ ĝena redakto, kaj jes eĉ kaŭzo de forbaro se tio okazas ripete. Kial vi ne malkaŝis la fakton ke temas pri insulto dekomence? Mi vidis nur la malplenan linion... [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:35, 7 apr. 2024 (UTC) ::::::Redakti la artikolon kun sola celo skribi insulton, eĉ se nur en artikola historio, estas vandalismo. Por mi tio estas evidenta afero. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:19, 8 apr. 2024 (UTC) :{{re|RG72}} Ankaŭ mi en la ŝajne arbitra literoj de la redakta resumo ne sukcesas kompreni rusan insulton. Sed mi fidas al vi ke ruslingvano povas kompreni la koditan mesaĝon tiel. Samkiel Taylor mi opinias ke forbari la IP-kanalon por jaro ne indas, ĉar dum pli ol 5 semajnoj ne venis ajna plua redakto. Se aperus dua malsaĝa redakto, mi subtenus forbaron. Sed se vere la literoj estis sekreta insulto, tiam sendas malvidigi entute la dubindan resumon - tion mi nun faris. Tiel nur en la redakta historio de tiu ĉi diskuteto eblus entute spuri la dubindajn literojn. Tio adekvatas por protekti la generalon kontraŭ ĉia restaĵo de insulto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:08, 14 apr. 2024‎ (UTC) :Mi ne nomus tion "sekreta insulto", ĉar temas pri banala kaj tre kruda (ne uzebla publike kaj punenda tiukaze) insulto kun la signifo "gejaĉo", ofte uzata ankaŭ sendepende de seksa orientiĝo, iom simila al ''fagot'' en la angla, sed pli forta. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:25, 15 apr. 2024 (UTC) == Protekti artikolojn == Kara {{u|ThomasPusch}}, aŭ iu alia administranto, mi petas protekti kelkajn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj: * [[Sveda lingvo en Finnlando]] (probable konata regulrompulo) * [[Pär Sundberg]] (alispecaj, sed strangaj kaj neutilaj redaktoj) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:31, 30 maj. 2024 (UTC) :{{farite}} protekto de ambaŭ artikoloj, la unuan por ĉiam kaj la duan por unu monato. Krome mi malfaris la ŝanĝojn de la IPuloj. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:47, 30 maj. 2024 (UTC) ::Koran dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:13, 30 maj. 2024 (UTC) :::{{re|Moldur}} Mi miris ĵus vidi vian peton, ĉar mi pensis ke ni eterne protektis la tekston [[Sveda lingvo en Finnlando]] kontraŭ anonimaj redaktoj, sed ne, mi nur '''dumtempe''' protektis ĝin kontraŭ redaktoj de iu ajn krom administrantoj, kaj post kiam la tempo pasis, restis neniu protekto. Dankon ke vi rimarkis la mankan protekton, kaj dankon al René pro la rapida agado. Vi vidas ke mi hodiaŭ post-kontrolas iujn redaktojn, kiun la forbarito sukcesis en du almenaŭ anonimaj kontoj fari, antaŭ ol li post kelkaj horoj rimarkiĝis (unufoje de René, alifoje de mi, kiu ankoraŭ trovis trian ŝteleniron de la 21-a de aprilo), cele al forigo, malfaro aŭ ebla revizio de escepte utilaj redaktoj. Se ni konsekvence neniigas ĉion ajn se estas suspekto ke forbarito faris ilin, ni nur pro principemo malpliriĉigas niajn paĝojn, sed pesi iun redakton je ebla kvalito kompreneble perfortas administranton investi senkompare pli da tempo, do teknike forĵeto de ĉiuj ajn redaktoj, ankaŭ la tute bonaj, estas la teknike tempoŝpara reago. Mi fidas en tio de la redaktoj en [[Sveda lingvo en Finnlando]] kaj [[Pär Sundberg]] estis malkvalitaj, mi hodiaŭ vidis iujn aliajn redaktojn kredeble de la forbarito, kiujn forigi pro principemo domaĝus al mi. Sed se li tiom reaktivas kvankam li tute scias ke li nur ŝteleniras, malfermante du novajn IP-adresojn ene de 24 horoj, tiam ni devas plialtigi nian atenton al "Lastaj ŝanĝoj" kaj "Novaj paĝoj", por pli rapide trovi lin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 30 maj. 2024 (UTC) == Revenanta forbarito? == Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, bonvolu noti: Jen alia anonima kontribuanto kun nova IP-adreso, kiu kredeble estas la sama forbarita persono denove: [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.202.84 kontribuoj]. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:01, 3 jun. 2024 (UTC) :Mi tuj okupiĝos. Damne, kiom li jam sukcesas planti en 90 minutoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:09, 3 jun. 2024 (UTC) Notu: Kredeble la sama denove: [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.192.241 193.210.192.241 jen]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 20 aŭg. 2024 (UTC) Kaj ankaŭ * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8|2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8]] kaj * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28|2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28]] en sama monato aŭgusto 2024. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:32, 9 sep. 2024 (UTC) Kaj li revenis denove: * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]] :Kreis dekon da finnlandotemaj artikoloj dum du frumatenaj horoj. :Ĉi-foje li ne skribis ĉiujn artikolojn mem, sed uzis aŭtomatan tradukilon por kelkaj. [[Kalevi Lehtinen]] estas tradukigita el la finna Vikipedio (tra la angla lingvo). [[William Ruto]] estas en lia kutima persona stilo. Plene mankas envikiaj ligiloj, aŭ interlingvaj vikiligoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:09, 12 sep. 2024 (UTC) {{re|Moldur}} Mi nur nun vidis tiun ĉi noton de antaŭ 2 semajnoj kaj nun tuj forbaris la anoniman konton por jaro. Bonas kaj utis uzi ŝablonojn {{ŝ|u}}, {{ŝ|re}} aŭ @, kiel vi faris nun. La tekstojn Kalevi Lehtinen kaj William Ruto mi ĝustigis kaj proponas ne komplete forĵeti (tiu pri Ruto post forpreno de dubindaj frazoj vere estas nur minimuma artikola ĝermo, sed tio pli bonas ol ruĝaj ligiloj pri aktuala ŝtata prezidanto). Tamen mia kapacito nun ne sufiĉas revizii pliajn kreojn kaj adaptojn de la duvinda uzanto. Ĉu vi povus helpi? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) :Mi trarigardis kaj iom poluris la redaktojn en [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:53, 27 sep. 2024 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, Probable la sama nun redaktis pri [[lestadianismo]] kaj [[konservativa lestadianismo]]. Mi proponas protekti tiujn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:25, 26 sep. 2024 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi tute samopinias kaj tuj protektis la du paĝojn kontraŭ anonimaj redaktoj. Krome ankaŭ 2001:999:405:2472:FE67:1EEC:77AE:6D6B estas forbarita por jaro, 193.210.201.114 jam forbariĝis antaŭ kelkaj minutoj (vidu supre). Ankaŭ 193.210.201.251 kaj 213.28.231.94 forbaritaj por jaro, sama homo, parenca temaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) ::La finna forbarito revenis hodiaŭ, per nova IP-adreso {{uzanto2|2001:999:485:1B80:CA86:A899:8C18:6FF2}}, kaj mem anoncis sin en mia diskutpaĝo. Evidente li volas signi ke li daŭre interesiĝas iam rehavi siajn rajtojn. Sed tamen li dumtempe ne rajtas redakti. Do forbarita ankaŭ tiu ĉi IP-adreso. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 16 okt. 2024 (UTC) '''Por pliaj forbaroj vidu la liston supre:''' [[#Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024]] == Simpla vandalo == La anonimulo {{uzanto2|128.0.81.156}} vandalis en personaj uzantopaĝoj kaj artikoloj. Taylor 49 prave petis pri tujforigo, mi post rapida enketo samopinias kaj forbaris la anoniman vandalon por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 4 jul. 2024 (UTC) Paĝo, kiun la hodiaŭa vandalo ankaŭ fuŝis, estis la diskutpaĝo kaj persona paĝo de same anonima {{uzanto2|198.251.89.237}}. Sed, detale kontrolante, tiu dua anonimulo nur "kontribuis" per vandalismo en oktobro 2023. Kvankam tio jam estis antaŭ pli ol 8 monatoj, kaj poste ne venis pliaj agoj, sekurocele tiu konto ankaŭ forbariĝu dum jaro, ĉar se nenio okazas, la homo povas ajn ajn repreni la vandaladon kaj eble denove dum naŭ monatoj ne rimarkiĝos per esperantistoj (tamen: la fuŝojn rimarkis kaj malfaris neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj, foje post minuto, foje post semajno - do la damaĝo estas limigita)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 4 jul. 2024 (UTC) : La fuŝulo havas almenaux 3 adresojn: :* {{uzanto2|128.0.81.124}} :* {{uzanto2|128.0.81.156}} :* {{uzanto2|128.0.82.174}} :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.80.0/20]] :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.0.0/16]] : Eble necesos forbari adresaron, sed tiam preferinde por malpli ol unu jaro. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:08, 4 jul. 2024 (UTC) :: Dankon pro la interveno. Tamen "128.0.0.0/16" estas granda adresaro kaj pro tio forbaro ne estu longa. Mi ankaux dubas pri neceso forbari adreson "198.251.89.237" cxar la kulpo estas nur minimala. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:20, 4 jul. 2024 (UTC) :Do, la agoj ĉiuj estas vandalismaj fuŝoj, eĉ ne iu ago iel defendebla kiel "senintence mallerta" aŭ "akcidenta". Do principe indas forbari tiajn detruantojn - nur pri tio ke teorie povus iam estontece veni senkulpaj kontribuantoj, kiuj ne volas krei por si salutnomon kaj eble de iu sistemo hazarde ricevas ĝuste tiun saman anonimulan IP-adreson, ni principe forbaras ĉiujn anonimajn IP-adresojn nur dum daŭro de unu jaro. Principe eblas ankaŭ ankoraŭ mallongigi tiun intervalon: mi nun forbaris 128.0.80.0/20 kaj 128.0.0.0/16 por daŭro de ses monatoj, kaj mi pretas ankoraŭ ŝanĝi tion al, ni diru, tri monatoj. Tamen tio signifas ke post tiu mallonga tempo la malnova vandalo povas gaje pluvandali, kaj ni nur se ni trovas vandalismon kaj aktive decidas nove forbari IP-adresojn vidas ke la samaj IP-adresoj jam estis forbaritaj la 4-an de julio 2024. Tio ne estas tre efika protekto kontraŭ vandalismo, despli ke la neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj neniam anonce atentigas pri vandalismo, sed nur silente forigas la fuŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:31, 4 jul. 2024 (UTC) {{Problemulo|Lanterv}} Li vandalis artikolon [[Al Capone]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:45, 22 jul. 2024 (UTC) :Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 monatoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Plia vandalo == Unue li "nur" vandalis, sed nun ankaŭ aldonas rasismajn-seksismajn insultojn, anglalingve: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:La_knabineto_kun_la_alumetoj&curid=880076&diff=8826567&oldid=8826566]. Mi petas al administrantoj tujtuj forbari la ulon, protekti la artikolon kaj ĝian diskutpaĝon, kaj aldone malvidebligi la ĵusan insultaĵon. ({{u|ThomasPusch}}, {{u|Tlustulimu}}, aŭ iu alia – ĉu vi povas fari?) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:39, 11 aŭg. 2024 (UTC) :{{uzanto2|90.241.192.210}} estas forbarita, ĉar temas pri anonimulo, kies IP-adreso iam povus ankaŭ uzi nekulpulo, nur por daŭro de jaro. Aldone mi malvidebligis la ĵusan insultaĵon, kaj ankoraŭ kontrolos ĉu estos pliaj misoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:48, 11 aŭg. 2024 (UTC) ::PS: En la teksto "[[Steamboat Willie]]", la vandalo eĉ en tute ĝusta Esperanto aldonis redaktoresumon "[mi] vandaligis la paĝon". Do ĉiuj konsentas pri la vandaleco, inkluzive de la provoka vandalo... Aliaj redaktoj, ekz. en la teksto pri la indonezia lingvo, estis "simplaj"! vandalaĵoj - rubaj idiotaĵoj. Ne ĉiun rubon indas aparte malvidigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:16, 11 aŭg. 2024 (UTC) == 2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145 == La anonimulo {{uzanto2|2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145}} vandalis artikolon [[Alina Kabajeva]], enmetinte ruslingvajn stultaĵojn kaj sakraĵojn, do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:41, 18 sep. 2024 (UTC) : {{kom}} Estas unu malbona redakto ĉe ĉi tiu vikio. La fuŝulo aktivetis ĉe pluraj vikioj per pluraj IP-adresoj [https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Alina_Kabayeva&action=history Alina_Kabayeva&action=history] kiuj bedaŭrinde difirencias en sia komenca parto, do nealireble per la nuna teknika pritraktado de IP-intervaloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 08:04, 19 sep. 2024 (UTC) ::Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 semajnoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Probable ne problema uzanto == La jena homo protestis kontraŭ forbaro, asertante ke li trans diverslingvaj projektoj kontraŭagas vandalismon. La kazo estas kontrolenda: * {{uzanto2|Tanbiruzzaman}} --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 31 okt. 2024 (UTC) == Paĝo "[[oscedo]]" == La paĝo ŝajne aparte invitas vandalojn al vandalado. * {{uzanto2|WhiteTianabela}} idiota vandalado je 2024-10-24: mi loke forbaris la homon por jaro * {{uzanto2|46.173.211.221}} je 2024-10-24: jam estis globale forbarita por jaro, sed mi protektis la paĝon kontraŭ plua redaktado de neensalutintoj Estas amaseo da pli fruaj vandaladoj, al kiuj ni tute ne reagis, sed plj multaj el la kontoj aŭ IP-adresoj estas globale forbaritaj. Probable ĉiam estis la sama homo, kiu simple per ĉiam novaj nomoj maĉas la saman paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 6 nov. 2024 (UTC) == Paĝo "[[hejma kapro]]" == La paĝo altiras iun fiulon kiu redaktadas sub diversaj kontoj kaj IP-adresoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:36, 6 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "RG72" == {{uzanto2|RG72}} Pravigo: daŭra insultado kaj personaj atakoj kontraŭ min kaj aliaj uznatoj, rompo de [[:en:Wikipedia:No personal attacks]] [[Vikipedio:Neniu persona atako]] [[m:No personal attacks]] [[m:Incivility]]. Ekzemploj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924922 VP:FA] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924039 VP:FA] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=prev&oldid=694676 2018-10-20 "Ĉu vi ne vidas diferencon inter krei kaj detrui?"] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3AKandidati%C4%9Doj&diff=1185344&oldid=1185240 2023-Nov-12-12] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&diff=prev&oldid=1185333 persona atako kontaux mi kun minaco pri forbaro: "Do kiam vi likvidos viajn fuŝojn?" ..."vandalitajn de vi. Same en la aliaj artikoloj. Ĉu vi mem likvidos viajn vandalaĵojn aŭ tion devos plenumi iu alia? Ĉu vi komprenas ke vandalismo estas punenda per forbaro?"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Miscellaneous&diff=prev&oldid=26339503 "psychologists and psychiatrists should be doing"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&diff=prev&oldid=26103986 "endless stream of accusations and paranoid fears"] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=10-a_de_aprilo&type=revision&diff=7154524&oldid=7153129 "Mi forigis paranojajn fantaziaĵojn"]. Vidu ankaŭ [[Uzanto:RG72/Cenzuro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:47, 19 nov. 2024 (UTC) {{kom}} Mi ne komentos la peton mem, kiu estas evidente absurda kaj kontraŭregula (postuli forbaron de Vikipedio-uzanto pro liaj kvazaŭ malĝentilaj diroj en Vikivortaro estas stulte, same ne ekzistas malpermeso al uzanto meti en sian personan spacon malneton de redaktota artikolo). Mi demandos pri la kerno de tiu ĉi afero. El la supre prezentitaj ekzemploj videblas ke la problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu li sukcesis forpeli ĉiujn kontribuantojn. Pro sia agresemo li finfine estis senigita je administranta posteno fare de la centra administracio de Vikimedio. Li certe nenion komprenis kaj al ĉiu kritiko plu reagas per histeriaj politikaj fantazioj pri [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=next&oldid=901096 politikaj murdoj en Rusio], [https://eo.wiktionary.org/wiki/Uzanta_diskuto:Taylor_49#Fu%C5%9Dado_de_tradukoj rusia prezidanto] kaj eĉ pri [[Specialaĵo:Daŭra_ligilo/1063953#KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj|KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj]] kaj obsedaj rakontoj pri sia seksa vivo. La ulo agresema kaj venĝema, li komencis ataki min en Vikipedio kaj ĉi tie li mirinde trovis por si unikan eblecon senpune rompi la Vikipediajn regulojn. Antaŭjare li aktive kontribuis al la [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Fina_solvo|tute kontraŭregula]] [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|proceduro de mia maladministrantistigo]]. Antaŭ nelonge li same aktive postulis forigi unu el miaj artikoloj — kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj en Inguŝio|sukcesis denove]]. Mi avertis ke uloj kiel li haltas neniam kaj jen li postulas mian forbaron por definitive venĝi min kaj silentigi la lastan voĉon, kiu ankoraŭ kuraĝas kontraŭstari al lia strebo transformi ankaŭ Vikipedion je la speco de Vikivortaro, do je lia persona ludejo, kie li senhalte kaj sensence modifos kaj (plejparte) forigos la enhavon laŭe al siaj malstabilaj kapricoj, forpelinte ĉiujn obstaklulojn. Li [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Taylor 49|jam provis]] akiri administrantan postenon ĉi tie, sed malsukcesis (la voĉdono devis esti fermita antaŭ duonjaro, sed tio ne okazis ĝis nun). Sed li sendube provos denove kaj denove, ja tiaj uloj haltas neniam ĝis ili akiros la potencon — aŭ estos haltigitaj kaj forigitaj el la normala homa komunumo, bazita sur reguloj kaj reciproka estimo, ne arbitreco kaj histeria agresemo. Jam venis tempo decidi la sorton de nia Vikipedio. Ĉu ni plu kreos la enciklopedion aŭ definitive donacos ĝin al la uloj, venintaj ĉi tien ne por krei kaj kunlabori, sed por ataki, insulti, persekuti, histerii, detrui? Necesas esti ekstreme naiva por kredi ke tiu ĉi [[Makartismo|makartisma]] kampanjo estos la lasta. Ne, tio estas nura komenco kaj sekvaj viktimoj de tiaj atakoj estos uzantoj kaj administrantoj, kiu silentis ĝis nun. Kiel historiisto mi esploris Stalin-reprezaliojn, do mi vidas ke la atakintoj sekvas la saman skemon kiel iliaj antaŭuloj-stalinistoj: unue ili maldungis homon, poste eksigis lin el partio, poste arestis kaj fine sendis al prizono aŭ mortpafis. Estas neimageble vidi ke tio okazas cent jarojn poste en Esperanta (!) Vikipedio. Fine mi memorigas la [[Unue ili la judojn venigis|vortojn]] de [[Martin Niemöller]] kiun devas koni ĉiu inteligenta homo: :Kiam la nazioj forportis la komunistojn, mi silentis; mi ja ne estis komunisto. :Kiam ili enkarcerigis la socialdemokratojn, mi silentis; mi ja ne estis socialdemokrato. :Kiam ili forportis la sindikatanojn, mi ne protestis; mi ja ne estis sindikatano. :Kiam ili forportis min, restis neniu plu, kiu povis protesti. Sapienti sat. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:23, 20 nov. 2024 (UTC) :Mi bedaŭras tiajn konfliktojn, aparte inter aktivaj esperantistoj kaj vikipediistoj. Mi alvokas repacigon kaj klopodon mildigi la vortajn akuzojn kaj kontraŭstarojn. Forbarado eble utilas kontraŭ fremduloj kiuj volas entrudiĝi en tute nekontrolitan medion, sed por aktiva vikipediisto, tio ne utilus; ĉar post forbaro sufiĉus nur malfermi novan konton (tion faris eĉ konata fuŝulo). Necesos tiam forbari la komputilon, sed oni povas uzi alian komputilon ktp. Plej bone estus repacigi la sintenojn kaj klopodi labori alikampen; mi celas, ke estas tiom da ampleksaj kampoj en Vikipedio, ke se okazas konfliktoj, ĉu pro lingvo ĉu pro enhavo, des pli bone agadi en aliaj kampoj, anstataŭe pri Stalino aŭ Rusio, oni povas iri al filmoj, birdoj, fiŝoj, havendaj artikoloj ktp ktp. Korektoj indas kaj endas, sed se tio rezultos en polemiko, eble indos labori aliel. Tio estas nur tre persona opinio, ĉar por juste agadi oni devus kontroli tre etendigitan kazon, kaj mi preferas pli efike labori produktive. Ekzemple mi apenaŭ eniris en Vikivortaro. Oni ne povas esti ĉie, nur Dio, sed mi dubas prie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 20 nov. 2024 (UTC) ::Bedaŭrinde tiu ĉi strategio de evitado de la konfliktoj ne efikis. Mi neniam interesiĝis pri la kontribuoj de Taylor 49, kio estis facile ĉar li fakte verkas nenion, nur senhalte modifas kaj forigas la enhavon, kreitan de la aliaj. En Vikivortaro mi nur demandis lin kiucele li vandalis miajn artikolojn kaj petis lin restarigi ilian noramalan staton — la histerian reagon vi mem povas legi laŭ supraj ligiloj. En Vikipedio mi eĉ ne unufoje kontaktis lin, sed li plu min ĉasas venĝante pro tiuj riproĉoj en Vikivortaro kaj senhalte postulante mian maladministrantigon (sukcese), forigon de miaj artikoloj (sukcese) kaj nun mian forbaron (sukcese?). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:23, 20 nov. 2024 (UTC) :::Ĝustas ke ĉe ni estas la [[imperativo|imperativa alvoko]] [[VP:ATAKO|Ne faru personajn atakojn en Vikipedio! Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!]] kaj ke "ripetita aŭ granda persona atako povus konduki al [[VP:RF|forbaro]]". Mi konsentas ke la ekzemploj cititaj el vikipedio de Taylor estis personaj atakoj, kaj same konsentas ke se uzanto "nomas alian vikipediiston ''rusaĉo'', diras ke la rusa lingvo devas esti forigita ĉar ĝi estas nur fuŝa versio de la ukraina", tio estus same persona (kaj kolektiva) atako. Laŭ mia scio ni ĉiuj ĉi tie estas plenkreskaj, kaj kompreneble ne estas pravigo de atako se oni argumentus "sed la alia jam kvinfoje atakis". Al la akrigo de la situacio fakte kontribuas vi mem, Stanislavo, ĉar vi ofte perceptas agadon malsame ol estis: maladministrantigis vin ne Taylor, sed plimulto de diversaj uzantoj post pena diskuto, kaj la forigon de la teksto kiun vi nun reenigis sub nomo [[Uzanto:RG72/Cenzuro|"Cenzuro" (!)]] ankaŭ ne plenumis Taylor, kiu nur atentigis pri dubindeco de la teksto, sed ĉefe tri uzantoj devene el ekssovetiaj landoj (el Rusio, Litovio kaj Ĉednestrio, do ekse [[Moldava SSR]]), kiuj ĉiuj tute ne rilatas al Taylor, sed kiuj ĉi tie koncentriĝis "komenti la enhavon, ne la kontribuanton". Tial mi nun nur vidas eblecon lasi la malnovajn ofendojn, sen forbaro, kaj alvokas diskutigi ĉiun eblan novan personan atakon tuj ĉi tie, por ke oni povas tuj reagi. Mi esperas ke ne necesos amplekse ĉi tie diskuti, ĉar mi juĝas tion ĝena malŝparo de vivo-tempo, sed pretas ĉi tie trakti freŝajn atakojn, ankaŭ per simbola forbaro de semajno aŭ monato, post kiam estis unua averto. Kaj mi nun jam vortumas tian unuan averton al vi ambaŭ, Stanislavo kaj Taylor. Krome, mi atentigas ke estis mi kiu fine devis forigi la tekston "Rusoj en Inguŝio", kaj mi kiel administranto sentas min persone atakata de Stanislavo per la demagogia titolo "Cenzuro", laŭ kiu li reenigis la forigitan tekston. Mi persone povas toleri se oni ĉirkaŭvojas forigon de teksto, se oni reenigas ĝin al paĝo "Uzanto:RG72/Rusoj en Inguŝio", sed mi ne toleros la titolon "Cenzuro", kiun mi komprenas rekta persona atako al mi. Fine mi pensas ke estas misuzo de la justulo [[Martin Niemöller]] entiri lin en la retorikon ĉi tie - s-ro Niemöller kontraŭis milionojn da murdoj en fia diktaturo, kaj kompari la atentigon pri [[Vikipedio:Neniu persona atako]] al tio estas, milde dirite, ekstrema troigo. Do, mi nun estas {{kontraŭ|kontraŭ}} forbaro pro la eksaj ofendoj, sed '''alvokas''' ekde nun forte bridi sin por ne pluofendi, alvokas pri ŝovo de la reenigita teksto for de demagogia titolo "Cenzuro" (aliel ankaŭ administranto povas fari tion, sendepende ke la paĝo estas en persona spaco, kaj kompreneble povas esti ke fine la komunumo decidos forigi la paĝon de la persona spaco), kaj '''alvokas''' diskutigi estontajn atakojn rekte ĉi tie, kun ebleco ankaŭ forbari uzanton, prefere dumtempe, simbole, nur en kazo de obstina pluofendado malgraŭ jam dumtempa forbaro ankaŭ definitive. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:57, 20 nov. 2024 (UTC) Kelkaj rimarkoj: # Mi ne ofendis Taylor, ja demando "kial vi vandalas miajn artikolojn?" certe ne estas ofendo, ĉu ne? Kontribuante al Vikipedio 14 jarojn, mi interagis kun centoj da vikipediistoj kaj neniam iu ajn plendis ke mi ofendis lin. Estus strange se mi subite atakus la ulon pri kies ekzisto mi eksciis nur post kiam li vandalis miajn tekstojn. # La ideo ke valideco de opinio dependas de historia geografio estas nova, sed interesa. Do ekde nun mi scios ke mia opinio ekzemple pri Litovio kaj Finnlando estas speciale valora ĉar iam tiuj ĉi teritorioj estis parto de la Rusia imperio. # Ulo, iniciatinda mian maladministrantigon, malkaŝe argumentis ke tio okazu ĉar li konsideras miajn politikajn vidpunktojn malĝustaj. Tio tute evidente estis rompo de la Vikipediaj reguloj kaj ne gravas kiom da voĉoj li venigis por garantii tiun ĉi rompon. Dura lex sed lex. # Forigo de mia artikolo estis same kontraŭregula, ĉar la iniciatinto malsukcesis pruvi siajn argumentojn (malneŭtraleco kaj manko de fontoj), do tio estis evidenta ago de cenzuro. Tamen se tiu ĉi vorto tro ĝenas vin, mi alinomos la paĝon al ''Arĥivo''. Mi ne imagis tioman sentemon de via flanko, ja ni ĉiuj konas vikipediiston, kiu inundis la pritagajn artikolojn per rubaĵaj (mis)informoj kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" — kaj vi neniam riproĉis lin pri tio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:53, 21 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun kontraŭas al la forbaro. Se la situacio plimalboniĝos, mi donos plian komenton. Ne forgesu [[VP:AMO]].-- [[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 20:57, 20 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} - Nun kontraŭ. Mi ŝatus, ke la konfliktoj ĉesu. Ni devas spuri specifajn problemajn redaktojn, ne la rilatojn de homoj. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 16:23, 24 nov. 2024 (UTC) : {{kom}} La respondo de RG72 estas kiel kutime agresema kaj insulta, ekzemple "problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu '''li''' sukcesis forpeli" "Taylor 49, kio estis facile ĉar '''li''' fakte verkas nenion". RG72 daŭrigas kun kaj absurdaj falsaj akuzoj (ne estis mi kiu forigis la paĝon [[Rusoj en Inguŝio]], ĉu?), kaj insultoj, kaj misseksigado. Vidu supre, mi ne plu respondos en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:37, 27 nov. 2024 (UTC) :: {{kom}} Nenio nova en la mondo. La suno lumas, la akvo fluas, Taylor 49 [...] plendas [...]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:57, 28 nov. 2024 (UTC) ::: {{kom}} {{re|RG72}} Mi ripete atentigas pri la regulara frazo "Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!" Tio ankaŭ rilatas al via provoka komento de hieraŭ, kiun mi en kunteksto juĝas komento de la kontribuanto, ne de la enhavo. Via deeskaliĝo en la konflikto estas nepre bezonata, kaj vi ĉi tie ricevis nur tiom da subteno kontraŭ forbaro, ĉar sendube ĉiuj aktivaj kontribuantoj certas ke vi kapablas redakti sen ofendoj - tamen la kredo ke vi principe kapablas pri tio ne sufiĉas, vi devas ankaŭ apliki redaktan diplomation. Alikaze ni revenos al diskutoj pri via forbaro, kion mi konsiderus ĝenan malŝparon da energio. Kaj mi efektive fortege riproĉas la uzanton kiu inundis la esperantajn pritagajn artikolojn per naciisma propagando kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" - eble mi tro malfrue vere koncentriĝis pri la ĝena naciisma redaktado en la principe almenaŭ neŭtrala ĝis sennaciisma esperanta projekto, tro malfrue bremsis la agadon kaj per ĝena malŝparo de multaj laborhoroj komencis forigi la neakcepteblan propagandon, ĉar tiu ne sufiĉe frua kontraŭago signifis ke la forigenda materialo iĝis tre multa. Ĉiukaze la homo almenaŭ per sia konto ekde duonjaro ne plu daŭrigas sian propagandan mision: nun ankoraŭ forbari lin, nur pro pedagogio, ne sencus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 29 nov. 2024 (UTC) :::: {{kom}} Mi ĝojas ke finfine vi agnoskis ke en Vikipediaj diskutoj oni priparolu nur la agojn, ne la agantojn. Estas strange ke vi ne faris tion kiam la konata al vi ulo lanĉis kampanjon de mia maladministrantigo prezentinte kiel solan argumenton ke li ne ŝatas miajn politikajn vidpunktojn, do li ne ŝatas la personon, ne liajn agojn. Mi ĝojas ke vi finfine haltigis la agadon de alia uzanto, inundinta Vikipedion per nacisma propagando kaj ksenofobiaj fantaziaĵoj (plejparte rusofobiaj, sed foje ankaŭ antisemitismaj). Mi ne postulis lian forbaron, sufiĉas ke lia vandalado ĉesis. Estas strange nur ke vi ignoris kiam la konata al vi fanatika triopo akuzis min pri cenzuro ĝuste pro forsarkado de tiuj ĉi naciismaĵoj kaj ksenofobiaĵoj, kaj tio servis kiel ilia dua argumento por mia maladministrantigo. Se Vikipedio estas bazita sur reguloj, ili la samaj por ĉiuj. :::: Rilate ''Taylor 49'' mi nur ironiis leĝere, ĉar trakti serioze lian obsedon je propra seksa vivo mi ne povas, ja mi estas historiisto, do apartenas al la malĝusta fako. Espereble iam vi ĉesigos ankaŭ tiun ĉi tutevidente kontraŭregulan aktivadon kaj instruos lin ke lia seksa vivo estas lia persona afero kiu interesas neniun ĉi tie kaj ke se li ne ŝatas kiel Esperanto lin nomas, li simple elektu alian lingvon, pli komfortan por li. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:45, 30 nov. 2024 (UTC) ::::Mi neniam legis ajnan komenton de Taylor 49 pri sia propra seksa vivo. Kion mi legas, kaj pri tio mi ankaŭ konfliktis kun Taylor, estas ke Taylor ne nur aplikas la ne (jam) esperantan silabon "ri" pri si mem, sed komence aplikis tion al ĉiaj homoj, pri kies seksa identeco ne povas esti dubo: se iu uzanto klare indikis sian sekson en la vikipediaj preferoj, kaj Taylor perfekte sccias kiel malkovri tion, aŭ kiam en vikidatumaro pri iu ajn homo estas indiko ke temas pri viro aŭ virino, tiam sendube aplikendas pronomoj li respektive ŝi. Taylor ne estas la sola vikipediisto, kiu forte pledas pri uzo de alternativa estonta pronomo ri por tiuj homoj kiuj persone insistas ne konsideriĝi viroj kaj ne virinoj. Do temas pri socia konstruaĵo, ĉar en biologio ĉiu homo estas vira (kromosomoj XY) aŭ ina (kromosomoj XX): eĉ tiuj kun deviaj [[Sindromo de Klinefelter|kromosomoj XXY]] laŭ genetiko konsideratas masklaj. Mi povas akcepti pri ĉiu vikipediano, ke tiu ne devas nepre malkaŝi sian biologian sekson aŭ elektitan socian rolon, ĉar oni rajtas esti tute anonima, ne devas malkaŝi sian nomon, sekve pri iuj ensalutintaj uzantoj kaj pri ĉiuj kiuj redaktas plene anonime sub IP-adresoj, mi ne konas la gramatikan sekson. Tio estas anonimeco. Klaras ke pri oficialigo de la silabo "ri" kiel plia e-lingva pronomo ne decidos redaktantoj de iu ajn retejo, ankaŭ ne de vikipedio, kaj same klaras ke Vikipedio ofertas tiun gradon de anonimeco kiun uzanto deziras. Tute klaras krome, ke la temo estas sentoplena por Taylor kaj ankaŭ por iuj aliaj uzantoj: tial neniu uzanto estas devigita uzi la silabon "ri" kvazaŭ pronomo, nek mi nek vi nek iu ajn, sed tamen necesas pie kaj kolegece trakti la temon - tial ĝi ne tre taŭgas por forta ironio. Tio ĝuste estas kio ĝenis min en via hieraŭa noto. Se vi havas ekzemplon, kiam Taylor komentis pri sia seksa vivo, montru ĝin, mi neniam vidis ion tian kaj ne povas imagi ke tia ekzemplo ekzistus. Kaj pri la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|diskuto pri via administreco]]: vi scias ke mi estis la sola kiu sume voĉis sindetene, ĉar mi estis tiom ambigua vidante same fortajn argumentojn por kiom kontraŭ - tion mi tiam notis. Mi '''ne''' havis la impreson ke viaj agoj kontraŭ la misuzo de la tagaj mondpolitikaj listoj en vikipedio al propagando kaj forta troreprezentiĝo de polaj temoj (kiam unufoje pola skiisto gajnas konkurson, tio estos vaste raportata en mondpolitikaj eventoj, se ĉeĥa aŭ slovaka, slovena aŭ sveda skiisto same gajnas konkurson, tio tute ne interesas) estis argumentoj en la diskuto pri via administreco. Se mi preterlegis ion, vi povas ankaŭ nomi al mi la konkretan lokon. Certe ni ĉiuj sambone konas la [[Vikipedio:Regularo pri forbaro|regulojn pri forbaro]], daŭre ne plenumiĝas la kondiĉoj pri forbaro, sed necesas adapti la redaktojn al ne-ofendaj komentoj. Se tio post ripeta admono ne funkcios, tiam necesos rapide decidi pri forbaro, notinte aktualajn mispaŝojn. Sed tia forbaro, ĉar unua, ankaŭ estus nur simbola, por horoj aŭ tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) :{{por}} RG72 devas esti fobarita (en du projektoj) pri kontraŭrajta renoviĝo de forigita artikolo en Vikipedio kaj verkado de malneŭtralaj artikoloj en Vikinovaĵoj.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 10:09, 30 nov. 2024 (UTC) ::Kara Fenikals, vi povas tute libere prezenti vian opinion ĉi tie. Tamen mi koncize volas reagi al via noto: se iu revenigas forigitan artikolon en sia persona uzanta spaco, tiam tio ne estas kontraŭrajta - jes eblas ankoraŭ plibonigi la tekston kiun ĝis la forigo evidente ne eblis plibonigi al stato akceptebla por plimulto de la partoprenintaj uzantoj. Kio nur ne permeseblas, estas laŭta ofendo ke la komunumo fie kaj bandite cenzuris la tekston. Kaj due, povas esti ke en Vikinovaĵoj ne estas sufiĉe evoluintaj iloj por diskuti pri propagandecaj, ĝenerale malneŭtralaj tekstoj. Sed ĉiukaze Vikipedio kaj Vikinovaĵoj estas sendependaj projektoj. Eblas noti ĉi tie personan opinion, ke oni forte malkonsentas pri ago de uzanto en Vikinovaĵoj, Vikivojaĝo, Vikifontaro, Vikivortaro ktp., sed uzi tiun nekontenton cele al puna forbaro de uzanto el Vikipedio laŭ mi ne eblas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "Fenikals" == {{uzanto2|Fenikals}} [[Uzanto:Fenikals|Uzanto:Fenikals]] regule rompas plurajn regulojn de Vikipedio: # Li [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|postulis maladministrantigon]] de alia uzanto, argumentinte per ties malplaĉaj politikaj vidpunktoj, do pro politikaj kaj personaj motivoj. # Li spamis la [[Uzanto:RG72|Uzanton RG72]] per mesaĝoj politikaj kaj personaj, interalie minacante lin per FSB-reprezalioj se li plu partoprenos en la ĵurnalisma projekto [[Tutmondaj Voĉoj]]. # Li regule enigas falsajn informojn laŭajn al liaj politikaj vidpunktoj, ekzemple: ## en [[Sud-Osetio]] li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Sud-Osetio&diff=next&oldid=8911022 modifis la tekston], aldoninte aserton ke la militon en Sud-Osetio en 2008 komencis Rusio dum esplorado de Eŭropa Unio [http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_09_09_iiffmgc_report.pdf klare konkludis] ke la militon komencis Kartvelio. ## En alia artikolo li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Bombaj_atencoj_kontra%C5%AD_lo%C4%9Dejoj_en_Rusio&diff=prev&oldid=8902785 nomis la ulojn], murdintajn en 2002 kelkdek homoj per eksplodigo de loĝejoj, ne "teroristoj" sed "rezistantoj"; [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_%C4%88e%C4%89enia_milito&diff=prev&oldid=8875116 similaj fuŝoj] # Li regule cenzuras Vikipedion, forigante malplaĉajn informojn, ekzemple: ## el artikolo pri batalo kontraŭ islamistoj li forigis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2002)&diff=prev&oldid=8875092 ateston de militkrimoj] faritaj de muĝahidoj; ## el artikolo pri atako de teroristoj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2000)&diff=prev&oldid=8875097 forigis riproĉon] fare altrangulo, multe helpinta al ĉeĉenaj rifuĝintoj kaj ŝokita de tia atako en sia regiono. ## el artikolo pri ukraina prezidanto li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Volodimir_Zelenskij&diff=prev&oldid=8573844 forigis menciojn] de ties kritiko en eŭropa gazeto ## el alia artikolo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=prev&oldid=8472015 li forigis] komplete sekcion "Rusofobio", malgraŭ referenco al aŭtoritata fonto, kun klarigo "tiu ne ekzistas" # Li lanĉas redaktomilitojn, ekzemple li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=25-a_de_februaro&diff=prev&oldid=8827820 nuligis mian redakton] en artikolo, celintan forigi rubajn misinformojn pri kies forigo konsentas ankaŭ almenaŭ unu administranto, ĝis nun plenumanta tian forsarkadon pro antaŭa amasa vandalado fare de naciisma uzanto; # Li trudis al pluraj artikoloj politike malneŭtralajn kaj ofte rekte falsajn informojn. ## Ekzemple li redaktis multajn biografiajn artikolojn, ŝanĝante nacian apartenon de ilia temuloj al "ukraina". Ekzemple li faris tion en [[Igor Sikorski]] kaj poste nuligis alies redaktojn. Rimarkindas ke la sekvinta [[Diskuto:Igor Sikorski]] montris ke li ne konas eĉ bazajn faktojn pri historio de Ukrainio, kio evidente grave faciligas lian redaktadon. ## en artikolo pri buĉado en Montara Karabaĥo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakro_de_Ho%C4%9Dali&diff=prev&oldid=8472696 li aldonis] ke armena flanko "falŝe raportis" (sic!) Havi tian uzanton estas granda malhonoro por iu ajn Vikipedio kaj duobla malhonoro por Vikipedio en Esperanto, konsiderata lingvo de paco kaj amikeco, ne de naciismo kaj agresemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:45, 30 nov. 2024 (UTC) :Mi nun tiom detale notis la antaŭan diskuton, ke ne sufiĉas mia tempo esplori la akuzojn tie. Tio do venos pli poste. Kompreneble ĉiu ajn povas jam ekhavi opinion - mi nur volas eviti la impreson ke mi fokusigas pri akuzoj kontraŭ unu uzanto kaj plene ignoras akuzojn kontraŭ alia uzanto, kvankam la diskutoj estas tuj najbaraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:51, 30 nov. 2024 (UTC) :: {{kontraŭ}} forbaro de uzanto "Fenikals", ĉar la proponinto de forbaro same ofte verkis forte maneŭtralajn artikolojn ([[Rusoj en Inguŝio]] -> [[Uzanto:RG72/Cenzuro]], [[n:eo:KGB kaj FSB kontraŭ spionoj kaj teroristoj en Siberio|terorismo]], [[eo:n:“Ŝajnas_al_mi_ke_mi_sonĝas...”:_patrino_kaj_filo_fuĝis_el_Ĥersona_provinco_al_Tjumeno|rifuĝintoj bonvenataj]]), kaj eĉ pli grave atakadis aliajn vikianojn. Mi esperas ke uzanto "Fenikals" estonte ne plu uzos vikipedion kiel batalkampo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:58, 2 dec. 2024 (UTC) :::{{kom}} La argumento estas absurda laŭ sia logiko ("ni ignoru unu regulrompon ĉar okazis ankaŭ aliaj"), formo (referenco al Vikinovaĵoj en Vikipedio) kaj enhavo (nomi "malneŭtralaj" artikolon pri etna grupo, intervjuon kun historiisto kaj raportaĵon pri ukrainaj rifuĝintoj estas ekster ĉia racia konsiderado). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:41, 2 dec. 2024 (UTC) {{Kom}} Post 4 monatoj bedaŭrinde nenio estis farita, do la koncernulo revenis kaj daŭrigas siajn fanatikajn atakojn. Ĉi-foje li [https://eo.wikinews.org/wiki/Vikinova%C4%B5oj:Diskutejo#Propono_pri_la_fermo atakis Vikinovaĵojn], postulinte likvidi la tutan projekton kaj cenzuri ĝian enhavon (kompreneble pro "porrusia propagando"). Antaŭ jaroj mi iniciatis elkoviĝon de la projekto, alvokinte plurajn vikipediistojn subteni ĝin voĉdone. Dum jaroj mi kaj aliaj esperantitoj kontribuis al ĝi, verkinte pli ol 1000 artikolojn. Nun ĉio ĉi estas endanĝerigita pro la fanatikulo, apenaŭ balbutanta Esperanton kaj eĉ en Vikipedio dum 5 jaroj farinta nurajn mil redaktojn, plejparte neniodirajn kaj politike motivitajn. Estas tute evidente ke temas pri politika cenzuro kaj ĉi-foje ankaŭ pri persona persekutado. Li jam lanĉis [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Administrantoj/forigo_de_rajtoj/RG72 kalumnian kampanjon] kontraŭ mi (malkaŝe politike motivitan) kaj nun pretas detrui la tutan projekton nur por kontentigi sian fanatikan cenzuremon kaj personan malamon. Antaŭjare li postulis eĉ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:Vila%C4%9Do_%C5%9Ctormovo.webm forigi unu el miaj videoj] el la Komunejo, argumentinte ke ĝi "estas persona kaj ne havas edukan valoron". Feliĉe oni ĝustatempe klarigis al li, ke ambaŭ argumentoj estas nulaj, sed li provas denove, jam aliloke kaj sendube provos plu, ĉar li simple ne kapablas kunlabori kaj krei — nur ataki kaj detrui. Tiaj uzantoj estas forbarendaj tutvikie kiel agresantoj kaj vandaloj. Kial la enciklopedio de ''Lingvo de Paco kaj Amikeco'' (!) plu toleras la fanatikulojn kaj vandalojn? Ĉu neniu administranto kapablas ĉesigi tion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:32, 19 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurdaj mencioj de "Paco kaj Amikeco" kaj plejparte falsaj akuzoj (pri lingvokapabloj kaj plu) de [[Vikipedio:Problemaj_uzantoj#Propono_forbari_uzanton_"RG72"|RG72]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:30, 27 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurda miskompreno de la interna ideo de Esperanto kaj subteno de la falsaj akuzoj de la alia fanatikulo. Rimarkindas ke Fenikals jam kvarfoje atakis min, malkaŝe dirinte ke li faras tion pro siaj personaj politikaj malŝatoj. Dufoje li sukcesis, lanĉinte [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|kalumnian kampanjon]] por eksigi min kiel administranton kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj_en_Inguŝio_11_17|foriginte mian artikolon]] — ambaŭfoje Esperanto-administrantoj timeme cedis al la ksenofobo, krude rompinte la regulojn kiujn ĝuste ili devus defendi. Dufoje li malsukcesis — unue en [[Tutmondaj Voĉoj]] kaj nun en [[Meta-Vikio]] — ambaŭfoje ne-Esperantaj-administrantoj rekte respondis ke mi rompis neniujn regulojn kaj liaj personaj malŝatoj estas lia persona problemo. Post tio nomi Esperanton "Lingvo de Paco kaj Amikeco" estas vere absurde. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:01, 30 mar. 2025 (UTC) {{kom}} Mi ĵus nuligis plian cenzuradon fare de Fenikals. Ĉi-foje li modifis artikolon [[Unua Ĉeĉenia milito]], celante ŝajnigi ke la milito okazis ne inter la registaro de Rusio kaj separistoj, sed inter Rusio kaj Ĉeĉenio kiel du sendependaj ŝtatoj. Ĉu sekvan fojon li skribos ke registaroj de Hispanio kaj Britio luktis ne kontraŭ ETA kaj IRA, sed kontraŭ Eŭskio kaj Nord-Irlando? Kiam tiu ĉi vandalo estos haltigita? Ĉu tiu ĉi enciklopedio havas administrantojn aŭ ĝi definitive transformiĝis je ludejo kie ĉiu ajn fanatikulo povas libere vandali la tekstojn? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 15 apr. 2025 (UTC) {{kom}} Kaj denove tiu ĉi delonge forbarenda fanatikulo lanĉis redaktomiliton, nuliginte miajn redaktojn. Kompreneble temas pri artikoloj rilataj al la rusoj/Rusio kaj ukrainoj/Ukrainio, kio estas la kerno de lia fanatika mensa universo. Kompreneble li denove trudis propagandajn stultaĵojn, ĉerpitajn el gazetaro. Kompreneble denove liajn fiagojn ignoris ĉiuj administrantoj. Kio estas kialo de la tioma toleremo? Ĉu la rusofobio kaj ksenofobio ĝenerale jam iĝis oficiala ideologio de la Esperanto-Vikipdeio? Ĉu la (iam) enciklopedia projekto definitive transformiĝis je Esperanto-versio de triarangaj eŭropaj gazetaĉoj? Ĉu iu ankoraŭ memoras por kio Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon? Malkaŝaj ksenofoboj ĉiam pli agreseme trudas siajn propagandaĵojn kaj la homoj, kiuj devus forbari ilin en la unua tago — la administrantoj — silente ignoras ĉion. Ĉu vi timas aŭ simple samopinias kun ili? La unua kazo estas hontinda, la dua stultega. Elekti inter la malhonoro kaj stulteco pjam estas hontinde, sed ŝajnas ke la alia elekteblo mankas. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2025 (UTC) {{kom}} Denove tiu ĉi fanatikulo trudas al la '''enciklopedio''' propagandaĵojn kaj lanĉas redaktomilitojn. Kian valoron havas tiu ĉi malklerulo, apenaŭ balbutanta Esperanton, ke lia daŭra vandalado estas tolerata en la internacia (!) '''enciklopedio'''? Li estas obsedita ksenofobo kaj malkaŝa adoranto de teroristoj, speciale de islamistoj, do li simple ne povos halti memstare, nur esti haltigita. Ĉu ekzistas administranto kapabla savi la enciklopedion de vandalado? Ĉu ĉiuj estas tro timemaj? Aŭ eble lia fanatika mondrigardo nun estas konsiderata normo en la socioj, al kiuj apartenas la administrantoj? Plorinda degrado. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 2 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La administrantoj denove timeme lasis la vandalon fuŝi, do li revenis kaj denove trudis al la '''enciklopedio''' siajn fanatikajn fantaziojn — ĉi-foje rakontinte en [[Sovetia-Ukrainia Milito]] pri "genocido de la ukraina nacio, genetika subpremado, socia degrado" kaj kompreneble pri siaj amataj ĉeĉenaj islamistoj. Kaj ĉiujn ĉi teruraĵojn li rakontas pri Ukrainio, kies loĝantaro en la sovetia tempo (do dum la ''genocido kaj subpremado'') duobliĝis — malgraŭ amasa migrado de ukrainoj al la aliaj respublikoj de Sovetunio por ricevi pli bonan edukon kaj laboron. Ĝis kiam daŭros tiu ĉi senpuna vandalado fare de '''patrolanto''', do la ulo respondeca pri kvalito de la '''enciklopedio'''?! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:10, 26 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La vandalo revenis kaj denove trudas al la enciklopedio siajn fanatikajn propagandaĵojn. Ĉi-foje li denove markis kiel "diktatoroj" plurajn internacie agnoskitajn ŝtatestrojn kies politiko kaj opinioj malkongruis al lia fantazia mondimago. Se post jaroj da vandalado en la esperanta enciklopedio li almenaŭ iom lernus Esperanton, li scius ke "diktatoro" estas [https://vortaro.net/#diktatoro_kdc "Eksterordinara, provizora estro de ŝtato, kun absoluta povo"], kio certe ne aplikeblas al la regantoj kies regado estis bazita sur naciaj leĝoj (sendepende de tio, ĉu ili plaĉas al iu aŭ ne) kaj ne estis provizora, nek eksterordinara. Jam unu jaro pasis ekde kiam mi atentigis pri la persista vandalado fare de tiu ĉi persono, sed neniu reago de la administrantoj sekvis. Ĉu nia enciklopedio estas rubejo, kie iu ajn propagandisto povas publikigi siajn fantaziaĵojn? Kiom longe daŭros tiu ĉi vandalado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 6 nov. 2025 (UTC) {{kom}} Ĵus mi hazarde trovis kaj nuligis plian vandalaĵon de tiu ĉi unika vandalo: en la artikolo pri la ukraina urbo [[Kostjantinivka]] li forigis informojn ĉerpitajn el [[The New York Times]], ĉar ili malkonvenis al lia fanatika mondobildo. Mi diras ke temas pri la ''unika vandalo'', ĉar ĝis neniu vandalo en tiu ĉi enciklopedio sukcesis esti identigita kiel malkaŝa vandalo kaj propagandisto jam duan jaron sinsekve kaj tamen ne esti forbarita. Evidente la administrantoj interne simpatias al li, same kiel germanaj burĝoj simpatiis al Hitlero, promesinta buĉi nur la judojn, ciganojn kaj subhomojn kiel rusoj, ukrainoj kaj poloj. Poste ili ploris sur ruinoj de siaj urboj kaj plendis ke ili ne estis nazioj, nek subtenis ilin, sed estis nuraj viktimoj de la teruraj cirkonstancoj. Ĉu la historio instruas ion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:08, 21 dec. 2025 (UTC) {{kom}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=8649512&oldid=8538182 La redakto antaŭ 18 monatoj] estas evidente malbona. Oni nepre '''ne agu tiel'''. Kaj kion pensi pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Putin&action=history la diktatoroj]? La plejmultaj diktatoroj ja estis kaj estas "agnoskitaj ŝtatestroj". Kaj kiel pensi aŭ agi pri senĉesaj personaj atakoj, trouzo de fortaj vortoj, kaj reventantaj komparoj kun Adolfo Hitlero? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:20, 28 dec. 2025 (UTC) :La vorto ''diktatoro'' havas striktan difinon en PIV, cititan supre. Neniu el la menciitaj personoj laŭis al ĝi. Same neniuj personaj atakoj miaflanke okazis, nek povus okazi ĉar mi tute ne interesiĝas pri tiu ĉi persono. Malsame ol li, kiu spamis min per mia persona konto iel trovita en Telegramo kun enormaj stultaĵoj kaj personaj trudaĵoj ("ĉu vi definitive transloĝiĝis al Kubo?"). La situacio iĝis tro teda kaj artefarite longdaŭra, kaj vere similas al tiu en Germanio en la 1930-aj kiam la same agresemaj kaj persistaj fanatikuloj ne estis haltigitaj de tiamaj germanaj administrantoj, ĉar interne ili simpatiis al ilia ksenofobio kaj esperis ke la solaj viktimoj estos nur judoj, komunistoj, gejoj, slavoj kaj aliaj [[subhomo]]j. La historio ripetiĝas kaj evidente eĉ germanoj ne lernis ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:43, 28 dec. 2025 (UTC) ==Anglalingvaj perfortparoloj== Uzanto aperis nur por fari ekstremismajn alvokojn en la angla lingvo kontraŭ palestinanoj kaj islamanoj. Ĝis nun faris [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Ctato_Palestino&diff=prev&oldid=9039006 unu solan redakton]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:06, 6 mar. 2025 (UTC) : [[:m:Special:CentralAuth/Zwangsumbenennung-2025-03-18]] nenio nova ekde tiam. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 27 mar. 2025 (UTC) :: Daŭre nenio nova ekde tiam (kvankam ne, ne plu?, ekzistas ĝenerala konto por "Zwangsumbenennung-2025-03-18"), sed en wiki.eo la konto ankoraŭ estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:15, 18 apr. 2025 (UTC) ::: Mi kredas, ke [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Zwangsumbenennung26-12-2020 ĉi tiu estas la sama nazia fuŝulo: "Zwangsumbenennung26-12-2020" ĉe Turka Vikipedio]. Mi trovis tiun nomon sub mistera parametro "offset" en lia paĝo pri uzantrajtoj. https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Listo_de_uzantoj&username=Zwangsumbenennung-2025-03-18&dir=prev&offset=Zwangsumbenennung26-12-2020&limit=1 Tiu parametro aperis, kiam mi iris du paĝojn antaŭen. [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:03, 30 jun. 2025 (UTC) :::: Kaj kvar antaŭajn uzantnomojn mi trovis sammaniere: 𥐣, 😂, 𝘀𝗼𝗹𝗼 𝗲𝗻 𝗹𝗮 𝘄𝗶𝗸𝗶 kaj 𝕍𝕥𝕝𝕞𝕣𝕕. Ĉu vi kredus, ke li estas forbarita de la germana Vikipedio? [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:24, 30 jun. 2025 (UTC) == Anonimaj redaktoj de [[Pär Sundberg]] == Pluraj anonimaj redaktantoj ade aldonas malplenajn listerojn al [[Pär Sundberg]], kun svedlingvaj datoj en la resumo. Tre mistere, sed klare senutile. Mi proponas forbari tiujn adresojn, kaj protekti la artikolon kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:48, 31 mar. 2025 (UTC) : {{forte por}} protekto kontraŭ anonimaj redaktoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:28, 31 mar. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025-03-31 per LiMr. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Hodiaŭ finiĝas la protekto de tiu paĝo. Ni atentu ĉu la strangaj redaktoj rekomenciĝos! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:29, 1 jul. 2025 (UTC) == Forbarenda IP-vandalo == [[Specialaĵo:Kontribuoj/49.175.171.71]] sed ne porcxiam, eble 3 monatoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:29, 4 maj. 2025 (UTC) ==Ne-esperanta enhavo== [[Uzanto:Orthoonto]] aldonis al tri artikoloj tekston en iu skandinava lingvo, kaj al alia senfontan aserton pri la matematikaj kapabloj de novaj AI, kies enciklopedian gravon mi dubas. Ŝajnas al mi tro frue por diri, ĉu la intencoj de la homo estas bonaj, sed mi lasis mesaĝon sur lia/ŝia diskutopaĝo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:34, 11 maj. 2025 (UTC) : Bona atentigo. Dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == Grandparte fuŝaj redaktoj aparte pri la Filipinoj inter 2011 kaj 2021 (kaj pli da fuŝoj pri Esperanto en Vikidatumoj) == Komence de januaro 2018 uzanto kun la longa nomo "[[Specialaĵo:Kontribuoj/uzanto:Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa|Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa]]" (iam ankaŭe la konto nomiĝis "Pare Mo") movis paĝon Davaa Regiono al [[Dabaa Regiono]] kaj notis "preskaŭ" en Esperanto: "V se pronuncia como B en español". La homo ankaŭ ŝatis renomigi multajn aliajn esperantajn vortojn (nur 36 rekte en la loka projekto, sed pli multajn en vikidatumoj, kie ankoraŭ pli malfacilas rimarki la manipulojn), egale ke la uzanto eĉ ne helpe de aŭtomata tradukilo sukcesis enmeti unusolan frazon en Esperanto. Sed evidente eblas konsideri sin elstara Esperanto-vortaristo ankaŭ sen ajna kono de la lingvo. Tamen estas alarma averto el vikidatumoj kaj de la vikimedia sistemo ĝenerala: '''[[dosiero:OOjs UI icon alert image warning.svg|18ra]] <span style="color:red"> This account is globally locked. - La konto estas globale forbarita'''</span>. Do la homo en multaj vikipediaj projektoj mise agadis, grandkvante vandalis, kaj liaj agoj vere ne konsiderindas "aŭtoritataj kontribuoj". Tial mi konsideras ĝenerale malfari la kapricajn "plibonigojn" de la forbarito. Ĉi tie do la argumento estas ke hispane la v prononciĝas kiel esperanta "b", aŭ en [[Kezonurbo]], dubinde plibonigita al Kesonurbo, "ke z hispane prononciĝas kiel s esperante" - tio eĉ ne veras, norme ĝi sonas kiel θ, nur dialekte foje kiel s aŭ iu sibla sono inter ambaŭ. Tiu argumento nur sufiĉus por aldono de prononcindiko inter rektangulaj krampoj, eventuale por prezento de sia nova propono kun verva esperanta argumentado en VP:AA, sed ne por kaŝa alinomado de paĝoj el aliaj homoj aŭ ŝanĝadoj en Vikidatumoj. En plej multaj eŭropaj lingvoj inkluzive de la cirile skribataj tamen estas "v", kaj ke li mem ĝustigis la lingvonomojn "[[cebua lingvo|cebue]]: ''Rehyon sa Dabaw''; [[tagaloga lingvo|tagale]]: ''Rehyon ng Dabaw''" ankaŭ ne konfirmeblas en la cebua kaj tagaloga vikipedioj (la esperantan adverbon "tagale" por la tagaloga la homo samtempe inventis). Kvin spertaj esperantistoj poste redaktis kaj ne rimarkis la bone kaŝitan vandalecon. Mi ni plendas, ankaŭ mi probable ne rimarkintus. Sed mi alvokas pri pli da atento nun, kiam estas averto pri tiu vandalo kiu fuŝas aliel ol nia konata finna forbarito, kies specifajn redaktojn ĉiu facile rekonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:18, 3 jun. 2025 (UTC) :Mi cetere ĵus skanis kaj ekrane pligrandigis la esperantan mapon (#22) pri la Filipinoj el la "Poŝatlaso" de 1971. Bedaŭrinde tie estas malmultaj esperantigoj, plej multaj estas nacilingve, do filipine/tagaloge notitaj. Sed por tiuj urboj, insuloj kaj kaboj, kiuj ricevis esperantan vorton en la "Poŝatlaso" de 1971, estas bone noti la referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == 176.59.164.46 == Ruslingva anonimulo, aldoninta sensencajn frazojn al [[Biblio-Globus]]. Blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:09, 26 jun. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|176.59.164.46}} 1 redakto je 22 jun. 2025 :::Kvankam estis nur unu redakto, mi forbaris la konton je 21:46, 9 sep. 2025 por daŭro de 6 monatojm por ke ene eblaj novaj mispaŝoj oni tuj vidi la eksan forbaron en la konto mem... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == 78.154.163.85 == Anonimulo, ekde majo 2025 inundinta la projekton per fuŝaj maŝintradukaĵoj de la anglalingvaj fontoj, plenaj je konspirteorioj, fantazioj kaj politika propagando. Regula forsarkado de tiuj rubaĵoj estas tre teda kaj temporaba afero. Ni protektu la '''enciklopedion''' kontraŭ fanatikuloj, ksenofoboj kaj vandaloj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:08, 17 jul. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|78.154.163.85}} sume 50 redaktoj je 13-14 jul. 2025, '''ekzemple''' ::* paĝo [[historio de Rusio]] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Historio_de_Rusio&diff=prev&oldid=9145053 vandalita, ŝajne en la baŝkira, ĉiukaze ne universale komprebla lingvo, en fuŝaj referencoj] ::*>> krome je 07:21, 14 jul. 2025 la homo la saman paĝon ampleksigis per amasa esperantlingva akuza listigo de rusaj ŝtataj militkrimoj en Ukrainio inter 2014 kaj 2024, per detalega listigo kiu estis la kvaroblo de la tuta alineo pri la 19-a jarcento. Necesus individue kontroli la asertojn kaj ekipi eventuale pridubeblajn akuzojn per eksteraj referencoj, sed ĉiukaze la eksterproporcia kvanto de teksto montras ke iu ĉi tie misuzis ĝeneralan paĝon por sia demagogio. Por tiu temo la paĝo [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] estus pli taŭga loko, tie praktike estas nur informoj pri mortigoj kaj detruoj de 2022, kvankam la milito en 2023 ĝis 2025 senŝanĝe pluardis. Sed la resuma paĝo [[historio de Rusio]] taŭags nur por ekstreme koncizigita resumo de eble 300 literoj, kaj por aldono de pli detala teksto. Sed tio ankaŭ eksplodigos la paĝon "[[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]]", oni ankaŭ povas fari novajn paĝojn "Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio en 2023" ..."en 2024", ..."en 2025". ::*>>Aliaj novkreoj kiel [[la Donanto (filmo)]] (nun ricevis avertan ŝablonon {{ŝ|polurinda}})kaj [[Verda Elefanto (film)]] estas simple nur bizaraj, strangaj ĝis strangegaj esperantaj tekstoj, pri kiuj ankoraŭ ne klaras ĉu haveblos iu volontulo kiu pretus investi horojn por savi la tekstojn. Sume mi nun supraĵe legis pli-malpli la duan duonon de la kontribuoj, inter tiuj pli-malpli 25 redaktoj estis 1 vandalaĵo kaj 1 kazo de politika propagando metita en maltaŭgan artikolon, kaj la resto estis bizaraj ĝis kompreneblaj esperantlingvaj kontribuoj. Sed ŝajnas ke la redaktado jam finiĝis je la 14-a de julio, kaj ŝajne ĝis nun ne estas alinoma anonima konto kiu daŭrigus la parte tute maltaŭgan parte dubinde utilan kontribuadon. Mi tial proponas "nur" forbaron de unu monato, kiu probable ne ĝenos la homon, ĉar tiu ĉiukaze ŝajne perdis la intereson pri la bizara redaktado, Sed se foje ekestos ankoraŭ redakto sub tiu IP-adreso, tuj eblas vidi ke ĝi jam foje estis forbarita, kaj povas rapide retrovi la malnovan kazon. ĈIUKAZE necesos ankaŭ havi la konton sub observado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 9 sep. 2025 (UTC) == ~2025-50449-5 == La sola kontribuo ĝis nun estas vandalado de Vikipedio:Artikolo de la Monato per duone kompreneblaj pornaĵoj en la hispana. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 2 sep. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|~2025-50449-5}} 1 redakto je 2 sep. 2025 :::{{re|Arbarulo|RG72}} Nur nun mi vidis viajn lastajn tri notojn. Ĉiuj scias ke ni por niaj preskaŭ 400 000 artikolaj paĝoj kaj aldonaj multaj diskutpaĝoj havas nur 10 administrantojn, el kiuj neniel ĉiuj konstante aktivas, kaj ankaŭ mi ne sidas antaŭ la komputilo, nur gapante tiun aŭ iun alian teknikan paĝon ĉu tie aperas novaj notoj. Tiel eĉ se mi mem supre aldonas noton mi ne nepre rigardas ankaŭ tute malsupre. Mi petas, aŭ kontrolu tagon post kiam vi metis noton ĉu ĝi jam traktiĝas kaj se ne, rekte alskribu min (aŭ alian tiam aktivan administranton) ke tiu forpurigas la problemon, aŭ se vi eble post tago eble ne havas tempon por vikipedio, atentigi min tuj - en mia persona diskutpaĝo, aŭ pli simple per ŝablono {{ŝ|re}}, kiel mi ĵus atentigas vin du. Superfluaj atendadoj povas havi katastrofajn sekvojn, ĉar ene de semajno vigla vandalo povas fuŝi centojn da paĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 9 sep. 2025 (UTC) Mi komprenas ke ĉiuj malmultaj administrantoj estas okupitaj kaj foje ĝojas ke mi ne plu sentas devon ĉiutage kontroli farendaĵojn en Vikipedio kiel administranto. Foje eĉ fanatikuloj kaj iliaj kontraŭregulaj fiagoj tamen faras bonajn aferojn — malbonajn por la enciklopedio, sed bonajn por enciklopedianoj)) Do mi klopodos atentigi vin kiel vi petis. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:17, 10 sep. 2025 (UTC) Mi provos memori kaj sekvi tiun konsilon. Mi ne sciis, ĉu vi sentas atentigon kiel ĝenan interrompon de viaj aliaj laboroj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:01, 10 sep. 2025 (UTC) ==~2025-35316-70 == {{re|ThomasPusch}} Anonima uzanto ~2025-35316-70 vandale kreis [[Vikipedio:Eo.wiki]]. La sola teksto estas en misliterumita hispana lingvo, "Tuj fariĝonta surprizo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:11, 21 nov. 2025 (UTC) :{{re|Arbarulo}} {{farita}} Dankon pro la atentigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 21 nov. 2025 (UTC) ==Claudio Pistilli== Mi bedaŭregas konstati problemon pri granda kontribuanto, sed [[Uzanto:Claudio Pistilli]] alŝutis amasegon da bildoj kun falsaj deklaroj pri kopirajto, tre verŝajne ankaŭ enhave misajn bildojn pri kemio. Mi klarigis pli detale ĉe [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj]]. Se iu ĉi tie spertas pri kemio, via helpo bezoniĝas por taksi la kemiajn bildojn. Ĝis kiom mi komprenas, la tekstaj kontribuoj de Claudio ŝajnas akceptindaj - nur la redaktoj koncerne bildojn estas problemaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:28, 30 jan. 2026 (UTC) :Mi diris ke la tekstaj kontribuoj de Claudio estas akceptindaj. Ve, tro frue. Li skribas tute senreferencajn artikolojn pri gotaj reĝoj, ankaŭ kun mezgrandaj viki-stilaj problemoj (artikoltemoj en grandigitaj literoj krom la kutima dikigo, nudaj eksteraj ligiloj sen referenca formato). Krome provas deturni kritikojn per troĝentilaj respondoj, sed neniel ŝanĝas sian probleman agadon: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AClaudio_Pistilli&diff=9331574&oldid=9330647]. En vikipedio honestaj malsamopiniecoj povas esti utilaj, mensogoj ne povas. ==~2026-15525-24== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-15525-24}} vandalis artikolan diskutpaĝon aldonante sensencaĵon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:36, 12 mar. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Dankon pro la rimarko kaj rimarkigo. La homo, kiu redaktis el Usono, "nur" vandalis unu paĝon, [[Diskuto:Helico (apartigilo)]], tial mi ne scias ĉu li aŭ ŝi havas sisteman intencon fuŝigi, sed klare temis pri fuŝo. Sekve mi "nur" forbaris ĝin por daŭro de unu monato. Se li revenos, kaj dua, tria redakto estos same sensencaj kiel la unua, ni povas ankaŭ konsideri pli longan forbaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:49, 12 mar. 2026 (UTC) ==~2026-16308-13== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-16308-13}} vandalis kaj/aŭ fuŝreklamis en [[IOS]], [[IFono]], [[Apple]], [[Apple I]], [[Apple II]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:48, 15 mar. 2026 (UTC) :Spamo de anonimulo. Eble estus pli efektive enmeti la du Jutubo-kanalojn al [[MediaWiki:Spam-blacklist|tiu paĝo]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:15, 15 mar. 2026 (UTC) :{{farite}}: forbarite ankaŭ ĉi tie "nur" dum unu monato, ĉar dubindas ĉu la homo estos tiom obstina reveni post pli ol unu monato, kaj se jes ŝi aŭ li povus ankaŭ reveni per alia IP_adreso. Ĉiukaze la dubinda vandala jutub-kanalo estis https://youtube.com/@thaihoangofficial-q1s. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:35, 15 mar. 2026 (UTC) ==[[Gazaa genocido]]== Saluton. Vikipediisto kun nomo en arabaj literoj metis tiun artikolon. Ĝis tiam normale, sed poste startigis redaktobatalon miskomprenante la plibonigajn modifojn kiujn faris aliaj vikipediistoj. Mi blokis ĝin dum tri tagoj, kaj li plendas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:55, 28 mar. 2026 (UTC) :Post du semajnoj li ne revenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:07, 13 apr. 2026 (UTC) ::Temis pri la konto {{uzanto2|جودت}} - nur por rekontrolo ke li vere ne revenis... Li en la esperanta branĉo nur umis de la 26-a ĝis 29-a de marto, sed en aliaj branĉoj daŭrigis misfarojn tiel ke en julio la konto estis tutmonde blokita sen tempo de eksvalidiĝo. Kialo: Misuzo en transvikioj kaj fuŝa uzo de nekontrolita transvikia maŝintradukado (''This user is globally blocked with no expiration time. Reason: Cross-wiki abuse, unsupervised crosswiki machine translation abuse''). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:58, 5 okt. 2026 (UTC) ==Uzanto:Zeaplpm== {{re|ThomasPusch}} Jen nova vandalo metis kontraŭjudajn insultojn ĉe [[Elektroniko]] kaj [[Diskuto:L. L. Zamenhof]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:40, 19 maj. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Efektive. Bone ke mi ĵus realvenis al la komputilo kaj tuj povis vidi vian noton. La konto jam estas forbarita porĉiame, kaj la ofendojn mi en sekva paŝo ankaŭ malvidigos: Faŝismaj ofendoj entute ne havu scenejon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:57, 19 maj. 2026 (UTC) ==Pli pri Claudio Pistilli== Krome li mensogas pri siaj tradukfontoj: *[[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]] *[[Diskuto:Mamerko de Katanio]] *[[Diskuto:Sozistrato de Sirakuzo]] Foje ili eĉ estas tradukoj de ''[[Grokipedia]]''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:21, 25 maj. 2026 (UTC) :Kaj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Histieo_de_Mileto&diff=prev&oldid=9383979 forigas avertoŝablonojn] ne solvinte la problemon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:50, 26 maj. 2026 (UTC) ::Plu pri tiu temo en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] (TP) 12:20, 5 okt. 2026 (UTC) :::Por kontrolo ke nun ĉio enordas pri :::* [[Apolokrato de Sirakuzo]] {{farite}} 20:47, 1 okt. 2026 (UTC) TP :::* [[Histieo de Mileto]] {{farite}} enhave solvite jam 12 sep 2026, referencoj ankoraŭ planmtitaj tekste je 18 okt. 2026 TP :::* [[Mamerko de Katanio]], :::* [[Sozistrato de Sirakuzo]] ==[[Uzanto:Its time to hurt all jews badly|Perfortparola uzanto]]== {{re|ThomasPusch}} Uzantnomo minacas judojn en la angla, redaktoj ofendas aliajn grupojn en la angla (malfaritaj sed ankoraŭ ne kaŝitaj).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:20, 11 sep. 2026 (UTC) :Dankon pro la atentigo pri {{uzanto2|Its time to hurt all jews badly}}. Mi okupiĝos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:03, 12 sep. 2026 (UTC) :Mi fine eĉ malvidigis la forigojn, ĉar en ili ripetiĝis la anglalingva ofendaĉa salutnomo. Nun ĉio estas pura denove. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:42, 12 sep. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Were'spablo?]]== Ŝerce vandalis ĉe [[Elon Musk]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:24, 8 okt. 2026 (UTC) :Por kontrolo: {{Uzanto2|Were'spablo?}} :Estis nur tiu unu stulta redakteto. Se ne aperos pliaj mispaŝoj, laŭ mi ne necesas forbari la tutan konton. Sed oni kontrolu la konton foje. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:50, 18 okt. 2026 (UTC) 2gdm9tkj4wqvc2lcbh91lbs0ejdsuqx 9495136 9495118 2026-10-18T10:21:42Z Moldur 2507 /* Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") */ 9495136 wikitext text/x-wiki {{Mallongigo|VP:PU|VP:PROBLEMAJ}} {{/Enkonduko}} == Jen kelkaj ĝenemaj uzantoj kaj IPuloj == Saluton. Jam ekde sufiĉe da tempo ĝenas nian vikipedion sufiĉe altruda, pli malpli malserioza, supozeble psike malstabila IPulo, kiu verŝajne foje redaktis sub unu el la jenaj "nomoj" aŭ almenaŭ ie alsalutis sub tia nomo * {{uzanto2|Nenoniel}} * {{uzanto2|Uusikonto}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} Bedaŭrinde temas pri kelkaj IP-blokoj, kiuj komenciĝas jene: "46.132.", "86.114.", "86.115.", "93.106.", "109.240.", "176.72.". Ĉu eble iu havas proponon, kiel ni povus forpeli la ulon? - Antaŭ kelkaj tagoj mi eĉ kreis misuzan filtrilon, kiu eĉ jam malhelpis du redaktojn pri "kalvulo"j. Foje jam estis diversaj diskutoj en [[VP:DA]]. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:02, 8 apr. 2022 (UTC) :La IPulo {{uzanto2|109.240.9.91}} eĉ estis kaptita de la misuza filtrilo 5 kontraŭ "kalvulo", kiu fakte malhelpis al la uzanto aldoni frazon pri kalvulo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:43, 8 apr. 2022 (UTC) ::Intertempe plia gantopupo {{uzanto2|Liukas piha}} kreis artikolojn, kies forigon mi jam proponis sur [[VP:FA]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:48, 9 apr. 2022 (UTC) :::La menciita "novulo" eĉ provis aldoni ion pri "kalvulo", kiel mi ĵus povis vidi en protokolo de la misuza filtrilo 5, kaj tiel pruvis fakte, ke li estas gantopupo. Mi tial proponas forbaron. Ĉu bone? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:25, 11 apr. 2022 (UTC) ::::La menciita gantopupa uzanto {{uzanto2|Liukas piha}} intertempe eĉ estis forbarita tutvikie. Ĉu mi tuj traktu la iel rilatan [[VP:FA#Markus Rautio, Tommi Kinnunen, Veikko Törmänen, Eeva Joenpelto|proponon je forigo]]? Sed kion ni faru pri la ŝanĝiĝemaj IPuloj, kies skemon mi menciis jam la 8-an de aprilo 2022? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:46, 13 apr. 2022 (UTC) Jen denove redaktoj de IPuloj el Finnlando, supozeble elsalutinta gantopupo. Temas pri * {{uzanto2|109.240.111.98}} kies redaktoj plejparte estis malfaritaj kaj kreo estis amase forigitaj. Krome mi forbaris lin por tri tagoj. * {{uzanto2| 86.115.75.210}} same. Ĉu iu eble havas proponon kiel ni povus finfine forpeli lin por pli longa tempo? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:24, 28 apr. 2022 (UTC) Kial malbonigas Vikipedion, ke estas en Vikipedio rakontita pri kalveco? [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.251.162|86.114.251.162]] 01:38, 10 jun. 2022 (UTC) :Hodiaŭ nova gantopupo aperis, nome {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}. Pro la signifo "La sola celo de la reguloj de Vikipedio estas malobservi ilin" mi proponas porĉiaman forbaron inklude de la ceteraj gantopupoj kaj la rilataj IParoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:13, 27 jun. 2022 (UTC) ::Ĵus aperis nova gantopupo, nome {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}}. Laŭ la gugla tradukilo la uzantonomo signifas "Estas mojose fari petolojn". Ĉar tio sekvas la kutiman skemon, mi proponas la kutiman traktadon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:33, 18 aŭg. 2022 (UTC) :::Ŝajnas al mi, ke la ulo emas daŭrigi sian petoladon kreinte la uzanton {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. La uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "Uzanto naskita en 1989, kiu malatentas la regulojn de Vikipedio". Do, ni devus trakti tion kiel antaŭe menciita. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:20, 20 aŭg. 2022 (UTC) ::::Mi opinias, ke ne valoras ĉi tie demandi, kion fari. Se aperas evidentaj agoj de la forbarito Nenoniel (ĉu pri kalvuloj, ĉu pri alio) vi kiel administranto malfaru la agojn kaj tuj forbaru la uzanton aŭ ties ip-numeron (vastagame) aŭ faru ke neregistritoj aŭ freŝaj novuloj ne povu redakti la koncernan artikolon- La forbaroj validu por longa tempo. Laŭ mi jam sufiĉas iometo da suspekto por fari tion. Tiel oni sukcesis en la Finna Vikipedio iom post iom bridi lin. Kiam ĉi-jare estis vaste blokitaj liaj ip-numeraroj en la Esperanta Vikipedio, li silentis kelkan tempon kaj provis ekaktivi en la Sveda, Germana kaj Angla Vikipedioj (en ĉiu li trafis, sekzemple, ties artikolon pri Juice Leskinen). kiuj sufiĉe severe traktis liajn provojn. Kiel ĉiuj ruzaj vandaloj, li ofte faras sensignifajn aŭ (kvazaŭ)utilajn ŝanĝojn aŭ eĉ kreas ne malbonajn artikol(ĝerm)ojn. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:36, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris la tri gantopupojn {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}, {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} kaj {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:44, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris gantopupon {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:27, 10 okt. 2022 (UTC) : Ĉiuj estas forbaritaj {{farita}} == Tutvike forbarita uzanto, gantopupo de "Nenoniel" == Saluton. Mi ĵus rimarkis, ke oni eĉ tutvikie forbaris {{uzanto2|Liukas piha}}. Mi proponas, ke ni forigu ĉiujn de li kreitajn artikolojn kaj kategoriojn. Ĉu bone? - Se dum la sekvontaj tagoj neniu kontraŭas mian proponon, mi plenumos ĝin. Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:35, 12 apr. 2022 (UTC) :{{farite}} Ĉar neniu ion ajn komentis nek kontraŭis mian proponon, mi ĵus plenumis ĝin, precipe ĉar ja ekzistas propono je forigo en [[VP:FA]]. Sed kiel ni evitu reaperon de la ulo? - Ĉu iu havas ideon? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:07, 16 apr. 2022 (UTC) Jen nova gantopupo de "Nenoniel", nome {{uzanto2|Jaakkoil}} ĵus kaptita de la misuza filtrilo 5. Do, li denove provis demandi alian uzanton pri kalvulo. Sed bonŝance la filtrilo malhelpis al li konservi la mesaĝon. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:36, 29 maj. 2022 (UTC) :Simple forbari lin estas la solvo. Ke li redaktis la artikolon pri [[Juice Leskinen]] realdonante ties kalvulecon, estas por mi sufiĉa pruvo pri la identeco de Nenoniel kaj Jaakkoil. Nenoniel estis forbarita ĝis la ĉi-jara Oktobro. Same forbarendas [[Uzanto:Wikipedian säännöt_on_tehty_rikottaviksi]] kaj eble aliaj. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 14:07, 2 jun. 2022 (UTC) ::Saluton, {{re|Surfo}}. Nia loka, do [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo/block&page=Uzanto:Nenoniel ĉivikipedia protokolo] montras nur, ke Neniel estas forbarita ĝis oktobro 2022. Sed mi ĵus vidis iel, ke li estas eĉ tutvikie forbarita. Ĉu mi eble esploru la daŭron de la tutvikia forbaro? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:20, 10 jun. 2022 (UTC) ::(+) Mi ĵus vidis en la SUL-listo de {{uzanto2|Jaakkoil}}, ke li estas jam forbarita por ĉiam en la finna Vikipedio. Pro la ovumado pri kalvuloj kaj aliaj malseriozaj aferoj mi proponas fari same. Ĉu bone? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:59, 10 jun. 2022 (UTC) :::Mi ĵus forbaris {{uzanto2|Jaakkoil}} por ses monatoj, ĉar li denove provis altrudi sian neenciklopediecan rubon pri kalveco kaj kalvuloj. En kazo de nova gantopupo kaj sama aktiveco mi proponas forbari la uzantojn por ĉiam, kiel jam faris aliaj vikipedioj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:11, 27 jun. 2022 (UTC) ::::Estas globale forbarita {{farita}} === "LTA pakkoruotsi" + kalvuloj === * {{uzanto2|Surfo on kalju}} loke forbarita * {{uzanto2|Jyväskyläana kalvigxanta esperantisto}} loke forbarita * {{uzanto2|Weirdy89}} loke forbarita * {{uzanto2|Nenoniel}} globale forbarita * {{uzanto2|Liukas piha}} globale forbarita * {{uzanto2|Jaakkolei}} globale forbarita * {{uzanto2|Kummallinen tyyppi}} globale forbarita * {{uzanto2|Uusikonto}} loke forbarita * {{uzanto2|Kalvulo}} loke forbarita * {{uzanto2|J. Leinonen}} loke forbarita * {{uzanto2|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} loke forbarita * {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} loke forbarita * {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}} loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por ĉiam, * [[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.103.191]] loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por unu jaro, forbaro en jaulio 2023 plilongigita je 3 jaroj per ThomasPusch, * {{uzanto2|Jaakkoil}} loke forbarita en junio 2022 por duonjaro, en januaro 2023 por ĉiam, nun globale forbarita * {{uzanto2|Outo suomalaisukko}} globale forbarita * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä erektoituu}} loke forbarita kaj globale forbarita (je nekutima maniero) * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä kovettuu}} globale forbarita (je nekutima maniero) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.3.123]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 6-an de decembro * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16]]) multaj redaktoj ekde 2022-12-24, sed mi nur trovis subjektivajn redaktojn, nenion kio estus vandalaĵo. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.199.126]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.0.0/16]]) 2023-01-14 Moldur forigis la anonimajn redaktojn en [[Svedlingvaj finnlandanoj]], kiujn li juĝas neadekvataj: ip-adreso forbarita je 2023-01-23 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.203.157]] eowikt svwikt. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.235.148]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.243.252]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.245.114]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.247.245]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.75.182]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de januaro 2023 ** ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.0.0/16]]) loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro plus restarigo de antaŭe forigita persona paĝo la 14-an de januaro (jam estis forbarita unu monaton en en aprilo-majo 2022) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.107.127]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.131.204]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 2-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.135.235]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.167.234]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 28-an de oktobro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.19.205]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 3-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.35.187]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 29-an de oktobro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.69.158]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.160.244]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.162.212]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.230]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72]] loke forbarita: 2023 01 21: Ĉi tie en multaj paĝoj vandalis en 2010, estis unutage forbarita, sed en aliaj anonimaj kontoj plue miskondutis, tial la forbaro estu daŭra. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.224.216]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/217.140.204.247]] eowikt * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F]] loke forbarita * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:688:AD22:119D:7BBD:A026:838A]] loke forbarita. Estis kelkaj redaktoj, almenaŭ la 2-an de decembro 2022 la anonimulo vandale stultumis en la paĝo [[Risto Ahti]]. Aldone al ĉiuj aliaj mispaŝoj en aliaj kontoj tio sufiĉas por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :: Pruvoj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Taylor_49&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Deviga_instruo_de_sveda_lingvo_en_Finnlando&action=history] :: [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:47, 3 dec. 2022 (UTC) ::: Ĉasado daŭras ĉe aliaj vikioj [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&action=history eowikt] kaj [https://sv.wiktionary.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:Taylor_49&action=history svwikt]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 5 jan. 2023 (UTC) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.61.224]] unuafoje je 2023-02-04, kvar aldonoj tiutage malfaritaj, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023.< [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:24, 4 feb. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Haistakaa!}} redaktoj lastfoje en 2014, nenio riproĉinda, tamen restis sub kontrolo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 4 feb. 2023, [[:en:wikt:haistaa|problemhava uzantonomo]], forbarita el du vikioj, forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * La sama persono nun revenis kun nova uzantnomo [[Specialaĵo:Kontribuoj/Morsgrisar är vi allihopa]] (linio el sveda infankanto kiu signifas proksimume "ni ĉiuj estas panjoporketoj / dorlotitaj infanoj") kaj provas restarigi forprenitaĵojn. Ankoraŭ nenio evidente kontraŭregula - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] 5 feb. 2023, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] * {{uzanto2|Morsgrisar är vi allihopa}} * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Räven raskar över isen}} 25 redaktoj ĉe vikivortaro, apenaŭ io riproĉinda [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=pakko&diff=prev&oldid=1170723 pakko] * {{uzanto2|Tuskan parahdus}} preskaŭ 1'000 redaktoj, specialaj vulgaraĵoj, forbarita el finna vikipedio kaj vikivortaro, globale forbarita + loke forbarita ekde la 2-a de majo 2023 * {{uzanto2|Ongelmallinen käyttäjä}} specialaj vulgaraĵoj, globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uimalampi}} globale forbarita * {{uzanto2|Kyrpää äkkiä ja perseeseen}} vulgara uzantonomo, sed ĝis nun nur unu redakto senkulpa, kvankam ne speciale utila, de la 13-a de majo 2023, globale forbarita * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uusi nimimerkki}} rasismaj vulgaraĵoj + provokaĵoj sur la uzantopaĝo 2023-6-3, forbarita de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 2023-6-4, nun ankaŭ globale forbarita * {{uzanto2|Taas uusi käyttäjä}} "denove nova uzanto" forbarita loke en la finna 2023-6-6 kaj sveda branĉoj 2023-6-7, globale 2023-6-11 * {{uzanto2|Strangulo89}} kreita 2023-06-25, forbarita el sveda vikipedio kaj sekve globale forbarita 2023-06-26 * {{uzanto2|Jaakko Iisakki Leinonen}} komencis per teksto "[[bazlernejo en Finnlando]]" kaj perdo de Karelio, forbarita en 3 vikioj - kreita je 2023-07-09, en 2023-07-13 aldonis idiotan vulgaran subtitolon ''Neekerin jättikyrpä erektoituu'' (La giganta koko/kaco de la Nigrulo ricevas erektiĝon) al sia prezentopaĝo (poste senspure forigita). Admono ke se la vulgaraĵo ne tuj malaperiĝas, plej laste post 12 horoj sekvos forbaro: malaperigita. Je 2023-07-15 sekvis loka forbaro, formale pro [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Yrj%C3%B6&diff=prev&oldid=8214834 la jena vandalado], sed estas multaj pliaj kazoj troveblaj inter la kontribuoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:23, 15 jul. 2023 (UTC) loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Työnnä kulli perseeseen HETI}} vulgara uzantonomo, [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Ty%C3%B6nn%C3%A4_kulli_perseeseen_HETI&oldid=8193441 ligo], loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Sekametsänkävijä}} kreita 2023-07-15, unua ago 19:43 h en eo.wiki kaj globale forbarita post malpli ol 24 horoj, je 2023-07-16 14:01 h. * {{uzanto2|93.106.14.86}} aktiva ekde 2023-07-16, nua ago en eo.wiki je 15:44 h. [ [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.14.0/24|kontribuoj2]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.0.0/16|kontribuoj3]] ] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Necesejo&diff=prev&oldid=8217406 jen]: 18.57 h Admono al li: enciklopedio ne estas por sengustaj ŝercoj. 01:13 h 2-a admono: Ankaŭ [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8217401 tiu redakto] estis plena sensencaĵo. Duonhoron poste Tria admono: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8217373 ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al finna maljunulo, kiu tekste montratas kun foto, do ĉiu povas vidi kiel aspektas la nazo, la barbo, la haroj ktp.] La mencio de kalveco, jam multegajn fojojn aldonata, kontraŭ protestoj de aliaj uzantoj, kiuj plene ignoriĝis kaj parte estis la kaŭzo de forbaro de uzantokontoj por ĉiam, jam estis multfoje. Tiom obsede ĉiam reveni al sama infaneca stultumado signas psikan nekapablon kunlabori kun aliaj. Ankoraŭ unu admono kaj li estos barita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16 jul. 2023 -- Lasta admono estas, simple hazarde nur nun trovita, sed la sinsekvo de trovoj tute ne rilatas: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8217370 ankaŭ tie ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al alia finna maljunulo] - Ne eblos diri ke li ne sciis pri tio ke ne eblas kaŝ-enigi tian frazon en tekstojn kiu evidente amuzas la kulpulon kaj nervas ĉiujn aliajn uzantojn. Do forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:04, 17 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|217.140.207.97}} forbarita en oktobro 2022 por daŭro de 1 jaro per Tlustulimu, plilongigita al daŭro de ankoraŭ 3 jaroj, por ke ĉiuj IP-kontoj havu saman forbarodaŭron, je 17 jul. 2023 per ThomasPusch ==== <font color=green>Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, en bloko por tri jaroj:</font> ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.13.133]], 6 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.21.225]], 13 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.33.61]], 2 jun. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.34.83]], 23 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.36.127]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.82]], 19 nov. 2021 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.94]], 18 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.71]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.96]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.100.79]], 24 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.94]], 8 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.229.250]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.234]], 12 maj. 2023 ==== Restis sub kontrolo same kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, kontrolite neniu malbonaĵo tie, sed sendube sama gantopupo ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.51.157]], 4 maj. 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.6.80]], 30 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.145.68]], 26 nov. 2021 :: {{farite}} ĉiuj forbaritaj loke, multaj ankaŭ globale 2023-07-17 * {{uzanto2|176.72.33.32}} 2023-07-18 -- 5 redaktoj, malfarataj pro redaktaj konsideroj, nenio malbona, sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.32.65}} 2023-07-18 angla vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|217.140.207.97}} 2023-07-18 angla vikipedio -- 3-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|93.106.5.93}} 2023-07-19 angla vikipedio -- 1-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 sveda vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.36.56}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.229.106}} 2023-07-19 esperanta vikipedio - tiutage ŝajne nur pozitivaj redaktoj, poste nenio, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.231.103}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8235795 vulgaraĵo] 2023-07-30 unua kaj lasta admono - samtage provita ankaŭ de alia anonima konto] tial trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj 2023-07-31 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|213.28.231.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gubben_Noak&diff=prev&oldid=8235714 vulgaraĵo pylly = pugo] 2023-07-27, malfarita samtage -- [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8235507&oldid=8232068 vulgaraĵo] 2023-07-26, malfarita samtage 2023-07-30 unua kaj lasta admono, kunblokita en 07-31 pro la evidente de sama homo faritaj misredaktoj de 213.28.231.103 kaj 176.72.32.76 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.32.76}} ankaŭ tie vulgaraĵo pri la drinkkanto [[Gubben Noak]], mem malfarita post minuto je 2023 07 30, sed tamen, kaj tuj dua [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8243056 vulgaraĵo pri apartigilo de la persona nomo "Pentti"], ĵus provita ankaŭ de alia anonima konto, tial admono pri la unua miso ne ĝustatempis: blokita trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Jyväskylän mies}} kreita komence de 1 aŭg. 2023‎ (UTC) :Necesis tuj aldoni pri unu de plej unuaj redaktoj, en [[Laukaa]]: Estas iom infanece ĉe iu homo kiu ne estas gejo aparte aldoni inter krampoj "(ne gejo)". Se oni farus tion ĉe ĉiuj menciitaj homoj, kaj ĉe ĉiuj mencius ĉion kio ili '''ne''' estas, la enciklopedio tute rubiĝus, kaj ankaŭ la unufoja aldono sensenca jam estas malgranda rubo. Mi tial tuj devas admoni vin neniam fari ion tian sensencaĵon kiu kompreneble forturnas la atenton de homo kaj libro pri lagoj al la temo pri "gejeco", ĉar ankaŭ legante "ne gejo" la atenton kaptas la vorto "gejo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:33, 1 aŭg. 2023 (UTC), per voĉdono: sendube sama gantopupo, ĉiama forbaro :: La ulo obsedas pri interalie [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] kiel evidentiĝas el multaj vulgaraj kaj insultaj redaktoj [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=8243056&oldid=8243055 ekzemplo]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:45, 1 aŭg. 2023 (UTC) :::Forbarita porĉiam [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 2 aug. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Humoristi89}} e-lingva konto ne registrita, ne eblas vidi kontribuojn aŭ forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) * [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:46.132.19.219&action=history du IP-adresoj samtempe] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Rumpa&action=history vulgaraĵoj en la sveda vikipedio, pruvo ke Humoristi89 = Nenoniel] *: Temas pri {{uzanto2|46.132.19.219}} kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} *:Menciiĝis ankoraŭ tekstoj [[Jakob Stenius senior]] kaj [[Jakob Stenius junior]], forigitaj de kani, ambaŭ de 46.132.19.219 kaj enhave konfuzaj. {{uzanto2|46.132.19.219}} laŭ mi estas Nenoniel, forbarita por jaro, kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} esperantlingve ĝis nun tute nenion faris, tio ne sufiĉus por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) ==== Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") ==== * {{uzanto2|176.72.32.58}} kreita je 2023-03-23, 12:30 UTC, forigita 13:50 UTC:trijara forbaro --TP * {{uzanto2|176.72.73.26}} kreita je 2023-08-05 16:09, trovita de mi kaj tuj forigita nur la 2023-08-06 16:54, post pli ol 24 horoj, ĉar principe mi jam estas en vikipaŭzo de somera ferio kaj nur hazarde sukcesis ankoraŭfoje ensaluti. Dum tiu tago la konata kolego jam sukcesis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fritz_Haber&diff=prev&oldid=8254621 vandali]. Do forbarita, ĉar temas pri anonima IP-adreso, kiu teorie iam estonte ankaŭ uzeblos de alia uzanto, nur dum tri jaroj. Multajn ekverkaĵojn mi komplete forigis, ili listiĝas nur en la protokolo de forigitaj tekstoj. {{re|LiMr|Tlustulimu|RG72|Kani|Moldur}} Dum mi estas for, mi petas vin aparte atente sekvi la dedukton de eblaj problemaj uzantoj - ĉar, ju pli rapide oni trovas ilin, des malpli da rubo estas por forigi poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 6 aŭg. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Työnnä jorma perseeseen HETI}} kreita je 2023-08-06, faris nur unu redakteton, 10 minutojn post kiam la ĵus forbarita anonimulo 176.72.73.26 kreis ĝin, sed la finnlingva uzantonomo mem ("Ŝovu Jormon en la pugon TUJ") estas vulgara kaj sensence provoka. Tiuj du observoj sufiĉas al mi havi sufiĉan suspekton ke temas pri la sama finna provokanto kiu ankaŭ kreis la anoniman konton 176.72.73.26. Do forbarita, kaj ĉar kun salutonomo, por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 6 aŭg. 2023 (UTC) globale forbarita * {{uzanto2|176.72.32.111}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8258030&oldid=6481603 pruvo per kalvuloj] *: Mi klopodos, kara, sed mi mem estas superŝarĝita nun je diversaj taskoj laboraj kaj familiaj. Sed mi klopodos. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:42, 7 aŭg. 2023 (UTC) *::forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.69.176}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8258353 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.80.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8260266&oldid=8258042 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por 3 jaroj en aŭgusto 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.89.97}} *: Forta suspekto ke estas la forbarito, kaj idiotaĵoj kiel aldono de [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=SF&diff=prev&oldid=8261184 finn/svedlingvaĵo sepalus falskaa] al paĝo [[SF]] - la nacilingvaĵo "sepalus" havas la signifon pantalona malfermilo (Q494640) kaj aldoni finn/svedlingvan vorton "falsa pantalona malfermilo" absolute nenion aldonas al esperanta listo pri [[SF]]: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.96.1}} *: Iuj sencaj aldonoj, kaj idiota stultumado pri la temo "necesejo". Forta suspekto ke estas la forbarito: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.0.0/16}} forbarita por jaro en septembro 2023 (jam en forbaro de aprilo 2022 klaris ke la konto apartenis al "la problema Nenoniel") [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * Atentu, jen nova gantopupo: {{uzanto2|213.28.230.122}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:06, 11 aŭg. 2023 (UTC) *: Eble jes. Mi proponas atendi kun forbaro ĝis la fakto estos pruvita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:21, 7 sep. 2023 (UTC) *::Mi havas fortan suspekton ke temas pri la forbarito. Plej eta aldona suspekto sufiĉu por forbaro de jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.165.206}} *:Eble jen nova gantopupo de la sama uzanto? - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:30, 7 sep. 2023 (UTC) *:kaj same {{uzanto2|193.210.166.123}} (nur unu redakto en majo 2023) *::Supozeble estas la forbarito, sed kun nur po unu redakto la pruvo ankoraŭ ne 100procentas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) *:::Denove iu anonima uzanto same obsede fasciniĝas pri la temo kalveco samkiel tion faris la malnova uzanto, pro diversaj misfaroj longtempe forbarita el vikipedio, kaj same estu ĉiuj anonimaj kontoj, kiam ili montras fasciniĝon pri la samaj specifaj temoj kiel la forbarito. Tio kaj la aliaj kontribuoj de [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.242|46.132.65.242]] sufiĉas por suspekto ke temas pri la forbarito, kaj la anonima konto do forbariĝos kiel ĉiuj antaŭaj. Bedaŭrinde. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 10 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|46.132.65.242}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8331201 kalvuloj] trijara forbaro * {{uzanto2|46.132.65.0/24}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.0.0/16}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|193.210.193.195}} Vulgaraĵoj kaj insultoj [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.193.195 ĉe la vikivortaro] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Protokolo?type=&user=&page=Sahtivaari&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist] forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.72.214}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23, la IP-homo ankoraŭ en novembro 23 kontaktas min nerekte tra alilingvaj diskutpaĝoj, kie ne estas forbaro. TP * {{uzanto2|176.72.99.74}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.66.255}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|Fia ulo}} forbarita por tri jaroj je 2023-09-26: ĉiuj tri paĝoj, kiuj sukcesis redaktiĝi en la du horoj ekde kiam oni rimarkis lin, estas kontrolitaj TP (neniu nova redakto riprocxinda, tamen pruvite konata forbarito [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8358602&oldid=8353828] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice&diff=prev&oldid=53963601]) * {{uzanto2|193.210.194.104}} forbarita por unu jaro je 2023-10-02 15:40 UTC - la redaktoj faritaj ĝis mi malkovris la novan konton ankoraŭ ne estas kontrolitaj. TP [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:ThomasPusch&diff=prev&oldid=8364862 insulta redakto] * {{uzanto2|213.28.228.235}} mem anoncis sin en diskutpaĝo de administranto, je 2023-11-25, jam 22 redaktoj devas esti malfarataj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.76.56}} konto jam uzita en junio 2023, sed iel forgesiĝis forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:48, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.163.111}} Jen plia anonima konto, kiu skribas pri [[Juice Leskinen]] kaj aliaj finnlandaj temoj. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 2023-12-09 * {{uzanto2|193.210.194.114}} hodiaŭ daŭrigis antaŭajn (mis)agojn. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 3 apr. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.194.120}} kaj {{uzanto2|193.210.204.73}} Jen pliaj anonimaj gantopupoj, kiuj ĵus kreis kelkajn artikolojn, denove rilatantaj al certa nordeŭropa lando. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:28, 17 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}} ŝajnas esti plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:13, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.235}}, nur uzita la 21-an de aprilo, estis plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro, tiam oni ne rimarkis ĝin, sed tamen necesas forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:40, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}}, uzita dum 14 horoj antaŭ mem-anonco en diskutpaĝo de administranto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi reviziis ĉiujn paĝojn, kiujn tuŝis la anonimulo de tiu IP-adreso. Ĉio estas en ordo krom laŭ mi foriginda, malkvalita paĝo [[Markku-liitto]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 31 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.230}}, uzita dum ses horoj la 13-an kaj 14-an de januaro 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.192.244}}, uzita nur iom pli ol horon, la 1-an de marto 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi nur nun rimarkis la demandon, sed jam respondis [[#Protekti artikolojn|sube]] al Moldur. Iuj redaktoj estas valoraj, kvankam kontraŭregule faritaj. Laŭ mi damaĝus forĵeti ĉion, pro principo de puno, ĉar tio malriĉigus niajn paĝojn: sed klare ke se ne forĵeti ĉion, necesas rapide administrante kontroli ĉiujn redaktojn, kaj tio kostas tempon. Mi hodiaŭ matene trovis la novajn tekstojn [[Ilmari Soisalon-Soininen|Soisalon]], [[Pekka Simojoki|Simojoki]] kaj [[Risto Kaskilahti|Kaskilahti]], poluris kaj reviziis ilin: ilin forĵeti pro principo estus domaĝe. Kaj ankaŭ estas aliaj senkulpaj aldonaĵoj, kiel "la urbo situas borde de la lago [[lago|lagonomo]]", kiuj sendube ĝustas, kaj forigi ilin pro principo kaj poste realdoni la frazon per senkrima nefinna esperantista administranto estus malŝparo de tempo. ::Sed la paĝon [[Markku-liitto]] mi opinias malkvalita, ĝin mi proponas forigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:26, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.84}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 3 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.196.231}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 4 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Nuolen klitorista}} jam forbarita en sina hejma finna vikipedio kaj globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:41, 10 nov. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Flintisgubbe}} jam globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * '''!!!''' {{uzanto2|Xyhgf}} Finnlinvga uzanto kun "sensenca" uzantonomo. Tamen mi nuntempe '''malsubtenas''' iun forbaron pro foresto de malbonaj redaktoj, kaj foresto de pruvo ke temus pri "LTA Pakkoruotsi". Vikipedio estas retejo kiun ĉiuj rakjtas redakti, ecx finnlingvuloj. [[:m:Special:CentralAuth/Xyhgf]]. Tamen indus foje rekontroli la aktivecon de ĉi tiu konto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * Tri kontoj: ** {{uzanto2|Urpola}} nova [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] globale forbarita 2026-03-17 post preskaŭ 1'000 kontribuoj ** {{uzanto2|Urpola22}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto ** {{uzanto2|Urpolaakso}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto *: Skemo de redaktado tre forte subtenas eblon ke temas pri "LTA Pakkoruotsi". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:52, 11 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|~2025-28110-65}} kontribuoj de 15 ĝis 24 okt. 2025, suspekto ke povus temi pri la forbarito, sed ĝis nun ne trovita iu kontraŭregula redakto, kaj ne plu uzita ekde 24 okt. 2025. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:33, 31 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} sendube sama ulo, vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en du vikioj * {{uzanto2|~2026-20388-18}} sendube sama ulo * {{uzanto2|Penttihirv}} evidente sama ulo, neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] * {{uzanto2|Näin on näreet}} globale forbarita, loke forbarita en totale 4 vikioj, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=9354531 pruvo]), stranga sed akceptebla nomo ({{l-fi|Näin on näreet}} = Jen kiel estas, "nerdoj"/stranguloj/kulo), forbarita cxi tie 2026-08-31 * {{uzanto2|Yrjöpussi}} (="vomsako") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, redaktoj ne estis * {{uzanto2|Yrjöän}} (="mi vomas") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, ĉiuj uzantonomoj en redaktoj kaŝitaj * {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} globale forbarita, forbarita en unu vikio, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vomado&action=history pruvo]) * {{uzanto2|~2026-50835-38}} * {{uzanto2|Yrjö valuu paidalle}} (="Yrjö gutetas sur sian ĉemizon") * {{uzanto2|Metsän polku}} (="arbara vojo") (forbarita en du vikioj, komence aktiva en esperanta vikivortaro) {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-50835-38}}, la novan gantopupon de "Nenoniel". Li plene ignoras sian forbaritecon kaj revenas tute senĝene kun nova IP-adreso. En tiu redakto [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Mustardo_de_Turku&diff=prev&oldid=9479280] li eĉ ripetas la ekzakte saman fifaron kiu meritigis al li la ĵusan forbaron: alvokis en la redakto-resumo rekte al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Necesas tuj kaj komplete forbari lin, inkluzive '''ĉiujn''' liajn gantopupojn. Memoru ke la forbaro validas por tiu konkreta persono, ne nur por unu specifa konto. '''Ĉiu''' ajn konto de la sama homo estu forbarita, ankaŭ tiaj kontoj ĉe kiuj hazarde ne aperas misfaroj. - Antaŭdankon! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi nur nun rimarkis, ke la malnova konatulo fakte bombadis mian diskutpaĝon per etaj notoj... Kredu min aŭ ne, sed mi, se mi volas aŭ devas progresi en iu tema redaktado sukcesas plene ignori notojn de finnaj anonimaj kontoj en mia diskutpaĝo. Ĉar alikaze mi venas al la komputilo por ion fari kaj finas la tagon nur okupiĝinte pri finnaj temoj kaj redaktoj kaj fine forbaro. Sed vi pravas, forbari la homon tuj post kiam li volas kapti mian atenton, negrave ke li ne per tiu ĵusa kanalo faris iun mistajpon, iom plirapidigas la procedon. La nuna anonima konto estos tuj forbarita, kaj mi penos tion fari ankaŭ estonte, sed mi ne sukcesos patroli la liston de lastaj redaktoj, aparte en la sekva semajno ne, kiam mi ses tagojn estos sen retkonekto. Do mi, aŭ iu alia de la 10 administrantoj, bezonos atentigon ke io misa redakto aperis, krom ke mi aŭ iu alia admin' hazarde vidis tion mem. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:27, 29 sep. 2026 (UTC) ::Cetere, mi ĵus trovis ankoraŭ tute vandalan misredakton en la paĝo [[Diskuto:Jorma Kinnunen|Jorma Kinnunen]] (je 15:05, 25 jul. 2023). Tiun mi forbalaos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:39, 29 sep. 2026 (UTC) :::Kaj krom anonimajn kontojn, kies forbarojn eblos sekvi en la protokolo pri forbaroj, mi jen ankoraŭ trovis salutnomon Yrjö valuu paidalle (Yrjö gutetas sur sian ĉemizon), novfarita je 12 aŭg. 2026 kaj ĝis nun nur tiam uzita. Ankaŭ forbarita. Teknike kolegoj argumentas, ke anonimajn kontojn oni nur forbaru por daŭro de jaro, dum salutnomojn oni povas forbari eterne. Kialo estas, ke la forbaro de anonimaj kontoj povus ĝeni tute nerilatajn, senkulpajn anonimulojn. Tamen mi, kiam mi estis tre nervita en somero 2023, forbaris plurajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de 3 jaroj... Sed, tiuj tri jaroj pasis en somero 2026. Provizore mi forbaros novajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de jaro, sed ni povas pripensi ĉu altigi la forbarojn ree al 3 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:05, 29 sep. 2026 (UTC) ::::Koran dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:26, 30 sep. 2026 (UTC) ::::: Portempa konto ĉiam eksvalidiĝas post maksimume tri monatoj. Forbaro de portempa konto por pli ol tri monatoj rekte sensencas. Forbaro de IP-adreso por pli longa tempo daŭre utilas (sed tro longa forbaro trafas senkulpulojn). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:18, 30 sep. 2026 (UTC) :::::: Klare. Ĉi tie laŭ mia impreso ĉiam temis pri forbaroj de IP-adreso, ĉu? Mi tute konscias ke tro longa forbaro teorie povas trafi senkulpulojn (mi ne scias laŭ kiuj kriterioj atribuiĝas IP-adresoj, eble nur temos pri aliaj esperantistoj el urbo Jyvälskylä, aŭ el certa telefonreto de Finnlando), sed ĉiukaze tiuj senkulpuloj ĉiam havas la eblecon ene de malpli ol minuto krei al si salutnomon (ankaŭ se forbaro de IP-adreso nur ekvalidis antaŭ 10 minutoj), kaj se ili redaktas senkulpe, ili neniam ajn havos problemon... Simple necesos observi ĉu la tre multaj el Finnlando en somero 2023 forbaritaj IP-adresoj, kiuj ĉiuj ekde somero 2026 denove uzeblas, en kazo de nunaj forbaroj estos pli multaj ol neniam antaŭe forbaritaj IP-adresoj en kazo de nunaj forbaroj. Se ĉar ĉiukaze nur estas tri eblecoj forbari iun ajn konton de pli ol 6 monatoj - nomo je jaro, 3 jaroj aŭ eterne - mi dirus ke por forbaro de anonimulaj IP-adresoj daŭro de 3 jaroj estos la absoluta plejmulto. Salutnomojn facile eblas forbari eterne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 5 okt. 2026 (UTC) :Antaŭ tri tagoj nova salutnomo aperis: [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]]. Mi antaŭhieraŭ ankoraŭ ne rimarkis ĝin, kaj hieraŭ tute ne estis en vikipedio. Hodiaŭ li metis noton al mia diskutpaĝo kaj donis al mi okazon noti al li: ''«Vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi.»'' [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :: {{re|Kani|Stefangrotz|Taylor 49|Moldur|Arbarulo|Sj1mor}} Mi petas vin atenti kunhelpi pli rapide forigi salutajn kaj anonimajn kontojn de la uzanto, ankaŭ se mi foje ne estas aktiva en Vikipedio (kaj ankaŭ se mi aktivas, mi ne vidas ĉion). La aliaj naŭ administrantoj povas fari forbarojn tuj, sed aliaj povas simple rigardi kiu admibnistranto ĵus aktivas kaj povas atentigi lin per ŝablono {{ŝ|re}} aŭ per rekta noto sur la diskutpaĝo. Ne necesas argumenti, tion mi ĵus supre faris, sed sufiĉas dum la forbaro klaki la kialon "misuzis plurajn salutnomojn" kaj jen ĉio. Mi ekzemple ekde matene de la 6-a ĝis vespero de la 10-a de oktobro estos for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Do necesas kolektive dividi la observon kaj agadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:17, 5 okt. 2026 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-55129-73}}, ankoraŭ plian gantopupon de "Nenoniel". Antaŭdankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:20, 18 okt. 2026 (UTC) == Tre multaj malfaroj == Saluton. Mi ĵus vidis, ke sufiĉe multe da redaktoj de {{uzanto2|Dironto56}} devis esti malfarataj. Supozeble la uzanto havas kelkfoje alian rilaton al nia lingvo ol la ĉitiea majoritato. Ĉu tio estas nur mia impreso? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:37, 27 apr. 2022 (UTC) :Plejparte neutilaj, kelkfoje eĉ malutilaj. Iomete strange... - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:24, 27 apr. 2022 (UTC) ::La lasta redakto estis de decembro 2022. Ŝajne la entuziasmo iom forvelkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:28, 3 jun. 2023 (UTC) == Rusa IPulo == Saluton. Mi ĵus malfaris ĉiujn redaktojn de {{uzanto2|178.141.223.78}} parte manke de neŭtraleco parte manke de fontoj resp. referencoj. Kiel ni traktu plu la uzanton? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:10, 28 apr. 2022 (UTC) :Jam antaŭ kelkaj tagoj simila IPulo {{uzanto2|178.141.20.224}} fuŝis simile kelkajn artikolojn, parte eĉ la samajn kiel hodiaŭ. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:34, 28 apr. 2022 (UTC) ::Ili provas atribui militkrimojn al Ukrainio, kaj malatribui ilin al Rusio; ne aldonas fontindikojn, eĉ forigas ilin. Do unuflanke por-rusia propagando, nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:13, 30 apr. 2022 (UTC) :::Jen denove nekonvenaj redaktoj de {{uzanto2|178.141.53.12}}. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 09:20, 30 maj. 2022 (UTC) ::::Jen aĉa kalumnia propagando, kiu senbaze asertas ke ukrainaj regantoj estus "naziaj", kaj aliaj falsaĵoj. Nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:43, 30 maj. 2022 (UTC) :::::Mi ĵus kaŝis la versiojn de la IPuloj en [[Mariupolo]], [[Ukrainio]] kaj [[Donecka baseno]], por malhelpi reaperigon. Ĉu eble plia artikolo enhavas ion tian? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:54, 30 maj. 2022 (UTC) ::::::Vidu redaktojn de la unuaj du supre menciitaj IPuloj. Iuj estas ankoraŭ nekaŝitaj en la artikola historio. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:52, 30 maj. 2022 (UTC) Mi forbaris ĉiujn tri adresojn por unu monato pro malneŭtrala vidpunkto kaj neenciklopedia stilo. La enciklopedio ne estas loko por propagando. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:32, 31 maj. 2022 (UTC) :Dankon, RG72. Espereble la IPulo ne reaperos por denove fari siajn falsaĵojn. Alikaze ni ja devus forbari tutan IP-blokon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:24, 31 maj. 2022 (UTC) ::Ne dankinde. Tiukaze mi petos vin fari tion, ĉar blokado de blokoj estas iom tro por mi kiel humanitario. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:47, 31 maj. 2022 (UTC) :::La homo ne revenis post la 28-a de aprilo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Nordinramzi22 == Saluton. Mi malfaris ŝanĝon de la ĉisekve menciita uzanto, kiu en la norvega Vikipedio eĉ jam estis forbarita. {{problemulo|Nordinramzi22}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:38, 29 maj. 2022 (UTC) :La homo ne revenis post la 29-a de majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Sufiĉe ĝena IPulo == Jen denove IPulo {{problemulo| 178.197.204.0}} fivortumis en la diskutopaĝo de alia uzanto. Mi jam kaŝis la fivortan version kaj forbaris la uzanton por unu semajno. Se li revenos poste, ni plilongigu la forbaron. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:14, 30 maj. 2022 (UTC) :Unu semajno vere mallongas, sed la homo ne revenis post majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi == Jen supozeble nova gantopupo de {{uzanto2|Nenoniel}}: {{problemulo|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}}, kies uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "La reguloj de Vikipedio estas malobservitaj". Do, li nenion lernis el la forbaroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:01, 1 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Uzanto:Regno di Arendelle == Jen pli uzanto, kies redaktoj supozeble ne celas krei enciklopedion. Temas pri {{problemulo|Regno di Arendelle}}, eĉ jam forbarita en unu Vikipedio. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:53, 2 jun. 2022 (UTC) :Neniu redakto ekde oktobro 2022, kaj la lastaj redaktetoj ŝajnis provoj kontribui al enciklopedio, kvankam eble ne tre lertaj. Unu subpaĝo de lia propra prezentopaĝo dubindas kaj plene neenciklopedias. Temas nur pri vira kaj virina nomoj kaj granda koro inter ili. Tio estas nivelo de skribaĵoj sur paperetoj en elementa lernejo. Sed se neniu protestas, la "subpaĝo" tiom malgravas ke eĉ ne valoras la energio forigi ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:02, 27 jan. 2023 (UTC) == Uzanto:Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin == Jen plia sufiĉe superflua gantopupo de jam konata ulo. {{problemulo|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:04, 18 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Nova konto == Bonvolu noti jenan "novan" kontribuanton: https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F Klare videble nova konto de malnove konata forbarito. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:57, 10 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por ĉiam nur ekde la 21-a de januaro 2023 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Plia fuŝulo == [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2405:9800:BA00:64A9:D87D:CFDE:53A3:2961 jen]. Indas bloki la ulon. Mi jam malfaris la stultaĵojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:16, 19 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por unu jaro ekde la 23-a de novembro 2022 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == uzanto:Vagantedaestepe == {{problemulo|Vagantedaestepe}} Anstataŭigis tute malsamajn artikolojn ([[Marseille-Blancarde (stacidomo)]], [[Nederlanda aŭtovojo 4]], [[abia lingvo]], [[-440]] ktp.) per unusola, sen kunteksto sensenca tekstobloko, do fakte vandale detruis la paĝojn, ĝis nun nur la 18-an de julio 2023. Tio konsiderendas agresa ago. Mi blokas lin por daŭro de unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 28 jul. 2023 (UTC) : Pura vandalkonto. 3 vandalaj agoj ĉe alia vikio. Neniu utila redakto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:25, 29 jul. 2023 (UTC) :: Se io ajn misa aldoniĝos post jaro, mi pretos (kaj subtenos) tiam reage bloki la konton eterne - tion fari post nur unu vandalado, estus nekutime, konsiderante ke la fuŝoj de la 18-a de julio 2023 estis ĉiam sama detruo, simple ripetita en pluraj paĝoj tuj sinsekve, du kalkuleblas unu granda vandalado. Sed se io ajn aldoniĝos post jaro, ne estu hezito bloki la homon por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 30 jul. 2023 (UTC) == Edukkk676 == {{problemulo|Edukkk676}} Enigis lingve fuŝajn teksterojn, precipe pri du televidaj kanaloj de Finnlando, en januaro kaj februaro 2023. ThomasGuibal admonis la homon komence de januaro angle, ne kontribui ĝis kiam la uzanto povus skribi gramatike ĝustajn frazojn, ne proponis tuj forbaron, kaj post februaro ne venis pluaj (fuŝaj) kontribuoj. Tamen la konto, daŭre neforbarita, konsiderendas problema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:17, 2 aŭg. 2023 (UTC) : La konto ne redaktis dum 6 monatoj. Laŭ mi problemo aŭ danĝero forestas, kaj neniu forbaro indas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:35, 2 aŭg. 2023 (UTC) == Forbaroj pro suspektoj ke iu nova konto estas uzata per malnova forbarito == {{re|Tlustulimu|LiMr|RG72|kani|Taylor 49|Moldur|Sj1mor}} (nur arbitre elektante iujn el la nun aparte aktivaj uzantoj): Mi scias ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito. Sed mi rimarkas ke mi hezitas fari tion sole, sentante ke tio estas ago iom diktatora. Tial mi preferas havi eblecon kolekti iujn pliajn voĉdonojn antaŭ tia etike problema ago. Mi ĉiam ĝis nun en nova konto admonis homon se io aspektis al mi dubinda, kaj nur post malrespekto de tiu admono je dua paŝo forbaris la konton pro vandalado, kaj ne uzis por forbaro la argumenton "tiu konto prilaboras samajn temojn kiel malnova forbarito, do mi suspektas ke povas esti la sama homo kaj tuj forbaras la konton por ĉiam". Konkrete mi hezitas pri porĉiama forbaro de la konto [[uzanto:Jyväskylän mies]], kiu faris unu stultetan redakton, pri kiu mi nur admonis lin, kaj poste ĝis nun ne plu misagis, sed komparante la temojn kun antaŭaj forbaritoj tamen fortiĝas suspekto ke temas pri malnova forbarito. Taylor 49 pledas pri {{por|tuja porĉiama forbaro}}, ankaŭ se ne konkrete de tiu konto faratos iuj pliaj misoj, kaj mi {{por|pretos}} je tio, se ankoraŭ unu plia uzanto voĉdonos por tio. Se simple iu tria uzanto metas <nowiki>{{por}}</nowiki>-noton, la konto estos forbarita (vidu, se vi volas, noton pri la nova konto pli supre de tiu ĉi paĝo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:01, 2 aŭg. 2023 (UTC) :Komento: Por ke forbaro havu sencon, necesas ke ĝi celu al konkreta persono, ne nur unusola konto. Kiam estas klare ke sama, jam forbarita persono aperas kun nova konto, tiam ne necesas nova diskuto, sed la forbaro konsekvence validu tute same por la persono ankaŭ sub la nova konto. - En tiu ĉi kazo la konata persono eĉ ne provas ŝajnigi esti iu alia - li sub la nova konto eĉ indikis sian retpoŝtan adreson kun la propra nomo. Li daŭrigas, kun ĉiam novaj kontoj, la saman misagadon pri kiu li jam multfoje estis admonita, ekz-e novaj artikoloj sen referencoj, sen vikiigo, sen intervikiaj ligoj, sen kategorioj, kun lingvaj eraroj kaj dubindaj faktoasertoj, malfacile ekzameneblaj. Do, mi voĉdonas klare {{por}} plua forbaro de li ankaŭ sub tiu nova konto, kaj malfaro de ajnaj redaktoj faritaj de li, sub ajna konto aŭ IP-numero. - Dankon por via engaĝiĝo! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:47, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - vere ne estas decido de solulo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:06, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Estas kvar voĉoj por forbaro de tiu kaj ĉiuj estontaj kontoj, ankaŭ se el tiuj kontoj ne fariĝis io misa, sed se oni kreas 300 kontojn ĉiujare kaj nur el triono el ili semas vulgaraĵojn kaj aliajn provokajn idiotaĵojn, tiam tio estas 100 misaj kontoj tro. Mi vere bedaŭras ke la homo ĉiam re-semas provokojn, ĉar krome li lastatempe ankaŭ faris utilajn kontribuojn - sed ĝustas ke la utilaj kontribuoj ne signifas ke tuj poste li re-provokas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:16, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::: {{kom}} > ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito :::: Ne faru tion pro "plej eta suspekto", sed nur kiam la fakto estas pruvita. Ĉe "Jyväskylän mies", la obsedo pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Laukaa&diff=prev&oldid=8245149 Pentti Hirvonen], apud tuja reveno al via paĝo, plus finna uzantonomo, konstituas sufiĉe duran pruvon ke jes ja estas sama ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:29, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - la aĉulo estas tiom stulta ke tiuj kiuj sekvis sian aĉan itineron facile povas certigi, ke iu ajn lia kontribuo estas vere de la koncernulo. Li neniam klopodos por maski siajn intervenojn. Li misuzas sian verŝajnan mensan misordon kiel ekskuzon por sia misuzo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:15, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Mi pro la multaj forbaroj de iuj finnlingvaj salutonomoj kaj anonimuloj farantaj dubindajn kaj ofte malferme misuzajn komentojn pri finnaj temoj komencas esti skeptika pri ĉiaj finnlingvaj salutonomoj, kaj decidis ankaŭ observi la konton de [[uzanto:Ville Siliämaa]], kvankam tie nur fariĝis 4 redaktoj inter 2011 kaj 2023, unu disputinda, sed ŝajne ne malica, kaj la aliaj tri tute senkulpaj. Sed ĉar la redaktoj parte koncernas samajn paĝojn pri kiuj la verva misfaranto en formo de anonimaj kontoj faranta dubindajn redaktojn aparte interesiĝas, tial pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 3 apr. 2024 (UTC) ::::Hodiaŭ la forbarito denove redaktis, nun per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.114|193.210.194.114]]. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj. Nun mi forbaris la aniniman konton por daŭro de jaro. Mi pardonpetas, sed laŭ la reguloj de forbariĝo daŭre ne eblas redakti dum daŭro de forbariĝo en vikipedio. Simple la redakta komunumo atendas ke la administrantoj obeu kaj kontrolu la decidon, kaj ankaŭ atendas ke ĉiuj paĝoj redaktitaj estu individue kontrolataj... tio simple estas tro da aldona laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 3 apr. 2024 (UTC) :::::{{uzanto2|213.28.230.213}} de septembro 2023 same. Kaj mi suspektas ke ankaŭ la homo redaktinta per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.73|193.210.192.73]] estas la sama forbarito. Tamen de tiu konto ekde la 23-a de januaro ne plu fariĝis iuj redaktoj, tial mi kuraĝas nun ne forbari ĝin postokaze... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:56, 3 apr. 2024 (UTC) ::::::Hey! I write in English because I don't know the language of this wiki. I am an Administrator at the Finnish-language Wikipedia (have been since 2009[https://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Ville_Sili%C3%A4maa] [https://fi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Yll%C3%A4pit%C3%A4j%C3%A4t/Ville_Sili%C3%A4maa]), and I have nothing to do with the actions of the above-mentioned person. The person in question has been disrupting the Finnish Wikipedia for years behind numerous usernames and IP addresses. Several actions have been taken in Finnish Wikipedia over the years. It's a shame that he has continued it here as well. Best regards, [[Uzanto:Ville Siliämaa|Ville Siliämaa]] ([[Uzanto-Diskuto:Ville Siliämaa|diskuto]]) 10:17, 11 apr. 2024 (UTC) :::::::{{re|Ville Siliämaa}} Hej Ville, we do believe that you have nothing in common with any sock puppets of vandals, but I only decided to observe your possible further edits in esperanto, as you edited same pages that were also edited by vandals or a vandal. As I wrote "pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu - it's better to monitor one account in vain than to miss any". Nothing in person! As anyway every edit of any person is transparent, you can freely take a duolingo course of Esperanto and start more edits here. You're welcome! {{s}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:27, 14 apr. 2024 (UTC) Nur por kontrolo ke la sekvaj IP-numeroj de ankoraŭ forbarita konto ne uziĝas ĉi-tie: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.207.186|86.114.207.186]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.99|46.132.64.99]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.36.72|109.240.36.72]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.96.249|109.240.96.249]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.75.204|109.240.75.204]] {{farite|En ordo}} Ĉiuj kovriĝas per la bloko de 109.240.0.0/16. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:33, 14 apr. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.202.223|193.210.202.223]] aktivis la 19-an de aprilo 2024, la 24-an de aprilo forbarita fare de kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 25 apr. 2024 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024 == :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.105|193.210.193.105]] aktivis la 26-an de junio 2024, la 28-an forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.236|193.210.194.236]] aktivis la 5-an de julio 2024, samtage forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 5 jul. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.93|193.210.193.93]] aktivis la 16-an de septembro 2024, nur la 27-an de oktobro 2024 rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.220|46.132.65.220 88]] aktivis la 1-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.221|193.210.196.221]] aktivis la 7-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650|2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650]] aktivis la 14-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.166.11|193.210.166.11]] je la 11-a de oktobro 2024, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.225.208|213.28.225.208}]] je la 11-a de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9|2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9]] aktivis la 24-an de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A|2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A]] aktivis la 29-an de oktobro 2024, post kvaronhoro anoncis sin kaj tuj estis forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:31, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.164.184|193.210.164.184]] tiu IP-kanalo uziĝis jam en sept. 2022, sed tamen ĝi estu forbarita dum nur 3 monatoj, ke poste oni sciu ke jam estis unua forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:41, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4|2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4]] de 2024-10-30, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486|2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486]] de 2024-11-05, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]] je la 9-a de novembro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] jam uzita en 2023, sed nur nun rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:01, 23 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.253|193.210.203.253]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 29 nov. 2024 (UTC) :◎ Dubinde ĉu ankaŭ la IP-adreso 2001:7E8:C6A3:1901:99A0:7B1D:370F:88EA de junio 2024 estis la koncernulo: post kontrolo de aliaj redaktoj malfortiĝas la suspekto, nur unusola redakto estis el la kutima temaro de la finna kolego :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.47.177|176.72.47.177]] simbola forbaro de nur monato, ĉar ni maltrafis tiun redaktadon en 2022, sed ĝi estis de oficiale forbarita uzanto :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]] por la tri lastaj linioj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:13, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], kontribuoj nur finreviziitaj je 2024-12-19 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:25, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]] Nur uzita la 28-an de novembro 2024, sed dum 2 semajnoj ne rimarkita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.84|193.210.203.84]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:46, 12 dec. 2024 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81|2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81]] nur uzita unufoje je 2024-12-11, en unu paĝo (redakto malfarita, ĉar jam antaŭe la sama redakto ankaŭ estis malfarita kaj estis diskutita). Mi unufoje eksperimentas per ne tuja forigo de la kanalo. Eble ĝi ĉiukaze neniam plu uziĝos. Ni povas observi... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:57, 15 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9|2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9]] Ĝis nun nur unu redakto, ke en tiu unu redakteto la homo mem anoncis sin al mi. Ne tuj forbarita, ĉar tion fari nur pro sincera anonciĝo estus misa reago. Tamen la forbariĝo principe ankoraŭ validas, mi nur rezignis nun tuj ekzekuti ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:17, 16 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] la 17 dec. 2024 frumatene, tutan faskon da redaktoj, je unua vido nenio enhave problema, sed daŭros ĝis kiam ĉiu redakto estos individue reviziita, kaj - la forbaro ankoraŭ validas. Tial forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:48, 17 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], jam globale forbarita, sed nur por simbolaj 3 tagoj, tio ne sufiĉos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:58, 1 jan. 2025 (UTC) Ankoraŭ la eblaj misoj ne plene kontrolitaj (!), se se ili estos (kunhelpo bonvenas!), tiam la linioj iros supren al la antaŭa listego: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.76|193.210.200.76]] je 2025-01-01, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:46, 1 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]] je 2025-01-04, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:05, 4 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]] je 2025-01-06, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 6 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]], je 2025-01-10, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:13, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16|46.132.0.0/16]], tuta bloko da IP-adresoj, jam estis forbarita de apr. ĝis majo 2022, 1 monaton, kaj de sep. 2023 ĝis sep. 2024, unu jaron, sed kompreneble ĉiu periodo finiĝas, tial ĝi nun ree estis malferma kaj remisuziĝis. La bokoforbaro i.a. inkluzivas lastatempe misuzitajn IP-kanalojn: ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.125|46.132.92.125]], je 2025-01-11, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]], je 2025-01-06, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]], je 2025-01-04, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.64|46.132.88.64]], je 2025-01-02, ŝajne ankoraŭ ne forbarita, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], je 2024-12-31, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.237|46.132.68.237]], je 2024-12-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.74.90|46.132.74.90]], je 2024-12-24, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.81.78|46.132.81.78]], je 2024-12-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]], je 2024-12-07, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.69|46.132.68.69]], je 2024-12-06, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]], je 2024-11-30, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.70|46.132.92.70]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.220|46.132.72.220]], je 2024-11-12, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]], je 2024-11-09, kaj pliajn IP-kanalojn antaŭ tiu dato... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:47, 11 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287 |2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287]] --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:55, 17 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.161.94|193.210.161.94]] redaktis nerimarkite hodiaŭ dum pli-malpli ses horoj, redaktoj ĝis nun '''tute ne revizitaj''', do ne certas ke li entute faris iun ajn malkonstrueman redaktojn hodiaŭ, sed la forbaro jes ankoraŭ validas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:36, 19 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.77|193.210.192.77]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 5 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.221|193.210.203.221]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:05, 16 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.221/193.210.194.221]] nenio kontrolita, nur forbarita 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.81|193.210.201.81]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/Kalvkapo|Kalvkapo]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.72|193.210.196.72]] nur unu paĝo kontrolita, krome nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:18, 8 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.109|193.210.192.109]] nenio kontrolita, nur forbarita je 2025-04-03 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.194.251|193.210.194.251]] jam de decembro 2024, nur nun rimarkita, nur unu paĝo kontrolita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.202.81|193.210.202.81]] escepte fidindaj redaktoj nur la 5-an de aprilo, nur malforta suspekteto ke entute povus temi pri la forbarito, teste ne forbarita --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 18 apr. 2025 (UTC) ::: supozeble ĉi tie mankas iuj forbaroj de majo kaj junio 2025 ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.227]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.196.251]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:2001:999:510:a618:1ec8:5139:39d7:1e01]] la 1-an de julio 2025 per Kani [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ... de komence de julio ĝis fine de aŭgusto la pluaj forbariĝoj ne detale dokumentiĝis xi tie, sed ili estas dokumentitaj en la protokolo pri forbariĝoj. TP ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.95]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:50, 26 aŭg. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-54660-9]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 9 sep. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-32753-24]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:33, 1 dec. 2025 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2026 == :::Inter decembro 2025 kaj oktobro 2026 eĉ ne ĉiuj forbaroj listiĝis ĉi tie, sed ili tamen videblas en la [[Specialaĵo:Protokolo/block|protokolo de forbaroj]]. Jen la plej lastaj forbaroj: :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-32753-24|~2025-32753-24]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/Metsän polku|Metsän polku]] forbaro 11:48, 5 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|~2026-54953-95]] forbaro 11:19, 12 okt. 2026 :::-- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:32, 12 okt. 2026 (UTC) :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-55129-73|~2026-55129-73]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-30210-40|~2025-30210-40]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 16 okt. 2026 (UTC) :::plus [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-44457-69|~2026-44457-69]] forbaro 15:28, 16 okt. 2026 TP Krome en aliaj lingvobranĉoj la koncernulo jam uzis i.a. tiujn IP-kontojn: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]] je 2024-12-06, ankaŭ ĉe la sekvan tagon, ĝis nun ne rimarkita, nun forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.103|46.132.88.103]] je 2024-12-11, ĉe ni ankoraŭ nenio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72|195.237.90.72]] je 2024-12-12, ĉe ni jam forbarita en 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) == Nova registrita konto "kun parte finnaj temoj" == {{re|Tlustulimu|Kani|LiMr|Narvalo|Yekrats}} {{re|Blahma|Gamliel Fishkin|KuboF Hromoslav|Salatonbv|Moldur}} {{re|Arbarulo|Taylor 49|Aidas|RG72}} Mi ĵus konsciiĝis pri nova registrita konto [[:uzanto:Urpola|Urpola]], kiu laŭ mia ĝisnuna rigardo (ankoraŭ) ne faris ion malbonan, sed kiu parte interesiĝas pri la samaj temoj kiel nia konata finna uzanto, de kiu ekde 2021 forbariĝis multaj kaj ekde 2023 reflekse ĉiuj kontoj kaj anonimaj kanaloj. Aparte mi ekde printempo 2023 forblokis multajn anonimajn kanalojn tuj post kiam mi havis plej etan suspekton ke povus esti rilato al la forblokito. Tamen post pli ol 30 monatoj eble jam tempo por doni minimuman ŝancon al konto. Tial mi proponas ne tuj forbloki tiun ĉi novan konton, sed teni ĝin sub proksima observo, kaj tuj forbloki, post mallonga noto ĉi tie, kiam nome de ĝi skribiĝos plej eta stultaĵo. Tial mi petas ĉiujn kune kritike rigardi la elpaŝojn de la nova konto, dum ĝi ankoraŭ ne estas forblokita. -- 2025-12-17T13:45:03 ThomasPusch : [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=9251512&oldid=9243283 pruvo] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Urpola pruvo] Estas sendube sama ulo. Mi iomete konsentas pri la propono "ne tuj forbloki". Tamen, mi forte proponas jenan al la ulo: :* aliru la diskutejon [[Vikipedio:Diskutejo]] :* pardonpetu, kaj petu permeson reveni :* promesu ne plu redakti toksajn temojn (kalveco, pakkoruotsi, vomaĵo, kacotranĉado, lestandianismo, ...) en iu vikio :* promesu ne plu krei novajn kontojn, sen aŭ post ebla forbaro (kontaj estas globalaj, ne uzu aliajn kontojn en aliaj vikoj), kaj ne redakti per portempaj kontoj :* promesu ne plu nenecese mencii min en viaj redaktoj en iu vikio kaj sekve '''rigore sekvu''' tion. En okazo de eĉ minimuma dubo, malboniĝo de via fartado, aŭ simile, '''NE REDAKTU''' iun vikion, elŝaltu komputilon kaj poŝtefefonon, kaj faru sufiĉe longan vikipaŭzon. @[[User:Urpola]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 12:34, 19 dec. 2025 (UTC) Cxu mia hodiaŭa aldono en la artikolo [[Markus-setä]] estas bona nun, kiam tie ekzistas fonto? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:20, 19 dec. 2025 (UTC) : Rigardu kion mi skribis supre ... prenu tre singarde la ŝancon de reveno, ne starigu demandojn de tipo "ĉu mia redakto estas bona", kaj ne redaktu toksajn temojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 04:23, 20 dec. 2025 (UTC) La uzanton [[:uzanto:Urpola|Urpola]] oni blokis en la Finna Vikipedio tuj post lia unua kontribuo. Eĉ eta rigardo al liaj tekstoj montras, ke oni forĵetu lin ankaŭ el la Esperanta versio kaj tuj malfaru ĉiujn liajn redaktojn. Sed, bedaŭrinde, la administrantoj de la Esperanta Vikipedio estas kreantaj "enciklopedion", kiu nur plene konformu al ilia lingva kaj alia gusto – alio ne gravas. Pri la fiagoj de la problema uzanto, kiu estas ĉi tie ofte rasisme nomata "la finno", la administrantaro jam antaŭ pluraj jaroj nete rifuzis okupiĝi kaj eĉ atakis la avertantojn. La rezultojn oni jam klare vidas: neniu ajn scianta ion pri Finnlando volas tuŝi la artikolojn rilatajn al la lando. Tiuj estas hazarda kolekto de tekstoj pri temoj kun marĝena valoro, tiuj de "la finno" krome estas forte tendencaj, kaj kelkaj el ili pli taŭgaj por bulvarda klaĉgazeto aŭ por skriba ekzerco en elementa lernejo ol por enciklopedio. La kulturo de nia Vikipedio estas tiom forpuŝa, ke ankaŭ la nombro de kontribuantoj pri ajna temo ŝajnas magra. --[[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:53, 21 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj, kiujn mi faris kun la no o Urpola, estas ne-taŭgaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:43, 25 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj post la aprilo 2023 estas forte tendencaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:10, 25 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la tutan historion kaj volas lasi al la aministrantoj kiel eble plej multan liberecon decidi, kiel severe agi. Tamen ŝajnas al mi ke la homo neniam ĉesis malrespektadi la blokon, nek montris signon ke li ĉesos la malutilaĵojn pro kiuj li blokiĝis, do laŭ mia persona opinio li ne meritas indulgon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:12, 21 dec. 2025 (UTC) == "Votre Provocateur" -- "Via Provokisto" == {{uzanto2|Votre Provocateur}} Ĉu akceptebla nomo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:36, 4 aŭg. 2023 (UTC) :Kial ne? [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 16:54, 4 aŭg. 2023 (UTC) ::Ĉar se mi iras al via hejmo dirante, ke mi venas provoki vin, plej verŝajne vi ne malfermos vian pordon al mi. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:05, 7 aŭg. 2023 (UTC) ::: @[[Uzanto:Votre Provocateur]] Uzanta nomo estas globala. Do plej bone estus se vi [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:GlobalRenameRequest petus globalan alinomigon]. Tio estas simpla konsilo. Mi ne vidas problemkonduton kiu pravigus forbaron. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:30, 11 aŭg. 2023 (UTC) ::::Kial mi bezonas renomi? Laŭ mi, vi nun esprimas politikan pozicion. [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 19:09, 11 aŭg. 2023 (UTC) == Du simplaj vandalaj IP-adresoj == Hodiaŭ {{uzanto2|186.167.204.154}} kaj {{uzanto2|143.255.84.222}}, evidente la sama homo, ĉar ili faris ekzakte la samon, vandale enigis fuŝaĵojn en du malsamajn paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj. Klare idiotaĵo, ne iu mallerta provo kontribueti, sed tamen mi nur blokis ambaŭ je 3 monatoj, ĉar mi supozas ke post tri monatoj ne plu restos emo tiom stultumi. La du paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj mi por sekureco ŝlosas dum jaro kontraŭ redaktoj de anonimuloj, ĉar klare la homo povas reveni post horo aŭ post duontago kun iaj aliaj IP-adresoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:56, 27 nov. 2023 (UTC) :Ĝis nun ne aperis novaj stultaĵoj de la du IP-kontoj. Ŝajnas ke la 3-monata forbaro tute sufiĉis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:10, 14 apr. 2024 (UTC) == Simpla ofendado == Hodiaŭ {{uzanto2|176.52.105.202}} ofendaĉis en kripligita rusa lingvo per latinaj literoj, sed ĉiukaze estis ofendoj kaj misuzo de la esperantlingva vikio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) skribis je 2023-11-30 08:12: Bv forigu kaj kaŝu kontribuojn de @[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.52.105.202|176.52.105.202]] - la teksto estas tre ofendiga: per latinaj literoj estas tajpita ruslingva ofendaĵo. Uzanto Q-bit array estas tre fama ru-vikipediisto aktive batalanta kontraŭ vandaloj kaj ties vandalado. Ofendaĵo forigita kaj IP-adreso blokata por unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:05, 30 nov. 2023 (UTC) == Uzanto:Goren == Mi kun bedaŭro devas malfermi ĉi tiun sekcion. La uzanto Goren jam la pasintan semajnon pasigis multe da tempo en la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|paĝo pri maladministrantigo de RG72]], enigante amason da komentoj, plejparte tute ne rilataj al skribado de enciklopedio, sed nur rilate al personaj problemoj kontraŭ RG72, uzanton kiun li deklare entute ne ŝatas. Vikipedio ĉesis esti enciklopedio kaj iĝis [[socia retejo]]. [[Uzanto-Diskuto:Goren#footer|Klopodo de mediacio]] en lia uzanto-diskuto ŝajnis je la komenco sukcesi: Goren [[Speciala:diff/8480030|promesis]] ĉesi konduti diskutojn pri inter-personaj problemoj en la servaj paĝoj, kaj ne inundi la maladministrantigan paĝon per mesaĝoj. Tamen, la promeso ne daŭris longe. Hodiaŭ, ekzemple, li sentis la bezonon informi la komunumon, ke la uzanto RG72 havas «[[Speciala:diff/8485948|mensajn problemojn]]». Mi proponas '''2-semajnan forbaron''' pro malrespekto de kondutkodo ([[VP:5]]) kaj misuzo de servaj paĝoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:41, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi petas al uzantoj {{ping|Tlustulimu}}{{ping|Sj1mor}}{{ping|ThomasPusch}}, se ili volas, interveni en ĉi tiu diskuto pri PU. La menciataj uzantoj estas pli neŭtralaj en ĉi tiu diskuto, ĉar ili neniam intervenis en [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:57, 3 dec. 2023 (UTC) :: Akuzoj rilataj al "mensaj problemoj" estas rekte kaj absolute malakcepteblaj, ĉu far [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?diff=1186046&oldid=1186036 RG72] aux far [[Speciala:diff/8485948|Goren]]. Mi petas uzantojn "RG72" kaj "Goren" ne plu redakti la paĝon [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. Mi mem promesas ne plu aldoni tekston tien. Mi nuntempe kontraŭas forbaron de uzato "Goren", tamen petas rin estonte pensi almenaux dufoje antaux pusxi ellasilon. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi komprenas vian koncernon, sed vi ankaŭ komprenu min. Ĉu mi devas silente toleri kiam oni persone insultas min, nomas min diletanto, stultulo aŭ simple "estaĵo", kulpigas min pri iuj anonimaj komentoj en dio scias kia grupo en telegramo kaj ĝenerale kondutas agrese kaj malrespekte al mi? Mi eĉ ne plu partoprenas en tiu diskuto, sed RG72 daŭre insultas min persone. Kion mi diris pri liaj mensaj problemoj ne estas persona atako, sed estas mia honesta impreso. :Mi vere scivolas kiun konduton oni atendu de mi aŭ de iu alia uzanto kiu estus same persone atakita por ke ĝi ne estu "problema". :Mi ankaŭ scivolas kial vi kreis tiun ĉi sekcion pri mi sed ne pri RG72, malgraŭ ke ĝuste li insultis min persone, dum mi ne eĉ unufoje insutis lin. Ĉu vi opinias ke ĉar li estas administranto li havu privilegiitan staton kaj al li estas permesata insulti aliajn uzantojn, dum tiuj ne rajtas eĉ respondi? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:17, 3 dec. 2023 (UTC) :: La sekcion ne kreis mi. Bv ne publikigu iam ajn viajn "honestajn impresojn" pri "mensa fuŝo" de iu ajn, sendepende kiel vi certas pri via "diagnozo". Diskuton [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]] <s>vi</s> oni jam startis, nun vi paciencu, kiel eble plej silente. Bv, forestu de vikipedio kaj ceteraj lokoj kie RG72 povus aperi dum almenaŭ 48 horoj. Troe agresema "batalado" kunportas riskon ke vi perdas simpatiojn, kaj RG72 gajnas je la fino. Oni ne klopodu pafi reen per eĉ pli vulgaraj insultoj!!! [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:58, 3 dec. 2023 (UTC) :::Nek mi kreis tiun diskuton, kaj mi ĝenerale nur partoprenis en ĝi ĉar mi vidis la problemon en administranteco de tia uzanto, kiu rutine insultas aliajn uzantojn ĉu pro personaj, ĉu pro politikaj diferencoj. Mi tute ne vidas tiun ĉi aferon kiel batalon aŭ militon, kiun oni gajnu aŭ malgajnu. :::Mi, tamen, ne ŝatas esti persone insultata kaj ne povi iel ajn reagi al tio ĉi. Mi pardonpetas al vi kaj al ĉiuj vikipedistoj, por kiuj referenco al mensaj problemoj povas esti trigero, mi celis neniun malrespekton. Sed oni konsentu, ke atako de RG72 al mi pro iu anonima telegrama komento estis io laŭvorte freneza. Mi ne sciis kiel alie nomi ĝin tiumomente. :::En tiu diskuto kelkaj partoprenantoj asertis, ke administranteco ne estas iu alta rango aŭ iu ornamaĵo. Faktoj, tamen, estas tiaj, ke ni ne vidas PU-on pri RG72, sed jes pri mi. Do, eble administranteco ne estas ornamaĵo, sed ĝi ŝajne jes estas permesilo senpune insulti aliajn uzantojn kaj malrajtigi ilin respondi. :::Mi nun provos sekvi vian konsilon kaj foresti de Vikipedio dum ioma tempo, oni vidu kio okazos ĝis tiam. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 21:49, 3 dec. 2023 (UTC) == 37.39.173.13 == La anonimulo {{uzanto2|37.39.173.13}} hieraŭ kaj hodiaŭ vandalisme malplenigis paĝojn, kion neesperantistaj centraj administrantoj rimarkis kaj restarigis la paĝojn, admonante la homon - tiam la anonimulo "ruziĝis" kaj forigis paĝojn ĉapitron post ĉapitro. La paĝoj ne estis polemikaj, ŝajne simple temis pri testo kiom efike oni povas vandali en eta vikipedio kun nur deko da administrantoj. Mi en komenca impulso volis forbari la "uzanton" poreterne, sed rekonsideris ke por IP-adreso, kiu principe estas uzebla fare de diversaj homoj, tio estus tro drasta paŝo, kaj fine forbaris la IP-adreson por daŭro de jaro - se post tio tia vandalismo ripetiĝos de sama IP-adreso, oni forbaru por daŭro de tri jaroj, aŭ eventuale tiam tamen porĉiam ... sed pli verŝajnas ke la homo uzos aliajn IP-adresojn, kiuj tiam ĉiuj forbarendas, en unua provo por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 24 jan. 2024 (UTC) == 176.15.222.60 == La anonimulo {{uzanto2|176.15.222.60}} vandalis artikolon [[Sergej Ŝojgu]], do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:48, 5 mar. 2024 (UTC) : {{forte kontraŭ}} forbaro. La IP-ulo globale faris nur du sensencajn kaj plejparte sendamaĝajn redaktojn. Falsa alarmo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:01, 7 mar. 2024 (UTC) :: La IP-ulo vandalis la artikolon, skribinte krudan rusan sakraĵon. En iu ajn vikio li tuj estus forbarita. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:02, 4 apr. 2024 (UTC) ::: La IP-ulo aldonis neutilan malplenan linion. Ĉu la ŝajne arbitraj literoj en la resumo estas ruslingva vulgaraĵo mi ne kuraĝas prijuĝi. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:38, 4 apr. 2024 (UTC) ::::Li faris neutilan redakton kun evidenta celo lasi komenton forme de latinskribita rusa sakraĵo. Ĉu skribi "GEJAĈO" ne estas vandalismo? Esperanto-Vikipedio iĝas ĉiam pli stranga loko. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:16, 5 apr. 2024 (UTC) ::::: Skribi "GEJAĈO" en redakta resumo ne estas vandalismo ... sed eble estas insulto aŭ ĝena redakto, kaj jes eĉ kaŭzo de forbaro se tio okazas ripete. Kial vi ne malkaŝis la fakton ke temas pri insulto dekomence? Mi vidis nur la malplenan linion... [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:35, 7 apr. 2024 (UTC) ::::::Redakti la artikolon kun sola celo skribi insulton, eĉ se nur en artikola historio, estas vandalismo. Por mi tio estas evidenta afero. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:19, 8 apr. 2024 (UTC) :{{re|RG72}} Ankaŭ mi en la ŝajne arbitra literoj de la redakta resumo ne sukcesas kompreni rusan insulton. Sed mi fidas al vi ke ruslingvano povas kompreni la koditan mesaĝon tiel. Samkiel Taylor mi opinias ke forbari la IP-kanalon por jaro ne indas, ĉar dum pli ol 5 semajnoj ne venis ajna plua redakto. Se aperus dua malsaĝa redakto, mi subtenus forbaron. Sed se vere la literoj estis sekreta insulto, tiam sendas malvidigi entute la dubindan resumon - tion mi nun faris. Tiel nur en la redakta historio de tiu ĉi diskuteto eblus entute spuri la dubindajn literojn. Tio adekvatas por protekti la generalon kontraŭ ĉia restaĵo de insulto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:08, 14 apr. 2024‎ (UTC) :Mi ne nomus tion "sekreta insulto", ĉar temas pri banala kaj tre kruda (ne uzebla publike kaj punenda tiukaze) insulto kun la signifo "gejaĉo", ofte uzata ankaŭ sendepende de seksa orientiĝo, iom simila al ''fagot'' en la angla, sed pli forta. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:25, 15 apr. 2024 (UTC) == Protekti artikolojn == Kara {{u|ThomasPusch}}, aŭ iu alia administranto, mi petas protekti kelkajn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj: * [[Sveda lingvo en Finnlando]] (probable konata regulrompulo) * [[Pär Sundberg]] (alispecaj, sed strangaj kaj neutilaj redaktoj) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:31, 30 maj. 2024 (UTC) :{{farite}} protekto de ambaŭ artikoloj, la unuan por ĉiam kaj la duan por unu monato. Krome mi malfaris la ŝanĝojn de la IPuloj. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:47, 30 maj. 2024 (UTC) ::Koran dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:13, 30 maj. 2024 (UTC) :::{{re|Moldur}} Mi miris ĵus vidi vian peton, ĉar mi pensis ke ni eterne protektis la tekston [[Sveda lingvo en Finnlando]] kontraŭ anonimaj redaktoj, sed ne, mi nur '''dumtempe''' protektis ĝin kontraŭ redaktoj de iu ajn krom administrantoj, kaj post kiam la tempo pasis, restis neniu protekto. Dankon ke vi rimarkis la mankan protekton, kaj dankon al René pro la rapida agado. Vi vidas ke mi hodiaŭ post-kontrolas iujn redaktojn, kiun la forbarito sukcesis en du almenaŭ anonimaj kontoj fari, antaŭ ol li post kelkaj horoj rimarkiĝis (unufoje de René, alifoje de mi, kiu ankoraŭ trovis trian ŝteleniron de la 21-a de aprilo), cele al forigo, malfaro aŭ ebla revizio de escepte utilaj redaktoj. Se ni konsekvence neniigas ĉion ajn se estas suspekto ke forbarito faris ilin, ni nur pro principemo malpliriĉigas niajn paĝojn, sed pesi iun redakton je ebla kvalito kompreneble perfortas administranton investi senkompare pli da tempo, do teknike forĵeto de ĉiuj ajn redaktoj, ankaŭ la tute bonaj, estas la teknike tempoŝpara reago. Mi fidas en tio de la redaktoj en [[Sveda lingvo en Finnlando]] kaj [[Pär Sundberg]] estis malkvalitaj, mi hodiaŭ vidis iujn aliajn redaktojn kredeble de la forbarito, kiujn forigi pro principemo domaĝus al mi. Sed se li tiom reaktivas kvankam li tute scias ke li nur ŝteleniras, malfermante du novajn IP-adresojn ene de 24 horoj, tiam ni devas plialtigi nian atenton al "Lastaj ŝanĝoj" kaj "Novaj paĝoj", por pli rapide trovi lin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 30 maj. 2024 (UTC) == Revenanta forbarito? == Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, bonvolu noti: Jen alia anonima kontribuanto kun nova IP-adreso, kiu kredeble estas la sama forbarita persono denove: [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.202.84 kontribuoj]. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:01, 3 jun. 2024 (UTC) :Mi tuj okupiĝos. Damne, kiom li jam sukcesas planti en 90 minutoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:09, 3 jun. 2024 (UTC) Notu: Kredeble la sama denove: [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.192.241 193.210.192.241 jen]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 20 aŭg. 2024 (UTC) Kaj ankaŭ * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8|2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8]] kaj * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28|2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28]] en sama monato aŭgusto 2024. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:32, 9 sep. 2024 (UTC) Kaj li revenis denove: * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]] :Kreis dekon da finnlandotemaj artikoloj dum du frumatenaj horoj. :Ĉi-foje li ne skribis ĉiujn artikolojn mem, sed uzis aŭtomatan tradukilon por kelkaj. [[Kalevi Lehtinen]] estas tradukigita el la finna Vikipedio (tra la angla lingvo). [[William Ruto]] estas en lia kutima persona stilo. Plene mankas envikiaj ligiloj, aŭ interlingvaj vikiligoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:09, 12 sep. 2024 (UTC) {{re|Moldur}} Mi nur nun vidis tiun ĉi noton de antaŭ 2 semajnoj kaj nun tuj forbaris la anoniman konton por jaro. Bonas kaj utis uzi ŝablonojn {{ŝ|u}}, {{ŝ|re}} aŭ @, kiel vi faris nun. La tekstojn Kalevi Lehtinen kaj William Ruto mi ĝustigis kaj proponas ne komplete forĵeti (tiu pri Ruto post forpreno de dubindaj frazoj vere estas nur minimuma artikola ĝermo, sed tio pli bonas ol ruĝaj ligiloj pri aktuala ŝtata prezidanto). Tamen mia kapacito nun ne sufiĉas revizii pliajn kreojn kaj adaptojn de la duvinda uzanto. Ĉu vi povus helpi? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) :Mi trarigardis kaj iom poluris la redaktojn en [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:53, 27 sep. 2024 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, Probable la sama nun redaktis pri [[lestadianismo]] kaj [[konservativa lestadianismo]]. Mi proponas protekti tiujn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:25, 26 sep. 2024 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi tute samopinias kaj tuj protektis la du paĝojn kontraŭ anonimaj redaktoj. Krome ankaŭ 2001:999:405:2472:FE67:1EEC:77AE:6D6B estas forbarita por jaro, 193.210.201.114 jam forbariĝis antaŭ kelkaj minutoj (vidu supre). Ankaŭ 193.210.201.251 kaj 213.28.231.94 forbaritaj por jaro, sama homo, parenca temaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) ::La finna forbarito revenis hodiaŭ, per nova IP-adreso {{uzanto2|2001:999:485:1B80:CA86:A899:8C18:6FF2}}, kaj mem anoncis sin en mia diskutpaĝo. Evidente li volas signi ke li daŭre interesiĝas iam rehavi siajn rajtojn. Sed tamen li dumtempe ne rajtas redakti. Do forbarita ankaŭ tiu ĉi IP-adreso. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 16 okt. 2024 (UTC) '''Por pliaj forbaroj vidu la liston supre:''' [[#Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024]] == Simpla vandalo == La anonimulo {{uzanto2|128.0.81.156}} vandalis en personaj uzantopaĝoj kaj artikoloj. Taylor 49 prave petis pri tujforigo, mi post rapida enketo samopinias kaj forbaris la anoniman vandalon por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 4 jul. 2024 (UTC) Paĝo, kiun la hodiaŭa vandalo ankaŭ fuŝis, estis la diskutpaĝo kaj persona paĝo de same anonima {{uzanto2|198.251.89.237}}. Sed, detale kontrolante, tiu dua anonimulo nur "kontribuis" per vandalismo en oktobro 2023. Kvankam tio jam estis antaŭ pli ol 8 monatoj, kaj poste ne venis pliaj agoj, sekurocele tiu konto ankaŭ forbariĝu dum jaro, ĉar se nenio okazas, la homo povas ajn ajn repreni la vandaladon kaj eble denove dum naŭ monatoj ne rimarkiĝos per esperantistoj (tamen: la fuŝojn rimarkis kaj malfaris neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj, foje post minuto, foje post semajno - do la damaĝo estas limigita)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 4 jul. 2024 (UTC) : La fuŝulo havas almenaux 3 adresojn: :* {{uzanto2|128.0.81.124}} :* {{uzanto2|128.0.81.156}} :* {{uzanto2|128.0.82.174}} :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.80.0/20]] :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.0.0/16]] : Eble necesos forbari adresaron, sed tiam preferinde por malpli ol unu jaro. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:08, 4 jul. 2024 (UTC) :: Dankon pro la interveno. Tamen "128.0.0.0/16" estas granda adresaro kaj pro tio forbaro ne estu longa. Mi ankaux dubas pri neceso forbari adreson "198.251.89.237" cxar la kulpo estas nur minimala. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:20, 4 jul. 2024 (UTC) :Do, la agoj ĉiuj estas vandalismaj fuŝoj, eĉ ne iu ago iel defendebla kiel "senintence mallerta" aŭ "akcidenta". Do principe indas forbari tiajn detruantojn - nur pri tio ke teorie povus iam estontece veni senkulpaj kontribuantoj, kiuj ne volas krei por si salutnomon kaj eble de iu sistemo hazarde ricevas ĝuste tiun saman anonimulan IP-adreson, ni principe forbaras ĉiujn anonimajn IP-adresojn nur dum daŭro de unu jaro. Principe eblas ankaŭ ankoraŭ mallongigi tiun intervalon: mi nun forbaris 128.0.80.0/20 kaj 128.0.0.0/16 por daŭro de ses monatoj, kaj mi pretas ankoraŭ ŝanĝi tion al, ni diru, tri monatoj. Tamen tio signifas ke post tiu mallonga tempo la malnova vandalo povas gaje pluvandali, kaj ni nur se ni trovas vandalismon kaj aktive decidas nove forbari IP-adresojn vidas ke la samaj IP-adresoj jam estis forbaritaj la 4-an de julio 2024. Tio ne estas tre efika protekto kontraŭ vandalismo, despli ke la neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj neniam anonce atentigas pri vandalismo, sed nur silente forigas la fuŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:31, 4 jul. 2024 (UTC) {{Problemulo|Lanterv}} Li vandalis artikolon [[Al Capone]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:45, 22 jul. 2024 (UTC) :Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 monatoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Plia vandalo == Unue li "nur" vandalis, sed nun ankaŭ aldonas rasismajn-seksismajn insultojn, anglalingve: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:La_knabineto_kun_la_alumetoj&curid=880076&diff=8826567&oldid=8826566]. Mi petas al administrantoj tujtuj forbari la ulon, protekti la artikolon kaj ĝian diskutpaĝon, kaj aldone malvidebligi la ĵusan insultaĵon. ({{u|ThomasPusch}}, {{u|Tlustulimu}}, aŭ iu alia – ĉu vi povas fari?) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:39, 11 aŭg. 2024 (UTC) :{{uzanto2|90.241.192.210}} estas forbarita, ĉar temas pri anonimulo, kies IP-adreso iam povus ankaŭ uzi nekulpulo, nur por daŭro de jaro. Aldone mi malvidebligis la ĵusan insultaĵon, kaj ankoraŭ kontrolos ĉu estos pliaj misoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:48, 11 aŭg. 2024 (UTC) ::PS: En la teksto "[[Steamboat Willie]]", la vandalo eĉ en tute ĝusta Esperanto aldonis redaktoresumon "[mi] vandaligis la paĝon". Do ĉiuj konsentas pri la vandaleco, inkluzive de la provoka vandalo... Aliaj redaktoj, ekz. en la teksto pri la indonezia lingvo, estis "simplaj"! vandalaĵoj - rubaj idiotaĵoj. Ne ĉiun rubon indas aparte malvidigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:16, 11 aŭg. 2024 (UTC) == 2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145 == La anonimulo {{uzanto2|2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145}} vandalis artikolon [[Alina Kabajeva]], enmetinte ruslingvajn stultaĵojn kaj sakraĵojn, do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:41, 18 sep. 2024 (UTC) : {{kom}} Estas unu malbona redakto ĉe ĉi tiu vikio. La fuŝulo aktivetis ĉe pluraj vikioj per pluraj IP-adresoj [https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Alina_Kabayeva&action=history Alina_Kabayeva&action=history] kiuj bedaŭrinde difirencias en sia komenca parto, do nealireble per la nuna teknika pritraktado de IP-intervaloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 08:04, 19 sep. 2024 (UTC) ::Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 semajnoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Probable ne problema uzanto == La jena homo protestis kontraŭ forbaro, asertante ke li trans diverslingvaj projektoj kontraŭagas vandalismon. La kazo estas kontrolenda: * {{uzanto2|Tanbiruzzaman}} --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 31 okt. 2024 (UTC) == Paĝo "[[oscedo]]" == La paĝo ŝajne aparte invitas vandalojn al vandalado. * {{uzanto2|WhiteTianabela}} idiota vandalado je 2024-10-24: mi loke forbaris la homon por jaro * {{uzanto2|46.173.211.221}} je 2024-10-24: jam estis globale forbarita por jaro, sed mi protektis la paĝon kontraŭ plua redaktado de neensalutintoj Estas amaseo da pli fruaj vandaladoj, al kiuj ni tute ne reagis, sed plj multaj el la kontoj aŭ IP-adresoj estas globale forbaritaj. Probable ĉiam estis la sama homo, kiu simple per ĉiam novaj nomoj maĉas la saman paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 6 nov. 2024 (UTC) == Paĝo "[[hejma kapro]]" == La paĝo altiras iun fiulon kiu redaktadas sub diversaj kontoj kaj IP-adresoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:36, 6 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "RG72" == {{uzanto2|RG72}} Pravigo: daŭra insultado kaj personaj atakoj kontraŭ min kaj aliaj uznatoj, rompo de [[:en:Wikipedia:No personal attacks]] [[Vikipedio:Neniu persona atako]] [[m:No personal attacks]] [[m:Incivility]]. Ekzemploj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924922 VP:FA] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924039 VP:FA] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=prev&oldid=694676 2018-10-20 "Ĉu vi ne vidas diferencon inter krei kaj detrui?"] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3AKandidati%C4%9Doj&diff=1185344&oldid=1185240 2023-Nov-12-12] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&diff=prev&oldid=1185333 persona atako kontaux mi kun minaco pri forbaro: "Do kiam vi likvidos viajn fuŝojn?" ..."vandalitajn de vi. Same en la aliaj artikoloj. Ĉu vi mem likvidos viajn vandalaĵojn aŭ tion devos plenumi iu alia? Ĉu vi komprenas ke vandalismo estas punenda per forbaro?"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Miscellaneous&diff=prev&oldid=26339503 "psychologists and psychiatrists should be doing"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&diff=prev&oldid=26103986 "endless stream of accusations and paranoid fears"] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=10-a_de_aprilo&type=revision&diff=7154524&oldid=7153129 "Mi forigis paranojajn fantaziaĵojn"]. Vidu ankaŭ [[Uzanto:RG72/Cenzuro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:47, 19 nov. 2024 (UTC) {{kom}} Mi ne komentos la peton mem, kiu estas evidente absurda kaj kontraŭregula (postuli forbaron de Vikipedio-uzanto pro liaj kvazaŭ malĝentilaj diroj en Vikivortaro estas stulte, same ne ekzistas malpermeso al uzanto meti en sian personan spacon malneton de redaktota artikolo). Mi demandos pri la kerno de tiu ĉi afero. El la supre prezentitaj ekzemploj videblas ke la problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu li sukcesis forpeli ĉiujn kontribuantojn. Pro sia agresemo li finfine estis senigita je administranta posteno fare de la centra administracio de Vikimedio. Li certe nenion komprenis kaj al ĉiu kritiko plu reagas per histeriaj politikaj fantazioj pri [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=next&oldid=901096 politikaj murdoj en Rusio], [https://eo.wiktionary.org/wiki/Uzanta_diskuto:Taylor_49#Fu%C5%9Dado_de_tradukoj rusia prezidanto] kaj eĉ pri [[Specialaĵo:Daŭra_ligilo/1063953#KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj|KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj]] kaj obsedaj rakontoj pri sia seksa vivo. La ulo agresema kaj venĝema, li komencis ataki min en Vikipedio kaj ĉi tie li mirinde trovis por si unikan eblecon senpune rompi la Vikipediajn regulojn. Antaŭjare li aktive kontribuis al la [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Fina_solvo|tute kontraŭregula]] [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|proceduro de mia maladministrantistigo]]. Antaŭ nelonge li same aktive postulis forigi unu el miaj artikoloj — kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj en Inguŝio|sukcesis denove]]. Mi avertis ke uloj kiel li haltas neniam kaj jen li postulas mian forbaron por definitive venĝi min kaj silentigi la lastan voĉon, kiu ankoraŭ kuraĝas kontraŭstari al lia strebo transformi ankaŭ Vikipedion je la speco de Vikivortaro, do je lia persona ludejo, kie li senhalte kaj sensence modifos kaj (plejparte) forigos la enhavon laŭe al siaj malstabilaj kapricoj, forpelinte ĉiujn obstaklulojn. Li [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Taylor 49|jam provis]] akiri administrantan postenon ĉi tie, sed malsukcesis (la voĉdono devis esti fermita antaŭ duonjaro, sed tio ne okazis ĝis nun). Sed li sendube provos denove kaj denove, ja tiaj uloj haltas neniam ĝis ili akiros la potencon — aŭ estos haltigitaj kaj forigitaj el la normala homa komunumo, bazita sur reguloj kaj reciproka estimo, ne arbitreco kaj histeria agresemo. Jam venis tempo decidi la sorton de nia Vikipedio. Ĉu ni plu kreos la enciklopedion aŭ definitive donacos ĝin al la uloj, venintaj ĉi tien ne por krei kaj kunlabori, sed por ataki, insulti, persekuti, histerii, detrui? Necesas esti ekstreme naiva por kredi ke tiu ĉi [[Makartismo|makartisma]] kampanjo estos la lasta. Ne, tio estas nura komenco kaj sekvaj viktimoj de tiaj atakoj estos uzantoj kaj administrantoj, kiu silentis ĝis nun. Kiel historiisto mi esploris Stalin-reprezaliojn, do mi vidas ke la atakintoj sekvas la saman skemon kiel iliaj antaŭuloj-stalinistoj: unue ili maldungis homon, poste eksigis lin el partio, poste arestis kaj fine sendis al prizono aŭ mortpafis. Estas neimageble vidi ke tio okazas cent jarojn poste en Esperanta (!) Vikipedio. Fine mi memorigas la [[Unue ili la judojn venigis|vortojn]] de [[Martin Niemöller]] kiun devas koni ĉiu inteligenta homo: :Kiam la nazioj forportis la komunistojn, mi silentis; mi ja ne estis komunisto. :Kiam ili enkarcerigis la socialdemokratojn, mi silentis; mi ja ne estis socialdemokrato. :Kiam ili forportis la sindikatanojn, mi ne protestis; mi ja ne estis sindikatano. :Kiam ili forportis min, restis neniu plu, kiu povis protesti. Sapienti sat. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:23, 20 nov. 2024 (UTC) :Mi bedaŭras tiajn konfliktojn, aparte inter aktivaj esperantistoj kaj vikipediistoj. Mi alvokas repacigon kaj klopodon mildigi la vortajn akuzojn kaj kontraŭstarojn. Forbarado eble utilas kontraŭ fremduloj kiuj volas entrudiĝi en tute nekontrolitan medion, sed por aktiva vikipediisto, tio ne utilus; ĉar post forbaro sufiĉus nur malfermi novan konton (tion faris eĉ konata fuŝulo). Necesos tiam forbari la komputilon, sed oni povas uzi alian komputilon ktp. Plej bone estus repacigi la sintenojn kaj klopodi labori alikampen; mi celas, ke estas tiom da ampleksaj kampoj en Vikipedio, ke se okazas konfliktoj, ĉu pro lingvo ĉu pro enhavo, des pli bone agadi en aliaj kampoj, anstataŭe pri Stalino aŭ Rusio, oni povas iri al filmoj, birdoj, fiŝoj, havendaj artikoloj ktp ktp. Korektoj indas kaj endas, sed se tio rezultos en polemiko, eble indos labori aliel. Tio estas nur tre persona opinio, ĉar por juste agadi oni devus kontroli tre etendigitan kazon, kaj mi preferas pli efike labori produktive. Ekzemple mi apenaŭ eniris en Vikivortaro. Oni ne povas esti ĉie, nur Dio, sed mi dubas prie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 20 nov. 2024 (UTC) ::Bedaŭrinde tiu ĉi strategio de evitado de la konfliktoj ne efikis. Mi neniam interesiĝis pri la kontribuoj de Taylor 49, kio estis facile ĉar li fakte verkas nenion, nur senhalte modifas kaj forigas la enhavon, kreitan de la aliaj. En Vikivortaro mi nur demandis lin kiucele li vandalis miajn artikolojn kaj petis lin restarigi ilian noramalan staton — la histerian reagon vi mem povas legi laŭ supraj ligiloj. En Vikipedio mi eĉ ne unufoje kontaktis lin, sed li plu min ĉasas venĝante pro tiuj riproĉoj en Vikivortaro kaj senhalte postulante mian maladministrantigon (sukcese), forigon de miaj artikoloj (sukcese) kaj nun mian forbaron (sukcese?). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:23, 20 nov. 2024 (UTC) :::Ĝustas ke ĉe ni estas la [[imperativo|imperativa alvoko]] [[VP:ATAKO|Ne faru personajn atakojn en Vikipedio! Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!]] kaj ke "ripetita aŭ granda persona atako povus konduki al [[VP:RF|forbaro]]". Mi konsentas ke la ekzemploj cititaj el vikipedio de Taylor estis personaj atakoj, kaj same konsentas ke se uzanto "nomas alian vikipediiston ''rusaĉo'', diras ke la rusa lingvo devas esti forigita ĉar ĝi estas nur fuŝa versio de la ukraina", tio estus same persona (kaj kolektiva) atako. Laŭ mia scio ni ĉiuj ĉi tie estas plenkreskaj, kaj kompreneble ne estas pravigo de atako se oni argumentus "sed la alia jam kvinfoje atakis". Al la akrigo de la situacio fakte kontribuas vi mem, Stanislavo, ĉar vi ofte perceptas agadon malsame ol estis: maladministrantigis vin ne Taylor, sed plimulto de diversaj uzantoj post pena diskuto, kaj la forigon de la teksto kiun vi nun reenigis sub nomo [[Uzanto:RG72/Cenzuro|"Cenzuro" (!)]] ankaŭ ne plenumis Taylor, kiu nur atentigis pri dubindeco de la teksto, sed ĉefe tri uzantoj devene el ekssovetiaj landoj (el Rusio, Litovio kaj Ĉednestrio, do ekse [[Moldava SSR]]), kiuj ĉiuj tute ne rilatas al Taylor, sed kiuj ĉi tie koncentriĝis "komenti la enhavon, ne la kontribuanton". Tial mi nun nur vidas eblecon lasi la malnovajn ofendojn, sen forbaro, kaj alvokas diskutigi ĉiun eblan novan personan atakon tuj ĉi tie, por ke oni povas tuj reagi. Mi esperas ke ne necesos amplekse ĉi tie diskuti, ĉar mi juĝas tion ĝena malŝparo de vivo-tempo, sed pretas ĉi tie trakti freŝajn atakojn, ankaŭ per simbola forbaro de semajno aŭ monato, post kiam estis unua averto. Kaj mi nun jam vortumas tian unuan averton al vi ambaŭ, Stanislavo kaj Taylor. Krome, mi atentigas ke estis mi kiu fine devis forigi la tekston "Rusoj en Inguŝio", kaj mi kiel administranto sentas min persone atakata de Stanislavo per la demagogia titolo "Cenzuro", laŭ kiu li reenigis la forigitan tekston. Mi persone povas toleri se oni ĉirkaŭvojas forigon de teksto, se oni reenigas ĝin al paĝo "Uzanto:RG72/Rusoj en Inguŝio", sed mi ne toleros la titolon "Cenzuro", kiun mi komprenas rekta persona atako al mi. Fine mi pensas ke estas misuzo de la justulo [[Martin Niemöller]] entiri lin en la retorikon ĉi tie - s-ro Niemöller kontraŭis milionojn da murdoj en fia diktaturo, kaj kompari la atentigon pri [[Vikipedio:Neniu persona atako]] al tio estas, milde dirite, ekstrema troigo. Do, mi nun estas {{kontraŭ|kontraŭ}} forbaro pro la eksaj ofendoj, sed '''alvokas''' ekde nun forte bridi sin por ne pluofendi, alvokas pri ŝovo de la reenigita teksto for de demagogia titolo "Cenzuro" (aliel ankaŭ administranto povas fari tion, sendepende ke la paĝo estas en persona spaco, kaj kompreneble povas esti ke fine la komunumo decidos forigi la paĝon de la persona spaco), kaj '''alvokas''' diskutigi estontajn atakojn rekte ĉi tie, kun ebleco ankaŭ forbari uzanton, prefere dumtempe, simbole, nur en kazo de obstina pluofendado malgraŭ jam dumtempa forbaro ankaŭ definitive. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:57, 20 nov. 2024 (UTC) Kelkaj rimarkoj: # Mi ne ofendis Taylor, ja demando "kial vi vandalas miajn artikolojn?" certe ne estas ofendo, ĉu ne? Kontribuante al Vikipedio 14 jarojn, mi interagis kun centoj da vikipediistoj kaj neniam iu ajn plendis ke mi ofendis lin. Estus strange se mi subite atakus la ulon pri kies ekzisto mi eksciis nur post kiam li vandalis miajn tekstojn. # La ideo ke valideco de opinio dependas de historia geografio estas nova, sed interesa. Do ekde nun mi scios ke mia opinio ekzemple pri Litovio kaj Finnlando estas speciale valora ĉar iam tiuj ĉi teritorioj estis parto de la Rusia imperio. # Ulo, iniciatinda mian maladministrantigon, malkaŝe argumentis ke tio okazu ĉar li konsideras miajn politikajn vidpunktojn malĝustaj. Tio tute evidente estis rompo de la Vikipediaj reguloj kaj ne gravas kiom da voĉoj li venigis por garantii tiun ĉi rompon. Dura lex sed lex. # Forigo de mia artikolo estis same kontraŭregula, ĉar la iniciatinto malsukcesis pruvi siajn argumentojn (malneŭtraleco kaj manko de fontoj), do tio estis evidenta ago de cenzuro. Tamen se tiu ĉi vorto tro ĝenas vin, mi alinomos la paĝon al ''Arĥivo''. Mi ne imagis tioman sentemon de via flanko, ja ni ĉiuj konas vikipediiston, kiu inundis la pritagajn artikolojn per rubaĵaj (mis)informoj kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" — kaj vi neniam riproĉis lin pri tio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:53, 21 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun kontraŭas al la forbaro. Se la situacio plimalboniĝos, mi donos plian komenton. Ne forgesu [[VP:AMO]].-- [[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 20:57, 20 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} - Nun kontraŭ. Mi ŝatus, ke la konfliktoj ĉesu. Ni devas spuri specifajn problemajn redaktojn, ne la rilatojn de homoj. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 16:23, 24 nov. 2024 (UTC) : {{kom}} La respondo de RG72 estas kiel kutime agresema kaj insulta, ekzemple "problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu '''li''' sukcesis forpeli" "Taylor 49, kio estis facile ĉar '''li''' fakte verkas nenion". RG72 daŭrigas kun kaj absurdaj falsaj akuzoj (ne estis mi kiu forigis la paĝon [[Rusoj en Inguŝio]], ĉu?), kaj insultoj, kaj misseksigado. Vidu supre, mi ne plu respondos en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:37, 27 nov. 2024 (UTC) :: {{kom}} Nenio nova en la mondo. La suno lumas, la akvo fluas, Taylor 49 [...] plendas [...]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:57, 28 nov. 2024 (UTC) ::: {{kom}} {{re|RG72}} Mi ripete atentigas pri la regulara frazo "Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!" Tio ankaŭ rilatas al via provoka komento de hieraŭ, kiun mi en kunteksto juĝas komento de la kontribuanto, ne de la enhavo. Via deeskaliĝo en la konflikto estas nepre bezonata, kaj vi ĉi tie ricevis nur tiom da subteno kontraŭ forbaro, ĉar sendube ĉiuj aktivaj kontribuantoj certas ke vi kapablas redakti sen ofendoj - tamen la kredo ke vi principe kapablas pri tio ne sufiĉas, vi devas ankaŭ apliki redaktan diplomation. Alikaze ni revenos al diskutoj pri via forbaro, kion mi konsiderus ĝenan malŝparon da energio. Kaj mi efektive fortege riproĉas la uzanton kiu inundis la esperantajn pritagajn artikolojn per naciisma propagando kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" - eble mi tro malfrue vere koncentriĝis pri la ĝena naciisma redaktado en la principe almenaŭ neŭtrala ĝis sennaciisma esperanta projekto, tro malfrue bremsis la agadon kaj per ĝena malŝparo de multaj laborhoroj komencis forigi la neakcepteblan propagandon, ĉar tiu ne sufiĉe frua kontraŭago signifis ke la forigenda materialo iĝis tre multa. Ĉiukaze la homo almenaŭ per sia konto ekde duonjaro ne plu daŭrigas sian propagandan mision: nun ankoraŭ forbari lin, nur pro pedagogio, ne sencus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 29 nov. 2024 (UTC) :::: {{kom}} Mi ĝojas ke finfine vi agnoskis ke en Vikipediaj diskutoj oni priparolu nur la agojn, ne la agantojn. Estas strange ke vi ne faris tion kiam la konata al vi ulo lanĉis kampanjon de mia maladministrantigo prezentinte kiel solan argumenton ke li ne ŝatas miajn politikajn vidpunktojn, do li ne ŝatas la personon, ne liajn agojn. Mi ĝojas ke vi finfine haltigis la agadon de alia uzanto, inundinta Vikipedion per nacisma propagando kaj ksenofobiaj fantaziaĵoj (plejparte rusofobiaj, sed foje ankaŭ antisemitismaj). Mi ne postulis lian forbaron, sufiĉas ke lia vandalado ĉesis. Estas strange nur ke vi ignoris kiam la konata al vi fanatika triopo akuzis min pri cenzuro ĝuste pro forsarkado de tiuj ĉi naciismaĵoj kaj ksenofobiaĵoj, kaj tio servis kiel ilia dua argumento por mia maladministrantigo. Se Vikipedio estas bazita sur reguloj, ili la samaj por ĉiuj. :::: Rilate ''Taylor 49'' mi nur ironiis leĝere, ĉar trakti serioze lian obsedon je propra seksa vivo mi ne povas, ja mi estas historiisto, do apartenas al la malĝusta fako. Espereble iam vi ĉesigos ankaŭ tiun ĉi tutevidente kontraŭregulan aktivadon kaj instruos lin ke lia seksa vivo estas lia persona afero kiu interesas neniun ĉi tie kaj ke se li ne ŝatas kiel Esperanto lin nomas, li simple elektu alian lingvon, pli komfortan por li. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:45, 30 nov. 2024 (UTC) ::::Mi neniam legis ajnan komenton de Taylor 49 pri sia propra seksa vivo. Kion mi legas, kaj pri tio mi ankaŭ konfliktis kun Taylor, estas ke Taylor ne nur aplikas la ne (jam) esperantan silabon "ri" pri si mem, sed komence aplikis tion al ĉiaj homoj, pri kies seksa identeco ne povas esti dubo: se iu uzanto klare indikis sian sekson en la vikipediaj preferoj, kaj Taylor perfekte sccias kiel malkovri tion, aŭ kiam en vikidatumaro pri iu ajn homo estas indiko ke temas pri viro aŭ virino, tiam sendube aplikendas pronomoj li respektive ŝi. Taylor ne estas la sola vikipediisto, kiu forte pledas pri uzo de alternativa estonta pronomo ri por tiuj homoj kiuj persone insistas ne konsideriĝi viroj kaj ne virinoj. Do temas pri socia konstruaĵo, ĉar en biologio ĉiu homo estas vira (kromosomoj XY) aŭ ina (kromosomoj XX): eĉ tiuj kun deviaj [[Sindromo de Klinefelter|kromosomoj XXY]] laŭ genetiko konsideratas masklaj. Mi povas akcepti pri ĉiu vikipediano, ke tiu ne devas nepre malkaŝi sian biologian sekson aŭ elektitan socian rolon, ĉar oni rajtas esti tute anonima, ne devas malkaŝi sian nomon, sekve pri iuj ensalutintaj uzantoj kaj pri ĉiuj kiuj redaktas plene anonime sub IP-adresoj, mi ne konas la gramatikan sekson. Tio estas anonimeco. Klaras ke pri oficialigo de la silabo "ri" kiel plia e-lingva pronomo ne decidos redaktantoj de iu ajn retejo, ankaŭ ne de vikipedio, kaj same klaras ke Vikipedio ofertas tiun gradon de anonimeco kiun uzanto deziras. Tute klaras krome, ke la temo estas sentoplena por Taylor kaj ankaŭ por iuj aliaj uzantoj: tial neniu uzanto estas devigita uzi la silabon "ri" kvazaŭ pronomo, nek mi nek vi nek iu ajn, sed tamen necesas pie kaj kolegece trakti la temon - tial ĝi ne tre taŭgas por forta ironio. Tio ĝuste estas kio ĝenis min en via hieraŭa noto. Se vi havas ekzemplon, kiam Taylor komentis pri sia seksa vivo, montru ĝin, mi neniam vidis ion tian kaj ne povas imagi ke tia ekzemplo ekzistus. Kaj pri la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|diskuto pri via administreco]]: vi scias ke mi estis la sola kiu sume voĉis sindetene, ĉar mi estis tiom ambigua vidante same fortajn argumentojn por kiom kontraŭ - tion mi tiam notis. Mi '''ne''' havis la impreson ke viaj agoj kontraŭ la misuzo de la tagaj mondpolitikaj listoj en vikipedio al propagando kaj forta troreprezentiĝo de polaj temoj (kiam unufoje pola skiisto gajnas konkurson, tio estos vaste raportata en mondpolitikaj eventoj, se ĉeĥa aŭ slovaka, slovena aŭ sveda skiisto same gajnas konkurson, tio tute ne interesas) estis argumentoj en la diskuto pri via administreco. Se mi preterlegis ion, vi povas ankaŭ nomi al mi la konkretan lokon. Certe ni ĉiuj sambone konas la [[Vikipedio:Regularo pri forbaro|regulojn pri forbaro]], daŭre ne plenumiĝas la kondiĉoj pri forbaro, sed necesas adapti la redaktojn al ne-ofendaj komentoj. Se tio post ripeta admono ne funkcios, tiam necesos rapide decidi pri forbaro, notinte aktualajn mispaŝojn. Sed tia forbaro, ĉar unua, ankaŭ estus nur simbola, por horoj aŭ tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) :{{por}} RG72 devas esti fobarita (en du projektoj) pri kontraŭrajta renoviĝo de forigita artikolo en Vikipedio kaj verkado de malneŭtralaj artikoloj en Vikinovaĵoj.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 10:09, 30 nov. 2024 (UTC) ::Kara Fenikals, vi povas tute libere prezenti vian opinion ĉi tie. Tamen mi koncize volas reagi al via noto: se iu revenigas forigitan artikolon en sia persona uzanta spaco, tiam tio ne estas kontraŭrajta - jes eblas ankoraŭ plibonigi la tekston kiun ĝis la forigo evidente ne eblis plibonigi al stato akceptebla por plimulto de la partoprenintaj uzantoj. Kio nur ne permeseblas, estas laŭta ofendo ke la komunumo fie kaj bandite cenzuris la tekston. Kaj due, povas esti ke en Vikinovaĵoj ne estas sufiĉe evoluintaj iloj por diskuti pri propagandecaj, ĝenerale malneŭtralaj tekstoj. Sed ĉiukaze Vikipedio kaj Vikinovaĵoj estas sendependaj projektoj. Eblas noti ĉi tie personan opinion, ke oni forte malkonsentas pri ago de uzanto en Vikinovaĵoj, Vikivojaĝo, Vikifontaro, Vikivortaro ktp., sed uzi tiun nekontenton cele al puna forbaro de uzanto el Vikipedio laŭ mi ne eblas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "Fenikals" == {{uzanto2|Fenikals}} [[Uzanto:Fenikals|Uzanto:Fenikals]] regule rompas plurajn regulojn de Vikipedio: # Li [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|postulis maladministrantigon]] de alia uzanto, argumentinte per ties malplaĉaj politikaj vidpunktoj, do pro politikaj kaj personaj motivoj. # Li spamis la [[Uzanto:RG72|Uzanton RG72]] per mesaĝoj politikaj kaj personaj, interalie minacante lin per FSB-reprezalioj se li plu partoprenos en la ĵurnalisma projekto [[Tutmondaj Voĉoj]]. # Li regule enigas falsajn informojn laŭajn al liaj politikaj vidpunktoj, ekzemple: ## en [[Sud-Osetio]] li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Sud-Osetio&diff=next&oldid=8911022 modifis la tekston], aldoninte aserton ke la militon en Sud-Osetio en 2008 komencis Rusio dum esplorado de Eŭropa Unio [http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_09_09_iiffmgc_report.pdf klare konkludis] ke la militon komencis Kartvelio. ## En alia artikolo li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Bombaj_atencoj_kontra%C5%AD_lo%C4%9Dejoj_en_Rusio&diff=prev&oldid=8902785 nomis la ulojn], murdintajn en 2002 kelkdek homoj per eksplodigo de loĝejoj, ne "teroristoj" sed "rezistantoj"; [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_%C4%88e%C4%89enia_milito&diff=prev&oldid=8875116 similaj fuŝoj] # Li regule cenzuras Vikipedion, forigante malplaĉajn informojn, ekzemple: ## el artikolo pri batalo kontraŭ islamistoj li forigis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2002)&diff=prev&oldid=8875092 ateston de militkrimoj] faritaj de muĝahidoj; ## el artikolo pri atako de teroristoj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2000)&diff=prev&oldid=8875097 forigis riproĉon] fare altrangulo, multe helpinta al ĉeĉenaj rifuĝintoj kaj ŝokita de tia atako en sia regiono. ## el artikolo pri ukraina prezidanto li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Volodimir_Zelenskij&diff=prev&oldid=8573844 forigis menciojn] de ties kritiko en eŭropa gazeto ## el alia artikolo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=prev&oldid=8472015 li forigis] komplete sekcion "Rusofobio", malgraŭ referenco al aŭtoritata fonto, kun klarigo "tiu ne ekzistas" # Li lanĉas redaktomilitojn, ekzemple li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=25-a_de_februaro&diff=prev&oldid=8827820 nuligis mian redakton] en artikolo, celintan forigi rubajn misinformojn pri kies forigo konsentas ankaŭ almenaŭ unu administranto, ĝis nun plenumanta tian forsarkadon pro antaŭa amasa vandalado fare de naciisma uzanto; # Li trudis al pluraj artikoloj politike malneŭtralajn kaj ofte rekte falsajn informojn. ## Ekzemple li redaktis multajn biografiajn artikolojn, ŝanĝante nacian apartenon de ilia temuloj al "ukraina". Ekzemple li faris tion en [[Igor Sikorski]] kaj poste nuligis alies redaktojn. Rimarkindas ke la sekvinta [[Diskuto:Igor Sikorski]] montris ke li ne konas eĉ bazajn faktojn pri historio de Ukrainio, kio evidente grave faciligas lian redaktadon. ## en artikolo pri buĉado en Montara Karabaĥo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakro_de_Ho%C4%9Dali&diff=prev&oldid=8472696 li aldonis] ke armena flanko "falŝe raportis" (sic!) Havi tian uzanton estas granda malhonoro por iu ajn Vikipedio kaj duobla malhonoro por Vikipedio en Esperanto, konsiderata lingvo de paco kaj amikeco, ne de naciismo kaj agresemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:45, 30 nov. 2024 (UTC) :Mi nun tiom detale notis la antaŭan diskuton, ke ne sufiĉas mia tempo esplori la akuzojn tie. Tio do venos pli poste. Kompreneble ĉiu ajn povas jam ekhavi opinion - mi nur volas eviti la impreson ke mi fokusigas pri akuzoj kontraŭ unu uzanto kaj plene ignoras akuzojn kontraŭ alia uzanto, kvankam la diskutoj estas tuj najbaraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:51, 30 nov. 2024 (UTC) :: {{kontraŭ}} forbaro de uzanto "Fenikals", ĉar la proponinto de forbaro same ofte verkis forte maneŭtralajn artikolojn ([[Rusoj en Inguŝio]] -> [[Uzanto:RG72/Cenzuro]], [[n:eo:KGB kaj FSB kontraŭ spionoj kaj teroristoj en Siberio|terorismo]], [[eo:n:“Ŝajnas_al_mi_ke_mi_sonĝas...”:_patrino_kaj_filo_fuĝis_el_Ĥersona_provinco_al_Tjumeno|rifuĝintoj bonvenataj]]), kaj eĉ pli grave atakadis aliajn vikianojn. Mi esperas ke uzanto "Fenikals" estonte ne plu uzos vikipedion kiel batalkampo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:58, 2 dec. 2024 (UTC) :::{{kom}} La argumento estas absurda laŭ sia logiko ("ni ignoru unu regulrompon ĉar okazis ankaŭ aliaj"), formo (referenco al Vikinovaĵoj en Vikipedio) kaj enhavo (nomi "malneŭtralaj" artikolon pri etna grupo, intervjuon kun historiisto kaj raportaĵon pri ukrainaj rifuĝintoj estas ekster ĉia racia konsiderado). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:41, 2 dec. 2024 (UTC) {{Kom}} Post 4 monatoj bedaŭrinde nenio estis farita, do la koncernulo revenis kaj daŭrigas siajn fanatikajn atakojn. Ĉi-foje li [https://eo.wikinews.org/wiki/Vikinova%C4%B5oj:Diskutejo#Propono_pri_la_fermo atakis Vikinovaĵojn], postulinte likvidi la tutan projekton kaj cenzuri ĝian enhavon (kompreneble pro "porrusia propagando"). Antaŭ jaroj mi iniciatis elkoviĝon de la projekto, alvokinte plurajn vikipediistojn subteni ĝin voĉdone. Dum jaroj mi kaj aliaj esperantitoj kontribuis al ĝi, verkinte pli ol 1000 artikolojn. Nun ĉio ĉi estas endanĝerigita pro la fanatikulo, apenaŭ balbutanta Esperanton kaj eĉ en Vikipedio dum 5 jaroj farinta nurajn mil redaktojn, plejparte neniodirajn kaj politike motivitajn. Estas tute evidente ke temas pri politika cenzuro kaj ĉi-foje ankaŭ pri persona persekutado. Li jam lanĉis [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Administrantoj/forigo_de_rajtoj/RG72 kalumnian kampanjon] kontraŭ mi (malkaŝe politike motivitan) kaj nun pretas detrui la tutan projekton nur por kontentigi sian fanatikan cenzuremon kaj personan malamon. Antaŭjare li postulis eĉ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:Vila%C4%9Do_%C5%9Ctormovo.webm forigi unu el miaj videoj] el la Komunejo, argumentinte ke ĝi "estas persona kaj ne havas edukan valoron". Feliĉe oni ĝustatempe klarigis al li, ke ambaŭ argumentoj estas nulaj, sed li provas denove, jam aliloke kaj sendube provos plu, ĉar li simple ne kapablas kunlabori kaj krei — nur ataki kaj detrui. Tiaj uzantoj estas forbarendaj tutvikie kiel agresantoj kaj vandaloj. Kial la enciklopedio de ''Lingvo de Paco kaj Amikeco'' (!) plu toleras la fanatikulojn kaj vandalojn? Ĉu neniu administranto kapablas ĉesigi tion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:32, 19 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurdaj mencioj de "Paco kaj Amikeco" kaj plejparte falsaj akuzoj (pri lingvokapabloj kaj plu) de [[Vikipedio:Problemaj_uzantoj#Propono_forbari_uzanton_"RG72"|RG72]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:30, 27 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurda miskompreno de la interna ideo de Esperanto kaj subteno de la falsaj akuzoj de la alia fanatikulo. Rimarkindas ke Fenikals jam kvarfoje atakis min, malkaŝe dirinte ke li faras tion pro siaj personaj politikaj malŝatoj. Dufoje li sukcesis, lanĉinte [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|kalumnian kampanjon]] por eksigi min kiel administranton kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj_en_Inguŝio_11_17|foriginte mian artikolon]] — ambaŭfoje Esperanto-administrantoj timeme cedis al la ksenofobo, krude rompinte la regulojn kiujn ĝuste ili devus defendi. Dufoje li malsukcesis — unue en [[Tutmondaj Voĉoj]] kaj nun en [[Meta-Vikio]] — ambaŭfoje ne-Esperantaj-administrantoj rekte respondis ke mi rompis neniujn regulojn kaj liaj personaj malŝatoj estas lia persona problemo. Post tio nomi Esperanton "Lingvo de Paco kaj Amikeco" estas vere absurde. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:01, 30 mar. 2025 (UTC) {{kom}} Mi ĵus nuligis plian cenzuradon fare de Fenikals. Ĉi-foje li modifis artikolon [[Unua Ĉeĉenia milito]], celante ŝajnigi ke la milito okazis ne inter la registaro de Rusio kaj separistoj, sed inter Rusio kaj Ĉeĉenio kiel du sendependaj ŝtatoj. Ĉu sekvan fojon li skribos ke registaroj de Hispanio kaj Britio luktis ne kontraŭ ETA kaj IRA, sed kontraŭ Eŭskio kaj Nord-Irlando? Kiam tiu ĉi vandalo estos haltigita? Ĉu tiu ĉi enciklopedio havas administrantojn aŭ ĝi definitive transformiĝis je ludejo kie ĉiu ajn fanatikulo povas libere vandali la tekstojn? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 15 apr. 2025 (UTC) {{kom}} Kaj denove tiu ĉi delonge forbarenda fanatikulo lanĉis redaktomiliton, nuliginte miajn redaktojn. Kompreneble temas pri artikoloj rilataj al la rusoj/Rusio kaj ukrainoj/Ukrainio, kio estas la kerno de lia fanatika mensa universo. Kompreneble li denove trudis propagandajn stultaĵojn, ĉerpitajn el gazetaro. Kompreneble denove liajn fiagojn ignoris ĉiuj administrantoj. Kio estas kialo de la tioma toleremo? Ĉu la rusofobio kaj ksenofobio ĝenerale jam iĝis oficiala ideologio de la Esperanto-Vikipdeio? Ĉu la (iam) enciklopedia projekto definitive transformiĝis je Esperanto-versio de triarangaj eŭropaj gazetaĉoj? Ĉu iu ankoraŭ memoras por kio Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon? Malkaŝaj ksenofoboj ĉiam pli agreseme trudas siajn propagandaĵojn kaj la homoj, kiuj devus forbari ilin en la unua tago — la administrantoj — silente ignoras ĉion. Ĉu vi timas aŭ simple samopinias kun ili? La unua kazo estas hontinda, la dua stultega. Elekti inter la malhonoro kaj stulteco pjam estas hontinde, sed ŝajnas ke la alia elekteblo mankas. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2025 (UTC) {{kom}} Denove tiu ĉi fanatikulo trudas al la '''enciklopedio''' propagandaĵojn kaj lanĉas redaktomilitojn. Kian valoron havas tiu ĉi malklerulo, apenaŭ balbutanta Esperanton, ke lia daŭra vandalado estas tolerata en la internacia (!) '''enciklopedio'''? Li estas obsedita ksenofobo kaj malkaŝa adoranto de teroristoj, speciale de islamistoj, do li simple ne povos halti memstare, nur esti haltigita. Ĉu ekzistas administranto kapabla savi la enciklopedion de vandalado? Ĉu ĉiuj estas tro timemaj? Aŭ eble lia fanatika mondrigardo nun estas konsiderata normo en la socioj, al kiuj apartenas la administrantoj? Plorinda degrado. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 2 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La administrantoj denove timeme lasis la vandalon fuŝi, do li revenis kaj denove trudis al la '''enciklopedio''' siajn fanatikajn fantaziojn — ĉi-foje rakontinte en [[Sovetia-Ukrainia Milito]] pri "genocido de la ukraina nacio, genetika subpremado, socia degrado" kaj kompreneble pri siaj amataj ĉeĉenaj islamistoj. Kaj ĉiujn ĉi teruraĵojn li rakontas pri Ukrainio, kies loĝantaro en la sovetia tempo (do dum la ''genocido kaj subpremado'') duobliĝis — malgraŭ amasa migrado de ukrainoj al la aliaj respublikoj de Sovetunio por ricevi pli bonan edukon kaj laboron. Ĝis kiam daŭros tiu ĉi senpuna vandalado fare de '''patrolanto''', do la ulo respondeca pri kvalito de la '''enciklopedio'''?! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:10, 26 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La vandalo revenis kaj denove trudas al la enciklopedio siajn fanatikajn propagandaĵojn. Ĉi-foje li denove markis kiel "diktatoroj" plurajn internacie agnoskitajn ŝtatestrojn kies politiko kaj opinioj malkongruis al lia fantazia mondimago. Se post jaroj da vandalado en la esperanta enciklopedio li almenaŭ iom lernus Esperanton, li scius ke "diktatoro" estas [https://vortaro.net/#diktatoro_kdc "Eksterordinara, provizora estro de ŝtato, kun absoluta povo"], kio certe ne aplikeblas al la regantoj kies regado estis bazita sur naciaj leĝoj (sendepende de tio, ĉu ili plaĉas al iu aŭ ne) kaj ne estis provizora, nek eksterordinara. Jam unu jaro pasis ekde kiam mi atentigis pri la persista vandalado fare de tiu ĉi persono, sed neniu reago de la administrantoj sekvis. Ĉu nia enciklopedio estas rubejo, kie iu ajn propagandisto povas publikigi siajn fantaziaĵojn? Kiom longe daŭros tiu ĉi vandalado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 6 nov. 2025 (UTC) {{kom}} Ĵus mi hazarde trovis kaj nuligis plian vandalaĵon de tiu ĉi unika vandalo: en la artikolo pri la ukraina urbo [[Kostjantinivka]] li forigis informojn ĉerpitajn el [[The New York Times]], ĉar ili malkonvenis al lia fanatika mondobildo. Mi diras ke temas pri la ''unika vandalo'', ĉar ĝis neniu vandalo en tiu ĉi enciklopedio sukcesis esti identigita kiel malkaŝa vandalo kaj propagandisto jam duan jaron sinsekve kaj tamen ne esti forbarita. Evidente la administrantoj interne simpatias al li, same kiel germanaj burĝoj simpatiis al Hitlero, promesinta buĉi nur la judojn, ciganojn kaj subhomojn kiel rusoj, ukrainoj kaj poloj. Poste ili ploris sur ruinoj de siaj urboj kaj plendis ke ili ne estis nazioj, nek subtenis ilin, sed estis nuraj viktimoj de la teruraj cirkonstancoj. Ĉu la historio instruas ion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:08, 21 dec. 2025 (UTC) {{kom}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=8649512&oldid=8538182 La redakto antaŭ 18 monatoj] estas evidente malbona. Oni nepre '''ne agu tiel'''. Kaj kion pensi pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Putin&action=history la diktatoroj]? La plejmultaj diktatoroj ja estis kaj estas "agnoskitaj ŝtatestroj". Kaj kiel pensi aŭ agi pri senĉesaj personaj atakoj, trouzo de fortaj vortoj, kaj reventantaj komparoj kun Adolfo Hitlero? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:20, 28 dec. 2025 (UTC) :La vorto ''diktatoro'' havas striktan difinon en PIV, cititan supre. Neniu el la menciitaj personoj laŭis al ĝi. Same neniuj personaj atakoj miaflanke okazis, nek povus okazi ĉar mi tute ne interesiĝas pri tiu ĉi persono. Malsame ol li, kiu spamis min per mia persona konto iel trovita en Telegramo kun enormaj stultaĵoj kaj personaj trudaĵoj ("ĉu vi definitive transloĝiĝis al Kubo?"). La situacio iĝis tro teda kaj artefarite longdaŭra, kaj vere similas al tiu en Germanio en la 1930-aj kiam la same agresemaj kaj persistaj fanatikuloj ne estis haltigitaj de tiamaj germanaj administrantoj, ĉar interne ili simpatiis al ilia ksenofobio kaj esperis ke la solaj viktimoj estos nur judoj, komunistoj, gejoj, slavoj kaj aliaj [[subhomo]]j. La historio ripetiĝas kaj evidente eĉ germanoj ne lernis ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:43, 28 dec. 2025 (UTC) ==Anglalingvaj perfortparoloj== Uzanto aperis nur por fari ekstremismajn alvokojn en la angla lingvo kontraŭ palestinanoj kaj islamanoj. Ĝis nun faris [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Ctato_Palestino&diff=prev&oldid=9039006 unu solan redakton]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:06, 6 mar. 2025 (UTC) : [[:m:Special:CentralAuth/Zwangsumbenennung-2025-03-18]] nenio nova ekde tiam. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 27 mar. 2025 (UTC) :: Daŭre nenio nova ekde tiam (kvankam ne, ne plu?, ekzistas ĝenerala konto por "Zwangsumbenennung-2025-03-18"), sed en wiki.eo la konto ankoraŭ estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:15, 18 apr. 2025 (UTC) ::: Mi kredas, ke [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Zwangsumbenennung26-12-2020 ĉi tiu estas la sama nazia fuŝulo: "Zwangsumbenennung26-12-2020" ĉe Turka Vikipedio]. Mi trovis tiun nomon sub mistera parametro "offset" en lia paĝo pri uzantrajtoj. https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Listo_de_uzantoj&username=Zwangsumbenennung-2025-03-18&dir=prev&offset=Zwangsumbenennung26-12-2020&limit=1 Tiu parametro aperis, kiam mi iris du paĝojn antaŭen. [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:03, 30 jun. 2025 (UTC) :::: Kaj kvar antaŭajn uzantnomojn mi trovis sammaniere: 𥐣, 😂, 𝘀𝗼𝗹𝗼 𝗲𝗻 𝗹𝗮 𝘄𝗶𝗸𝗶 kaj 𝕍𝕥𝕝𝕞𝕣𝕕. Ĉu vi kredus, ke li estas forbarita de la germana Vikipedio? [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:24, 30 jun. 2025 (UTC) == Anonimaj redaktoj de [[Pär Sundberg]] == Pluraj anonimaj redaktantoj ade aldonas malplenajn listerojn al [[Pär Sundberg]], kun svedlingvaj datoj en la resumo. Tre mistere, sed klare senutile. Mi proponas forbari tiujn adresojn, kaj protekti la artikolon kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:48, 31 mar. 2025 (UTC) : {{forte por}} protekto kontraŭ anonimaj redaktoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:28, 31 mar. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025-03-31 per LiMr. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Hodiaŭ finiĝas la protekto de tiu paĝo. Ni atentu ĉu la strangaj redaktoj rekomenciĝos! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:29, 1 jul. 2025 (UTC) == Forbarenda IP-vandalo == [[Specialaĵo:Kontribuoj/49.175.171.71]] sed ne porcxiam, eble 3 monatoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:29, 4 maj. 2025 (UTC) ==Ne-esperanta enhavo== [[Uzanto:Orthoonto]] aldonis al tri artikoloj tekston en iu skandinava lingvo, kaj al alia senfontan aserton pri la matematikaj kapabloj de novaj AI, kies enciklopedian gravon mi dubas. Ŝajnas al mi tro frue por diri, ĉu la intencoj de la homo estas bonaj, sed mi lasis mesaĝon sur lia/ŝia diskutopaĝo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:34, 11 maj. 2025 (UTC) : Bona atentigo. Dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == Grandparte fuŝaj redaktoj aparte pri la Filipinoj inter 2011 kaj 2021 (kaj pli da fuŝoj pri Esperanto en Vikidatumoj) == Komence de januaro 2018 uzanto kun la longa nomo "[[Specialaĵo:Kontribuoj/uzanto:Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa|Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa]]" (iam ankaŭe la konto nomiĝis "Pare Mo") movis paĝon Davaa Regiono al [[Dabaa Regiono]] kaj notis "preskaŭ" en Esperanto: "V se pronuncia como B en español". La homo ankaŭ ŝatis renomigi multajn aliajn esperantajn vortojn (nur 36 rekte en la loka projekto, sed pli multajn en vikidatumoj, kie ankoraŭ pli malfacilas rimarki la manipulojn), egale ke la uzanto eĉ ne helpe de aŭtomata tradukilo sukcesis enmeti unusolan frazon en Esperanto. Sed evidente eblas konsideri sin elstara Esperanto-vortaristo ankaŭ sen ajna kono de la lingvo. Tamen estas alarma averto el vikidatumoj kaj de la vikimedia sistemo ĝenerala: '''[[dosiero:OOjs UI icon alert image warning.svg|18ra]] <span style="color:red"> This account is globally locked. - La konto estas globale forbarita'''</span>. Do la homo en multaj vikipediaj projektoj mise agadis, grandkvante vandalis, kaj liaj agoj vere ne konsiderindas "aŭtoritataj kontribuoj". Tial mi konsideras ĝenerale malfari la kapricajn "plibonigojn" de la forbarito. Ĉi tie do la argumento estas ke hispane la v prononciĝas kiel esperanta "b", aŭ en [[Kezonurbo]], dubinde plibonigita al Kesonurbo, "ke z hispane prononciĝas kiel s esperante" - tio eĉ ne veras, norme ĝi sonas kiel θ, nur dialekte foje kiel s aŭ iu sibla sono inter ambaŭ. Tiu argumento nur sufiĉus por aldono de prononcindiko inter rektangulaj krampoj, eventuale por prezento de sia nova propono kun verva esperanta argumentado en VP:AA, sed ne por kaŝa alinomado de paĝoj el aliaj homoj aŭ ŝanĝadoj en Vikidatumoj. En plej multaj eŭropaj lingvoj inkluzive de la cirile skribataj tamen estas "v", kaj ke li mem ĝustigis la lingvonomojn "[[cebua lingvo|cebue]]: ''Rehyon sa Dabaw''; [[tagaloga lingvo|tagale]]: ''Rehyon ng Dabaw''" ankaŭ ne konfirmeblas en la cebua kaj tagaloga vikipedioj (la esperantan adverbon "tagale" por la tagaloga la homo samtempe inventis). Kvin spertaj esperantistoj poste redaktis kaj ne rimarkis la bone kaŝitan vandalecon. Mi ni plendas, ankaŭ mi probable ne rimarkintus. Sed mi alvokas pri pli da atento nun, kiam estas averto pri tiu vandalo kiu fuŝas aliel ol nia konata finna forbarito, kies specifajn redaktojn ĉiu facile rekonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:18, 3 jun. 2025 (UTC) :Mi cetere ĵus skanis kaj ekrane pligrandigis la esperantan mapon (#22) pri la Filipinoj el la "Poŝatlaso" de 1971. Bedaŭrinde tie estas malmultaj esperantigoj, plej multaj estas nacilingve, do filipine/tagaloge notitaj. Sed por tiuj urboj, insuloj kaj kaboj, kiuj ricevis esperantan vorton en la "Poŝatlaso" de 1971, estas bone noti la referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == 176.59.164.46 == Ruslingva anonimulo, aldoninta sensencajn frazojn al [[Biblio-Globus]]. Blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:09, 26 jun. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|176.59.164.46}} 1 redakto je 22 jun. 2025 :::Kvankam estis nur unu redakto, mi forbaris la konton je 21:46, 9 sep. 2025 por daŭro de 6 monatojm por ke ene eblaj novaj mispaŝoj oni tuj vidi la eksan forbaron en la konto mem... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == 78.154.163.85 == Anonimulo, ekde majo 2025 inundinta la projekton per fuŝaj maŝintradukaĵoj de la anglalingvaj fontoj, plenaj je konspirteorioj, fantazioj kaj politika propagando. Regula forsarkado de tiuj rubaĵoj estas tre teda kaj temporaba afero. Ni protektu la '''enciklopedion''' kontraŭ fanatikuloj, ksenofoboj kaj vandaloj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:08, 17 jul. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|78.154.163.85}} sume 50 redaktoj je 13-14 jul. 2025, '''ekzemple''' ::* paĝo [[historio de Rusio]] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Historio_de_Rusio&diff=prev&oldid=9145053 vandalita, ŝajne en la baŝkira, ĉiukaze ne universale komprebla lingvo, en fuŝaj referencoj] ::*>> krome je 07:21, 14 jul. 2025 la homo la saman paĝon ampleksigis per amasa esperantlingva akuza listigo de rusaj ŝtataj militkrimoj en Ukrainio inter 2014 kaj 2024, per detalega listigo kiu estis la kvaroblo de la tuta alineo pri la 19-a jarcento. Necesus individue kontroli la asertojn kaj ekipi eventuale pridubeblajn akuzojn per eksteraj referencoj, sed ĉiukaze la eksterproporcia kvanto de teksto montras ke iu ĉi tie misuzis ĝeneralan paĝon por sia demagogio. Por tiu temo la paĝo [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] estus pli taŭga loko, tie praktike estas nur informoj pri mortigoj kaj detruoj de 2022, kvankam la milito en 2023 ĝis 2025 senŝanĝe pluardis. Sed la resuma paĝo [[historio de Rusio]] taŭags nur por ekstreme koncizigita resumo de eble 300 literoj, kaj por aldono de pli detala teksto. Sed tio ankaŭ eksplodigos la paĝon "[[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]]", oni ankaŭ povas fari novajn paĝojn "Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio en 2023" ..."en 2024", ..."en 2025". ::*>>Aliaj novkreoj kiel [[la Donanto (filmo)]] (nun ricevis avertan ŝablonon {{ŝ|polurinda}})kaj [[Verda Elefanto (film)]] estas simple nur bizaraj, strangaj ĝis strangegaj esperantaj tekstoj, pri kiuj ankoraŭ ne klaras ĉu haveblos iu volontulo kiu pretus investi horojn por savi la tekstojn. Sume mi nun supraĵe legis pli-malpli la duan duonon de la kontribuoj, inter tiuj pli-malpli 25 redaktoj estis 1 vandalaĵo kaj 1 kazo de politika propagando metita en maltaŭgan artikolon, kaj la resto estis bizaraj ĝis kompreneblaj esperantlingvaj kontribuoj. Sed ŝajnas ke la redaktado jam finiĝis je la 14-a de julio, kaj ŝajne ĝis nun ne estas alinoma anonima konto kiu daŭrigus la parte tute maltaŭgan parte dubinde utilan kontribuadon. Mi tial proponas "nur" forbaron de unu monato, kiu probable ne ĝenos la homon, ĉar tiu ĉiukaze ŝajne perdis la intereson pri la bizara redaktado, Sed se foje ekestos ankoraŭ redakto sub tiu IP-adreso, tuj eblas vidi ke ĝi jam foje estis forbarita, kaj povas rapide retrovi la malnovan kazon. ĈIUKAZE necesos ankaŭ havi la konton sub observado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 9 sep. 2025 (UTC) == ~2025-50449-5 == La sola kontribuo ĝis nun estas vandalado de Vikipedio:Artikolo de la Monato per duone kompreneblaj pornaĵoj en la hispana. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 2 sep. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|~2025-50449-5}} 1 redakto je 2 sep. 2025 :::{{re|Arbarulo|RG72}} Nur nun mi vidis viajn lastajn tri notojn. Ĉiuj scias ke ni por niaj preskaŭ 400 000 artikolaj paĝoj kaj aldonaj multaj diskutpaĝoj havas nur 10 administrantojn, el kiuj neniel ĉiuj konstante aktivas, kaj ankaŭ mi ne sidas antaŭ la komputilo, nur gapante tiun aŭ iun alian teknikan paĝon ĉu tie aperas novaj notoj. Tiel eĉ se mi mem supre aldonas noton mi ne nepre rigardas ankaŭ tute malsupre. Mi petas, aŭ kontrolu tagon post kiam vi metis noton ĉu ĝi jam traktiĝas kaj se ne, rekte alskribu min (aŭ alian tiam aktivan administranton) ke tiu forpurigas la problemon, aŭ se vi eble post tago eble ne havas tempon por vikipedio, atentigi min tuj - en mia persona diskutpaĝo, aŭ pli simple per ŝablono {{ŝ|re}}, kiel mi ĵus atentigas vin du. Superfluaj atendadoj povas havi katastrofajn sekvojn, ĉar ene de semajno vigla vandalo povas fuŝi centojn da paĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 9 sep. 2025 (UTC) Mi komprenas ke ĉiuj malmultaj administrantoj estas okupitaj kaj foje ĝojas ke mi ne plu sentas devon ĉiutage kontroli farendaĵojn en Vikipedio kiel administranto. Foje eĉ fanatikuloj kaj iliaj kontraŭregulaj fiagoj tamen faras bonajn aferojn — malbonajn por la enciklopedio, sed bonajn por enciklopedianoj)) Do mi klopodos atentigi vin kiel vi petis. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:17, 10 sep. 2025 (UTC) Mi provos memori kaj sekvi tiun konsilon. Mi ne sciis, ĉu vi sentas atentigon kiel ĝenan interrompon de viaj aliaj laboroj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:01, 10 sep. 2025 (UTC) ==~2025-35316-70 == {{re|ThomasPusch}} Anonima uzanto ~2025-35316-70 vandale kreis [[Vikipedio:Eo.wiki]]. La sola teksto estas en misliterumita hispana lingvo, "Tuj fariĝonta surprizo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:11, 21 nov. 2025 (UTC) :{{re|Arbarulo}} {{farita}} Dankon pro la atentigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 21 nov. 2025 (UTC) ==Claudio Pistilli== Mi bedaŭregas konstati problemon pri granda kontribuanto, sed [[Uzanto:Claudio Pistilli]] alŝutis amasegon da bildoj kun falsaj deklaroj pri kopirajto, tre verŝajne ankaŭ enhave misajn bildojn pri kemio. Mi klarigis pli detale ĉe [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj]]. Se iu ĉi tie spertas pri kemio, via helpo bezoniĝas por taksi la kemiajn bildojn. Ĝis kiom mi komprenas, la tekstaj kontribuoj de Claudio ŝajnas akceptindaj - nur la redaktoj koncerne bildojn estas problemaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:28, 30 jan. 2026 (UTC) :Mi diris ke la tekstaj kontribuoj de Claudio estas akceptindaj. Ve, tro frue. Li skribas tute senreferencajn artikolojn pri gotaj reĝoj, ankaŭ kun mezgrandaj viki-stilaj problemoj (artikoltemoj en grandigitaj literoj krom la kutima dikigo, nudaj eksteraj ligiloj sen referenca formato). Krome provas deturni kritikojn per troĝentilaj respondoj, sed neniel ŝanĝas sian probleman agadon: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AClaudio_Pistilli&diff=9331574&oldid=9330647]. En vikipedio honestaj malsamopiniecoj povas esti utilaj, mensogoj ne povas. ==~2026-15525-24== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-15525-24}} vandalis artikolan diskutpaĝon aldonante sensencaĵon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:36, 12 mar. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Dankon pro la rimarko kaj rimarkigo. La homo, kiu redaktis el Usono, "nur" vandalis unu paĝon, [[Diskuto:Helico (apartigilo)]], tial mi ne scias ĉu li aŭ ŝi havas sisteman intencon fuŝigi, sed klare temis pri fuŝo. Sekve mi "nur" forbaris ĝin por daŭro de unu monato. Se li revenos, kaj dua, tria redakto estos same sensencaj kiel la unua, ni povas ankaŭ konsideri pli longan forbaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:49, 12 mar. 2026 (UTC) ==~2026-16308-13== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-16308-13}} vandalis kaj/aŭ fuŝreklamis en [[IOS]], [[IFono]], [[Apple]], [[Apple I]], [[Apple II]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:48, 15 mar. 2026 (UTC) :Spamo de anonimulo. Eble estus pli efektive enmeti la du Jutubo-kanalojn al [[MediaWiki:Spam-blacklist|tiu paĝo]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:15, 15 mar. 2026 (UTC) :{{farite}}: forbarite ankaŭ ĉi tie "nur" dum unu monato, ĉar dubindas ĉu la homo estos tiom obstina reveni post pli ol unu monato, kaj se jes ŝi aŭ li povus ankaŭ reveni per alia IP_adreso. Ĉiukaze la dubinda vandala jutub-kanalo estis https://youtube.com/@thaihoangofficial-q1s. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:35, 15 mar. 2026 (UTC) ==[[Gazaa genocido]]== Saluton. Vikipediisto kun nomo en arabaj literoj metis tiun artikolon. Ĝis tiam normale, sed poste startigis redaktobatalon miskomprenante la plibonigajn modifojn kiujn faris aliaj vikipediistoj. Mi blokis ĝin dum tri tagoj, kaj li plendas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:55, 28 mar. 2026 (UTC) :Post du semajnoj li ne revenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:07, 13 apr. 2026 (UTC) ::Temis pri la konto {{uzanto2|جودت}} - nur por rekontrolo ke li vere ne revenis... Li en la esperanta branĉo nur umis de la 26-a ĝis 29-a de marto, sed en aliaj branĉoj daŭrigis misfarojn tiel ke en julio la konto estis tutmonde blokita sen tempo de eksvalidiĝo. Kialo: Misuzo en transvikioj kaj fuŝa uzo de nekontrolita transvikia maŝintradukado (''This user is globally blocked with no expiration time. Reason: Cross-wiki abuse, unsupervised crosswiki machine translation abuse''). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:58, 5 okt. 2026 (UTC) ==Uzanto:Zeaplpm== {{re|ThomasPusch}} Jen nova vandalo metis kontraŭjudajn insultojn ĉe [[Elektroniko]] kaj [[Diskuto:L. L. Zamenhof]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:40, 19 maj. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Efektive. Bone ke mi ĵus realvenis al la komputilo kaj tuj povis vidi vian noton. La konto jam estas forbarita porĉiame, kaj la ofendojn mi en sekva paŝo ankaŭ malvidigos: Faŝismaj ofendoj entute ne havu scenejon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:57, 19 maj. 2026 (UTC) ==Pli pri Claudio Pistilli== Krome li mensogas pri siaj tradukfontoj: *[[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]] *[[Diskuto:Mamerko de Katanio]] *[[Diskuto:Sozistrato de Sirakuzo]] Foje ili eĉ estas tradukoj de ''[[Grokipedia]]''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:21, 25 maj. 2026 (UTC) :Kaj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Histieo_de_Mileto&diff=prev&oldid=9383979 forigas avertoŝablonojn] ne solvinte la problemon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:50, 26 maj. 2026 (UTC) ::Plu pri tiu temo en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] (TP) 12:20, 5 okt. 2026 (UTC) :::Por kontrolo ke nun ĉio enordas pri :::* [[Apolokrato de Sirakuzo]] {{farite}} 20:47, 1 okt. 2026 (UTC) TP :::* [[Histieo de Mileto]] {{farite}} enhave solvite jam 12 sep 2026, referencoj ankoraŭ planmtitaj tekste je 18 okt. 2026 TP :::* [[Mamerko de Katanio]], :::* [[Sozistrato de Sirakuzo]] ==[[Uzanto:Its time to hurt all jews badly|Perfortparola uzanto]]== {{re|ThomasPusch}} Uzantnomo minacas judojn en la angla, redaktoj ofendas aliajn grupojn en la angla (malfaritaj sed ankoraŭ ne kaŝitaj).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:20, 11 sep. 2026 (UTC) :Dankon pro la atentigo pri {{uzanto2|Its time to hurt all jews badly}}. Mi okupiĝos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:03, 12 sep. 2026 (UTC) :Mi fine eĉ malvidigis la forigojn, ĉar en ili ripetiĝis la anglalingva ofendaĉa salutnomo. Nun ĉio estas pura denove. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:42, 12 sep. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Were'spablo?]]== Ŝerce vandalis ĉe [[Elon Musk]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:24, 8 okt. 2026 (UTC) :Por kontrolo: {{Uzanto2|Were'spablo?}} :Estis nur tiu unu stulta redakteto. Se ne aperos pliaj mispaŝoj, laŭ mi ne necesas forbari la tutan konton. Sed oni kontrolu la konton foje. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:50, 18 okt. 2026 (UTC) n2uzchr7o4ohenaugvnamra4r97amos 9495137 9495136 2026-10-18T10:23:16Z Moldur 2507 /* Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") */ 9495137 wikitext text/x-wiki {{Mallongigo|VP:PU|VP:PROBLEMAJ}} {{/Enkonduko}} == Jen kelkaj ĝenemaj uzantoj kaj IPuloj == Saluton. Jam ekde sufiĉe da tempo ĝenas nian vikipedion sufiĉe altruda, pli malpli malserioza, supozeble psike malstabila IPulo, kiu verŝajne foje redaktis sub unu el la jenaj "nomoj" aŭ almenaŭ ie alsalutis sub tia nomo * {{uzanto2|Nenoniel}} * {{uzanto2|Uusikonto}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} Bedaŭrinde temas pri kelkaj IP-blokoj, kiuj komenciĝas jene: "46.132.", "86.114.", "86.115.", "93.106.", "109.240.", "176.72.". Ĉu eble iu havas proponon, kiel ni povus forpeli la ulon? - Antaŭ kelkaj tagoj mi eĉ kreis misuzan filtrilon, kiu eĉ jam malhelpis du redaktojn pri "kalvulo"j. Foje jam estis diversaj diskutoj en [[VP:DA]]. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:02, 8 apr. 2022 (UTC) :La IPulo {{uzanto2|109.240.9.91}} eĉ estis kaptita de la misuza filtrilo 5 kontraŭ "kalvulo", kiu fakte malhelpis al la uzanto aldoni frazon pri kalvulo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:43, 8 apr. 2022 (UTC) ::Intertempe plia gantopupo {{uzanto2|Liukas piha}} kreis artikolojn, kies forigon mi jam proponis sur [[VP:FA]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:48, 9 apr. 2022 (UTC) :::La menciita "novulo" eĉ provis aldoni ion pri "kalvulo", kiel mi ĵus povis vidi en protokolo de la misuza filtrilo 5, kaj tiel pruvis fakte, ke li estas gantopupo. Mi tial proponas forbaron. Ĉu bone? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:25, 11 apr. 2022 (UTC) ::::La menciita gantopupa uzanto {{uzanto2|Liukas piha}} intertempe eĉ estis forbarita tutvikie. Ĉu mi tuj traktu la iel rilatan [[VP:FA#Markus Rautio, Tommi Kinnunen, Veikko Törmänen, Eeva Joenpelto|proponon je forigo]]? Sed kion ni faru pri la ŝanĝiĝemaj IPuloj, kies skemon mi menciis jam la 8-an de aprilo 2022? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:46, 13 apr. 2022 (UTC) Jen denove redaktoj de IPuloj el Finnlando, supozeble elsalutinta gantopupo. Temas pri * {{uzanto2|109.240.111.98}} kies redaktoj plejparte estis malfaritaj kaj kreo estis amase forigitaj. Krome mi forbaris lin por tri tagoj. * {{uzanto2| 86.115.75.210}} same. Ĉu iu eble havas proponon kiel ni povus finfine forpeli lin por pli longa tempo? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:24, 28 apr. 2022 (UTC) Kial malbonigas Vikipedion, ke estas en Vikipedio rakontita pri kalveco? [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.251.162|86.114.251.162]] 01:38, 10 jun. 2022 (UTC) :Hodiaŭ nova gantopupo aperis, nome {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}. Pro la signifo "La sola celo de la reguloj de Vikipedio estas malobservi ilin" mi proponas porĉiaman forbaron inklude de la ceteraj gantopupoj kaj la rilataj IParoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:13, 27 jun. 2022 (UTC) ::Ĵus aperis nova gantopupo, nome {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}}. Laŭ la gugla tradukilo la uzantonomo signifas "Estas mojose fari petolojn". Ĉar tio sekvas la kutiman skemon, mi proponas la kutiman traktadon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:33, 18 aŭg. 2022 (UTC) :::Ŝajnas al mi, ke la ulo emas daŭrigi sian petoladon kreinte la uzanton {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. La uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "Uzanto naskita en 1989, kiu malatentas la regulojn de Vikipedio". Do, ni devus trakti tion kiel antaŭe menciita. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:20, 20 aŭg. 2022 (UTC) ::::Mi opinias, ke ne valoras ĉi tie demandi, kion fari. Se aperas evidentaj agoj de la forbarito Nenoniel (ĉu pri kalvuloj, ĉu pri alio) vi kiel administranto malfaru la agojn kaj tuj forbaru la uzanton aŭ ties ip-numeron (vastagame) aŭ faru ke neregistritoj aŭ freŝaj novuloj ne povu redakti la koncernan artikolon- La forbaroj validu por longa tempo. Laŭ mi jam sufiĉas iometo da suspekto por fari tion. Tiel oni sukcesis en la Finna Vikipedio iom post iom bridi lin. Kiam ĉi-jare estis vaste blokitaj liaj ip-numeraroj en la Esperanta Vikipedio, li silentis kelkan tempon kaj provis ekaktivi en la Sveda, Germana kaj Angla Vikipedioj (en ĉiu li trafis, sekzemple, ties artikolon pri Juice Leskinen). kiuj sufiĉe severe traktis liajn provojn. Kiel ĉiuj ruzaj vandaloj, li ofte faras sensignifajn aŭ (kvazaŭ)utilajn ŝanĝojn aŭ eĉ kreas ne malbonajn artikol(ĝerm)ojn. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:36, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris la tri gantopupojn {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}, {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} kaj {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:44, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris gantopupon {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:27, 10 okt. 2022 (UTC) : Ĉiuj estas forbaritaj {{farita}} == Tutvike forbarita uzanto, gantopupo de "Nenoniel" == Saluton. Mi ĵus rimarkis, ke oni eĉ tutvikie forbaris {{uzanto2|Liukas piha}}. Mi proponas, ke ni forigu ĉiujn de li kreitajn artikolojn kaj kategoriojn. Ĉu bone? - Se dum la sekvontaj tagoj neniu kontraŭas mian proponon, mi plenumos ĝin. Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:35, 12 apr. 2022 (UTC) :{{farite}} Ĉar neniu ion ajn komentis nek kontraŭis mian proponon, mi ĵus plenumis ĝin, precipe ĉar ja ekzistas propono je forigo en [[VP:FA]]. Sed kiel ni evitu reaperon de la ulo? - Ĉu iu havas ideon? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:07, 16 apr. 2022 (UTC) Jen nova gantopupo de "Nenoniel", nome {{uzanto2|Jaakkoil}} ĵus kaptita de la misuza filtrilo 5. Do, li denove provis demandi alian uzanton pri kalvulo. Sed bonŝance la filtrilo malhelpis al li konservi la mesaĝon. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:36, 29 maj. 2022 (UTC) :Simple forbari lin estas la solvo. Ke li redaktis la artikolon pri [[Juice Leskinen]] realdonante ties kalvulecon, estas por mi sufiĉa pruvo pri la identeco de Nenoniel kaj Jaakkoil. Nenoniel estis forbarita ĝis la ĉi-jara Oktobro. Same forbarendas [[Uzanto:Wikipedian säännöt_on_tehty_rikottaviksi]] kaj eble aliaj. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 14:07, 2 jun. 2022 (UTC) ::Saluton, {{re|Surfo}}. Nia loka, do [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo/block&page=Uzanto:Nenoniel ĉivikipedia protokolo] montras nur, ke Neniel estas forbarita ĝis oktobro 2022. Sed mi ĵus vidis iel, ke li estas eĉ tutvikie forbarita. Ĉu mi eble esploru la daŭron de la tutvikia forbaro? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:20, 10 jun. 2022 (UTC) ::(+) Mi ĵus vidis en la SUL-listo de {{uzanto2|Jaakkoil}}, ke li estas jam forbarita por ĉiam en la finna Vikipedio. Pro la ovumado pri kalvuloj kaj aliaj malseriozaj aferoj mi proponas fari same. Ĉu bone? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:59, 10 jun. 2022 (UTC) :::Mi ĵus forbaris {{uzanto2|Jaakkoil}} por ses monatoj, ĉar li denove provis altrudi sian neenciklopediecan rubon pri kalveco kaj kalvuloj. En kazo de nova gantopupo kaj sama aktiveco mi proponas forbari la uzantojn por ĉiam, kiel jam faris aliaj vikipedioj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:11, 27 jun. 2022 (UTC) ::::Estas globale forbarita {{farita}} === "LTA pakkoruotsi" + kalvuloj === * {{uzanto2|Surfo on kalju}} loke forbarita * {{uzanto2|Jyväskyläana kalvigxanta esperantisto}} loke forbarita * {{uzanto2|Weirdy89}} loke forbarita * {{uzanto2|Nenoniel}} globale forbarita * {{uzanto2|Liukas piha}} globale forbarita * {{uzanto2|Jaakkolei}} globale forbarita * {{uzanto2|Kummallinen tyyppi}} globale forbarita * {{uzanto2|Uusikonto}} loke forbarita * {{uzanto2|Kalvulo}} loke forbarita * {{uzanto2|J. Leinonen}} loke forbarita * {{uzanto2|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} loke forbarita * {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} loke forbarita * {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}} loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por ĉiam, * [[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.103.191]] loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por unu jaro, forbaro en jaulio 2023 plilongigita je 3 jaroj per ThomasPusch, * {{uzanto2|Jaakkoil}} loke forbarita en junio 2022 por duonjaro, en januaro 2023 por ĉiam, nun globale forbarita * {{uzanto2|Outo suomalaisukko}} globale forbarita * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä erektoituu}} loke forbarita kaj globale forbarita (je nekutima maniero) * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä kovettuu}} globale forbarita (je nekutima maniero) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.3.123]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 6-an de decembro * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16]]) multaj redaktoj ekde 2022-12-24, sed mi nur trovis subjektivajn redaktojn, nenion kio estus vandalaĵo. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.199.126]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.0.0/16]]) 2023-01-14 Moldur forigis la anonimajn redaktojn en [[Svedlingvaj finnlandanoj]], kiujn li juĝas neadekvataj: ip-adreso forbarita je 2023-01-23 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.203.157]] eowikt svwikt. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.235.148]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.243.252]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.245.114]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.247.245]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.75.182]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de januaro 2023 ** ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.0.0/16]]) loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro plus restarigo de antaŭe forigita persona paĝo la 14-an de januaro (jam estis forbarita unu monaton en en aprilo-majo 2022) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.107.127]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.131.204]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 2-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.135.235]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.167.234]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 28-an de oktobro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.19.205]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 3-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.35.187]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 29-an de oktobro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.69.158]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.160.244]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.162.212]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.230]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72]] loke forbarita: 2023 01 21: Ĉi tie en multaj paĝoj vandalis en 2010, estis unutage forbarita, sed en aliaj anonimaj kontoj plue miskondutis, tial la forbaro estu daŭra. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.224.216]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/217.140.204.247]] eowikt * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F]] loke forbarita * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:688:AD22:119D:7BBD:A026:838A]] loke forbarita. Estis kelkaj redaktoj, almenaŭ la 2-an de decembro 2022 la anonimulo vandale stultumis en la paĝo [[Risto Ahti]]. Aldone al ĉiuj aliaj mispaŝoj en aliaj kontoj tio sufiĉas por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :: Pruvoj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Taylor_49&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Deviga_instruo_de_sveda_lingvo_en_Finnlando&action=history] :: [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:47, 3 dec. 2022 (UTC) ::: Ĉasado daŭras ĉe aliaj vikioj [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&action=history eowikt] kaj [https://sv.wiktionary.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:Taylor_49&action=history svwikt]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 5 jan. 2023 (UTC) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.61.224]] unuafoje je 2023-02-04, kvar aldonoj tiutage malfaritaj, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023.< [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:24, 4 feb. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Haistakaa!}} redaktoj lastfoje en 2014, nenio riproĉinda, tamen restis sub kontrolo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 4 feb. 2023, [[:en:wikt:haistaa|problemhava uzantonomo]], forbarita el du vikioj, forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * La sama persono nun revenis kun nova uzantnomo [[Specialaĵo:Kontribuoj/Morsgrisar är vi allihopa]] (linio el sveda infankanto kiu signifas proksimume "ni ĉiuj estas panjoporketoj / dorlotitaj infanoj") kaj provas restarigi forprenitaĵojn. Ankoraŭ nenio evidente kontraŭregula - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] 5 feb. 2023, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] * {{uzanto2|Morsgrisar är vi allihopa}} * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Räven raskar över isen}} 25 redaktoj ĉe vikivortaro, apenaŭ io riproĉinda [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=pakko&diff=prev&oldid=1170723 pakko] * {{uzanto2|Tuskan parahdus}} preskaŭ 1'000 redaktoj, specialaj vulgaraĵoj, forbarita el finna vikipedio kaj vikivortaro, globale forbarita + loke forbarita ekde la 2-a de majo 2023 * {{uzanto2|Ongelmallinen käyttäjä}} specialaj vulgaraĵoj, globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uimalampi}} globale forbarita * {{uzanto2|Kyrpää äkkiä ja perseeseen}} vulgara uzantonomo, sed ĝis nun nur unu redakto senkulpa, kvankam ne speciale utila, de la 13-a de majo 2023, globale forbarita * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uusi nimimerkki}} rasismaj vulgaraĵoj + provokaĵoj sur la uzantopaĝo 2023-6-3, forbarita de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 2023-6-4, nun ankaŭ globale forbarita * {{uzanto2|Taas uusi käyttäjä}} "denove nova uzanto" forbarita loke en la finna 2023-6-6 kaj sveda branĉoj 2023-6-7, globale 2023-6-11 * {{uzanto2|Strangulo89}} kreita 2023-06-25, forbarita el sveda vikipedio kaj sekve globale forbarita 2023-06-26 * {{uzanto2|Jaakko Iisakki Leinonen}} komencis per teksto "[[bazlernejo en Finnlando]]" kaj perdo de Karelio, forbarita en 3 vikioj - kreita je 2023-07-09, en 2023-07-13 aldonis idiotan vulgaran subtitolon ''Neekerin jättikyrpä erektoituu'' (La giganta koko/kaco de la Nigrulo ricevas erektiĝon) al sia prezentopaĝo (poste senspure forigita). Admono ke se la vulgaraĵo ne tuj malaperiĝas, plej laste post 12 horoj sekvos forbaro: malaperigita. Je 2023-07-15 sekvis loka forbaro, formale pro [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Yrj%C3%B6&diff=prev&oldid=8214834 la jena vandalado], sed estas multaj pliaj kazoj troveblaj inter la kontribuoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:23, 15 jul. 2023 (UTC) loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Työnnä kulli perseeseen HETI}} vulgara uzantonomo, [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Ty%C3%B6nn%C3%A4_kulli_perseeseen_HETI&oldid=8193441 ligo], loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Sekametsänkävijä}} kreita 2023-07-15, unua ago 19:43 h en eo.wiki kaj globale forbarita post malpli ol 24 horoj, je 2023-07-16 14:01 h. * {{uzanto2|93.106.14.86}} aktiva ekde 2023-07-16, nua ago en eo.wiki je 15:44 h. [ [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.14.0/24|kontribuoj2]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.0.0/16|kontribuoj3]] ] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Necesejo&diff=prev&oldid=8217406 jen]: 18.57 h Admono al li: enciklopedio ne estas por sengustaj ŝercoj. 01:13 h 2-a admono: Ankaŭ [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8217401 tiu redakto] estis plena sensencaĵo. Duonhoron poste Tria admono: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8217373 ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al finna maljunulo, kiu tekste montratas kun foto, do ĉiu povas vidi kiel aspektas la nazo, la barbo, la haroj ktp.] La mencio de kalveco, jam multegajn fojojn aldonata, kontraŭ protestoj de aliaj uzantoj, kiuj plene ignoriĝis kaj parte estis la kaŭzo de forbaro de uzantokontoj por ĉiam, jam estis multfoje. Tiom obsede ĉiam reveni al sama infaneca stultumado signas psikan nekapablon kunlabori kun aliaj. Ankoraŭ unu admono kaj li estos barita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16 jul. 2023 -- Lasta admono estas, simple hazarde nur nun trovita, sed la sinsekvo de trovoj tute ne rilatas: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8217370 ankaŭ tie ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al alia finna maljunulo] - Ne eblos diri ke li ne sciis pri tio ke ne eblas kaŝ-enigi tian frazon en tekstojn kiu evidente amuzas la kulpulon kaj nervas ĉiujn aliajn uzantojn. Do forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:04, 17 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|217.140.207.97}} forbarita en oktobro 2022 por daŭro de 1 jaro per Tlustulimu, plilongigita al daŭro de ankoraŭ 3 jaroj, por ke ĉiuj IP-kontoj havu saman forbarodaŭron, je 17 jul. 2023 per ThomasPusch ==== <font color=green>Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, en bloko por tri jaroj:</font> ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.13.133]], 6 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.21.225]], 13 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.33.61]], 2 jun. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.34.83]], 23 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.36.127]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.82]], 19 nov. 2021 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.94]], 18 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.71]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.96]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.100.79]], 24 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.94]], 8 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.229.250]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.234]], 12 maj. 2023 ==== Restis sub kontrolo same kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, kontrolite neniu malbonaĵo tie, sed sendube sama gantopupo ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.51.157]], 4 maj. 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.6.80]], 30 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.145.68]], 26 nov. 2021 :: {{farite}} ĉiuj forbaritaj loke, multaj ankaŭ globale 2023-07-17 * {{uzanto2|176.72.33.32}} 2023-07-18 -- 5 redaktoj, malfarataj pro redaktaj konsideroj, nenio malbona, sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.32.65}} 2023-07-18 angla vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|217.140.207.97}} 2023-07-18 angla vikipedio -- 3-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|93.106.5.93}} 2023-07-19 angla vikipedio -- 1-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 sveda vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.36.56}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.229.106}} 2023-07-19 esperanta vikipedio - tiutage ŝajne nur pozitivaj redaktoj, poste nenio, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.231.103}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8235795 vulgaraĵo] 2023-07-30 unua kaj lasta admono - samtage provita ankaŭ de alia anonima konto] tial trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj 2023-07-31 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|213.28.231.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gubben_Noak&diff=prev&oldid=8235714 vulgaraĵo pylly = pugo] 2023-07-27, malfarita samtage -- [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8235507&oldid=8232068 vulgaraĵo] 2023-07-26, malfarita samtage 2023-07-30 unua kaj lasta admono, kunblokita en 07-31 pro la evidente de sama homo faritaj misredaktoj de 213.28.231.103 kaj 176.72.32.76 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.32.76}} ankaŭ tie vulgaraĵo pri la drinkkanto [[Gubben Noak]], mem malfarita post minuto je 2023 07 30, sed tamen, kaj tuj dua [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8243056 vulgaraĵo pri apartigilo de la persona nomo "Pentti"], ĵus provita ankaŭ de alia anonima konto, tial admono pri la unua miso ne ĝustatempis: blokita trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Jyväskylän mies}} kreita komence de 1 aŭg. 2023‎ (UTC) :Necesis tuj aldoni pri unu de plej unuaj redaktoj, en [[Laukaa]]: Estas iom infanece ĉe iu homo kiu ne estas gejo aparte aldoni inter krampoj "(ne gejo)". Se oni farus tion ĉe ĉiuj menciitaj homoj, kaj ĉe ĉiuj mencius ĉion kio ili '''ne''' estas, la enciklopedio tute rubiĝus, kaj ankaŭ la unufoja aldono sensenca jam estas malgranda rubo. Mi tial tuj devas admoni vin neniam fari ion tian sensencaĵon kiu kompreneble forturnas la atenton de homo kaj libro pri lagoj al la temo pri "gejeco", ĉar ankaŭ legante "ne gejo" la atenton kaptas la vorto "gejo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:33, 1 aŭg. 2023 (UTC), per voĉdono: sendube sama gantopupo, ĉiama forbaro :: La ulo obsedas pri interalie [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] kiel evidentiĝas el multaj vulgaraj kaj insultaj redaktoj [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=8243056&oldid=8243055 ekzemplo]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:45, 1 aŭg. 2023 (UTC) :::Forbarita porĉiam [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 2 aug. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Humoristi89}} e-lingva konto ne registrita, ne eblas vidi kontribuojn aŭ forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) * [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:46.132.19.219&action=history du IP-adresoj samtempe] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Rumpa&action=history vulgaraĵoj en la sveda vikipedio, pruvo ke Humoristi89 = Nenoniel] *: Temas pri {{uzanto2|46.132.19.219}} kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} *:Menciiĝis ankoraŭ tekstoj [[Jakob Stenius senior]] kaj [[Jakob Stenius junior]], forigitaj de kani, ambaŭ de 46.132.19.219 kaj enhave konfuzaj. {{uzanto2|46.132.19.219}} laŭ mi estas Nenoniel, forbarita por jaro, kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} esperantlingve ĝis nun tute nenion faris, tio ne sufiĉus por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) ==== Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") ==== * {{uzanto2|176.72.32.58}} kreita je 2023-03-23, 12:30 UTC, forigita 13:50 UTC:trijara forbaro --TP * {{uzanto2|176.72.73.26}} kreita je 2023-08-05 16:09, trovita de mi kaj tuj forigita nur la 2023-08-06 16:54, post pli ol 24 horoj, ĉar principe mi jam estas en vikipaŭzo de somera ferio kaj nur hazarde sukcesis ankoraŭfoje ensaluti. Dum tiu tago la konata kolego jam sukcesis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fritz_Haber&diff=prev&oldid=8254621 vandali]. Do forbarita, ĉar temas pri anonima IP-adreso, kiu teorie iam estonte ankaŭ uzeblos de alia uzanto, nur dum tri jaroj. Multajn ekverkaĵojn mi komplete forigis, ili listiĝas nur en la protokolo de forigitaj tekstoj. {{re|LiMr|Tlustulimu|RG72|Kani|Moldur}} Dum mi estas for, mi petas vin aparte atente sekvi la dedukton de eblaj problemaj uzantoj - ĉar, ju pli rapide oni trovas ilin, des malpli da rubo estas por forigi poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 6 aŭg. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Työnnä jorma perseeseen HETI}} kreita je 2023-08-06, faris nur unu redakteton, 10 minutojn post kiam la ĵus forbarita anonimulo 176.72.73.26 kreis ĝin, sed la finnlingva uzantonomo mem ("Ŝovu Jormon en la pugon TUJ") estas vulgara kaj sensence provoka. Tiuj du observoj sufiĉas al mi havi sufiĉan suspekton ke temas pri la sama finna provokanto kiu ankaŭ kreis la anoniman konton 176.72.73.26. Do forbarita, kaj ĉar kun salutonomo, por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 6 aŭg. 2023 (UTC) globale forbarita * {{uzanto2|176.72.32.111}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8258030&oldid=6481603 pruvo per kalvuloj] *: Mi klopodos, kara, sed mi mem estas superŝarĝita nun je diversaj taskoj laboraj kaj familiaj. Sed mi klopodos. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:42, 7 aŭg. 2023 (UTC) *::forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.69.176}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8258353 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.80.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8260266&oldid=8258042 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por 3 jaroj en aŭgusto 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.89.97}} *: Forta suspekto ke estas la forbarito, kaj idiotaĵoj kiel aldono de [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=SF&diff=prev&oldid=8261184 finn/svedlingvaĵo sepalus falskaa] al paĝo [[SF]] - la nacilingvaĵo "sepalus" havas la signifon pantalona malfermilo (Q494640) kaj aldoni finn/svedlingvan vorton "falsa pantalona malfermilo" absolute nenion aldonas al esperanta listo pri [[SF]]: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.96.1}} *: Iuj sencaj aldonoj, kaj idiota stultumado pri la temo "necesejo". Forta suspekto ke estas la forbarito: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.0.0/16}} forbarita por jaro en septembro 2023 (jam en forbaro de aprilo 2022 klaris ke la konto apartenis al "la problema Nenoniel") [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * Atentu, jen nova gantopupo: {{uzanto2|213.28.230.122}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:06, 11 aŭg. 2023 (UTC) *: Eble jes. Mi proponas atendi kun forbaro ĝis la fakto estos pruvita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:21, 7 sep. 2023 (UTC) *::Mi havas fortan suspekton ke temas pri la forbarito. Plej eta aldona suspekto sufiĉu por forbaro de jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.165.206}} *:Eble jen nova gantopupo de la sama uzanto? - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:30, 7 sep. 2023 (UTC) *:kaj same {{uzanto2|193.210.166.123}} (nur unu redakto en majo 2023) *::Supozeble estas la forbarito, sed kun nur po unu redakto la pruvo ankoraŭ ne 100procentas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) *:::Denove iu anonima uzanto same obsede fasciniĝas pri la temo kalveco samkiel tion faris la malnova uzanto, pro diversaj misfaroj longtempe forbarita el vikipedio, kaj same estu ĉiuj anonimaj kontoj, kiam ili montras fasciniĝon pri la samaj specifaj temoj kiel la forbarito. Tio kaj la aliaj kontribuoj de [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.242|46.132.65.242]] sufiĉas por suspekto ke temas pri la forbarito, kaj la anonima konto do forbariĝos kiel ĉiuj antaŭaj. Bedaŭrinde. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 10 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|46.132.65.242}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8331201 kalvuloj] trijara forbaro * {{uzanto2|46.132.65.0/24}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.0.0/16}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|193.210.193.195}} Vulgaraĵoj kaj insultoj [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.193.195 ĉe la vikivortaro] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Protokolo?type=&user=&page=Sahtivaari&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist] forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.72.214}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23, la IP-homo ankoraŭ en novembro 23 kontaktas min nerekte tra alilingvaj diskutpaĝoj, kie ne estas forbaro. TP * {{uzanto2|176.72.99.74}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.66.255}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|Fia ulo}} forbarita por tri jaroj je 2023-09-26: ĉiuj tri paĝoj, kiuj sukcesis redaktiĝi en la du horoj ekde kiam oni rimarkis lin, estas kontrolitaj TP (neniu nova redakto riprocxinda, tamen pruvite konata forbarito [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8358602&oldid=8353828] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice&diff=prev&oldid=53963601]) * {{uzanto2|193.210.194.104}} forbarita por unu jaro je 2023-10-02 15:40 UTC - la redaktoj faritaj ĝis mi malkovris la novan konton ankoraŭ ne estas kontrolitaj. TP [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:ThomasPusch&diff=prev&oldid=8364862 insulta redakto] * {{uzanto2|213.28.228.235}} mem anoncis sin en diskutpaĝo de administranto, je 2023-11-25, jam 22 redaktoj devas esti malfarataj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.76.56}} konto jam uzita en junio 2023, sed iel forgesiĝis forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:48, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.163.111}} Jen plia anonima konto, kiu skribas pri [[Juice Leskinen]] kaj aliaj finnlandaj temoj. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 2023-12-09 * {{uzanto2|193.210.194.114}} hodiaŭ daŭrigis antaŭajn (mis)agojn. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 3 apr. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.194.120}} kaj {{uzanto2|193.210.204.73}} Jen pliaj anonimaj gantopupoj, kiuj ĵus kreis kelkajn artikolojn, denove rilatantaj al certa nordeŭropa lando. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:28, 17 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}} ŝajnas esti plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:13, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.235}}, nur uzita la 21-an de aprilo, estis plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro, tiam oni ne rimarkis ĝin, sed tamen necesas forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:40, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}}, uzita dum 14 horoj antaŭ mem-anonco en diskutpaĝo de administranto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi reviziis ĉiujn paĝojn, kiujn tuŝis la anonimulo de tiu IP-adreso. Ĉio estas en ordo krom laŭ mi foriginda, malkvalita paĝo [[Markku-liitto]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 31 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.230}}, uzita dum ses horoj la 13-an kaj 14-an de januaro 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.192.244}}, uzita nur iom pli ol horon, la 1-an de marto 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi nur nun rimarkis la demandon, sed jam respondis [[#Protekti artikolojn|sube]] al Moldur. Iuj redaktoj estas valoraj, kvankam kontraŭregule faritaj. Laŭ mi damaĝus forĵeti ĉion, pro principo de puno, ĉar tio malriĉigus niajn paĝojn: sed klare ke se ne forĵeti ĉion, necesas rapide administrante kontroli ĉiujn redaktojn, kaj tio kostas tempon. Mi hodiaŭ matene trovis la novajn tekstojn [[Ilmari Soisalon-Soininen|Soisalon]], [[Pekka Simojoki|Simojoki]] kaj [[Risto Kaskilahti|Kaskilahti]], poluris kaj reviziis ilin: ilin forĵeti pro principo estus domaĝe. Kaj ankaŭ estas aliaj senkulpaj aldonaĵoj, kiel "la urbo situas borde de la lago [[lago|lagonomo]]", kiuj sendube ĝustas, kaj forigi ilin pro principo kaj poste realdoni la frazon per senkrima nefinna esperantista administranto estus malŝparo de tempo. ::Sed la paĝon [[Markku-liitto]] mi opinias malkvalita, ĝin mi proponas forigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:26, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.84}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 3 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.196.231}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 4 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Nuolen klitorista}} jam forbarita en sina hejma finna vikipedio kaj globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:41, 10 nov. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Flintisgubbe}} jam globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * '''!!!''' {{uzanto2|Xyhgf}} Finnlinvga uzanto kun "sensenca" uzantonomo. Tamen mi nuntempe '''malsubtenas''' iun forbaron pro foresto de malbonaj redaktoj, kaj foresto de pruvo ke temus pri "LTA Pakkoruotsi". Vikipedio estas retejo kiun ĉiuj rakjtas redakti, ecx finnlingvuloj. [[:m:Special:CentralAuth/Xyhgf]]. Tamen indus foje rekontroli la aktivecon de ĉi tiu konto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * Tri kontoj: ** {{uzanto2|Urpola}} nova [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] globale forbarita 2026-03-17 post preskaŭ 1'000 kontribuoj ** {{uzanto2|Urpola22}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto ** {{uzanto2|Urpolaakso}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto *: Skemo de redaktado tre forte subtenas eblon ke temas pri "LTA Pakkoruotsi". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:52, 11 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|~2025-28110-65}} kontribuoj de 15 ĝis 24 okt. 2025, suspekto ke povus temi pri la forbarito, sed ĝis nun ne trovita iu kontraŭregula redakto, kaj ne plu uzita ekde 24 okt. 2025. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:33, 31 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} sendube sama ulo, vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en du vikioj * {{uzanto2|~2026-20388-18}} sendube sama ulo * {{uzanto2|Penttihirv}} evidente sama ulo, neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] * {{uzanto2|Näin on näreet}} globale forbarita, loke forbarita en totale 4 vikioj, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=9354531 pruvo]), stranga sed akceptebla nomo ({{l-fi|Näin on näreet}} = Jen kiel estas, "nerdoj"/stranguloj/kulo), forbarita cxi tie 2026-08-31 * {{uzanto2|Yrjöpussi}} (="vomsako") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, redaktoj ne estis * {{uzanto2|Yrjöän}} (="mi vomas") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, ĉiuj uzantonomoj en redaktoj kaŝitaj * {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} globale forbarita, forbarita en unu vikio, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vomado&action=history pruvo]) * {{uzanto2|~2026-50835-38}} * {{uzanto2|Yrjö valuu paidalle}} (="Yrjö gutetas sur sian ĉemizon") * {{uzanto2|Metsän polku}} (="arbara vojo") (forbarita en du vikioj, komence aktiva en esperanta vikivortaro) {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-50835-38}}, la novan gantopupon de "Nenoniel". Li plene ignoras sian forbaritecon kaj revenas tute senĝene kun nova IP-adreso. En tiu redakto [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Mustardo_de_Turku&diff=prev&oldid=9479280] li eĉ ripetas la ekzakte saman fifaron kiu meritigis al li la ĵusan forbaron: alvokis en la redakto-resumo rekte al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Necesas tuj kaj komplete forbari lin, inkluzive '''ĉiujn''' liajn gantopupojn. Memoru ke la forbaro validas por tiu konkreta persono, ne nur por unu specifa konto. '''Ĉiu''' ajn konto de la sama homo estu forbarita, ankaŭ tiaj kontoj ĉe kiuj hazarde ne aperas misfaroj. - Antaŭdankon! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi nur nun rimarkis, ke la malnova konatulo fakte bombadis mian diskutpaĝon per etaj notoj... Kredu min aŭ ne, sed mi, se mi volas aŭ devas progresi en iu tema redaktado sukcesas plene ignori notojn de finnaj anonimaj kontoj en mia diskutpaĝo. Ĉar alikaze mi venas al la komputilo por ion fari kaj finas la tagon nur okupiĝinte pri finnaj temoj kaj redaktoj kaj fine forbaro. Sed vi pravas, forbari la homon tuj post kiam li volas kapti mian atenton, negrave ke li ne per tiu ĵusa kanalo faris iun mistajpon, iom plirapidigas la procedon. La nuna anonima konto estos tuj forbarita, kaj mi penos tion fari ankaŭ estonte, sed mi ne sukcesos patroli la liston de lastaj redaktoj, aparte en la sekva semajno ne, kiam mi ses tagojn estos sen retkonekto. Do mi, aŭ iu alia de la 10 administrantoj, bezonos atentigon ke io misa redakto aperis, krom ke mi aŭ iu alia admin' hazarde vidis tion mem. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:27, 29 sep. 2026 (UTC) ::Cetere, mi ĵus trovis ankoraŭ tute vandalan misredakton en la paĝo [[Diskuto:Jorma Kinnunen|Jorma Kinnunen]] (je 15:05, 25 jul. 2023). Tiun mi forbalaos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:39, 29 sep. 2026 (UTC) :::Kaj krom anonimajn kontojn, kies forbarojn eblos sekvi en la protokolo pri forbaroj, mi jen ankoraŭ trovis salutnomon Yrjö valuu paidalle (Yrjö gutetas sur sian ĉemizon), novfarita je 12 aŭg. 2026 kaj ĝis nun nur tiam uzita. Ankaŭ forbarita. Teknike kolegoj argumentas, ke anonimajn kontojn oni nur forbaru por daŭro de jaro, dum salutnomojn oni povas forbari eterne. Kialo estas, ke la forbaro de anonimaj kontoj povus ĝeni tute nerilatajn, senkulpajn anonimulojn. Tamen mi, kiam mi estis tre nervita en somero 2023, forbaris plurajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de 3 jaroj... Sed, tiuj tri jaroj pasis en somero 2026. Provizore mi forbaros novajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de jaro, sed ni povas pripensi ĉu altigi la forbarojn ree al 3 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:05, 29 sep. 2026 (UTC) ::::Koran dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:26, 30 sep. 2026 (UTC) ::::: Portempa konto ĉiam eksvalidiĝas post maksimume tri monatoj. Forbaro de portempa konto por pli ol tri monatoj rekte sensencas. Forbaro de IP-adreso por pli longa tempo daŭre utilas (sed tro longa forbaro trafas senkulpulojn). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:18, 30 sep. 2026 (UTC) :::::: Klare. Ĉi tie laŭ mia impreso ĉiam temis pri forbaroj de IP-adreso, ĉu? Mi tute konscias ke tro longa forbaro teorie povas trafi senkulpulojn (mi ne scias laŭ kiuj kriterioj atribuiĝas IP-adresoj, eble nur temos pri aliaj esperantistoj el urbo Jyvälskylä, aŭ el certa telefonreto de Finnlando), sed ĉiukaze tiuj senkulpuloj ĉiam havas la eblecon ene de malpli ol minuto krei al si salutnomon (ankaŭ se forbaro de IP-adreso nur ekvalidis antaŭ 10 minutoj), kaj se ili redaktas senkulpe, ili neniam ajn havos problemon... Simple necesos observi ĉu la tre multaj el Finnlando en somero 2023 forbaritaj IP-adresoj, kiuj ĉiuj ekde somero 2026 denove uzeblas, en kazo de nunaj forbaroj estos pli multaj ol neniam antaŭe forbaritaj IP-adresoj en kazo de nunaj forbaroj. Se ĉar ĉiukaze nur estas tri eblecoj forbari iun ajn konton de pli ol 6 monatoj - nomo je jaro, 3 jaroj aŭ eterne - mi dirus ke por forbaro de anonimulaj IP-adresoj daŭro de 3 jaroj estos la absoluta plejmulto. Salutnomojn facile eblas forbari eterne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 5 okt. 2026 (UTC) :Antaŭ tri tagoj nova salutnomo aperis: [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]]. Mi antaŭhieraŭ ankoraŭ ne rimarkis ĝin, kaj hieraŭ tute ne estis en vikipedio. Hodiaŭ li metis noton al mia diskutpaĝo kaj donis al mi okazon noti al li: ''«Vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi.»'' [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :: {{re|Kani|Stefangrotz|Taylor 49|Moldur|Arbarulo|Sj1mor}} Mi petas vin atenti kunhelpi pli rapide forigi salutajn kaj anonimajn kontojn de la uzanto, ankaŭ se mi foje ne estas aktiva en Vikipedio (kaj ankaŭ se mi aktivas, mi ne vidas ĉion). La aliaj naŭ administrantoj povas fari forbarojn tuj, sed aliaj povas simple rigardi kiu admibnistranto ĵus aktivas kaj povas atentigi lin per ŝablono {{ŝ|re}} aŭ per rekta noto sur la diskutpaĝo. Ne necesas argumenti, tion mi ĵus supre faris, sed sufiĉas dum la forbaro klaki la kialon "misuzis plurajn salutnomojn" kaj jen ĉio. Mi ekzemple ekde matene de la 6-a ĝis vespero de la 10-a de oktobro estos for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Do necesas kolektive dividi la observon kaj agadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:17, 5 okt. 2026 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-55129-73}}, ankoraŭ plian gantopupon de "Nenoniel". Antaŭdankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:20, 18 okt. 2026 (UTC) :Ho, mi nun vidas ke vi jam faris. Dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:23, 18 okt. 2026 (UTC) == Tre multaj malfaroj == Saluton. Mi ĵus vidis, ke sufiĉe multe da redaktoj de {{uzanto2|Dironto56}} devis esti malfarataj. Supozeble la uzanto havas kelkfoje alian rilaton al nia lingvo ol la ĉitiea majoritato. Ĉu tio estas nur mia impreso? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:37, 27 apr. 2022 (UTC) :Plejparte neutilaj, kelkfoje eĉ malutilaj. Iomete strange... - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:24, 27 apr. 2022 (UTC) ::La lasta redakto estis de decembro 2022. Ŝajne la entuziasmo iom forvelkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:28, 3 jun. 2023 (UTC) == Rusa IPulo == Saluton. Mi ĵus malfaris ĉiujn redaktojn de {{uzanto2|178.141.223.78}} parte manke de neŭtraleco parte manke de fontoj resp. referencoj. Kiel ni traktu plu la uzanton? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:10, 28 apr. 2022 (UTC) :Jam antaŭ kelkaj tagoj simila IPulo {{uzanto2|178.141.20.224}} fuŝis simile kelkajn artikolojn, parte eĉ la samajn kiel hodiaŭ. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:34, 28 apr. 2022 (UTC) ::Ili provas atribui militkrimojn al Ukrainio, kaj malatribui ilin al Rusio; ne aldonas fontindikojn, eĉ forigas ilin. Do unuflanke por-rusia propagando, nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:13, 30 apr. 2022 (UTC) :::Jen denove nekonvenaj redaktoj de {{uzanto2|178.141.53.12}}. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 09:20, 30 maj. 2022 (UTC) ::::Jen aĉa kalumnia propagando, kiu senbaze asertas ke ukrainaj regantoj estus "naziaj", kaj aliaj falsaĵoj. Nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:43, 30 maj. 2022 (UTC) :::::Mi ĵus kaŝis la versiojn de la IPuloj en [[Mariupolo]], [[Ukrainio]] kaj [[Donecka baseno]], por malhelpi reaperigon. Ĉu eble plia artikolo enhavas ion tian? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:54, 30 maj. 2022 (UTC) ::::::Vidu redaktojn de la unuaj du supre menciitaj IPuloj. Iuj estas ankoraŭ nekaŝitaj en la artikola historio. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:52, 30 maj. 2022 (UTC) Mi forbaris ĉiujn tri adresojn por unu monato pro malneŭtrala vidpunkto kaj neenciklopedia stilo. La enciklopedio ne estas loko por propagando. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:32, 31 maj. 2022 (UTC) :Dankon, RG72. Espereble la IPulo ne reaperos por denove fari siajn falsaĵojn. Alikaze ni ja devus forbari tutan IP-blokon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:24, 31 maj. 2022 (UTC) ::Ne dankinde. Tiukaze mi petos vin fari tion, ĉar blokado de blokoj estas iom tro por mi kiel humanitario. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:47, 31 maj. 2022 (UTC) :::La homo ne revenis post la 28-a de aprilo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Nordinramzi22 == Saluton. Mi malfaris ŝanĝon de la ĉisekve menciita uzanto, kiu en la norvega Vikipedio eĉ jam estis forbarita. {{problemulo|Nordinramzi22}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:38, 29 maj. 2022 (UTC) :La homo ne revenis post la 29-a de majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Sufiĉe ĝena IPulo == Jen denove IPulo {{problemulo| 178.197.204.0}} fivortumis en la diskutopaĝo de alia uzanto. Mi jam kaŝis la fivortan version kaj forbaris la uzanton por unu semajno. Se li revenos poste, ni plilongigu la forbaron. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:14, 30 maj. 2022 (UTC) :Unu semajno vere mallongas, sed la homo ne revenis post majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi == Jen supozeble nova gantopupo de {{uzanto2|Nenoniel}}: {{problemulo|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}}, kies uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "La reguloj de Vikipedio estas malobservitaj". Do, li nenion lernis el la forbaroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:01, 1 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Uzanto:Regno di Arendelle == Jen pli uzanto, kies redaktoj supozeble ne celas krei enciklopedion. Temas pri {{problemulo|Regno di Arendelle}}, eĉ jam forbarita en unu Vikipedio. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:53, 2 jun. 2022 (UTC) :Neniu redakto ekde oktobro 2022, kaj la lastaj redaktetoj ŝajnis provoj kontribui al enciklopedio, kvankam eble ne tre lertaj. Unu subpaĝo de lia propra prezentopaĝo dubindas kaj plene neenciklopedias. Temas nur pri vira kaj virina nomoj kaj granda koro inter ili. Tio estas nivelo de skribaĵoj sur paperetoj en elementa lernejo. Sed se neniu protestas, la "subpaĝo" tiom malgravas ke eĉ ne valoras la energio forigi ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:02, 27 jan. 2023 (UTC) == Uzanto:Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin == Jen plia sufiĉe superflua gantopupo de jam konata ulo. {{problemulo|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:04, 18 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Nova konto == Bonvolu noti jenan "novan" kontribuanton: https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F Klare videble nova konto de malnove konata forbarito. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:57, 10 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por ĉiam nur ekde la 21-a de januaro 2023 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Plia fuŝulo == [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2405:9800:BA00:64A9:D87D:CFDE:53A3:2961 jen]. Indas bloki la ulon. Mi jam malfaris la stultaĵojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:16, 19 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por unu jaro ekde la 23-a de novembro 2022 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == uzanto:Vagantedaestepe == {{problemulo|Vagantedaestepe}} Anstataŭigis tute malsamajn artikolojn ([[Marseille-Blancarde (stacidomo)]], [[Nederlanda aŭtovojo 4]], [[abia lingvo]], [[-440]] ktp.) per unusola, sen kunteksto sensenca tekstobloko, do fakte vandale detruis la paĝojn, ĝis nun nur la 18-an de julio 2023. Tio konsiderendas agresa ago. Mi blokas lin por daŭro de unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 28 jul. 2023 (UTC) : Pura vandalkonto. 3 vandalaj agoj ĉe alia vikio. Neniu utila redakto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:25, 29 jul. 2023 (UTC) :: Se io ajn misa aldoniĝos post jaro, mi pretos (kaj subtenos) tiam reage bloki la konton eterne - tion fari post nur unu vandalado, estus nekutime, konsiderante ke la fuŝoj de la 18-a de julio 2023 estis ĉiam sama detruo, simple ripetita en pluraj paĝoj tuj sinsekve, du kalkuleblas unu granda vandalado. Sed se io ajn aldoniĝos post jaro, ne estu hezito bloki la homon por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 30 jul. 2023 (UTC) == Edukkk676 == {{problemulo|Edukkk676}} Enigis lingve fuŝajn teksterojn, precipe pri du televidaj kanaloj de Finnlando, en januaro kaj februaro 2023. ThomasGuibal admonis la homon komence de januaro angle, ne kontribui ĝis kiam la uzanto povus skribi gramatike ĝustajn frazojn, ne proponis tuj forbaron, kaj post februaro ne venis pluaj (fuŝaj) kontribuoj. Tamen la konto, daŭre neforbarita, konsiderendas problema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:17, 2 aŭg. 2023 (UTC) : La konto ne redaktis dum 6 monatoj. Laŭ mi problemo aŭ danĝero forestas, kaj neniu forbaro indas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:35, 2 aŭg. 2023 (UTC) == Forbaroj pro suspektoj ke iu nova konto estas uzata per malnova forbarito == {{re|Tlustulimu|LiMr|RG72|kani|Taylor 49|Moldur|Sj1mor}} (nur arbitre elektante iujn el la nun aparte aktivaj uzantoj): Mi scias ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito. Sed mi rimarkas ke mi hezitas fari tion sole, sentante ke tio estas ago iom diktatora. Tial mi preferas havi eblecon kolekti iujn pliajn voĉdonojn antaŭ tia etike problema ago. Mi ĉiam ĝis nun en nova konto admonis homon se io aspektis al mi dubinda, kaj nur post malrespekto de tiu admono je dua paŝo forbaris la konton pro vandalado, kaj ne uzis por forbaro la argumenton "tiu konto prilaboras samajn temojn kiel malnova forbarito, do mi suspektas ke povas esti la sama homo kaj tuj forbaras la konton por ĉiam". Konkrete mi hezitas pri porĉiama forbaro de la konto [[uzanto:Jyväskylän mies]], kiu faris unu stultetan redakton, pri kiu mi nur admonis lin, kaj poste ĝis nun ne plu misagis, sed komparante la temojn kun antaŭaj forbaritoj tamen fortiĝas suspekto ke temas pri malnova forbarito. Taylor 49 pledas pri {{por|tuja porĉiama forbaro}}, ankaŭ se ne konkrete de tiu konto faratos iuj pliaj misoj, kaj mi {{por|pretos}} je tio, se ankoraŭ unu plia uzanto voĉdonos por tio. Se simple iu tria uzanto metas <nowiki>{{por}}</nowiki>-noton, la konto estos forbarita (vidu, se vi volas, noton pri la nova konto pli supre de tiu ĉi paĝo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:01, 2 aŭg. 2023 (UTC) :Komento: Por ke forbaro havu sencon, necesas ke ĝi celu al konkreta persono, ne nur unusola konto. Kiam estas klare ke sama, jam forbarita persono aperas kun nova konto, tiam ne necesas nova diskuto, sed la forbaro konsekvence validu tute same por la persono ankaŭ sub la nova konto. - En tiu ĉi kazo la konata persono eĉ ne provas ŝajnigi esti iu alia - li sub la nova konto eĉ indikis sian retpoŝtan adreson kun la propra nomo. Li daŭrigas, kun ĉiam novaj kontoj, la saman misagadon pri kiu li jam multfoje estis admonita, ekz-e novaj artikoloj sen referencoj, sen vikiigo, sen intervikiaj ligoj, sen kategorioj, kun lingvaj eraroj kaj dubindaj faktoasertoj, malfacile ekzameneblaj. Do, mi voĉdonas klare {{por}} plua forbaro de li ankaŭ sub tiu nova konto, kaj malfaro de ajnaj redaktoj faritaj de li, sub ajna konto aŭ IP-numero. - Dankon por via engaĝiĝo! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:47, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - vere ne estas decido de solulo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:06, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Estas kvar voĉoj por forbaro de tiu kaj ĉiuj estontaj kontoj, ankaŭ se el tiuj kontoj ne fariĝis io misa, sed se oni kreas 300 kontojn ĉiujare kaj nur el triono el ili semas vulgaraĵojn kaj aliajn provokajn idiotaĵojn, tiam tio estas 100 misaj kontoj tro. Mi vere bedaŭras ke la homo ĉiam re-semas provokojn, ĉar krome li lastatempe ankaŭ faris utilajn kontribuojn - sed ĝustas ke la utilaj kontribuoj ne signifas ke tuj poste li re-provokas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:16, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::: {{kom}} > ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito :::: Ne faru tion pro "plej eta suspekto", sed nur kiam la fakto estas pruvita. Ĉe "Jyväskylän mies", la obsedo pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Laukaa&diff=prev&oldid=8245149 Pentti Hirvonen], apud tuja reveno al via paĝo, plus finna uzantonomo, konstituas sufiĉe duran pruvon ke jes ja estas sama ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:29, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - la aĉulo estas tiom stulta ke tiuj kiuj sekvis sian aĉan itineron facile povas certigi, ke iu ajn lia kontribuo estas vere de la koncernulo. Li neniam klopodos por maski siajn intervenojn. Li misuzas sian verŝajnan mensan misordon kiel ekskuzon por sia misuzo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:15, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Mi pro la multaj forbaroj de iuj finnlingvaj salutonomoj kaj anonimuloj farantaj dubindajn kaj ofte malferme misuzajn komentojn pri finnaj temoj komencas esti skeptika pri ĉiaj finnlingvaj salutonomoj, kaj decidis ankaŭ observi la konton de [[uzanto:Ville Siliämaa]], kvankam tie nur fariĝis 4 redaktoj inter 2011 kaj 2023, unu disputinda, sed ŝajne ne malica, kaj la aliaj tri tute senkulpaj. Sed ĉar la redaktoj parte koncernas samajn paĝojn pri kiuj la verva misfaranto en formo de anonimaj kontoj faranta dubindajn redaktojn aparte interesiĝas, tial pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 3 apr. 2024 (UTC) ::::Hodiaŭ la forbarito denove redaktis, nun per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.114|193.210.194.114]]. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj. Nun mi forbaris la aniniman konton por daŭro de jaro. Mi pardonpetas, sed laŭ la reguloj de forbariĝo daŭre ne eblas redakti dum daŭro de forbariĝo en vikipedio. Simple la redakta komunumo atendas ke la administrantoj obeu kaj kontrolu la decidon, kaj ankaŭ atendas ke ĉiuj paĝoj redaktitaj estu individue kontrolataj... tio simple estas tro da aldona laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 3 apr. 2024 (UTC) :::::{{uzanto2|213.28.230.213}} de septembro 2023 same. Kaj mi suspektas ke ankaŭ la homo redaktinta per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.73|193.210.192.73]] estas la sama forbarito. Tamen de tiu konto ekde la 23-a de januaro ne plu fariĝis iuj redaktoj, tial mi kuraĝas nun ne forbari ĝin postokaze... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:56, 3 apr. 2024 (UTC) ::::::Hey! I write in English because I don't know the language of this wiki. I am an Administrator at the Finnish-language Wikipedia (have been since 2009[https://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Ville_Sili%C3%A4maa] [https://fi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Yll%C3%A4pit%C3%A4j%C3%A4t/Ville_Sili%C3%A4maa]), and I have nothing to do with the actions of the above-mentioned person. The person in question has been disrupting the Finnish Wikipedia for years behind numerous usernames and IP addresses. Several actions have been taken in Finnish Wikipedia over the years. It's a shame that he has continued it here as well. Best regards, [[Uzanto:Ville Siliämaa|Ville Siliämaa]] ([[Uzanto-Diskuto:Ville Siliämaa|diskuto]]) 10:17, 11 apr. 2024 (UTC) :::::::{{re|Ville Siliämaa}} Hej Ville, we do believe that you have nothing in common with any sock puppets of vandals, but I only decided to observe your possible further edits in esperanto, as you edited same pages that were also edited by vandals or a vandal. As I wrote "pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu - it's better to monitor one account in vain than to miss any". Nothing in person! As anyway every edit of any person is transparent, you can freely take a duolingo course of Esperanto and start more edits here. You're welcome! {{s}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:27, 14 apr. 2024 (UTC) Nur por kontrolo ke la sekvaj IP-numeroj de ankoraŭ forbarita konto ne uziĝas ĉi-tie: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.207.186|86.114.207.186]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.99|46.132.64.99]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.36.72|109.240.36.72]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.96.249|109.240.96.249]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.75.204|109.240.75.204]] {{farite|En ordo}} Ĉiuj kovriĝas per la bloko de 109.240.0.0/16. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:33, 14 apr. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.202.223|193.210.202.223]] aktivis la 19-an de aprilo 2024, la 24-an de aprilo forbarita fare de kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 25 apr. 2024 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024 == :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.105|193.210.193.105]] aktivis la 26-an de junio 2024, la 28-an forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.236|193.210.194.236]] aktivis la 5-an de julio 2024, samtage forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 5 jul. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.93|193.210.193.93]] aktivis la 16-an de septembro 2024, nur la 27-an de oktobro 2024 rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.220|46.132.65.220 88]] aktivis la 1-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.221|193.210.196.221]] aktivis la 7-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650|2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650]] aktivis la 14-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.166.11|193.210.166.11]] je la 11-a de oktobro 2024, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.225.208|213.28.225.208}]] je la 11-a de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9|2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9]] aktivis la 24-an de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A|2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A]] aktivis la 29-an de oktobro 2024, post kvaronhoro anoncis sin kaj tuj estis forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:31, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.164.184|193.210.164.184]] tiu IP-kanalo uziĝis jam en sept. 2022, sed tamen ĝi estu forbarita dum nur 3 monatoj, ke poste oni sciu ke jam estis unua forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:41, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4|2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4]] de 2024-10-30, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486|2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486]] de 2024-11-05, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]] je la 9-a de novembro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] jam uzita en 2023, sed nur nun rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:01, 23 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.253|193.210.203.253]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 29 nov. 2024 (UTC) :◎ Dubinde ĉu ankaŭ la IP-adreso 2001:7E8:C6A3:1901:99A0:7B1D:370F:88EA de junio 2024 estis la koncernulo: post kontrolo de aliaj redaktoj malfortiĝas la suspekto, nur unusola redakto estis el la kutima temaro de la finna kolego :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.47.177|176.72.47.177]] simbola forbaro de nur monato, ĉar ni maltrafis tiun redaktadon en 2022, sed ĝi estis de oficiale forbarita uzanto :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]] por la tri lastaj linioj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:13, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], kontribuoj nur finreviziitaj je 2024-12-19 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:25, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]] Nur uzita la 28-an de novembro 2024, sed dum 2 semajnoj ne rimarkita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.84|193.210.203.84]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:46, 12 dec. 2024 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81|2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81]] nur uzita unufoje je 2024-12-11, en unu paĝo (redakto malfarita, ĉar jam antaŭe la sama redakto ankaŭ estis malfarita kaj estis diskutita). Mi unufoje eksperimentas per ne tuja forigo de la kanalo. Eble ĝi ĉiukaze neniam plu uziĝos. Ni povas observi... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:57, 15 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9|2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9]] Ĝis nun nur unu redakto, ke en tiu unu redakteto la homo mem anoncis sin al mi. Ne tuj forbarita, ĉar tion fari nur pro sincera anonciĝo estus misa reago. Tamen la forbariĝo principe ankoraŭ validas, mi nur rezignis nun tuj ekzekuti ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:17, 16 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] la 17 dec. 2024 frumatene, tutan faskon da redaktoj, je unua vido nenio enhave problema, sed daŭros ĝis kiam ĉiu redakto estos individue reviziita, kaj - la forbaro ankoraŭ validas. Tial forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:48, 17 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], jam globale forbarita, sed nur por simbolaj 3 tagoj, tio ne sufiĉos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:58, 1 jan. 2025 (UTC) Ankoraŭ la eblaj misoj ne plene kontrolitaj (!), se se ili estos (kunhelpo bonvenas!), tiam la linioj iros supren al la antaŭa listego: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.76|193.210.200.76]] je 2025-01-01, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:46, 1 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]] je 2025-01-04, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:05, 4 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]] je 2025-01-06, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 6 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]], je 2025-01-10, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:13, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16|46.132.0.0/16]], tuta bloko da IP-adresoj, jam estis forbarita de apr. ĝis majo 2022, 1 monaton, kaj de sep. 2023 ĝis sep. 2024, unu jaron, sed kompreneble ĉiu periodo finiĝas, tial ĝi nun ree estis malferma kaj remisuziĝis. La bokoforbaro i.a. inkluzivas lastatempe misuzitajn IP-kanalojn: ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.125|46.132.92.125]], je 2025-01-11, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]], je 2025-01-06, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]], je 2025-01-04, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.64|46.132.88.64]], je 2025-01-02, ŝajne ankoraŭ ne forbarita, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], je 2024-12-31, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.237|46.132.68.237]], je 2024-12-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.74.90|46.132.74.90]], je 2024-12-24, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.81.78|46.132.81.78]], je 2024-12-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]], je 2024-12-07, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.69|46.132.68.69]], je 2024-12-06, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]], je 2024-11-30, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.70|46.132.92.70]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.220|46.132.72.220]], je 2024-11-12, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]], je 2024-11-09, kaj pliajn IP-kanalojn antaŭ tiu dato... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:47, 11 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287 |2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287]] --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:55, 17 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.161.94|193.210.161.94]] redaktis nerimarkite hodiaŭ dum pli-malpli ses horoj, redaktoj ĝis nun '''tute ne revizitaj''', do ne certas ke li entute faris iun ajn malkonstrueman redaktojn hodiaŭ, sed la forbaro jes ankoraŭ validas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:36, 19 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.77|193.210.192.77]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 5 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.221|193.210.203.221]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:05, 16 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.221/193.210.194.221]] nenio kontrolita, nur forbarita 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.81|193.210.201.81]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/Kalvkapo|Kalvkapo]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.72|193.210.196.72]] nur unu paĝo kontrolita, krome nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:18, 8 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.109|193.210.192.109]] nenio kontrolita, nur forbarita je 2025-04-03 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.194.251|193.210.194.251]] jam de decembro 2024, nur nun rimarkita, nur unu paĝo kontrolita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.202.81|193.210.202.81]] escepte fidindaj redaktoj nur la 5-an de aprilo, nur malforta suspekteto ke entute povus temi pri la forbarito, teste ne forbarita --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 18 apr. 2025 (UTC) ::: supozeble ĉi tie mankas iuj forbaroj de majo kaj junio 2025 ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.227]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.196.251]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:2001:999:510:a618:1ec8:5139:39d7:1e01]] la 1-an de julio 2025 per Kani [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ... de komence de julio ĝis fine de aŭgusto la pluaj forbariĝoj ne detale dokumentiĝis xi tie, sed ili estas dokumentitaj en la protokolo pri forbariĝoj. TP ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.95]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:50, 26 aŭg. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-54660-9]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 9 sep. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-32753-24]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:33, 1 dec. 2025 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2026 == :::Inter decembro 2025 kaj oktobro 2026 eĉ ne ĉiuj forbaroj listiĝis ĉi tie, sed ili tamen videblas en la [[Specialaĵo:Protokolo/block|protokolo de forbaroj]]. Jen la plej lastaj forbaroj: :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-32753-24|~2025-32753-24]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/Metsän polku|Metsän polku]] forbaro 11:48, 5 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|~2026-54953-95]] forbaro 11:19, 12 okt. 2026 :::-- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:32, 12 okt. 2026 (UTC) :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-55129-73|~2026-55129-73]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-30210-40|~2025-30210-40]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 16 okt. 2026 (UTC) :::plus [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-44457-69|~2026-44457-69]] forbaro 15:28, 16 okt. 2026 TP Krome en aliaj lingvobranĉoj la koncernulo jam uzis i.a. tiujn IP-kontojn: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]] je 2024-12-06, ankaŭ ĉe la sekvan tagon, ĝis nun ne rimarkita, nun forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.103|46.132.88.103]] je 2024-12-11, ĉe ni ankoraŭ nenio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72|195.237.90.72]] je 2024-12-12, ĉe ni jam forbarita en 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) == Nova registrita konto "kun parte finnaj temoj" == {{re|Tlustulimu|Kani|LiMr|Narvalo|Yekrats}} {{re|Blahma|Gamliel Fishkin|KuboF Hromoslav|Salatonbv|Moldur}} {{re|Arbarulo|Taylor 49|Aidas|RG72}} Mi ĵus konsciiĝis pri nova registrita konto [[:uzanto:Urpola|Urpola]], kiu laŭ mia ĝisnuna rigardo (ankoraŭ) ne faris ion malbonan, sed kiu parte interesiĝas pri la samaj temoj kiel nia konata finna uzanto, de kiu ekde 2021 forbariĝis multaj kaj ekde 2023 reflekse ĉiuj kontoj kaj anonimaj kanaloj. Aparte mi ekde printempo 2023 forblokis multajn anonimajn kanalojn tuj post kiam mi havis plej etan suspekton ke povus esti rilato al la forblokito. Tamen post pli ol 30 monatoj eble jam tempo por doni minimuman ŝancon al konto. Tial mi proponas ne tuj forbloki tiun ĉi novan konton, sed teni ĝin sub proksima observo, kaj tuj forbloki, post mallonga noto ĉi tie, kiam nome de ĝi skribiĝos plej eta stultaĵo. Tial mi petas ĉiujn kune kritike rigardi la elpaŝojn de la nova konto, dum ĝi ankoraŭ ne estas forblokita. -- 2025-12-17T13:45:03 ThomasPusch : [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=9251512&oldid=9243283 pruvo] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Urpola pruvo] Estas sendube sama ulo. Mi iomete konsentas pri la propono "ne tuj forbloki". Tamen, mi forte proponas jenan al la ulo: :* aliru la diskutejon [[Vikipedio:Diskutejo]] :* pardonpetu, kaj petu permeson reveni :* promesu ne plu redakti toksajn temojn (kalveco, pakkoruotsi, vomaĵo, kacotranĉado, lestandianismo, ...) en iu vikio :* promesu ne plu krei novajn kontojn, sen aŭ post ebla forbaro (kontaj estas globalaj, ne uzu aliajn kontojn en aliaj vikoj), kaj ne redakti per portempaj kontoj :* promesu ne plu nenecese mencii min en viaj redaktoj en iu vikio kaj sekve '''rigore sekvu''' tion. En okazo de eĉ minimuma dubo, malboniĝo de via fartado, aŭ simile, '''NE REDAKTU''' iun vikion, elŝaltu komputilon kaj poŝtefefonon, kaj faru sufiĉe longan vikipaŭzon. @[[User:Urpola]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 12:34, 19 dec. 2025 (UTC) Cxu mia hodiaŭa aldono en la artikolo [[Markus-setä]] estas bona nun, kiam tie ekzistas fonto? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:20, 19 dec. 2025 (UTC) : Rigardu kion mi skribis supre ... prenu tre singarde la ŝancon de reveno, ne starigu demandojn de tipo "ĉu mia redakto estas bona", kaj ne redaktu toksajn temojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 04:23, 20 dec. 2025 (UTC) La uzanton [[:uzanto:Urpola|Urpola]] oni blokis en la Finna Vikipedio tuj post lia unua kontribuo. Eĉ eta rigardo al liaj tekstoj montras, ke oni forĵetu lin ankaŭ el la Esperanta versio kaj tuj malfaru ĉiujn liajn redaktojn. Sed, bedaŭrinde, la administrantoj de la Esperanta Vikipedio estas kreantaj "enciklopedion", kiu nur plene konformu al ilia lingva kaj alia gusto – alio ne gravas. Pri la fiagoj de la problema uzanto, kiu estas ĉi tie ofte rasisme nomata "la finno", la administrantaro jam antaŭ pluraj jaroj nete rifuzis okupiĝi kaj eĉ atakis la avertantojn. La rezultojn oni jam klare vidas: neniu ajn scianta ion pri Finnlando volas tuŝi la artikolojn rilatajn al la lando. Tiuj estas hazarda kolekto de tekstoj pri temoj kun marĝena valoro, tiuj de "la finno" krome estas forte tendencaj, kaj kelkaj el ili pli taŭgaj por bulvarda klaĉgazeto aŭ por skriba ekzerco en elementa lernejo ol por enciklopedio. La kulturo de nia Vikipedio estas tiom forpuŝa, ke ankaŭ la nombro de kontribuantoj pri ajna temo ŝajnas magra. --[[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:53, 21 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj, kiujn mi faris kun la no o Urpola, estas ne-taŭgaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:43, 25 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj post la aprilo 2023 estas forte tendencaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:10, 25 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la tutan historion kaj volas lasi al la aministrantoj kiel eble plej multan liberecon decidi, kiel severe agi. Tamen ŝajnas al mi ke la homo neniam ĉesis malrespektadi la blokon, nek montris signon ke li ĉesos la malutilaĵojn pro kiuj li blokiĝis, do laŭ mia persona opinio li ne meritas indulgon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:12, 21 dec. 2025 (UTC) == "Votre Provocateur" -- "Via Provokisto" == {{uzanto2|Votre Provocateur}} Ĉu akceptebla nomo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:36, 4 aŭg. 2023 (UTC) :Kial ne? [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 16:54, 4 aŭg. 2023 (UTC) ::Ĉar se mi iras al via hejmo dirante, ke mi venas provoki vin, plej verŝajne vi ne malfermos vian pordon al mi. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:05, 7 aŭg. 2023 (UTC) ::: @[[Uzanto:Votre Provocateur]] Uzanta nomo estas globala. Do plej bone estus se vi [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:GlobalRenameRequest petus globalan alinomigon]. Tio estas simpla konsilo. Mi ne vidas problemkonduton kiu pravigus forbaron. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:30, 11 aŭg. 2023 (UTC) ::::Kial mi bezonas renomi? Laŭ mi, vi nun esprimas politikan pozicion. [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 19:09, 11 aŭg. 2023 (UTC) == Du simplaj vandalaj IP-adresoj == Hodiaŭ {{uzanto2|186.167.204.154}} kaj {{uzanto2|143.255.84.222}}, evidente la sama homo, ĉar ili faris ekzakte la samon, vandale enigis fuŝaĵojn en du malsamajn paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj. Klare idiotaĵo, ne iu mallerta provo kontribueti, sed tamen mi nur blokis ambaŭ je 3 monatoj, ĉar mi supozas ke post tri monatoj ne plu restos emo tiom stultumi. La du paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj mi por sekureco ŝlosas dum jaro kontraŭ redaktoj de anonimuloj, ĉar klare la homo povas reveni post horo aŭ post duontago kun iaj aliaj IP-adresoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:56, 27 nov. 2023 (UTC) :Ĝis nun ne aperis novaj stultaĵoj de la du IP-kontoj. Ŝajnas ke la 3-monata forbaro tute sufiĉis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:10, 14 apr. 2024 (UTC) == Simpla ofendado == Hodiaŭ {{uzanto2|176.52.105.202}} ofendaĉis en kripligita rusa lingvo per latinaj literoj, sed ĉiukaze estis ofendoj kaj misuzo de la esperantlingva vikio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) skribis je 2023-11-30 08:12: Bv forigu kaj kaŝu kontribuojn de @[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.52.105.202|176.52.105.202]] - la teksto estas tre ofendiga: per latinaj literoj estas tajpita ruslingva ofendaĵo. Uzanto Q-bit array estas tre fama ru-vikipediisto aktive batalanta kontraŭ vandaloj kaj ties vandalado. Ofendaĵo forigita kaj IP-adreso blokata por unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:05, 30 nov. 2023 (UTC) == Uzanto:Goren == Mi kun bedaŭro devas malfermi ĉi tiun sekcion. La uzanto Goren jam la pasintan semajnon pasigis multe da tempo en la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|paĝo pri maladministrantigo de RG72]], enigante amason da komentoj, plejparte tute ne rilataj al skribado de enciklopedio, sed nur rilate al personaj problemoj kontraŭ RG72, uzanton kiun li deklare entute ne ŝatas. Vikipedio ĉesis esti enciklopedio kaj iĝis [[socia retejo]]. [[Uzanto-Diskuto:Goren#footer|Klopodo de mediacio]] en lia uzanto-diskuto ŝajnis je la komenco sukcesi: Goren [[Speciala:diff/8480030|promesis]] ĉesi konduti diskutojn pri inter-personaj problemoj en la servaj paĝoj, kaj ne inundi la maladministrantigan paĝon per mesaĝoj. Tamen, la promeso ne daŭris longe. Hodiaŭ, ekzemple, li sentis la bezonon informi la komunumon, ke la uzanto RG72 havas «[[Speciala:diff/8485948|mensajn problemojn]]». Mi proponas '''2-semajnan forbaron''' pro malrespekto de kondutkodo ([[VP:5]]) kaj misuzo de servaj paĝoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:41, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi petas al uzantoj {{ping|Tlustulimu}}{{ping|Sj1mor}}{{ping|ThomasPusch}}, se ili volas, interveni en ĉi tiu diskuto pri PU. La menciataj uzantoj estas pli neŭtralaj en ĉi tiu diskuto, ĉar ili neniam intervenis en [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:57, 3 dec. 2023 (UTC) :: Akuzoj rilataj al "mensaj problemoj" estas rekte kaj absolute malakcepteblaj, ĉu far [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?diff=1186046&oldid=1186036 RG72] aux far [[Speciala:diff/8485948|Goren]]. Mi petas uzantojn "RG72" kaj "Goren" ne plu redakti la paĝon [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. Mi mem promesas ne plu aldoni tekston tien. Mi nuntempe kontraŭas forbaron de uzato "Goren", tamen petas rin estonte pensi almenaux dufoje antaux pusxi ellasilon. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi komprenas vian koncernon, sed vi ankaŭ komprenu min. Ĉu mi devas silente toleri kiam oni persone insultas min, nomas min diletanto, stultulo aŭ simple "estaĵo", kulpigas min pri iuj anonimaj komentoj en dio scias kia grupo en telegramo kaj ĝenerale kondutas agrese kaj malrespekte al mi? Mi eĉ ne plu partoprenas en tiu diskuto, sed RG72 daŭre insultas min persone. Kion mi diris pri liaj mensaj problemoj ne estas persona atako, sed estas mia honesta impreso. :Mi vere scivolas kiun konduton oni atendu de mi aŭ de iu alia uzanto kiu estus same persone atakita por ke ĝi ne estu "problema". :Mi ankaŭ scivolas kial vi kreis tiun ĉi sekcion pri mi sed ne pri RG72, malgraŭ ke ĝuste li insultis min persone, dum mi ne eĉ unufoje insutis lin. Ĉu vi opinias ke ĉar li estas administranto li havu privilegiitan staton kaj al li estas permesata insulti aliajn uzantojn, dum tiuj ne rajtas eĉ respondi? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:17, 3 dec. 2023 (UTC) :: La sekcion ne kreis mi. Bv ne publikigu iam ajn viajn "honestajn impresojn" pri "mensa fuŝo" de iu ajn, sendepende kiel vi certas pri via "diagnozo". Diskuton [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]] <s>vi</s> oni jam startis, nun vi paciencu, kiel eble plej silente. Bv, forestu de vikipedio kaj ceteraj lokoj kie RG72 povus aperi dum almenaŭ 48 horoj. Troe agresema "batalado" kunportas riskon ke vi perdas simpatiojn, kaj RG72 gajnas je la fino. Oni ne klopodu pafi reen per eĉ pli vulgaraj insultoj!!! [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:58, 3 dec. 2023 (UTC) :::Nek mi kreis tiun diskuton, kaj mi ĝenerale nur partoprenis en ĝi ĉar mi vidis la problemon en administranteco de tia uzanto, kiu rutine insultas aliajn uzantojn ĉu pro personaj, ĉu pro politikaj diferencoj. Mi tute ne vidas tiun ĉi aferon kiel batalon aŭ militon, kiun oni gajnu aŭ malgajnu. :::Mi, tamen, ne ŝatas esti persone insultata kaj ne povi iel ajn reagi al tio ĉi. Mi pardonpetas al vi kaj al ĉiuj vikipedistoj, por kiuj referenco al mensaj problemoj povas esti trigero, mi celis neniun malrespekton. Sed oni konsentu, ke atako de RG72 al mi pro iu anonima telegrama komento estis io laŭvorte freneza. Mi ne sciis kiel alie nomi ĝin tiumomente. :::En tiu diskuto kelkaj partoprenantoj asertis, ke administranteco ne estas iu alta rango aŭ iu ornamaĵo. Faktoj, tamen, estas tiaj, ke ni ne vidas PU-on pri RG72, sed jes pri mi. Do, eble administranteco ne estas ornamaĵo, sed ĝi ŝajne jes estas permesilo senpune insulti aliajn uzantojn kaj malrajtigi ilin respondi. :::Mi nun provos sekvi vian konsilon kaj foresti de Vikipedio dum ioma tempo, oni vidu kio okazos ĝis tiam. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 21:49, 3 dec. 2023 (UTC) == 37.39.173.13 == La anonimulo {{uzanto2|37.39.173.13}} hieraŭ kaj hodiaŭ vandalisme malplenigis paĝojn, kion neesperantistaj centraj administrantoj rimarkis kaj restarigis la paĝojn, admonante la homon - tiam la anonimulo "ruziĝis" kaj forigis paĝojn ĉapitron post ĉapitro. La paĝoj ne estis polemikaj, ŝajne simple temis pri testo kiom efike oni povas vandali en eta vikipedio kun nur deko da administrantoj. Mi en komenca impulso volis forbari la "uzanton" poreterne, sed rekonsideris ke por IP-adreso, kiu principe estas uzebla fare de diversaj homoj, tio estus tro drasta paŝo, kaj fine forbaris la IP-adreson por daŭro de jaro - se post tio tia vandalismo ripetiĝos de sama IP-adreso, oni forbaru por daŭro de tri jaroj, aŭ eventuale tiam tamen porĉiam ... sed pli verŝajnas ke la homo uzos aliajn IP-adresojn, kiuj tiam ĉiuj forbarendas, en unua provo por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 24 jan. 2024 (UTC) == 176.15.222.60 == La anonimulo {{uzanto2|176.15.222.60}} vandalis artikolon [[Sergej Ŝojgu]], do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:48, 5 mar. 2024 (UTC) : {{forte kontraŭ}} forbaro. La IP-ulo globale faris nur du sensencajn kaj plejparte sendamaĝajn redaktojn. Falsa alarmo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:01, 7 mar. 2024 (UTC) :: La IP-ulo vandalis la artikolon, skribinte krudan rusan sakraĵon. En iu ajn vikio li tuj estus forbarita. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:02, 4 apr. 2024 (UTC) ::: La IP-ulo aldonis neutilan malplenan linion. Ĉu la ŝajne arbitraj literoj en la resumo estas ruslingva vulgaraĵo mi ne kuraĝas prijuĝi. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:38, 4 apr. 2024 (UTC) ::::Li faris neutilan redakton kun evidenta celo lasi komenton forme de latinskribita rusa sakraĵo. Ĉu skribi "GEJAĈO" ne estas vandalismo? Esperanto-Vikipedio iĝas ĉiam pli stranga loko. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:16, 5 apr. 2024 (UTC) ::::: Skribi "GEJAĈO" en redakta resumo ne estas vandalismo ... sed eble estas insulto aŭ ĝena redakto, kaj jes eĉ kaŭzo de forbaro se tio okazas ripete. Kial vi ne malkaŝis la fakton ke temas pri insulto dekomence? Mi vidis nur la malplenan linion... [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:35, 7 apr. 2024 (UTC) ::::::Redakti la artikolon kun sola celo skribi insulton, eĉ se nur en artikola historio, estas vandalismo. Por mi tio estas evidenta afero. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:19, 8 apr. 2024 (UTC) :{{re|RG72}} Ankaŭ mi en la ŝajne arbitra literoj de la redakta resumo ne sukcesas kompreni rusan insulton. Sed mi fidas al vi ke ruslingvano povas kompreni la koditan mesaĝon tiel. Samkiel Taylor mi opinias ke forbari la IP-kanalon por jaro ne indas, ĉar dum pli ol 5 semajnoj ne venis ajna plua redakto. Se aperus dua malsaĝa redakto, mi subtenus forbaron. Sed se vere la literoj estis sekreta insulto, tiam sendas malvidigi entute la dubindan resumon - tion mi nun faris. Tiel nur en la redakta historio de tiu ĉi diskuteto eblus entute spuri la dubindajn literojn. Tio adekvatas por protekti la generalon kontraŭ ĉia restaĵo de insulto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:08, 14 apr. 2024‎ (UTC) :Mi ne nomus tion "sekreta insulto", ĉar temas pri banala kaj tre kruda (ne uzebla publike kaj punenda tiukaze) insulto kun la signifo "gejaĉo", ofte uzata ankaŭ sendepende de seksa orientiĝo, iom simila al ''fagot'' en la angla, sed pli forta. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:25, 15 apr. 2024 (UTC) == Protekti artikolojn == Kara {{u|ThomasPusch}}, aŭ iu alia administranto, mi petas protekti kelkajn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj: * [[Sveda lingvo en Finnlando]] (probable konata regulrompulo) * [[Pär Sundberg]] (alispecaj, sed strangaj kaj neutilaj redaktoj) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:31, 30 maj. 2024 (UTC) :{{farite}} protekto de ambaŭ artikoloj, la unuan por ĉiam kaj la duan por unu monato. Krome mi malfaris la ŝanĝojn de la IPuloj. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:47, 30 maj. 2024 (UTC) ::Koran dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:13, 30 maj. 2024 (UTC) :::{{re|Moldur}} Mi miris ĵus vidi vian peton, ĉar mi pensis ke ni eterne protektis la tekston [[Sveda lingvo en Finnlando]] kontraŭ anonimaj redaktoj, sed ne, mi nur '''dumtempe''' protektis ĝin kontraŭ redaktoj de iu ajn krom administrantoj, kaj post kiam la tempo pasis, restis neniu protekto. Dankon ke vi rimarkis la mankan protekton, kaj dankon al René pro la rapida agado. Vi vidas ke mi hodiaŭ post-kontrolas iujn redaktojn, kiun la forbarito sukcesis en du almenaŭ anonimaj kontoj fari, antaŭ ol li post kelkaj horoj rimarkiĝis (unufoje de René, alifoje de mi, kiu ankoraŭ trovis trian ŝteleniron de la 21-a de aprilo), cele al forigo, malfaro aŭ ebla revizio de escepte utilaj redaktoj. Se ni konsekvence neniigas ĉion ajn se estas suspekto ke forbarito faris ilin, ni nur pro principemo malpliriĉigas niajn paĝojn, sed pesi iun redakton je ebla kvalito kompreneble perfortas administranton investi senkompare pli da tempo, do teknike forĵeto de ĉiuj ajn redaktoj, ankaŭ la tute bonaj, estas la teknike tempoŝpara reago. Mi fidas en tio de la redaktoj en [[Sveda lingvo en Finnlando]] kaj [[Pär Sundberg]] estis malkvalitaj, mi hodiaŭ vidis iujn aliajn redaktojn kredeble de la forbarito, kiujn forigi pro principemo domaĝus al mi. Sed se li tiom reaktivas kvankam li tute scias ke li nur ŝteleniras, malfermante du novajn IP-adresojn ene de 24 horoj, tiam ni devas plialtigi nian atenton al "Lastaj ŝanĝoj" kaj "Novaj paĝoj", por pli rapide trovi lin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 30 maj. 2024 (UTC) == Revenanta forbarito? == Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, bonvolu noti: Jen alia anonima kontribuanto kun nova IP-adreso, kiu kredeble estas la sama forbarita persono denove: [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.202.84 kontribuoj]. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:01, 3 jun. 2024 (UTC) :Mi tuj okupiĝos. Damne, kiom li jam sukcesas planti en 90 minutoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:09, 3 jun. 2024 (UTC) Notu: Kredeble la sama denove: [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.192.241 193.210.192.241 jen]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 20 aŭg. 2024 (UTC) Kaj ankaŭ * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8|2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8]] kaj * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28|2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28]] en sama monato aŭgusto 2024. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:32, 9 sep. 2024 (UTC) Kaj li revenis denove: * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]] :Kreis dekon da finnlandotemaj artikoloj dum du frumatenaj horoj. :Ĉi-foje li ne skribis ĉiujn artikolojn mem, sed uzis aŭtomatan tradukilon por kelkaj. [[Kalevi Lehtinen]] estas tradukigita el la finna Vikipedio (tra la angla lingvo). [[William Ruto]] estas en lia kutima persona stilo. Plene mankas envikiaj ligiloj, aŭ interlingvaj vikiligoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:09, 12 sep. 2024 (UTC) {{re|Moldur}} Mi nur nun vidis tiun ĉi noton de antaŭ 2 semajnoj kaj nun tuj forbaris la anoniman konton por jaro. Bonas kaj utis uzi ŝablonojn {{ŝ|u}}, {{ŝ|re}} aŭ @, kiel vi faris nun. La tekstojn Kalevi Lehtinen kaj William Ruto mi ĝustigis kaj proponas ne komplete forĵeti (tiu pri Ruto post forpreno de dubindaj frazoj vere estas nur minimuma artikola ĝermo, sed tio pli bonas ol ruĝaj ligiloj pri aktuala ŝtata prezidanto). Tamen mia kapacito nun ne sufiĉas revizii pliajn kreojn kaj adaptojn de la duvinda uzanto. Ĉu vi povus helpi? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) :Mi trarigardis kaj iom poluris la redaktojn en [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:53, 27 sep. 2024 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, Probable la sama nun redaktis pri [[lestadianismo]] kaj [[konservativa lestadianismo]]. Mi proponas protekti tiujn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:25, 26 sep. 2024 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi tute samopinias kaj tuj protektis la du paĝojn kontraŭ anonimaj redaktoj. Krome ankaŭ 2001:999:405:2472:FE67:1EEC:77AE:6D6B estas forbarita por jaro, 193.210.201.114 jam forbariĝis antaŭ kelkaj minutoj (vidu supre). Ankaŭ 193.210.201.251 kaj 213.28.231.94 forbaritaj por jaro, sama homo, parenca temaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) ::La finna forbarito revenis hodiaŭ, per nova IP-adreso {{uzanto2|2001:999:485:1B80:CA86:A899:8C18:6FF2}}, kaj mem anoncis sin en mia diskutpaĝo. Evidente li volas signi ke li daŭre interesiĝas iam rehavi siajn rajtojn. Sed tamen li dumtempe ne rajtas redakti. Do forbarita ankaŭ tiu ĉi IP-adreso. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 16 okt. 2024 (UTC) '''Por pliaj forbaroj vidu la liston supre:''' [[#Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024]] == Simpla vandalo == La anonimulo {{uzanto2|128.0.81.156}} vandalis en personaj uzantopaĝoj kaj artikoloj. Taylor 49 prave petis pri tujforigo, mi post rapida enketo samopinias kaj forbaris la anoniman vandalon por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 4 jul. 2024 (UTC) Paĝo, kiun la hodiaŭa vandalo ankaŭ fuŝis, estis la diskutpaĝo kaj persona paĝo de same anonima {{uzanto2|198.251.89.237}}. Sed, detale kontrolante, tiu dua anonimulo nur "kontribuis" per vandalismo en oktobro 2023. Kvankam tio jam estis antaŭ pli ol 8 monatoj, kaj poste ne venis pliaj agoj, sekurocele tiu konto ankaŭ forbariĝu dum jaro, ĉar se nenio okazas, la homo povas ajn ajn repreni la vandaladon kaj eble denove dum naŭ monatoj ne rimarkiĝos per esperantistoj (tamen: la fuŝojn rimarkis kaj malfaris neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj, foje post minuto, foje post semajno - do la damaĝo estas limigita)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 4 jul. 2024 (UTC) : La fuŝulo havas almenaux 3 adresojn: :* {{uzanto2|128.0.81.124}} :* {{uzanto2|128.0.81.156}} :* {{uzanto2|128.0.82.174}} :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.80.0/20]] :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.0.0/16]] : Eble necesos forbari adresaron, sed tiam preferinde por malpli ol unu jaro. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:08, 4 jul. 2024 (UTC) :: Dankon pro la interveno. Tamen "128.0.0.0/16" estas granda adresaro kaj pro tio forbaro ne estu longa. Mi ankaux dubas pri neceso forbari adreson "198.251.89.237" cxar la kulpo estas nur minimala. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:20, 4 jul. 2024 (UTC) :Do, la agoj ĉiuj estas vandalismaj fuŝoj, eĉ ne iu ago iel defendebla kiel "senintence mallerta" aŭ "akcidenta". Do principe indas forbari tiajn detruantojn - nur pri tio ke teorie povus iam estontece veni senkulpaj kontribuantoj, kiuj ne volas krei por si salutnomon kaj eble de iu sistemo hazarde ricevas ĝuste tiun saman anonimulan IP-adreson, ni principe forbaras ĉiujn anonimajn IP-adresojn nur dum daŭro de unu jaro. Principe eblas ankaŭ ankoraŭ mallongigi tiun intervalon: mi nun forbaris 128.0.80.0/20 kaj 128.0.0.0/16 por daŭro de ses monatoj, kaj mi pretas ankoraŭ ŝanĝi tion al, ni diru, tri monatoj. Tamen tio signifas ke post tiu mallonga tempo la malnova vandalo povas gaje pluvandali, kaj ni nur se ni trovas vandalismon kaj aktive decidas nove forbari IP-adresojn vidas ke la samaj IP-adresoj jam estis forbaritaj la 4-an de julio 2024. Tio ne estas tre efika protekto kontraŭ vandalismo, despli ke la neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj neniam anonce atentigas pri vandalismo, sed nur silente forigas la fuŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:31, 4 jul. 2024 (UTC) {{Problemulo|Lanterv}} Li vandalis artikolon [[Al Capone]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:45, 22 jul. 2024 (UTC) :Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 monatoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Plia vandalo == Unue li "nur" vandalis, sed nun ankaŭ aldonas rasismajn-seksismajn insultojn, anglalingve: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:La_knabineto_kun_la_alumetoj&curid=880076&diff=8826567&oldid=8826566]. Mi petas al administrantoj tujtuj forbari la ulon, protekti la artikolon kaj ĝian diskutpaĝon, kaj aldone malvidebligi la ĵusan insultaĵon. ({{u|ThomasPusch}}, {{u|Tlustulimu}}, aŭ iu alia – ĉu vi povas fari?) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:39, 11 aŭg. 2024 (UTC) :{{uzanto2|90.241.192.210}} estas forbarita, ĉar temas pri anonimulo, kies IP-adreso iam povus ankaŭ uzi nekulpulo, nur por daŭro de jaro. Aldone mi malvidebligis la ĵusan insultaĵon, kaj ankoraŭ kontrolos ĉu estos pliaj misoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:48, 11 aŭg. 2024 (UTC) ::PS: En la teksto "[[Steamboat Willie]]", la vandalo eĉ en tute ĝusta Esperanto aldonis redaktoresumon "[mi] vandaligis la paĝon". Do ĉiuj konsentas pri la vandaleco, inkluzive de la provoka vandalo... Aliaj redaktoj, ekz. en la teksto pri la indonezia lingvo, estis "simplaj"! vandalaĵoj - rubaj idiotaĵoj. Ne ĉiun rubon indas aparte malvidigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:16, 11 aŭg. 2024 (UTC) == 2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145 == La anonimulo {{uzanto2|2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145}} vandalis artikolon [[Alina Kabajeva]], enmetinte ruslingvajn stultaĵojn kaj sakraĵojn, do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:41, 18 sep. 2024 (UTC) : {{kom}} Estas unu malbona redakto ĉe ĉi tiu vikio. La fuŝulo aktivetis ĉe pluraj vikioj per pluraj IP-adresoj [https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Alina_Kabayeva&action=history Alina_Kabayeva&action=history] kiuj bedaŭrinde difirencias en sia komenca parto, do nealireble per la nuna teknika pritraktado de IP-intervaloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 08:04, 19 sep. 2024 (UTC) ::Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 semajnoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Probable ne problema uzanto == La jena homo protestis kontraŭ forbaro, asertante ke li trans diverslingvaj projektoj kontraŭagas vandalismon. La kazo estas kontrolenda: * {{uzanto2|Tanbiruzzaman}} --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 31 okt. 2024 (UTC) == Paĝo "[[oscedo]]" == La paĝo ŝajne aparte invitas vandalojn al vandalado. * {{uzanto2|WhiteTianabela}} idiota vandalado je 2024-10-24: mi loke forbaris la homon por jaro * {{uzanto2|46.173.211.221}} je 2024-10-24: jam estis globale forbarita por jaro, sed mi protektis la paĝon kontraŭ plua redaktado de neensalutintoj Estas amaseo da pli fruaj vandaladoj, al kiuj ni tute ne reagis, sed plj multaj el la kontoj aŭ IP-adresoj estas globale forbaritaj. Probable ĉiam estis la sama homo, kiu simple per ĉiam novaj nomoj maĉas la saman paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 6 nov. 2024 (UTC) == Paĝo "[[hejma kapro]]" == La paĝo altiras iun fiulon kiu redaktadas sub diversaj kontoj kaj IP-adresoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:36, 6 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "RG72" == {{uzanto2|RG72}} Pravigo: daŭra insultado kaj personaj atakoj kontraŭ min kaj aliaj uznatoj, rompo de [[:en:Wikipedia:No personal attacks]] [[Vikipedio:Neniu persona atako]] [[m:No personal attacks]] [[m:Incivility]]. Ekzemploj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924922 VP:FA] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924039 VP:FA] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=prev&oldid=694676 2018-10-20 "Ĉu vi ne vidas diferencon inter krei kaj detrui?"] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3AKandidati%C4%9Doj&diff=1185344&oldid=1185240 2023-Nov-12-12] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&diff=prev&oldid=1185333 persona atako kontaux mi kun minaco pri forbaro: "Do kiam vi likvidos viajn fuŝojn?" ..."vandalitajn de vi. Same en la aliaj artikoloj. Ĉu vi mem likvidos viajn vandalaĵojn aŭ tion devos plenumi iu alia? Ĉu vi komprenas ke vandalismo estas punenda per forbaro?"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Miscellaneous&diff=prev&oldid=26339503 "psychologists and psychiatrists should be doing"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&diff=prev&oldid=26103986 "endless stream of accusations and paranoid fears"] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=10-a_de_aprilo&type=revision&diff=7154524&oldid=7153129 "Mi forigis paranojajn fantaziaĵojn"]. Vidu ankaŭ [[Uzanto:RG72/Cenzuro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:47, 19 nov. 2024 (UTC) {{kom}} Mi ne komentos la peton mem, kiu estas evidente absurda kaj kontraŭregula (postuli forbaron de Vikipedio-uzanto pro liaj kvazaŭ malĝentilaj diroj en Vikivortaro estas stulte, same ne ekzistas malpermeso al uzanto meti en sian personan spacon malneton de redaktota artikolo). Mi demandos pri la kerno de tiu ĉi afero. El la supre prezentitaj ekzemploj videblas ke la problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu li sukcesis forpeli ĉiujn kontribuantojn. Pro sia agresemo li finfine estis senigita je administranta posteno fare de la centra administracio de Vikimedio. Li certe nenion komprenis kaj al ĉiu kritiko plu reagas per histeriaj politikaj fantazioj pri [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=next&oldid=901096 politikaj murdoj en Rusio], [https://eo.wiktionary.org/wiki/Uzanta_diskuto:Taylor_49#Fu%C5%9Dado_de_tradukoj rusia prezidanto] kaj eĉ pri [[Specialaĵo:Daŭra_ligilo/1063953#KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj|KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj]] kaj obsedaj rakontoj pri sia seksa vivo. La ulo agresema kaj venĝema, li komencis ataki min en Vikipedio kaj ĉi tie li mirinde trovis por si unikan eblecon senpune rompi la Vikipediajn regulojn. Antaŭjare li aktive kontribuis al la [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Fina_solvo|tute kontraŭregula]] [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|proceduro de mia maladministrantistigo]]. Antaŭ nelonge li same aktive postulis forigi unu el miaj artikoloj — kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj en Inguŝio|sukcesis denove]]. Mi avertis ke uloj kiel li haltas neniam kaj jen li postulas mian forbaron por definitive venĝi min kaj silentigi la lastan voĉon, kiu ankoraŭ kuraĝas kontraŭstari al lia strebo transformi ankaŭ Vikipedion je la speco de Vikivortaro, do je lia persona ludejo, kie li senhalte kaj sensence modifos kaj (plejparte) forigos la enhavon laŭe al siaj malstabilaj kapricoj, forpelinte ĉiujn obstaklulojn. Li [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Taylor 49|jam provis]] akiri administrantan postenon ĉi tie, sed malsukcesis (la voĉdono devis esti fermita antaŭ duonjaro, sed tio ne okazis ĝis nun). Sed li sendube provos denove kaj denove, ja tiaj uloj haltas neniam ĝis ili akiros la potencon — aŭ estos haltigitaj kaj forigitaj el la normala homa komunumo, bazita sur reguloj kaj reciproka estimo, ne arbitreco kaj histeria agresemo. Jam venis tempo decidi la sorton de nia Vikipedio. Ĉu ni plu kreos la enciklopedion aŭ definitive donacos ĝin al la uloj, venintaj ĉi tien ne por krei kaj kunlabori, sed por ataki, insulti, persekuti, histerii, detrui? Necesas esti ekstreme naiva por kredi ke tiu ĉi [[Makartismo|makartisma]] kampanjo estos la lasta. Ne, tio estas nura komenco kaj sekvaj viktimoj de tiaj atakoj estos uzantoj kaj administrantoj, kiu silentis ĝis nun. Kiel historiisto mi esploris Stalin-reprezaliojn, do mi vidas ke la atakintoj sekvas la saman skemon kiel iliaj antaŭuloj-stalinistoj: unue ili maldungis homon, poste eksigis lin el partio, poste arestis kaj fine sendis al prizono aŭ mortpafis. Estas neimageble vidi ke tio okazas cent jarojn poste en Esperanta (!) Vikipedio. Fine mi memorigas la [[Unue ili la judojn venigis|vortojn]] de [[Martin Niemöller]] kiun devas koni ĉiu inteligenta homo: :Kiam la nazioj forportis la komunistojn, mi silentis; mi ja ne estis komunisto. :Kiam ili enkarcerigis la socialdemokratojn, mi silentis; mi ja ne estis socialdemokrato. :Kiam ili forportis la sindikatanojn, mi ne protestis; mi ja ne estis sindikatano. :Kiam ili forportis min, restis neniu plu, kiu povis protesti. Sapienti sat. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:23, 20 nov. 2024 (UTC) :Mi bedaŭras tiajn konfliktojn, aparte inter aktivaj esperantistoj kaj vikipediistoj. Mi alvokas repacigon kaj klopodon mildigi la vortajn akuzojn kaj kontraŭstarojn. Forbarado eble utilas kontraŭ fremduloj kiuj volas entrudiĝi en tute nekontrolitan medion, sed por aktiva vikipediisto, tio ne utilus; ĉar post forbaro sufiĉus nur malfermi novan konton (tion faris eĉ konata fuŝulo). Necesos tiam forbari la komputilon, sed oni povas uzi alian komputilon ktp. Plej bone estus repacigi la sintenojn kaj klopodi labori alikampen; mi celas, ke estas tiom da ampleksaj kampoj en Vikipedio, ke se okazas konfliktoj, ĉu pro lingvo ĉu pro enhavo, des pli bone agadi en aliaj kampoj, anstataŭe pri Stalino aŭ Rusio, oni povas iri al filmoj, birdoj, fiŝoj, havendaj artikoloj ktp ktp. Korektoj indas kaj endas, sed se tio rezultos en polemiko, eble indos labori aliel. Tio estas nur tre persona opinio, ĉar por juste agadi oni devus kontroli tre etendigitan kazon, kaj mi preferas pli efike labori produktive. Ekzemple mi apenaŭ eniris en Vikivortaro. Oni ne povas esti ĉie, nur Dio, sed mi dubas prie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 20 nov. 2024 (UTC) ::Bedaŭrinde tiu ĉi strategio de evitado de la konfliktoj ne efikis. Mi neniam interesiĝis pri la kontribuoj de Taylor 49, kio estis facile ĉar li fakte verkas nenion, nur senhalte modifas kaj forigas la enhavon, kreitan de la aliaj. En Vikivortaro mi nur demandis lin kiucele li vandalis miajn artikolojn kaj petis lin restarigi ilian noramalan staton — la histerian reagon vi mem povas legi laŭ supraj ligiloj. En Vikipedio mi eĉ ne unufoje kontaktis lin, sed li plu min ĉasas venĝante pro tiuj riproĉoj en Vikivortaro kaj senhalte postulante mian maladministrantigon (sukcese), forigon de miaj artikoloj (sukcese) kaj nun mian forbaron (sukcese?). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:23, 20 nov. 2024 (UTC) :::Ĝustas ke ĉe ni estas la [[imperativo|imperativa alvoko]] [[VP:ATAKO|Ne faru personajn atakojn en Vikipedio! Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!]] kaj ke "ripetita aŭ granda persona atako povus konduki al [[VP:RF|forbaro]]". Mi konsentas ke la ekzemploj cititaj el vikipedio de Taylor estis personaj atakoj, kaj same konsentas ke se uzanto "nomas alian vikipediiston ''rusaĉo'', diras ke la rusa lingvo devas esti forigita ĉar ĝi estas nur fuŝa versio de la ukraina", tio estus same persona (kaj kolektiva) atako. Laŭ mia scio ni ĉiuj ĉi tie estas plenkreskaj, kaj kompreneble ne estas pravigo de atako se oni argumentus "sed la alia jam kvinfoje atakis". Al la akrigo de la situacio fakte kontribuas vi mem, Stanislavo, ĉar vi ofte perceptas agadon malsame ol estis: maladministrantigis vin ne Taylor, sed plimulto de diversaj uzantoj post pena diskuto, kaj la forigon de la teksto kiun vi nun reenigis sub nomo [[Uzanto:RG72/Cenzuro|"Cenzuro" (!)]] ankaŭ ne plenumis Taylor, kiu nur atentigis pri dubindeco de la teksto, sed ĉefe tri uzantoj devene el ekssovetiaj landoj (el Rusio, Litovio kaj Ĉednestrio, do ekse [[Moldava SSR]]), kiuj ĉiuj tute ne rilatas al Taylor, sed kiuj ĉi tie koncentriĝis "komenti la enhavon, ne la kontribuanton". Tial mi nun nur vidas eblecon lasi la malnovajn ofendojn, sen forbaro, kaj alvokas diskutigi ĉiun eblan novan personan atakon tuj ĉi tie, por ke oni povas tuj reagi. Mi esperas ke ne necesos amplekse ĉi tie diskuti, ĉar mi juĝas tion ĝena malŝparo de vivo-tempo, sed pretas ĉi tie trakti freŝajn atakojn, ankaŭ per simbola forbaro de semajno aŭ monato, post kiam estis unua averto. Kaj mi nun jam vortumas tian unuan averton al vi ambaŭ, Stanislavo kaj Taylor. Krome, mi atentigas ke estis mi kiu fine devis forigi la tekston "Rusoj en Inguŝio", kaj mi kiel administranto sentas min persone atakata de Stanislavo per la demagogia titolo "Cenzuro", laŭ kiu li reenigis la forigitan tekston. Mi persone povas toleri se oni ĉirkaŭvojas forigon de teksto, se oni reenigas ĝin al paĝo "Uzanto:RG72/Rusoj en Inguŝio", sed mi ne toleros la titolon "Cenzuro", kiun mi komprenas rekta persona atako al mi. Fine mi pensas ke estas misuzo de la justulo [[Martin Niemöller]] entiri lin en la retorikon ĉi tie - s-ro Niemöller kontraŭis milionojn da murdoj en fia diktaturo, kaj kompari la atentigon pri [[Vikipedio:Neniu persona atako]] al tio estas, milde dirite, ekstrema troigo. Do, mi nun estas {{kontraŭ|kontraŭ}} forbaro pro la eksaj ofendoj, sed '''alvokas''' ekde nun forte bridi sin por ne pluofendi, alvokas pri ŝovo de la reenigita teksto for de demagogia titolo "Cenzuro" (aliel ankaŭ administranto povas fari tion, sendepende ke la paĝo estas en persona spaco, kaj kompreneble povas esti ke fine la komunumo decidos forigi la paĝon de la persona spaco), kaj '''alvokas''' diskutigi estontajn atakojn rekte ĉi tie, kun ebleco ankaŭ forbari uzanton, prefere dumtempe, simbole, nur en kazo de obstina pluofendado malgraŭ jam dumtempa forbaro ankaŭ definitive. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:57, 20 nov. 2024 (UTC) Kelkaj rimarkoj: # Mi ne ofendis Taylor, ja demando "kial vi vandalas miajn artikolojn?" certe ne estas ofendo, ĉu ne? Kontribuante al Vikipedio 14 jarojn, mi interagis kun centoj da vikipediistoj kaj neniam iu ajn plendis ke mi ofendis lin. Estus strange se mi subite atakus la ulon pri kies ekzisto mi eksciis nur post kiam li vandalis miajn tekstojn. # La ideo ke valideco de opinio dependas de historia geografio estas nova, sed interesa. Do ekde nun mi scios ke mia opinio ekzemple pri Litovio kaj Finnlando estas speciale valora ĉar iam tiuj ĉi teritorioj estis parto de la Rusia imperio. # Ulo, iniciatinda mian maladministrantigon, malkaŝe argumentis ke tio okazu ĉar li konsideras miajn politikajn vidpunktojn malĝustaj. Tio tute evidente estis rompo de la Vikipediaj reguloj kaj ne gravas kiom da voĉoj li venigis por garantii tiun ĉi rompon. Dura lex sed lex. # Forigo de mia artikolo estis same kontraŭregula, ĉar la iniciatinto malsukcesis pruvi siajn argumentojn (malneŭtraleco kaj manko de fontoj), do tio estis evidenta ago de cenzuro. Tamen se tiu ĉi vorto tro ĝenas vin, mi alinomos la paĝon al ''Arĥivo''. Mi ne imagis tioman sentemon de via flanko, ja ni ĉiuj konas vikipediiston, kiu inundis la pritagajn artikolojn per rubaĵaj (mis)informoj kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" — kaj vi neniam riproĉis lin pri tio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:53, 21 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun kontraŭas al la forbaro. Se la situacio plimalboniĝos, mi donos plian komenton. Ne forgesu [[VP:AMO]].-- [[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 20:57, 20 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} - Nun kontraŭ. Mi ŝatus, ke la konfliktoj ĉesu. Ni devas spuri specifajn problemajn redaktojn, ne la rilatojn de homoj. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 16:23, 24 nov. 2024 (UTC) : {{kom}} La respondo de RG72 estas kiel kutime agresema kaj insulta, ekzemple "problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu '''li''' sukcesis forpeli" "Taylor 49, kio estis facile ĉar '''li''' fakte verkas nenion". RG72 daŭrigas kun kaj absurdaj falsaj akuzoj (ne estis mi kiu forigis la paĝon [[Rusoj en Inguŝio]], ĉu?), kaj insultoj, kaj misseksigado. Vidu supre, mi ne plu respondos en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:37, 27 nov. 2024 (UTC) :: {{kom}} Nenio nova en la mondo. La suno lumas, la akvo fluas, Taylor 49 [...] plendas [...]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:57, 28 nov. 2024 (UTC) ::: {{kom}} {{re|RG72}} Mi ripete atentigas pri la regulara frazo "Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!" Tio ankaŭ rilatas al via provoka komento de hieraŭ, kiun mi en kunteksto juĝas komento de la kontribuanto, ne de la enhavo. Via deeskaliĝo en la konflikto estas nepre bezonata, kaj vi ĉi tie ricevis nur tiom da subteno kontraŭ forbaro, ĉar sendube ĉiuj aktivaj kontribuantoj certas ke vi kapablas redakti sen ofendoj - tamen la kredo ke vi principe kapablas pri tio ne sufiĉas, vi devas ankaŭ apliki redaktan diplomation. Alikaze ni revenos al diskutoj pri via forbaro, kion mi konsiderus ĝenan malŝparon da energio. Kaj mi efektive fortege riproĉas la uzanton kiu inundis la esperantajn pritagajn artikolojn per naciisma propagando kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" - eble mi tro malfrue vere koncentriĝis pri la ĝena naciisma redaktado en la principe almenaŭ neŭtrala ĝis sennaciisma esperanta projekto, tro malfrue bremsis la agadon kaj per ĝena malŝparo de multaj laborhoroj komencis forigi la neakcepteblan propagandon, ĉar tiu ne sufiĉe frua kontraŭago signifis ke la forigenda materialo iĝis tre multa. Ĉiukaze la homo almenaŭ per sia konto ekde duonjaro ne plu daŭrigas sian propagandan mision: nun ankoraŭ forbari lin, nur pro pedagogio, ne sencus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 29 nov. 2024 (UTC) :::: {{kom}} Mi ĝojas ke finfine vi agnoskis ke en Vikipediaj diskutoj oni priparolu nur la agojn, ne la agantojn. Estas strange ke vi ne faris tion kiam la konata al vi ulo lanĉis kampanjon de mia maladministrantigo prezentinte kiel solan argumenton ke li ne ŝatas miajn politikajn vidpunktojn, do li ne ŝatas la personon, ne liajn agojn. Mi ĝojas ke vi finfine haltigis la agadon de alia uzanto, inundinta Vikipedion per nacisma propagando kaj ksenofobiaj fantaziaĵoj (plejparte rusofobiaj, sed foje ankaŭ antisemitismaj). Mi ne postulis lian forbaron, sufiĉas ke lia vandalado ĉesis. Estas strange nur ke vi ignoris kiam la konata al vi fanatika triopo akuzis min pri cenzuro ĝuste pro forsarkado de tiuj ĉi naciismaĵoj kaj ksenofobiaĵoj, kaj tio servis kiel ilia dua argumento por mia maladministrantigo. Se Vikipedio estas bazita sur reguloj, ili la samaj por ĉiuj. :::: Rilate ''Taylor 49'' mi nur ironiis leĝere, ĉar trakti serioze lian obsedon je propra seksa vivo mi ne povas, ja mi estas historiisto, do apartenas al la malĝusta fako. Espereble iam vi ĉesigos ankaŭ tiun ĉi tutevidente kontraŭregulan aktivadon kaj instruos lin ke lia seksa vivo estas lia persona afero kiu interesas neniun ĉi tie kaj ke se li ne ŝatas kiel Esperanto lin nomas, li simple elektu alian lingvon, pli komfortan por li. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:45, 30 nov. 2024 (UTC) ::::Mi neniam legis ajnan komenton de Taylor 49 pri sia propra seksa vivo. Kion mi legas, kaj pri tio mi ankaŭ konfliktis kun Taylor, estas ke Taylor ne nur aplikas la ne (jam) esperantan silabon "ri" pri si mem, sed komence aplikis tion al ĉiaj homoj, pri kies seksa identeco ne povas esti dubo: se iu uzanto klare indikis sian sekson en la vikipediaj preferoj, kaj Taylor perfekte sccias kiel malkovri tion, aŭ kiam en vikidatumaro pri iu ajn homo estas indiko ke temas pri viro aŭ virino, tiam sendube aplikendas pronomoj li respektive ŝi. Taylor ne estas la sola vikipediisto, kiu forte pledas pri uzo de alternativa estonta pronomo ri por tiuj homoj kiuj persone insistas ne konsideriĝi viroj kaj ne virinoj. Do temas pri socia konstruaĵo, ĉar en biologio ĉiu homo estas vira (kromosomoj XY) aŭ ina (kromosomoj XX): eĉ tiuj kun deviaj [[Sindromo de Klinefelter|kromosomoj XXY]] laŭ genetiko konsideratas masklaj. Mi povas akcepti pri ĉiu vikipediano, ke tiu ne devas nepre malkaŝi sian biologian sekson aŭ elektitan socian rolon, ĉar oni rajtas esti tute anonima, ne devas malkaŝi sian nomon, sekve pri iuj ensalutintaj uzantoj kaj pri ĉiuj kiuj redaktas plene anonime sub IP-adresoj, mi ne konas la gramatikan sekson. Tio estas anonimeco. Klaras ke pri oficialigo de la silabo "ri" kiel plia e-lingva pronomo ne decidos redaktantoj de iu ajn retejo, ankaŭ ne de vikipedio, kaj same klaras ke Vikipedio ofertas tiun gradon de anonimeco kiun uzanto deziras. Tute klaras krome, ke la temo estas sentoplena por Taylor kaj ankaŭ por iuj aliaj uzantoj: tial neniu uzanto estas devigita uzi la silabon "ri" kvazaŭ pronomo, nek mi nek vi nek iu ajn, sed tamen necesas pie kaj kolegece trakti la temon - tial ĝi ne tre taŭgas por forta ironio. Tio ĝuste estas kio ĝenis min en via hieraŭa noto. Se vi havas ekzemplon, kiam Taylor komentis pri sia seksa vivo, montru ĝin, mi neniam vidis ion tian kaj ne povas imagi ke tia ekzemplo ekzistus. Kaj pri la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|diskuto pri via administreco]]: vi scias ke mi estis la sola kiu sume voĉis sindetene, ĉar mi estis tiom ambigua vidante same fortajn argumentojn por kiom kontraŭ - tion mi tiam notis. Mi '''ne''' havis la impreson ke viaj agoj kontraŭ la misuzo de la tagaj mondpolitikaj listoj en vikipedio al propagando kaj forta troreprezentiĝo de polaj temoj (kiam unufoje pola skiisto gajnas konkurson, tio estos vaste raportata en mondpolitikaj eventoj, se ĉeĥa aŭ slovaka, slovena aŭ sveda skiisto same gajnas konkurson, tio tute ne interesas) estis argumentoj en la diskuto pri via administreco. Se mi preterlegis ion, vi povas ankaŭ nomi al mi la konkretan lokon. Certe ni ĉiuj sambone konas la [[Vikipedio:Regularo pri forbaro|regulojn pri forbaro]], daŭre ne plenumiĝas la kondiĉoj pri forbaro, sed necesas adapti la redaktojn al ne-ofendaj komentoj. Se tio post ripeta admono ne funkcios, tiam necesos rapide decidi pri forbaro, notinte aktualajn mispaŝojn. Sed tia forbaro, ĉar unua, ankaŭ estus nur simbola, por horoj aŭ tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) :{{por}} RG72 devas esti fobarita (en du projektoj) pri kontraŭrajta renoviĝo de forigita artikolo en Vikipedio kaj verkado de malneŭtralaj artikoloj en Vikinovaĵoj.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 10:09, 30 nov. 2024 (UTC) ::Kara Fenikals, vi povas tute libere prezenti vian opinion ĉi tie. Tamen mi koncize volas reagi al via noto: se iu revenigas forigitan artikolon en sia persona uzanta spaco, tiam tio ne estas kontraŭrajta - jes eblas ankoraŭ plibonigi la tekston kiun ĝis la forigo evidente ne eblis plibonigi al stato akceptebla por plimulto de la partoprenintaj uzantoj. Kio nur ne permeseblas, estas laŭta ofendo ke la komunumo fie kaj bandite cenzuris la tekston. Kaj due, povas esti ke en Vikinovaĵoj ne estas sufiĉe evoluintaj iloj por diskuti pri propagandecaj, ĝenerale malneŭtralaj tekstoj. Sed ĉiukaze Vikipedio kaj Vikinovaĵoj estas sendependaj projektoj. Eblas noti ĉi tie personan opinion, ke oni forte malkonsentas pri ago de uzanto en Vikinovaĵoj, Vikivojaĝo, Vikifontaro, Vikivortaro ktp., sed uzi tiun nekontenton cele al puna forbaro de uzanto el Vikipedio laŭ mi ne eblas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "Fenikals" == {{uzanto2|Fenikals}} [[Uzanto:Fenikals|Uzanto:Fenikals]] regule rompas plurajn regulojn de Vikipedio: # Li [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|postulis maladministrantigon]] de alia uzanto, argumentinte per ties malplaĉaj politikaj vidpunktoj, do pro politikaj kaj personaj motivoj. # Li spamis la [[Uzanto:RG72|Uzanton RG72]] per mesaĝoj politikaj kaj personaj, interalie minacante lin per FSB-reprezalioj se li plu partoprenos en la ĵurnalisma projekto [[Tutmondaj Voĉoj]]. # Li regule enigas falsajn informojn laŭajn al liaj politikaj vidpunktoj, ekzemple: ## en [[Sud-Osetio]] li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Sud-Osetio&diff=next&oldid=8911022 modifis la tekston], aldoninte aserton ke la militon en Sud-Osetio en 2008 komencis Rusio dum esplorado de Eŭropa Unio [http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_09_09_iiffmgc_report.pdf klare konkludis] ke la militon komencis Kartvelio. ## En alia artikolo li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Bombaj_atencoj_kontra%C5%AD_lo%C4%9Dejoj_en_Rusio&diff=prev&oldid=8902785 nomis la ulojn], murdintajn en 2002 kelkdek homoj per eksplodigo de loĝejoj, ne "teroristoj" sed "rezistantoj"; [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_%C4%88e%C4%89enia_milito&diff=prev&oldid=8875116 similaj fuŝoj] # Li regule cenzuras Vikipedion, forigante malplaĉajn informojn, ekzemple: ## el artikolo pri batalo kontraŭ islamistoj li forigis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2002)&diff=prev&oldid=8875092 ateston de militkrimoj] faritaj de muĝahidoj; ## el artikolo pri atako de teroristoj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2000)&diff=prev&oldid=8875097 forigis riproĉon] fare altrangulo, multe helpinta al ĉeĉenaj rifuĝintoj kaj ŝokita de tia atako en sia regiono. ## el artikolo pri ukraina prezidanto li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Volodimir_Zelenskij&diff=prev&oldid=8573844 forigis menciojn] de ties kritiko en eŭropa gazeto ## el alia artikolo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=prev&oldid=8472015 li forigis] komplete sekcion "Rusofobio", malgraŭ referenco al aŭtoritata fonto, kun klarigo "tiu ne ekzistas" # Li lanĉas redaktomilitojn, ekzemple li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=25-a_de_februaro&diff=prev&oldid=8827820 nuligis mian redakton] en artikolo, celintan forigi rubajn misinformojn pri kies forigo konsentas ankaŭ almenaŭ unu administranto, ĝis nun plenumanta tian forsarkadon pro antaŭa amasa vandalado fare de naciisma uzanto; # Li trudis al pluraj artikoloj politike malneŭtralajn kaj ofte rekte falsajn informojn. ## Ekzemple li redaktis multajn biografiajn artikolojn, ŝanĝante nacian apartenon de ilia temuloj al "ukraina". Ekzemple li faris tion en [[Igor Sikorski]] kaj poste nuligis alies redaktojn. Rimarkindas ke la sekvinta [[Diskuto:Igor Sikorski]] montris ke li ne konas eĉ bazajn faktojn pri historio de Ukrainio, kio evidente grave faciligas lian redaktadon. ## en artikolo pri buĉado en Montara Karabaĥo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakro_de_Ho%C4%9Dali&diff=prev&oldid=8472696 li aldonis] ke armena flanko "falŝe raportis" (sic!) Havi tian uzanton estas granda malhonoro por iu ajn Vikipedio kaj duobla malhonoro por Vikipedio en Esperanto, konsiderata lingvo de paco kaj amikeco, ne de naciismo kaj agresemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:45, 30 nov. 2024 (UTC) :Mi nun tiom detale notis la antaŭan diskuton, ke ne sufiĉas mia tempo esplori la akuzojn tie. Tio do venos pli poste. Kompreneble ĉiu ajn povas jam ekhavi opinion - mi nur volas eviti la impreson ke mi fokusigas pri akuzoj kontraŭ unu uzanto kaj plene ignoras akuzojn kontraŭ alia uzanto, kvankam la diskutoj estas tuj najbaraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:51, 30 nov. 2024 (UTC) :: {{kontraŭ}} forbaro de uzanto "Fenikals", ĉar la proponinto de forbaro same ofte verkis forte maneŭtralajn artikolojn ([[Rusoj en Inguŝio]] -> [[Uzanto:RG72/Cenzuro]], [[n:eo:KGB kaj FSB kontraŭ spionoj kaj teroristoj en Siberio|terorismo]], [[eo:n:“Ŝajnas_al_mi_ke_mi_sonĝas...”:_patrino_kaj_filo_fuĝis_el_Ĥersona_provinco_al_Tjumeno|rifuĝintoj bonvenataj]]), kaj eĉ pli grave atakadis aliajn vikianojn. Mi esperas ke uzanto "Fenikals" estonte ne plu uzos vikipedion kiel batalkampo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:58, 2 dec. 2024 (UTC) :::{{kom}} La argumento estas absurda laŭ sia logiko ("ni ignoru unu regulrompon ĉar okazis ankaŭ aliaj"), formo (referenco al Vikinovaĵoj en Vikipedio) kaj enhavo (nomi "malneŭtralaj" artikolon pri etna grupo, intervjuon kun historiisto kaj raportaĵon pri ukrainaj rifuĝintoj estas ekster ĉia racia konsiderado). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:41, 2 dec. 2024 (UTC) {{Kom}} Post 4 monatoj bedaŭrinde nenio estis farita, do la koncernulo revenis kaj daŭrigas siajn fanatikajn atakojn. Ĉi-foje li [https://eo.wikinews.org/wiki/Vikinova%C4%B5oj:Diskutejo#Propono_pri_la_fermo atakis Vikinovaĵojn], postulinte likvidi la tutan projekton kaj cenzuri ĝian enhavon (kompreneble pro "porrusia propagando"). Antaŭ jaroj mi iniciatis elkoviĝon de la projekto, alvokinte plurajn vikipediistojn subteni ĝin voĉdone. Dum jaroj mi kaj aliaj esperantitoj kontribuis al ĝi, verkinte pli ol 1000 artikolojn. Nun ĉio ĉi estas endanĝerigita pro la fanatikulo, apenaŭ balbutanta Esperanton kaj eĉ en Vikipedio dum 5 jaroj farinta nurajn mil redaktojn, plejparte neniodirajn kaj politike motivitajn. Estas tute evidente ke temas pri politika cenzuro kaj ĉi-foje ankaŭ pri persona persekutado. Li jam lanĉis [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Administrantoj/forigo_de_rajtoj/RG72 kalumnian kampanjon] kontraŭ mi (malkaŝe politike motivitan) kaj nun pretas detrui la tutan projekton nur por kontentigi sian fanatikan cenzuremon kaj personan malamon. Antaŭjare li postulis eĉ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:Vila%C4%9Do_%C5%9Ctormovo.webm forigi unu el miaj videoj] el la Komunejo, argumentinte ke ĝi "estas persona kaj ne havas edukan valoron". Feliĉe oni ĝustatempe klarigis al li, ke ambaŭ argumentoj estas nulaj, sed li provas denove, jam aliloke kaj sendube provos plu, ĉar li simple ne kapablas kunlabori kaj krei — nur ataki kaj detrui. Tiaj uzantoj estas forbarendaj tutvikie kiel agresantoj kaj vandaloj. Kial la enciklopedio de ''Lingvo de Paco kaj Amikeco'' (!) plu toleras la fanatikulojn kaj vandalojn? Ĉu neniu administranto kapablas ĉesigi tion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:32, 19 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurdaj mencioj de "Paco kaj Amikeco" kaj plejparte falsaj akuzoj (pri lingvokapabloj kaj plu) de [[Vikipedio:Problemaj_uzantoj#Propono_forbari_uzanton_"RG72"|RG72]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:30, 27 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurda miskompreno de la interna ideo de Esperanto kaj subteno de la falsaj akuzoj de la alia fanatikulo. Rimarkindas ke Fenikals jam kvarfoje atakis min, malkaŝe dirinte ke li faras tion pro siaj personaj politikaj malŝatoj. Dufoje li sukcesis, lanĉinte [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|kalumnian kampanjon]] por eksigi min kiel administranton kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj_en_Inguŝio_11_17|foriginte mian artikolon]] — ambaŭfoje Esperanto-administrantoj timeme cedis al la ksenofobo, krude rompinte la regulojn kiujn ĝuste ili devus defendi. Dufoje li malsukcesis — unue en [[Tutmondaj Voĉoj]] kaj nun en [[Meta-Vikio]] — ambaŭfoje ne-Esperantaj-administrantoj rekte respondis ke mi rompis neniujn regulojn kaj liaj personaj malŝatoj estas lia persona problemo. Post tio nomi Esperanton "Lingvo de Paco kaj Amikeco" estas vere absurde. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:01, 30 mar. 2025 (UTC) {{kom}} Mi ĵus nuligis plian cenzuradon fare de Fenikals. Ĉi-foje li modifis artikolon [[Unua Ĉeĉenia milito]], celante ŝajnigi ke la milito okazis ne inter la registaro de Rusio kaj separistoj, sed inter Rusio kaj Ĉeĉenio kiel du sendependaj ŝtatoj. Ĉu sekvan fojon li skribos ke registaroj de Hispanio kaj Britio luktis ne kontraŭ ETA kaj IRA, sed kontraŭ Eŭskio kaj Nord-Irlando? Kiam tiu ĉi vandalo estos haltigita? Ĉu tiu ĉi enciklopedio havas administrantojn aŭ ĝi definitive transformiĝis je ludejo kie ĉiu ajn fanatikulo povas libere vandali la tekstojn? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 15 apr. 2025 (UTC) {{kom}} Kaj denove tiu ĉi delonge forbarenda fanatikulo lanĉis redaktomiliton, nuliginte miajn redaktojn. Kompreneble temas pri artikoloj rilataj al la rusoj/Rusio kaj ukrainoj/Ukrainio, kio estas la kerno de lia fanatika mensa universo. Kompreneble li denove trudis propagandajn stultaĵojn, ĉerpitajn el gazetaro. Kompreneble denove liajn fiagojn ignoris ĉiuj administrantoj. Kio estas kialo de la tioma toleremo? Ĉu la rusofobio kaj ksenofobio ĝenerale jam iĝis oficiala ideologio de la Esperanto-Vikipdeio? Ĉu la (iam) enciklopedia projekto definitive transformiĝis je Esperanto-versio de triarangaj eŭropaj gazetaĉoj? Ĉu iu ankoraŭ memoras por kio Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon? Malkaŝaj ksenofoboj ĉiam pli agreseme trudas siajn propagandaĵojn kaj la homoj, kiuj devus forbari ilin en la unua tago — la administrantoj — silente ignoras ĉion. Ĉu vi timas aŭ simple samopinias kun ili? La unua kazo estas hontinda, la dua stultega. Elekti inter la malhonoro kaj stulteco pjam estas hontinde, sed ŝajnas ke la alia elekteblo mankas. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2025 (UTC) {{kom}} Denove tiu ĉi fanatikulo trudas al la '''enciklopedio''' propagandaĵojn kaj lanĉas redaktomilitojn. Kian valoron havas tiu ĉi malklerulo, apenaŭ balbutanta Esperanton, ke lia daŭra vandalado estas tolerata en la internacia (!) '''enciklopedio'''? Li estas obsedita ksenofobo kaj malkaŝa adoranto de teroristoj, speciale de islamistoj, do li simple ne povos halti memstare, nur esti haltigita. Ĉu ekzistas administranto kapabla savi la enciklopedion de vandalado? Ĉu ĉiuj estas tro timemaj? Aŭ eble lia fanatika mondrigardo nun estas konsiderata normo en la socioj, al kiuj apartenas la administrantoj? Plorinda degrado. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 2 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La administrantoj denove timeme lasis la vandalon fuŝi, do li revenis kaj denove trudis al la '''enciklopedio''' siajn fanatikajn fantaziojn — ĉi-foje rakontinte en [[Sovetia-Ukrainia Milito]] pri "genocido de la ukraina nacio, genetika subpremado, socia degrado" kaj kompreneble pri siaj amataj ĉeĉenaj islamistoj. Kaj ĉiujn ĉi teruraĵojn li rakontas pri Ukrainio, kies loĝantaro en la sovetia tempo (do dum la ''genocido kaj subpremado'') duobliĝis — malgraŭ amasa migrado de ukrainoj al la aliaj respublikoj de Sovetunio por ricevi pli bonan edukon kaj laboron. Ĝis kiam daŭros tiu ĉi senpuna vandalado fare de '''patrolanto''', do la ulo respondeca pri kvalito de la '''enciklopedio'''?! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:10, 26 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La vandalo revenis kaj denove trudas al la enciklopedio siajn fanatikajn propagandaĵojn. Ĉi-foje li denove markis kiel "diktatoroj" plurajn internacie agnoskitajn ŝtatestrojn kies politiko kaj opinioj malkongruis al lia fantazia mondimago. Se post jaroj da vandalado en la esperanta enciklopedio li almenaŭ iom lernus Esperanton, li scius ke "diktatoro" estas [https://vortaro.net/#diktatoro_kdc "Eksterordinara, provizora estro de ŝtato, kun absoluta povo"], kio certe ne aplikeblas al la regantoj kies regado estis bazita sur naciaj leĝoj (sendepende de tio, ĉu ili plaĉas al iu aŭ ne) kaj ne estis provizora, nek eksterordinara. Jam unu jaro pasis ekde kiam mi atentigis pri la persista vandalado fare de tiu ĉi persono, sed neniu reago de la administrantoj sekvis. Ĉu nia enciklopedio estas rubejo, kie iu ajn propagandisto povas publikigi siajn fantaziaĵojn? Kiom longe daŭros tiu ĉi vandalado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 6 nov. 2025 (UTC) {{kom}} Ĵus mi hazarde trovis kaj nuligis plian vandalaĵon de tiu ĉi unika vandalo: en la artikolo pri la ukraina urbo [[Kostjantinivka]] li forigis informojn ĉerpitajn el [[The New York Times]], ĉar ili malkonvenis al lia fanatika mondobildo. Mi diras ke temas pri la ''unika vandalo'', ĉar ĝis neniu vandalo en tiu ĉi enciklopedio sukcesis esti identigita kiel malkaŝa vandalo kaj propagandisto jam duan jaron sinsekve kaj tamen ne esti forbarita. Evidente la administrantoj interne simpatias al li, same kiel germanaj burĝoj simpatiis al Hitlero, promesinta buĉi nur la judojn, ciganojn kaj subhomojn kiel rusoj, ukrainoj kaj poloj. Poste ili ploris sur ruinoj de siaj urboj kaj plendis ke ili ne estis nazioj, nek subtenis ilin, sed estis nuraj viktimoj de la teruraj cirkonstancoj. Ĉu la historio instruas ion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:08, 21 dec. 2025 (UTC) {{kom}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=8649512&oldid=8538182 La redakto antaŭ 18 monatoj] estas evidente malbona. Oni nepre '''ne agu tiel'''. Kaj kion pensi pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Putin&action=history la diktatoroj]? La plejmultaj diktatoroj ja estis kaj estas "agnoskitaj ŝtatestroj". Kaj kiel pensi aŭ agi pri senĉesaj personaj atakoj, trouzo de fortaj vortoj, kaj reventantaj komparoj kun Adolfo Hitlero? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:20, 28 dec. 2025 (UTC) :La vorto ''diktatoro'' havas striktan difinon en PIV, cititan supre. Neniu el la menciitaj personoj laŭis al ĝi. Same neniuj personaj atakoj miaflanke okazis, nek povus okazi ĉar mi tute ne interesiĝas pri tiu ĉi persono. Malsame ol li, kiu spamis min per mia persona konto iel trovita en Telegramo kun enormaj stultaĵoj kaj personaj trudaĵoj ("ĉu vi definitive transloĝiĝis al Kubo?"). La situacio iĝis tro teda kaj artefarite longdaŭra, kaj vere similas al tiu en Germanio en la 1930-aj kiam la same agresemaj kaj persistaj fanatikuloj ne estis haltigitaj de tiamaj germanaj administrantoj, ĉar interne ili simpatiis al ilia ksenofobio kaj esperis ke la solaj viktimoj estos nur judoj, komunistoj, gejoj, slavoj kaj aliaj [[subhomo]]j. La historio ripetiĝas kaj evidente eĉ germanoj ne lernis ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:43, 28 dec. 2025 (UTC) ==Anglalingvaj perfortparoloj== Uzanto aperis nur por fari ekstremismajn alvokojn en la angla lingvo kontraŭ palestinanoj kaj islamanoj. Ĝis nun faris [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Ctato_Palestino&diff=prev&oldid=9039006 unu solan redakton]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:06, 6 mar. 2025 (UTC) : [[:m:Special:CentralAuth/Zwangsumbenennung-2025-03-18]] nenio nova ekde tiam. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 27 mar. 2025 (UTC) :: Daŭre nenio nova ekde tiam (kvankam ne, ne plu?, ekzistas ĝenerala konto por "Zwangsumbenennung-2025-03-18"), sed en wiki.eo la konto ankoraŭ estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:15, 18 apr. 2025 (UTC) ::: Mi kredas, ke [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Zwangsumbenennung26-12-2020 ĉi tiu estas la sama nazia fuŝulo: "Zwangsumbenennung26-12-2020" ĉe Turka Vikipedio]. Mi trovis tiun nomon sub mistera parametro "offset" en lia paĝo pri uzantrajtoj. https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Listo_de_uzantoj&username=Zwangsumbenennung-2025-03-18&dir=prev&offset=Zwangsumbenennung26-12-2020&limit=1 Tiu parametro aperis, kiam mi iris du paĝojn antaŭen. [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:03, 30 jun. 2025 (UTC) :::: Kaj kvar antaŭajn uzantnomojn mi trovis sammaniere: 𥐣, 😂, 𝘀𝗼𝗹𝗼 𝗲𝗻 𝗹𝗮 𝘄𝗶𝗸𝗶 kaj 𝕍𝕥𝕝𝕞𝕣𝕕. Ĉu vi kredus, ke li estas forbarita de la germana Vikipedio? [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:24, 30 jun. 2025 (UTC) == Anonimaj redaktoj de [[Pär Sundberg]] == Pluraj anonimaj redaktantoj ade aldonas malplenajn listerojn al [[Pär Sundberg]], kun svedlingvaj datoj en la resumo. Tre mistere, sed klare senutile. Mi proponas forbari tiujn adresojn, kaj protekti la artikolon kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:48, 31 mar. 2025 (UTC) : {{forte por}} protekto kontraŭ anonimaj redaktoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:28, 31 mar. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025-03-31 per LiMr. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Hodiaŭ finiĝas la protekto de tiu paĝo. Ni atentu ĉu la strangaj redaktoj rekomenciĝos! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:29, 1 jul. 2025 (UTC) == Forbarenda IP-vandalo == [[Specialaĵo:Kontribuoj/49.175.171.71]] sed ne porcxiam, eble 3 monatoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:29, 4 maj. 2025 (UTC) ==Ne-esperanta enhavo== [[Uzanto:Orthoonto]] aldonis al tri artikoloj tekston en iu skandinava lingvo, kaj al alia senfontan aserton pri la matematikaj kapabloj de novaj AI, kies enciklopedian gravon mi dubas. Ŝajnas al mi tro frue por diri, ĉu la intencoj de la homo estas bonaj, sed mi lasis mesaĝon sur lia/ŝia diskutopaĝo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:34, 11 maj. 2025 (UTC) : Bona atentigo. Dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == Grandparte fuŝaj redaktoj aparte pri la Filipinoj inter 2011 kaj 2021 (kaj pli da fuŝoj pri Esperanto en Vikidatumoj) == Komence de januaro 2018 uzanto kun la longa nomo "[[Specialaĵo:Kontribuoj/uzanto:Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa|Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa]]" (iam ankaŭe la konto nomiĝis "Pare Mo") movis paĝon Davaa Regiono al [[Dabaa Regiono]] kaj notis "preskaŭ" en Esperanto: "V se pronuncia como B en español". La homo ankaŭ ŝatis renomigi multajn aliajn esperantajn vortojn (nur 36 rekte en la loka projekto, sed pli multajn en vikidatumoj, kie ankoraŭ pli malfacilas rimarki la manipulojn), egale ke la uzanto eĉ ne helpe de aŭtomata tradukilo sukcesis enmeti unusolan frazon en Esperanto. Sed evidente eblas konsideri sin elstara Esperanto-vortaristo ankaŭ sen ajna kono de la lingvo. Tamen estas alarma averto el vikidatumoj kaj de la vikimedia sistemo ĝenerala: '''[[dosiero:OOjs UI icon alert image warning.svg|18ra]] <span style="color:red"> This account is globally locked. - La konto estas globale forbarita'''</span>. Do la homo en multaj vikipediaj projektoj mise agadis, grandkvante vandalis, kaj liaj agoj vere ne konsiderindas "aŭtoritataj kontribuoj". Tial mi konsideras ĝenerale malfari la kapricajn "plibonigojn" de la forbarito. Ĉi tie do la argumento estas ke hispane la v prononciĝas kiel esperanta "b", aŭ en [[Kezonurbo]], dubinde plibonigita al Kesonurbo, "ke z hispane prononciĝas kiel s esperante" - tio eĉ ne veras, norme ĝi sonas kiel θ, nur dialekte foje kiel s aŭ iu sibla sono inter ambaŭ. Tiu argumento nur sufiĉus por aldono de prononcindiko inter rektangulaj krampoj, eventuale por prezento de sia nova propono kun verva esperanta argumentado en VP:AA, sed ne por kaŝa alinomado de paĝoj el aliaj homoj aŭ ŝanĝadoj en Vikidatumoj. En plej multaj eŭropaj lingvoj inkluzive de la cirile skribataj tamen estas "v", kaj ke li mem ĝustigis la lingvonomojn "[[cebua lingvo|cebue]]: ''Rehyon sa Dabaw''; [[tagaloga lingvo|tagale]]: ''Rehyon ng Dabaw''" ankaŭ ne konfirmeblas en la cebua kaj tagaloga vikipedioj (la esperantan adverbon "tagale" por la tagaloga la homo samtempe inventis). Kvin spertaj esperantistoj poste redaktis kaj ne rimarkis la bone kaŝitan vandalecon. Mi ni plendas, ankaŭ mi probable ne rimarkintus. Sed mi alvokas pri pli da atento nun, kiam estas averto pri tiu vandalo kiu fuŝas aliel ol nia konata finna forbarito, kies specifajn redaktojn ĉiu facile rekonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:18, 3 jun. 2025 (UTC) :Mi cetere ĵus skanis kaj ekrane pligrandigis la esperantan mapon (#22) pri la Filipinoj el la "Poŝatlaso" de 1971. Bedaŭrinde tie estas malmultaj esperantigoj, plej multaj estas nacilingve, do filipine/tagaloge notitaj. Sed por tiuj urboj, insuloj kaj kaboj, kiuj ricevis esperantan vorton en la "Poŝatlaso" de 1971, estas bone noti la referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == 176.59.164.46 == Ruslingva anonimulo, aldoninta sensencajn frazojn al [[Biblio-Globus]]. Blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:09, 26 jun. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|176.59.164.46}} 1 redakto je 22 jun. 2025 :::Kvankam estis nur unu redakto, mi forbaris la konton je 21:46, 9 sep. 2025 por daŭro de 6 monatojm por ke ene eblaj novaj mispaŝoj oni tuj vidi la eksan forbaron en la konto mem... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == 78.154.163.85 == Anonimulo, ekde majo 2025 inundinta la projekton per fuŝaj maŝintradukaĵoj de la anglalingvaj fontoj, plenaj je konspirteorioj, fantazioj kaj politika propagando. Regula forsarkado de tiuj rubaĵoj estas tre teda kaj temporaba afero. Ni protektu la '''enciklopedion''' kontraŭ fanatikuloj, ksenofoboj kaj vandaloj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:08, 17 jul. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|78.154.163.85}} sume 50 redaktoj je 13-14 jul. 2025, '''ekzemple''' ::* paĝo [[historio de Rusio]] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Historio_de_Rusio&diff=prev&oldid=9145053 vandalita, ŝajne en la baŝkira, ĉiukaze ne universale komprebla lingvo, en fuŝaj referencoj] ::*>> krome je 07:21, 14 jul. 2025 la homo la saman paĝon ampleksigis per amasa esperantlingva akuza listigo de rusaj ŝtataj militkrimoj en Ukrainio inter 2014 kaj 2024, per detalega listigo kiu estis la kvaroblo de la tuta alineo pri la 19-a jarcento. Necesus individue kontroli la asertojn kaj ekipi eventuale pridubeblajn akuzojn per eksteraj referencoj, sed ĉiukaze la eksterproporcia kvanto de teksto montras ke iu ĉi tie misuzis ĝeneralan paĝon por sia demagogio. Por tiu temo la paĝo [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] estus pli taŭga loko, tie praktike estas nur informoj pri mortigoj kaj detruoj de 2022, kvankam la milito en 2023 ĝis 2025 senŝanĝe pluardis. Sed la resuma paĝo [[historio de Rusio]] taŭags nur por ekstreme koncizigita resumo de eble 300 literoj, kaj por aldono de pli detala teksto. Sed tio ankaŭ eksplodigos la paĝon "[[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]]", oni ankaŭ povas fari novajn paĝojn "Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio en 2023" ..."en 2024", ..."en 2025". ::*>>Aliaj novkreoj kiel [[la Donanto (filmo)]] (nun ricevis avertan ŝablonon {{ŝ|polurinda}})kaj [[Verda Elefanto (film)]] estas simple nur bizaraj, strangaj ĝis strangegaj esperantaj tekstoj, pri kiuj ankoraŭ ne klaras ĉu haveblos iu volontulo kiu pretus investi horojn por savi la tekstojn. Sume mi nun supraĵe legis pli-malpli la duan duonon de la kontribuoj, inter tiuj pli-malpli 25 redaktoj estis 1 vandalaĵo kaj 1 kazo de politika propagando metita en maltaŭgan artikolon, kaj la resto estis bizaraj ĝis kompreneblaj esperantlingvaj kontribuoj. Sed ŝajnas ke la redaktado jam finiĝis je la 14-a de julio, kaj ŝajne ĝis nun ne estas alinoma anonima konto kiu daŭrigus la parte tute maltaŭgan parte dubinde utilan kontribuadon. Mi tial proponas "nur" forbaron de unu monato, kiu probable ne ĝenos la homon, ĉar tiu ĉiukaze ŝajne perdis la intereson pri la bizara redaktado, Sed se foje ekestos ankoraŭ redakto sub tiu IP-adreso, tuj eblas vidi ke ĝi jam foje estis forbarita, kaj povas rapide retrovi la malnovan kazon. ĈIUKAZE necesos ankaŭ havi la konton sub observado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 9 sep. 2025 (UTC) == ~2025-50449-5 == La sola kontribuo ĝis nun estas vandalado de Vikipedio:Artikolo de la Monato per duone kompreneblaj pornaĵoj en la hispana. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 2 sep. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|~2025-50449-5}} 1 redakto je 2 sep. 2025 :::{{re|Arbarulo|RG72}} Nur nun mi vidis viajn lastajn tri notojn. Ĉiuj scias ke ni por niaj preskaŭ 400 000 artikolaj paĝoj kaj aldonaj multaj diskutpaĝoj havas nur 10 administrantojn, el kiuj neniel ĉiuj konstante aktivas, kaj ankaŭ mi ne sidas antaŭ la komputilo, nur gapante tiun aŭ iun alian teknikan paĝon ĉu tie aperas novaj notoj. Tiel eĉ se mi mem supre aldonas noton mi ne nepre rigardas ankaŭ tute malsupre. Mi petas, aŭ kontrolu tagon post kiam vi metis noton ĉu ĝi jam traktiĝas kaj se ne, rekte alskribu min (aŭ alian tiam aktivan administranton) ke tiu forpurigas la problemon, aŭ se vi eble post tago eble ne havas tempon por vikipedio, atentigi min tuj - en mia persona diskutpaĝo, aŭ pli simple per ŝablono {{ŝ|re}}, kiel mi ĵus atentigas vin du. Superfluaj atendadoj povas havi katastrofajn sekvojn, ĉar ene de semajno vigla vandalo povas fuŝi centojn da paĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 9 sep. 2025 (UTC) Mi komprenas ke ĉiuj malmultaj administrantoj estas okupitaj kaj foje ĝojas ke mi ne plu sentas devon ĉiutage kontroli farendaĵojn en Vikipedio kiel administranto. Foje eĉ fanatikuloj kaj iliaj kontraŭregulaj fiagoj tamen faras bonajn aferojn — malbonajn por la enciklopedio, sed bonajn por enciklopedianoj)) Do mi klopodos atentigi vin kiel vi petis. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:17, 10 sep. 2025 (UTC) Mi provos memori kaj sekvi tiun konsilon. Mi ne sciis, ĉu vi sentas atentigon kiel ĝenan interrompon de viaj aliaj laboroj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:01, 10 sep. 2025 (UTC) ==~2025-35316-70 == {{re|ThomasPusch}} Anonima uzanto ~2025-35316-70 vandale kreis [[Vikipedio:Eo.wiki]]. La sola teksto estas en misliterumita hispana lingvo, "Tuj fariĝonta surprizo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:11, 21 nov. 2025 (UTC) :{{re|Arbarulo}} {{farita}} Dankon pro la atentigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 21 nov. 2025 (UTC) ==Claudio Pistilli== Mi bedaŭregas konstati problemon pri granda kontribuanto, sed [[Uzanto:Claudio Pistilli]] alŝutis amasegon da bildoj kun falsaj deklaroj pri kopirajto, tre verŝajne ankaŭ enhave misajn bildojn pri kemio. Mi klarigis pli detale ĉe [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj]]. Se iu ĉi tie spertas pri kemio, via helpo bezoniĝas por taksi la kemiajn bildojn. Ĝis kiom mi komprenas, la tekstaj kontribuoj de Claudio ŝajnas akceptindaj - nur la redaktoj koncerne bildojn estas problemaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:28, 30 jan. 2026 (UTC) :Mi diris ke la tekstaj kontribuoj de Claudio estas akceptindaj. Ve, tro frue. Li skribas tute senreferencajn artikolojn pri gotaj reĝoj, ankaŭ kun mezgrandaj viki-stilaj problemoj (artikoltemoj en grandigitaj literoj krom la kutima dikigo, nudaj eksteraj ligiloj sen referenca formato). Krome provas deturni kritikojn per troĝentilaj respondoj, sed neniel ŝanĝas sian probleman agadon: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AClaudio_Pistilli&diff=9331574&oldid=9330647]. En vikipedio honestaj malsamopiniecoj povas esti utilaj, mensogoj ne povas. ==~2026-15525-24== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-15525-24}} vandalis artikolan diskutpaĝon aldonante sensencaĵon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:36, 12 mar. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Dankon pro la rimarko kaj rimarkigo. La homo, kiu redaktis el Usono, "nur" vandalis unu paĝon, [[Diskuto:Helico (apartigilo)]], tial mi ne scias ĉu li aŭ ŝi havas sisteman intencon fuŝigi, sed klare temis pri fuŝo. Sekve mi "nur" forbaris ĝin por daŭro de unu monato. Se li revenos, kaj dua, tria redakto estos same sensencaj kiel la unua, ni povas ankaŭ konsideri pli longan forbaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:49, 12 mar. 2026 (UTC) ==~2026-16308-13== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-16308-13}} vandalis kaj/aŭ fuŝreklamis en [[IOS]], [[IFono]], [[Apple]], [[Apple I]], [[Apple II]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:48, 15 mar. 2026 (UTC) :Spamo de anonimulo. Eble estus pli efektive enmeti la du Jutubo-kanalojn al [[MediaWiki:Spam-blacklist|tiu paĝo]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:15, 15 mar. 2026 (UTC) :{{farite}}: forbarite ankaŭ ĉi tie "nur" dum unu monato, ĉar dubindas ĉu la homo estos tiom obstina reveni post pli ol unu monato, kaj se jes ŝi aŭ li povus ankaŭ reveni per alia IP_adreso. Ĉiukaze la dubinda vandala jutub-kanalo estis https://youtube.com/@thaihoangofficial-q1s. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:35, 15 mar. 2026 (UTC) ==[[Gazaa genocido]]== Saluton. Vikipediisto kun nomo en arabaj literoj metis tiun artikolon. Ĝis tiam normale, sed poste startigis redaktobatalon miskomprenante la plibonigajn modifojn kiujn faris aliaj vikipediistoj. Mi blokis ĝin dum tri tagoj, kaj li plendas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:55, 28 mar. 2026 (UTC) :Post du semajnoj li ne revenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:07, 13 apr. 2026 (UTC) ::Temis pri la konto {{uzanto2|جودت}} - nur por rekontrolo ke li vere ne revenis... Li en la esperanta branĉo nur umis de la 26-a ĝis 29-a de marto, sed en aliaj branĉoj daŭrigis misfarojn tiel ke en julio la konto estis tutmonde blokita sen tempo de eksvalidiĝo. Kialo: Misuzo en transvikioj kaj fuŝa uzo de nekontrolita transvikia maŝintradukado (''This user is globally blocked with no expiration time. Reason: Cross-wiki abuse, unsupervised crosswiki machine translation abuse''). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:58, 5 okt. 2026 (UTC) ==Uzanto:Zeaplpm== {{re|ThomasPusch}} Jen nova vandalo metis kontraŭjudajn insultojn ĉe [[Elektroniko]] kaj [[Diskuto:L. L. Zamenhof]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:40, 19 maj. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Efektive. Bone ke mi ĵus realvenis al la komputilo kaj tuj povis vidi vian noton. La konto jam estas forbarita porĉiame, kaj la ofendojn mi en sekva paŝo ankaŭ malvidigos: Faŝismaj ofendoj entute ne havu scenejon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:57, 19 maj. 2026 (UTC) ==Pli pri Claudio Pistilli== Krome li mensogas pri siaj tradukfontoj: *[[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]] *[[Diskuto:Mamerko de Katanio]] *[[Diskuto:Sozistrato de Sirakuzo]] Foje ili eĉ estas tradukoj de ''[[Grokipedia]]''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:21, 25 maj. 2026 (UTC) :Kaj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Histieo_de_Mileto&diff=prev&oldid=9383979 forigas avertoŝablonojn] ne solvinte la problemon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:50, 26 maj. 2026 (UTC) ::Plu pri tiu temo en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] (TP) 12:20, 5 okt. 2026 (UTC) :::Por kontrolo ke nun ĉio enordas pri :::* [[Apolokrato de Sirakuzo]] {{farite}} 20:47, 1 okt. 2026 (UTC) TP :::* [[Histieo de Mileto]] {{farite}} enhave solvite jam 12 sep 2026, referencoj ankoraŭ planmtitaj tekste je 18 okt. 2026 TP :::* [[Mamerko de Katanio]], :::* [[Sozistrato de Sirakuzo]] ==[[Uzanto:Its time to hurt all jews badly|Perfortparola uzanto]]== {{re|ThomasPusch}} Uzantnomo minacas judojn en la angla, redaktoj ofendas aliajn grupojn en la angla (malfaritaj sed ankoraŭ ne kaŝitaj).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:20, 11 sep. 2026 (UTC) :Dankon pro la atentigo pri {{uzanto2|Its time to hurt all jews badly}}. Mi okupiĝos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:03, 12 sep. 2026 (UTC) :Mi fine eĉ malvidigis la forigojn, ĉar en ili ripetiĝis la anglalingva ofendaĉa salutnomo. Nun ĉio estas pura denove. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:42, 12 sep. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Were'spablo?]]== Ŝerce vandalis ĉe [[Elon Musk]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:24, 8 okt. 2026 (UTC) :Por kontrolo: {{Uzanto2|Were'spablo?}} :Estis nur tiu unu stulta redakteto. Se ne aperos pliaj mispaŝoj, laŭ mi ne necesas forbari la tutan konton. Sed oni kontrolu la konton foje. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:50, 18 okt. 2026 (UTC) mwem6t3lz83zvpb45bu1qpgeztxfk8c 9495142 9495137 2026-10-18T10:49:21Z ThomasPusch 1869 /* Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") */ Respondo 9495142 wikitext text/x-wiki {{Mallongigo|VP:PU|VP:PROBLEMAJ}} {{/Enkonduko}} == Jen kelkaj ĝenemaj uzantoj kaj IPuloj == Saluton. Jam ekde sufiĉe da tempo ĝenas nian vikipedion sufiĉe altruda, pli malpli malserioza, supozeble psike malstabila IPulo, kiu verŝajne foje redaktis sub unu el la jenaj "nomoj" aŭ almenaŭ ie alsalutis sub tia nomo * {{uzanto2|Nenoniel}} * {{uzanto2|Uusikonto}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} Bedaŭrinde temas pri kelkaj IP-blokoj, kiuj komenciĝas jene: "46.132.", "86.114.", "86.115.", "93.106.", "109.240.", "176.72.". Ĉu eble iu havas proponon, kiel ni povus forpeli la ulon? - Antaŭ kelkaj tagoj mi eĉ kreis misuzan filtrilon, kiu eĉ jam malhelpis du redaktojn pri "kalvulo"j. Foje jam estis diversaj diskutoj en [[VP:DA]]. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 12:02, 8 apr. 2022 (UTC) :La IPulo {{uzanto2|109.240.9.91}} eĉ estis kaptita de la misuza filtrilo 5 kontraŭ "kalvulo", kiu fakte malhelpis al la uzanto aldoni frazon pri kalvulo. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:43, 8 apr. 2022 (UTC) ::Intertempe plia gantopupo {{uzanto2|Liukas piha}} kreis artikolojn, kies forigon mi jam proponis sur [[VP:FA]]. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:48, 9 apr. 2022 (UTC) :::La menciita "novulo" eĉ provis aldoni ion pri "kalvulo", kiel mi ĵus povis vidi en protokolo de la misuza filtrilo 5, kaj tiel pruvis fakte, ke li estas gantopupo. Mi tial proponas forbaron. Ĉu bone? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:25, 11 apr. 2022 (UTC) ::::La menciita gantopupa uzanto {{uzanto2|Liukas piha}} intertempe eĉ estis forbarita tutvikie. Ĉu mi tuj traktu la iel rilatan [[VP:FA#Markus Rautio, Tommi Kinnunen, Veikko Törmänen, Eeva Joenpelto|proponon je forigo]]? Sed kion ni faru pri la ŝanĝiĝemaj IPuloj, kies skemon mi menciis jam la 8-an de aprilo 2022? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:46, 13 apr. 2022 (UTC) Jen denove redaktoj de IPuloj el Finnlando, supozeble elsalutinta gantopupo. Temas pri * {{uzanto2|109.240.111.98}} kies redaktoj plejparte estis malfaritaj kaj kreo estis amase forigitaj. Krome mi forbaris lin por tri tagoj. * {{uzanto2| 86.115.75.210}} same. Ĉu iu eble havas proponon kiel ni povus finfine forpeli lin por pli longa tempo? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:24, 28 apr. 2022 (UTC) Kial malbonigas Vikipedion, ke estas en Vikipedio rakontita pri kalveco? [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.251.162|86.114.251.162]] 01:38, 10 jun. 2022 (UTC) :Hodiaŭ nova gantopupo aperis, nome {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}. Pro la signifo "La sola celo de la reguloj de Vikipedio estas malobservi ilin" mi proponas porĉiaman forbaron inklude de la ceteraj gantopupoj kaj la rilataj IParoj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:13, 27 jun. 2022 (UTC) ::Ĵus aperis nova gantopupo, nome {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}}. Laŭ la gugla tradukilo la uzantonomo signifas "Estas mojose fari petolojn". Ĉar tio sekvas la kutiman skemon, mi proponas la kutiman traktadon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 18:33, 18 aŭg. 2022 (UTC) :::Ŝajnas al mi, ke la ulo emas daŭrigi sian petoladon kreinte la uzanton {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. La uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "Uzanto naskita en 1989, kiu malatentas la regulojn de Vikipedio". Do, ni devus trakti tion kiel antaŭe menciita. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 15:20, 20 aŭg. 2022 (UTC) ::::Mi opinias, ke ne valoras ĉi tie demandi, kion fari. Se aperas evidentaj agoj de la forbarito Nenoniel (ĉu pri kalvuloj, ĉu pri alio) vi kiel administranto malfaru la agojn kaj tuj forbaru la uzanton aŭ ties ip-numeron (vastagame) aŭ faru ke neregistritoj aŭ freŝaj novuloj ne povu redakti la koncernan artikolon- La forbaroj validu por longa tempo. Laŭ mi jam sufiĉas iometo da suspekto por fari tion. Tiel oni sukcesis en la Finna Vikipedio iom post iom bridi lin. Kiam ĉi-jare estis vaste blokitaj liaj ip-numeraroj en la Esperanta Vikipedio, li silentis kelkan tempon kaj provis ekaktivi en la Sveda, Germana kaj Angla Vikipedioj (en ĉiu li trafis, sekzemple, ties artikolon pri Juice Leskinen). kiuj sufiĉe severe traktis liajn provojn. Kiel ĉiuj ruzaj vandaloj, li ofte faras sensignifajn aŭ (kvazaŭ)utilajn ŝanĝojn aŭ eĉ kreas ne malbonajn artikol(ĝerm)ojn. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:36, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris la tri gantopupojn {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}}, {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} kaj {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 10:44, 21 aŭg. 2022 (UTC) Mi ĵus forbaris gantopupon {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:27, 10 okt. 2022 (UTC) : Ĉiuj estas forbaritaj {{farita}} == Tutvike forbarita uzanto, gantopupo de "Nenoniel" == Saluton. Mi ĵus rimarkis, ke oni eĉ tutvikie forbaris {{uzanto2|Liukas piha}}. Mi proponas, ke ni forigu ĉiujn de li kreitajn artikolojn kaj kategoriojn. Ĉu bone? - Se dum la sekvontaj tagoj neniu kontraŭas mian proponon, mi plenumos ĝin. Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 13:35, 12 apr. 2022 (UTC) :{{farite}} Ĉar neniu ion ajn komentis nek kontraŭis mian proponon, mi ĵus plenumis ĝin, precipe ĉar ja ekzistas propono je forigo en [[VP:FA]]. Sed kiel ni evitu reaperon de la ulo? - Ĉu iu havas ideon? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:07, 16 apr. 2022 (UTC) Jen nova gantopupo de "Nenoniel", nome {{uzanto2|Jaakkoil}} ĵus kaptita de la misuza filtrilo 5. Do, li denove provis demandi alian uzanton pri kalvulo. Sed bonŝance la filtrilo malhelpis al li konservi la mesaĝon. Do, kion fari? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:36, 29 maj. 2022 (UTC) :Simple forbari lin estas la solvo. Ke li redaktis la artikolon pri [[Juice Leskinen]] realdonante ties kalvulecon, estas por mi sufiĉa pruvo pri la identeco de Nenoniel kaj Jaakkoil. Nenoniel estis forbarita ĝis la ĉi-jara Oktobro. Same forbarendas [[Uzanto:Wikipedian säännöt_on_tehty_rikottaviksi]] kaj eble aliaj. [[Uzanto:Surfo|Surfo]] 14:07, 2 jun. 2022 (UTC) ::Saluton, {{re|Surfo}}. Nia loka, do [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo/block&page=Uzanto:Nenoniel ĉivikipedia protokolo] montras nur, ke Neniel estas forbarita ĝis oktobro 2022. Sed mi ĵus vidis iel, ke li estas eĉ tutvikie forbarita. Ĉu mi eble esploru la daŭron de la tutvikia forbaro? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:20, 10 jun. 2022 (UTC) ::(+) Mi ĵus vidis en la SUL-listo de {{uzanto2|Jaakkoil}}, ke li estas jam forbarita por ĉiam en la finna Vikipedio. Pro la ovumado pri kalvuloj kaj aliaj malseriozaj aferoj mi proponas fari same. Ĉu bone? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 06:59, 10 jun. 2022 (UTC) :::Mi ĵus forbaris {{uzanto2|Jaakkoil}} por ses monatoj, ĉar li denove provis altrudi sian neenciklopediecan rubon pri kalveco kaj kalvuloj. En kazo de nova gantopupo kaj sama aktiveco mi proponas forbari la uzantojn por ĉiam, kiel jam faris aliaj vikipedioj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 05:11, 27 jun. 2022 (UTC) ::::Estas globale forbarita {{farita}} === "LTA pakkoruotsi" + kalvuloj === * {{uzanto2|Surfo on kalju}} loke forbarita * {{uzanto2|Jyväskyläana kalvigxanta esperantisto}} loke forbarita * {{uzanto2|Weirdy89}} loke forbarita * {{uzanto2|Nenoniel}} globale forbarita * {{uzanto2|Liukas piha}} globale forbarita * {{uzanto2|Jaakkolei}} globale forbarita * {{uzanto2|Kummallinen tyyppi}} globale forbarita * {{uzanto2|Uusikonto}} loke forbarita * {{uzanto2|Kalvulo}} loke forbarita * {{uzanto2|J. Leinonen}} loke forbarita * {{uzanto2|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian säännöistä piittaamaton vuonna 1989 syntynyt käyttäjä}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Wikipedian sääntöjen ainoa tarkoitus on se, että niitä rikotaan}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty ainoastaan rikottaviksi}} loke forbarita kaj globale forbarita * {{uzanto2|Säännöt on tehty vain rikottaviksi}} loke forbarita * {{uzanto2|Siistiä on ilkivaltaa tehdä}} loke forbarita * {{uzanto2|Suomalainen nettihäirikkö}} loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por ĉiam, * [[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.103.191]] loke forbarita per Tlustulimo en oktobro 2022 por unu jaro, forbaro en jaulio 2023 plilongigita je 3 jaroj per ThomasPusch, * {{uzanto2|Jaakkoil}} loke forbarita en junio 2022 por duonjaro, en januaro 2023 por ĉiam, nun globale forbarita * {{uzanto2|Outo suomalaisukko}} globale forbarita * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä erektoituu}} loke forbarita kaj globale forbarita (je nekutima maniero) * {{uzanto2|Neekerin jättikyrpä kovettuu}} globale forbarita (je nekutima maniero) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.3.123]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 6-an de decembro * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16]]) multaj redaktoj ekde 2022-12-24, sed mi nur trovis subjektivajn redaktojn, nenion kio estus vandalaĵo. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.199.126]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.0.0/16]]) 2023-01-14 Moldur forigis la anonimajn redaktojn en [[Svedlingvaj finnlandanoj]], kiujn li juĝas neadekvataj: ip-adreso forbarita je 2023-01-23 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.203.157]] eowikt svwikt. Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.235.148]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: trudis ĝene en persona diskutpaĝo je 2022-10-29, post pli ol 20 ĝenaj trudoj de sama diskutpaĝo per aliaj vojoj ene de nur 5 tagoj * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.243.252]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.245.114]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.247.245]] simile... * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.75.182]] loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de januaro 2023 ** ([[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.0.0/16]]) loke forbarita (komence de 2023 porĉiam, ekde julio 2023 por por 3 jaroj): Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro plus restarigo de antaŭe forigita persona paĝo la 14-an de januaro (jam estis forbarita unu monaton en en aprilo-majo 2022) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/86.115.107.127]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 13-an de januaro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.131.204]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 2-an de decembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.135.235]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.167.234]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 28-an de oktobro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.19.205]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 3-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.35.187]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 29-an de oktobro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.69.158]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 26-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.160.244]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 27-an de novembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.162.212]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.230]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 11-an de decembro * [[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72]] loke forbarita: 2023 01 21: Ĉi tie en multaj paĝoj vandalis en 2010, estis unutage forbarita, sed en aliaj anonimaj kontoj plue miskondutis, tial la forbaro estu daŭra. * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.224.216]] loke forbarita: Misuzo de pluraj salutnomoj: Kaj trudis ĝene almenaŭ en persona diskutpaĝo la 4-an de novembro 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/217.140.204.247]] eowikt * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F]] loke forbarita * [[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:688:AD22:119D:7BBD:A026:838A]] loke forbarita. Estis kelkaj redaktoj, almenaŭ la 2-an de decembro 2022 la anonimulo vandale stultumis en la paĝo [[Risto Ahti]]. Aldone al ĉiuj aliaj mispaŝoj en aliaj kontoj tio sufiĉas por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :: Pruvoj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice_Leskinen&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Taylor_49&action=history] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:Deviga_instruo_de_sveda_lingvo_en_Finnlando&action=history] :: [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:47, 3 dec. 2022 (UTC) ::: Ĉasado daŭras ĉe aliaj vikioj [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&action=history eowikt] kaj [https://sv.wiktionary.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:Taylor_49&action=history svwikt]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 5 jan. 2023 (UTC) * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.61.224]] unuafoje je 2023-02-04, kvar aldonoj tiutage malfaritaj, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023.< [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:24, 4 feb. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Haistakaa!}} redaktoj lastfoje en 2014, nenio riproĉinda, tamen restis sub kontrolo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 4 feb. 2023, [[:en:wikt:haistaa|problemhava uzantonomo]], forbarita el du vikioj, forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. ThomasPusch * La sama persono nun revenis kun nova uzantnomo [[Specialaĵo:Kontribuoj/Morsgrisar är vi allihopa]] (linio el sveda infankanto kiu signifas proksimume "ni ĉiuj estas panjoporketoj / dorlotitaj infanoj") kaj provas restarigi forprenitaĵojn. Ankoraŭ nenio evidente kontraŭregula - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] 5 feb. 2023, restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] * {{uzanto2|Morsgrisar är vi allihopa}} * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Räven raskar över isen}} 25 redaktoj ĉe vikivortaro, apenaŭ io riproĉinda [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=pakko&diff=prev&oldid=1170723 pakko] * {{uzanto2|Tuskan parahdus}} preskaŭ 1'000 redaktoj, specialaj vulgaraĵoj, forbarita el finna vikipedio kaj vikivortaro, globale forbarita + loke forbarita ekde la 2-a de majo 2023 * {{uzanto2|Ongelmallinen käyttäjä}} specialaj vulgaraĵoj, globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uimalampi}} globale forbarita * {{uzanto2|Kyrpää äkkiä ja perseeseen}} vulgara uzantonomo, sed ĝis nun nur unu redakto senkulpa, kvankam ne speciale utila, de la 13-a de majo 2023, globale forbarita * {{uzanto2|Jyväskylämies}} globale forbarita + loke forbarita * {{uzanto2|Uusi nimimerkki}} rasismaj vulgaraĵoj + provokaĵoj sur la uzantopaĝo 2023-6-3, forbarita de [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 2023-6-4, nun ankaŭ globale forbarita * {{uzanto2|Taas uusi käyttäjä}} "denove nova uzanto" forbarita loke en la finna 2023-6-6 kaj sveda branĉoj 2023-6-7, globale 2023-6-11 * {{uzanto2|Strangulo89}} kreita 2023-06-25, forbarita el sveda vikipedio kaj sekve globale forbarita 2023-06-26 * {{uzanto2|Jaakko Iisakki Leinonen}} komencis per teksto "[[bazlernejo en Finnlando]]" kaj perdo de Karelio, forbarita en 3 vikioj - kreita je 2023-07-09, en 2023-07-13 aldonis idiotan vulgaran subtitolon ''Neekerin jättikyrpä erektoituu'' (La giganta koko/kaco de la Nigrulo ricevas erektiĝon) al sia prezentopaĝo (poste senspure forigita). Admono ke se la vulgaraĵo ne tuj malaperiĝas, plej laste post 12 horoj sekvos forbaro: malaperigita. Je 2023-07-15 sekvis loka forbaro, formale pro [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Yrj%C3%B6&diff=prev&oldid=8214834 la jena vandalado], sed estas multaj pliaj kazoj troveblaj inter la kontribuoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:23, 15 jul. 2023 (UTC) loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Työnnä kulli perseeseen HETI}} vulgara uzantonomo, [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto:Ty%C3%B6nn%C3%A4_kulli_perseeseen_HETI&oldid=8193441 ligo], loke forbarita + globale forbarita * {{uzanto2|Sekametsänkävijä}} kreita 2023-07-15, unua ago 19:43 h en eo.wiki kaj globale forbarita post malpli ol 24 horoj, je 2023-07-16 14:01 h. * {{uzanto2|93.106.14.86}} aktiva ekde 2023-07-16, nua ago en eo.wiki je 15:44 h. [ [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.14.0/24|kontribuoj2]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.0.0/16|kontribuoj3]] ] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Necesejo&diff=prev&oldid=8217406 jen]: 18.57 h Admono al li: enciklopedio ne estas por sengustaj ŝercoj. 01:13 h 2-a admono: Ankaŭ [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8217401 tiu redakto] estis plena sensencaĵo. Duonhoron poste Tria admono: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8217373 ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al finna maljunulo, kiu tekste montratas kun foto, do ĉiu povas vidi kiel aspektas la nazo, la barbo, la haroj ktp.] La mencio de kalveco, jam multegajn fojojn aldonata, kontraŭ protestoj de aliaj uzantoj, kiuj plene ignoriĝis kaj parte estis la kaŭzo de forbaro de uzantokontoj por ĉiam, jam estis multfoje. Tiom obsede ĉiam reveni al sama infaneca stultumado signas psikan nekapablon kunlabori kun aliaj. Ankoraŭ unu admono kaj li estos barita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16 jul. 2023 -- Lasta admono estas, simple hazarde nur nun trovita, sed la sinsekvo de trovoj tute ne rilatas: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8217370 ankaŭ tie ripeta aldono de obseda informo "Li estas kalva" al alia finna maljunulo] - Ne eblos diri ke li ne sciis pri tio ke ne eblas kaŝ-enigi tian frazon en tekstojn kiu evidente amuzas la kulpulon kaj nervas ĉiujn aliajn uzantojn. Do forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:04, 17 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|217.140.207.97}} forbarita en oktobro 2022 por daŭro de 1 jaro per Tlustulimu, plilongigita al daŭro de ankoraŭ 3 jaroj, por ke ĉiuj IP-kontoj havu saman forbarodaŭron, je 17 jul. 2023 per ThomasPusch ==== <font color=green>Restis sub kontrolo kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, en bloko por tri jaroj:</font> ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.13.133]], 6 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.21.225]], 13 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.33.61]], 2 jun. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.34.83]], 23 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.36.127]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.82]], 19 nov. 2021 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.65.94]], 18 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.71]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.97.96]], 25 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.100.79]], 24 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.94]], 8 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.229.250]], 2 jun 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.234]], 12 maj. 2023 ==== Restis sub kontrolo same kaj forbariĝis bloke la 17-an de julio 2023, kontrolite neniu malbonaĵo tie, sed sendube sama gantopupo ==== * [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.51.157]], 4 maj. 2022 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.6.80]], 30 maj. 2023 * [[Specialaĵo:Kontribuoj/93.106.145.68]], 26 nov. 2021 :: {{farite}} ĉiuj forbaritaj loke, multaj ankaŭ globale 2023-07-17 * {{uzanto2|176.72.33.32}} 2023-07-18 -- 5 redaktoj, malfarataj pro redaktaj konsideroj, nenio malbona, sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.32.65}} 2023-07-18 angla vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|217.140.207.97}} 2023-07-18 angla vikipedio -- 3-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|93.106.5.93}} 2023-07-19 angla vikipedio -- 1-jara adresara forbaro ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 sveda vikipedio -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|176.72.36.56}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|193.210.167.106}} 2023-07-19 esperanta vikivortaro -- ĝis nun NUL redaktoj ĉi tie, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.229.106}} 2023-07-19 esperanta vikipedio - tiutage ŝajne nur pozitivaj redaktoj, poste nenio, sed sendube sama gantopupo: trijara forbaro * {{uzanto2|213.28.231.103}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8235795 vulgaraĵo] 2023-07-30 unua kaj lasta admono - samtage provita ankaŭ de alia anonima konto] tial trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj 2023-07-31 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|213.28.231.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Gubben_Noak&diff=prev&oldid=8235714 vulgaraĵo pylly = pugo] 2023-07-27, malfarita samtage -- [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8235507&oldid=8232068 vulgaraĵo] 2023-07-26, malfarita samtage 2023-07-30 unua kaj lasta admono, kunblokita en 07-31 pro la evidente de sama homo faritaj misredaktoj de 213.28.231.103 kaj 176.72.32.76 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.32.76}} ankaŭ tie vulgaraĵo pri la drinkkanto [[Gubben Noak]], mem malfarita post minuto je 2023 07 30, sed tamen, kaj tuj dua [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=prev&oldid=8243056 vulgaraĵo pri apartigilo de la persona nomo "Pentti"], ĵus provita ankaŭ de alia anonima konto, tial admono pri la unua miso ne ĝustatempis: blokita trijara forbaro pro ade ripetaj vulgaraĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 31 jul. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Jyväskylän mies}} kreita komence de 1 aŭg. 2023‎ (UTC) :Necesis tuj aldoni pri unu de plej unuaj redaktoj, en [[Laukaa]]: Estas iom infanece ĉe iu homo kiu ne estas gejo aparte aldoni inter krampoj "(ne gejo)". Se oni farus tion ĉe ĉiuj menciitaj homoj, kaj ĉe ĉiuj mencius ĉion kio ili '''ne''' estas, la enciklopedio tute rubiĝus, kaj ankaŭ la unufoja aldono sensenca jam estas malgranda rubo. Mi tial tuj devas admoni vin neniam fari ion tian sensencaĵon kiu kompreneble forturnas la atenton de homo kaj libro pri lagoj al la temo pri "gejeco", ĉar ankaŭ legante "ne gejo" la atenton kaptas la vorto "gejo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:33, 1 aŭg. 2023 (UTC), per voĉdono: sendube sama gantopupo, ĉiama forbaro :: La ulo obsedas pri interalie [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] kiel evidentiĝas el multaj vulgaraj kaj insultaj redaktoj [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti&diff=8243056&oldid=8243055 ekzemplo]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:45, 1 aŭg. 2023 (UTC) :::Forbarita porĉiam [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 2 aug. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Humoristi89}} e-lingva konto ne registrita, ne eblas vidi kontribuojn aŭ forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) * [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv%C3%A4ndardiskussion:46.132.19.219&action=history du IP-adresoj samtempe] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Rumpa&action=history vulgaraĵoj en la sveda vikipedio, pruvo ke Humoristi89 = Nenoniel] *: Temas pri {{uzanto2|46.132.19.219}} kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} *:Menciiĝis ankoraŭ tekstoj [[Jakob Stenius senior]] kaj [[Jakob Stenius junior]], forigitaj de kani, ambaŭ de 46.132.19.219 kaj enhave konfuzaj. {{uzanto2|46.132.19.219}} laŭ mi estas Nenoniel, forbarita por jaro, kaj {{uzanto2|94.234.35.205}} esperantlingve ĝis nun tute nenion faris, tio ne sufiĉus por forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:12, 8 sep. 2023 (UTC) ==== Post decido bloke tuj forigi ĉiujn novajn kontojn kaj IP-adresojn (vidu sube la ĉapitron "Forbaroj pro suspektoj...") ==== * {{uzanto2|176.72.32.58}} kreita je 2023-03-23, 12:30 UTC, forigita 13:50 UTC:trijara forbaro --TP * {{uzanto2|176.72.73.26}} kreita je 2023-08-05 16:09, trovita de mi kaj tuj forigita nur la 2023-08-06 16:54, post pli ol 24 horoj, ĉar principe mi jam estas en vikipaŭzo de somera ferio kaj nur hazarde sukcesis ankoraŭfoje ensaluti. Dum tiu tago la konata kolego jam sukcesis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Fritz_Haber&diff=prev&oldid=8254621 vandali]. Do forbarita, ĉar temas pri anonima IP-adreso, kiu teorie iam estonte ankaŭ uzeblos de alia uzanto, nur dum tri jaroj. Multajn ekverkaĵojn mi komplete forigis, ili listiĝas nur en la protokolo de forigitaj tekstoj. {{re|LiMr|Tlustulimu|RG72|Kani|Moldur}} Dum mi estas for, mi petas vin aparte atente sekvi la dedukton de eblaj problemaj uzantoj - ĉar, ju pli rapide oni trovas ilin, des malpli da rubo estas por forigi poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:05, 6 aŭg. 2023 (UTC) * {{uzanto2|Työnnä jorma perseeseen HETI}} kreita je 2023-08-06, faris nur unu redakteton, 10 minutojn post kiam la ĵus forbarita anonimulo 176.72.73.26 kreis ĝin, sed la finnlingva uzantonomo mem ("Ŝovu Jormon en la pugon TUJ") estas vulgara kaj sensence provoka. Tiuj du observoj sufiĉas al mi havi sufiĉan suspekton ke temas pri la sama finna provokanto kiu ankaŭ kreis la anoniman konton 176.72.73.26. Do forbarita, kaj ĉar kun salutonomo, por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 6 aŭg. 2023 (UTC) globale forbarita * {{uzanto2|176.72.32.111}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8258030&oldid=6481603 pruvo per kalvuloj] *: Mi klopodos, kara, sed mi mem estas superŝarĝita nun je diversaj taskoj laboraj kaj familiaj. Sed mi klopodos. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:42, 7 aŭg. 2023 (UTC) *::forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.69.176}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kimmo_Sasi&diff=prev&oldid=8258353 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.80.94}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Osmo&diff=8260266&oldid=8258042 pruvo per kalvuloj] *:forbarita por 3 jaroj en aŭgusto 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.89.97}} *: Forta suspekto ke estas la forbarito, kaj idiotaĵoj kiel aldono de [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=SF&diff=prev&oldid=8261184 finn/svedlingvaĵo sepalus falskaa] al paĝo [[SF]] - la nacilingvaĵo "sepalus" havas la signifon pantalona malfermilo (Q494640) kaj aldoni finn/svedlingvan vorton "falsa pantalona malfermilo" absolute nenion aldonas al esperanta listo pri [[SF]]: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.96.1}} *: Iuj sencaj aldonoj, kaj idiota stultumado pri la temo "necesejo". Forta suspekto ke estas la forbarito: forbarita por jaro en septembro 2023 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.0.0/16}} forbarita por jaro en septembro 2023 (jam en forbaro de aprilo 2022 klaris ke la konto apartenis al "la problema Nenoniel") [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * Atentu, jen nova gantopupo: {{uzanto2|213.28.230.122}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:06, 11 aŭg. 2023 (UTC) *: Eble jes. Mi proponas atendi kun forbaro ĝis la fakto estos pruvita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:21, 7 sep. 2023 (UTC) *::Mi havas fortan suspekton ke temas pri la forbarito. Plej eta aldona suspekto sufiĉu por forbaro de jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.165.206}} *:Eble jen nova gantopupo de la sama uzanto? - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:30, 7 sep. 2023 (UTC) *:kaj same {{uzanto2|193.210.166.123}} (nur unu redakto en majo 2023) *::Supozeble estas la forbarito, sed kun nur po unu redakto la pruvo ankoraŭ ne 100procentas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:21, 8 sep. 2023 (UTC) *:::Denove iu anonima uzanto same obsede fasciniĝas pri la temo kalveco samkiel tion faris la malnova uzanto, pro diversaj misfaroj longtempe forbarita el vikipedio, kaj same estu ĉiuj anonimaj kontoj, kiam ili montras fasciniĝon pri la samaj specifaj temoj kiel la forbarito. Tio kaj la aliaj kontribuoj de [[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.242|46.132.65.242]] sufiĉas por suspekto ke temas pri la forbarito, kaj la anonima konto do forbariĝos kiel ĉiuj antaŭaj. Bedaŭrinde. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 10 sep. 2023 (UTC) * {{uzanto2|46.132.65.242}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tuomari_Nurmio&diff=prev&oldid=8331201 kalvuloj] trijara forbaro * {{uzanto2|46.132.65.0/24}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.0.0/16}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|193.210.193.195}} Vulgaraĵoj kaj insultoj [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.193.195 ĉe la vikivortaro] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Protokolo?type=&user=&page=Sahtivaari&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist] forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.72.214}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23, la IP-homo ankoraŭ en novembro 23 kontaktas min nerekte tra alilingvaj diskutpaĝoj, kie ne estas forbaro. TP * {{uzanto2|176.72.99.74}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|46.132.66.255}} forbarita por unu jaro je 2023-09-23 * {{uzanto2|Fia ulo}} forbarita por tri jaroj je 2023-09-26: ĉiuj tri paĝoj, kiuj sukcesis redaktiĝi en la du horoj ekde kiam oni rimarkis lin, estas kontrolitaj TP (neniu nova redakto riprocxinda, tamen pruvite konata forbarito [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=8358602&oldid=8353828] [https://sv.wikipedia.org/w/index.php?title=Juice&diff=prev&oldid=53963601]) * {{uzanto2|193.210.194.104}} forbarita por unu jaro je 2023-10-02 15:40 UTC - la redaktoj faritaj ĝis mi malkovris la novan konton ankoraŭ ne estas kontrolitaj. TP [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:ThomasPusch&diff=prev&oldid=8364862 insulta redakto] * {{uzanto2|213.28.228.235}} mem anoncis sin en diskutpaĝo de administranto, je 2023-11-25, jam 22 redaktoj devas esti malfarataj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:37, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|176.72.76.56}} konto jam uzita en junio 2023, sed iel forgesiĝis forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:48, 25 nov. 2023 (UTC) * {{uzanto2|193.210.163.111}} Jen plia anonima konto, kiu skribas pri [[Juice Leskinen]] kaj aliaj finnlandaj temoj. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 2023-12-09 * {{uzanto2|193.210.194.114}} hodiaŭ daŭrigis antaŭajn (mis)agojn. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 3 apr. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.194.120}} kaj {{uzanto2|193.210.204.73}} Jen pliaj anonimaj gantopupoj, kiuj ĵus kreis kelkajn artikolojn, denove rilatantaj al certa nordeŭropa lando. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:28, 17 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}} ŝajnas esti plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:13, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.235}}, nur uzita la 21-an de aprilo, estis plia gantopupo en la antaŭe menciita IP-aro, tiam oni ne rimarkis ĝin, sed tamen necesas forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:40, 29 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.70}}, uzita dum 14 horoj antaŭ mem-anonco en diskutpaĝo de administranto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:09, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi reviziis ĉiujn paĝojn, kiujn tuŝis la anonimulo de tiu IP-adreso. Ĉio estas en ordo krom laŭ mi foriginda, malkvalita paĝo [[Markku-liitto]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:52, 31 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.203.230}}, uzita dum ses horoj la 13-an kaj 14-an de januaro 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.192.244}}, uzita nur iom pli ol horon, la 1-an de marto 2024, nur nun malkovrita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:30, 30 maj. 2024 (UTC) :Kaj kiel ni traktu la redaktojn de la IPuloj? [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:20, 30 maj. 2024 (UTC) ::Mi nur nun rimarkis la demandon, sed jam respondis [[#Protekti artikolojn|sube]] al Moldur. Iuj redaktoj estas valoraj, kvankam kontraŭregule faritaj. Laŭ mi damaĝus forĵeti ĉion, pro principo de puno, ĉar tio malriĉigus niajn paĝojn: sed klare ke se ne forĵeti ĉion, necesas rapide administrante kontroli ĉiujn redaktojn, kaj tio kostas tempon. Mi hodiaŭ matene trovis la novajn tekstojn [[Ilmari Soisalon-Soininen|Soisalon]], [[Pekka Simojoki|Simojoki]] kaj [[Risto Kaskilahti|Kaskilahti]], poluris kaj reviziis ilin: ilin forĵeti pro principo estus domaĝe. Kaj ankaŭ estas aliaj senkulpaj aldonaĵoj, kiel "la urbo situas borde de la lago [[lago|lagonomo]]", kiuj sendube ĝustas, kaj forigi ilin pro principo kaj poste realdoni la frazon per senkrima nefinna esperantista administranto estus malŝparo de tempo. ::Sed la paĝon [[Markku-liitto]] mi opinias malkvalita, ĝin mi proponas forigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:26, 30 maj. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.202.84}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 3 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|193.210.196.231}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 4 jun. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Nuolen klitorista}} jam forbarita en sina hejma finna vikipedio kaj globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:41, 10 nov. 2024 (UTC) * {{uzanto2|Flintisgubbe}} jam globale forbarita. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * '''!!!''' {{uzanto2|Xyhgf}} Finnlinvga uzanto kun "sensenca" uzantonomo. Tamen mi nuntempe '''malsubtenas''' iun forbaron pro foresto de malbonaj redaktoj, kaj foresto de pruvo ke temus pri "LTA Pakkoruotsi". Vikipedio estas retejo kiun ĉiuj rakjtas redakti, ecx finnlingvuloj. [[:m:Special:CentralAuth/Xyhgf]]. Tamen indus foje rekontroli la aktivecon de ĉi tiu konto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:16, 27 mar. 2025 (UTC) * Tri kontoj: ** {{uzanto2|Urpola}} nova [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] globale forbarita 2026-03-17 post preskaŭ 1'000 kontribuoj ** {{uzanto2|Urpola22}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto ** {{uzanto2|Urpolaakso}} malnova, nenie forbarita, eble forgesita pasvorto *: Skemo de redaktado tre forte subtenas eblon ke temas pri "LTA Pakkoruotsi". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:52, 11 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|~2025-28110-65}} kontribuoj de 15 ĝis 24 okt. 2025, suspekto ke povus temi pri la forbarito, sed ĝis nun ne trovita iu kontraŭregula redakto, kaj ne plu uzita ekde 24 okt. 2025. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:33, 31 dec. 2025 (UTC) * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} sendube sama ulo, vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en du vikioj * {{uzanto2|~2026-20388-18}} sendube sama ulo * {{uzanto2|Penttihirv}} evidente sama ulo, neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] * {{uzanto2|Näin on näreet}} globale forbarita, loke forbarita en totale 4 vikioj, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=9354531 pruvo]), stranga sed akceptebla nomo ({{l-fi|Näin on näreet}} = Jen kiel estas, "nerdoj"/stranguloj/kulo), forbarita cxi tie 2026-08-31 * {{uzanto2|Yrjöpussi}} (="vomsako") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, redaktoj ne estis * {{uzanto2|Yrjöän}} (="mi vomas") globale forbarita, paĝo kaj diskutpaĝo ŝlositaj senfine, por malebligi misuzon aŭ iaman reuziĝon, ĉiuj uzantonomoj en redaktoj kaŝitaj * {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} globale forbarita, forbarita en unu vikio, evidente sama ulo ([https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vomado&action=history pruvo]) * {{uzanto2|~2026-50835-38}} * {{uzanto2|Yrjö valuu paidalle}} (="Yrjö gutetas sur sian ĉemizon") * {{uzanto2|Metsän polku}} (="arbara vojo") (forbarita en du vikioj, komence aktiva en esperanta vikivortaro) {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-50835-38}}, la novan gantopupon de "Nenoniel". Li plene ignoras sian forbaritecon kaj revenas tute senĝene kun nova IP-adreso. En tiu redakto [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Mustardo_de_Turku&diff=prev&oldid=9479280] li eĉ ripetas la ekzakte saman fifaron kiu meritigis al li la ĵusan forbaron: alvokis en la redakto-resumo rekte al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Necesas tuj kaj komplete forbari lin, inkluzive '''ĉiujn''' liajn gantopupojn. Memoru ke la forbaro validas por tiu konkreta persono, ne nur por unu specifa konto. '''Ĉiu''' ajn konto de la sama homo estu forbarita, ankaŭ tiaj kontoj ĉe kiuj hazarde ne aperas misfaroj. - Antaŭdankon! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi nur nun rimarkis, ke la malnova konatulo fakte bombadis mian diskutpaĝon per etaj notoj... Kredu min aŭ ne, sed mi, se mi volas aŭ devas progresi en iu tema redaktado sukcesas plene ignori notojn de finnaj anonimaj kontoj en mia diskutpaĝo. Ĉar alikaze mi venas al la komputilo por ion fari kaj finas la tagon nur okupiĝinte pri finnaj temoj kaj redaktoj kaj fine forbaro. Sed vi pravas, forbari la homon tuj post kiam li volas kapti mian atenton, negrave ke li ne per tiu ĵusa kanalo faris iun mistajpon, iom plirapidigas la procedon. La nuna anonima konto estos tuj forbarita, kaj mi penos tion fari ankaŭ estonte, sed mi ne sukcesos patroli la liston de lastaj redaktoj, aparte en la sekva semajno ne, kiam mi ses tagojn estos sen retkonekto. Do mi, aŭ iu alia de la 10 administrantoj, bezonos atentigon ke io misa redakto aperis, krom ke mi aŭ iu alia admin' hazarde vidis tion mem. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:27, 29 sep. 2026 (UTC) ::Cetere, mi ĵus trovis ankoraŭ tute vandalan misredakton en la paĝo [[Diskuto:Jorma Kinnunen|Jorma Kinnunen]] (je 15:05, 25 jul. 2023). Tiun mi forbalaos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:39, 29 sep. 2026 (UTC) :::Kaj krom anonimajn kontojn, kies forbarojn eblos sekvi en la protokolo pri forbaroj, mi jen ankoraŭ trovis salutnomon Yrjö valuu paidalle (Yrjö gutetas sur sian ĉemizon), novfarita je 12 aŭg. 2026 kaj ĝis nun nur tiam uzita. Ankaŭ forbarita. Teknike kolegoj argumentas, ke anonimajn kontojn oni nur forbaru por daŭro de jaro, dum salutnomojn oni povas forbari eterne. Kialo estas, ke la forbaro de anonimaj kontoj povus ĝeni tute nerilatajn, senkulpajn anonimulojn. Tamen mi, kiam mi estis tre nervita en somero 2023, forbaris plurajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de 3 jaroj... Sed, tiuj tri jaroj pasis en somero 2026. Provizore mi forbaros novajn kanalojn de anonimuloj por daŭro de jaro, sed ni povas pripensi ĉu altigi la forbarojn ree al 3 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:05, 29 sep. 2026 (UTC) ::::Koran dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:26, 30 sep. 2026 (UTC) ::::: Portempa konto ĉiam eksvalidiĝas post maksimume tri monatoj. Forbaro de portempa konto por pli ol tri monatoj rekte sensencas. Forbaro de IP-adreso por pli longa tempo daŭre utilas (sed tro longa forbaro trafas senkulpulojn). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:18, 30 sep. 2026 (UTC) :::::: Klare. Ĉi tie laŭ mia impreso ĉiam temis pri forbaroj de IP-adreso, ĉu? Mi tute konscias ke tro longa forbaro teorie povas trafi senkulpulojn (mi ne scias laŭ kiuj kriterioj atribuiĝas IP-adresoj, eble nur temos pri aliaj esperantistoj el urbo Jyvälskylä, aŭ el certa telefonreto de Finnlando), sed ĉiukaze tiuj senkulpuloj ĉiam havas la eblecon ene de malpli ol minuto krei al si salutnomon (ankaŭ se forbaro de IP-adreso nur ekvalidis antaŭ 10 minutoj), kaj se ili redaktas senkulpe, ili neniam ajn havos problemon... Simple necesos observi ĉu la tre multaj el Finnlando en somero 2023 forbaritaj IP-adresoj, kiuj ĉiuj ekde somero 2026 denove uzeblas, en kazo de nunaj forbaroj estos pli multaj ol neniam antaŭe forbaritaj IP-adresoj en kazo de nunaj forbaroj. Se ĉar ĉiukaze nur estas tri eblecoj forbari iun ajn konton de pli ol 6 monatoj - nomo je jaro, 3 jaroj aŭ eterne - mi dirus ke por forbaro de anonimulaj IP-adresoj daŭro de 3 jaroj estos la absoluta plejmulto. Salutnomojn facile eblas forbari eterne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 5 okt. 2026 (UTC) :Antaŭ tri tagoj nova salutnomo aperis: [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]]. Mi antaŭhieraŭ ankoraŭ ne rimarkis ĝin, kaj hieraŭ tute ne estis en vikipedio. Hodiaŭ li metis noton al mia diskutpaĝo kaj donis al mi okazon noti al li: ''«Vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi.»'' [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :: {{re|Kani|Stefangrotz|Taylor 49|Moldur|Arbarulo|Sj1mor}} Mi petas vin atenti kunhelpi pli rapide forigi salutajn kaj anonimajn kontojn de la uzanto, ankaŭ se mi foje ne estas aktiva en Vikipedio (kaj ankaŭ se mi aktivas, mi ne vidas ĉion). La aliaj naŭ administrantoj povas fari forbarojn tuj, sed aliaj povas simple rigardi kiu admibnistranto ĵus aktivas kaj povas atentigi lin per ŝablono {{ŝ|re}} aŭ per rekta noto sur la diskutpaĝo. Ne necesas argumenti, tion mi ĵus supre faris, sed sufiĉas dum la forbaro klaki la kialon "misuzis plurajn salutnomojn" kaj jen ĉio. Mi ekzemple ekde matene de la 6-a ĝis vespero de la 10-a de oktobro estos for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Do necesas kolektive dividi la observon kaj agadon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:17, 5 okt. 2026 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} - Bonvolu '''tuj kaj komplete forbari''' {{u|~2026-55129-73}}, ankoraŭ plian gantopupon de "Nenoniel". Antaŭdankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:20, 18 okt. 2026 (UTC) :Ho, mi nun vidas ke vi jam faris. Dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:23, 18 okt. 2026 (UTC) ::Jes, jam antaŭ du tagoj, tuj kiam mi rimarkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:49, 18 okt. 2026 (UTC) == Tre multaj malfaroj == Saluton. Mi ĵus vidis, ke sufiĉe multe da redaktoj de {{uzanto2|Dironto56}} devis esti malfarataj. Supozeble la uzanto havas kelkfoje alian rilaton al nia lingvo ol la ĉitiea majoritato. Ĉu tio estas nur mia impreso? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:37, 27 apr. 2022 (UTC) :Plejparte neutilaj, kelkfoje eĉ malutilaj. Iomete strange... - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:24, 27 apr. 2022 (UTC) ::La lasta redakto estis de decembro 2022. Ŝajne la entuziasmo iom forvelkis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:28, 3 jun. 2023 (UTC) == Rusa IPulo == Saluton. Mi ĵus malfaris ĉiujn redaktojn de {{uzanto2|178.141.223.78}} parte manke de neŭtraleco parte manke de fontoj resp. referencoj. Kiel ni traktu plu la uzanton? - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:10, 28 apr. 2022 (UTC) :Jam antaŭ kelkaj tagoj simila IPulo {{uzanto2|178.141.20.224}} fuŝis simile kelkajn artikolojn, parte eĉ la samajn kiel hodiaŭ. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:34, 28 apr. 2022 (UTC) ::Ili provas atribui militkrimojn al Ukrainio, kaj malatribui ilin al Rusio; ne aldonas fontindikojn, eĉ forigas ilin. Do unuflanke por-rusia propagando, nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:13, 30 apr. 2022 (UTC) :::Jen denove nekonvenaj redaktoj de {{uzanto2|178.141.53.12}}. Do, kion fari? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 09:20, 30 maj. 2022 (UTC) ::::Jen aĉa kalumnia propagando, kiu senbaze asertas ke ukrainaj regantoj estus "naziaj", kaj aliaj falsaĵoj. Nepre forigenda. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:43, 30 maj. 2022 (UTC) :::::Mi ĵus kaŝis la versiojn de la IPuloj en [[Mariupolo]], [[Ukrainio]] kaj [[Donecka baseno]], por malhelpi reaperigon. Ĉu eble plia artikolo enhavas ion tian? --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:54, 30 maj. 2022 (UTC) ::::::Vidu redaktojn de la unuaj du supre menciitaj IPuloj. Iuj estas ankoraŭ nekaŝitaj en la artikola historio. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:52, 30 maj. 2022 (UTC) Mi forbaris ĉiujn tri adresojn por unu monato pro malneŭtrala vidpunkto kaj neenciklopedia stilo. La enciklopedio ne estas loko por propagando. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:32, 31 maj. 2022 (UTC) :Dankon, RG72. Espereble la IPulo ne reaperos por denove fari siajn falsaĵojn. Alikaze ni ja devus forbari tutan IP-blokon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 11:24, 31 maj. 2022 (UTC) ::Ne dankinde. Tiukaze mi petos vin fari tion, ĉar blokado de blokoj estas iom tro por mi kiel humanitario. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:47, 31 maj. 2022 (UTC) :::La homo ne revenis post la 28-a de aprilo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Nordinramzi22 == Saluton. Mi malfaris ŝanĝon de la ĉisekve menciita uzanto, kiu en la norvega Vikipedio eĉ jam estis forbarita. {{problemulo|Nordinramzi22}}. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:38, 29 maj. 2022 (UTC) :La homo ne revenis post la 29-a de majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Sufiĉe ĝena IPulo == Jen denove IPulo {{problemulo| 178.197.204.0}} fivortumis en la diskutopaĝo de alia uzanto. Mi jam kaŝis la fivortan version kaj forbaris la uzanton por unu semajno. Se li revenos poste, ni plilongigu la forbaron. - Amike --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 14:14, 30 maj. 2022 (UTC) :Unu semajno vere mallongas, sed la homo ne revenis post majo 2022. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:42, 30 jul. 2023 (UTC) == Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi == Jen supozeble nova gantopupo de {{uzanto2|Nenoniel}}: {{problemulo|Wikipedian säännöt on tehty rikottaviksi}}, kies uzantonomo laŭ la gugla tradukilo signifas "La reguloj de Vikipedio estas malobservitaj". Do, li nenion lernis el la forbaroj. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 08:01, 1 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Uzanto:Regno di Arendelle == Jen pli uzanto, kies redaktoj supozeble ne celas krei enciklopedion. Temas pri {{problemulo|Regno di Arendelle}}, eĉ jam forbarita en unu Vikipedio. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 16:53, 2 jun. 2022 (UTC) :Neniu redakto ekde oktobro 2022, kaj la lastaj redaktetoj ŝajnis provoj kontribui al enciklopedio, kvankam eble ne tre lertaj. Unu subpaĝo de lia propra prezentopaĝo dubindas kaj plene neenciklopedias. Temas nur pri vira kaj virina nomoj kaj granda koro inter ili. Tio estas nivelo de skribaĵoj sur paperetoj en elementa lernejo. Sed se neniu protestas, la "subpaĝo" tiom malgravas ke eĉ ne valoras la energio forigi ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:02, 27 jan. 2023 (UTC) == Uzanto:Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin == Jen plia sufiĉe superflua gantopupo de jam konata ulo. {{problemulo|Reguloj ekzistas nur por ke oni rompu ilin}} [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 07:04, 18 jun. 2022 (UTC) :{{farita}} blokita por ĉiam ekde la 10-a de oktobro 2022 per Tlustulimu -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Nova konto == Bonvolu noti jenan "novan" kontribuanton: https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:404:F5F6:C0C7:D476:3FAC:B76F Klare videble nova konto de malnove konata forbarito. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 12:57, 10 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por ĉiam nur ekde la 21-a de januaro 2023 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == Plia fuŝulo == [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2405:9800:BA00:64A9:D87D:CFDE:53A3:2961 jen]. Indas bloki la ulon. Mi jam malfaris la stultaĵojn. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:16, 19 nov. 2022 (UTC) {{farita}} blokita por unu jaro ekde la 23-a de novembro 2022 -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == uzanto:Vagantedaestepe == {{problemulo|Vagantedaestepe}} Anstataŭigis tute malsamajn artikolojn ([[Marseille-Blancarde (stacidomo)]], [[Nederlanda aŭtovojo 4]], [[abia lingvo]], [[-440]] ktp.) per unusola, sen kunteksto sensenca tekstobloko, do fakte vandale detruis la paĝojn, ĝis nun nur la 18-an de julio 2023. Tio konsiderendas agresa ago. Mi blokas lin por daŭro de unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 28 jul. 2023 (UTC) : Pura vandalkonto. 3 vandalaj agoj ĉe alia vikio. Neniu utila redakto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:25, 29 jul. 2023 (UTC) :: Se io ajn misa aldoniĝos post jaro, mi pretos (kaj subtenos) tiam reage bloki la konton eterne - tion fari post nur unu vandalado, estus nekutime, konsiderante ke la fuŝoj de la 18-a de julio 2023 estis ĉiam sama detruo, simple ripetita en pluraj paĝoj tuj sinsekve, du kalkuleblas unu granda vandalado. Sed se io ajn aldoniĝos post jaro, ne estu hezito bloki la homon por ĉiam. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:37, 30 jul. 2023 (UTC) == Edukkk676 == {{problemulo|Edukkk676}} Enigis lingve fuŝajn teksterojn, precipe pri du televidaj kanaloj de Finnlando, en januaro kaj februaro 2023. ThomasGuibal admonis la homon komence de januaro angle, ne kontribui ĝis kiam la uzanto povus skribi gramatike ĝustajn frazojn, ne proponis tuj forbaron, kaj post februaro ne venis pluaj (fuŝaj) kontribuoj. Tamen la konto, daŭre neforbarita, konsiderendas problema. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:17, 2 aŭg. 2023 (UTC) : La konto ne redaktis dum 6 monatoj. Laŭ mi problemo aŭ danĝero forestas, kaj neniu forbaro indas. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:35, 2 aŭg. 2023 (UTC) == Forbaroj pro suspektoj ke iu nova konto estas uzata per malnova forbarito == {{re|Tlustulimu|LiMr|RG72|kani|Taylor 49|Moldur|Sj1mor}} (nur arbitre elektante iujn el la nun aparte aktivaj uzantoj): Mi scias ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito. Sed mi rimarkas ke mi hezitas fari tion sole, sentante ke tio estas ago iom diktatora. Tial mi preferas havi eblecon kolekti iujn pliajn voĉdonojn antaŭ tia etike problema ago. Mi ĉiam ĝis nun en nova konto admonis homon se io aspektis al mi dubinda, kaj nur post malrespekto de tiu admono je dua paŝo forbaris la konton pro vandalado, kaj ne uzis por forbaro la argumenton "tiu konto prilaboras samajn temojn kiel malnova forbarito, do mi suspektas ke povas esti la sama homo kaj tuj forbaras la konton por ĉiam". Konkrete mi hezitas pri porĉiama forbaro de la konto [[uzanto:Jyväskylän mies]], kiu faris unu stultetan redakton, pri kiu mi nur admonis lin, kaj poste ĝis nun ne plu misagis, sed komparante la temojn kun antaŭaj forbaritoj tamen fortiĝas suspekto ke temas pri malnova forbarito. Taylor 49 pledas pri {{por|tuja porĉiama forbaro}}, ankaŭ se ne konkrete de tiu konto faratos iuj pliaj misoj, kaj mi {{por|pretos}} je tio, se ankoraŭ unu plia uzanto voĉdonos por tio. Se simple iu tria uzanto metas <nowiki>{{por}}</nowiki>-noton, la konto estos forbarita (vidu, se vi volas, noton pri la nova konto pli supre de tiu ĉi paĝo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:01, 2 aŭg. 2023 (UTC) :Komento: Por ke forbaro havu sencon, necesas ke ĝi celu al konkreta persono, ne nur unusola konto. Kiam estas klare ke sama, jam forbarita persono aperas kun nova konto, tiam ne necesas nova diskuto, sed la forbaro konsekvence validu tute same por la persono ankaŭ sub la nova konto. - En tiu ĉi kazo la konata persono eĉ ne provas ŝajnigi esti iu alia - li sub la nova konto eĉ indikis sian retpoŝtan adreson kun la propra nomo. Li daŭrigas, kun ĉiam novaj kontoj, la saman misagadon pri kiu li jam multfoje estis admonita, ekz-e novaj artikoloj sen referencoj, sen vikiigo, sen intervikiaj ligoj, sen kategorioj, kun lingvaj eraroj kaj dubindaj faktoasertoj, malfacile ekzameneblaj. Do, mi voĉdonas klare {{por}} plua forbaro de li ankaŭ sub tiu nova konto, kaj malfaro de ajnaj redaktoj faritaj de li, sub ajna konto aŭ IP-numero. - Dankon por via engaĝiĝo! Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:47, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - vere ne estas decido de solulo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:06, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Estas kvar voĉoj por forbaro de tiu kaj ĉiuj estontaj kontoj, ankaŭ se el tiuj kontoj ne fariĝis io misa, sed se oni kreas 300 kontojn ĉiujare kaj nur el triono el ili semas vulgaraĵojn kaj aliajn provokajn idiotaĵojn, tiam tio estas 100 misaj kontoj tro. Mi vere bedaŭras ke la homo ĉiam re-semas provokojn, ĉar krome li lastatempe ankaŭ faris utilajn kontribuojn - sed ĝustas ke la utilaj kontribuoj ne signifas ke tuj poste li re-provokas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:16, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::: {{kom}} > ke eblas sendiskute forbari novan konton se administranto havas plej etan suspekton ke la homo povas esti identa al antaŭa forbarito :::: Ne faru tion pro "plej eta suspekto", sed nur kiam la fakto estas pruvita. Ĉe "Jyväskylän mies", la obsedo pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Laukaa&diff=prev&oldid=8245149 Pentti Hirvonen], apud tuja reveno al via paĝo, plus finna uzantonomo, konstituas sufiĉe duran pruvon ke jes ja estas sama ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:29, 2 aŭg. 2023 (UTC) ::{{por}} forbaro - la aĉulo estas tiom stulta ke tiuj kiuj sekvis sian aĉan itineron facile povas certigi, ke iu ajn lia kontribuo estas vere de la koncernulo. Li neniam klopodos por maski siajn intervenojn. Li misuzas sian verŝajnan mensan misordon kiel ekskuzon por sia misuzo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:15, 2 aŭg. 2023 (UTC) :::Mi pro la multaj forbaroj de iuj finnlingvaj salutonomoj kaj anonimuloj farantaj dubindajn kaj ofte malferme misuzajn komentojn pri finnaj temoj komencas esti skeptika pri ĉiaj finnlingvaj salutonomoj, kaj decidis ankaŭ observi la konton de [[uzanto:Ville Siliämaa]], kvankam tie nur fariĝis 4 redaktoj inter 2011 kaj 2023, unu disputinda, sed ŝajne ne malica, kaj la aliaj tri tute senkulpaj. Sed ĉar la redaktoj parte koncernas samajn paĝojn pri kiuj la verva misfaranto en formo de anonimaj kontoj faranta dubindajn redaktojn aparte interesiĝas, tial pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 3 apr. 2024 (UTC) ::::Hodiaŭ la forbarito denove redaktis, nun per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.114|193.210.194.114]]. Tio malkovriĝis post 6 horoj, kaj jam kolektiĝis fasko da redaktitaj paĝoj. Nun mi forbaris la aniniman konton por daŭro de jaro. Mi pardonpetas, sed laŭ la reguloj de forbariĝo daŭre ne eblas redakti dum daŭro de forbariĝo en vikipedio. Simple la redakta komunumo atendas ke la administrantoj obeu kaj kontrolu la decidon, kaj ankaŭ atendas ke ĉiuj paĝoj redaktitaj estu individue kontrolataj... tio simple estas tro da aldona laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 3 apr. 2024 (UTC) :::::{{uzanto2|213.28.230.213}} de septembro 2023 same. Kaj mi suspektas ke ankaŭ la homo redaktinta per la anonima adreso [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.73|193.210.192.73]] estas la sama forbarito. Tamen de tiu konto ekde la 23-a de januaro ne plu fariĝis iuj redaktoj, tial mi kuraĝas nun ne forbari ĝin postokaze... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:56, 3 apr. 2024 (UTC) ::::::Hey! I write in English because I don't know the language of this wiki. I am an Administrator at the Finnish-language Wikipedia (have been since 2009[https://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Ville_Sili%C3%A4maa] [https://fi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Yll%C3%A4pit%C3%A4j%C3%A4t/Ville_Sili%C3%A4maa]), and I have nothing to do with the actions of the above-mentioned person. The person in question has been disrupting the Finnish Wikipedia for years behind numerous usernames and IP addresses. Several actions have been taken in Finnish Wikipedia over the years. It's a shame that he has continued it here as well. Best regards, [[Uzanto:Ville Siliämaa|Ville Siliämaa]] ([[Uzanto-Diskuto:Ville Siliämaa|diskuto]]) 10:17, 11 apr. 2024 (UTC) :::::::{{re|Ville Siliämaa}} Hej Ville, we do believe that you have nothing in common with any sock puppets of vandals, but I only decided to observe your possible further edits in esperanto, as you edited same pages that were also edited by vandals or a vandal. As I wrote "pli bonas observi unu troan konton ol maltrafi unu - it's better to monitor one account in vain than to miss any". Nothing in person! As anyway every edit of any person is transparent, you can freely take a duolingo course of Esperanto and start more edits here. You're welcome! {{s}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:27, 14 apr. 2024 (UTC) Nur por kontrolo ke la sekvaj IP-numeroj de ankoraŭ forbarita konto ne uziĝas ĉi-tie: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/86.114.207.186|86.114.207.186]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.99|46.132.64.99]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.36.72|109.240.36.72]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.96.249|109.240.96.249]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/109.240.75.204|109.240.75.204]] {{farite|En ordo}} Ĉiuj kovriĝas per la bloko de 109.240.0.0/16. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:33, 14 apr. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.202.223|193.210.202.223]] aktivis la 19-an de aprilo 2024, la 24-an de aprilo forbarita fare de kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 25 apr. 2024 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024 == :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.105|193.210.193.105]] aktivis la 26-an de junio 2024, la 28-an forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.236|193.210.194.236]] aktivis la 5-an de julio 2024, samtage forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|d.]]) 16:11, 5 jul. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.193.93|193.210.193.93]] aktivis la 16-an de septembro 2024, nur la 27-an de oktobro 2024 rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.220|46.132.65.220 88]] aktivis la 1-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.221|193.210.196.221]] aktivis la 7-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650|2001:999:500:CEDF:D75E:64DE:EF9E:1650]] aktivis la 14-an de oktobro 2024, la 19-an forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:19, 19 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.166.11|193.210.166.11]] je la 11-a de oktobro 2024, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.225.208|213.28.225.208}]] je la 11-a de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9|2001:999:405:2763:ffe2:242b:2ee7:1dc9]] aktivis la 24-an de oktobro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:04, 27 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A|2001:999:609:A61:B860:3087:A682:191A]] aktivis la 29-an de oktobro 2024, post kvaronhoro anoncis sin kaj tuj estis forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:31, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.164.184|193.210.164.184]] tiu IP-kanalo uziĝis jam en sept. 2022, sed tamen ĝi estu forbarita dum nur 3 monatoj, ke poste oni sciu ke jam estis unua forbaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 12:41, 29 okt. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4|2001:999:68D:24D5:3BEF:A82A:5E8D:EFE4]] de 2024-10-30, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486|2001:999:60C:8D38:9D26:F802:1D47:F486]] de 2024-11-05, nur malkovrita, kontrolita kaj forbarita je 2025-01-10. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:23, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]] je la 9-a de novembro 2024 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 09:11, 13 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] jam uzita en 2023, sed nur nun rimarkita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:30, 20 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:01, 23 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.253|193.210.203.253]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:29, 29 nov. 2024 (UTC) :◎ Dubinde ĉu ankaŭ la IP-adreso 2001:7E8:C6A3:1901:99A0:7B1D:370F:88EA de junio 2024 estis la koncernulo: post kontrolo de aliaj redaktoj malfortiĝas la suspekto, nur unusola redakto estis el la kutima temaro de la finna kolego :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.72.47.177|176.72.47.177]] simbola forbaro de nur monato, ĉar ni maltrafis tiun redaktadon en 2022, sed ĝi estis de oficiale forbarita uzanto :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]] por la tri lastaj linioj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:13, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], kontribuoj nur finreviziitaj je 2024-12-19 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:25, 30 nov. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]] Nur uzita la 28-an de novembro 2024, sed dum 2 semajnoj ne rimarkita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.84|193.210.203.84]] [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:46, 12 dec. 2024 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:03, 10 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81|2001:999:78C:AEA4:F3BE:55AA:FC6C:BC81]] nur uzita unufoje je 2024-12-11, en unu paĝo (redakto malfarita, ĉar jam antaŭe la sama redakto ankaŭ estis malfarita kaj estis diskutita). Mi unufoje eksperimentas per ne tuja forigo de la kanalo. Eble ĝi ĉiukaze neniam plu uziĝos. Ni povas observi... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 15:57, 15 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9|2001:999:78C:38CA:A676:CBD7:8F3A:9FC9]] Ĝis nun nur unu redakto, ke en tiu unu redakteto la homo mem anoncis sin al mi. Ne tuj forbarita, ĉar tion fari nur pro sincera anonciĝo estus misa reago. Tamen la forbariĝo principe ankoraŭ validas, mi nur rezignis nun tuj ekzekuti ĝin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:17, 16 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] la 17 dec. 2024 frumatene, tutan faskon da redaktoj, je unua vido nenio enhave problema, sed daŭros ĝis kiam ĉiu redakto estos individue reviziita, kaj - la forbaro ankoraŭ validas. Tial forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:48, 17 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], jam globale forbarita, sed nur por simbolaj 3 tagoj, tio ne sufiĉos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:58, 1 jan. 2025 (UTC) Ankoraŭ la eblaj misoj ne plene kontrolitaj (!), se se ili estos (kunhelpo bonvenas!), tiam la linioj iros supren al la antaŭa listego: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.200.76|193.210.200.76]] je 2025-01-01, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:46, 1 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]] je 2025-01-04, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:05, 4 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]] je 2025-01-06, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:20, 6 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]], je 2025-01-10, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:13, 10 jan. 2025 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.0.0/16|46.132.0.0/16]], tuta bloko da IP-adresoj, jam estis forbarita de apr. ĝis majo 2022, 1 monaton, kaj de sep. 2023 ĝis sep. 2024, unu jaron, sed kompreneble ĉiu periodo finiĝas, tial ĝi nun ree estis malferma kaj remisuziĝis. La bokoforbaro i.a. inkluzivas lastatempe misuzitajn IP-kanalojn: ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.125|46.132.92.125]], je 2025-01-11, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.230|46.132.76.230]], je 2025-01-06, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.213|46.132.72.213]], je 2025-01-04, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.64|46.132.88.64]], je 2025-01-02, ŝajne ankoraŭ ne forbarita, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.82|46.132.64.82]], je 2024-12-31, jam forbarita, vd. supre, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.237|46.132.68.237]], je 2024-12-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.74.90|46.132.74.90]], je 2024-12-24, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.81.78|46.132.81.78]], je 2024-12-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]], je 2024-12-07, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.69|46.132.68.69]], je 2024-12-06, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.68.86|46.132.68.86]], je 2024-11-30, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.76.114|46.132.76.114]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.92.70|46.132.92.70]], je 2024-11-28, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.66.217|46.132.66.217]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.64.112|46.132.64.112]], je 2024-11-23, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.220|46.132.72.220]], je 2024-11-12, ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.72.66|46.132.72.66]], je 2024-11-09, kaj pliajn IP-kanalojn antaŭ tiu dato... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:47, 11 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287 |2001:999:788:E48C:F282:DBF9:CED:A287]] --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:55, 17 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.161.94|193.210.161.94]] redaktis nerimarkite hodiaŭ dum pli-malpli ses horoj, redaktoj ĝis nun '''tute ne revizitaj''', do ne certas ke li entute faris iun ajn malkonstrueman redaktojn hodiaŭ, sed la forbaro jes ankoraŭ validas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:36, 19 jan. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.77|193.210.192.77]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 5 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.203.221|193.210.203.221]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:05, 16 feb. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.194.221/193.210.194.221]] nenio kontrolita, nur forbarita 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.81|193.210.201.81]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/Kalvkapo|Kalvkapo]] nenio kontrolita, nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 1 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.72|193.210.196.72]] nur unu paĝo kontrolita, krome nur forbarita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:18, 8 mar. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.192.109|193.210.192.109]] nenio kontrolita, nur forbarita je 2025-04-03 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.194.251|193.210.194.251]] jam de decembro 2024, nur nun rimarkita, nur unu paĝo kontrolita [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:58, 8 apr. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.202.81|193.210.202.81]] escepte fidindaj redaktoj nur la 5-an de aprilo, nur malforta suspekteto ke entute povus temi pri la forbarito, teste ne forbarita --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 18 apr. 2025 (UTC) ::: supozeble ĉi tie mankas iuj forbaroj de majo kaj junio 2025 ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.227]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:193.210.196.251]] la 1-an de julio 2025 [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:2001:999:510:a618:1ec8:5139:39d7:1e01]] la 1-an de julio 2025 per Kani [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:21, 10 jul. 2025 (UTC) ... de komence de julio ĝis fine de aŭgusto la pluaj forbariĝoj ne detale dokumentiĝis xi tie, sed ili estas dokumentitaj en la protokolo pri forbariĝoj. TP ... ::◎[[Specialaĵo:193.210.200.95]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:50, 26 aŭg. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-54660-9]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 9 sep. 2025 (UTC) ::◎[[Specialaĵo:~2025-32753-24]] nun. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:33, 1 dec. 2025 (UTC) == Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2026 == :::Inter decembro 2025 kaj oktobro 2026 eĉ ne ĉiuj forbaroj listiĝis ĉi tie, sed ili tamen videblas en la [[Specialaĵo:Protokolo/block|protokolo de forbaroj]]. Jen la plej lastaj forbaroj: :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-32753-24|~2025-32753-24]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.201.239|193.210.201.239]] forbaro 21:08, 29 sep. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/Metsän polku|Metsän polku]] forbaro 11:48, 5 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|~2026-54953-95]] forbaro 11:19, 12 okt. 2026 :::-- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:32, 12 okt. 2026 (UTC) :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/213.28.230.122|213.28.230.122]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.204.249|193.210.204.249]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-55129-73|~2026-55129-73]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2025-30210-40|~2025-30210-40]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::* [[Specialaĵo:Kontribuoj/193.210.196.213|193.210.196.213]] forbaro 15:20, 16 okt. 2026 :::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:26, 16 okt. 2026 (UTC) :::plus [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-44457-69|~2026-44457-69]] forbaro 15:28, 16 okt. 2026 TP Krome en aliaj lingvobranĉoj la koncernulo jam uzis i.a. tiujn IP-kontojn: :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.65.92|46.132.65.92]] je 2024-12-06, ankaŭ ĉe la sekvan tagon, ĝis nun ne rimarkita, nun forbarita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/46.132.88.103|46.132.88.103]] je 2024-12-11, ĉe ni ankoraŭ nenio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) :◎[[Specialaĵo:Kontribuoj/195.237.90.72|195.237.90.72]] je 2024-12-12, ĉe ni jam forbarita en 2023. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:50, 12 dec. 2024 (UTC) == Nova registrita konto "kun parte finnaj temoj" == {{re|Tlustulimu|Kani|LiMr|Narvalo|Yekrats}} {{re|Blahma|Gamliel Fishkin|KuboF Hromoslav|Salatonbv|Moldur}} {{re|Arbarulo|Taylor 49|Aidas|RG72}} Mi ĵus konsciiĝis pri nova registrita konto [[:uzanto:Urpola|Urpola]], kiu laŭ mia ĝisnuna rigardo (ankoraŭ) ne faris ion malbonan, sed kiu parte interesiĝas pri la samaj temoj kiel nia konata finna uzanto, de kiu ekde 2021 forbariĝis multaj kaj ekde 2023 reflekse ĉiuj kontoj kaj anonimaj kanaloj. Aparte mi ekde printempo 2023 forblokis multajn anonimajn kanalojn tuj post kiam mi havis plej etan suspekton ke povus esti rilato al la forblokito. Tamen post pli ol 30 monatoj eble jam tempo por doni minimuman ŝancon al konto. Tial mi proponas ne tuj forbloki tiun ĉi novan konton, sed teni ĝin sub proksima observo, kaj tuj forbloki, post mallonga noto ĉi tie, kiam nome de ĝi skribiĝos plej eta stultaĵo. Tial mi petas ĉiujn kune kritike rigardi la elpaŝojn de la nova konto, dum ĝi ankoraŭ ne estas forblokita. -- 2025-12-17T13:45:03 ThomasPusch : [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AThomasPusch&diff=9251512&oldid=9243283 pruvo] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pello&oldid=prev&diff=9244700 pruvo] [https://eo.wiktionary.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Urpola pruvo] Estas sendube sama ulo. Mi iomete konsentas pri la propono "ne tuj forbloki". Tamen, mi forte proponas jenan al la ulo: :* aliru la diskutejon [[Vikipedio:Diskutejo]] :* pardonpetu, kaj petu permeson reveni :* promesu ne plu redakti toksajn temojn (kalveco, pakkoruotsi, vomaĵo, kacotranĉado, lestandianismo, ...) en iu vikio :* promesu ne plu krei novajn kontojn, sen aŭ post ebla forbaro (kontaj estas globalaj, ne uzu aliajn kontojn en aliaj vikoj), kaj ne redakti per portempaj kontoj :* promesu ne plu nenecese mencii min en viaj redaktoj en iu vikio kaj sekve '''rigore sekvu''' tion. En okazo de eĉ minimuma dubo, malboniĝo de via fartado, aŭ simile, '''NE REDAKTU''' iun vikion, elŝaltu komputilon kaj poŝtefefonon, kaj faru sufiĉe longan vikipaŭzon. @[[User:Urpola]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 12:34, 19 dec. 2025 (UTC) Cxu mia hodiaŭa aldono en la artikolo [[Markus-setä]] estas bona nun, kiam tie ekzistas fonto? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:20, 19 dec. 2025 (UTC) : Rigardu kion mi skribis supre ... prenu tre singarde la ŝancon de reveno, ne starigu demandojn de tipo "ĉu mia redakto estas bona", kaj ne redaktu toksajn temojn. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 04:23, 20 dec. 2025 (UTC) La uzanton [[:uzanto:Urpola|Urpola]] oni blokis en la Finna Vikipedio tuj post lia unua kontribuo. Eĉ eta rigardo al liaj tekstoj montras, ke oni forĵetu lin ankaŭ el la Esperanta versio kaj tuj malfaru ĉiujn liajn redaktojn. Sed, bedaŭrinde, la administrantoj de la Esperanta Vikipedio estas kreantaj "enciklopedion", kiu nur plene konformu al ilia lingva kaj alia gusto – alio ne gravas. Pri la fiagoj de la problema uzanto, kiu estas ĉi tie ofte rasisme nomata "la finno", la administrantaro jam antaŭ pluraj jaroj nete rifuzis okupiĝi kaj eĉ atakis la avertantojn. La rezultojn oni jam klare vidas: neniu ajn scianta ion pri Finnlando volas tuŝi la artikolojn rilatajn al la lando. Tiuj estas hazarda kolekto de tekstoj pri temoj kun marĝena valoro, tiuj de "la finno" krome estas forte tendencaj, kaj kelkaj el ili pli taŭgaj por bulvarda klaĉgazeto aŭ por skriba ekzerco en elementa lernejo ol por enciklopedio. La kulturo de nia Vikipedio estas tiom forpuŝa, ke ankaŭ la nombro de kontribuantoj pri ajna temo ŝajnas magra. --[[Uzanto:Surfo|Surfo]] 10:53, 21 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj, kiujn mi faris kun la no o Urpola, estas ne-taŭgaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:43, 25 dec. 2025 (UTC) :Kiuj miaj redaktoj post la aprilo 2023 estas forte tendencaj? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:10, 25 dec. 2025 (UTC) ::Mi ne komprenas la tutan historion kaj volas lasi al la aministrantoj kiel eble plej multan liberecon decidi, kiel severe agi. Tamen ŝajnas al mi ke la homo neniam ĉesis malrespektadi la blokon, nek montris signon ke li ĉesos la malutilaĵojn pro kiuj li blokiĝis, do laŭ mia persona opinio li ne meritas indulgon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:12, 21 dec. 2025 (UTC) == "Votre Provocateur" -- "Via Provokisto" == {{uzanto2|Votre Provocateur}} Ĉu akceptebla nomo? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:36, 4 aŭg. 2023 (UTC) :Kial ne? [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 16:54, 4 aŭg. 2023 (UTC) ::Ĉar se mi iras al via hejmo dirante, ke mi venas provoki vin, plej verŝajne vi ne malfermos vian pordon al mi. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:05, 7 aŭg. 2023 (UTC) ::: @[[Uzanto:Votre Provocateur]] Uzanta nomo estas globala. Do plej bone estus se vi [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:GlobalRenameRequest petus globalan alinomigon]. Tio estas simpla konsilo. Mi ne vidas problemkonduton kiu pravigus forbaron. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:30, 11 aŭg. 2023 (UTC) ::::Kial mi bezonas renomi? Laŭ mi, vi nun esprimas politikan pozicion. [[Uzanto:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Uzanto-Diskuto:Votre Provocateur|diskuto]]) 19:09, 11 aŭg. 2023 (UTC) == Du simplaj vandalaj IP-adresoj == Hodiaŭ {{uzanto2|186.167.204.154}} kaj {{uzanto2|143.255.84.222}}, evidente la sama homo, ĉar ili faris ekzakte la samon, vandale enigis fuŝaĵojn en du malsamajn paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj. Klare idiotaĵo, ne iu mallerta provo kontribueti, sed tamen mi nur blokis ambaŭ je 3 monatoj, ĉar mi supozas ke post tri monatoj ne plu restos emo tiom stultumi. La du paĝojn pri animaciaj porinfanaj temoj mi por sekureco ŝlosas dum jaro kontraŭ redaktoj de anonimuloj, ĉar klare la homo povas reveni post horo aŭ post duontago kun iaj aliaj IP-adresoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:56, 27 nov. 2023 (UTC) :Ĝis nun ne aperis novaj stultaĵoj de la du IP-kontoj. Ŝajnas ke la 3-monata forbaro tute sufiĉis... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:10, 14 apr. 2024 (UTC) == Simpla ofendado == Hodiaŭ {{uzanto2|176.52.105.202}} ofendaĉis en kripligita rusa lingvo per latinaj literoj, sed ĉiukaze estis ofendoj kaj misuzo de la esperantlingva vikio. [[Uzanto:VladimirPF|VladimirPF]] ([[Uzanto-Diskuto:VladimirPF|diskuto]]) skribis je 2023-11-30 08:12: Bv forigu kaj kaŝu kontribuojn de @[[Specialaĵo:Kontribuoj/176.52.105.202|176.52.105.202]] - la teksto estas tre ofendiga: per latinaj literoj estas tajpita ruslingva ofendaĵo. Uzanto Q-bit array estas tre fama ru-vikipediisto aktive batalanta kontraŭ vandaloj kaj ties vandalado. Ofendaĵo forigita kaj IP-adreso blokata por unu jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:05, 30 nov. 2023 (UTC) == Uzanto:Goren == Mi kun bedaŭro devas malfermi ĉi tiun sekcion. La uzanto Goren jam la pasintan semajnon pasigis multe da tempo en la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|paĝo pri maladministrantigo de RG72]], enigante amason da komentoj, plejparte tute ne rilataj al skribado de enciklopedio, sed nur rilate al personaj problemoj kontraŭ RG72, uzanton kiun li deklare entute ne ŝatas. Vikipedio ĉesis esti enciklopedio kaj iĝis [[socia retejo]]. [[Uzanto-Diskuto:Goren#footer|Klopodo de mediacio]] en lia uzanto-diskuto ŝajnis je la komenco sukcesi: Goren [[Speciala:diff/8480030|promesis]] ĉesi konduti diskutojn pri inter-personaj problemoj en la servaj paĝoj, kaj ne inundi la maladministrantigan paĝon per mesaĝoj. Tamen, la promeso ne daŭris longe. Hodiaŭ, ekzemple, li sentis la bezonon informi la komunumon, ke la uzanto RG72 havas «[[Speciala:diff/8485948|mensajn problemojn]]». Mi proponas '''2-semajnan forbaron''' pro malrespekto de kondutkodo ([[VP:5]]) kaj misuzo de servaj paĝoj. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:41, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi petas al uzantoj {{ping|Tlustulimu}}{{ping|Sj1mor}}{{ping|ThomasPusch}}, se ili volas, interveni en ĉi tiu diskuto pri PU. La menciataj uzantoj estas pli neŭtralaj en ĉi tiu diskuto, ĉar ili neniam intervenis en [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. —[[User:Super nabla|<span style="font:.8em 'Lucida Handwriting';color:#7e7a46">'''Super'''</span> • <span style="font:1em 'Century Schoolbook';color:#32CD32;text-shadow:#fdf5b4 .4em .4em .4em">'''''nabla'''''</span>]][[User talk:Super nabla|^🪰]] 15:57, 3 dec. 2023 (UTC) :: Akuzoj rilataj al "mensaj problemoj" estas rekte kaj absolute malakcepteblaj, ĉu far [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?diff=1186046&oldid=1186036 RG72] aux far [[Speciala:diff/8485948|Goren]]. Mi petas uzantojn "RG72" kaj "Goren" ne plu redakti la paĝon [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]]. Mi mem promesas ne plu aldoni tekston tien. Mi nuntempe kontraŭas forbaron de uzato "Goren", tamen petas rin estonte pensi almenaux dufoje antaux pusxi ellasilon. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 3 dec. 2023 (UTC) :Mi komprenas vian koncernon, sed vi ankaŭ komprenu min. Ĉu mi devas silente toleri kiam oni persone insultas min, nomas min diletanto, stultulo aŭ simple "estaĵo", kulpigas min pri iuj anonimaj komentoj en dio scias kia grupo en telegramo kaj ĝenerale kondutas agrese kaj malrespekte al mi? Mi eĉ ne plu partoprenas en tiu diskuto, sed RG72 daŭre insultas min persone. Kion mi diris pri liaj mensaj problemoj ne estas persona atako, sed estas mia honesta impreso. :Mi vere scivolas kiun konduton oni atendu de mi aŭ de iu alia uzanto kiu estus same persone atakita por ke ĝi ne estu "problema". :Mi ankaŭ scivolas kial vi kreis tiun ĉi sekcion pri mi sed ne pri RG72, malgraŭ ke ĝuste li insultis min persone, dum mi ne eĉ unufoje insutis lin. Ĉu vi opinias ke ĉar li estas administranto li havu privilegiitan staton kaj al li estas permesata insulti aliajn uzantojn, dum tiuj ne rajtas eĉ respondi? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:17, 3 dec. 2023 (UTC) :: La sekcion ne kreis mi. Bv ne publikigu iam ajn viajn "honestajn impresojn" pri "mensa fuŝo" de iu ajn, sendepende kiel vi certas pri via "diagnozo". Diskuton [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72]] <s>vi</s> oni jam startis, nun vi paciencu, kiel eble plej silente. Bv, forestu de vikipedio kaj ceteraj lokoj kie RG72 povus aperi dum almenaŭ 48 horoj. Troe agresema "batalado" kunportas riskon ke vi perdas simpatiojn, kaj RG72 gajnas je la fino. Oni ne klopodu pafi reen per eĉ pli vulgaraj insultoj!!! [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:58, 3 dec. 2023 (UTC) :::Nek mi kreis tiun diskuton, kaj mi ĝenerale nur partoprenis en ĝi ĉar mi vidis la problemon en administranteco de tia uzanto, kiu rutine insultas aliajn uzantojn ĉu pro personaj, ĉu pro politikaj diferencoj. Mi tute ne vidas tiun ĉi aferon kiel batalon aŭ militon, kiun oni gajnu aŭ malgajnu. :::Mi, tamen, ne ŝatas esti persone insultata kaj ne povi iel ajn reagi al tio ĉi. Mi pardonpetas al vi kaj al ĉiuj vikipedistoj, por kiuj referenco al mensaj problemoj povas esti trigero, mi celis neniun malrespekton. Sed oni konsentu, ke atako de RG72 al mi pro iu anonima telegrama komento estis io laŭvorte freneza. Mi ne sciis kiel alie nomi ĝin tiumomente. :::En tiu diskuto kelkaj partoprenantoj asertis, ke administranteco ne estas iu alta rango aŭ iu ornamaĵo. Faktoj, tamen, estas tiaj, ke ni ne vidas PU-on pri RG72, sed jes pri mi. Do, eble administranteco ne estas ornamaĵo, sed ĝi ŝajne jes estas permesilo senpune insulti aliajn uzantojn kaj malrajtigi ilin respondi. :::Mi nun provos sekvi vian konsilon kaj foresti de Vikipedio dum ioma tempo, oni vidu kio okazos ĝis tiam. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 21:49, 3 dec. 2023 (UTC) == 37.39.173.13 == La anonimulo {{uzanto2|37.39.173.13}} hieraŭ kaj hodiaŭ vandalisme malplenigis paĝojn, kion neesperantistaj centraj administrantoj rimarkis kaj restarigis la paĝojn, admonante la homon - tiam la anonimulo "ruziĝis" kaj forigis paĝojn ĉapitron post ĉapitro. La paĝoj ne estis polemikaj, ŝajne simple temis pri testo kiom efike oni povas vandali en eta vikipedio kun nur deko da administrantoj. Mi en komenca impulso volis forbari la "uzanton" poreterne, sed rekonsideris ke por IP-adreso, kiu principe estas uzebla fare de diversaj homoj, tio estus tro drasta paŝo, kaj fine forbaris la IP-adreson por daŭro de jaro - se post tio tia vandalismo ripetiĝos de sama IP-adreso, oni forbaru por daŭro de tri jaroj, aŭ eventuale tiam tamen porĉiam ... sed pli verŝajnas ke la homo uzos aliajn IP-adresojn, kiuj tiam ĉiuj forbarendas, en unua provo por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:34, 24 jan. 2024 (UTC) == 176.15.222.60 == La anonimulo {{uzanto2|176.15.222.60}} vandalis artikolon [[Sergej Ŝojgu]], do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:48, 5 mar. 2024 (UTC) : {{forte kontraŭ}} forbaro. La IP-ulo globale faris nur du sensencajn kaj plejparte sendamaĝajn redaktojn. Falsa alarmo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:01, 7 mar. 2024 (UTC) :: La IP-ulo vandalis la artikolon, skribinte krudan rusan sakraĵon. En iu ajn vikio li tuj estus forbarita. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:02, 4 apr. 2024 (UTC) ::: La IP-ulo aldonis neutilan malplenan linion. Ĉu la ŝajne arbitraj literoj en la resumo estas ruslingva vulgaraĵo mi ne kuraĝas prijuĝi. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:38, 4 apr. 2024 (UTC) ::::Li faris neutilan redakton kun evidenta celo lasi komenton forme de latinskribita rusa sakraĵo. Ĉu skribi "GEJAĈO" ne estas vandalismo? Esperanto-Vikipedio iĝas ĉiam pli stranga loko. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:16, 5 apr. 2024 (UTC) ::::: Skribi "GEJAĈO" en redakta resumo ne estas vandalismo ... sed eble estas insulto aŭ ĝena redakto, kaj jes eĉ kaŭzo de forbaro se tio okazas ripete. Kial vi ne malkaŝis la fakton ke temas pri insulto dekomence? Mi vidis nur la malplenan linion... [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:35, 7 apr. 2024 (UTC) ::::::Redakti la artikolon kun sola celo skribi insulton, eĉ se nur en artikola historio, estas vandalismo. Por mi tio estas evidenta afero. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:19, 8 apr. 2024 (UTC) :{{re|RG72}} Ankaŭ mi en la ŝajne arbitra literoj de la redakta resumo ne sukcesas kompreni rusan insulton. Sed mi fidas al vi ke ruslingvano povas kompreni la koditan mesaĝon tiel. Samkiel Taylor mi opinias ke forbari la IP-kanalon por jaro ne indas, ĉar dum pli ol 5 semajnoj ne venis ajna plua redakto. Se aperus dua malsaĝa redakto, mi subtenus forbaron. Sed se vere la literoj estis sekreta insulto, tiam sendas malvidigi entute la dubindan resumon - tion mi nun faris. Tiel nur en la redakta historio de tiu ĉi diskuteto eblus entute spuri la dubindajn literojn. Tio adekvatas por protekti la generalon kontraŭ ĉia restaĵo de insulto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:08, 14 apr. 2024‎ (UTC) :Mi ne nomus tion "sekreta insulto", ĉar temas pri banala kaj tre kruda (ne uzebla publike kaj punenda tiukaze) insulto kun la signifo "gejaĉo", ofte uzata ankaŭ sendepende de seksa orientiĝo, iom simila al ''fagot'' en la angla, sed pli forta. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:25, 15 apr. 2024 (UTC) == Protekti artikolojn == Kara {{u|ThomasPusch}}, aŭ iu alia administranto, mi petas protekti kelkajn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj: * [[Sveda lingvo en Finnlando]] (probable konata regulrompulo) * [[Pär Sundberg]] (alispecaj, sed strangaj kaj neutilaj redaktoj) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:31, 30 maj. 2024 (UTC) :{{farite}} protekto de ambaŭ artikoloj, la unuan por ĉiam kaj la duan por unu monato. Krome mi malfaris la ŝanĝojn de la IPuloj. [[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 17:47, 30 maj. 2024 (UTC) ::Koran dankon! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:13, 30 maj. 2024 (UTC) :::{{re|Moldur}} Mi miris ĵus vidi vian peton, ĉar mi pensis ke ni eterne protektis la tekston [[Sveda lingvo en Finnlando]] kontraŭ anonimaj redaktoj, sed ne, mi nur '''dumtempe''' protektis ĝin kontraŭ redaktoj de iu ajn krom administrantoj, kaj post kiam la tempo pasis, restis neniu protekto. Dankon ke vi rimarkis la mankan protekton, kaj dankon al René pro la rapida agado. Vi vidas ke mi hodiaŭ post-kontrolas iujn redaktojn, kiun la forbarito sukcesis en du almenaŭ anonimaj kontoj fari, antaŭ ol li post kelkaj horoj rimarkiĝis (unufoje de René, alifoje de mi, kiu ankoraŭ trovis trian ŝteleniron de la 21-a de aprilo), cele al forigo, malfaro aŭ ebla revizio de escepte utilaj redaktoj. Se ni konsekvence neniigas ĉion ajn se estas suspekto ke forbarito faris ilin, ni nur pro principemo malpliriĉigas niajn paĝojn, sed pesi iun redakton je ebla kvalito kompreneble perfortas administranton investi senkompare pli da tempo, do teknike forĵeto de ĉiuj ajn redaktoj, ankaŭ la tute bonaj, estas la teknike tempoŝpara reago. Mi fidas en tio de la redaktoj en [[Sveda lingvo en Finnlando]] kaj [[Pär Sundberg]] estis malkvalitaj, mi hodiaŭ vidis iujn aliajn redaktojn kredeble de la forbarito, kiujn forigi pro principemo domaĝus al mi. Sed se li tiom reaktivas kvankam li tute scias ke li nur ŝteleniras, malfermante du novajn IP-adresojn ene de 24 horoj, tiam ni devas plialtigi nian atenton al "Lastaj ŝanĝoj" kaj "Novaj paĝoj", por pli rapide trovi lin. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 30 maj. 2024 (UTC) == Revenanta forbarito? == Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, bonvolu noti: Jen alia anonima kontribuanto kun nova IP-adreso, kiu kredeble estas la sama forbarita persono denove: [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.202.84 kontribuoj]. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:01, 3 jun. 2024 (UTC) :Mi tuj okupiĝos. Damne, kiom li jam sukcesas planti en 90 minutoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:09, 3 jun. 2024 (UTC) Notu: Kredeble la sama denove: [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.192.241 193.210.192.241 jen]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 11:44, 20 aŭg. 2024 (UTC) Kaj ankaŭ * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8|2001:999:50C:A53C:F550:8808:5413:E1A8]] kaj * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28|2001:999:708:DCB2:3414:A64B:972E:3F28]] en sama monato aŭgusto 2024. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:32, 9 sep. 2024 (UTC) Kaj li revenis denove: * [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]] :Kreis dekon da finnlandotemaj artikoloj dum du frumatenaj horoj. :Ĉi-foje li ne skribis ĉiujn artikolojn mem, sed uzis aŭtomatan tradukilon por kelkaj. [[Kalevi Lehtinen]] estas tradukigita el la finna Vikipedio (tra la angla lingvo). [[William Ruto]] estas en lia kutima persona stilo. Plene mankas envikiaj ligiloj, aŭ interlingvaj vikiligoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:09, 12 sep. 2024 (UTC) {{re|Moldur}} Mi nur nun vidis tiun ĉi noton de antaŭ 2 semajnoj kaj nun tuj forbaris la anoniman konton por jaro. Bonas kaj utis uzi ŝablonojn {{ŝ|u}}, {{ŝ|re}} aŭ @, kiel vi faris nun. La tekstojn Kalevi Lehtinen kaj William Ruto mi ĝustigis kaj proponas ne komplete forĵeti (tiu pri Ruto post forpreno de dubindaj frazoj vere estas nur minimuma artikola ĝermo, sed tio pli bonas ol ruĝaj ligiloj pri aktuala ŝtata prezidanto). Tamen mia kapacito nun ne sufiĉas revizii pliajn kreojn kaj adaptojn de la duvinda uzanto. Ĉu vi povus helpi? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) :Mi trarigardis kaj iom poluris la redaktojn en [[Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/193.210.201.114]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:53, 27 sep. 2024 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}} kaj aliaj administrantoj, Probable la sama nun redaktis pri [[lestadianismo]] kaj [[konservativa lestadianismo]]. Mi proponas protekti tiujn artikolojn kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:25, 26 sep. 2024 (UTC) :{{re|Moldur}} Mi tute samopinias kaj tuj protektis la du paĝojn kontraŭ anonimaj redaktoj. Krome ankaŭ 2001:999:405:2472:FE67:1EEC:77AE:6D6B estas forbarita por jaro, 193.210.201.114 jam forbariĝis antaŭ kelkaj minutoj (vidu supre). Ankaŭ 193.210.201.251 kaj 213.28.231.94 forbaritaj por jaro, sama homo, parenca temaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:38, 26 sep. 2024 (UTC) ::La finna forbarito revenis hodiaŭ, per nova IP-adreso {{uzanto2|2001:999:485:1B80:CA86:A899:8C18:6FF2}}, kaj mem anoncis sin en mia diskutpaĝo. Evidente li volas signi ke li daŭre interesiĝas iam rehavi siajn rajtojn. Sed tamen li dumtempe ne rajtas redakti. Do forbarita ankaŭ tiu ĉi IP-adreso. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:46, 16 okt. 2024 (UTC) '''Por pliaj forbaroj vidu la liston supre:''' [[#Pluaj forbaroj de la finno ekde somero 2024]] == Simpla vandalo == La anonimulo {{uzanto2|128.0.81.156}} vandalis en personaj uzantopaĝoj kaj artikoloj. Taylor 49 prave petis pri tujforigo, mi post rapida enketo samopinias kaj forbaris la anoniman vandalon por jaro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 4 jul. 2024 (UTC) Paĝo, kiun la hodiaŭa vandalo ankaŭ fuŝis, estis la diskutpaĝo kaj persona paĝo de same anonima {{uzanto2|198.251.89.237}}. Sed, detale kontrolante, tiu dua anonimulo nur "kontribuis" per vandalismo en oktobro 2023. Kvankam tio jam estis antaŭ pli ol 8 monatoj, kaj poste ne venis pliaj agoj, sekurocele tiu konto ankaŭ forbariĝu dum jaro, ĉar se nenio okazas, la homo povas ajn ajn repreni la vandaladon kaj eble denove dum naŭ monatoj ne rimarkiĝos per esperantistoj (tamen: la fuŝojn rimarkis kaj malfaris neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj, foje post minuto, foje post semajno - do la damaĝo estas limigita)... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 4 jul. 2024 (UTC) : La fuŝulo havas almenaux 3 adresojn: :* {{uzanto2|128.0.81.124}} :* {{uzanto2|128.0.81.156}} :* {{uzanto2|128.0.82.174}} :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.80.0/20]] :* [[Specialaĵo:Kontribuoj/128.0.0.0/16]] : Eble necesos forbari adresaron, sed tiam preferinde por malpli ol unu jaro. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:08, 4 jul. 2024 (UTC) :: Dankon pro la interveno. Tamen "128.0.0.0/16" estas granda adresaro kaj pro tio forbaro ne estu longa. Mi ankaux dubas pri neceso forbari adreson "198.251.89.237" cxar la kulpo estas nur minimala. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:20, 4 jul. 2024 (UTC) :Do, la agoj ĉiuj estas vandalismaj fuŝoj, eĉ ne iu ago iel defendebla kiel "senintence mallerta" aŭ "akcidenta". Do principe indas forbari tiajn detruantojn - nur pri tio ke teorie povus iam estontece veni senkulpaj kontribuantoj, kiuj ne volas krei por si salutnomon kaj eble de iu sistemo hazarde ricevas ĝuste tiun saman anonimulan IP-adreson, ni principe forbaras ĉiujn anonimajn IP-adresojn nur dum daŭro de unu jaro. Principe eblas ankaŭ ankoraŭ mallongigi tiun intervalon: mi nun forbaris 128.0.80.0/20 kaj 128.0.0.0/16 por daŭro de ses monatoj, kaj mi pretas ankoraŭ ŝanĝi tion al, ni diru, tri monatoj. Tamen tio signifas ke post tiu mallonga tempo la malnova vandalo povas gaje pluvandali, kaj ni nur se ni trovas vandalismon kaj aktive decidas nove forbari IP-adresojn vidas ke la samaj IP-adresoj jam estis forbaritaj la 4-an de julio 2024. Tio ne estas tre efika protekto kontraŭ vandalismo, despli ke la neesperantistaj ĉasistoj de vandaloj neniam anonce atentigas pri vandalismo, sed nur silente forigas la fuŝojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:31, 4 jul. 2024 (UTC) {{Problemulo|Lanterv}} Li vandalis artikolon [[Al Capone]]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:45, 22 jul. 2024 (UTC) :Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 monatoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Plia vandalo == Unue li "nur" vandalis, sed nun ankaŭ aldonas rasismajn-seksismajn insultojn, anglalingve: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskuto:La_knabineto_kun_la_alumetoj&curid=880076&diff=8826567&oldid=8826566]. Mi petas al administrantoj tujtuj forbari la ulon, protekti la artikolon kaj ĝian diskutpaĝon, kaj aldone malvidebligi la ĵusan insultaĵon. ({{u|ThomasPusch}}, {{u|Tlustulimu}}, aŭ iu alia – ĉu vi povas fari?) Dankon! - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:39, 11 aŭg. 2024 (UTC) :{{uzanto2|90.241.192.210}} estas forbarita, ĉar temas pri anonimulo, kies IP-adreso iam povus ankaŭ uzi nekulpulo, nur por daŭro de jaro. Aldone mi malvidebligis la ĵusan insultaĵon, kaj ankoraŭ kontrolos ĉu estos pliaj misoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:48, 11 aŭg. 2024 (UTC) ::PS: En la teksto "[[Steamboat Willie]]", la vandalo eĉ en tute ĝusta Esperanto aldonis redaktoresumon "[mi] vandaligis la paĝon". Do ĉiuj konsentas pri la vandaleco, inkluzive de la provoka vandalo... Aliaj redaktoj, ekz. en la teksto pri la indonezia lingvo, estis "simplaj"! vandalaĵoj - rubaj idiotaĵoj. Ne ĉiun rubon indas aparte malvidigi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:16, 11 aŭg. 2024 (UTC) == 2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145 == La anonimulo {{uzanto2|2A02:AD8:90:9C95:90B5:F1F9:CE44:2145}} vandalis artikolon [[Alina Kabajeva]], enmetinte ruslingvajn stultaĵojn kaj sakraĵojn, do estas blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:41, 18 sep. 2024 (UTC) : {{kom}} Estas unu malbona redakto ĉe ĉi tiu vikio. La fuŝulo aktivetis ĉe pluraj vikioj per pluraj IP-adresoj [https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=Alina_Kabayeva&action=history Alina_Kabayeva&action=history] kiuj bedaŭrinde difirencias en sia komenca parto, do nealireble per la nuna teknika pritraktado de IP-intervaloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 08:04, 19 sep. 2024 (UTC) ::Simbole forbarita ankoraŭ nun, por ke la vandalismo kaj sekva forbaro estu bone dokumentitaj. Kvankam ŝi aŭ li dum la lastaj 2 semajnoj ne revenis (per tiu konkreta anonima adreso). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:43, 26 sep. 2024 (UTC) == Probable ne problema uzanto == La jena homo protestis kontraŭ forbaro, asertante ke li trans diverslingvaj projektoj kontraŭagas vandalismon. La kazo estas kontrolenda: * {{uzanto2|Tanbiruzzaman}} --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 31 okt. 2024 (UTC) == Paĝo "[[oscedo]]" == La paĝo ŝajne aparte invitas vandalojn al vandalado. * {{uzanto2|WhiteTianabela}} idiota vandalado je 2024-10-24: mi loke forbaris la homon por jaro * {{uzanto2|46.173.211.221}} je 2024-10-24: jam estis globale forbarita por jaro, sed mi protektis la paĝon kontraŭ plua redaktado de neensalutintoj Estas amaseo da pli fruaj vandaladoj, al kiuj ni tute ne reagis, sed plj multaj el la kontoj aŭ IP-adresoj estas globale forbaritaj. Probable ĉiam estis la sama homo, kiu simple per ĉiam novaj nomoj maĉas la saman paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 6 nov. 2024 (UTC) == Paĝo "[[hejma kapro]]" == La paĝo altiras iun fiulon kiu redaktadas sub diversaj kontoj kaj IP-adresoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:36, 6 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "RG72" == {{uzanto2|RG72}} Pravigo: daŭra insultado kaj personaj atakoj kontraŭ min kaj aliaj uznatoj, rompo de [[:en:Wikipedia:No personal attacks]] [[Vikipedio:Neniu persona atako]] [[m:No personal attacks]] [[m:Incivility]]. Ekzemploj: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924922 VP:FA] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vikipedio:Forigendaj_artikoloj&diff=prev&oldid=8924039 VP:FA] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=prev&oldid=694676 2018-10-20 "Ĉu vi ne vidas diferencon inter krei kaj detrui?"] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro%3AKandidati%C4%9Doj&diff=1185344&oldid=1185240 2023-Nov-12-12] [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Uzanta_diskuto:Taylor_49&diff=prev&oldid=1185333 persona atako kontaux mi kun minaco pri forbaro: "Do kiam vi likvidos viajn fuŝojn?" ..."vandalitajn de vi. Same en la aliaj artikoloj. Ĉu vi mem likvidos viajn vandalaĵojn aŭ tion devos plenumi iu alia? Ĉu vi komprenas ke vandalismo estas punenda per forbaro?"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Miscellaneous&diff=prev&oldid=26339503 "psychologists and psychiatrists should be doing"] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Steward_requests/Permissions&diff=prev&oldid=26103986 "endless stream of accusations and paranoid fears"] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=10-a_de_aprilo&type=revision&diff=7154524&oldid=7153129 "Mi forigis paranojajn fantaziaĵojn"]. Vidu ankaŭ [[Uzanto:RG72/Cenzuro]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:47, 19 nov. 2024 (UTC) {{kom}} Mi ne komentos la peton mem, kiu estas evidente absurda kaj kontraŭregula (postuli forbaron de Vikipedio-uzanto pro liaj kvazaŭ malĝentilaj diroj en Vikivortaro estas stulte, same ne ekzistas malpermeso al uzanto meti en sian personan spacon malneton de redaktota artikolo). Mi demandos pri la kerno de tiu ĉi afero. El la supre prezentitaj ekzemploj videblas ke la problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu li sukcesis forpeli ĉiujn kontribuantojn. Pro sia agresemo li finfine estis senigita je administranta posteno fare de la centra administracio de Vikimedio. Li certe nenion komprenis kaj al ĉiu kritiko plu reagas per histeriaj politikaj fantazioj pri [https://eo.wiktionary.org/w/index.php?title=Vikivortaro:Diskutejo&diff=next&oldid=901096 politikaj murdoj en Rusio], [https://eo.wiktionary.org/wiki/Uzanta_diskuto:Taylor_49#Fu%C5%9Dado_de_tradukoj rusia prezidanto] kaj eĉ pri [[Specialaĵo:Daŭra_ligilo/1063953#KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj|KGB, NKVD kaj rusaj bazlernejoj kaj infanvartejoj]] kaj obsedaj rakontoj pri sia seksa vivo. La ulo agresema kaj venĝema, li komencis ataki min en Vikipedio kaj ĉi tie li mirinde trovis por si unikan eblecon senpune rompi la Vikipediajn regulojn. Antaŭjare li aktive kontribuis al la [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Fina_solvo|tute kontraŭregula]] [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|proceduro de mia maladministrantistigo]]. Antaŭ nelonge li same aktive postulis forigi unu el miaj artikoloj — kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj en Inguŝio|sukcesis denove]]. Mi avertis ke uloj kiel li haltas neniam kaj jen li postulas mian forbaron por definitive venĝi min kaj silentigi la lastan voĉon, kiu ankoraŭ kuraĝas kontraŭstari al lia strebo transformi ankaŭ Vikipedion je la speco de Vikivortaro, do je lia persona ludejo, kie li senhalte kaj sensence modifos kaj (plejparte) forigos la enhavon laŭe al siaj malstabilaj kapricoj, forpelinte ĉiujn obstaklulojn. Li [[Vikipedio:Administrantoj/kandidatoj/Taylor 49|jam provis]] akiri administrantan postenon ĉi tie, sed malsukcesis (la voĉdono devis esti fermita antaŭ duonjaro, sed tio ne okazis ĝis nun). Sed li sendube provos denove kaj denove, ja tiaj uloj haltas neniam ĝis ili akiros la potencon — aŭ estos haltigitaj kaj forigitaj el la normala homa komunumo, bazita sur reguloj kaj reciproka estimo, ne arbitreco kaj histeria agresemo. Jam venis tempo decidi la sorton de nia Vikipedio. Ĉu ni plu kreos la enciklopedion aŭ definitive donacos ĝin al la uloj, venintaj ĉi tien ne por krei kaj kunlabori, sed por ataki, insulti, persekuti, histerii, detrui? Necesas esti ekstreme naiva por kredi ke tiu ĉi [[Makartismo|makartisma]] kampanjo estos la lasta. Ne, tio estas nura komenco kaj sekvaj viktimoj de tiaj atakoj estos uzantoj kaj administrantoj, kiu silentis ĝis nun. Kiel historiisto mi esploris Stalin-reprezaliojn, do mi vidas ke la atakintoj sekvas la saman skemon kiel iliaj antaŭuloj-stalinistoj: unue ili maldungis homon, poste eksigis lin el partio, poste arestis kaj fine sendis al prizono aŭ mortpafis. Estas neimageble vidi ke tio okazas cent jarojn poste en Esperanta (!) Vikipedio. Fine mi memorigas la [[Unue ili la judojn venigis|vortojn]] de [[Martin Niemöller]] kiun devas koni ĉiu inteligenta homo: :Kiam la nazioj forportis la komunistojn, mi silentis; mi ja ne estis komunisto. :Kiam ili enkarcerigis la socialdemokratojn, mi silentis; mi ja ne estis socialdemokrato. :Kiam ili forportis la sindikatanojn, mi ne protestis; mi ja ne estis sindikatano. :Kiam ili forportis min, restis neniu plu, kiu povis protesti. Sapienti sat. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:23, 20 nov. 2024 (UTC) :Mi bedaŭras tiajn konfliktojn, aparte inter aktivaj esperantistoj kaj vikipediistoj. Mi alvokas repacigon kaj klopodon mildigi la vortajn akuzojn kaj kontraŭstarojn. Forbarado eble utilas kontraŭ fremduloj kiuj volas entrudiĝi en tute nekontrolitan medion, sed por aktiva vikipediisto, tio ne utilus; ĉar post forbaro sufiĉus nur malfermi novan konton (tion faris eĉ konata fuŝulo). Necesos tiam forbari la komputilon, sed oni povas uzi alian komputilon ktp. Plej bone estus repacigi la sintenojn kaj klopodi labori alikampen; mi celas, ke estas tiom da ampleksaj kampoj en Vikipedio, ke se okazas konfliktoj, ĉu pro lingvo ĉu pro enhavo, des pli bone agadi en aliaj kampoj, anstataŭe pri Stalino aŭ Rusio, oni povas iri al filmoj, birdoj, fiŝoj, havendaj artikoloj ktp ktp. Korektoj indas kaj endas, sed se tio rezultos en polemiko, eble indos labori aliel. Tio estas nur tre persona opinio, ĉar por juste agadi oni devus kontroli tre etendigitan kazon, kaj mi preferas pli efike labori produktive. Ekzemple mi apenaŭ eniris en Vikivortaro. Oni ne povas esti ĉie, nur Dio, sed mi dubas prie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 20 nov. 2024 (UTC) ::Bedaŭrinde tiu ĉi strategio de evitado de la konfliktoj ne efikis. Mi neniam interesiĝis pri la kontribuoj de Taylor 49, kio estis facile ĉar li fakte verkas nenion, nur senhalte modifas kaj forigas la enhavon, kreitan de la aliaj. En Vikivortaro mi nur demandis lin kiucele li vandalis miajn artikolojn kaj petis lin restarigi ilian noramalan staton — la histerian reagon vi mem povas legi laŭ supraj ligiloj. En Vikipedio mi eĉ ne unufoje kontaktis lin, sed li plu min ĉasas venĝante pro tiuj riproĉoj en Vikivortaro kaj senhalte postulante mian maladministrantigon (sukcese), forigon de miaj artikoloj (sukcese) kaj nun mian forbaron (sukcese?). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 14:23, 20 nov. 2024 (UTC) :::Ĝustas ke ĉe ni estas la [[imperativo|imperativa alvoko]] [[VP:ATAKO|Ne faru personajn atakojn en Vikipedio! Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!]] kaj ke "ripetita aŭ granda persona atako povus konduki al [[VP:RF|forbaro]]". Mi konsentas ke la ekzemploj cititaj el vikipedio de Taylor estis personaj atakoj, kaj same konsentas ke se uzanto "nomas alian vikipediiston ''rusaĉo'', diras ke la rusa lingvo devas esti forigita ĉar ĝi estas nur fuŝa versio de la ukraina", tio estus same persona (kaj kolektiva) atako. Laŭ mia scio ni ĉiuj ĉi tie estas plenkreskaj, kaj kompreneble ne estas pravigo de atako se oni argumentus "sed la alia jam kvinfoje atakis". Al la akrigo de la situacio fakte kontribuas vi mem, Stanislavo, ĉar vi ofte perceptas agadon malsame ol estis: maladministrantigis vin ne Taylor, sed plimulto de diversaj uzantoj post pena diskuto, kaj la forigon de la teksto kiun vi nun reenigis sub nomo [[Uzanto:RG72/Cenzuro|"Cenzuro" (!)]] ankaŭ ne plenumis Taylor, kiu nur atentigis pri dubindeco de la teksto, sed ĉefe tri uzantoj devene el ekssovetiaj landoj (el Rusio, Litovio kaj Ĉednestrio, do ekse [[Moldava SSR]]), kiuj ĉiuj tute ne rilatas al Taylor, sed kiuj ĉi tie koncentriĝis "komenti la enhavon, ne la kontribuanton". Tial mi nun nur vidas eblecon lasi la malnovajn ofendojn, sen forbaro, kaj alvokas diskutigi ĉiun eblan novan personan atakon tuj ĉi tie, por ke oni povas tuj reagi. Mi esperas ke ne necesos amplekse ĉi tie diskuti, ĉar mi juĝas tion ĝena malŝparo de vivo-tempo, sed pretas ĉi tie trakti freŝajn atakojn, ankaŭ per simbola forbaro de semajno aŭ monato, post kiam estis unua averto. Kaj mi nun jam vortumas tian unuan averton al vi ambaŭ, Stanislavo kaj Taylor. Krome, mi atentigas ke estis mi kiu fine devis forigi la tekston "Rusoj en Inguŝio", kaj mi kiel administranto sentas min persone atakata de Stanislavo per la demagogia titolo "Cenzuro", laŭ kiu li reenigis la forigitan tekston. Mi persone povas toleri se oni ĉirkaŭvojas forigon de teksto, se oni reenigas ĝin al paĝo "Uzanto:RG72/Rusoj en Inguŝio", sed mi ne toleros la titolon "Cenzuro", kiun mi komprenas rekta persona atako al mi. Fine mi pensas ke estas misuzo de la justulo [[Martin Niemöller]] entiri lin en la retorikon ĉi tie - s-ro Niemöller kontraŭis milionojn da murdoj en fia diktaturo, kaj kompari la atentigon pri [[Vikipedio:Neniu persona atako]] al tio estas, milde dirite, ekstrema troigo. Do, mi nun estas {{kontraŭ|kontraŭ}} forbaro pro la eksaj ofendoj, sed '''alvokas''' ekde nun forte bridi sin por ne pluofendi, alvokas pri ŝovo de la reenigita teksto for de demagogia titolo "Cenzuro" (aliel ankaŭ administranto povas fari tion, sendepende ke la paĝo estas en persona spaco, kaj kompreneble povas esti ke fine la komunumo decidos forigi la paĝon de la persona spaco), kaj '''alvokas''' diskutigi estontajn atakojn rekte ĉi tie, kun ebleco ankaŭ forbari uzanton, prefere dumtempe, simbole, nur en kazo de obstina pluofendado malgraŭ jam dumtempa forbaro ankaŭ definitive. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:57, 20 nov. 2024 (UTC) Kelkaj rimarkoj: # Mi ne ofendis Taylor, ja demando "kial vi vandalas miajn artikolojn?" certe ne estas ofendo, ĉu ne? Kontribuante al Vikipedio 14 jarojn, mi interagis kun centoj da vikipediistoj kaj neniam iu ajn plendis ke mi ofendis lin. Estus strange se mi subite atakus la ulon pri kies ekzisto mi eksciis nur post kiam li vandalis miajn tekstojn. # La ideo ke valideco de opinio dependas de historia geografio estas nova, sed interesa. Do ekde nun mi scios ke mia opinio ekzemple pri Litovio kaj Finnlando estas speciale valora ĉar iam tiuj ĉi teritorioj estis parto de la Rusia imperio. # Ulo, iniciatinda mian maladministrantigon, malkaŝe argumentis ke tio okazu ĉar li konsideras miajn politikajn vidpunktojn malĝustaj. Tio tute evidente estis rompo de la Vikipediaj reguloj kaj ne gravas kiom da voĉoj li venigis por garantii tiun ĉi rompon. Dura lex sed lex. # Forigo de mia artikolo estis same kontraŭregula, ĉar la iniciatinto malsukcesis pruvi siajn argumentojn (malneŭtraleco kaj manko de fontoj), do tio estis evidenta ago de cenzuro. Tamen se tiu ĉi vorto tro ĝenas vin, mi alinomos la paĝon al ''Arĥivo''. Mi ne imagis tioman sentemon de via flanko, ja ni ĉiuj konas vikipediiston, kiu inundis la pritagajn artikolojn per rubaĵaj (mis)informoj kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" — kaj vi neniam riproĉis lin pri tio. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:53, 21 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun kontraŭas al la forbaro. Se la situacio plimalboniĝos, mi donos plian komenton. Ne forgesu [[VP:AMO]].-- [[Uzanto:Salatonbv|Salatonbv]] ([[Uzanto-Diskuto:Salatonbv|diskuto]]) 20:57, 20 nov. 2024 (UTC) :{{kontraŭ}} - Nun kontraŭ. Mi ŝatus, ke la konfliktoj ĉesu. Ni devas spuri specifajn problemajn redaktojn, ne la rilatojn de homoj. --[[Uzanto:LiMr|LiMr]] ([[Uzanto-Diskuto:LiMr|diskuto]]) 16:23, 24 nov. 2024 (UTC) : {{kom}} La respondo de RG72 estas kiel kutime agresema kaj insulta, ekzemple "problemo naskiĝis antaŭ jaroj en la kapo de Taylor 49, tiutempe aktive vandalinta Vikivortaron, el kiu '''li''' sukcesis forpeli" "Taylor 49, kio estis facile ĉar '''li''' fakte verkas nenion". RG72 daŭrigas kun kaj absurdaj falsaj akuzoj (ne estis mi kiu forigis la paĝon [[Rusoj en Inguŝio]], ĉu?), kaj insultoj, kaj misseksigado. Vidu supre, mi ne plu respondos en ĉi tiu diskuto. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:37, 27 nov. 2024 (UTC) :: {{kom}} Nenio nova en la mondo. La suno lumas, la akvo fluas, Taylor 49 [...] plendas [...]. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:57, 28 nov. 2024 (UTC) ::: {{kom}} {{re|RG72}} Mi ripete atentigas pri la regulara frazo "Komentu la enhavon, ne la kontribuanton!" Tio ankaŭ rilatas al via provoka komento de hieraŭ, kiun mi en kunteksto juĝas komento de la kontribuanto, ne de la enhavo. Via deeskaliĝo en la konflikto estas nepre bezonata, kaj vi ĉi tie ricevis nur tiom da subteno kontraŭ forbaro, ĉar sendube ĉiuj aktivaj kontribuantoj certas ke vi kapablas redakti sen ofendoj - tamen la kredo ke vi principe kapablas pri tio ne sufiĉas, vi devas ankaŭ apliki redaktan diplomation. Alikaze ni revenos al diskutoj pri via forbaro, kion mi konsiderus ĝenan malŝparon da energio. Kaj mi efektive fortege riproĉas la uzanton kiu inundis la esperantajn pritagajn artikolojn per naciisma propagando kaj regule restarigis ilin post forigo aldonante rimarkon "REAPERIGO DE CENZURITAĴOJ" - eble mi tro malfrue vere koncentriĝis pri la ĝena naciisma redaktado en la principe almenaŭ neŭtrala ĝis sennaciisma esperanta projekto, tro malfrue bremsis la agadon kaj per ĝena malŝparo de multaj laborhoroj komencis forigi la neakcepteblan propagandon, ĉar tiu ne sufiĉe frua kontraŭago signifis ke la forigenda materialo iĝis tre multa. Ĉiukaze la homo almenaŭ per sia konto ekde duonjaro ne plu daŭrigas sian propagandan mision: nun ankoraŭ forbari lin, nur pro pedagogio, ne sencus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:20, 29 nov. 2024 (UTC) :::: {{kom}} Mi ĝojas ke finfine vi agnoskis ke en Vikipediaj diskutoj oni priparolu nur la agojn, ne la agantojn. Estas strange ke vi ne faris tion kiam la konata al vi ulo lanĉis kampanjon de mia maladministrantigo prezentinte kiel solan argumenton ke li ne ŝatas miajn politikajn vidpunktojn, do li ne ŝatas la personon, ne liajn agojn. Mi ĝojas ke vi finfine haltigis la agadon de alia uzanto, inundinta Vikipedion per nacisma propagando kaj ksenofobiaj fantaziaĵoj (plejparte rusofobiaj, sed foje ankaŭ antisemitismaj). Mi ne postulis lian forbaron, sufiĉas ke lia vandalado ĉesis. Estas strange nur ke vi ignoris kiam la konata al vi fanatika triopo akuzis min pri cenzuro ĝuste pro forsarkado de tiuj ĉi naciismaĵoj kaj ksenofobiaĵoj, kaj tio servis kiel ilia dua argumento por mia maladministrantigo. Se Vikipedio estas bazita sur reguloj, ili la samaj por ĉiuj. :::: Rilate ''Taylor 49'' mi nur ironiis leĝere, ĉar trakti serioze lian obsedon je propra seksa vivo mi ne povas, ja mi estas historiisto, do apartenas al la malĝusta fako. Espereble iam vi ĉesigos ankaŭ tiun ĉi tutevidente kontraŭregulan aktivadon kaj instruos lin ke lia seksa vivo estas lia persona afero kiu interesas neniun ĉi tie kaj ke se li ne ŝatas kiel Esperanto lin nomas, li simple elektu alian lingvon, pli komfortan por li. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:45, 30 nov. 2024 (UTC) ::::Mi neniam legis ajnan komenton de Taylor 49 pri sia propra seksa vivo. Kion mi legas, kaj pri tio mi ankaŭ konfliktis kun Taylor, estas ke Taylor ne nur aplikas la ne (jam) esperantan silabon "ri" pri si mem, sed komence aplikis tion al ĉiaj homoj, pri kies seksa identeco ne povas esti dubo: se iu uzanto klare indikis sian sekson en la vikipediaj preferoj, kaj Taylor perfekte sccias kiel malkovri tion, aŭ kiam en vikidatumaro pri iu ajn homo estas indiko ke temas pri viro aŭ virino, tiam sendube aplikendas pronomoj li respektive ŝi. Taylor ne estas la sola vikipediisto, kiu forte pledas pri uzo de alternativa estonta pronomo ri por tiuj homoj kiuj persone insistas ne konsideriĝi viroj kaj ne virinoj. Do temas pri socia konstruaĵo, ĉar en biologio ĉiu homo estas vira (kromosomoj XY) aŭ ina (kromosomoj XX): eĉ tiuj kun deviaj [[Sindromo de Klinefelter|kromosomoj XXY]] laŭ genetiko konsideratas masklaj. Mi povas akcepti pri ĉiu vikipediano, ke tiu ne devas nepre malkaŝi sian biologian sekson aŭ elektitan socian rolon, ĉar oni rajtas esti tute anonima, ne devas malkaŝi sian nomon, sekve pri iuj ensalutintaj uzantoj kaj pri ĉiuj kiuj redaktas plene anonime sub IP-adresoj, mi ne konas la gramatikan sekson. Tio estas anonimeco. Klaras ke pri oficialigo de la silabo "ri" kiel plia e-lingva pronomo ne decidos redaktantoj de iu ajn retejo, ankaŭ ne de vikipedio, kaj same klaras ke Vikipedio ofertas tiun gradon de anonimeco kiun uzanto deziras. Tute klaras krome, ke la temo estas sentoplena por Taylor kaj ankaŭ por iuj aliaj uzantoj: tial neniu uzanto estas devigita uzi la silabon "ri" kvazaŭ pronomo, nek mi nek vi nek iu ajn, sed tamen necesas pie kaj kolegece trakti la temon - tial ĝi ne tre taŭgas por forta ironio. Tio ĝuste estas kio ĝenis min en via hieraŭa noto. Se vi havas ekzemplon, kiam Taylor komentis pri sia seksa vivo, montru ĝin, mi neniam vidis ion tian kaj ne povas imagi ke tia ekzemplo ekzistus. Kaj pri la [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|diskuto pri via administreco]]: vi scias ke mi estis la sola kiu sume voĉis sindetene, ĉar mi estis tiom ambigua vidante same fortajn argumentojn por kiom kontraŭ - tion mi tiam notis. Mi '''ne''' havis la impreson ke viaj agoj kontraŭ la misuzo de la tagaj mondpolitikaj listoj en vikipedio al propagando kaj forta troreprezentiĝo de polaj temoj (kiam unufoje pola skiisto gajnas konkurson, tio estos vaste raportata en mondpolitikaj eventoj, se ĉeĥa aŭ slovaka, slovena aŭ sveda skiisto same gajnas konkurson, tio tute ne interesas) estis argumentoj en la diskuto pri via administreco. Se mi preterlegis ion, vi povas ankaŭ nomi al mi la konkretan lokon. Certe ni ĉiuj sambone konas la [[Vikipedio:Regularo pri forbaro|regulojn pri forbaro]], daŭre ne plenumiĝas la kondiĉoj pri forbaro, sed necesas adapti la redaktojn al ne-ofendaj komentoj. Se tio post ripeta admono ne funkcios, tiam necesos rapide decidi pri forbaro, notinte aktualajn mispaŝojn. Sed tia forbaro, ĉar unua, ankaŭ estus nur simbola, por horoj aŭ tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) :{{por}} RG72 devas esti fobarita (en du projektoj) pri kontraŭrajta renoviĝo de forigita artikolo en Vikipedio kaj verkado de malneŭtralaj artikoloj en Vikinovaĵoj.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 10:09, 30 nov. 2024 (UTC) ::Kara Fenikals, vi povas tute libere prezenti vian opinion ĉi tie. Tamen mi koncize volas reagi al via noto: se iu revenigas forigitan artikolon en sia persona uzanta spaco, tiam tio ne estas kontraŭrajta - jes eblas ankoraŭ plibonigi la tekston kiun ĝis la forigo evidente ne eblis plibonigi al stato akceptebla por plimulto de la partoprenintaj uzantoj. Kio nur ne permeseblas, estas laŭta ofendo ke la komunumo fie kaj bandite cenzuris la tekston. Kaj due, povas esti ke en Vikinovaĵoj ne estas sufiĉe evoluintaj iloj por diskuti pri propagandecaj, ĝenerale malneŭtralaj tekstoj. Sed ĉiukaze Vikipedio kaj Vikinovaĵoj estas sendependaj projektoj. Eblas noti ĉi tie personan opinion, ke oni forte malkonsentas pri ago de uzanto en Vikinovaĵoj, Vikivojaĝo, Vikifontaro, Vikivortaro ktp., sed uzi tiun nekontenton cele al puna forbaro de uzanto el Vikipedio laŭ mi ne eblas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:41, 30 nov. 2024 (UTC) == Propono forbari uzanton "Fenikals" == {{uzanto2|Fenikals}} [[Uzanto:Fenikals|Uzanto:Fenikals]] regule rompas plurajn regulojn de Vikipedio: # Li [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|postulis maladministrantigon]] de alia uzanto, argumentinte per ties malplaĉaj politikaj vidpunktoj, do pro politikaj kaj personaj motivoj. # Li spamis la [[Uzanto:RG72|Uzanton RG72]] per mesaĝoj politikaj kaj personaj, interalie minacante lin per FSB-reprezalioj se li plu partoprenos en la ĵurnalisma projekto [[Tutmondaj Voĉoj]]. # Li regule enigas falsajn informojn laŭajn al liaj politikaj vidpunktoj, ekzemple: ## en [[Sud-Osetio]] li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Sud-Osetio&diff=next&oldid=8911022 modifis la tekston], aldoninte aserton ke la militon en Sud-Osetio en 2008 komencis Rusio dum esplorado de Eŭropa Unio [http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/30_09_09_iiffmgc_report.pdf klare konkludis] ke la militon komencis Kartvelio. ## En alia artikolo li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Bombaj_atencoj_kontra%C5%AD_lo%C4%9Dejoj_en_Rusio&diff=prev&oldid=8902785 nomis la ulojn], murdintajn en 2002 kelkdek homoj per eksplodigo de loĝejoj, ne "teroristoj" sed "rezistantoj"; [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Dua_%C4%88e%C4%89enia_milito&diff=prev&oldid=8875116 similaj fuŝoj] # Li regule cenzuras Vikipedion, forigante malplaĉajn informojn, ekzemple: ## el artikolo pri batalo kontraŭ islamistoj li forigis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2002)&diff=prev&oldid=8875092 ateston de militkrimoj] faritaj de muĝahidoj; ## el artikolo pri atako de teroristoj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalo_%C4%89e_Gala%C5%9Dko_(2000)&diff=prev&oldid=8875097 forigis riproĉon] fare altrangulo, multe helpinta al ĉeĉenaj rifuĝintoj kaj ŝokita de tia atako en sia regiono. ## el artikolo pri ukraina prezidanto li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Volodimir_Zelenskij&diff=prev&oldid=8573844 forigis menciojn] de ties kritiko en eŭropa gazeto ## el alia artikolo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Invado_de_Rusio_en_Ukrainion_(2022)&diff=prev&oldid=8472015 li forigis] komplete sekcion "Rusofobio", malgraŭ referenco al aŭtoritata fonto, kun klarigo "tiu ne ekzistas" # Li lanĉas redaktomilitojn, ekzemple li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=25-a_de_februaro&diff=prev&oldid=8827820 nuligis mian redakton] en artikolo, celintan forigi rubajn misinformojn pri kies forigo konsentas ankaŭ almenaŭ unu administranto, ĝis nun plenumanta tian forsarkadon pro antaŭa amasa vandalado fare de naciisma uzanto; # Li trudis al pluraj artikoloj politike malneŭtralajn kaj ofte rekte falsajn informojn. ## Ekzemple li redaktis multajn biografiajn artikolojn, ŝanĝante nacian apartenon de ilia temuloj al "ukraina". Ekzemple li faris tion en [[Igor Sikorski]] kaj poste nuligis alies redaktojn. Rimarkindas ke la sekvinta [[Diskuto:Igor Sikorski]] montris ke li ne konas eĉ bazajn faktojn pri historio de Ukrainio, kio evidente grave faciligas lian redaktadon. ## en artikolo pri buĉado en Montara Karabaĥo [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakro_de_Ho%C4%9Dali&diff=prev&oldid=8472696 li aldonis] ke armena flanko "falŝe raportis" (sic!) Havi tian uzanton estas granda malhonoro por iu ajn Vikipedio kaj duobla malhonoro por Vikipedio en Esperanto, konsiderata lingvo de paco kaj amikeco, ne de naciismo kaj agresemo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:45, 30 nov. 2024 (UTC) :Mi nun tiom detale notis la antaŭan diskuton, ke ne sufiĉas mia tempo esplori la akuzojn tie. Tio do venos pli poste. Kompreneble ĉiu ajn povas jam ekhavi opinion - mi nur volas eviti la impreson ke mi fokusigas pri akuzoj kontraŭ unu uzanto kaj plene ignoras akuzojn kontraŭ alia uzanto, kvankam la diskutoj estas tuj najbaraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:51, 30 nov. 2024 (UTC) :: {{kontraŭ}} forbaro de uzanto "Fenikals", ĉar la proponinto de forbaro same ofte verkis forte maneŭtralajn artikolojn ([[Rusoj en Inguŝio]] -> [[Uzanto:RG72/Cenzuro]], [[n:eo:KGB kaj FSB kontraŭ spionoj kaj teroristoj en Siberio|terorismo]], [[eo:n:“Ŝajnas_al_mi_ke_mi_sonĝas...”:_patrino_kaj_filo_fuĝis_el_Ĥersona_provinco_al_Tjumeno|rifuĝintoj bonvenataj]]), kaj eĉ pli grave atakadis aliajn vikianojn. Mi esperas ke uzanto "Fenikals" estonte ne plu uzos vikipedion kiel batalkampo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:58, 2 dec. 2024 (UTC) :::{{kom}} La argumento estas absurda laŭ sia logiko ("ni ignoru unu regulrompon ĉar okazis ankaŭ aliaj"), formo (referenco al Vikinovaĵoj en Vikipedio) kaj enhavo (nomi "malneŭtralaj" artikolon pri etna grupo, intervjuon kun historiisto kaj raportaĵon pri ukrainaj rifuĝintoj estas ekster ĉia racia konsiderado). [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:41, 2 dec. 2024 (UTC) {{Kom}} Post 4 monatoj bedaŭrinde nenio estis farita, do la koncernulo revenis kaj daŭrigas siajn fanatikajn atakojn. Ĉi-foje li [https://eo.wikinews.org/wiki/Vikinova%C4%B5oj:Diskutejo#Propono_pri_la_fermo atakis Vikinovaĵojn], postulinte likvidi la tutan projekton kaj cenzuri ĝian enhavon (kompreneble pro "porrusia propagando"). Antaŭ jaroj mi iniciatis elkoviĝon de la projekto, alvokinte plurajn vikipediistojn subteni ĝin voĉdone. Dum jaroj mi kaj aliaj esperantitoj kontribuis al ĝi, verkinte pli ol 1000 artikolojn. Nun ĉio ĉi estas endanĝerigita pro la fanatikulo, apenaŭ balbutanta Esperanton kaj eĉ en Vikipedio dum 5 jaroj farinta nurajn mil redaktojn, plejparte neniodirajn kaj politike motivitajn. Estas tute evidente ke temas pri politika cenzuro kaj ĉi-foje ankaŭ pri persona persekutado. Li jam lanĉis [https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:Administrantoj/forigo_de_rajtoj/RG72 kalumnian kampanjon] kontraŭ mi (malkaŝe politike motivitan) kaj nun pretas detrui la tutan projekton nur por kontentigi sian fanatikan cenzuremon kaj personan malamon. Antaŭjare li postulis eĉ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/File:Vila%C4%9Do_%C5%9Ctormovo.webm forigi unu el miaj videoj] el la Komunejo, argumentinte ke ĝi "estas persona kaj ne havas edukan valoron". Feliĉe oni ĝustatempe klarigis al li, ke ambaŭ argumentoj estas nulaj, sed li provas denove, jam aliloke kaj sendube provos plu, ĉar li simple ne kapablas kunlabori kaj krei — nur ataki kaj detrui. Tiaj uzantoj estas forbarendaj tutvikie kiel agresantoj kaj vandaloj. Kial la enciklopedio de ''Lingvo de Paco kaj Amikeco'' (!) plu toleras la fanatikulojn kaj vandalojn? Ĉu neniu administranto kapablas ĉesigi tion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:32, 19 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurdaj mencioj de "Paco kaj Amikeco" kaj plejparte falsaj akuzoj (pri lingvokapabloj kaj plu) de [[Vikipedio:Problemaj_uzantoj#Propono_forbari_uzanton_"RG72"|RG72]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:30, 27 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Tipa agresema stilo, absurda miskompreno de la interna ideo de Esperanto kaj subteno de la falsaj akuzoj de la alia fanatikulo. Rimarkindas ke Fenikals jam kvarfoje atakis min, malkaŝe dirinte ke li faras tion pro siaj personaj politikaj malŝatoj. Dufoje li sukcesis, lanĉinte [[Vikipedio:Administrantoj/forigo de rajtoj/RG72|kalumnian kampanjon]] por eksigi min kiel administranton kaj [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2024/Novembro#Rusoj_en_Inguŝio_11_17|foriginte mian artikolon]] — ambaŭfoje Esperanto-administrantoj timeme cedis al la ksenofobo, krude rompinte la regulojn kiujn ĝuste ili devus defendi. Dufoje li malsukcesis — unue en [[Tutmondaj Voĉoj]] kaj nun en [[Meta-Vikio]] — ambaŭfoje ne-Esperantaj-administrantoj rekte respondis ke mi rompis neniujn regulojn kaj liaj personaj malŝatoj estas lia persona problemo. Post tio nomi Esperanton "Lingvo de Paco kaj Amikeco" estas vere absurde. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:01, 30 mar. 2025 (UTC) {{kom}} Mi ĵus nuligis plian cenzuradon fare de Fenikals. Ĉi-foje li modifis artikolon [[Unua Ĉeĉenia milito]], celante ŝajnigi ke la milito okazis ne inter la registaro de Rusio kaj separistoj, sed inter Rusio kaj Ĉeĉenio kiel du sendependaj ŝtatoj. Ĉu sekvan fojon li skribos ke registaroj de Hispanio kaj Britio luktis ne kontraŭ ETA kaj IRA, sed kontraŭ Eŭskio kaj Nord-Irlando? Kiam tiu ĉi vandalo estos haltigita? Ĉu tiu ĉi enciklopedio havas administrantojn aŭ ĝi definitive transformiĝis je ludejo kie ĉiu ajn fanatikulo povas libere vandali la tekstojn? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:59, 15 apr. 2025 (UTC) {{kom}} Kaj denove tiu ĉi delonge forbarenda fanatikulo lanĉis redaktomiliton, nuliginte miajn redaktojn. Kompreneble temas pri artikoloj rilataj al la rusoj/Rusio kaj ukrainoj/Ukrainio, kio estas la kerno de lia fanatika mensa universo. Kompreneble li denove trudis propagandajn stultaĵojn, ĉerpitajn el gazetaro. Kompreneble denove liajn fiagojn ignoris ĉiuj administrantoj. Kio estas kialo de la tioma toleremo? Ĉu la rusofobio kaj ksenofobio ĝenerale jam iĝis oficiala ideologio de la Esperanto-Vikipdeio? Ĉu la (iam) enciklopedia projekto definitive transformiĝis je Esperanto-versio de triarangaj eŭropaj gazetaĉoj? Ĉu iu ankoraŭ memoras por kio Zamenhof kreis tiun ĉi lingvon? Malkaŝaj ksenofoboj ĉiam pli agreseme trudas siajn propagandaĵojn kaj la homoj, kiuj devus forbari ilin en la unua tago — la administrantoj — silente ignoras ĉion. Ĉu vi timas aŭ simple samopinias kun ili? La unua kazo estas hontinda, la dua stultega. Elekti inter la malhonoro kaj stulteco pjam estas hontinde, sed ŝajnas ke la alia elekteblo mankas. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:45, 1 jun. 2025 (UTC) {{kom}} Denove tiu ĉi fanatikulo trudas al la '''enciklopedio''' propagandaĵojn kaj lanĉas redaktomilitojn. Kian valoron havas tiu ĉi malklerulo, apenaŭ balbutanta Esperanton, ke lia daŭra vandalado estas tolerata en la internacia (!) '''enciklopedio'''? Li estas obsedita ksenofobo kaj malkaŝa adoranto de teroristoj, speciale de islamistoj, do li simple ne povos halti memstare, nur esti haltigita. Ĉu ekzistas administranto kapabla savi la enciklopedion de vandalado? Ĉu ĉiuj estas tro timemaj? Aŭ eble lia fanatika mondrigardo nun estas konsiderata normo en la socioj, al kiuj apartenas la administrantoj? Plorinda degrado. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:29, 2 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La administrantoj denove timeme lasis la vandalon fuŝi, do li revenis kaj denove trudis al la '''enciklopedio''' siajn fanatikajn fantaziojn — ĉi-foje rakontinte en [[Sovetia-Ukrainia Milito]] pri "genocido de la ukraina nacio, genetika subpremado, socia degrado" kaj kompreneble pri siaj amataj ĉeĉenaj islamistoj. Kaj ĉiujn ĉi teruraĵojn li rakontas pri Ukrainio, kies loĝantaro en la sovetia tempo (do dum la ''genocido kaj subpremado'') duobliĝis — malgraŭ amasa migrado de ukrainoj al la aliaj respublikoj de Sovetunio por ricevi pli bonan edukon kaj laboron. Ĝis kiam daŭros tiu ĉi senpuna vandalado fare de '''patrolanto''', do la ulo respondeca pri kvalito de la '''enciklopedio'''?! [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:10, 26 aŭg. 2025 (UTC) {{kom}} La vandalo revenis kaj denove trudas al la enciklopedio siajn fanatikajn propagandaĵojn. Ĉi-foje li denove markis kiel "diktatoroj" plurajn internacie agnoskitajn ŝtatestrojn kies politiko kaj opinioj malkongruis al lia fantazia mondimago. Se post jaroj da vandalado en la esperanta enciklopedio li almenaŭ iom lernus Esperanton, li scius ke "diktatoro" estas [https://vortaro.net/#diktatoro_kdc "Eksterordinara, provizora estro de ŝtato, kun absoluta povo"], kio certe ne aplikeblas al la regantoj kies regado estis bazita sur naciaj leĝoj (sendepende de tio, ĉu ili plaĉas al iu aŭ ne) kaj ne estis provizora, nek eksterordinara. Jam unu jaro pasis ekde kiam mi atentigis pri la persista vandalado fare de tiu ĉi persono, sed neniu reago de la administrantoj sekvis. Ĉu nia enciklopedio estas rubejo, kie iu ajn propagandisto povas publikigi siajn fantaziaĵojn? Kiom longe daŭros tiu ĉi vandalado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:35, 6 nov. 2025 (UTC) {{kom}} Ĵus mi hazarde trovis kaj nuligis plian vandalaĵon de tiu ĉi unika vandalo: en la artikolo pri la ukraina urbo [[Kostjantinivka]] li forigis informojn ĉerpitajn el [[The New York Times]], ĉar ili malkonvenis al lia fanatika mondobildo. Mi diras ke temas pri la ''unika vandalo'', ĉar ĝis neniu vandalo en tiu ĉi enciklopedio sukcesis esti identigita kiel malkaŝa vandalo kaj propagandisto jam duan jaron sinsekve kaj tamen ne esti forbarita. Evidente la administrantoj interne simpatias al li, same kiel germanaj burĝoj simpatiis al Hitlero, promesinta buĉi nur la judojn, ciganojn kaj subhomojn kiel rusoj, ukrainoj kaj poloj. Poste ili ploris sur ruinoj de siaj urboj kaj plendis ke ili ne estis nazioj, nek subtenis ilin, sed estis nuraj viktimoj de la teruraj cirkonstancoj. Ĉu la historio instruas ion? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 17:08, 21 dec. 2025 (UTC) {{kom}} [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?diff=8649512&oldid=8538182 La redakto antaŭ 18 monatoj] estas evidente malbona. Oni nepre '''ne agu tiel'''. Kaj kion pensi pri [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Vladimir_Putin&action=history la diktatoroj]? La plejmultaj diktatoroj ja estis kaj estas "agnoskitaj ŝtatestroj". Kaj kiel pensi aŭ agi pri senĉesaj personaj atakoj, trouzo de fortaj vortoj, kaj reventantaj komparoj kun Adolfo Hitlero? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:20, 28 dec. 2025 (UTC) :La vorto ''diktatoro'' havas striktan difinon en PIV, cititan supre. Neniu el la menciitaj personoj laŭis al ĝi. Same neniuj personaj atakoj miaflanke okazis, nek povus okazi ĉar mi tute ne interesiĝas pri tiu ĉi persono. Malsame ol li, kiu spamis min per mia persona konto iel trovita en Telegramo kun enormaj stultaĵoj kaj personaj trudaĵoj ("ĉu vi definitive transloĝiĝis al Kubo?"). La situacio iĝis tro teda kaj artefarite longdaŭra, kaj vere similas al tiu en Germanio en la 1930-aj kiam la same agresemaj kaj persistaj fanatikuloj ne estis haltigitaj de tiamaj germanaj administrantoj, ĉar interne ili simpatiis al ilia ksenofobio kaj esperis ke la solaj viktimoj estos nur judoj, komunistoj, gejoj, slavoj kaj aliaj [[subhomo]]j. La historio ripetiĝas kaj evidente eĉ germanoj ne lernis ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:43, 28 dec. 2025 (UTC) ==Anglalingvaj perfortparoloj== Uzanto aperis nur por fari ekstremismajn alvokojn en la angla lingvo kontraŭ palestinanoj kaj islamanoj. Ĝis nun faris [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Ctato_Palestino&diff=prev&oldid=9039006 unu solan redakton]. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:06, 6 mar. 2025 (UTC) : [[:m:Special:CentralAuth/Zwangsumbenennung-2025-03-18]] nenio nova ekde tiam. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 27 mar. 2025 (UTC) :: Daŭre nenio nova ekde tiam (kvankam ne, ne plu?, ekzistas ĝenerala konto por "Zwangsumbenennung-2025-03-18"), sed en wiki.eo la konto ankoraŭ estas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:15, 18 apr. 2025 (UTC) ::: Mi kredas, ke [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:Zwangsumbenennung26-12-2020 ĉi tiu estas la sama nazia fuŝulo: "Zwangsumbenennung26-12-2020" ĉe Turka Vikipedio]. Mi trovis tiun nomon sub mistera parametro "offset" en lia paĝo pri uzantrajtoj. https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Listo_de_uzantoj&username=Zwangsumbenennung-2025-03-18&dir=prev&offset=Zwangsumbenennung26-12-2020&limit=1 Tiu parametro aperis, kiam mi iris du paĝojn antaŭen. [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:03, 30 jun. 2025 (UTC) :::: Kaj kvar antaŭajn uzantnomojn mi trovis sammaniere: 𥐣, 😂, 𝘀𝗼𝗹𝗼 𝗲𝗻 𝗹𝗮 𝘄𝗶𝗸𝗶 kaj 𝕍𝕥𝕝𝕞𝕣𝕕. Ĉu vi kredus, ke li estas forbarita de la germana Vikipedio? [[Uzanto:פֿינצטערניש|פֿינצטערניש (Fincterniŝ), ŝi]] ([[Uzanto-Diskuto:פֿינצטערניש|diskuto]]) 17:24, 30 jun. 2025 (UTC) == Anonimaj redaktoj de [[Pär Sundberg]] == Pluraj anonimaj redaktantoj ade aldonas malplenajn listerojn al [[Pär Sundberg]], kun svedlingvaj datoj en la resumo. Tre mistere, sed klare senutile. Mi proponas forbari tiujn adresojn, kaj protekti la artikolon kontraŭ anonimaj redaktoj. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 04:48, 31 mar. 2025 (UTC) : {{forte por}} protekto kontraŭ anonimaj redaktoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:28, 31 mar. 2025 (UTC) ::{{farite}} je 2025-03-31 per LiMr. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Hodiaŭ finiĝas la protekto de tiu paĝo. Ni atentu ĉu la strangaj redaktoj rekomenciĝos! - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:29, 1 jul. 2025 (UTC) == Forbarenda IP-vandalo == [[Specialaĵo:Kontribuoj/49.175.171.71]] sed ne porcxiam, eble 3 monatoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:29, 4 maj. 2025 (UTC) ==Ne-esperanta enhavo== [[Uzanto:Orthoonto]] aldonis al tri artikoloj tekston en iu skandinava lingvo, kaj al alia senfontan aserton pri la matematikaj kapabloj de novaj AI, kies enciklopedian gravon mi dubas. Ŝajnas al mi tro frue por diri, ĉu la intencoj de la homo estas bonaj, sed mi lasis mesaĝon sur lia/ŝia diskutopaĝo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:34, 11 maj. 2025 (UTC) : Bona atentigo. Dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == Grandparte fuŝaj redaktoj aparte pri la Filipinoj inter 2011 kaj 2021 (kaj pli da fuŝoj pri Esperanto en Vikidatumoj) == Komence de januaro 2018 uzanto kun la longa nomo "[[Specialaĵo:Kontribuoj/uzanto:Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa|Renamed user ccb4f2cd4446e5770d0821d57e0285fa]]" (iam ankaŭe la konto nomiĝis "Pare Mo") movis paĝon Davaa Regiono al [[Dabaa Regiono]] kaj notis "preskaŭ" en Esperanto: "V se pronuncia como B en español". La homo ankaŭ ŝatis renomigi multajn aliajn esperantajn vortojn (nur 36 rekte en la loka projekto, sed pli multajn en vikidatumoj, kie ankoraŭ pli malfacilas rimarki la manipulojn), egale ke la uzanto eĉ ne helpe de aŭtomata tradukilo sukcesis enmeti unusolan frazon en Esperanto. Sed evidente eblas konsideri sin elstara Esperanto-vortaristo ankaŭ sen ajna kono de la lingvo. Tamen estas alarma averto el vikidatumoj kaj de la vikimedia sistemo ĝenerala: '''[[dosiero:OOjs UI icon alert image warning.svg|18ra]] <span style="color:red"> This account is globally locked. - La konto estas globale forbarita'''</span>. Do la homo en multaj vikipediaj projektoj mise agadis, grandkvante vandalis, kaj liaj agoj vere ne konsiderindas "aŭtoritataj kontribuoj". Tial mi konsideras ĝenerale malfari la kapricajn "plibonigojn" de la forbarito. Ĉi tie do la argumento estas ke hispane la v prononciĝas kiel esperanta "b", aŭ en [[Kezonurbo]], dubinde plibonigita al Kesonurbo, "ke z hispane prononciĝas kiel s esperante" - tio eĉ ne veras, norme ĝi sonas kiel θ, nur dialekte foje kiel s aŭ iu sibla sono inter ambaŭ. Tiu argumento nur sufiĉus por aldono de prononcindiko inter rektangulaj krampoj, eventuale por prezento de sia nova propono kun verva esperanta argumentado en VP:AA, sed ne por kaŝa alinomado de paĝoj el aliaj homoj aŭ ŝanĝadoj en Vikidatumoj. En plej multaj eŭropaj lingvoj inkluzive de la cirile skribataj tamen estas "v", kaj ke li mem ĝustigis la lingvonomojn "[[cebua lingvo|cebue]]: ''Rehyon sa Dabaw''; [[tagaloga lingvo|tagale]]: ''Rehyon ng Dabaw''" ankaŭ ne konfirmeblas en la cebua kaj tagaloga vikipedioj (la esperantan adverbon "tagale" por la tagaloga la homo samtempe inventis). Kvin spertaj esperantistoj poste redaktis kaj ne rimarkis la bone kaŝitan vandalecon. Mi ni plendas, ankaŭ mi probable ne rimarkintus. Sed mi alvokas pri pli da atento nun, kiam estas averto pri tiu vandalo kiu fuŝas aliel ol nia konata finna forbarito, kies specifajn redaktojn ĉiu facile rekonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:18, 3 jun. 2025 (UTC) :Mi cetere ĵus skanis kaj ekrane pligrandigis la esperantan mapon (#22) pri la Filipinoj el la "Poŝatlaso" de 1971. Bedaŭrinde tie estas malmultaj esperantigoj, plej multaj estas nacilingve, do filipine/tagaloge notitaj. Sed por tiuj urboj, insuloj kaj kaboj, kiuj ricevis esperantan vorton en la "Poŝatlaso" de 1971, estas bone noti la referencon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:28, 3 jun. 2025 (UTC) == 176.59.164.46 == Ruslingva anonimulo, aldoninta sensencajn frazojn al [[Biblio-Globus]]. Blokenda. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:09, 26 jun. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|176.59.164.46}} 1 redakto je 22 jun. 2025 :::Kvankam estis nur unu redakto, mi forbaris la konton je 21:46, 9 sep. 2025 por daŭro de 6 monatojm por ke ene eblaj novaj mispaŝoj oni tuj vidi la eksan forbaron en la konto mem... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] == 78.154.163.85 == Anonimulo, ekde majo 2025 inundinta la projekton per fuŝaj maŝintradukaĵoj de la anglalingvaj fontoj, plenaj je konspirteorioj, fantazioj kaj politika propagando. Regula forsarkado de tiuj rubaĵoj estas tre teda kaj temporaba afero. Ni protektu la '''enciklopedion''' kontraŭ fanatikuloj, ksenofoboj kaj vandaloj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 07:08, 17 jul. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|78.154.163.85}} sume 50 redaktoj je 13-14 jul. 2025, '''ekzemple''' ::* paĝo [[historio de Rusio]] [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Historio_de_Rusio&diff=prev&oldid=9145053 vandalita, ŝajne en la baŝkira, ĉiukaze ne universale komprebla lingvo, en fuŝaj referencoj] ::*>> krome je 07:21, 14 jul. 2025 la homo la saman paĝon ampleksigis per amasa esperantlingva akuza listigo de rusaj ŝtataj militkrimoj en Ukrainio inter 2014 kaj 2024, per detalega listigo kiu estis la kvaroblo de la tuta alineo pri la 19-a jarcento. Necesus individue kontroli la asertojn kaj ekipi eventuale pridubeblajn akuzojn per eksteraj referencoj, sed ĉiukaze la eksterproporcia kvanto de teksto montras ke iu ĉi tie misuzis ĝeneralan paĝon por sia demagogio. Por tiu temo la paĝo [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]] estus pli taŭga loko, tie praktike estas nur informoj pri mortigoj kaj detruoj de 2022, kvankam la milito en 2023 ĝis 2025 senŝanĝe pluardis. Sed la resuma paĝo [[historio de Rusio]] taŭags nur por ekstreme koncizigita resumo de eble 300 literoj, kaj por aldono de pli detala teksto. Sed tio ankaŭ eksplodigos la paĝon "[[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022]]", oni ankaŭ povas fari novajn paĝojn "Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio en 2023" ..."en 2024", ..."en 2025". ::*>>Aliaj novkreoj kiel [[la Donanto (filmo)]] (nun ricevis avertan ŝablonon {{ŝ|polurinda}})kaj [[Verda Elefanto (film)]] estas simple nur bizaraj, strangaj ĝis strangegaj esperantaj tekstoj, pri kiuj ankoraŭ ne klaras ĉu haveblos iu volontulo kiu pretus investi horojn por savi la tekstojn. Sume mi nun supraĵe legis pli-malpli la duan duonon de la kontribuoj, inter tiuj pli-malpli 25 redaktoj estis 1 vandalaĵo kaj 1 kazo de politika propagando metita en maltaŭgan artikolon, kaj la resto estis bizaraj ĝis kompreneblaj esperantlingvaj kontribuoj. Sed ŝajnas ke la redaktado jam finiĝis je la 14-a de julio, kaj ŝajne ĝis nun ne estas alinoma anonima konto kiu daŭrigus la parte tute maltaŭgan parte dubinde utilan kontribuadon. Mi tial proponas "nur" forbaron de unu monato, kiu probable ne ĝenos la homon, ĉar tiu ĉiukaze ŝajne perdis la intereson pri la bizara redaktado, Sed se foje ekestos ankoraŭ redakto sub tiu IP-adreso, tuj eblas vidi ke ĝi jam foje estis forbarita, kaj povas rapide retrovi la malnovan kazon. ĈIUKAZE necesos ankaŭ havi la konton sub observado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:46, 9 sep. 2025 (UTC) == ~2025-50449-5 == La sola kontribuo ĝis nun estas vandalado de Vikipedio:Artikolo de la Monato per duone kompreneblaj pornaĵoj en la hispana. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:24, 2 sep. 2025 (UTC) ::{{uzanto2|~2025-50449-5}} 1 redakto je 2 sep. 2025 :::{{re|Arbarulo|RG72}} Nur nun mi vidis viajn lastajn tri notojn. Ĉiuj scias ke ni por niaj preskaŭ 400 000 artikolaj paĝoj kaj aldonaj multaj diskutpaĝoj havas nur 10 administrantojn, el kiuj neniel ĉiuj konstante aktivas, kaj ankaŭ mi ne sidas antaŭ la komputilo, nur gapante tiun aŭ iun alian teknikan paĝon ĉu tie aperas novaj notoj. Tiel eĉ se mi mem supre aldonas noton mi ne nepre rigardas ankaŭ tute malsupre. Mi petas, aŭ kontrolu tagon post kiam vi metis noton ĉu ĝi jam traktiĝas kaj se ne, rekte alskribu min (aŭ alian tiam aktivan administranton) ke tiu forpurigas la problemon, aŭ se vi eble post tago eble ne havas tempon por vikipedio, atentigi min tuj - en mia persona diskutpaĝo, aŭ pli simple per ŝablono {{ŝ|re}}, kiel mi ĵus atentigas vin du. Superfluaj atendadoj povas havi katastrofajn sekvojn, ĉar ene de semajno vigla vandalo povas fuŝi centojn da paĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 9 sep. 2025 (UTC) Mi komprenas ke ĉiuj malmultaj administrantoj estas okupitaj kaj foje ĝojas ke mi ne plu sentas devon ĉiutage kontroli farendaĵojn en Vikipedio kiel administranto. Foje eĉ fanatikuloj kaj iliaj kontraŭregulaj fiagoj tamen faras bonajn aferojn — malbonajn por la enciklopedio, sed bonajn por enciklopedianoj)) Do mi klopodos atentigi vin kiel vi petis. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:17, 10 sep. 2025 (UTC) Mi provos memori kaj sekvi tiun konsilon. Mi ne sciis, ĉu vi sentas atentigon kiel ĝenan interrompon de viaj aliaj laboroj. [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:01, 10 sep. 2025 (UTC) ==~2025-35316-70 == {{re|ThomasPusch}} Anonima uzanto ~2025-35316-70 vandale kreis [[Vikipedio:Eo.wiki]]. La sola teksto estas en misliterumita hispana lingvo, "Tuj fariĝonta surprizo". [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:11, 21 nov. 2025 (UTC) :{{re|Arbarulo}} {{farita}} Dankon pro la atentigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:12, 21 nov. 2025 (UTC) ==Claudio Pistilli== Mi bedaŭregas konstati problemon pri granda kontribuanto, sed [[Uzanto:Claudio Pistilli]] alŝutis amasegon da bildoj kun falsaj deklaroj pri kopirajto, tre verŝajne ankaŭ enhave misajn bildojn pri kemio. Mi klarigis pli detale ĉe [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj]]. Se iu ĉi tie spertas pri kemio, via helpo bezoniĝas por taksi la kemiajn bildojn. Ĝis kiom mi komprenas, la tekstaj kontribuoj de Claudio ŝajnas akceptindaj - nur la redaktoj koncerne bildojn estas problemaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:28, 30 jan. 2026 (UTC) :Mi diris ke la tekstaj kontribuoj de Claudio estas akceptindaj. Ve, tro frue. Li skribas tute senreferencajn artikolojn pri gotaj reĝoj, ankaŭ kun mezgrandaj viki-stilaj problemoj (artikoltemoj en grandigitaj literoj krom la kutima dikigo, nudaj eksteraj ligiloj sen referenca formato). Krome provas deturni kritikojn per troĝentilaj respondoj, sed neniel ŝanĝas sian probleman agadon: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AClaudio_Pistilli&diff=9331574&oldid=9330647]. En vikipedio honestaj malsamopiniecoj povas esti utilaj, mensogoj ne povas. ==~2026-15525-24== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-15525-24}} vandalis artikolan diskutpaĝon aldonante sensencaĵon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:36, 12 mar. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Dankon pro la rimarko kaj rimarkigo. La homo, kiu redaktis el Usono, "nur" vandalis unu paĝon, [[Diskuto:Helico (apartigilo)]], tial mi ne scias ĉu li aŭ ŝi havas sisteman intencon fuŝigi, sed klare temis pri fuŝo. Sekve mi "nur" forbaris ĝin por daŭro de unu monato. Se li revenos, kaj dua, tria redakto estos same sensencaj kiel la unua, ni povas ankaŭ konsideri pli longan forbaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:49, 12 mar. 2026 (UTC) ==~2026-16308-13== {{re|ThomasPusch}} Anonimulo {{uzanto2|~2026-16308-13}} vandalis kaj/aŭ fuŝreklamis en [[IOS]], [[IFono]], [[Apple]], [[Apple I]], [[Apple II]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:48, 15 mar. 2026 (UTC) :Spamo de anonimulo. Eble estus pli efektive enmeti la du Jutubo-kanalojn al [[MediaWiki:Spam-blacklist|tiu paĝo]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:15, 15 mar. 2026 (UTC) :{{farite}}: forbarite ankaŭ ĉi tie "nur" dum unu monato, ĉar dubindas ĉu la homo estos tiom obstina reveni post pli ol unu monato, kaj se jes ŝi aŭ li povus ankaŭ reveni per alia IP_adreso. Ĉiukaze la dubinda vandala jutub-kanalo estis https://youtube.com/@thaihoangofficial-q1s. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:35, 15 mar. 2026 (UTC) ==[[Gazaa genocido]]== Saluton. Vikipediisto kun nomo en arabaj literoj metis tiun artikolon. Ĝis tiam normale, sed poste startigis redaktobatalon miskomprenante la plibonigajn modifojn kiujn faris aliaj vikipediistoj. Mi blokis ĝin dum tri tagoj, kaj li plendas.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:55, 28 mar. 2026 (UTC) :Post du semajnoj li ne revenis.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:07, 13 apr. 2026 (UTC) ::Temis pri la konto {{uzanto2|جودت}} - nur por rekontrolo ke li vere ne revenis... Li en la esperanta branĉo nur umis de la 26-a ĝis 29-a de marto, sed en aliaj branĉoj daŭrigis misfarojn tiel ke en julio la konto estis tutmonde blokita sen tempo de eksvalidiĝo. Kialo: Misuzo en transvikioj kaj fuŝa uzo de nekontrolita transvikia maŝintradukado (''This user is globally blocked with no expiration time. Reason: Cross-wiki abuse, unsupervised crosswiki machine translation abuse''). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:58, 5 okt. 2026 (UTC) ==Uzanto:Zeaplpm== {{re|ThomasPusch}} Jen nova vandalo metis kontraŭjudajn insultojn ĉe [[Elektroniko]] kaj [[Diskuto:L. L. Zamenhof]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:40, 19 maj. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Efektive. Bone ke mi ĵus realvenis al la komputilo kaj tuj povis vidi vian noton. La konto jam estas forbarita porĉiame, kaj la ofendojn mi en sekva paŝo ankaŭ malvidigos: Faŝismaj ofendoj entute ne havu scenejon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:57, 19 maj. 2026 (UTC) ==Pli pri Claudio Pistilli== Krome li mensogas pri siaj tradukfontoj: *[[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]] *[[Diskuto:Mamerko de Katanio]] *[[Diskuto:Sozistrato de Sirakuzo]] Foje ili eĉ estas tradukoj de ''[[Grokipedia]]''. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:21, 25 maj. 2026 (UTC) :Kaj li [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Histieo_de_Mileto&diff=prev&oldid=9383979 forigas avertoŝablonojn] ne solvinte la problemon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:50, 26 maj. 2026 (UTC) ::Plu pri tiu temo en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] (TP) 12:20, 5 okt. 2026 (UTC) :::Por kontrolo ke nun ĉio enordas pri :::* [[Apolokrato de Sirakuzo]] {{farite}} 20:47, 1 okt. 2026 (UTC) TP :::* [[Histieo de Mileto]] {{farite}} enhave solvite jam 12 sep 2026, referencoj ankoraŭ planmtitaj tekste je 18 okt. 2026 TP :::* [[Mamerko de Katanio]], :::* [[Sozistrato de Sirakuzo]] ==[[Uzanto:Its time to hurt all jews badly|Perfortparola uzanto]]== {{re|ThomasPusch}} Uzantnomo minacas judojn en la angla, redaktoj ofendas aliajn grupojn en la angla (malfaritaj sed ankoraŭ ne kaŝitaj).--[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:20, 11 sep. 2026 (UTC) :Dankon pro la atentigo pri {{uzanto2|Its time to hurt all jews badly}}. Mi okupiĝos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:03, 12 sep. 2026 (UTC) :Mi fine eĉ malvidigis la forigojn, ĉar en ili ripetiĝis la anglalingva ofendaĉa salutnomo. Nun ĉio estas pura denove. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:42, 12 sep. 2026 (UTC) ==[[Uzanto:Were'spablo?]]== Ŝerce vandalis ĉe [[Elon Musk]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:24, 8 okt. 2026 (UTC) :Por kontrolo: {{Uzanto2|Were'spablo?}} :Estis nur tiu unu stulta redakteto. Se ne aperos pliaj mispaŝoj, laŭ mi ne necesas forbari la tutan konton. Sed oni kontrolu la konton foje. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:50, 18 okt. 2026 (UTC) 2rhjw7w08kv2syua2xvu9llt5t9cck7 0 18885 9494928 9414844 2026-10-17T18:32:04Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494928 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Strigoformaj birdoj |koloro = pink |dosiero = {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 250 | dosiero1 = Portrait of owls.jpg | dosiero2 = דורסי-לילה-01.jpg | piedlinio = Fotomuntaĵo }} |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = |regno = [[Animaloj]], ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]], ''Chordata''' |klaso = [[Birdoj]], ''Aves'' |ordo = '''''Strigiformes''''' |ordo aŭtoritato = [[Johann Georg Wagler|Wagler]], [[1830]] |specioj de subdivizio = Familioj |subdivizio2 = [[Strigedoj]]<br /> [[Titonedoj]]<br /> ''Ogygoptyngidae'' ([[fosilio]])<br /> ''Palaeoglaucidae'' ([[fosilio]])<br /> ''Protostrigidae'' ([[fosilio]])<br /> ''Sophiornithidae'' ([[fosilio]]) |sinonimo = ''Strigidae'' <small>sensu Sibley & Ahlquist</small> |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 250px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La ordo '''Strigoformaj birdoj''' (''Strigiformes'') konsistas el du familioj:<ref> Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela, eld. (2022). [https://www.worldbirdnames.org/new/bow/owls/ "Owls".] World Bird List Version 12.2. International Ornithologists' Union. Alirita la 31an de Decembro 2022. </ref> * [[Titonedoj]] (''Tytonidae'') * [[Strigedoj]] (''Strigidae'') En la mondo ekzistas proksimume 10 000 birdospecioj, inter kiuj 220 diversaj specioj de [[strigo]]j. Ankaŭ estas konataj kelkaj formortintaj strigospecioj. Laŭ grandeco ili povas varii inter [[pasero]] (14 cm) kaj [[aglo]] (75 cm). Ili estas [[rabobirdo]]j kun tre mola lanugeca plumaro, kiu ebligas sensonan flugadon, havas grandan rondan kapon kun antaŭendirektitaj okuloj kiel primatoj, do ankaŭ kiel homoj. Perfekte ekipitaj ili estas por ĉasado kun kurba beko kaj akraj ungegoj, kiuj estas meteblaj du kontraŭ du. [[Dosiero:Athene noctua.jpg|eta|maldekstre|La [[noktuo]], ''Athene noctua''|180ra]] ==Genroj== * [[Titonedoj]] (''Tytonidae'') ** Genro ''[[Turstrigo (genro)|Tyto]]'' – turstrigoj, ĝis 500 mm altaj; ĉirkaŭ 18 vivantaj specioj kaj eble unu ĵus formortinta ** Genro ''[[Phodilus]]'' – fodiloj, du vivantaj specioj kaj eble unu ĵus formortinta * [[Strigedoj]] (''Strigidae'') ** Genro ''[[Aegolius]]'' – [[Segilakrigaj strigoj]], kvar specioj ** Genro ''[[Asio]]'' – [[Orelstrigoj]], naŭ specioj ** Genro ''[[Noktuoj|Athene]]'' – naŭ specioj ** Genro ''[[Bubo (genro)|Bubo]]'' – kornobuboj, aglobuboj kaj fiŝostrigoj; parafiletika kun genroj ''[[Nyctea]]'', ''[[Ketupa]]'', kaj ''[[Scotopelia]]'', ĉirkaŭ 25 specioj ** Genro ''[[Glaucidium]]'' – [[Nanaj strigoj]], 29 specioj ** Genro ''[[Gymnasio]]'' – [[Puertorika strigo]] ** Genro ''[[Gymnoglaux]]'' aŭ ''[[Margarobyas]]'' – [[Nudkrura strigo]] aŭ [[Kuba kriĉostrigo]] ** Genro ''[[Lophostrix]]'' – [[Krestostrigo]] ** Genro ''[[Jubula]]'' – [[Krinostrigo]] ** Genro ''[[Megascops]]'' – [[Kriĉostrigoj]], 22 specioj ** Genro ''[[Micrathene]]'' – [[Noktueto]] ** Genro ''[[Ninox]]'' – Aŭstralaziaj akcipitrostrigoj aŭ bubukoj, ĉirkaŭ 37 specioj ** Genro ''[[Otus]]'' – Malgrandaj orelstrigoj; probable [[parafiletika]], ĉirkaŭ 45 specioj ** Genro ''[[Pseudoscops]]'' – nun [[Jamajka orelstrigo]] ** Genro ''[[Psiloscops]]'' – nun [[Fajrstrigo]] (''Otus flammeolus'') ** Genro ''[[Ptilopsis]]'' – [[blankvizaĝaj strigoj]], du specioj ** Genro ''[[Pulsatrix]]'' – [[ringokulaj strigoj]], tri specioj ** Genro ''[[Strix|Strix]]'' – [[senorelaj strigoj]], ĉirkaŭ 22 specioj, inklude kvar iam atribuitaj al ''Ciccaba'' ** Genro ''[[Surnia]]'' – [[Nizostrigo]] ** Genro ''[[Taenioptynx]]'' - [[Koluma strigo]] kaj [[Sunda strigo]] ** Genro ''[[Uroglaux]]'' – [[Papua akcipitrostrigo]] ** Genro ''[[Xenoglaux]]'' – [[Nordperua strigo]] == Nokta vivo == Malmultaj homoj ne konas strigojn pro ilia plej ofte nokta vivado. Tamen ekzistas ankaŭ strigospecioj, kiuj ĉasas dumtage, kiel la [[marĉostrigo]], kiu vivas multloke en la mondo, escepte en tropikaj regionoj. La plej multaj strigoj faras dumnokte ĉion necesan por vivteni la specion. Nokte ili defendas sian teritorion kontraŭ samspecaj konkurantoj, nokte ili serĉas partneron aŭ partnerinon, kovas, kaptas predojn kaj nutras siajn preskaŭ nesatigeblajn idojn. Strigoj povas vivteni sin nur danke al siaj sensorganoj, precipe okuloj kaj unuarange oreloj. === Vidkapablo === [[File:Great Horned Owl in a Rain Storm in the Mojave.jpg|thumb|right|Malseka [[granda kornostrigo]] montranta grandajn okulojn.]] Iliaj okuloj estas tre grandaj kaj pezas 15% de la tuta kapo. Same kiel vidkapablaj homoj ili vidas stereoskope, ĉar ambaŭ okuloj estas direktitaj antaŭen. Oni povas dividi la birdojn en ĉasantoj kaj ĉasatoj. La ĉasatoj havas flanken direktitajn okulojn. Ili povas vidi ion ĉirkaŭe per unu rigardo. La ĉasantoj kiel strigoj kaj agloj havas okulojn pli antaŭe en la kapo, tiel ke ili povas ĝuste taksi la distancon ĝis la kaptotaĵo. Preskaŭ ĉiuj birdoj tamen povas vidi iom stereoskope. Ĉe kolomboj tio estas nur 20° kaj la tuta vidkampo kovras 340°, do preskaŭ tute ĉirkaŭe. Homo kun bona vidkapablo havas stereoskopan vidkampon de l40° kaj ĝeneralan vidkampon de 180°, do duoncirklan. Strigoj havas stereoskopan vidkampon de 110°, sed ili povas turni la kapon preskaŭ 360°, do tute ĉirkaŭe, kaj certe 270°.<ref> König, Claus, Friedhelm Weick & Jan-Hendrik Becking (1999). ''Owls: A guide to the owls of the world''. Yale Univ Press, 1999. ISBN 0-300-07920-6 </ref> Multaj homoj supozas, ke strigoj povas vidi ankaŭ dum plena mallumo, kio cetere neniam okazas en la naturo. Sed tio ne estas vera. Ankaŭ strigoj povas neniom vidi dum plena mallumo. Tamen ili povas ankoraŭ vidi dum cirkonstancoj, kiujn la homo konsideras kiel absolutan mallumon, kaj kie la lumo estas nur mezurebla per tre fajnaj instrumentoj. Per eksperimentoj oni pruvis, ke la vidpovo de strigoj estas proksimume 100 fojojn tiel bona, kiel ĉe homo kun tre bonaj okuloj. === Aŭdkapablo === [[Dosiero:Long-eared Owl - Kisjuszallas - Hungary S4E0920 (15671750198).jpg|eta|maldekstre|210ra|[[Orelstrigo]] montranta plumorelojn.]] Ankaŭ iliaj oreloj estas tre rimarkindaj. Ĉe multaj birdospecioj la oreloj troviĝas malantaŭ la okuloj. La aperturoj estas kovrataj de la surkapaj plumoj. Ĉe la strigoj tiuj aperturoj estas eksterordinare grandaj. La ekstera orelo, la t.n. aŭriklo, estas kovrata de la t.n. vualo, la ĉirkaŭokula plumaro. La oreloj kun la antaŭendirektita vualo formas specon de parabola spegulo, kiun ankaŭ la homo uzas en tekniko, ekzemple, por kapti forajn signalojn aŭ radioondojn el la universo. La orelaj aperturoj de strigoj etendiĝas de la supra kapoparto ĝis la suba beko kaj formas duoncirklon.<ref> Norberg, R.A. (31a de Aŭgusto 1977). "Occurrence and independent evolution of bilateral ear asymmetry in owls and implications on owl taxonomy". ''Philosophical Transactions of the Royal Society of London''. Series B, Biological Sciences. 280 (973): 375–408. Bibcode:1977RSPTB.280..375N. doi:10.1098/rstb.1977.0116. </ref> La oreloj krome estas tre moviĝemaj. La aperturoj povas ŝanĝiĝi laŭ formo kaj grandeco. Alia eco de striga orelo estas, ke ĝi estas speciale ekipita por kapti sonojn de tre altaj frekvencoj. Multaj malgrandaj roduloj faras tiujn altajn pepajn sonojn kaj ankaŭ kiam ili moviĝas inter sekaj herboj, branĉetoj kaj folioj. Per eksperimentoj oni pruvis, ke strigoj ankaŭ en absoluta mallumo povas kapti per granda precizeco sian predon uzante nur la orelojn. == Flugo de strigoj == {{Ĉefartikolo|Flugo de strigoj}} Al la granda sukceso dum la ĉasado de strigoj grave kontribuas ankaŭ ilia sensona flugado, kiu fenomeno jam ofte timigis homojn, kiuj nokte renkontis strigojn. Ili aperas kvazaŭ [[fantomo]]j kaj ankaŭ sensone kiel fantomoj malaperas. Dumnokte aktivaj roduloj estas preskaŭ blindaj, sed iliaj oreloj estas des pli bonaj. Do, se strigoj flugus kun tiom da susurado kiel aliaj birdoj, ilia kaptosukceso estus konsiderinde malpli bona. Eĉ [[gufo]], kiu havas enverguron de 1,5 m kaj pezas 2,5 kg, kio estas sufiĉe multe por flugkapabla birdo, flugas sensone. [[Dosiero:Harfang en vol 1.jpg|eta|dekstre|230ra|[[Neĝostrigo]] montranta grandajn flugilojn senbrue kaptonta [[muso]]n.]] Du faktoroj kaŭzas la sensonan flugadon de strigoj: t.e. la strukturo de la plumoj kaj la fakto, ke la flugiloj estas tre grandaj kompare kun la korpomaso. Ekzemple, turstrigo, pezanta 500 g, havas flugilareon de proksimume 1680 cm². Tio signifas, ke ĉiu gramo de la korpo estas portata de 3,4 cm² de la flugilo, dum ĉiu gramo de la korpo de [[korvo]] estas portata de proksimume nur 2,4 cm². Ju pli granda estas la korpomaso kompare kun la flugilareo, des pli peze la flugiloj devas labori por porti la korpon. Eble foje oni eĉ aŭdis la grandan bruon faratan de ekfluganta [[fazano]], por eĉ ne paroli pri tiu de ekfluganta [[cigno]], kiu birdo cetere estas majstra kaj gracia fluganto. Kiel dirite, ankaŭ la strukturo de la plumoj grave kontribuas al la sensona flugado. Ĉe ordinaraj tagemaj birdoj la grandaj flugilplumoj estas sufiĉe rigidaj kaj risortemaj. Ili per granda forto batas la aeron. Male, la grandaj flugilplumoj de la strigoj ĉe la randoj portas fajnan franĝon kaj estas kovritaj de velura lanugo. Tiuj strigospecioj, kiuj ordinare ĉasas dumtage, havas pli malmolan plumaron kaj produktas pli da bruo dum la flugado. == Sekureco kaj teritorio == [[File:Long-eared Owl from the Crossley ID Guide Britain and Ireland.jpg|thumb|left|220ra|[[Orelstrigo]]j foje ariĝas por ripozi sekure; tamen tio estas artefarita bildo de ''Crossley ID Guide Britain and Ireland''.]] Bestoj ĝenerale havas la kutimon resti en pli-malpli limigita regiono aŭ teritorio. Ili funde konas tiun teritorion kaj tio donas al ili senton de sekureco. Ie en tiu teritorio troviĝas ĝia hejmo, kio povas esti nesto, truo aŭ fendo en arbo, eĉ de homo metita nestkesto, kie ĝi dumtage povas dormi kaj kaŝi sin. Kelkaj specioj de strigoj eĉ nestas kaj dormas surgrunde, kiel la [[marĉostrigo]], kiu kovas en nordaj regionoj, kaj la belega [[neĝostrigo]], kiu kovas en la arktaj regionoj. Tiuj dormejoj ofte estas uzataj dum jaroj, sed [[arbarstrigo]] ofte ŝanĝas dormlokon. Aliaj, kiel ekz. la [[orelstrigo]], ne faras tion kaj ĉiam revenas, ofte grupe, al la sama arbo. Eblas trovi arbon, sur kiu dormas trideko da orelstrigoj. Eĉ nun ankoraŭ oni ofte trovas sur la sama arbo dumvintre sufiĉe multe da dormantaj orelstrigoj. Sendube, tiu arbo estas al ili konata kiel sekura, trankvila loko. Sekureco certe estas la unua kondiĉo. La loko devas doni protekton kontraŭ la vetero kaj kontraŭ malamikoj, kiuj povas esti grimpantaj rabobestoj, sed precipe alia pli granda strigospecio. Ekzemple, la gufo havas sur sia menukarto la arbar- kaj orelstrigon kaj ankaŭ la [[noktuo]]n. Siavice la arbarstrigo, la plej granda en [[Nederlando]] kovanta strigospecio, okaze kaptas noktuojn. Ekzistas multaj teorioj pro kio certaj strigospecioj emas dormi kune, dum aliaj ne faras tion. Kiam strigo dumtage estas malkovrita de malamiko, ekzemple de homo, ĝi akurate sekvas ĝiajn movojn, sen movi sin mem. Se ĝi moviĝas, ĝi faras tion tre malrapide, sinrektigas tiel ke ĝi aspektas kiel rompita arbobranĉo, kiu certe ne estas alloga frandaĵo de eventuala malamiko. Strigoj dormantaj en la malferma kampo ofte estas incitataj de malgrandaj kantbirdetoj, kiam ili estas hazarde malkovritaj. Tiam la malkovrinto komencas de sekura distanco eligi karakterizajn sonojn kaj fari specialajn movojn, kiuj allogas aliajn birdetojn. Ili faras tiujn sonojn kaj movojn por averti aliajn birdojn pri la danĝero. La samon ili faras, kiam ili vidas [[kato]]n, [[vulpo]]n aŭ [[serpento]]n. Ili agas tiel al bestoj, de kiuj ili povas facile eskapi, kiam ili estas ne neatendite atakataj. Tute alie ili agas, kiam ili estas minacataj de vere mortiga danĝero, kiel de [[akcipitro]] aŭ [[nizo]] aŭ [[migra falko]]. Tiam ili tuj fuĝas al la plej proksima kaŝejo kaj silentegas. == Voĉoj == Strigoj estas tre bruemaj birdoj. Ili ne estas kantbirdoj, sed la klara vokado de arbarstrigo en nokta arbaro certe estas tiel agrabla por aŭskulti kiel la kanto de [[merlo]]. Certe en [[Eŭropo]] la vokado de strigo nokte estas tre rimarkinda sono. Kvankam la vokado de strigo ofte estas indikata kiel grakado aŭ kriĉado, oni povus priskribi la blekadon de kelkaj specioj kiel gruntado, ronkado, zumado, siblado aŭ tusado. En [[Usono]] vivas specio, kiu ĉirpas kiel [[grilo]] kaj en [[Aŭstralio]] unu, kiu kriegas kiel virino en mortiga danĝero. Kvankam la vokado de strigoj kaj la belega kanto de [[najtingalo]] ne estas kompareblaj, ili havas la saman biologian funkcion. Vokanta strigo volas diri al konkuranto: "Restu for de ĉi tie. Tio ĉi estas mia teritorio". Krome la virbirdo allogas per sia vokado aŭ kantado sian partnerinon. Kiam penetras en la teritorion samspeca vira konkuranto, li estas forpelata per sensanga batalo aŭ fortimigado. Ĉe strigoj la partneroj povas tre malfacile malkovri, ĉu temas pri ino aŭ pri viro, ĉar ambaŭ seksoj tute similas, kvankam ĉe rabobirdoj kaj ankaŭ ĉe strigoj la inoj estas ĝenerale konsiderinde pli grandaj. Verŝajne ambaŭ seksoj rekonas unu la alian pro la konduto. Senpartnerinaj virstrigoj kaj inaj strigoj reagas tute diference kiam ili renkontas solan virstrigon kun propra teritorio. Sed ankaŭ la voĉoj diferencas. La striginoj respondas al la voko de masklo per sia karakteriza voko. == Reproduktado == Kiam paro estas trovinta unu la alian, komenciĝas la amludo, la t.n. nupta ceremonio. Ĉe multaj specioj tio estas tre spektakloriĉa prezentado, kiel ekz. ĉe [[grebo]]j, [[tetrao]]j kaj [[duelbirdo]]j. Eric Hoskins kaj Cyril Newberry priskribas en sia libro "Birds of the night" ([[Noktula|nokta]]j birdoj) la amludon de paro de turstrigoj. La paro sidis en distanco de kelkdekoj da cm unu de la alia sur trabo en malnova farmeja kabano, kie ili nestis. Ambaŭ birdoj komencis konversacion, dum kiu ili eligis altajn sonetojn, kiujn akompanis kraketado de la bekoj. Poste la masklo malrapide suprenetendis siajn kapon kaj kolon kaj starigis la plumaron. Li groteske aspektis kun la kapo etendita dorsen kaj kun larĝe malfermita beko, kaj tiam ĝi eksvingis sian kapon tien kaj reen kaj poste cirkle movis ĝin kiel muelilo. La ino komencis partopreni la svingan movadon, eligis raŭkajn sonojn kaj dume malrapide movis sin al la masklo, ĝis ambaŭ birdoj alpremiĝis unu al la alia. La viro maletendis sian kolon, malaltigis la kapon kaj ambaŭ birdoj frotis la vangojn unu kontraŭ la alia. Denove komenciĝis la bekokraketado, post kiam la masklo prenis la inon je la nukaj plumoj kaj denove ili ekbalanciĝis. Ŝajnis, ke la ino ŝatis la iom krudan pritraktadon, ĉar dume ŝi eligis ronronajn sonojn kvazaŭ kato kiu "ŝpinas". Ekzistas inter la diversaj specioj multaj malsimilaj amritaroj, kiel la oferado de kaptitaĵo ĉe gufoj, kaj la flugila [[aplaŭdo]] dum nupta flugo ĉe marĉostrigoj. Strigoj ne estas grandaj nestokonstruantoj. Ofte ili uzas [[nesto]]jn de aliaj bestoj kaj birdoj. Laŭ origino ili nestas en arbotruoj aŭ -fendoj. Pluraj specioj uzas forlasitajn nestotruojn de [[pigo]]j, kelkfoje [[pigoj]] kaj strigoj uzas la saman truon kiel dormejon. La strigoj dormas dumtage kaj la pigoj nokte. En Nederlando, kie pro la moderna arbarmastrumado ekzistas malmulte da naturaj nestotruoj en arboj, birdprotektaj grupoj ofte pendigas specialajn nestoskatolojn por strigoj. Feliĉe oni jen kaj jen komencas lasi en la arbaroj ankaŭ kavajn kaj truhavajn arbojn, kiuj ire pliriĉigas la faŭnon. Ekzistas ankaŭ birdospecioj, kiuj alkutimiĝis al senarbaraj vivejoj, kaj kiuj konstruas sian neston sur la teron, ekzemple la marĉostrigo kaj la neĝostrigo. En la [[Nova Mondo]] vivas la kaverno-strigo sub la tero. Ĝi vivas en la kavernoj de preriaj hundoj kaj ankaŭ en la forlasitaj truoj de [[lupo]]j, vulpoj, [[skunko]]j, [[dazipo]]j. [[File:Дві сови на гілці.jpg|thumb|210ra|Junaj [[Orelstrigo]]j en Ukrainio]] La nombro de la ovoj (blankaj kaj preskaŭ sferformaj) tre varias inter la strigo-familioj. Ekzemple, gufo ĝenerale metas nur unu ovon, dum ĉe la marĉostrigo la nombro de ovoj povas varii inter 2 kaj 12 depende de la kaptebla nutraĵo. Ekzistas ankaŭ alia sistemo, kiun oni povus konsideri kiel krudan formon de familio-planado: la nombro de la idoj, kiuj povas plenkreski, dependas de la kvanto da nutraĵo. Ĉe la plej multe da strigospecioj la inoj tuj komencas kovi antaŭ ol la ovaro estas kompleta. La idoj do ne samtempe eloviĝas. La plej aĝaj idoj estas la plej grandaj, do ankaŭ la plej fortaj. Kiam la gepatroj venas sur la neston kun predo, la pli fortaj postulas la unuan vicon por esti nutrataj. En tempo de nutraĵabundo tio ne gravas, ĉar la gepatroj daŭre alportas novan manĝaĵon. Kiam la pli fortaj estas satigitaj, venas la vico al la malpli fortaj. Sed, se la nutraĵo ne sufiĉas, la malpli fortaj malsatmortas aŭ ili kelkfoje estas mortigataj kaj manĝataj de la pli fortaj gefratoj. Nesto da strigoj formanĝas enormajn kvantojn da predoj, ĉefe roduloj. Eric Hoskins notis ĉe nesto kun kvar turstrigidoj, ke la gepatroj alportis por satigi siajn nesatigeblajn infanojn 102 musojn, 21 ratojn kaj 1 [[talpo]]n, sume do 124 predojn. La tuta kaptitaĵo sendube estis ankoraŭ multe pli ampleksa. La flugkapablaj idoj ne denaske povas mem kapti predojn. La arbarstrigaj gepatroj ĝis la malfrua printempo instruas al siaj idoj la arton de predkaptado. Ĉe almenaŭ unu specio, striginoj ne pariĝas kun la sama masklo dumvive. Inoj de kuniklostrigoj ofte vojaĝas kaj trovas aliajn partnerojn, dum la masklo restas en sia teritorio kaj pariĝas kun aliaj inoj.<ref> Martin, Dennis J. (1973). "Selected Aspects of Burrowing Owl Ecology and Behavior". ''The Condor''. 75 (4): 446–456. doi:10.2307/1366565. JSTOR 1366565. S2CID 55069283. </ref> == Egagropiloj == [[Dosiero:Uhukopet.jpg|thumb|240px|left|Egagropilo de [[Gufo]] (''[[Bubo bubo]]'').]] Strigoj kaj cetere ankaŭ aliaj rabobirdoj, elvomas en la formo de kolbasetoj la nedigesteblajn partojn de siaj predoj. Tiujn kolbasetojn oni nomas ''vombuloj'' aŭ pli teknike ''egagropiloj''. Pere de tiuj ĉi vombuloj estas facile esploreble, kiujn bestojn la strigoj manĝas kaj kiaj roduloj vivas en la koncerna regiono. En [[Pollando]] oni trovis en 15 500 vombuloj la restaĵojn de 95 % da roduloj (musoj kaj ratoj), 3 % da birdoj kaj 2 % da lacertoj, ranoj kaj aliaj bestoj. Tiuj ciferoj koincidas kun la donitaĵoj trovitaj en Okcidenta Eŭropo. Sed kiam la birdoj vivas ĉe la rando de urbo aŭ eĉ en urbo, la menuo grave diferencas. Ekzemple, en la t.n. Holland Parko en [[Londono]] oni esploris la menuon de arbarstrigo vivanta tie. Ĝi konsistis je 37 % el sturnoj, merloj kaj turdoj, je 25 % el kolomboj kaj pigoj, je 31 % el paseroj kaj je nur 7 % el malgrandaj mamuloj. Estas tute klare, ke strigoj estas tre utilaj kiel aliancanoj de la homo, se almenaŭ la homo ne stulte intervenas en la naturo, kiel okazis sur Kuzo-insulo, unu el la [[Sejŝeloj]] en la [[Hinda Oceano]]. Oni enkondukis tie la [[Kablanda turstrigo|Kablandan turstrigon]] (''Tyto capensis'') por kontraŭbatali la amason da [[rato]]j en la kokosaj plantejoj. Esplorante la vombulojn de tiuj strigoj oni tamen nerefuteble pruvis, ke la strigoj baldaŭ malkovris pli facile kapteblan predon, nome la idojn de malofta specio de ŝternoj, kiu kovas tie amase en kolonioj. Nun oni devis senindulge ekstermi la strigojn tie por savi la pluekzistadon de la maloftaj ŝternoj. [[Dosiero:uralka1.jpg|200ra|eta|[[Uralstrigo]] ''Strix uralensis'']] == Strigoj kaj homoj == Strigoj jam ekde miloj da jaroj ludis gravan rolon en la homa fantazio. Unuflanke ili estas simbolo de la granda saĝo, ekzemple ekde la [[Antikva Grekio]] (kaj ankoraŭ ties skulptaĵoj estas venditaj tie al turistoj kiel suveniroj), pri kio aludas la proverbo "Ne portu strigojn al [[Ateno]]"; aliflanke ili estas metaforo de granda [[stulteco]]. Ekzemple, en la [[nederlanda lingvo]] oni nomas stultan personon kiel [[strigo]] aŭ strigido kaj en [[Hispanio]] [[noktuo]]. Ofte ili ludas gravan rolon en fabloj kaj bestrakontoj kiel saĝaj figuroj. Tre populara siatempe estis en Nederlando la porinfana televidprogramo nomita la "Fablogazeto", al kiu ĉiuvespere rigardis eble pli da plenkreskuloj ol da infanoj. En tiu televidfablo sinjoro Strigo ludis ĉefan rolon. Jam en la hieroglifoj de la fruaj egiptoj troviĝas strigoj kaj eĉ nun ankoraŭ vivas strigoj inter la [[piramido]]j. == Vidu ankaŭ == * [[Flugo de strigoj]] ==Referencoj== {{Referencoj}} == Bibliografio == * Calaprice, Alice & Heinrich, Bernd (1990): ''Owl in the House: A Naturalist's Diary''. Joy Street Books, Boston. {{ISBN|0-316-35456-2}}. * Duncan, James (2013). ''The Complete Book of North American Owls.'' Thunder Bay Press, San Diego. {{ISBN|978-1-60710-726-2}}. * Duncan, James (2003). ''Owls of the World''. Key Porter Books, Toronto. {{ISBN|1-55263-214-8}}. * Heinrich, Bernd (1987): ''One Man's Owl''. Princeton, N.J.: Princeton University Press. {{ISBN|978-0-691-08470-1}}. {{OCLC|15486687}}. * [[Paul Johnsgard|Johnsgard, Paul A.]] (2002): ''North American Owls: Biology and Natural History'', 2nd ed. Smithsonian Institution Press, Washington, D.C. {{ISBN|1-56098-939-4}}. * Maslow, Jonathan Evan (1983): ''The Owl Papers'', 1st Vintage Books ed. Vintage Books, New York. {{ISBN|0-394-75813-7}}. * [[Charles Sibley|Sibley, Charles Gald]] & [[Burt Monroe|Monroe, Burt L. Jr.]] (1990): ''Distribution and taxonomy of the birds of the world: A Study in Molecular Evolution''. Yale University Press, New Haven, CT. {{ISBN|0-300-04969-2}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.ag-eulenschutz.de/ Arbeitsgemeinschaft Eulenschutz] – eldonata la jarbulteno ''Kauzbrief''. * [http://www.globalowlproject.com/ Global Owl Project] * International Owl Center * [https://www.international-owl-society.com/ International Owl Society] – eldonata la trimonata bulteno "''Tyto news''" kaj la jarbulteno "''Tyto''". * [http://www.owlinstitute.org/ Owl Research Institute] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.raptorresearchfoundation.org/ Raptor Research Foundation] – eldonata trimonata bulteno ''Journal of Raptor Research''". * "[http://www.owlpages.com/ The Owl Pages]" * [http://www.owlpages.com/ World Owl Trust] * [http://www.raptors-international.de/ World Working Group on Birds of Prey and Owls] {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Strigoformaj| ]] [[Kategorio:Birdordoj]] k3qg0cmjo1ytcmwqnng4af8n8i8zcf0 0 21459 9494989 9257538 2026-10-17T21:17:45Z Sj1mor 12103 9494989 wikitext text/x-wiki {{Jaroj}} {{Jaro en la aliaj kalendaroj|jaro=2012}} [[Dosiero:2012_Events_Collage_V4.jpg|eta|2012 Events Collage V4]] '''2012''' estis [[superjaro komenciĝanta je dimanĉo|superjaro komenciĝanta je dimanĉo (vidu ĉi tie kalendaron)]]. '''2012''' (MMXII) estis saltega jaro ekde dimanĉo de la Gregoria kalendaro. == Resuma listo de gravaj eventoj == Jen resumo de gravaj eventoj de la jaro 2012: 1. Reelektiĝo de Barack Obama kiel prezidento de Usono. 2. Somera Olimpiko en Londono, Britio. 3. Atako kontraŭ usona konsulejo en Bengazo, Libio. 4. Skandalo pri seksperfortoj en Brita Brodkasta Korporacio (BBC). 5. Eksplodoj de bomboj en Damasko, Sirio, kiel parto de la daŭranta civila milito. 6. Felix Baumgartner faris rekordan supersonian saltegon el la stratosfero. 7. Orkano Sandy trafis Karibon kaj orientan Usonon. 8. Malkovro de Higgs-bozono anoncita ĉe CERN. 9. Pafado en lernejo Sandy Hook en Usono. 10. Transirado de Venuso antaŭ la Suno, videbla de Tero. 11. Elekto de Xi Jinping kiel nova gvidanto de Ĉinio. 12. Morto de Whitney Houston. 13. Costa Concordia ŝipkatastrofo apud itala insulo. 14. Lanĉo de Curiosity, marsesplora veturilo, sur Marso. 15. Finiĝo de la Maja kalendaro kaj spekuladoj pri "fino de la mondo". La jaro 2012 estis markita de signifaj politikaj eventoj kiel la reelektiĝo de Obama kaj la gvidŝanĝo en Ĉinio. La Somera Olimpiko en Londono estis grava sporta evento. Sciencaj atingoj kiel la malkovro de Higgs-bozono kaj la sukcesa alteriĝo de Curiosity sur Marso estis notindaj. La daŭranta civila milito en Sirio kaj la atako en Bengazo montris daŭrajn konfliktojn en Mezoriento. Naturaj katastrofoj kiel Orkano Sandy havis grandajn efikojn. La jaro ankaŭ vidis tragediajn eventojn kiel la pafado en Sandy Hook kaj la Costa Concordia ŝipkatastrofo. == Eventoj == === Esperantujo === * La 6-a '''[[Somera Esperanto-Studado]]''' okazis inter la [[21-a de julio|21-a]] kaj la [[29-a de julio]] en [[Nitra]], [[Slovakio]] * La [[UK 2012|97-a]] '''[[Universala Kongreso|Universala Kongreso de Esperanto]]''' okazis inter la [[28-a de julio]] kaj la [[4-a de aŭgusto]] en [[Hanojo]], [[Vjetnamio]] * La [[IJK 2012|68-a]] '''[[Internacia Junulara Kongreso]]''' okazis inter la [[5-a de aŭgusto]] kaj la [[12-a de aŭgusto]] en [[Hanojo]], [[Vjetnamio]] * La '''[[85-a SAT-Kongreso 2012|Kongreso]]''' de [[Sennacieca Asocio Tutmonda]] (SAT) okazis en [[Jalto]], [[Ukrainio]], inter la [[11-a de aŭgusto|11-a]] kaj la [[18-a de aŭgusto]] 2012 * Fondiĝo de '''[[Centro por Esperanto kaj Interkulturo]]''' en [[Mazara del Vallo]], [[Italio]] * '''[[Konferenco pri Aplikoj de Esperanto en Scienco kaj Tekniko]]''' 2012 okazis inter la [[15-a de novembro|15-a]] kaj la [[18-a de novembro]] en [[Modra]]-Harmónia, [[Slovakio]] === Mondo === '''Januaro''' * [[15-a de januaro]]: Prezidenta baloto en [[Finnlando]] * [[15-a de januaro]]: La sondiloj [[Fobos-Grunt]] kaj [[Yinghuo-1]] eniris la teran atmosferon kaj forbruliĝis super la orienta [[Pacifika Oceano]] * [[23-a de januaro]]: [[Ĉina novjara festo|Ĉina nova jaro]] kaj laŭplana nova luno. Ĉi-foje la jaro asociiĝas kun la akvodrako en ĉina astrologio * [[31-a de januaro]]: [[433 Eroso]], la dua plej granda [[Apud-Tera Objekto]] ĝis nun registrita (grandeco 13x13x33 km) probable pasos la Teron en distanco de 0,1790 [[astronomia unuo|astronomiaj unuoj]] (do pli-malpli 26.8 milionoj da kilometroj) for de la Tero. [[NASA]] studis Eroson per la robota [[kosmosondilo]] ''Shoemaker'' lanĉita en februaro 1996 '''Februaro''' * [[6-a de februaro]]: Reĝino [[Elizabeto la 2-a (Britio)|Elizabeto la 2-a]] festis sian Diamantan Jubileon de surtroniĝo '''Aprilo''' * [[17-a de aprilo]]: Usono volas cedi la armean kontrolon de Norda kaj Suda Koreioj kaj malfondi la UN-Komandon de Koreio post 50 jaroj. En kazo de loka milito, estonte kaj la usona kaj la sud-korea armeoj sendepende agos en Koreio * [[22-a de aprilo]]: Prezidenta baloto en Francio '''Majo''' * [[6-a de majo]]: Prezidenta baloto en Francio * [[20-a de majo]]: [[suna eklipso]] '''Junio''' * [[6-a de junio]]: Dua kaj fina [[pasado de Venuso]] de ĉi-tiu jarcento; la sekvonta paro da pasadoj okazos en 2117 kaj 2125 * [[9-a de junio]] ĝis [[1-a de julio]]: [[Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012]] en [[Pollando]] kaj [[Ukrainio]] * [[26-a de junio]]: 125-a naskiĝtago de Esperanto '''Julio''' * [[1-a de julio]]: Prezidenta baloto en Meksiko * [[27-a de julio]]: Solena malfermo de la [[Somera Olimpiko 2012]] en [[Londono]] '''Aŭgusto''' * [[12-a de aŭgusto]]: Ferma ceremonio de la [[Somera Olimpiko 2012]] en [[Londono]] * [[29-a de aŭgusto]]: Komenco de la Somera [[Paralimpiko]] 2012 '''Septembro''' * [[9-a de septembro]]: Fino de la Somera [[Paralimpiko]] 2012 * [[23-a de septembro]]: Parlamentaj elektoj en [[Belorusio]] '''Oktobro''' * [[19-a de oktobro]]: Laŭ prognozo de la usona censa buroo, la Tero hodiaŭ havis 7 miliardojn da homoj '''Novembro''' * [[13-a de novembro]]: Plena [[suna eklipso]] (videbla en norda Aŭstralio kaj suda Pacifiko) * [[6-a de novembro]]: [[Usona prezidanta elekto de 2012]] '''Decembro''' <!-- Kio estas tio??? * [[3-a de decembro]]: Jupitera kontraŭstaro * [[21-a de Decembro]]: [[Fenomeno de 2012]] * La 2012 Vintro Solstico ankaŭ estos okazinta ĉi tiun tagon ĉe 11:11 UNIVERSALA TEMPO. * [[23-a de decembro]]: Alternativo dato por la kompletiĝo de la dektria b'ak'tun ciklo en la Majao(j) kalendaro, uz versio de la Utkorelacio sur bazo de JDN de 584285 (alinome la "astronomia" aŭ "Lounsbury korelacio"), kiu estas subten de pli malgranda nombro de Mayanist esploristoj. --> * [[31-a de decembro]]: Finiĝis la unua fazo de sindevigoj laŭ la [[Protokolo de Kioto]] '''Nesciataj datoj''' * Trinidado kaj Tobago havos sian nacian baloton. * Jamajko havos sian nacian baloton. <!-- Kio estas tio??? * La Anstataŭaĵo Orienta Daŭro de la San Francisco-Oakland Golfeto Ponto vol malfermita al trafiko, anstataŭ.. la malnova Orienta cantilever daŭro tio estis difekt en la Loma Prieta Tertremo en 1989, preskaŭ kvarono jarcento (23 jaroj) post la daŭro estis difekt * Barato's 11a Kvinjaro Plano (2007–2012) fin kaj la 12a unu (2012–2017) komenc. * La Britio kompletigos Unu jaro(n) procedo ĉesi analogan televidon elsendojn regiono, kun Meridian Elsend, ITV Londono, Tyne Tĉemizoj Televido kaj UTV est la finaj lokoj al malŝalt analoga. * Aŭstralio kaj Irlando ĉesos analogan televidon elsendojn. * Kalifornia malpermeson de la produktado de grashepataĵo vol efektiviĝ. * NASA's nova Orion kosmoŝipo vol fariĝ plene operacian por Internacia Kosmostacio subten flugoj. * Ĉinio lanĉos la Kuafu kosmoŝipon * Libereco Turo en NovJorko: Konstruo estos finita. * Vido & Sono revuo vol far ĝia Dek plej bonaj Filmoj de Neniam superita voĉdonado por la sepa jardeko ekde 1952. * La Hallandsas Ridge Tunelo estos kompletigitajn, 17 jarojn apog la originala plano. * La Kanbero klaso aviadileto portantoj/grandaj sturmalbordiĝaj ŝipoj, la plej grandaj ŝipoj kiu iam ajn est funkci* de la Reĝa Aŭstralia Mararmeo, estos en servo. * La suno retroirigos siajn magnetajn polusojn dum 2012 kiel rezulto de atinganta la fino de la aktuala Unu jaro(n) sunmakulo ciklo. * La Kanada Mararmeo ricevas la liveron de la unua Komuna Subteno Ŝipo. == Gravaj religiaj ferioj == * Januaro 7 — Kristnaskotago de Julian Kalendaro (Fest de Orientaj Ortodoksaj Kristanoj) * Februaro 1 — Imbolc, Transkvarono tago (Fest sur Februaro 2 en iuj lokoj) * Februaro 5 — Mawlid Nabi - Islamo * Marto 8 — Purim - Judismo * Marto 20 — Printempo Ekvinokso, kiu ankaŭ nomiĝas Ostara * Aprilo 7 — Hebrea pasko - Judismo * Aprilo 8 — Pasko - Kristanismo * La 1-an de maj-o — Beltane, Transkvarono tago * LA 27AN DE MAJO — Shavuot - Judismo * Junio 17 — Lailat al Miraj - Islamo * Junio 20 — Somero solstico, kiu ankaŭ nomiĝ Midsummer aŭ Litha * Julio 20 — Ramadano Komenc - Islamo * Aŭgusto 1 — Lammas, Transkvarono tago * Aŭgusto 19 — Identiga karto al Fitr - Islamo * Septembro 17 — Rosh Hashanah - Judismo * Septembro 21 — Fal Ekvinokso, kiu ankaŭ nomiĝ Mabon * Oktobro 1 — Sukkot - Judismo * Novembro 1 — Samhain, Transkvarono tago, Neopagan nova jaro kaj Kristana Ĉiuj Sankta Tago * Novembro 15 — Nova jaro - Islamo * Decembro 9 — Hanukkah - Judismo * Decembro 21 — Vintro solstico, kiu ankaŭ nomiĝ Yule * Decembro 25 — Kristnasko '''Metafizikaj prognozoj''' 2012 estas foje asertis esti granda jaro de spirita transformo (aŭ apokalipso). Multaj esoteraj fontoj interpretas la kompletiĝon de la dektria B'ak'tun ciklo en la Longa Kalkulo de la Majao(j) kalendaro (kiu okaz sur Decembro 21 de la plej ĝenerale akceptita korelacio) al signif estos grava ŝanĝo en mondordo. Sekve, kelkaj eklektikulo aŭtoroj asertas ke grava, mondoŝanĝ evento vol okaz en 2012: * La 1997 libro La Biblio Kodo asertoj tio, ke, laŭ certaj algoritmoj de la Biblio kodo, meteoro, asteroido aŭ kometo vol kolizi* kun la Tero. * La 2006 libro 2012: La Reven de Quetzalcoatl de Daniel Pinchbeck diskut teorioj de ebla tutmonda vekanta al metapsikia konekto jaron post jaro 2012, kre sciosfero. Aliaj profetaĵoj kaj apokalipsaj verkoj kaj hipotezoj por ĉi tiu(n) jaro(n) inkluzivas: * Terence McKenna's numerological novan aferon teorion sugest punkto de singularity en kiu la homaro vol trair granda movo en konscio. * Unuj propagandantoj de pinto petrolo katastrofo loko gravaj eventoj en 2012. Richard C. Duncan's libro La Pinto de Mondo Petrolo Produktado kaj la Vojo Al La Olduvai Gorĝo asertoj ke la Olduvai krutaĵo vol komenc kaj konstantaj senkurentiĝoj vol okaz tutmonda. Kelkaj studoj prognozas pinton en petrolo produktado en aŭ ĉirkaŭ 2012 == mencioj pri 2012 en la artoj == '''Literaturo''' * Methuselah-aj Infanoj (1941/1958) kaj Tempo Sufiĉa por Amo (1973) de Robert . Heinlein: kerna renkontiĝoo de la Howard Familioj okaz, sekvanta la balotado de Nehemiah Scudder por prezidanto de USONO. en ambaŭ romanoj, vidpunkto karaktero Lazaro Longa estas demandita kio okazis je tio renkontiĝoo kiel li estas la fina viv vidatestinto; en ambaŭ romanoj li malpliiĝas respondi (al). Nehemiah Scudder establas religian diktatoradon en USONO. * La Ideo Klubo Paperoj de J. R. R. Tolkien (1945): Pri unukvarono de la paperoj estas trov inter maldung de malŝpar papero ĉe Oxford de Sro. Verda. * "Domajno" kaj "Resurekto" de aŭtoro Steve Alten: fikcia serio tio, ke dir al la eventoj de la Gabriel ĝemeloj post eltrovanta la mistero malantaŭ 2012. * "2012: La Milito por Animoj" de aŭtoro Whitley Strieber estas fikcia romano pri tri paralelaj teroj kaj la okazoj tuj antaŭ Decembro 21, 2012 en ĉiu kiel la muroj inter ili komenc maldensa kaj permes trairejo tra enirejoj al la aliaj. '''Komikuloj''' * La Nevidebla ("La Nevidebla Reĝlando," 1999–2000): La Nevidebla "fikcia" universo vastig en la kunteksto de la "pli alta universo," eble nia propra. '''Muziko''' * " Ia nuanco de Verda," kanto de la Incubus albumo S.C.I.E.N.C.E., referencoj 2012 en la sekvontaj linioj: vi estas ..os star ĉirkaŭ ĝis 2012 A.D.? / kio estas vi atend, ia nuanco de verda?. Decembro 21, 2012 ankaŭ ŝajnas esti la dato kiam la video por la kanto "Averto" estas devinta okaz. * Genezo's kanto Get'em El.. Ĝis vendredo de ilia 1972 albumo Fokstroto, fiks "18/9/2012" ( sur la pres dialogo kantoteksto) kiel la dato kiam "Genetika Rego" ..us fiks alto restrikto sur homoj tiel, ke duoble pli da homoj povus konformiĝ kun sur nemoveblaĵo(j) nemoveblaĵoj. * "Ĝena Suna Ekflam", de Angie Stranga havas kantotekston rilate al coronal amaso elĵetoj okazanta dum la Vintro Solstico de 2012. La kanto estis havebla kiel libera deŝuto sur la retejo de la populara Usona konspiro radioforumo(j) montr Trankvile alproksimiĝ al Marbordo Estas. * La (həd) p.e. kanto "I.F.O." ( esti trov sur ilia dua, sintitol albumo), kiu temas pri NIFO vido kaj registaraj konspiroj al kovrilo ili supre, referencoj la jaro 2012: "Prepar al renkont via fabrikisto en la ĉielo super la piramidoj / Kontrolo Stonehenge / Ir demand la Majaoj / 2012 baldaŭ ven / Mi estos waitin' sayin' jen, mi pravis / Kiam la ĉielo estas ŝirita malferm / Kaj la patrinoŝipo landoj sur via cinika pugo". * (hed) p.e. ankaŭ referencoj 2012 en "Mortig Tempon" de ilia dua albumo "Rompis". aliri Dudek Dek du, alirita dek du triboj, alirita dek du fadenoj, alirita dek du vivoj Dek du paŝoj, dek du monatoj, dek du narkotistoj * Ŝtonoj Ĵeti Rekordojn artiston Dudley Perkins liberigis lin LP, titolitajn 'Esprimojn (2012 A.U.)', en 2006 * La instrumenta kanto "Decembro 21, 2012" de Frodus, kiu aper kiel Flanko al ilia furora 7" vinilo unu de ilia Devo kovrilo "Eksplodoj" (Liberig 1997). * La Anaal Nathrakh kanto "Timewave Nulo" temas pri la evidenta mondofino Je la ..a de decembro 21, 2012. La kantoteksto estas tradukita "Kiel la 21a De Decembro, 2012, venos iam la tempo" * La Tago Memori kanton "Rapidan Antaŭen al 2012" tem pri la mondo fin en 2012 kiel averto por amikoj al faru ion al prepar. * Brita delir grupo Hupoj kantas pri apokalipsa rajdanto en ilia kanto "Kvar Rajdanto De 2012" de la 2007 albumo Mitoj de la Proksima estonteco. * La kanto "2012 — Forpaso de la 5a Suno" de la melodia morto metalo bando Cikatro Simetrio estas referenco al la jaro 2012. "Por la linioj sur la fraktalo ondo / Konformiĝ kun la daŭro de historio / Ili estas kre al laboro kiel unu ĝis la fin / Kiam la vintro solstico ven / Actualizing la profetaĵo / La forpaso en 2012 konsci*" * La Testamento kanto "3 Tagoj en Mallumo", el La Renkontiĝo albumo estas kanto pri 2012, kaj priparol la tero est glutita en fandiĝinta fajrego. * VNV Nacio's albumo Laŭdo La falintoj" havas la subtitolig "PTF 2012", kiu ankaŭ estas la nomo de vojeto en la albumo, kiu ŝajne estas plejparte pri okazonta milito. La kanto, "Honoro" komenc kun la linio, "Pasivaj kampoj, Januaro 2012..." * metalroko bando Brul De La Suno's du albumoj ambaŭ pritrakt profetaĵoj pri la jaro 2012. * "2012" estas la nomo de la 2005 albumo de la eksperimenta rokbando Malnova Tempo Relijun, kaj kelkaj kantoj far mencioj pri antikva Majaa kulturo, kiel "Entombigo Altaĵeto" kaj "La Reĝo de Perd Lumo." * sur la bando Hella's albumo Mankas 666 en La kosmo estas vojeto nom "2012 kaj Nenombreblaj" en kiu la solaj vortoj estas " mankas 666 en La kosmo" ripet. * Metalo bando Ewigkeit's albumo Radio Ixtlan havas vojeton kun la titolo "Viv ĉe Palenque 2012" referenc kaj la Majaa kalendaro dato kaj la ejo kie la Templo de Surskriboj kie ĝi estas distranĉita. * Canibus mencas la jaron 2012 kaj Decembro 21, 2012 sur lia Poeto Laŭreato Senfineco kantado kaj sur lia 2007 albumo Por kiu la Venk Perdoj. '''Filmo''' * Mi Estas Legendo: La eventoj de la 2007 filmo okaz en ĉi tiu(n) jaro(n). '''Televido''' * Doktoro Kiuj(n) ** o "Dalek," 2005: Dalek elligiĝ sub la Utaho salo ebenaĵoj, kaj intenc mortig ĉiu vivaĵo sur Tero. ** o "Timo Ŝi," 2006: La epizodo estas fiks dum la antaŭveno al la 2012 Somero Olimpikoj en Londono. * Futurama ** o Kristnasko Artikolo," 1999: La Milito de 2012 okaz, dum kiu paroladomontr gastiganto Conan O'Brien perd lia "kaprice longaj kruroj." ** o Ĵurasaj Boj," 2002; Philip J. Fry hundo Seymour mortas en ĉi tiu(n) jaro(n). * La Ŝdosieroj ("La Vero," 2002): Sur Decembro 22, Fremduloj invad Tero. '''Ludoj''' * Shadowrun: Kun la sesa Majaa mondo komenco, magia revenig la mondon en evento "Nomis la ..n Vekanta." * Evit 2012: La ludista misio estos eviti de fremda malliberiĝo. * En Dark•Matter, kampanjo fikso por la Alternity kaj D20 Modernaj roleplaying ludoj, la instituto ke la protagonistoj aparten al kredi ke 2012 estos la fino de la mondo. * S.T.A.L.K.E.R — Ombro de Chernobyl estas fiks en ĉi tiu(n) jaro(n) * Metapsikia Forto 2012 estas fiksita dum ĉi tiu(n) jaro(n). * En Universo Militanta: Tero Atenco, la Hierarkio invado Sur la Tero komencas. * enludo dokumento de La Sekreta Mondo enhavas la daton 2012 rondiris kaj emfazis sed la signifo de ĉi tiu estas jam nesciata. * En Frakas Union, U.S. prezidanton David Jefferson Adam akceptas lin duan mandaton dum sia mandato post la Supera Kortumo senrajtig ĉiuj aliaj kandidatoj por la prezidanteco. * unu el la duoblaj scenaroj en Sikaria Kredaro estas fiksita en 2012 * Eventoj de Giganta Viro TRIA, Giganta Vira Futbalo, Ruza kaj Ĝusta RockBoard kaj Giganta Viro V estas fiksita en ĉi tiu(n) jaro(n). * unu el la konfuz poste en La Mulana ( ĉiesaĵo PCO ludo sur bazo de multe de la pli malnovaj MŜ ludoj liberig) statojn vin devas ..i Piedir la fin jaro de la Azteka Kvina Aĝo.' La ludisto dev tiame luma nura la torĉoj de la Gates ke respond ..on la nombroj en la jaro '2012'. --> == Naskiĝoj == ... == Mortoj == * [[11-a de januaro]]: [[Gilles Jacquier]], franca ĵurnalisto (n. [[1968]]) * [[1-a de februaro]]: [[Kiro Gligarov]], unua prezidanto de [[Nord-Makedonio|Respubliko Makedonio]] (m. [[1917]]) * [[29-a de februaro]]: [[Oscar Luigi Scalfaro]], prezidento de [[Italio]] (n. [[1918]]) * [[11-a de februaro]]: [[Whitney Houston]], usona kantistino (n. [[1963]]) * [[17-a de marto]]: [[Ŝenudo la 3-a]], [[papo]] de [[Kopta Ortodoksa Eklezio de Aleksandrio]] (n. [[1923]]) * [[18-a de marto]]: [[Georgo Tupou la 5-a]], reĝo de [[Tongo]] * [[28-a de aprilo]]: [[Matilde Camus]], hispana poeto (n. [[1919]]) * [[17-a de majo]]: [[Donna Summer]], usona kantistino (n. [[1948]]) * [[15-a de aŭgusto]]: [[Harry Harrison]], usona verkisto (n. [[1925]]) * [[20-a de aŭgusto]]: [[Meles Zenawi]], ĉefministro de [[Etiopio]] (n. [[1955]]) * [[25-a de aŭgusto]]: [[Neil Armstrong]], usona [[kosmonaŭto]] (n. [[1930]]) * [[18-a de septembro]]: [[Santiago Carrillo]], hispana politikisto, eksa estro de [[Hispana Komunista Partio]] (n. [[1915]]) * [[19-a de septembro]]: [[Zofia Banet-Fornalowa]], pola esperantisto (n. [[1929]]) * [[15-a de oktobro]]: [[Norodom Sianuk]], kamboĝa reĝo kaj prezidanto (n. [[1922]]) * [[5-a de decembro]]: [[Oscar Niemeyer]], brazila arkitekto (n. [[1907]]) * [[9-a de decembro]]: [[Patrick Moore]], angla astronomo (n. [[1923]]) <!-- Sencos nur kiam ESTOS notoj == Notoj == <references / --> == Vidu ankaŭ == {{Komunejokat}} {{Vikinovkat}} {{Projektoj}} 7cgl49vxvk21a391keyx5rneni8wkvu 0 24163 9495023 9457911 2026-10-17T23:52:08Z Kent Wang 190754 Chapterhouse window of the Convent of Christ (Tomar) 74.jpg 9495023 wikitext text/x-wiki {{PorA}} {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:NN Trade Fair 08-2016 img3.jpg|200px|dekstra|eta|Grandega ornama fenestro; la vera fenestro estas malfermita en malgranda sekcio de malsupra parto.]] '''Fenestro''' estas [[regulo|regul]][[formo|forma]] aperturo por enlasi [[lumo]]n kaj eventuale [[aero]]n (en [[domo]]n, [[aŭto]]n, [[ŝipo]]n ktp.). Ordinare oni rigardas la kadron kaj la fermaĵon kiel partojn de la fenestro. Laŭ [[Francisko Azorín]] '''fenestro''' estas ''Regula aperturo en muro de edifico, pli malpli alta ol la etaĝa planko, por enlasi lumon k. aeron. Kadro garnita per vitraĵo por fermi tian aperturon.''<ref>[[Francisko Azorín]], arkitekto, [[Universala Terminologio de la Arkitekturo]] (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 72.</ref> Li indikas [[etimologio]]n el la [[latina]] ''fenestra''. Kaj li aldonas teknikan priskribon jene: {{Citaĵo|La masonita aperturo konsistas el [[sojlo]] (sur parapeto ofte), gamboj, arko aŭ [[lintelo]], intradoso k. kadringo. La ligna aŭ metala parto konsistas el kadro, fiksa per diversformaj fiksiloj al la muro, k. fenestrofolioj artike kunigitaj al la kadro per ĉarniroj.}}.<ref>Azorín, samloke.</ref> == Historio == [[Dosiero:Chapterhouse window of the Convent of Christ (Tomar) 74.jpg|eta|230px|Arta ''manuelina'' fenestro en la [[Monaĥejo de Kristo]] de [[Tomar]], ([[Portugalio]]).]] La plej fruaj fenestroj estis simple truoj en [[muro]]. Poste, oni kovris fenestrojn per besta felo, ŝtofo aŭ ligno. Sekvis [[ŝutro]]j malfermeblaj kaj fermeblaj. Poste oni konstruis fenestrojn kiuj kaj protektis la loĝantojn kontraŭ la vetero kaj enlasis lumon: fabrikitaj el [[vitro]], platigita besta [[korno]], aŭ maldike tranĉita [[marmoro]]. En Azio oni uzis [[papero]]n por kovri la truon.<ref name ="window">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/645175/window|titolo=Window|alirdato=2012-19-05|eldoninto=Britannica}}</ref> La Romianoj estis la unuaj uzi vitron por fenestroj. En Aleksandrio ĉ 100 KE, ekaperis fenestroj el muldita vitro, kvankam kun malbonaj optikaj ecoj. Fenestroj el kunmetitaj vitropecoj ligitaj per [[plumbo]] estis preferataj de riĉaj eŭropanoj, dum paperaj fenestroj estis preferataj en Ĉinio, Japanio kaj Koreio. En Anglio, vitro fariĝis ofte uzata en la fenestroj de ordinaruloj nur en la 17-a jarcento, anstataŭ platigita korno, kiun oni uzis ekde la 14-a jarcento.<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Medieval Life|url=https://archive.org/details/medievallife0000lang_h3s3|familia nomo=Langley|persona nomo=Andrew|jaro=2011|serio=Eyewitness|eldoninto=Dorling Kindersley|ISBN=1-4053-4545-4|paĝo=[https://archive.org/details/medievallife0000lang_h3s3/page/16 16]}}</ref> Modernaj grandaj fenestroj fariĝis eblaj nur post la plibonigo de [[vitro]]farado. Modernaj fenestroj plejofte estas kovritaj per vitro; malmultaj per travidebla [[plasto]].<ref name="window"/> En modera klimato oni kontentas pri fenestroj kun unu tavolo de vitro. Pliajn tavojn oni povas uzi en tre varma aŭ tre malvarma klimato por malhelpi la trapason de varmo. == Specoj == Laŭ [[formo]] kaj [[funkcio]] oni diferencige parolas pri (interalie) '''ortangula''', '''ronda''', '''unuklapa''', '''duklapa''', '''plurklapa''', '''angla''' (fermiĝanta per vertikala ŝovo de la [[vitro]][[framo]]), '''franca''' fenestro (pordofenestro). * '''Blinda''' fenestro estas falsa, nur ŝajnigita. * '''Montra''' fenestro estas de ekstere videbla elmetejo de magazeno. * '''Krada''' fenestro estas ŝirmata per ekstera [[metalo|metala]] krado. * '''Tegmenta''' fenestro estas fenestro en tegmento je sama deklivo. * '''Duobla vitra''' fenestro estas izolita fenestro kun du vitroj, kiu entenas ofte gason inter la du vitroj. == Elementoj == * '''Fermovitro''': longa peco el ligno, plasto aŭ aluminio ĉirkaŭ la vitro, ĝenerale en interna parto, kiu tenas, fiksas vitron. * '''Kadrumo''': Borderaĵo, fiksita al la interna parto de aperturo kaj destinita ricevi la kadrumo de fenestro.'' * '''Kardino''': metalaĵo, konsistanta el du sendependaj partoj kun komuna akso, fiksitaj unu en la kadrumo, la alia en la fenestro. Tio ebligas ties demeton per nura levo. * '''Klinko''': estas la movebla peco de fenestrofermilo. * '''Vitro''': parto travidebla en vitro. == Famaj fenestroj == * [[Fenestro de Bonifaco]] * [[Fenestro de Gerhard Richter en la Katedralo de Kolonjo]] == Proverbo == Ekzistas [[proverbo]]j pri fenestro en la [[Proverbaro Esperanta]] de [[L. L. Zamenhof]]<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://eo.lernu.net/biblioteko/proverboj/listo.php |titolo=Lernu |alirdato=2010-01-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111225060747/http://eo.lernu.net/biblioteko/proverboj/listo.php |arkivdato=2011-12-25 }}</ref>: * {{citaĵo|''Al koro penetro per okula fenestro''}} * {{citaĵo|''Pelu mizeron tra l' pordo, ĝi revenos tra l' fenestro.''}} * {{citaĵo|''Komenciĝis mizero, ĝi venas per pordo kaj fenestroj.''}} ==En Esperanto== En la revuo Kontakto aperis indiko de interesa retejo kie oni povas rigardi tion kion kontribuintoj vidas tra siaj fenestroj kaj oni rajtas alŝuti same, bildigite de tieaj pluraj fotoj.<ref>''Fenestroj tra la mondo'', [[Kontakto (revuo)|Kontakto]], nº 307, januaro 2022, p. 17.</ref> == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|commonscat=Windows|q=Fenestro|ReVo=fenest}} * [[Vitraĵisto]] == Referencoj == {{Referencoj}}{{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Fenestroj| ]] jdxwtcxr34ft9p8zgmga14wjg5an7x3 0 30985 9495089 9140813 2026-10-18T08:14:00Z Niegodzisie 153898 9495089 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|U2 (apartigilo)}} {{Informkesto muzikgrupo |Nomo de la grupo = U2 |Portreto = 2005-11-21 U2 @ MSG by ZG.JPG |Grandeco de bildo = 300px |Priskribo = U2 en 2005 |Fondo = en 1976 je la nomo ''Feedback''<br />en 1978 je la nomo ''U2'' |Malfondo = |Ĝenro = [[rokmuziko]] |Oficiala retejo = [http://www.u2.com/ U2.com] |Muzikistaro = |Muzikisto1h = [[Paul David Hewson|Paul David Hewson (Bono)]] |Muzikisto1i = kanto |Muzikisto2h = The Edge ([[David Howell Evans]]) |Muzikisto2i = [[gitaro]] |Muzikisto3h = Adamo Klajton [[Adam Clayton]] |Muzikisto3i = [[basgitaro]] |Muzikisto4h = Lari Mulen la pli juna [[Larry Mullen Junior]] |Muzikisto4i = [[perkut-instrumentaro]] }} '''U2''' [jutu] estas [[Irlando|irlanda]] rok-grupo, kun: * [[Bono]] ([[Paul David Hewson]]), [[kanto]] * The Edge ([[David Howell Evans]]), [[gitaro]] * Adamo Klajton [[Adam Clayton]], [[basgitaro]] * Lari Mulen la pli juna [[Larry Mullen Junior]], [[perkut-instrumentaro]] La bando ekestis la [[25-a de septembro|25-an de septembro]] [[1976]], en kuirejo de gepatroj de Larry Mullen jr. laŭ lerneja gazetanonco. Ili estis tiam sep, sed tri foriĝis kaj restis la konata kvar - Mullen, Adam Clayton, Dave Evans, Paul Hewson - kiuj venkis en kapabloesplora konkuro, du jarojn post la fondo. Post tiam helpis ilin manaĝisto [[Paul McGuinness]]. Kontraktis kun la bando la firmao Island en marto de [[1980]] kaj tiu kontrakto daŭras eĉ hodiaŭ. [[Dosiero:56622363_BONO.jpg|180ra|eta|maldekstra| Bono]] La unua albumo (Boy) aperis en oktobro 1980. En [[1981]] aperis ''October'', kiu respegulis kristanan vidpunkton de la kantisto. En [[1983]] aperis la albumo ''War'', kiu deklaris ligon al la homaj rajtoj. Ili helpis la afrikajn malsategantojn en [[1985]], partoprenis en la koncerto ''Live Aid''. == Diskografio == * Boy, 1980 * October, 1981 * War, 1983 (La kanto Sunday Bloody Sunday memorigas je nordirlandaj ribeloj en 1972) * Under a Blood Red Sky, 1983 (registrita koncerte) * The Unforgettable Fire, 1984 (memorkanto al Martin Luther King (In The Name Of Love)). * Wide Awake in America, 1985 (registrita koncerte) * The Joshua Tree, 1987 (alportis trarompon, vendita en pli ol 10 milionoj ekzempleroj) * Rattle and Hum, 1988 * Achtung Baby, 1991 * Zooropa, 1993 * Pop, 1997 * The Best of 1980-1990, 1998 (kompilo) * Million Dollar Hotel, 2000 (film-akompana muziko) * All That You Can't Leave Behind, 2000 * The Best of 1990-2000, 2002 (kompilo) * How to Dismantle an Atomic Bomb, 22-a de novembro 2004 * No Line on the Horizon, 27-a februaro 2009 * Songs of Innocence, 2014 * Songs of Experience, 2017 * Songs of Surrender, 2023 * Carnaval de Luz, 2026 {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.u2.com "Oficiala" retejo (anglalingva)] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Irlandaj muzikaj grupoj]] [[Kategorio:Rok-muziko]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1976]] 7qbj76zwefh2rxpqnkg1qq1lwe71k3k 0 31915 9495067 9489403 2026-10-18T06:12:57Z Sj1mor 12103 9495067 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:In the tub.jpg|eta|150ra|dekstra|tin(et)o]] '''Tino''' estas portebla (pli malgrandaj havas tenilojn), senkovrila, ligna [[kuvo]] cilindroforma kun rektaj [[daŭbo]]j. La pli grandaj havas ovalan, kuvan formon kaj ili uzatis por sinbanado. Tino uzatas ĉefe en la [[Vito|vit]]kultivado ([[vinfarado]]) por kolekto de la [[vinbero]]j. Ĝi ĝenerale estas pli granda ol 50 l, sed ekzistas tipoj por kolekto de la plenaj vinberoj kaj [[mosto]], kiuj povas estis pli malgrandaj kun teniloj ĉerande. Oni uzas tinon por grandaj endomaj plantoj, arbetoj; ĝi uzatis por fiŝtransporto en speciala formo (kun mallarĝa kolo), kolekto de [[faruno]] en muelejoj (ankaŭ ligna kuvo) La okulfrapa diferenco estas al barelo, ke la [[daŭbo]]j ne estas kurbigitaj, restas rektaj. La [[barelfaristo]] ne faras la manipuladon de kurbigo sed ja ĉiujn ajn aliajn labormetodojn. (Li fendas, segas, rabotas (randon oblikve), alŝutas ringegojn, frezas fendon, almetas fundon, fiksas la tuton.) La tino havas la formon kun rekta aŭ oblikva flanko (ĉesupre larĝiĝanta aŭ mallarĝiĝanta). Ĉe supre larĝiĝanta tino. * kolekta tino estas supre larĝiĝanta tino, uzatas por kolekti plenajn vinberojn. Konatas je ekde la 16-a jc, ĝi entenas 8-16 hektolitrojn. * livera tino 3-12 hektolitra, simila al kolekta tino, konatis jam en la mezepoko, kiam oni liveris la lkolektitajn vinberojn per ĉaro * treta (piedprema) tino estas supre larĝiĝanta tino kun deflua truo, 3-8 hektolitra. * fermenta tino estas supre mallarĝiĝanta tino por ruĝaj [[vino]]j, 10-60 hektolitra kun deflua truo. pliaj esprimoj * aĵura premtino * desinfekta tino por malseka traktado (miŝado de kemiaĵoj kontraŭ damaĝbestoj, plantaj malsanoj) * plant-tino Tineto estas speco de ligna [[sitelo]]. == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|ReVo=tin}} * [[barelo]] * [[trogo]] * [[kuvo]] * [[Tino (planlingvo)]] [[Kategorio:Ujoj]] c668lojp4oo64hxws47u7gwip3hglbu 0 32578 9494946 9482867 2026-10-17T18:53:36Z Stefangrotz 91903 [[Projekto:Kontrolu_Vikipedion]] 9494946 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Socrates Louvre.jpg|eta|240ra|dekstra|Jam [[Sokrato]] pritraktis la etikon.]] '''Etiko''' (de la [[Malnov-greka lingvo|malnovgreka]] {{lang|grc|ἠθική (ἐπιστήμη)}} ''{{lang|grc-Latn|ēthikē ([[epistemo|epistēmē]])}}'' „la morala (kompreno)“, de {{lang|grc|ἤθος}} ''[[etoso|ēthos]]'' „kutima loko; kutimo, moro, tradicio; karaktero“) estas unu el la grandaj partfakoj de la [[filozofio]], nome tiuj kiuj pritraktas sistematigadon, defendadon kaj rekomendadon de [[koncepto]]j pri bona kaj malbona [[konduto]].<ref name="iep.utm.edu"/> La etikon – kaj la de ĝi deduktitajn fakojn (ekz. [[Jurfilozofio|jur-]], [[Ŝtatfilozofio|ŝtat-]] kaj [[socifilozofio]]j) – oni ankaŭ nomas „[[Praktika filozofio|praktikan filozofion]]“, ĉar ĝi esploras la homan [[ago]]n (male al la „[[Teoria filozofio]]“, al kiu apartenas la klasikaj fakoj [[logiko]], la [[sciteorio]] kaj la [[metafiziko]]). La branĉo de filozofio nome [[aksiologio]] enhavas la sub-branĉojn etiko kaj [[estetiko]], el kiuj ambaŭ estas konsiderataj [[valoro]]j.<ref>Random House Unabridged Dictionary: artikolo ''Axiology''. [http://dictionary.reference.com/browse/axiology] Alirita la 6an de Marto 2016.</ref> Kutime oni uzas "etikon" kaj "moralon" kiel [[sinonimo]]jn, tamen etiko estas la [[scienco]] pri [[moralo]]; alivorte: moralo diras, kion oni faru; etiko esploras, kial. Kiel branĉo de filozofio, etiko priesploradas la demandojn "Kio plej bonas por ke homoj vivu?" kaj "Kiaj agoj estas pravaj aŭ malpravaj (bonaj aŭ malbonaj, justaj aŭ maljustaj) en partikularaj cirkonstancoj?" En la praktiko, etiko serĉas solvi demandojn de homa moralo, per difinado de konceptoj kiaj [[bono kaj malbono]], pravo kaj malpravo, [[virto]] kaj [[malvirto]], [[justeco]] kaj [[krimo]]. Kiel fako de intelekta esplorado, morala filozofio ankaŭ estas rilata al la fakoj [[morala psikologio]], [[priskriba etiko]], kaj [[valorteorio]]. Tri ĉefaj kampoj de studo ene de etiko nuntempe agnoskitaj estas la jenaj:<ref name="iep.utm.edu">Internet Encyclopedia of Philosophy "Ethics" [http://www.iep.utm.edu/ethics/] Alirita la 6an de Marto 2016.</ref> # [[Metaetiko]], rilate al teoria signifo kaj referenco de moralaj proponoj, kaj kiel ties vervaloroj (se estas ajnaj) povas esti determinitaj # [[Normiga etiko]], rilate al praktikaj rimedoj por determini la moralan fluon de agado # [[Aplikata etiko]], rilate al tio kion homo estas devigata (aŭ permesata) fari en specifa situacio aŭ partikulara kampo de agado<ref name="iep.utm.edu"/> Iam, la [[muzo]] [[Klio]] personigis etikon. == Enkonduko == [[Dosiero:Aristoteles Louvre.jpg|eta|160ra|dekstra|[[Aristotelo]] fondis la etikon kiel memstara filozofia fako.]] === Nocio kaj objekto === De la komenco de la [[filozofio]], oni meditis pri la konduto. Jam [[Aristotelo]], kiu verkis la unuan etikan traktaton ("Etiko al Nikomano"), enkondukis la esprimon "etiko" por filozofia fako kaj volis nomi per tiu la sciencan traktadon kun kutimoj, moroj kaj tradicioj (''etos''), je kio tamen jam ekde [[Sokrato]] la etiko moviĝis en la centron de la filozofia pensado ([[Sokrata metodo]]). Fone estis la koncepto jam reprezentita de la [[Sofismo|Sofistoj]], ke estas maladekvate por intelekta vivaĵo kiel [[homo]], se tiu lasas direkti sian agon nure per konvencioj kaj tradicioj. Aristotelo estis konvinkita, ke homa praktiko estas alirebla per racia pensado. Etiko tiel estis por Aristotelo filozofia fako, kiu havas la tutan amplekson de homa agado kiel objekto, metas tiun ĉi objekton per filozofiaj rimedoj sub normigan prijuĝadon kaj instrukcias praktikan realigon de la tiel akiritaj ekkonitaĵoj. La ĝeneralan etikon – sekvonte simple nomata '''etiko''' – oni nuntempe komprenas kiel filozofian fakon, kies tasko estas starigi kriteriojn por bona kaj malbona agado kaj la taksado de ĝiaj motivoj kaj sekvantaĵoj. Ĝi estas la baza fako en la [[aplikata etiko]], kiu traktadas kiel [[individua etiko]], [[soci-etiko]], [[pac-etiko]] kaj en la sferaj etikoj la normigajn problemojn de sia specifa vivosfero. La etiko kiel filozofia fako baziĝas nur sur la principo de la [[racio]]. En tio ĝi diferencas de la klasika memkompreno [[teologia etiko]], kiu konfesas la morajn principojn kiel baziĝantaj en la dia volo kaj tiel kutime kondiĉigas la [[kredo]]n je dia [[revelacio]]. Precipe en la [[20-a jarcento]] tamen verkistoj kiel la germano [[Alfons Auer]] provis koncipi teologian etikon kiel plejparte aŭtonoma. {| align="right" class="prettytable" style="width:40%" | '''Fako''' || '''Objektosfero''' || '''Metodo''' |- | priskriba etiko || fakte vivataj normoj kaj kvalitoj || empiria |- | normiga etiko || ĝenerale validaj normoj kaj kvalitoj || laŭ elirpunkto (apriora, empiria) |- | metaetiko || la morala/etika parolo || analitika |- | aplikata etiko || validaj normoj kaj kvalitoj de la respektiva sfero || parte empiria |- |} La celo de la etiko estas ellabori validajn [[normo]]jn kaj [[valoro]]jn. Ĝi estas apartigenda de ''priskriba etiko'', kiu ne elparolas moralajn verdiktojn, sed provas priskribi la faktan, ene de socio vivatan [[moralo]]n per [[Empirio|empiriaj]] rimedoj. == Metaetiko == {{Ĉefartikolo|Metaetiko}} La [[metaetiko]], kiu komence de la 20-a jarcento evoluis kiel memstara fako, reflektas la ĝeneralajn logikajn, semantikajn kaj pragmatajn strukturojn de morala kaj etika parolo kaj prezentas tiel la bazon por la priskriba kaj normiga etiko. Metaetiko estas la parto de etiko kiu strebas kompreni kaj ekspliki la esencon de etikaj ecoj, sintenoj, prijuĝoj, kaj paroloj. Metaetiko malsamiĝas de normiga etiko per tio, ke ĝi ne penas decidi pri la etikeco aŭ maletikeco de apartaj agoj aŭ situacioj (kio sekvigus aprobon de kelkaj etikaj juĝojn kaj malaprobo de aliaj), sed anstataŭe penas malkovri la trajtojn de etikaj ecoj mem. Kelkaj el la plej bazaj demandoj estigitaj de metaetiko estas la jenaj: * Kion signifas "moraleco" kaj "morala ago" aŭ male, "malmoraleco" kaj "malmorala ago"? * Kio estas la esenco de etikaj prijuĝoj? * Kiel oni povas defendi moralajn prijuĝojn? == Normiga etiko == {{Ĉefartikolo|Normiga etiko}} Normiga etiko estas la studo de etika agado. Ĝi estas la branĉo de etiko kiu esploras la serion de demandoj kiuj leviĝas konsiderante kiel oni devus agadi, morale parolante. Normiga etiko estas diferenca el [[metaetiko]] ĉar ĝi esploras normigojn por praveco aŭ malpraveco de agadoj, dum metaetiko studas la signifon de morala lingvaĵo kaj de metafiziko de moralaj faktoj.<ref name="bbc">"What is ethics?". BBC. Arkivita el la originalo en [[28a de oktobro]] [[2013]]. [https://web.archive.org/web/20131028131348/http://www.bbc.co.uk/ethics/introduction/intro_1.shtml] Alirita la [[22an de julio]] 2014.</ref> Normiga etiko estas diferenca ankaŭ el [[priskriba etiko]], ĉar tiu lasta estas empiria esplorado de la moralaj kredoj de la personoj. Aliflanke, priskriba etiko rilatus al determinado de kia proporcio de personoj kredas ke mortigi estas ĉiam malbonaĵo, dum normiga etiko rilatas al ĉu estas justa (bona, prava) teni tiun kredon. De tie, normiga etiko estas foje nomata preskriba, pli ol priskriba. Tamen, ĉe kelkaj versioj de metaetika vidpunkto nomata [[morala realismo]], moralaj faktoj estas kaj priskribaj kaj preskribaj samtempe.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://caae.phil.cmu.edu/Cavalier/80130/part2/II_preface.html|titolo=Meta-ethics, Normative Ethics, and Applied Ethics|alirdato=26a de Februaro 2014|familia nomo=Cavalier|persona nomo=Robert|verko=Online Guide to Ethics and Moral Philosophy|arkivurl=https://web.archive.org/web/20131112114345/http://caae.phil.cmu.edu/Cavalier/80130/part2/II_preface.html|arkivdato=2013-11-12}}{{Citaĵo el la reto |url=http://caae.phil.cmu.edu/Cavalier/80130/part2/II_preface.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2016-03-06 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20131112114345/http://caae.phil.cmu.edu/Cavalier/80130/part2/II_preface.html |arkivdato=2013-11-12 }}</ref> === Virta etiko === {{Ĉefartikolo|Virta etiko}} [[Virta etiko]] (aŭ "aretea" etiko, el la [[greka]] ἀρετή (arete)) estas scienco aŭ pensaro komponita el normigaj etikaj teorioj kiuj emfazas [[virto]]jn de la menso kaj de la karaktero, tio estas parto de la etiko. Virtetikistoj diskutas la naturon kaj difino de virtoj kaj de aliaj rilataj aferoj. Por ekzemplo, kiel oni akiras virtojn? Kiel ili aplikiĝas en variaj realvivaj kuntekstoj? Ĉu estas virtoj enradikigitaj en universala homa naturo aŭ en pluraleco de kulturoj? Virta etiko priskribas la karakteron de morala agento kiel konduka forto por etika konduto, kaj ĝi estas uzata por priskribi la etikon de [[Sokrato]], [[Aristotelo]] kaj de aliaj fruaj grekaj filozofoj. Sokrato (469–399 a.K.) estis unu el la unuaj [[Greka filozofio|grekaj filozofoj]] kiuj kuraĝigis kaj fakulojn kaj la komunan civitanojn por turni sian atenton el la ekstera mondo al la kondiĉo de la [[homaro]]. Laŭ tiu vidpunkto, la [[sciaro]] pri la homa vivo estas metita la plej alte, dum ĉiuj aliaj sciaroj estas duarangaj. Memkompreno estis konsiderata necesa por sukceso kaj esenca bono. Memkonscia persono agados komplete ene de siaj kapabloj ĝis sia pinto, dum nescia persono baraktos kaj trafos malfacilon. Por Sokrato, persono devas esti konscia de ĉia faro (kaj ties kunteksto) gravan por sia ekzisto, se tiu deziras atingi memkonon. Li asertis, ke tiu persono naturale faros tion kio estas bona se oni konas tion kio estas justa. [[Malbono]] aŭ malbona agado estas nur la rezulto de la nescio. Se krimulo estas vere konscia pri la intelektaj kaj spiritaj konsekvencoj de siaj agadoj, tiu nek fifaros nek eĉ konsideros fifari tiujn agojn. Ajna persono kiu scias tion kio estas vere justa faros aŭtomate tion, laŭ Sokrato. Dum li interrilatigis sciaron kun [[virto]], li simile egaligis virton kun [[ĝojo]]. La vera saĝulo scios tion kio estas justa, faras tion kio estas bona, kaj tiele estas feliĉa.<ref name="SahakianSahakian1966">William S. Sahakian; Mabel Lewis Sahakian (1966). [[iarchive:ideasofgreatphil00will 0|Ideas of the Great Philosophers.]] Barnes & Noble. ISBN 978-1-56619-271-2.</ref> pp.&nbsp;32–33. [[Dosiero:Aristotle Ethica Nicomachea page 1.png|eta|Unua greklingva paĝo de la ''Etiko de Nikomako''.]] '''Aristotelo''' (384–323 a.K.) kreis etikan sistemon kiu povas esti terminigita "virta". Laŭ la Aristotela vidpunkto, kiam persono agas kongrue kun virto tiu persono faros bone kaj estos kontenta. Malfeliĉo kaj [[frustracio]] estas okazigita de la fifaro, konduke al malsukcesaj celoj kaj malriĉa vivo. Tiele, estas deviga por homoj agadi kongrue kun virto, kio estas atingebla nur per la praktiko de virtoj por esti kontenta kaj kompleta. [[Feliĉo]] estas la lasta celo. Ĉiuj aliaj aferoj, kiel la civitana vivo aŭ la riĉo, estis nur faritaj utilaj kaj profitaj se uzitaj en la praktiko de la virtoj. La praktiko de la virtoj estas la plej certa vojo al feliĉo. Aristotelo asertis, ke la [[animo]] de [[homo]] havas tri naturojn: [[korpo|korpa]] (fizika/metabola), animala ([[emocio|emocia]]/apetita), kaj racia (mensa/koncepta). Fizika naturo povas esti minimumita pere de ekzerco kaj zorgo; emocia naturo pere de kontentigo de [[instinkto]]j kaj urĝoj; kaj mensa naturo pere de la homa racio kaj disvolvigita potencialo. Racia disvolvigo estis konsiderata la plej grava, esenca al la filozofia memkonscio kaj kiel unike homa. Moderado estis kuraĝigita, kaj la ekstremoj estis vidataj kiel degraditaj kaj malmoralaj. Por ekzemplo, [[kuraĝo]] estas la modera virto inter la ekstremoj de [[malkuraĝo]] kaj temerareco. Homoj ne simple nur vivu, sed vivu bone kun konduto regata de virto. Tio estas rigardita kiel malfacila, ĉar virto indikas la justan aferon, en la ĝusta vojo, en la ĝusta momento, pro la ĝusta tialo. ==== ''Etiko de Nikomako'' ==== {{Ĉefartikolo|Etiko de Nikomako}} '''''Etiko de Nikomako''''' (el la [[antikva greka]] ήθικά Νικομάχεια ('ēthiká Nikomácheia') estas verko de [[Aristotelo]] pritraktanta etikon. Ĝi estas kune kun la “Etiko al Eŭdemo” kaj la “Granda Moralo” (tamen ne je certa atribuado), unu el la tri ĉefaj libroj je morala temo de [[Aristotelo]]. Ĝi estas konceptata kiel traktado pri praktika moralo celanta gvidi la homon al la bonagado, kaj la civitanon al bono de la Urbo. Etiko kaj [[politiko]] estas, fakte, nesepareblaj por Aristotelo, estante la [[virto]] praktikebla nur sine de la urbo. Li skribas, fakte, ke la homo estas "politika besto” (I, 2, 1253a). La virto enkadriĝas ene de sintena kapablo morale-politike kunekzisti kune kun aliaj homoj: ĝi ne havas sencon ekstere de socia kadro. ==== Stoikismo ==== {{Ĉefartikolo|Stoikismo}} [[Dosiero:Epictetus.jpg|eta|altdekstre|[[Epikteto]].]] La [[Stoikismo|stoika]] filozofo [[Epikteto]] asertis, ke la plej granda bono estas kontentigo kaj sereneco. Paco por la menso, aŭ ''[[apateia]]'', estas de plej alta [[valorteorio|valoro]]; memregado super la propraj deziroj kaj emocioj kondukas al spirita paco. La "nekonkerebla volo" estas centra al tiu filozofio. La individua volo estu sendependa kaj netuŝebla. Permesi al persono ĝeni la mensan ekvilibron estas esence proponante sin mem al [[sklaveco]]. Se persono estas libera kolerigi onin, oni ne havas kontrolon super onia interna mondo, kaj tiele ne estas libereco. Ankaŭ libereco el materiaj ligoj estas necesaj. Se afero rompiĝas, la persono ne koleriĝu, sed nur konstatu, ke temas pri afero rompiĝebla. Simile, se iu mortas, la proksimuloj tenu sian serenecon ĉar la amato estis farita el karno kaj sango destinita al morto. Stoikisma filozofio diras, ke akcepti aferojn kiuj ne povas estis ŝanĝita, rezignante sin al la ekzistado kaj survivado laŭ racia maniero. Morto ne estu timata. Homoj ne "perdas" sian vivon, sed anstataŭe "revenas", ĉar ili estas revenante al Dio (kiu dekomence donis tion pro kio la persono estas persono). Epikteto diris, ke malfacilaj problemoj en la vivo ne estu evitata, sed pli bone brakumitaj. Ili estas spiritaj ekzercoj necesaj por la sano de la spirito, ĝuste kiel fizika ekzerco estas postulita por la sano de la korpo. Li asertis ankaŭ, ke [[sekso]] kaj seksa deziro estu evitata kiel la plej granda minaco al la [[integreco]] kaj ekvilibro de la homa menso. Abstineco estas tre dezirebla. Epikteto diris, ke restado abstina en la fronto de [[tento]] estas venko pri kiu homo estu fiera.<ref name="SahakianSahakian1966"/> pp.&nbsp;38–41. ==== Nuntempa virta etiko ==== Moderna virta etiko estis popularigita dum la fino de la 20a jarcento en granda parto kiel respondo al la verko de G.E.M. Anscombe nome "Modern Moral Philosophy". Anscombe argumentas ke konsekvencismo kaj [[deontologio|deontologia]] etiko estas fareblaj kiel universalaj teorioj se ambaŭ skoloj baziĝas sur la dia leĝo. Kiel konvinkita kristano, Anscombe proponis, ke aŭ tiuj kiuj ne donas etikan kredindecon al nocioj de dia leĝo adoptas virtan etikon, kiu ne bezonas universalajn leĝojn kiel agentoj mem, estas esploritaj pro virto aŭ malvirto kaj direktas sin al "universalaj normigoj", aŭ tiuj kiuj deziras esti utilismaj aŭ konsekvencismaj bazas siajn teoriojn en religiaj konvinkoj.<ref name="Vries">{{Cite book|author1=Professor Michiel S.S. De De Vries|author2=Professor Pan Suk Kim|title=Value and Virtue in Public Administration: A Comparative Perspective|year=2011|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-230-35709-9|page=42}}</ref> Alasdair MacIntyre, kiu verkis la libron ''After Virtue'', estis ŝlosila kontribuanto kaj proponanto de moderna virtetiko, kvankam kelkaj plendas, ke fakte MacIntyre subtenas relativisman priskribon de virto bazita sur [[kulturo|kulturaj normoj]], ne sur [[objektiveco|objektivaj]] normoj.<ref name="Vries"/> [[Martha Nussbaum]], nuntempa virtetikisto, objekcias kontraŭ la relativismo de MacIntyre, inter tiuj de aliaj, kaj respondas al relativismaj objektoj por formi objektivan priskribon en sia verko "Non-Relative Virtues: An Aristotelian Approach".<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=Non-Relative Virtues: An Aristotelian Approach|familia nomo=Nussbaum|persona nomo=Martha|jaro=1987}}</ref> Tamen, la akuzo de Nussbaum pri relativismo ŝajnas miskompreno. En ''Whose Justice, Whose Rationality?'', la klopodo de MacIntyre por entrepreno racian vojon trans relativismo estas tre klara kiam li asertas, ke "rivalaj postuloj fare de diferencaj tradicioj […] estas pritaksendaj […] sen relativismo" (p.&nbsp;354) ĉar fakte "racia debato inter kaj racia elekto inter rivalaj tradicioj eblas” (p.&nbsp;352). ''Complete Conduct Principles for the 21st Century''<ref name="ethics">John Newton, Ph.D., ''Complete Conduct Principles for the 21st Century'' (2000). {{ISBN|0-9673705-7-4}}.</ref> miksante la orientan virtetikon kun la okcidentan virtetikon, kun kelkaj modifoj por kongrui kun la 21a jarcento, kaj formante parton de nuntempa virtetikon.<ref name="ethics" /> Grava tendenco en nuntempa virtetiko estas la movado de moderna [[stoikismo]]. === Intuicia etiko === '''Etika intuiciismo''' (ankaŭ nomata '''morala intuiciismo''') estas aro de vidpunktoj en morala [[epistemologio]] (kaj, en kelkaj difinoj, [[metafiziko]]). Minimume, etika intuiciismo estas la tezo, ke la [[Intuicio|intuicia konscio]] de valoroj, aŭ intuicia sciaro pri pritakso de faktoj, formas la fundamenton de la etika sciaro. Tiu vidpunkto estas kerne "fondismo" pri morala sciaro: ĝi estas la vidpunkto, ke kelkaj moralaj veroj povas esti konataj ne-inference (t.e., konata sen neceso inferenci ilin el aliaj veroj kiujn oni kredas). Tia epistemologia vidpunkto implicas, ke estas moralaj kredoj kun parolaj enhavoj; kaj tiele ĝi implicas kognismon. Kaj tiele, etika intuiciismo estas kontrastenda kun koherismaj alproksimiĝoj al la morala epistemologio, kaj tiel ĝi dependas el pripensa [[ekvilibro]].<ref name="Shafer-Landau & Cuneo foundationalism">Shafer-Landau & Cuneo (2012), p. 385</ref> Laŭlonge de la filozofia literaturo, la termino "etika intuiciismo" estas ofte uzata kun tre forta variado en sia signifo. La fokuso de tiu artikolo al fondismo respegulas la kernajn normojn de nuntempa mem-identigitaj etikaj intuiciistoj.<ref name="Shafer-Landau & Cuneo foundationalism" /><ref name="SEP">Stratton-Lake (2014) http://plato.stanford.edu/entries/intuitionism-ethics/</ref> Sufiĉe larĝe difinita, etika intuiciismo povas esti komprenita kiel enhavanta kognismajn formojn de morala sentoteorio.<ref name="Stratton-Lake sentimentalism">Stratton-Lake (2013), p. 337</ref> Krome, kutime estas komprenata kiel esenca por la etika intuiciismo, ke estas memevidenta aŭ ''a priori'' morala sciaro; tio pezas kontraŭ la konsidero de la morala sentoteorio kiel speco de intuiciismo. Etika intuiciismo estis por la unua fojo klare montrita por ties uzado fare de la filozofo [[Francis Hutcheson]]. Postaj influaj kaj menciindaj etikaj intuiciistoj estas [[Henry Sidgwick]], [[G.E. Moore]], Harold Arthur Prichard, [[C.S. Lewis]] kaj, plej influe, Robert Audi. Objektoj al la etika intuiciismo estis ĉu estas aŭ ne estas objektivaj moralaj valoroj- aserto sur kiu la tuta etika sistemo baziĝas - la demando kial multaj malkonsentas pri etiko se ili estas absolutaj, kaj ĉu la regulo de la [[Razilo de Ockham]] nuligas tian teorion entute. === Hedonismo === {{Ĉefartikolo|Hedonismo}} [[Hedonismo]] asertas, ke la ĉefa etiko estas maksimumi [[plezuro]]n kaj minimumigi [[sufero|doloron]]. Estas kelkaj skoloj de Hedonisma pensaro game el tiuj kiuj defendas la kontentigon de eĉ pormomentaj deziroj al tiuj kiuj instruas la persekutadon de spirita feliĉo. Pri la konsidero de konsekvencoj, ili gamas el tiuj kiuj defendas la memkontentigon sendepende el la sufero kaj malprofito de aliaj al tiuj kiuj asertas ke la plej etika celo serĉas maksimumi la plezuron kaj la feliĉon por plej personoj.<ref name="SahakianSahakian1966"/> p.&nbsp;37. ==== Cirena hedonismo ==== Fondita de [[Aristipo]] de Cireno, la [[Cirenisma skolo]] subtenis la tujan kontentigon aŭ plezuron. "Manĝu, trinku kaj estu feliĉa, ĉar morgaŭ ni mortas." Eĉ provizoraj deziroj estu kontentigitaj, pro timo ke la oportuno estu perdita por ĉiame. Estas malmulta al nenia rilato kun la estonteco, dum la nuno dominas en la klopodo por la tuja plezuro. Cirena hedonismo kuraĝigis la serĉadon de la kontentigo sen hezitado, en la kredo, ke la plezuro estas la nura bono.<ref name="SahakianSahakian1966"/> p.&nbsp;37. ==== Epikurismo ==== {{Ĉefartikolo|Epikurismo}} Epikurisma etiko estas hedonisma formo de virtetiko. [[Epikuro]] "...prezentis subtenan argumenton ke plezuro, ĝuste komprenita, koincidu kun virto."<ref>[http://plato.stanford.edu/entries/ethics-ancient/#9 Ancient Ethical Theory], ''Stanford Encyclopedia of Philosophy''.</ref> Li malakceptis la ekstremismon de Cirenistoj, en la kredo ke kelkaj plezuroj kaj kontentigoj povas esti malprofitaj por la homaj estaĵoj. [[Epikurismo|Epikuristoj]] observis, ke sendiskriminaciata kontentigo povas foje rezulti en negativaj konsekvencoj. Kelkaj espertoj estis tiele malakceptitaj foren, kaj kelkaj neplezuraj espertoj estis akceptitaj en la estanteco por certigi pli bonan vivon en la estonteco. Por Epikuro, la plej granda bono, estas [[prudento]], plenumita pere de moderado kaj sinzorgo. Troa kontentigo povas esti detrua al plezuro kaj povas eĉ konduki al [[doloro]]. Por ekzemplo, manĝi unu manĝaĵon tro ofte faras ke persono perdas guston kaj emon por ĝi. Manĝi tro multan manĝon samtempe kondukas al malkomforto kaj eventuale al malsano. Doloro kaj timo estu evitataj. Vivi estas esence bona, se oni evitas doloron kaj malsanon. Morto ne estu timenda. Timo estas konsiderata la fonto de plej malfeliĉoj. Venki super la timo al la morto kondukus nature al pli feliĉa vivo. Epikuro cerbumis, ke se estas postvivo kaj senmorteco, la timo al la morto estas neracia. Se ne estas vivo post la morto, tiam la persono ne estos viva pro sufero, timo aŭ priokupiĝo; tiu estos ne-ekzistanta en la morto. Estas neracia priokupiĝi pri cirkonstancoj kiuj ne ekzistas, kiel la onia stato en la morto en malesto de postvivo.<ref name="SahakianSahakian1966"/> pp.&nbsp;37–38. === Utilismo === {{Ĉefartikolo|Utilismo}} [[Dosiero:Jeremy Bentham by Henry William Pickersgill detail.jpg|eta|altdekstre|Jeremy Bentham.]] [[Dosiero:John Stuart Mill by London Stereoscopic Company, c1870.jpg|eta|altdekstre|John Stuart Mill.]] Utilismo estas prietika teorio kiu argumentas, ke la propra fluo de agado estas tiu kiu maksimumigas pozitivan efikon, kiel la "feliĉo", la "bonfarto", aŭ la kapablo vivi kongrue kun la personaj preferoj.<ref>{{Cite book|title=The Ethics Toolkit: A Compendium of Ethical Concepts and Methods|edition=|last=Baqgini|first=Julian|author-link= |last2=Fosl|first2=Peter S.|author2-link=Peter S. Fosl|year=2007|publisher= Blackwell|location=Malden|isbn=978-1-4051-3230-5|pages=57–58}}</ref> [[Jeremy Bentham]] kaj [[John Stuart Mill]] estas influaj proponintoj de tiu skolo de pensaro. En ''A Fragment on Government'' Bentham diras, ke 'estas la plek granda feliĉo de plej granda kvanto la mezuro de bono kaj malbono' kaj priskribas tion kiel fundamenta [[aksiomo]]. En ''An Introduction to the Principles of Morals and Legislation'' li parolas pri 'la principo de utileco' sed poste preferas "la plej grandan feliĉan principon".<ref>{{Citaĵo el libro|titolo=The Works of Jeremy Bentham: Published under the Superintendence of His Executor, John Bowring. Volume 1|familia nomo=Bentham|persona nomo=Jeremy|jaro=2001|eldoninto=Adamant Media Corporation|ISBN=978-1-4021-6393-7|paĝo=18}}</ref><ref name="John Stuart Mill">[http://www.gutenberg.org/files/11224/11224-h/11224-h.htm#CHAPTER_I Mill, John Stuart, Utilitarianism (Project Gutenberg reta eldono)]</ref> Utilismo estas la paradigma ekzemplo de konsekvencisma moralteorio. Tiu formo de utilismo subtenas, ke la morale justa ago estas tiu kiu produktas la plej bona rezulto por ĉiuj homoj tuŝitaj de la afero. [[John Stuart Mill]], en sia ekspono de utilismo, proponis hierarkion de plezuroj, en la senco ke persekutado de kelkaj tipoj de plezuro estas pli alte valorigita ol la persekutado de aliaj plezuroj.<ref name="Mill">{{Citaĵo el libro|url=http://www.utilitarianism.com/mill1.htm|titolo=Utilitarianism|familia nomo=Mill|persona nomo=John Stuart|aŭtoroligilo=John Stuart Mill|jaro=1998|loko=Oksfordo|eldoninto=[[Oxford University Press]]|ISBN=978-0-19-875163-2}}</ref> Aliaj menciindaj proponantoj de utilismo estas la neŭrosciencisto [[Sam Harris]], aŭtoro de ''The Moral Landscape'', kaj la primorala filozofo [[Peter Singer]], aŭtoro de, inter aliaj verkoj, ''Practical Ethics''. La plej grava divido ene de utilismo estas inter ''ag-utilismo'' kaj ''regul-utilismo''. En ag-utilismo, la principo de utileco estas aplikata rekte al ĉiu alternativa ago en elektita situacio. La justa ago estas tiu kiu alportas la plej bonajn rezultojn (aŭ la malplej granda kvanto de malbonaj rezultoj). En regul-utilismo, la principo de utileco determinas la validecon de [[regulo]]j de [[konduto]] (moralaj principoj). Regulo kiel promes-plenumo estas establita rigardante al la konsekvencoj en mondo kie la homoj rompas promesojn kaj en mondo kie promesoj estas plenumataj. Bono kaj malbono estas la sekvoj de la rompo de reguloj kio estas juĝata per ties utilisma valoro.<ref name="Carnegie Mellon University">{{Citaĵo el la reto|url=http://caae.phil.cmu.edu/cavalier/80130/part2/sect9.html|titolo=Utilitarian Theories|alirdato=28a de julio 2017|jaro=1996|verko=Department of Philosophy, [[Carnegie Mellon University]]|arkivurl=https://web.archive.org/web/20140520204119/http://caae.phil.cmu.edu/cavalier/80130/part2/sect9.html|arkivdato=2014-05-20}}</ref> Proponita "meza punkto" inter tiuj du tipoj estas "dunivela utilismo", en kiu reguloj estas aplikataj en ordinaraj cirkonstancoj, sed kun permeso elekti agojn ekster tiaj reguloj kiam nekutimaj situacioj postulas tion. === Deontologio === {{Ĉefartikolo|Deontologia etiko}} Deontologia etiko aŭ simple deontologio (el la [[Antikva greka|greka]] {{lang|grc|δέον}}, ''deon'', "devigo"; kaj {{lang|grc|-λογία}}, ''-logia'') estas alproksimiĝo al etiko kiu determinas la bonecon aŭ justecon per ekzamenado de [[ago]]j, aŭ de la reguloj kaj devoj kiujn la persono kiu faris la agon intencis plenumi.<ref name="plato.stanford.edu">[http://plato.stanford.edu/entries/ethics-deontological/ Stanford.edu]</ref> Tio estas kontrasta al la konsekvencismo, en kiu la boneco estas bazita sur la konsekvencoj de ago, kaj ne pro la ago mem. Sub deontologio, ago povas esti konsiderata bono eĉ se la ago produktas malbonan konsekvencon,<ref>Olson, Robert G. 1967. 'Deontological Ethics'. In Paul Edwards (ed.) ''The Encyclopedia of Philosophy''. London: Collier Macmillan: 343.</ref> se ĝi celas la ''regulon'' aŭ moralan leĝon. Laŭ la deontologia vidpunkto, la personoj havas ''devon'' agadi en maniero kiu faras ke tiuj aferoj estas inherence bonaj kiel agoj ("verdiri" por ekzemplo), aŭ celas objektive devigan regulon (kiel en ''regul-utilismo''). ==== Kantismo ==== [[Dosiero:Immanuel Kant portrait c1790.jpg|eta|altdekstre|[[Immanuel Kant]].|dekstra]] La teorio de [[Immanuel Kant]] pri etiko estas konsiderita deontologia pro kelkaj diversaj tialoj.<ref name="Orend, Brian 2000">Orend, Brian. 2000. ''War and International Justice: A Kantian Perspective''. West Waterloo, Ontario: Wilfrid Laurier University Press: 19.</ref><ref>Kelly, Eugene. 2006. ''The Basics of Western Philosophy''. Greenwood Press: 160.</ref> Dekomence, Kant argumentas, ke por agadi laŭ morale justa maniero, personoj devas agadi el devigo (''Pflicht'').<ref>Thomas Kingsmill Abbott (trad.), [https://ebooks.adelaide.edu.au/k/kant/immanuel/k16e/#nr1 Immanuel Kant, ''The Metaphysical Elements of Ethics''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161014152505/https://ebooks.adelaide.edu.au/k/kant/immanuel/k16e/#nr1 |date=2016-10-14 }}, 1889 [Preface and Introduction to [http://www.zeno.org/Philosophie/M/Kant,+Immanuel/Die+Metaphysik+der+Sitten/Zweiter+Teil.+Metaphysische+Anfangsgr%C3%BCnde+der+Tugendlehre ''Metaphysische Anfangsgründe der Tugendlehre''], 1797]. La deontologio de Abbott tradukas la koncepton de Kant {{lang|de|Pflichtenlehre}}.</ref> Duapunkte, Kant argumnetas, ke ne estas la konsekvencoj de agoj kio faras ilin bonaj aŭ malbonaj, sed la motivoj de la persono kiu plenumis la agon. La argumento de Kant ke por agi laŭ la morale justa maniero oni devas agadi pure el devo komencas per argumento ke la plej bono devas esti kaj bona en si mem kaj bona senkvalifike.<ref name="transition">Kant, Immanuel. 1785. 'First Section: Transition from the Common Rational Knowledge of Morals to the Philosophical', Groundwork of the Metaphysic of Morals.</ref> Io estas "bona en si mem" kiam ĝi estas esence bona, kaj "bona senkvalifike", kiam la aldono de afero neniam faras situacion etike pli malbona. Kant tiam argumentas, ke tiuj aferoj kiuj estas kutime konsiderataj bonaj, kiaj [[inteligento]], persevero kaj [[plezuro]], malsukcesas esti aŭ esence bonaj aŭ bonaj senkvalifike. Plezuro, por ekzemplo, ŝajnas ne esti bona senkvalifike, ĉar kiam homoj atingas plezuron rigardante la suferon de aliulo, tio ŝajnas fari la situacion etike pli malbona. Li konkludas, ke estas nur unu afero kiu estas vere bona: {{Citaĵo|Nenio en la mondo — eĉ nenio trans la mondo — povas esti konceptita tiel kiel oni povas nomi tion bona senkvalifike escepte la ''bona volo''.<ref name="transition"/>}} Kant tiam argumentas, ke la konsekvencoj de ago de volo ne povas esti uzata por determini, ke tiu persono havas bonan volon; bonaj konsekvencoj povas veni pro hazardo el ago kiu estas motivata de deziro okazigi damaĝon al senkulpa persono, kaj malbonaj konsekvencoj povas veni el ago kiu estis bone motivita. Anstataŭe, li postulas, persono havas bonan volon kiam tiu 'agas el respekto por la morala leĝo'.<ref name="transition" /> Homoj 'agas el respekto por la morala leĝo' kiam ili agas iel ''ĉar'' ili havas devon fari tion. Tiele, la nura afero kiu estas vera bono en si mem estas bona volo, kaj bona volo estas bona nur kiam la volanto elektas fari ion nur ĉar tio estas la devo de la persono, t.e. el la "respekto" por la leĝo. Li difinas respekton kiel "la koncepto de valoro kiu malhelpas mian mem-amon".<ref>{{Citaĵo el libro|url=https://archive.org/details/fundamentalprinc05682gut|titolo=Fundamental Principles of the Metaphysic of Morals|familia nomo=Kant|persona nomo=Immanuel|jaro=1785|eldono=10|eldoninto=Project Gutenberg|paĝo=23|redaktinto=Thomas Kingsmill Abbott}}</ref> La tri gravaj formuloj de la [[kategoria imperativo]] de Kant estas la jenaj: * «Agu tiamaniere ke vi traktu la homaron, kaj en via persono kaj en tiu de ĉiu ajn, ĉiam kiel celo, kaj neniam kiel ilo” <ref>''Fondado de la Metafiziko de la moroj'' en ''Metafiziko de la moroj'', I.</ref>», * «Agu laŭ maniero kiu povas samtempe sin transformis al universala leĝo <ref>''Op. cit.'', p. 118</ref>», * «Agu laŭ kondutnormoj kiuj povu samtempe estis mem konsideritaj objekto de la universalaj leĝoj de la naturo.<ref>''Op. cit.'' p. 119.</ref>». Kant argumentis, ke la nura absoluta bono estas bona volo, kaj tiele la nura determinanta faktoro ĉu ago estas morale bona estas la volo, aŭ motivo de la persono kiu faras tion. Se ili estas aganta sur malbona moto, ekz. "Mi mensogos", tiam la ago estas malbona, eĉ se kelkaj bonaj konsekvencoj venas el ĝi. En sia eseo, "On a Supposed Right to Lie Because of Philanthropic Concerns", argumentante kontraŭ la sinteno de [[Benjamin Constant]] en "Des réactions politiques", Kant asertas, ke [[mensogo]] difinita kiel senintence malvera deklaro al aliulo ne nepre postulas la aldonan kondiĉon ke ĝi damaĝas aliulon, kiel juristoj postulas en sia difino (''mendacium est falsiloquium in praeiudicium alterius'').<ref>"Über ein vermeintes Recht aus Menschenliebe zu lügen", Berlinische Blätter 1 (1797), 301-314; eldonita en: Werke in zwölf Bänden, vol. 8, Frankfurt am Main (1977), zeno.org/nid/20009192123.</ref> === Anarkiisma etiko === {{Ĉefartikolo|Anarkiismo}} [[Dosiero:Kropotkin1.jpg|eta|230ra|[[Petro Kropotkino]].]] [[Anarkiismo|Anarkiisma]] etiko estas etika teorio bazita sur la studoj de anarkiistaj pensuloj. La plej granda kontribuanto al la anarkiisma etiko estas la rusa zoologo, geografo, ekonomikisto kaj politika aktivulo [[Petro Kropotkino]]. Startinte el la premiso ke la celo de etika filozofio estu helpi homojn adaptiĝi kaj disvolviĝi laŭ evoluismaj terminoj, la etika kadro de Kropotkin uzas biologion kaj antropologion kiel bazo – por science establi tion kio plej bone permesas ke la socia ordo progresu biologie kaj socie – kaj defendas certajn kondutajn praktikojn por plibonigi la kapablon de la homaro por libereco kaj bonfarto, nome la praktikojn kiuj emfazas [[solidareco]]n, [[egaleco]]n kaj [[justeco]]n. Kropotkin argumentas, ke etiko mem estas evoluisma, kaj estas heredita kiel speco de socia [[instinkto]] pere de kultura historio, kaj tiele, li malakceptas ajnan religian kaj transcendentan klarigon de moralo. La origino de la etika sento kaj en animaloj kaj en homoj povas troviĝi, li postulas, en la natura fakto de "sociemo" (mutualisma [[simbiozo]]), kion homoj povas poste kombini kun la instinkto por justeco (t.e. egaleco) kaj poste kun la praktiko de racio por konstrui ne-supernaturan kaj anarkiisman sistemon de etiko.<ref>[http://theanarchistlibrary.org/library/petr-kropotkin-ethics-origin-and-development.pdf "Etiko: Origino kaj disvolvigo" de Petro Kropotkino]</ref> Kropotkin sugestas ke la principo de egaleco en la kerno de anarkiismo estas la sama kiel la [[Ora regulo]]: <blockquote>Tiu principo trakti aliulojn kiel oni deziras esti traktita mem, ĉu ne estas la vere sama principo kiel egaleco, nome fundamenta principo de anarkiismo? Kaj kiel oni povas administri kredi sin mem kiel anarkiisto se oni ne praktikas ĝin? Ni ne deziras esti regataj. Kaj pro tiu fakto, ĉu ni ne deklaras, ke ni mem deziras regadi neniun? Ni ne deziras esti trompitaj, ni ĉiam deziras diri nur la veron. Kaj pro tiu fakto, ĉu ni ne deklaras, ke ni mem ne deziras, ke oni trompi neniun, ke ni promesas ĉiam diri la veron, nenion sed la veron, la tutan veron? Ni ne deziras ke oni ŝtelu la fruktojn de nia laboro el ni. Kaj pro tiu fakto, ĉu ni ne deklaras, ke ni respektas la frukton de la laboro de aliuloj? Je kiu rajto ni povus postuli, ke ni estu traktitaj je unu maniero, rezervante por ni mem trakti aliulojn laŭ maniero tute diferenca? Nia sento de egaleco ribeliĝas je tia ideo.<ref>[http://dwardmac.pitzer.edu/Anarchist_Archives/kropotkin/AM/anarchist_moralityVI.html "Anarkiisma moraleco", ĉapitro VI, Petro Kropotkino]</ref></blockquote> == Aplikata etiko == {{main|Aplikata etiko}} Aplikata etiko, ankaŭ nomata praktika etiko,<ref>{{harvnb|Darwall|2003|p=17}}, {{harvnb|Chakraborti|2023|pp=[https://books.google.com/books?id=f5jXEAAAQBAJ&pg=PA619 619–620]}}</ref> estas la branĉo de [[aplikata filozofio]], kiu ekzamenas konkretajn moralajn problemajn, kiujn oni renkontas en la reala vivo. Malsame de normiga etiko, ĝi ne celas eltrovi aŭ pravigi universalajn etikajn principojn. Anstataŭe, ĝi studas kiel oni apliku tiujn principojn al specifaj kampoj de la praktika vivo, kiujn sekvojn ili havas en tiuj kampoj, kaj ĉu estas kromaj konsiderendaj faktoroj propraj al la unuopaj kampoj.<ref>{{{harvnb|Almond|1998|loc=Lead section, § 1. Definitions}}, {{harvnb|Dittmer|loc=Lead section, § 1. Applied Ethics as Distinct from Normative Ethics and Metaethics}}, {{harvnb|Petersen|Ryberg|2022}}, {{harvnb|Winkler|1998|pp=[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780123739322000168 174–175]}}</ref> [[File:Cesarean section.jpg|thumb|alt=Photo of surgery|Aplikata etiko celas determini kiel oni apliku ĝeneralajn etikajn principojn al konkretaj situacioj, interalie {{J|medicina procedo}}.]] Grava defio por aplikata etiko estas la koncepta breĉo inter abstraktaj universalaj teorioj kaj la konkretaj situacioj, al kiuj ili estas aplikendaj.<ref>{{harvnb|Winkler|1998|pp=[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780123739322000168 175–176]}}</ref> Ekzemple, profunda kompreno de kantiismo aŭ utilismo kutime ne sufiĉas por analizi la moralajn sekvojn de aborto aŭ simila [[medicina procedo]]. Al kantiisto povas esti malklare, kiel oni apliku la devon respekti ĉies [[personeco (filozofio)|personecon]] al feto; al utilisto povas ne klari ĉu en la longa daŭro faro aŭ rifuzo de la procedo sekvigos la plej grandan bonon por la plej granda nombro da personoj.<ref>{{harvnb|Winkler|1998|pp=[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780123739322000168 175–176]}}, {{harvnb|Gordon, "''Abortion''"|ref=Gordon, "''Abortion''"|loc=Lead section, § 2. Personhood}}</ref> Tiu malfacileco estas sentata en desupra [[metodologio]], kiu komencas de universalaj principoj kaj klopodas apliki ilin al specifaj okazoj.<ref>{{harvnb|Beaucham|2003|pp=7–9}}</ref> Kelkaj etikistoj anstataŭe rezonas per desuba metodologio nomata [[kazuistiko]], kiu rezignas pri universalaj principoj kaj anstataŭe komencas de moralaj intuicioj pri specifaj okazoj. Surbaze de ili la kazuistiko klopodas atingi moralajn principojn aplikeblajn al specifa kampo sed eble ne al aliaj.<ref>{{harvnb|Beaucham|2003|pp=7–9}}, {{harvnb|Winkler|1998|pp=[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780123739322000168 176–117]}}, {{harvnb|Almond|1998|loc=§ 2. Theory and Practice}}, {{harvnb|Fives|2016|p=[https://books.google.com/books?id=f78YDAAAQBAJ&pg=PA171 171]}}</ref> Ambaŭ specoj de aplikata etika rezonado ofte motiviĝas de [[etika dilemo]], situacio en kiu la postuloj de du kredeblaj etikaj principoj montriĝas kontraŭaj.<ref>{{harvnb|Almond|1998|loc=§ 2. Theory and Practice}}</ref> Aplikata etiko inkludas demandojn rilatajn kaj al la [[privata sfero|privata vivo]], ekzemple pri bona konduto en familiaj kaj intimaj rilatoj, kaj la [[publika sfero|publika vivo]], ekzemple pri problemoj starigitaj de novaj teknologioj kaj devoj al estontaj generacioj.<ref>{{harvnb|Almond|1998|loc=§ 1. Definitions}}</ref> Kelkaj precipaj branĉoj estas [[bioetiko]], [[negoca etiko]], kaj [[profesia etiko]]. Multaj aliaj branĉoj ekzistas, kaj iliaj esplorkampoj ofte imbrikiĝas.<ref>{{harvnb|Ryberg|2010|p=[https://books.google.com/books?id=ZsCRosM367gC&pg=PA3 3]}}, {{harvnb|Meynell|Paron|2023|p=[https://books.google.com/books?id=VrTFEAAAQBAJ&pg=PA11 11]}}, {{harvnb|Chakraborti|2023|p=[https://books.google.com/books?id=f5jXEAAAQBAJ&pg=PA620 620]}}, {{harvnb|Winkler|1998|pp=[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780123739322000168 174–175]}}</ref> === Bioetiko === {{main|Bioetiko}} Bioetiko rilatas al moralaj problemoj pri [[vivo|vivaj]] organismoj kaj situacioj rilatantaj al [[biologio]].<ref> {{harvnb|Dittmer|loc=§ 3. Bioethics}}, {{harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=Lead section}}, {{harvnb|Gillon|1998|pp=267–268}}</ref> Kerna demando estas kiel la morala statuso de estaĵo rilatas al ecoj kiel [[konscio]], [[sentipoveco]] pri plezuro kaj doloro, {{Ill|lingvo=d|trad=Q938185|eo=racieco}}, kaj personeco. Tiuj ecoj pravigas malsaman traktadon de nevivaĵoj kiel rokoj, nesentipovaj vivaĵoj kiel plantoj, kaj sentipovaj bestoj.<ref>{{harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=Lead section, § 4. The Idea of Moral Status in Bioethics}}, {{harvnb|Dittmer|loc=§ 4a. Theories of Moral Standing and Personhood}}</ref> [[Antropocentrismo|Homcentrismo]] pretendas ke nur homoj havas fundamentan moralan statuson, kutime pro supozata distingo inter la mensaj ecoj de homoj kaj tiuj de aliaj bestoj, kaj ke aliaj estaĵoj havas nur duarangan moralan statuson deriveblan de ilia rilato al homa vivado. [[Sentipovismo]] aliflanke defendas imanentan moralan statuson de ĉiuj sentipovaj vivantoj. [[Vivocentrismo]] atribuas moralan statuson al ĉiuj vivaĵoj, eĉ ne sentipovaj, kaj [[ekocentrismo]] al la naturo kiel tuto.<ref>{{harvnb|Holmes|2018|pp=288–289}}, {{harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=§ 3d. Environmental Ethics}}</ref> Bioetiko dividiĝas inter [[medicina etiko]], {{Ill|lingvo=d|trad=Q455118|eo=besta etiko}}, kaj [[media etiko]].<ref>{{harvnb|Gordon, "''Bioethics''"|ref=Gordon, "''Bioethics''"|loc=Lead section, § 3a. Introduction}}, {{harvnb|Peppard|2005|p=[https://books.google.com/books?id=qFBgL8b4_JgC&pg=PR18 xviii]}}, {{harvnb|Frey|1998|loc=Lead section}}</ref> === Negoca kaj profesia etiko === {{main|Profesia etiko}} Negoca etiko studas la moralajn sekvojn de negoca agado kaj la aplikadon de etikaj principoj al korporacioj kaj aliaj organizaĵoj.<ref name="Rendtorff 1998 365–366">{{harvnb|Rendtorff|1998|pp=365–366}}, {{harvnb|Dittmer|loc=§ 2. Business Ethics}}</ref> Unu precipa esplortemo estas la [[socia respondeco de entreprenoj]], t.e. la devo, ke korporacioj profitigu la ĝeneralan socion. Apartaĵo de la situacioj studataj de korporacia etiko estas la granda nombro da decidantoj, kiuj partoprenas en decido, kiuj inkludas la [[ĉefa afergvida oficisto|ĉefan afergvidan oficiston]], la [[estraro]]n, kaj la [[akciulo]]jn. Tial oni debatas ĉu korporacioj mem kaj ne nur la korporacianoj havas moralan agantecon.<ref>{{harvnb|Dittmer|loc=§ 2. Business Ethics}}, {{harvnb|Rendtorff|1998|pp=365–366}}</ref> Aliaj temoj estas la rolo de honesto kaj justo en entreprenaj praktikoj kaj la moralaj sekvoj de {{Ill|lingvo=d|trad=Q187436|eo=subaĉeto}} aŭ [[intereskonflikto]], la protektado de investistoj kaj konsumantoj, [[labor-rajtoj|laboristaj rajtoj]], [[etika estrado]], kaj korporacia [[filantropio]].<ref name="Rendtorff 1998 365–366"/> [[Ekonomiko|Ekonomikistoj]] ĝenerale kredas ke la instruado de ĝustaj etikaj principoj estas tasko de [[edukado]], kaj ke la kvalito de la eduka sistemo de socio forte influas ĝian akcepton de maletika negoca konduto.<ref>Nevado, Pedro, kaj Frederico Cavazzini. 2016. "Fighting Corruption with Strategy". En Teixeira, Aurora A.C., kaj al. (red.), ''Corruption, Economic Growth and Globalization''. London: Routledge. 230. [https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315776828-16/fighting-corruption-strategy-pedro-nevado-frederico-cavazzini]</ref> == Plej konataj etikistoj kaj iliaj etikaj sistemoj == {{Div col|cols = 3}} * [[Sokrato]] - etika intelektismo * [[Anaksimeno]] kaj [[Epikuro]] – [[hedonismo]] * [[Platono]] * [[Aŭgusteno de Hipono]] * [[Aristotelo]] * [[Baruĥ Spinozo]] * [[Kartezio]] * [[Hegelo]] * [[Jean-Jacques Rousseau]] * [[Immanuel Kant]] * [[John Stuart Mill]] – [[utilismo]] * [[Karl Marks]] – [[dialektiko|dialektika]] [[materiismo]] * [[Friedrich Wilhelm Nietzsche]] * [[Arthur Schopenhauer]] * [[Rudolf Carnap]] * [[Ayn Rand]] – kreintino de [[objektivismo]] * [[stoikismo]] {{Div col end}} == Vidu ankaŭ == * [[Administra etiko]] * [[Komuna saĝo]] * [[Medicina etiko]] * [[Metaetiko]] * [[Bono kaj malbono]] * [[Praktika filozofio]] * [[Trans bono kaj malbono]] * [[Etika kodo de ĵurnalistoj]] * [[Etika kodo de kuracistoj]] - [[Hipokrata ĵuro]] * [[Etika kodo de juristoj]] == Notoj == {{Referencoj|2}} == Referencoj == * Hoy, D. (2005), ''Critical resistance from poststructuralism to postcritique'', [[Massachusetts Institute of Technology]], Massachusetts. * Lyon, D. (1999), ''Postmodernity'', 2a eld, Open University Press, Buckingham. * Singer, P. (2000), ''Writings on an ethical life'', Harper Collins Publishers, London. == Bibliografio == * [[Aristotelo]], ''[[Etiko de Nikomako]]'' * The [https://web.archive.org/web/20051125090153/http://www.ucl.ac.uk/philosophy/LPSG/ London Philosophy Study Guide] proponas multajn sugestojn pri kion legi, depende el la studenta familiaro kun la temo: [http://www.ucl.ac.uk/philosophy/LPSG/Ethics.htm Etiko] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201111205738/http://www.ucl.ac.uk/philosophy/LPSG/Ethics.htm |date=2020-11-11 }} * ''Encyclopedia of Ethics''. Lawrence C. Becker kaj Charlotte B. Becker, eldonistoj. Dua eldono en tri volumoj. New York: Routledge, 2002. Studenta enciklopedio kun ĉirkaŭ 500 subskribitaj, fakul-reviziitaj artikoloj, ĉefe pri temoj kaj figuroj, de speciala intereso en, [[Okcidenta filozofio]]. * Azurmendi, J. 1998: "The violence and the search for new values" en ''Euskal Herria krisian'', (Elkar, 1999), pp.&nbsp;11–116. ISBN 84-8331-572-6 * [[Simon Blackburn|Blackburn, S.]] (2001). [http://www.worldcat.org/title/being-good-a-short-introduction-to-ethics/oclc/51644518 ''Being good: A short introduction to ethics''. Oxford: Oxford University Press.] * De Finance, Joseph, ''An Ethical Inquiry'', Rome, Editrice Pontificia Università Gregoriana, 1991. * De la Torre, Miguel A., "Doing Christian Ethics from the Margins," Orbis Books, 2004. * [[Jacques Derrida|Derrida, J.]] 1995, ''The Gift of Death'', translated by David Wills, University of Chicago Press, Chicago. * Fagothey, Austin, ''Right and Reason'', Tan Books & Publishers, Rockford, Illinois, 2000. * [[Emmanuel Levinas|Levinas, E.]] 1969, ''Totality and infinity, an essay on exteriority'', translated by Alphonso Lingis, Duquesne University Press, Pittsburgh. * {{Citaĵo el la reto|url=http://www.chiroweb.com/archives/22/06/16.html|titolo=Morality and Ethics: An Introduction|alirdato=13a de Februaro 2007|familia nomo=Perle|persona nomo=Stephen|aŭtoroligilo=Stephen Perle|dato=11a de Marto 2004}}, Butchvarov, Panayot. Skepticism in Ethics (1989). * Solomon, R.C., ''Morality and the Good Life: An Introduction to Ethics Through Classical Sources'', New York: McGraw-Hill Book Company, 1984. * Vendemiati, Aldo, ''In the First Person, An Outline of General Ethics'', Rome, Urbaniana University Press, 2004. * Johano Paŭlo la 2-a, Enciklika Letero [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_06081993_veritatis-splendor_en.html ''Veritatis Splendor''], 6a de Aŭgusto, 1993. * D'Urance, Michel, ''Jalons pour une éthique rebelle'', Aléthéia, Paris, 2005. * John Newton, Ph.D. ''Complete Conduct Principles for the 21st Century'', 2000. ISBN 0-9673705-7-4. * Guy Cools & Pascal Gielen, The Ethics of Art. Valiz: Amsterdam, 2014. * Lafollette, Hugh [eld.]: ''Ethics in Practice: An Anthology.'' Wiley Blackwell, 4a eldono, Oxford 2014. ISBN 978-0470671832 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|q=Etiko|ReVo=etik}} * [http://www.ousia.it/SitoOusia/SitoOusia/TestiDiFilosofia/TestiHTML/Aristotele/EticaNicomachea/Etica%20Nicomachea.htm] Itallingva teksto de la Etiko a Nikomako * [http://www.filosofico.net/eticaanicomaco.htm] * [[Eŭdemonismo]] * {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Ethics|revizio=708048055}} {{Havenda artikolo|Etiko}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Etiko| ]] sop4124qrrb9h7ukhfiyuumy7wa5rv1 0 33863 9494827 9458281 2026-10-17T14:19:27Z Sj1mor 12103 9494827 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Postmoderna muziko''' estas ambaŭ muzika stilo kaj [[muziko|muzika]] kondiĉo. Kiel stilo, postmoderna muziko enhavas karakterizaĵojn de postmoderna arto – tio estas, arto ''post'' [[modernismo]] (vidu [[Modernismo en muziko]]. Gi favoras eklektivismon en formo kaj [[muzika ĝenro]], kaj ofte kombinas karakterizaĵojn el diferencaj ĝenroj, aŭ dungas saltan tranĉan sekciadon. Ĝi havas tendencon esti mem referencema kaj ironia, kaj ĝi malklarigas la bordojn inter "alta arto" kaj "kiĉo". [[Daniel Albright]] ([[2004]]) resumas la trajtojn de moderna stilo kiel '''bricolage''', [[polistilismo]], kaj hazardeco. Kiel muzika kondiĉo, postmoderna muziko estas simple la stato de muziko en ''postmoderneco''. En ĉi tio kompreno, postmoderna muziko ne havas iu ajn unu aparta stilon aŭ karakterizaĵon, kaj ne estas speciale postmoderna en stilo. Tamen, la muziko de postmoderneco estas pensata diferi el tio de [[moderneco]] sur la bazo ke moderna muziko valoriĝis por ĝia fondaĵoj kaj esprimo, postmoderna muziko valoriĝas kiel ambaŭ varo kaj simbola indikilo de identeco. Ekzemple, unu signifa rolo de muziko en postmoderna societo estas agi kiel lingvo de kio homoj signifas iliaj identecoj kiel membro de speciala [[subkulturo]]. ==La Postmoderna Muzika Stilo== ===Modernistaj Influoj kaj Frua Postmodernismo=== En la moderna periodo, surbendiganta de muziko vidiĝis ke maniero transskribi eksternan eventon. Ĉi tio rigardiĝis simila ol la maniero ke fotografio supoziĝas kapti momenton de tempo. Tamen, kun la invento de magneta bendo dum la [[1930-aj jaroj]], la kapableco rekte redakti surbendon kaj krii rezulton kiu ne efektive okaziĝis, faris la surbendon en finan produkton de arteca laboro mem. Tra la [[1950-aj jaroj]], plej muziko, eĉ populara muziko, sin prezentis kiel kaptanta de ludaĵo, eĉ se tio ludaĵo havis plimultigaĵon el mikrofona lokado kaj miksado. Antaŭaĵoj al ĉi tio procedo, inkluzivanta la elektronika muziko de [[Edgar Varese]], povas trovigata el pluraj jardekoj. En [[1948]] [[Pierre Shaeffer]] uzis sonbendon "komponi" verkojn. Dum la [[1950-aj jaroj]] la advento kaj la evoluado de sonbenda teknologio inkluzivanta klasikan ludanton kondukis al ideo uzi sonbendon krei novan, memstaranta verkon de arto. Tamen, inicianta kun la studiaj sonbendoj de la ''Beatles'' uzas multobla traka sonbendado kaj tavolado elektronika teknologio iĝis komuna al populara muziko. La kreado de ĉi tiu sonbendada procedo transformis popularan muzikon. Roko kaj ''[[Hip Hop]]'' ambaŭ plivastigas ĉi tion procedon plilonge, de uzanta plej malnaivajn teknikojn tavoli kaj miksi individuajn trakojn. La altiĝado de populara muziko kreas alian insistadon sur muziko kio gvidis al alia ŝnurero de postmoderneco, nome la ebleco krei sufiĉe granda aŭdantaro por verkoj. En la ''modernista'' rigardo, tiel konekto ne estas bezona. Modernistoj kredas homoj gravitos al ''serioza'' muziko kiel la loko kie ideoj povas prezenti en muzika formo. Ĉi enhavas kredo ke ''populara'' muziko estas akcesora al la plej multpeza ĝenroj, rigardo heredas el la [[Viktorina epoko]]. Simila ol [[postmoderna filozofio]], postmoderna muziko demandis ĉu ĉi tio hierarkio de alta kaj malalta kulturo estis ĝusta kaj kunvena. Tria ŝnurero de postmoderna muziko estas ŝanĝo en fondeca ideo de kio muziko signifas. Kiel la epoko kontinuis, la ideo ke "muziko prime signifas mem" iĝis pli kaj pli grande fortikigata. Reference estas ne sole tekniko sed estas la substanco de muziko. Muzikaj verkoj referencas aliajn muzikajn verkojn, ne ĉar ili povas, sed ĉar ili devas. Ĉi tio estas parto de la generala ŝanĝo el [[modernismo]] kio vidis la baza subjekto de arto esti la plej puraj elementoj de muzika tekniko – ĉu [[intervalo (muziko)|intervaloj]], motivaj eroj, aŭ ritmoj. [[Postmodernismo]] vidas la bazan subjekton de arto kiel la fluo de amaskomunikiloj, farantaj objectoj, kaj ĝenraj materialoj. En aliaj vortoj, postmoderneco rigardas la rolo de arto esti komenti sur la konsumanta societo kaj ĝiaj producktoj. Moderneco serĉis transdonis la ''realeco'' de la universo en ĝia plej fundamenta formo. La kapableco sampli, miksi, kaj, poste, sonokapti (angle: to sample), nutris ĉi tion ideon, kun la inkluzivanta de "trovantaj sonoj", eroj de aliaj sonbendoj, parolantaj voĉoj, kaj sonokaptantaj vivantajn bildojn en muzikon. Antaŭsignoj de ĉi tio troviĝas en klasika muziko, ekzemple ''Europeara'' de [[John Cage]] aŭ la ''birdaj kantoj'' komponaĵojn de [[Olivier Messiaen]]. Malfruaj ekzemploj inkluzivas ''Abbey Road'' de la [[Beatles]], ''Meddle'' de [[Pink Floyd]], kaj la ''dub'' (angle) stilo de [[Lee Perry|Lee "Scratch" Perry]]. En la klasika mondo, elementoj de malfrua [[modernismo]] ekis kuŝi la trabaron por la venontaj postmodernaj stiloj. Ekzemple, in la tuja post mondmilita epoko, la modernista projekto de [[atonaleco]], iniciata de [[Arnold Shoenberg]], prenas al via logika konkludo, [[tota serioismo]], de kiel malfruaj komponistoj tiel [[Pierre Boulez]], [[Karlheinz Stockhausen]], kaj alioj. En reakcio al ĉi tio ultramoderna stablo, en kio muziko esence kreas de matematikaj principoj, Boulez, Stockhausen, [[John Cage]], kaj alioj ekis enplekti elementojn de ŝanco en ilian muzikon krei [[aleatora muziko]]. Aleatora muziko ekis malklarigi la bordojn inter la komponisto kaj la aŭdantaro, kaj inter la muzikisto kaj la medio, kio estis postmoderna stablo. Ĉe preskaŭ la sama tempo, modernistaj komponistoj kiel [[Edgar Varese]] ekis eksperimenti kun la novaj elektronikaj instrumentoj, uzanta [[sintezilo]]jn kaj bendojn maŝojn (kio ne nune vokiĝas 'sonokaptanta'). Ĉi tio evoluis dum la tuta de la jardeko de la [[1960]]-oj. Estis ankaŭ nova intereso en ne-okcidenta muziko. Ekzemple, [[György Ligeti]] ekis uzi elementojn de [[pigmea kanto]] en liaj komponistoj, kaj [[Olivier Messiaen]] eksperimentis kun [[Orienta muziko|orientaj muzikaj]] teknikoj. === La aperado de postmodernaj stiloj === En la malfrua [[1950-aj jaroj]] kaj [[1960-aj jaroj]] serio de stiloj, influiĝis de populara muziko (angle: 'pop') kaj postmodernaj kondiĉoj ekis formi. Ĉeestantaj stiloj ekis inkluzivi postmodernajn elementojn. == Vidu ankaŭ == Vidu sub [[Klasika muziko]] la sub-titolon ''8. Nuntempa klasika muziko (Fino de la 20-a jarcento kaj komenco de la 21-a jarcento)'', kie estas granda listigo de modernaj komponistoj. [[Kategorio:Postmoderna muziko| ]] [[Kategorio:Muziko laŭ periodoj]] lgy2zunm8uu5jzvy6o79icf8fzyz60s 0 36340 9494884 9422332 2026-10-17T15:15:15Z Sj1mor 12103 9494884 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Muzikologio''' estas [[scienco]] pri [[muziko]]. Por la analizo de okcidenta muziko, vidu [[muzikteorio]]. Ĝi okupiĝas pri la historio de la muziko, pri [[muzikiloj|muzikaj instrumentoj]], [[muzikaj ĝenroj]], gravaj muzikaj [[Komponaĵo|komponaĵoj]], pri [[biografio]] de gravaj muzikistoj kaj muzikologoj, pri muzika teorio, muzika psikologio, muzika pedagogio, muzika sociologio, muzika estetiko, klopodas kolekti liston de ĉiuj muzikaj verkoj en la historio. Jam el la 2-a jarmilo antaŭ Kristo konserviĝis tekstoj pri muzikaj problemoj el Ĉinio, Mezopotamio kaj Egipto, ĉefe pri agordigado de instrumentoj. En la 4-a jarcento antaŭ Kristo en la [[antikva Grekio]] aperis du [[Skolo|muzikaj skoloj]]: la kanonika, kiu klopodis elkalkuli la idealan muzikon, kaj la harmonika, kiu utiligis spertojn akiritajn dum la muzika praktikado. En la [[mezepoko]] oni komprenis la muzikon kiel idealon de [[harmonio]], Alimaniere la [[renesanco]] okupiĝis pri la demando, kia estu la muziko por fariĝi optimuma laŭ skemoj kaj kalkuloj, en la 17-a jarcento oni komencas kompreni ĝin ne plu kiel naturan, sed kiel socian fenomenon kaj la [[romantikismo]] komprenis la muzikon kiel noblan [[Arto|arton]], kie oni agnosku precipe la [[Genio|geniecon]] de [[individuo]]. Tiam oni komencis profesia verki historion de la muziko kaj kolekti informojn pri verkoj. [[Friedrich Chrysander]] estis germana [[muzikhistoriisto]], [[muzikkritikisto]] kaj [[Eldonejo|eldonisto]], kies eldono de la verkoj de [[Georg Friedrich Händel]] kaj eseoj pri multaj aliaj komponistoj donis al li la renomon esti pioniro de la muzikscienco en la 19-a jarcento. Ekde [[1870]] aperas unuaj muzikologiaj gazetoj kaj leksikonoj. Estis kreataj muzikologiaj asocioj, la [[muzikologio]] fariĝis stud-objekto de filozofiaj fakultatoj. Ekde [[1952]] [[Unesko]] gvidas la tutmondan kolektadon de informoj pri ĉiuj verkoj de ĉiuj nacioj kaj epokoj. Muzikologio okupiĝas ankaŭ pri eldonado de muzikaj verkoj laŭ kritikaj sciencaj kriterioj. == Fakoj == La nuntempa muzikologio konsistas el kvar fakoj: 1. '''historiografia''' - muzika paleografio, historio de muzikiloj, muzikaj ĝenroj, historio de muzika teorio, monografioj pri muzikaj verkoj, komponistoj kaj skoloj, naciaj kulturoj kaj problemoj de stila evoluo 2. '''sistemeca''' - akustiko, muzikaj fiziologio, psikologio, pedagogio, sociologio kaj estetiko 3. '''muzikteoria''' - melodiko, harmonio, kontrapunkto, instrumentado, tektoniko, scienco pri muzikaj formoj 4. '''etnomuzikologia''' aŭ [[Etnomuzikologio|Muziketnologio]] - esploro de ĉefe ekstereŭropaj kulturoj, sed ne nepre, el muzikologia vidpunkto === Muzikfakuloj === * [[Theodor Adorno]] * [[Alberto Alén]] * [[Kurt Huber]] * [[María Teresa Linares]] * [[Rolando Pérez]] * [[Stefanija Turkeviĉ]] * [[Gustave Reese]] == Vidu ankaŭ == * [[Akustiko]] * [[Etnomuzikologio]] * [[Historio de muziko]] * [[Muzika analizo]] * [[Muzika notacio]] * [[Muzikteorio]] * [[Muzikscienco en Kubo]] {{Projektoj|ReVo=muzik.0oscienco}} [[Kategorio:Muziko]] [[Kategorio:Estetiko]] [[Kategorio:Homa scienco]] [[Kategorio:Antropologio]] 6jgnarymuxh1ow2sa17sn9i1ex83z5w 0 39378 9494961 9276381 2026-10-17T19:31:28Z ~2026-55754-66 265123 9494961 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo }} '''Lion FEUCHTWANGER''' ({{dato|7|julio|1884}} en [[Munkeno]] - {{dato|21|decembro|1958}} [[Pacific Palisades]] en [[Los Angeles]]) estis [[germanio|germana]] roman- kaj [[dramverkisto]] de juda deveno. Li estis filo de fabrikisto, studis filozofion en Munkeno kaj [[Berlino]], multe vojaĝis kaj kontribuis al gazetaro per kritikoj. En 1923 li transloĝiĝis el Munkeno al Berlino kaj en 1933 elmigris al [[Francio]] (forkuris antaŭ [[faŝismo]]). En 1940 li foriris al [[Usono]] kaj loĝis en Pacific Palisades en [[Kalifornio]]. Komence li verkis kritikojn kaj dramojn el la germana kaj juda historio (li uzadis pseŭdonomon J. L. Wetcheek), sed grandan mondan sukceson li akiris per siaj historiaj romanoj, kiujn li verkis ne por montri kiel la homoj vivis en la pasinteco, sed por klarigi la nuntempajn problemojn per analogaj okazaĵoj en la historio. "Mi serĉas en la historio fajron, ne cindron", li karakterizis sian verkaron. Ekzemple la alianco de [[Usono]] kaj [[Sovetunio]] kontraŭ [[Hitlero]] en [[1943]] inspiris lin al la romano ''Vulpoj en vinberejo'' pri kunlaboro de [[Francio]] kun usonaj ribeluloj kontraŭ [[Anglio]] en la dua duono de la [[18-a jarcento]]. Ankaŭ liaj romanoj pri kresko de [[faŝismo]] en [[Germanio]], kiujn li persone spertis, estas verkitaj el historia perspektivo. La ĉefaj herooj de liaj romanoj estas kutime politikistoj. == Verkaro == * ''[[Warren Hastings]]'' (1916) * ''[[Thomas Wendt]]'' (1920) * ''[[Die hässliche Herzogin]]'' (Malbela dukino, 1923) (pri [[Margarete Maultasch]]) * ''[[Jud Süß (romano)|Jud Süß]]'' (Judo Süss, 1923) * ''[[Der Wartesaal]]'' (Atendejo, trilogio pri ekesto de faŝismo) ** ''[[Der Erfolg]]'' (Sukceso, 1930) ** ''[[Die Geschwister Oppermann]]'' (Gefratoj Oppermann, 1933) ** ''[[Exil]]'' (Ekzilo, 1940) * ''[[Das gelobte Land]]'' (Promesita lando, [[trilogio]] pri juda historiisto [[Josephus|Jozefo Flavio]]) ** ''[[Der jüdische Krieg]]'' (Juda milito, 1932) ** ''[[Die Söhne]]'' (Filoj, 1935) ** ''[[Der Tag wird kommen]]'' (La tago venos, 1942) * ''[[Der falsche Nero]]'' (Falsa Nerono, 1936) * ''[[Simone]]'' (Simona, 1945) * ''[[Die Füchse im Weinberg]]'' (Vulpoj en vinberejo, 1947-1948) * ''[[Die Brüder Lautensack]]'' (Fratoj Lautensack, 1949) * ''[[Odysseus und die Schweine]]'' (Odiseo kaj la porkoj, 1949) * ''[[Narrenweisheit oder Tod und Verklärung des Jean-Jacques Rousseau]]'' (La saĝo de frenezulo aŭ Morto kaj Glora reviviĝo de [[Rousseau|Jean-Jacques Rousseau]], 1952) * ''[[Goya (Feuchtwanger)|Goya]]'' ([[Francisco de Goya|Goya]] 1951) * ''[[Der Teufel in Frankreich]]'' (Diablo en Francio, 1954) * ''[[Die Witwe Capet]]'' (Vidvino Capet, 1958) * ''[[Jefta und seine Tochter]]'' (Jefta kaj lia filino, 1957) * ''[[Wahn oder Der Teufel in Boston]]'' (Iluzio aŭ Diablo en Bostono, 1957) * ''[[Die Jüdin von Toledo]]'' (Judino el Toledo, 1958) * ''[[Das Haus der Desdemona]]'' (La domo de Desdemona, eseo pri historiaj romanoj, aperis postmorte 1961) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * http://www.usc.edu/isd/archives/arc/libraries/feuchtwanger/aboutfeuchtwanger.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060427173917/http://www.usc.edu/isd/archives/arc/libraries/feuchtwanger/aboutfeuchtwanger.html |date=2006-04-27 }} <!-- en:Feuchtwanger Memorial Library en->eo:_Feuchtwanger_ _Memorial_ Biblioteko --> * http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/FeuchtwangerLion/index.html * http://www.judentum-projekt.de/persoenlichkeiten/liter/lionfeuchtwanger * http://www.br-online.de/bayern-heute/thema/juden-in-bayern/lebenslaeufe-feuchtwanger.xml {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20051124222831/http://www.br-online.de/bayern-heute/thema/juden-in-bayern/lebenslaeufe-feuchtwanger.xml |date=2005-11-24 }} <!-- de:Lion Feuchtwanger - Chronist des Antisemitismus de->eo:Lion FEUCHTWANGER - _Chronist_ _des_ _Antisemitismus_ --> {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Feuchtwanger, Lion}} [[Kategorio:Germanaj verkistoj]] [[Kategorio:Germanaj dramistoj]] [[Kategorio:Germanaj romanistoj]] [[Kategorio:Germanlingva literaturo]] 9galf2pfcmcxpwdkfsk2iunj5inggam 0 39405 9494893 9091213 2026-10-17T15:33:02Z Sj1mor 12103 9494893 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Nino Taranto e Isa Barzizza.jpg|eta|Nino Taranto kaj Isa Barzizza]] [[Dosiero:Baker Banana.jpg|eta|[[Joséphine Baker]] bananadanco en [[Parizo]].]] '''Varieteo''' estas spektaklo, konsistanta el diversaj prezentadoj, inter si ne ligitaj programeroj, kun [[amuzaĵo|distra]] kaj [[efekto|efekta]] celo ([[kanzono]]j, [[baleto]], [[akrobataĵo]]j, [[ĵonglado]] k.a.) <ref>[https://vortaro.net/#varieteo_kdc artikolo "varieteo" en la] [[Plena Ilustrita Vortaro]], eldono de 2020, rete atingebla</ref> La koncepto estas tre simila al la usona interpreto de [[Vodevilo]], kiu tie furoris en la 1880-aj ĝis 1930-aj jaroj, sed poste praktike formortis. Kontraste, varieteaj prezentoj ankoraŭ okazas nuntempe, kaj ne limiĝas al certaj landoj. [[Dosiero:Teatro de revista.JPG|eta|meza|400ra|Teatro]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj|ReVo=variet}} * ''[[Music hall]]'' {{Ĝermo|teatro}} [[Kategorio:Teatraj ĝenroj]] [[Kategorio:Vodevilo]] kf6bswezgky7hry4xa2aj4whx8vqpgh 0 44097 9494947 9480017 2026-10-17T18:54:33Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494947 wikitext text/x-wiki [[File:Yellow Submarine - Aharen On Tokashiki Island 2009 (7388) Wikivoyage banner.jpg|775px]] {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Typhoon3.jpg|eta|altdekstre=1.35|Submarŝipo de tipo Ŝarko de [[Rusio]].]] '''Submarŝipo''' estas [[ŝipo]], kiu estis konstruita por submara veturo, nome [[akvoveturilo]] kapabla je sendependa funkciado subakve. Ĝi diferencas el [[submarŝipeto]], kiu havas pli limigitan kapablon subakvan. La termino plej ofte aludas al granda, anhava, aŭtonoma veturilo. Ĝi estis ankaŭ foje uzata historie aŭ parolmaniere por aludi al demalproksime funkciantaj vehikloj kaj al [[roboto]]j, same kiel al mez-grandaj aŭ pli malgrandaj veturiloj, kiaj la minisubmarŝipo kaj la submaraŭto. La nomo ''submarŝipo'' evoluis kiel mallongigita formo de ''submara ŝipo'' aŭ ''submara boato''.<ref>The New Shorter Oxford English Dictionary, Clarendon Press, Oxford, 1993, Vol. 2 N-Z</ref> Pro tialoj de mara tradicio, submarŝipoj estas ofte referencata kiel simple "[[boato]]j" pli ol kiel "[[ŝipo]]j", konsiderinte ties malgrandon. == Historio == [[Dosiero:USS Grayling;0801804.jpg|eta]] La deziro de la homoj por pli longa restado subakve, ol por kiom sufiĉas la propra [[spiro]], estas sampraa kiel la deziro pri flugado. Pro tio la homoj jam okupiĝis pri tio en la [[antikveco]]. La plej konata kaj disvastiĝinta "instrumento" estis la ''ŝnorkelo'' (spirtubo), tra kiu la subakviĝintoj akiris freŝan aeron. === Ĝis la 18-a jarcento === * [[1405]]: [[:de:Konrad Kyeser |Konrad Kyeser]] planas mergoveston en sia verko ''Bellifortis'' * [[1515]]: [[Leonardo da Vinci]] skizas sur desegnotabulo unupersonan submarŝipeton. * [[1604]]: [[:de:Magnus Pegel|Magnus Pegel]] priskribas unuafoje la bazajn pensojn kaj antaŭkondiĉojn pri konstruo de mergoŝipo. * [[1620]]: la nederlanda malkovristo [[Cornelis Jacobszoon Drebbel]] konstruas la unuan manovreblan subakvan veturilon, el ligno kaj ledo. * [[1691]]: la franca fizikisto [[Denis Papin]] - profesoro ĉe [[Philipps-Universitato de Marburg]], konstruas mergoboaton, kiu disfalas ĉe testo en [[1692]]. * [[1772]]: en Germanio estas testata – en [[Steinhuda Maro]] – unuafoje subakva veturilo, nomita [[steinhuda ezoko]], post ties formo. Oni povis mergi per la ligna konstruaĵo ĉirkaŭ 12 minutojn. * [[1776]]: [[Dosiero:Turtle submarine 1776.jpg|eta|300ra|mergoŝipo de Buŝnel]]la usona [[:en:https://en.wikipedia.org/wiki/David_Bushnell_(inventor)#:~:text=David%20Bushnell%20(inventor)|David Bushnell]] konstruas en [[1776]] la "[[Turtle (submarŝipo)|Turtle]]"-on ("mara testudo"), el fero kaj kverka ligno. Ĝi estas taksata kiel la unua vera submarŝipo, ĉar ĝi uzis por movoj du ŝraŭbojn movitajn per mana kranko (la antaŭuloj uzis velojn aŭ remilojn por sin movi sur la akvosurfaco. * [[1799]]: la mineja majstro [[:de:Joseph von Baader|Joseph von Baader]] priskribas konstruon de dupersona submarŝipo. === 19-a jarcento === La usona [[Robert Fulton]] planas en [[1801]] submarŝipon "[[Nautilus (submarŝipo)|Nautilus]]". Ĝi posedas manan krankan peladon tra ŝraŭbo, vovaĵo estas la [[remilo]]j por la flanka kaj profunda direktado same kiel la premaera sistemo por prizorgo de la tripersonanan teamon kun spiraero. La "Nautilus" ekscitas eĉ [[Napoléon Bonaparte|Napoleonon]], sed ĝi pruviĝas por milita uzo tro malrapida. La 2-an de oktobro de [[1864]], [[Narcís Monturiol i Estarriol|Narcís Monturiol]] enakvigas ''[[Ictineo II]]'' la unuan submarŝipon kun maŝina pelado. La ŝipo konsistas el ligno – firmigita per kupra kadro – koj tute kovrita per ĉirkaŭ 2&nbsp;mm dikaj kupraj lamenoj. Ĝin pelis motoro, alborante per [[magnezia peroksido]], [[zinko]] kaj [[kalia klorato]]. Oni konstruis dum la [[Usona Enlanda Milito]], en 1864 kelkajn manpelitajn submarŝipojn, ekz. [[Hunley|C.S.S. H. L. Hunley]]. La 17-an de februaro de 1864 sinkas la malamika ŝipo [[Housatonic|U.S.S Housatonic]] kaj ĝi tiel iĝas la unua submarŝipo sur la Tero, kiun sinkigis alia ŝipo. Ĉe la batalo mortis eĉ la 9-persona anaro. Oni trovis la 4-an de majo de 1995 la restaĵojn de C.S.S. Hunley, kiuj poste konservis. === 1900 – 1930 (Unua Mondmilito) === Per enmeto de Hunley en 1864 komenciĝas kreskanta interesiĝo je uzo de submarŝipoj por militaj celoj. En la sekvaj jardekoj, la evoluon forte apogila la armeo. (legu [[submarŝipa milito]]). * [[1902]]: Germanio finfine konstruas kaj testas prototipon de 200-tuna eksperimenta submarŝipo ([[Forelle (submarŝipo)|Forelle]]). Pliaj tri ekzempleroj oni vendas al Rusio. * [[1904]]: komisio por konstrui militcelajn submarŝipojn en Germanio. * [[1906]]: enakvigo de la unua germana militara submarŝipo ([[U 1]], nun troviĝanta en [[Germana Muzeo]] en München. * sinkigo de ''[[RMS Lusitania|Lusitania]]'' la 7-an de majo de [[1915]] dum la [[Unua Mondmilito]]. === 1930 - 1945 (Dua Mondmilito) === Ĉar la [[Traktato de Versajlo]] malpermesis al Germanio evolui ankaŭ la surakvan armeon, la germanoj atendis relative efikan, malmultekostan forton per submarŝipoj. Ili volis malhelpi la liveron de krudmaterialoj al Britio. La komencan avantaĝon de la germanaj fortoj evitis la aliancanoj per tio, ke * La komercaj ŝipoj veturis en konvojoj, kelkfoje eĉ 100 ŝipoj, kiujn protektis militaraj korvetoj kaj aliaj defendaj ŝipoj. * Aviadiloj kontrolis la koridorojn. * Esploro, apliko de [[radaro]] kaj [[sonaro]]. * [[Akvobombo]] (ankaŭ [[Hedgehog]]) * Malĉifrigo de kodoj ([[Enigma]]) La aliancanoj de la [[Dua Mondmilito]] iom post iom atingis la sukcesojn sur la maro kaj la germanaj fortoj el ofensivo ŝanĝis al defensivo. === Post 1945 === Aperas la [[nuklea reaktoro|nuklee]] pelitaj submarŝipoj, kiuj certigis longan subakvan restadon (unuafoje: Usono [[1954]] kun [[USS Nautilus (SSN-571)|USS Nautilus]] vom Stapel. [[Dosiero:Bathyscaphe_Trieste.jpg|eta|Batiskafo ''Trieste'' pendanta de gruo]] * [[1954]]: [[USS Nautilus (SSN-571)]] estis la unua funkcianta [[atomŝipo|atomenergia]] submarŝipo en la mondo. ''Nautilus'' estis rajtigita en 1951 kaj marlanĉita en 1954. * [[1958]]: [[USS Nautilus (SSN-571)]] estis la unua submarŝipo kiu kompletigis submerĝitan transiron de la [[Norda Poluso]] la 3an de Aŭgusto 1958. * [[1960]]: esplora submarŝipo [[Trieste (submarŝipo)|Trieste]] atingas plej profundan punkton de la tero (10.916 m). * [[1963]]: [[USS Thresher (SSN-593)|USS Thresher]] disfalas dum mergoprovo je 6 partoj. * [[1968]]: eksplodo sur ferdeko de soveta submarŝipo ''K-129'' (mortas 98 homoj). Tio estas samtempe la antaŭludo por [[Jennifer-projekto]], sekreta esploro de [[Central Intelligence Agency|CIA]], elakvigi la sovetan submarŝipon el profundo de 5000 m. * [[1968]]: malaperas la atompelita [[USS Scorpion (SSN-589)|USS Scorpion]] proksime al [[Azoroj]] (verŝajna kaŭzo: antaŭtempa eksplodo de torpedo). * [[2000]] sinkas la rusa submarŝipo [[Kursk (submarŝipo)|Kursk]] (K-141) laŭ oficiala raporto pro eksplodo de torpedoj (mortis 118 homoj). * 2004: enakvigo de [[U 31 (Bundeswehr)|U31]], moderna submarŝipo kun hibridpelo (elektro kaj brulaĵcelo). La plej grandaj submarŝipoj estas nun tiuj de Projekto 941 [[Ŝarko (submarŝipo)|Ŝarko]], prototipo de soveta submarŝipo el la filmo "Ĉasado je la Ruĝa Oktobro". == Milituzado == === Unua Mondmilito === [[Dosiero:U9Submarine.jpg|eta|maldekstra|La germana submarŝipo SMU U-9, kiu vrakigis tri britajn [[Krozoŝipo (armea)|krozoŝipojn]] en malpli ol unu horo en septembro 1914.]] Militaj submarŝipoj por la unua fojo faris gravan efikon en la [[Unua Mondmilito]]. Fortoj kiel la [[U-boato]]j de Germanio partoprenis en la [[Unua Batalo de Atlantiko]], kaj vrakigis ŝipon [[RMS Lusitania]], kiu surfundiĝis rezulte de senlima [[Marmilito|submara marmilito]], kion ofte oni citas inter tialoj por la eniro de [[Usono]] en la milito.<ref>{{Cite book|title=Germany and the Americas|author=Thomas Adam|page=1155}}</ref> Je la komenco de la milito, Germanio havis nur du dek submarŝipojn disponeblaj por batalo, kvankam tio inkludis ŝipojn de dizel-motoraj ''SM U-19'', kiuj havis sufiĉan teritorion de 8 000 km kaj rapidon de 15 km/h kiu ebligis ilin funkcii tra la tuta brita marbordo.<ref>Douglas Botting, pp. 18–19 "The U-Boats", {{ISBN|978-0-7054-0630-7}}</ref> Kontraste, la brita Reĝa Ŝiparmeo havis totalon de 74 submarŝipoj, kvankam de relativa efikeco. En Aŭgusto 1914, ŝiparo de dek U-boatoj eliris el sia bazo en [[Heligoland]] por ataki militŝipojn de la Reĝa Ŝiparmeo en la [[Norda Maro]] en la unua submarŝipa milito de la historio.<ref>Gibson kaj Prendergast, p. 2</ref> La kapablo de U-boatoj funkcii kiel praktikaj militmaŝinoj dependis el novaj taktikoj, iliaj nombroj, kaj submarŝipaj teknologioj kiel kombino de dizel–elektra energia sistemo disvolvigita en la antaŭaj jaroj. Pli submergeblaj ol veraj submarŝipoj, U-boatoj funkciis ĉefe sur la marsurfaco uzante regulajn motorojn, submergiĝante okaze por ataki uzante pilenergion. Ili estis iom triangulaj kruc-sekcie, kun speciala [[Kilo (ŝipo)|kilo]] por kontroli la iradon surface, kaj speciala [[pruo]]. Dum la Unua Mondmilito pli ol 5 000 ŝipoj de [[Aliancanoj de la Unua Mondmilito|Aliancanoj]] estis vrakigitaj de U-boatoj.<ref>Roger Chickering, Stig Förster, Bernd Greiner, German Historical Institute (Washington, D.C.) (2005). "''[https://books.google.com/books?id=evVPoSwqrG4C&pg=PA73 A world at total war: global conflict and the politics of destruction, 1937–1945]''". Cambridge University Press. {{ISBN|978-0-521-83432-2}}, p. 73</ref> Britoj reagis al la germanaj disvolvigoj en submarŝipa teknologio per la kreado de K-klasaj submarŝipoj. Tamen, tiuj submarŝipoj estis klare danĝeraj por funkcii pro kelkaj desegnomankoj kaj malbona manovrebleco.<ref>{{cite web |title=1915-1926: K Class |url=http://rnsubs.co.uk/boats/subs/k-class.html |website=RN Subs |publisher=Barrow Submariners Association |access-date=24a de Februaro 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2017/nov/04/k-class-submarines-disaster-navy-britain-hms-vigilant |title=From the K-class to the party boat, submarines have a history of disaster |newspaper=The Guardian |date=4a de Novembro 2017 |author=Ian Jack |access-date=13a de Januaro 2022}}</ref> === Dua Mondmilito === [[Dosiero:I400 2.jpg|eta|La submarŝipo I-400 de la [[Imperijapana Ŝiparmeo]], la plej granda submarŝipa tipo de la Dua Mondmilito.]] [[Dosiero:U-47.jpg|eta|Germana modelo de U-47 de 1938 de [[Günther Prien]], dizelalektra ĉasisto de tipo 7a.]] Dum la [[Dua Mondmilito]], Germanio uzis submarŝipojn atingantajn detruegajn efikojn en la [[Batalo de Atlantiko]], en kiu ĝi sukcesis tranĉi la livervojojn de Britio sinkigante pliajn [[Komerca ŝipo|komercŝipojn]] ol Britio povis anstataŭi. Tiuj komercŝipoj estis ludantaj ŝlosilajn rolojn por liveri al la brita loĝantaro manĝaĵojn, al la industrio krudmaterialojn, kaj al armitaj fortoj brulaĵojn kaj armilojn. Kvankam la U-boatoj estis eldatigitaj en la intermilitaj jaroj, la ĉefa novigo estis plibonigo de komunikado, per cifrado uzante la cifrilon [[Enigma]]. Tio ebligis amas-atakajn marmilitajn taktikojn (''Rudeltaktik'', ofte konate kiel "Wolfpack"), sed ĝi estis ankaŭ la dekadenco de la U-boatoj, jam ne tiom utilaj. Fine de la milito, preskaŭ 3 000 ŝipoj de [[Aliancanoj]] (175 militŝipoj, 2 825 komercŝipanoj) estis sinkigitaj de U-boatoj.<ref>{{Cite book|last=Crocker III|first=H. W.|title=Don't Tread on Me|publisher=Crown Forum|year=2006|location=New York|page=[https://archive.org/details/donttreadonme40000croc/page/310 310]|isbn=978-1-4000-5363-6|url=https://archive.org/details/donttreadonme40000croc/page/310}}</ref> Kvankam ili estis sukcesaj en la komenco de la milito, la germanaj U-boatoj suferis fortajn atakojn, kaj la boataro perdis 793 U-boatojn kaj ĉirkaŭ 28 000 submarŝipanojn el 41 000, perdindico de preskaŭ 70%.<ref>{{cite news |title=The Battle of the Atlantic: The U-boat peril |url=https://www.bbc.co.uk/history/worldwars/wwtwo/battle_atlantic_01.shtml |work=BBC |date=30a de Marto 2011}}</ref> La [[Imperijapana Ŝiparmeo]] funkciigis la plej varian ŝiparon de submarŝipoj el ĉiuj ŝiparoj, kiel ''[[Kaiten]]'' homportaj [[torpedo]]j, etaj submarŝipoj de tipo A Kō-hyōteki kaj Kairyū, submarŝipoj de mezgrandaj teritorioj, submarŝipoj por liverado kaj submarŝipoj de grandaj teritorioj. Ili havis ankaŭ submarŝipojn kun la plej grandaj submaraj rapidoj dum la Dua Mondmilito (I-201) kaj submarŝipojn kiuj povis porti plurajn aviadilojn (I-400). Ili estis ekipitaj ankaŭ per unu el la plej modernaj torpedoj de la konflikto, la oksigen-funkciigitaj Tipo 95. Tamen, spite sian teknikan progreson, Japanio elektis uzi siajn submarŝipojn por kontraŭŝipara milito, kaj sekve ili estis relative malsukcesaj, ĉar militŝipoj estis rapidaj, manovreblaj kaj bone defenditaj kompare kun la komercŝipoj. La submarŝipa forto estis la plej efektiva kontraŭŝipa armilo en la usona armilaro. Submarŝipoj, kvankam nur ĉirkaŭ 2 procento el la Usona Ŝiparmeo, detruis ĉirkaŭ 30 procenton de la Japana Ŝiparmeo, inter kiuj 8 [[Aviadila ŝipo|aviadilŝipoj]], 1 batalŝipo kaj 11 krozŝipoj. Usonaj submarŝipoj detruis ankaŭ ĉirkaŭ 60 procenton de la japana komercŝiparo, kripligante la japanan kapablon liveradi al siaj militfortoj kaj industrian militklopodon. Aliancaj submarŝipoj en la Pacifika Milito detruis pli da japanaj ŝipoj ol ĉiuj aliaj armiloj kombinitaj. Tion konsiderinde helpis la malsukceso de la Imperijapana Ŝiparmeo havigi taŭgan protektajn fortojn por la komercŝiparo de la lando. Dum la Dua Mondmilito, 314 submarŝipoj servis en la Usona Ŝiparmeo, el kiuj ĉirkaŭ 260 estis deplojitaj en Pacifiko.<ref name="O'Kane, p. 333">O'Kane, p. 333</ref> Kiam Japanio atakis [[Havajo]]n en decembro 1941, 111 ŝipoj estis funkciantaj; 203 submarŝipoj el la klasoj Gato, Balao kaj Tench estis funkciantaj dum la milito. Dum la milito, 52 usonaj submarŝipoj perdiĝis pro ĉiuj tialoj, kaj 48 rekte pro batalo.<ref>Blair, Clay, Jr. ''Silent Victory'', pp. 991–92. La ceteraj perdiĝis pro akcidentoj aŭ, okaze de la usona Seawolf SS-197, pro [[amika pafado]].</ref> Usonaj submarŝipoj sinkigis 1 560 malamikajn ŝipojn,<ref name="O'Kane, p. 333" /> kun totala pezo de 5.3 milionoj da tunoj (55% de la totalo sinkigita).<ref name="Blair, p. 878">Blair, p. 878</ref> La Submarŝipan Servon de la [[Reĝa Ŝiparmeo]] oni uzis ĉefe en la klasika [[blokado]] de la Akso. Ties ĉefaj operaciaj areoj estis ĉe [[Norvegio]], en la [[Mediteraneo]] (kontraŭ la livervojoj de la Akso al [[Norda Afriko]]), kaj en Malproksima Oriento. En tiu milito, britaj submarŝipoj sinkigis 2 milionojn da tunoj de malamikaj ŝipoj kaj 57 gravajn militŝipojn, inter kiuj 35 submarŝipoj. Inter tiuj estas la nura dokumentita ekzemplo de submarŝipo sinkiganta alian submarŝipon dum ambaŭ estis submergitaj. Tio okazis kiam la HMS Venturer en la 9a de Februaro 1945 frontis la GS U-864; la ŝipanoj de ''Venturer'' permane kalkulis sukcesan pafsolvon kontraŭ tri-dimensia manovra celo uzante teknikojn kiuj iĝis la bazo de modernaj torpedkomputaj celsistemoj. Sep dek kvar britaj submarŝipoj perdiĝis,<ref>{{cite web |url=http://www.royalnavy.mod.uk/server/show/nav.2558 |title=Submarine History |publisher=The Royal Navy |access-date=18a de Aprilo 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070220150129/http://www.royalnavy.mod.uk/server/show/nav.2558 |archive-date=20a de Februaro 2007}}</ref> el kiuj plej granda parto, kvar dek du, en Mediteraneo. === Malvarma Milito === [[Dosiero:HMAS Rankin at periscope depth.jpg|eta|maldekstre|HMAS Rankin SSG 78, Collins submarŝipo je periskopa profundo.]] La unua lanĉo de [[krozmisilo]]j (SSM-N-8 Regulus) el submarŝipo okazis en Julio 1953, el la ferdeko de Tunny SSG-282, ŝiparboato el la Dua Mondmilito modifita por porti la misilon kun [[nuklea armilo|nuklea militkapo]]. ''Tunny'' kaj ĝia frata boato, Barbero SSG-317, estis la usona unua nukleaj forpelpatrolaj submarŝipoj. En la 1950-aj jaroj, [[Atomŝipo|nuklea energio]] parte anstataŭis dizel–elektran peladon. Oni disvolvigis ankaŭ ekipadon por elpreni [[oksigeno]]n el marakvo. Tiuj du plinovigoj havigis al submarŝipoj la kapablon resti submergitaj dum semajnoj aŭ eĉ monatoj.<ref>{{cite web |url=https://ussnautilus.org/history-of-uss-nautilus/ |title=History of USS Nautilus (SSN 571)|publisher= Submarine Force Museum|year=2006|access-date=16a de Januaro 2012}}</ref><ref> Tony Long [https://www.wired.com/science/discoveries/news/2007/05/dayintech_0510 10 May 1960: USS ''Triton'' Completes First Submerged Circumnavigation] en gazeto Wired, 10a de Majo 2007, alirita la 18an de Aprilo 2010.</ref> Plej grandaj partoj de armeaj submarŝipoj konstruitaj ekde tiu tempo en Usono, Sovetunio/[[Rusia Federacio]], Britio kaj Francio havis energion el [[Nuklea reakciujo|nukleaj reaktoroj]]. [[Dosiero:USS Charlotte (SSN 766) steams in a close formation at RIMPAC 2014.jpg|eta|dekstre|170ra|Charlotte SSN-766, submarŝipo de klaso Los Angeles navigas kun submarŝipoj el partneraj landoj dum operacpruvoj RIMPAC, 2014.]] En 1959–1960, la unuajn misilportajn submarŝipojn metis serve kaj Usono (''George Washington'') kaj Sovetunio (''Golf'') kiel parto de la fortimiga [[nuklea armilo|atombomba]] strategio de la [[Malvarma Milito]]. Dum la Malvarma Milito, kaj Usono kaj Sovetunio eltenis grandajn submarŝiparojn kiuj engaĝiĝis en kat-musaj ludoj. Sovetunio perdis almenaŭ kvar submarŝipojn dum tiu periodo: sovetunia submarŝipo K-129 perdiĝis en 1968 (parton el kiuj [[CIA]] retrovis el oceana grundo per ŝipo desegnita de [[Howard Hughes]] nome ''Glomar Explorer''), sovetunia submarŝipo K-8 en 1970, sovetunia submarŝipo K-219 en 1986, kaj sovetunia submarŝipo Komsomolets en 1989 (kiu tenis profundan rekordon inter militsubmarŝipoj — 1 000 m). Multaj aliaj sovetuniaj submarŝipoj, kiel K-19 (la unua sovetunia nuklea submarŝipo, kaj la unua sovetunia submarŝipo kiu atingis la Nordan Poluson) estis akre damaĝitaj pro fajro aŭ radiado. Usono perdis du nukleajn submarŝipojn dum tiu tempo: Thresher SSN-593 pro ekipa malsukceso dum testomergo je ĝia operacolimo, kaj Scorpion SSN-589 pro nekonataj tialoj. Dum la interveno de [[Barato]] en la [[Bangladeŝa Liberigo-Milito|Bangladeŝa Liberig-Milito]], la pakistana submarŝipo PNS Hangor sinkigis la baratan fregaton INS Ĥukri. Tiu estis la unua sinkigo fare de submarŝipo ekde la Dua Mondmilito. Dum la sama milito, la submarŝipo PNS Ghazi, de klaso ''Tench'' - pruntita al Pakistano el Usono, estis sinkigita de la Barata Ŝiparmeo. Ĝi estis la unua submarŝipa batalperdo ekde la Dua Mondmilito.<ref name="BR">{{cite web |url=http://www.bharat-rakshak.com/MONITOR/ISSUE4-2/harry.html |title=The Sinking of the Ghazi |work=Bharat Rakshak Monitor, 4(2) |access-date=20a de Oktobro 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111128104709/http://www.bharat-rakshak.com/MONITOR/ISSUE4-2/harry.html |archive-date=28a de Novembro 2011 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111128104709/http://www.bharat-rakshak.com/MONITOR/ISSUE4-2/harry.html |date=2011-11-28 }}</ref> En 1982 dum la [[Falklanda Milito]], la krozŝipo de Argentino ARA General Belgrano estis sinkigita de la brita submarŝipo HMS Conqueror, la unua sinkigo fare de nukle-energia submarŝipo en milito.<ref>{{Cite book|title=Sink the Belgrano|last=Rossiter|first=Mike|publisher=Random House|year=2009|isbn=978-1-4070-3411-9|location=London|pages=305–18, 367–77|oclc=1004977305}}</ref> Kelkajn semajnojn poste, la 16an de Junio, dum la [[Libana milito de 1982|Libana milito]], nenomita Gal-klasa israela submarŝipo torpedis kaj sinkigis la libanan marbordoŝipon ''Transit'',<ref name=":0">{{Cite web|last=|first=|date=|title=Stichting Maritiem Historische Data - Schip|url=https://www.marhisdata.nl/schip&id=2654|access-date=11a de Februaro 2021|website=www.marhisdata.nl|language=dutch}}</ref> kiu estis portanta 56 palestinajn rifuĝintojn al [[Cipro]], supozeble en la kredo ke la ŝipo estis eliginta kontraŭ-israelajn milicanojn. La ŝipo estis frapitaj de du torpedoj, sukcesis surgrundigi sed finfine sinkis. Estis 25 mortoj, inklude la ŝipkapitano. La Israela Ŝiparmeo komunikis la aferon en Novembro 2018.<ref>{{Cite web|last=|first=|date=22a de Novembro 2018|title=Israel admits it sank Lebanese refugee boat in 1982 war error, killing 25 — TV|url=https://www.timesofisrael.com/israel-admits-it-sank-lebanese-refugee-boat-in-1982-war-error-killing-25-tv/|access-date=11a de Februaro 2021|website=www.timesofisrael.com|language=en-US}}</ref><ref name=":0" /> == Specoj de submarŝipo == [[U-boato]] estas adapta versio de la germanlingva vorto '''''U-Boot''''' [ˈuːboːt], mallongigo de '''''Unterseeboot''''', laŭvorte "submara boato". Kvankam la germanlingva termino referencas al ajna submarŝipo, la termino ''U-boato'' referencas specife al militsubmarŝipoj funkciigitaj de Germanio, partikulare en la [[Unua Mondmilito|Unua]] kaj [[Dua Mondmilito]]j. Kvankam foje ili estis tre utilaj [[militŝipo]]j kontraŭ malamikaj militŝipoj, ili estis plej efektive uzataj en ekonomia milito (komercmilito) kaj plifortiganta ŝipan [[blokado]]n kontraŭ malamikaj ŝipoj. * [[AS-28]] * [[USS Nautilus (SSN-571)]] * [[USS Skate (SSN-578)]] * [[USS Charlotte (SSN-766)]] * [[Batiskafo]] * [[Dolfin-klaso]] == Diversaj uzoj == === Militaj === En la militscienca teorio post la [[Dua Mondmilito]] formiĝis ideo pri la nuklea triopo, do ebleco lanĉi la nukleajn bombojn de sur tero, aero kaj akvo. Grandan rolon en ĝi ludas la submarŝipoj, kiuj povas kaŝe proksimiĝi al la malamika teritorio kaj lanĉi atakon, kiun pro manko de tempo estos malfacile rebati. Timo antaŭ progreso de la nuklearmila programo de [[Nord-Koreio]] dum longa tempo mildiĝis danke al manko de [[misilo]]j, kapablaj liveri nordkoreajn nukleajn bombojn je mezaj kaj longaj distancoj. Tamen ankaŭ tiukampe la nordkoreaj militistoj atingas ĉiam pli grandajn sukcesojn. La {{daton|2|10|2019}} Nord-Koreio [[:n:Nord-Koreio provis mezdistancan misilon lanĉeblan el submarŝipo|testis]] [[balistika misilo|balistikan misilon]] faritan por lanĉo el submarŝipo. La sudkoreaj militistoj supozis, ke temas pri la Bukkeukseong-tipo lanĉebla el submarŝipo. La lanĉo okazis en la maro apud la marborda urbo [[Vonsano]] en la [[Kangŭon (Nord-Koreio)|provinco Kangŭon]]. Seulo asertas ke la misilo flugis ĉirkaŭ 450 kilometrojn, sed atingis altecon de 910 kilometroj, kio signifas ke ĝi estis lanĉita laŭ alta trajektorio kaj ke ĝia flugdistanco povus esti multe pli longa. Se ĝi flugus laŭ ordinara trajektorio kun la sama ŝarĝo, la plej longa flugdistanco de la misilo estus ĉirkaŭ 1900 kilometroj, do temas pri la mezdistanca (1000 ĝis 3500&nbsp;km) misilo. === Civilaj === Kvankam la plej granda parto de la mondaj submarŝipoj estas militaj, estas ankaŭ kelkaj civilaj submarŝipoj, kiuj estas uzataj por [[turismo]], esplorado, platformelfosaj inspektoj por [[nafto]] kaj [[gaso]], kaj submara kontrolado de [[oleodukto]]j. Kelkaj estas uzataj ankaŭ por eksterleĝa agado. La altiraĵo ''Submarine Voyage'' malfermiĝis en [[Disneyland]] en 1959, sed kvankam ĝi veturis sub akvo, ĝi ne estis vera submarŝipo, ĉar ĝi iris sur reloj kaj estis malfermita al la atmosfero.<ref name=perry>{{Cite web|url=http://www.perry.com/disney/subs/subs.html|access-date=24a de Aprilo 2010|title=Sail Away - The Last Voyages of the Disneyland Submarines}}</ref> La unua turisma submarŝipo estis Auguste Piccard (PX-8), kiu ekfunkciis en 1964 ĉe la Svisa Ekspozicio de 1964.<ref>{{Cite web|url=https://www.verkehrshaus.ch/en/members-donations/donations/mesoscaph|title=Mesoscaph "August Piccard"|work=Verkehrshaus der Schweiz|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307035900/https://www.verkehrshaus.ch/en/members-donations/donations/mesoscaph|archive-date=7a de Marto 2016}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160307035900/https://www.verkehrshaus.ch/en/members-donations/donations/mesoscaph |date=2016-03-07 }}</ref> Ĉirkaŭ 1997 estis 45 turismaj submarŝipoj funkciantaj tra la tuta mondo.<ref>{{Cite book|publisher=CABI|title=The Encyclopedia of Ecotourism|url=https://archive.org/details/encyclopediaecot00weav|url-access=limited|author=David Bruce Weaver|year=2001|page=[https://archive.org/details/encyclopediaecot00weav/page/n289 276]|isbn=978-0-85199-368-3}}</ref> Submarŝipoj kun profundecgamo de 120–150 m estas funkciantaj en kelkaj areoj tutmonde, tipe kun pintaj profundecoj de ĉirkaŭ 30 ĝis 37 m, kun portokapacito de 50 ĝis 100 pasaĝeroj. En tipa operacio surfaca ŝipo portas pasaĝerojn al ĉeborda operaciareo kaj transigas ilin al la submarŝipo. La submarŝipo tiam vizitas subakvajn interesejojn kiaj naturaj aŭ artefaritaj rifostrukturojn. Por reveni surfacen sekure sen danĝero de kolizio la loko de la submarŝipon oni markas per aerliverado kaj la movon al la surfaco oni kunordigas pere de observanto en apoga ŝipo. Pli ĵusa disvolvigo estas la deplojo de la nomitaj "drogotrafikaj submarŝipoj" fare de sudamerikaj drogotrafikantoj por eviti juran detektadon.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/05/AR2009060503718_3.html|newspaper=The Washington Post|first1=William|last1=Booth|first2=Juan|last2=Forero|title=Plying the Pacific, Subs Surface as Key Tool of Drug Cartels|date=6a de Junio 2009}}</ref> Kvankam ili foje deplojas verajn submarŝipojn, plej el ili estas mempelataj duon-submergeblaj, en kiuj parto de la ŝipo restas surface ĉiam. Septembre 2011, kolombiaj aŭtoritatoj kaptis 16-metran longan submergeblon kiu povus elteni ŝipanaron de kvin personoj kaj kosti ĉirkaŭ 2 milionojn d usonaj dolaroj. La ŝipon oni registris kiel apartenanta al ribeluloj de [[FARC]] kaj havis kapaciton por porti almenaŭ 7 tunojn de drogo.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-15051108|title=FARC's drug submarine seized in Colombia|date=5a de Septembro 2011|work=BBC News}}</ref> {{-}} <gallery mode="packed" heights="150" caption="Civilaj submarŝipoj"> File:PX-8 Mésoscaphe - Swiss Submarine (15722856966).jpg|Modelo de Mésoscaphe ''Auguste Piccard'' File:AtlantisSubInterior3497.JPG|Interno de turisma submarŝipo ''Atlantis'' dum subakvigo File:AtlantisVIISubmarineClip3494.jpg|Turisma submarŝipo ''Atlantis'' </gallery> == En arto == [[Dosiero:20000 squid Nautilus viewbay.jpg|eta|210ra|Kapitano Nemo vidas gigantan [[loligo]]n en sia submarŝipo.]] Grava apero de submarŝipo en fikcio okazis kiam ankoraŭ estis unuaj klopodoj pri la nova invento, nome publikigo de romano [[Dudek mil leŭgoj sub la maro]] ({{Lang-fr|Vingt Mille Lieues sous les mers}}) klasika [[Sciencfikcio|sciencfikcia]] libro verkita de la franca verkisto [[Jules Verne]] kaj publikigita en 1870. La nomo estas rilatanta al la distanco kiun la submarŝipo vojaĝas en la rakonto. Tri aventuruloj kiuj serĉas marmonstron trafas veran monstron kiu rezultas esti submarŝipo ''Naŭtilo'' – desegnita, konstruita, kaj komandata de mistera [[Kapitano Nemo]], kiu enŝipigas Aronnax-on, Conseil-on, kaj Land-on kiel siaj kaptitoj, sed permesas, ke ili libere disponu de la ŝipo. Sekvas daŭra submara aventuro – 20.000 [[leŭgo]]j sub la maroj – dum kio ''Naŭtilo'' esploras preskaŭ la tuton de la [[Monda Oceano|monda oceano]] kaj la suban [[marfundo]]n. Laŭ tiu [[Sciencfikcio|sciencfikcia]] verko oni faris filmon. ''[[20,000 Leagues Under the Sea (1954)|20,000 Leagues Under the Sea]]'' ("Dudek mil [[leŭgo]]j sub la maroj") estas usona [[aventura filmo]] de realviva agado de 1954 produktita de [[Walt Disney]], adaptita el la fama [[Dudek mil leŭgoj sub la maro|samnoma romano]] de [[Jules Verne]] de 1870. Reĝisorita de Richard Fleischer, en ĝi stelulas [[Kirk Douglas]], [[James Mason]], [[Paul Lukas]], kaj [[Peter Lorre]].<ref>[http://www.filmreference.com/Writers-and-Production-Artists-De-Edo/Disney-Walt.html "Walt Disney filmography."] Film Reference. Alirita la 16an de junio 2019. </ref> Ĝi estis ankaŭ la unua longa filmo de Disney kiu estis distribuita de Buena Vista Distribution. Ĝi estis ankaŭ konsiderata frua pioniro de la ĝenro [[Vaporpunko]].<ref>Higham, William. [https://consent.yahoo.com/collectConsent?sessionId=3_cc-session_7d7ab4cb-cd84-4f72-9c52-77df0728e461&lang=en-gb&inline=false "What The Hell Is Steampunk?"]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Huffington Post, 17a de februaro 2012. Alirita la 16an de junio 2019.</ref> La germana filmo "Submarŝipo" ([[Das Boot]]) estas dediĉita al unu el patroladoj de la nazia submarŝipo U-96 en la Atlantiko en 1941. Ĝi estas konsiderata la plej bona germana filmo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://stanobelov.blogspot.com/2020/04/la-submarsipo-das-boot-dramo-pri.html | titolo = “La submarŝipo” (Das Boot): dramo pri malĝustaj herooj | titolo-aldono = | alirdato = 2020-04-09 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2020-04-09 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = | arkivdato = }}</ref>. ''[[Lifeboat]]'' estas usona prisurvivada filmo de [[1944]] reĝisorita de [[Alfred Hitchcock]] el historio de [[John Steinbeck]]. La agado okazas tute sur [[savboato]] lanĉita el pasaĝerŝipo torpedita kaj vrakita de nazigermania U-boato. Kvankam tiam tre polemikiga pro tio kion multaj interpretis kiel simpatia priskribo de la germana kapitano de la U-boato, ''Lifeboat'' estas nuntempe konsiderata pli favore kaj estis listigita de kelkaj nuntempaj kritikistoj kiel unu el la plej subtaksitaj filmoj de Hitchcock. == Bibliografio == ;Ĝenerala historio * ''Histoire des sous-marins: des origines à nos jours'' de Jean-Marie Mathey kaj Alexandre Sheldon-Duplaix. (Boulogne-Billancourt: ETAI, 2002). * {{cite book |first=Michael |last=DiMercurio |first2=Michael |last2= Benson|title= The complete idiot's guide to submarines|publisher = Alpha|year=2003|ISBN = 0-02-864471-9|OCLC=51747264}} ;Kulturo * Redford, Duncan. ''The Submarine: A Cultural History From the Great War to Nuclear Combat'' (I.B. Tauris, 2010) 322 pages; focus on British naval and civilian understandings of submarine warfare, including novels and film. ;Submarŝipoj antaŭ 1914 * {{cite book |last= Gardiner |first= Robert |title= Steam, Steel and Shellfire, The steam warship 1815–1905 |year= 1992 |location= Annapolis, Maryland |publisher= Naval Institute Press |isbn= 978-1-55750-774-7 |oclc= 30038068 |unused_data= |<!-- authorlink= Robert Gardiner (author) --> }} '''1900/Rus-Japana Milito 1904–1905''' * {{cite book |last= Jentschura |first= Hansgeorg |author2=Dieter Jung |author3=Peter Mickel |title= Warships of the Imperial Japanese Navy 1869–1945 |year= 1977 |publisher= United State Naval Institute |location= Annapolis, Maryland |isbn= 978-0-87021-893-4 }} * {{Citaĵo el libro|titolo=Russo-Japanese Naval War 1904–1905 Vol. 2 Battle of Tsushima|familia nomo=Olender|persona nomo=Piotr|jaro=2010|loko=Sandomierz 1, Poland|eldoninto=Stratus s.c.|ISBN=978-83-61421-02-3}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The U-Boat Century:German Submarine Warfare 1906–2006|url=https://archive.org/details/uboatcenturygerm0000show|familia nomo=Showell|persona nomo=Jak|jaro=2006|loko=Great Britain|eldoninto=Chatham Publishing|ISBN=978-1-86176-241-2}} * {{Citaĵo el libro|titolo=A Grosset All-Color Guide WARSHIPS|url=https://archive.org/details/isbn_0448041650|familia nomo=Simmons|persona nomo=Jacques|jaro=1971|loko=United States|eldoninto=Grosset & Dunlap, Inc.|ISBN=978-0-448-04165-0}} * {{Citaĵo el libro|titolo=The Imperial Russian Navy|familia nomo=Watts|persona nomo=Anthony J.|jaro=1990|loko=Londono|eldoninto=Arms and Armour Press|ISBN=978-0-85368-912-6}} ;[[Dua Mondmilito]] * {{Citaĵo el libro|titolo=Silent Victory: The U.S. Submarine War Against Japan|url=https://archive.org/details/silentvictoryuss00blai|familia nomo=Blair|persona nomo=Clay|aŭtoroligilo=Clay Blair|jaro=1975|loko=Philadelphia|eldoninto=Lippincott|ISBN=978-0-397-00753-0|OCLC=821363}} * {{Citaĵo el libro|url=http://catalog.hathitrust.org/Record/000493723|titolo=Sink 'Em All: Submarine Warfare in the Pacific|familia nomo=Lockwood|persona nomo=Charles A.|aŭtoroligilo=Charles A. Lockwood|jaro=1951|loko=Nov-Jorko|eldoninto=Dutton|OCLC=1371626}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Clear the Bridge!: The War Patrols of the USS Tang|url=https://archive.org/details/clearbridgewarpa0000okan_j3y1|familia nomo=O'Kane|persona nomo=Richard H.|aŭtoroligilo=Richard O'Kane|jaro=1977|loko=Ĉikago|eldoninto=Rand McNally|ISBN=978-0-528-81058-9|OCLC=2965421}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Wahoo: The Patrols of America's Most Famous World War II Submarine|url=https://archive.org/details/wahoopatrolsofam00okan|familia nomo=O'Kane|persona nomo=Richard H.|aŭtoroligilo=Richard O'Kane|jaro=1987|loko=Novato, California|eldoninto=Presidio Press|ISBN=978-0-89141-301-1|OCLC=15366413}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Iron coffins: a personal account of the German U-Boat battles of World War II|url=https://archive.org/details/ironcoffinsuboat0000wern|familia nomo=Werner|persona nomo=Herbert A.|aŭtoroligilo=Herbert A. Werner|jaro=1999|loko=Londono|eldoninto=Cassell Military|ISBN=978-0-304-35330-9|OCLC=41466905}} * {{Citaĵo el libro|titolo=Submarine!|familia nomo=Beach|persona nomo=Edward L.|jaro=1952|eldoninto=H. Holt|OCLC=396382}} ;[[Malvarma Milito]] * ''Hide and seek: the untold story of Cold War espionage at sea'', de Peter Huchthausen kaj Alexandre Sheldon-Duplaix. (Hoboken, NJ: J. Wiley & Sons, 2008, ISBN 978-0-471-78530-9). * {{cite book |last=McHale|first=Gannon |title= Stealth boat: fighting the Cold War in a fast attack submarine|publisher = Naval Institute Press|year=2008|ISBN = 1-59114-502-3|OCLC=216938657}} == Eksteraj ligiloj == * [http://jackalgirl.blogspot.com/2003_06_08_jackalgirl_archive.html La Nova Ondo de Submarŝipa Tekniko] * [http://www.submarinehistory.com/21stCentury.html Role of the Modern Submarine] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060218000124/http://www.submarinehistory.com/21stCentury.html |date=2006-02-18 }} * [https://web.archive.org/web/20100929081110/http://www.submariners.co.uk/index.php Submariners Association – UK Submariners site and Boat Database] * {{YouTube|o9xSsy4ivV8|Video from 1955 giving a detailed description of boat systems}} * [http://www.vectorsite.net/twsub1.html The Invention of the Submarine] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121219124117/http://www.vectorsite.net/twsub1.html |date=2012-12-19 }} * [http://www.navsource.org/archives/subidx.htm U.S. submarine photo archive] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210308211743/http://www.navsource.org/archives/subidx.htm |date=2021-03-08 }} * [http://www.oralhistoryproject.com/ U.S. World War II Submarine Veterans History Project] * [http://www.uboat.net/ German Submarines of WWII, uboat.net] * [http://www.combinedfleet.com/ss.htm Record breaking Japanese Submarines] * [http://www.naval-technology.com/projects/category/submarines/ List of Naval Submarines on naval-technology.com] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150122170843/http://www.naval-technology.com/projects/category/submarines/ |date=2015-01-22 }} * [http://www.maritime.org/fleetsub/index.htm ''The Fleet Type Submarine Online''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071013034107/http://maritime.org/fleetsub/index.htm |date=2007-10-13 }} US Navy submarine training manuals, 1944–1946. * [http://digital.library.wisc.edu/1711.dl/WI.HomeFront The Home Front: Manitowoc County in World War II]: Video footage of submarine launches into Lake Michigan during World War II. * American Society of Safety Engineers. Journal of Professional Safety. ''Submarine Accidents: A 60-Year Statistical Assessment''. C. Tingle. Sept. 2009. pp.&nbsp;31–39. [https://www.asse.org/professionalsafety/indexes/2009.php Kompleta artikolo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140704212300/http://www.asse.org/professionalsafety/indexes/2009.php |date=2014-07-04 }}; aŭ [http://www.allbusiness.com/government/government-bodies-offices-government/12939133-1.html senbilda] * [http://www.europeanfilmgateway.eu/node/33/efg1914%20submarine/multilingual:1/showOnly:video/paging:dmlkZW8tMS0xNi1pbWFnZS0xLTE2LXNvdW5kLTEtMTYtcGVyc29uLTEtMTYtdGV4dC0xLTE2 Historic film footage showing submarines in WWI at europeanfilmgateway.eu] * {{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.ru/2018/01/submarino-d-2-sinko-en-la-pasintecon.html | titolo = Submarino D-2: sinko en la pasintecon | titolo-aldono = | alirdato = 2018-01-20 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-01-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2= | lingvo3= | arkivurl = https://web.archive.org/web/20180121075254/http://stanobelov.blogspot.ru/2018/01/submarino-d-2-sinko-en-la-pasintecon.html | arkivdato = 2018-01-20 | citaĵo = }} ''(pri ŝubmarŝipo-muzeo D-2 en Sankt-Peterburgo, Rusio)'' == Referencoj == {{Referencoj|2}} {{Projektoj|commonscat=Submarines|n=Kategorio:Submarŝipoj|ReVo=sxip.submar0o}} {{Havenda artikolo|Submarŝipo}} [[File:USS Ohio banner.jpg|775px]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Submarŝipoj| ]] 14aplxynbhhua29ct692qdkuilt9odf 0 47747 9495109 8221678 2026-10-18T09:39:13Z Andy Dingley 67223 9495109 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Henderson's Relish bottle.jpg|75px|dekstra|eta|Botelo da Hendersona reliŝo]] [[Dosiero:Henderson's (Sheffield) Ltd 22-04-06.jpg|200px|eta|maldekstra|Henderson's (Sheffield) Ltd.]] '''Hendersona Reliŝo''' estas spica kaj [[frukto|frukta]] [[kondimento]], simila en multaj aspektoj al [[Vorcestera saŭco]], ĉar ĝi ne enhavas [[anĉovo|anĉovojn]] ĝi estas konsiderata kiel [[vegetarano|vegetara]] alternativo. La produktejo estas en [[Sheffield]], [[South Yorkshire]]. Kelkaj adeptoj preferas ĝin pli multe pro regiona lojaleco ol pro gusto. == Kuriozaĵo == La [[angla lingvo|angla]] nomo de la produkto, ''Hendersons Relish'', devenas de ''Henry HENDERSON'', kiu fine de la [[19-a jarcento]] ekproduktis la spicaĵon. La nuna produktejo situas nur kelkcent metrojn de la tiama. Interese, la entrepreno mem uzas du diversajn skribojn por la nomo de la produkto: "Henderons Relish" kaj "Henderson's Relish". En la unua la vortfina "s" estas pluraliga, en la dua genitiviga. Ne estas klare, kiu formo estas preferinda. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.hendersonsrelish.com/ Oficiala retejo (angle)] [[Kategorio:Britio]] [[Kategorio:Saŭcoj]] [[Kategorio:Anglio]] new3s2rqtnperghdv1vcillz4d0fuy7 0 51398 9495070 9494588 2026-10-18T06:29:52Z Sj1mor 12103 9495070 wikitext text/x-wiki {{TemasPri|Vortludo|la saĝtelefona ludo|Vortludo (saĝtelefona ludo)}}{{Informkesto organizaĵo}} '''Vortludo''' (foje '''vortĵunglado''') estas [[parolaĵo]], kiu ludas per [[vorto]]j celante montriĝi [[humuro|humura]] aŭ ruza. Ĝenerale, ekzistas jenaj specoj de vortludoj: [[akrostiko]], [[ambigramo]], [[anagramo]], [[drudelo]], [[enigmo]], [[izogramo]], [[Vortŝerco|kalemburo]], [[kontraŭknalo]], [[kriptogramo]], [[langrompilo]], [[lipogramo]], [[logogrifo]], [[magia kvadrato]], [[oksimoro]], [[palindromo]], [[paronimo]], [[paronomazio]], [[pleonasmo]], [[rebuso]], [[sekretlingvo]], [[ŝarado]], [[vort(a)ludo]], [[vortondo]]. Iuj estas hazardaj misdiroj, aliaj intence kreitaj por distro aŭ amuzo. La popola uzado de [[literaturo]] kondukas interalie al vortoludoj. Tiele la popoleca [[Raymond Schwartz]] meditas pri vortoj tiele: {{Citaĵo|Estas vortoj, kies saĝo daŭros dum jarcentoj mil, kaj al kiuj plia aĝo donos ankaŭ pli da bril'.<ref>[[Raymond Schwartz]], [[... Kun siaspeca spico!]], J. Régulo, La Laguna, 1971. paĝo 12.</ref>}} == Ekzemploj == * la nomo de la [[Rok-muziko|rokgrupo]] [[Amplifiki]]: [[amo|am]]+pli+[[fiki]] * [[Vespo]]+er/ [[vespero]] * di+amanto/diamanto * edz+peranto/Esperanto * kriznasko/kristnasko (de [[Raymond Schwartz]]) * Ja-[[pano]]/[[Japanio|Japano]] * [[Ino|In]]+sekto/insekto * sent-ema/sen-tema parolado == Vortludoj en Esperanto == [[Marjorie Boulton]], en sia mikspota libro [[Faktoj kaj fantazioj]], dediĉas ties 30-an ĉapitron "Vortaj sportoj" al komentoj kaj diversaj ekzercoj pri vortoludoj.<ref>[[Marjorie Boulton]], [[Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro]], [[Universala Esperanto-Asocio]], [[Roterdamo]], 1984, dua eldono 1993. Paĝoj 243-251.</ref> [[Claude Piron]] mencias vortludadon kiel ekzemplo ke Esperanto estas lingvo kiu evoluis al vivanta lingvo<ref>(en) [[Claude Piron]], Plays on words, En: ''[http://claudepiron.free.fr/articlesenanglais/evolution.htm Evolution Is Proof of Life]'' (Evoluo estas pruvo de vivo). [https://web.archive.org/web/20110715185832/http://claudepiron.free.fr/articlesenanglais/evolution.htm Arkivita de la originalo], la 15-an de julio 2011.</ref>. == Literaturo == * ''[https://retbutiko.net/eo/ero/vortlu.2&cart_id=95539.13766 Vortludoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180718174440/https://retbutiko.net/eo/ero/vortlu.2%26cart_id%3D95539.13766 |date=2018-07-18 }}'', de [[Lode Van de Velde]], aperis ĉe [[Flandra Esperanto-Ligo|FEL]] (2003) == Vidu ankaŭ == * [[Vortludoj aŭ kalemburoj]] * [[Lingva labirinto]] * [[Vortfiguroj]] * [[Vortŝerco]] * [[Vortludo (saĝtelefona ludo)|Vortludo (poŝtelefona ludo)]] * [[Esperanto-kulturo]] == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://awender.fullnet.hu/esp/libro.htm plena vortaro de la vortludoj fareblaj en Esperanto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070312091204/http://awender.fullnet.hu/esp/libro.htm |date=2007-03-12 }} plena listo de la dusencaj vortoj se E-o {{Projektoj|ReVo=lud.vort0o.LIN}} [[Kategorio:Vortaj ludoj| ]] fdanf83d03r19dh4q7cl2ocarjm52s4 0 57582 9494888 9467724 2026-10-17T15:30:29Z Sj1mor 12103 9494888 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:35_Vietnamese_boat_people_2.JPEG|eta|Vjetnamaj boatrifuĝintoj en 1984]] '''Rifuĝinto''' estas persono, kiu estis devigata forlasi sian landon pro naturaj katastrofoj, militoj kaj politikaj konfliktoj kaj kiu ne plu kapablas aŭ pretas peti la protekton de tiu lando, timante [[Persekuto|persekutadon]] pro sia haŭtkoloro, [[religio]], [[nacieco]], politika opinio aŭ sia aparteno al socia grupo laŭ leĝo de la Unuiĝintaj Nacioj (UN) en 1951, nomata ''[[Konvencioj pri la statuso de rifuĝintoj kaj senpatrujuloj|Konvencio rilate al la statuso de rifuĝintoj]]''<ref>{{en}} "[http://www.unhcr.org/pages/49c3646c125.html UNHCR - Refugees]", [[Alta Komisaro de la Unuiĝintaj Nacioj pri Rifuĝintoj|unhcr.org]], 2012.</ref>. == Specoj de rifuĝintoj == [[Dosiero:No Room Left for Rohingya Refugees.webm|eta|350x350px|La islama Rohinĝa popolo (rohin. ﺭُﺍَࣺﻳﻨڠَ = ''Ruáingga'', mjan. ရိုဟင်ဂျာ = ''rui.hang.ja'', beng. রোহিঙ্গা = ''rohingga'') pro religiaj motivoj estis forpelita el [[Birmo|Mjanmao]]. Ili fariĝis rifuĝintoj en [[Bangladeŝo]].]] Kvankam en la amaskomunikilaro eblas renkonti nomojn kiel ''politikaj rifuĝintoj'', ''mediorifuĝintoj'' kaj ''ekonomiaj rifuĝintoj''<ref>Noto: pro memvola forlaso de la propra lando, ĉar la ekonomiaj vivkondiĉoj ne plu eblas vivteni sin.</ref>, oni prefere parolu pri ekzilitoj<ref name=":3">Noto: vorto uzata por ne diferencigi inter migrantoj kaj rifuĝintoj.</ref>. Se la rifuĝinto moviĝas landinterne, oni parolas pri ''internaj rifuĝintoj'' (forpelitaj homoj). En la jaro 2005, ilia nombro superis 25 milionojn. Somere de la jaro 2015, pro la milito en Sirio kaj pro la daŭre malfacilaj vivokondiĉoj en Afriko, la nombro de rifuĝintoj atingis dimension, kiu superis eĉ la rifuĝokatastrofon dum la [[Dua Mondmilito]]. En oktobro de la jaro 2015, UN taksis la kvanton da rifuĝintoj je pli ol 60 milionoj da homoj. Rifuĝintoj ofte veturas al alia lando kaj tie petas [[azilo]]n: ili estas [[Azilo|azilpetantoj]]<ref>{{en}} "[[USCIS - Asylee]]", uscis.gov, 2012.</ref>. Multaj landoj kiuj akceptas rifuĝintojn postulas ke tiuj klopodu ensociiĝi interalie lernante la nacian lingvon por povi funkcii en la adopta lando. Inter rifuĝintoj tutmonde, la parto de infanoj ricevintaj edukadon falas multe sub la ĝeneralaj enskribaj indicoj kaj la fendo plilarĝiĝas despli aĝaj ili fariĝas<ref>(en) ''[https://voices.unhcr.org/en/lebanese-teacher-helps-syrian-refugee-thrive-at-school Lebanese teacher helps syrian refugee thrive at school]{{404|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', Voĉoj por Rifuĝintoj, [[Konsilio pri Homaj Rajtoj ĉe Unuiĝintaj Nacioj|UNHR]]</ref>. == Problemoj == Oni honeste parolu ankaŭ pri la problemoj, kiuj ekestas pro la malamikeco (ĉefe kontraŭfremdulaj reagoj)<ref>(plurlingve kun anglaj subtekstoj) [https://www.tttdebates.org/peoples-populism-versus-the-democracy-of-the-elites/ People's populism versus democracy of the elites] (popola populismo vs demokratio de la elitoj), The Red House, la 27-an de marto 2017.</ref> inter civitanoj (ofte senlaboruloj) de la landoj de alveno kiuj estas mem viktimoj de la konkurenciga klimato pro la [[tutmondiĝo]] kaj diversaj grupoj de ekzilitoj inter si. La loĝantoj en la landoj de alveno kiuj mem estas viktimoj sentas sin senhejmaj<ref name=":0" /> aŭ estas postlasitaj post kiam samlandanoj migras alilanden<ref>[[Ivan Krastev]], ''[https://www.ceu.edu/article/2017-03-15/three-paradoxes-fuel-drift-toward-populism-europe-krastev-says Three Paradoxes Fuel the Drift Toward Populism in Europe]'' (tri paradoksoj akcelas la drivon al populismo en Eŭropo), CEU, la 15-an de marto 2017, alirite la 3-an de decembro 2018.</ref>. La diversaj grupoj de ekzilitoj inter si estas grupoj de rifuĝintoj kiuj forlasas sian landon ĉu pro militoj aŭ politikaj premoj (protektitaj per [[internacia juro]]), ĉu por serĉi pli bonajn vivkondiĉojn en aliaj mondopartoj kompare al la mizeraj ekonomiaj aŭ [[Ekologia migrado|naturmediaj]] cirkonstancoj en kiuj ili devas vivi, sed kiuj foje leĝe, foje neleĝe transpasas landlimojn. Eĉ tiuj kiuj havas laborpermeson de entreprenoj kaj leĝe rajtas eniri alian landon vivias en diskriminaciaj cirkonstancoj ĉar ne same protektitaj de sociaj leĝoj. === Ekzemploj de problemoj pri rifuĝintoj kaj solvoj === * Dum la [[20-a jarcento]] en la [[hinda subkontinento]] okazis kelkaj signifaj rifuĝintmovadoj. ** Kun la [[dispartigo de Hindio]] la 15-an de aŭgusto 1947, milionoj da rifuĝintoj de Hindio ekloĝis en Pakistano, kaj milionoj da rifuĝintoj de Pakistano ekloĝis en Barato. ** Post la konkero de [[Tibeto]] fare de la [[Ĉina Popola Respubliko]], miloj da tibetaj rifuĝintoj fuĝis al Barato kaj eĉ establis la [[Ekzilita tibeta registaro|tibetan registaron en ekzilo]] en [[Dharamsala|Dharmasala]]. Tibetaj rifuĝintoj daŭre alvenas en Baraton. ** En la 1980-aj jaroj, Pakistano ricevis, ricevante multe da helpo de Usono, milionojn da afganaj rifuĝintoj (ĉefe [[paŝtunoj]]) kiuj fuĝis de Afganio pro la [[Afgana milito (1979-1989)|sovetia invado en la landon]]. Post la milito kelkaj revenis al Afganio kaj kelkaj daŭre estas en Pakistano. * Fine de la [[Dua Mondmilito]], restis centoj da miloj da judaj rifuĝintoj - el kiuj kelkaj provis reveni al siaj loĝlokoj antaŭ la milito (kaj multfoje renkontis fortan [[Antisemitismo|antisemitismon]] de la loka loĝantaro), aŭ multajn aliajn, kiuj provis atingi la [[Lando de Israelo]]. La registaro de la [[Brita Mandato Palestino|brita Mandato]] trudis severajn restriktojn sur la eniro de judoj, kaj faris klopodon maldaŭrigi enmigradŝipojn kiuj provis alporti judajn rifuĝintojn malgraŭ la malpermeso. La pasaĝeroj de ŝipoj kaptitaj proksime de la marbordo de Israelo estis translokigitaj al rifuĝejoj establitaj por ili en [[Kipro]], kiu estis ankaŭ sub brita rego. Nur post la establado de la ŝtato tiuj rifuĝintoj estis permesitaj enmigri al Israelo. La juna ŝtato Israelo absorbis tre grandan nombron da rifuĝintoj kaj enmigrintoj kiel parto de la ondo de amasa enmigrado: Kune kun judaj rifuĝintoj kiuj restis en tendaroj por forlokitoj en Eŭropo, granda nombro da judoj ankaŭ alvenis de arabaj landoj, kaj fakte granda parto de la judaj komunumoj tie estis ekstermita. En totalo, Israelo akceptis proksimume unu miliono da rifuĝintoj kaj enmigrintoj, kiuj ricevis civitanon, dum la unua jardeko de ŝtatiĝo. * Aliflanke, post la [[Palestina enlanda milito de 1947-1949]], la problemo de [[palestinaj rifuĝintoj]] ekestis, kiam centoj da miloj da araboj forlasis aŭ estis forpelitaj de sian loĝlokon en [[Palestino]]. La plej multaj el ili ne asimilis kaj ne ricevis la civitanecon en la arabaj landoj (krom [[Jordanio]]) sed ekloĝis en rifuĝejoj kaj estas traktataj de [[UNRWA]], kaj ne de [[UNHCR]]. Notindas, ke la difinoj de UNRWA pri rifuĝintostatuso diferencas de tiu de UNHCR, kaj konservas tiun statuson al la posteuloj. Malgraŭ la multaj jaroj, kiuj pasis de kiam ĝi estis kreita, neniu taŭga solvo al la problemo de palestinaj rifuĝintoj estis trovita en neniu el la landoj al kiuj ili alvenis. Solvi tiun ĉi problemon estas konsiderata unu el la plej malfacilaj aferoj en la [[israela-palestina konflikto]]. * Ĉe la fino de la [[Vjetnama milito]] (1975), multaj rifuĝintoj fuĝis de Vjetnamio en ŝipoj, sed havis malfacilecon trovi landojn kiuj akceptus ilin. En unu kazo de vjetnamaj rifuĝintoj kies ŝipo estis drivanta sur maro, kaj neniu lando estis preta akcepti ilin. * La [[Iraka milito|Iraka Milito]] (2003) rezultis en proksimume unu miliono da mortoj inter la loĝantaro kaj kreis milionojn da rifuĝintoj, el kiuj kelkaj fuĝis al najbaraj landoj - Jordanio, [[Sirio]] kaj [[Egiptio]] - kaj el kiuj kelkaj iĝis rifuĝintoj en sia propra lando. Tiuj aliĝis al la rifuĝintoj kiuj antaŭe fuĝis de Irako rezulte de agoj de malamikecoj en ĉi tiu lando: la [[Iran-Iraka Milito|Iran-Iraka milito]] kaj la [[Golfa Milito]]. * La rifuĝintoj de la [[Siria enlanda milito]]: Dum la civita milito en Sirio, kiu post jardeko rezultis en duonmiliono da mortintoj, proksimume kvin milionoj da loĝantoj fuĝis de siaj hejmoj, kelkaj iĝis rifuĝintoj en la najbaraj landoj (ĉefe [[Turkio]], Jordanio kaj [[Libano]]), kaj kelkaj iĝis rifuĝintoj en sia propra lando. Ekde [[2015]], enfluo de centoj da miloj da siriaj rifuĝintoj al Eŭropo komenciĝis, kiu estis elstara komponento de la [[eŭropa migra krizo]] == Lingva kunteksto == Esplorraporto (2017) de [[Tradukistoj sen landlimoj|Tradukistoj Sen Landlimoj]] skizis per ekzemploj kial multaj rifuĝintoj ne komprenas aŭ erare komprenas vivsavajn informojn kaj ekzamenis kial rifuĝintoj kaj migrantoj ne ricevas la bezonatan lingvan subtenon, kiun ili bezonas por komuniki kun servaj provizantoj. La raporto proponis praktikajn solvojn, komencante kun la kolektado de pli bonaj datumoj pri la lingvoj, kiujn rifuĝintoj komprenas<ref>(en) Esplorraporto ''[https://translatorswithoutborders.org/wp-content/uploads/2017/04/Putting-language-on-the-map.pdf Putting language on the map]'' (meti lingvon sur mapon), (PEF) [[Tradukistoj sen landlimoj|Tradukistoj Sen Landlimoj]], 2017</ref>. Tradukistoj Sen Landlimoj liveras vivnecesajn informojn ankaŭ en aliaj lingvoj ol la angla. Tial pli da rifuĝintoj povas resti sekuraj kaj informitaj pri siaj rajtoj<ref>(en) [https://translatorswithoutborders.org/wp-content/uploads/2019/12/TWB_Annual-Report_2017-2018_ForScreensSpreads.pdf Jarraporto 2017], Translators Without Borders</ref>. Ĉi rilate menciindas ke en Irtlando disponeblas (2020) filmeto kun informoj pri KOVIM-19 por rifuĝintoj en Esperanto, sed ankaŭ en 29 pliaj lingvoj kadre de ''Covid-19 World Service'' (Monda Servo por KOVIM-19)<ref>[https://nascireland.org/news/2020/esperanto-covid-19-world-service Esperanto Covid 19 World Service]{{404|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, Nasc - Migrant and Refugee Rights</ref> kiu estas komuna iniciato fare de du organizaĵoj, kiuj prizorgas la rajtojn de migruloj kaj rifuĝintoj  en Irlando - nome Nasc ("Ligilo") kaj Together Ireland ("Kune Irlando"). Ties celo estas liveri ĝisdatajn kaj akuratajn informojn pri la [[publika sano]] al tiuj migruloj, kiuj loĝas en Irlando. La servo estas oficiale apogata de la Irlanda Kolegio de Ĝeneralaj Kuracistoj, kaj ĝin subtenas ankaŭ la nacia irlanda radiofonia kaj televida dissenda instanco RTÉ. La irlanda ministerio pri sano listigas ĝin kiel fidinda informservo por migruloj en Irlando. == Rifuĝintoj kaj Esperanto == Rifuĝintoj kaj migrantoj ĝenerale suferas pri lingvaj problemoj, lingvoperdo kaj lingva misuzo<ref>(angla) Simpozio "''[https://migration.princeton.edu/news/call-papers-language-and-migration-experience-and-memory Language and Migration: Experience and Memory] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20191030203205/https://migration.princeton.edu/news/call-papers-language-and-migration-experience-and-memory |date=2019-10-30 }}''" (Lingvo kaj migrado: sperto kaj memoro), Migration Lab: People and Cultures Across Borders, de 7-a ĝis la 20-a de majo 2020</ref>. Lingvo estas unu el la plej gravaj obstakloj kiujn alfrontas rifuĝintojn<ref>(en) Kate Murphy, ''[https://translatorswithoutborders.org/blog/language-one-of-the-major-obstacles/ Language: One of the major obstacles faced by refugees]'', The # language matters blog, Tradukistoj Sen Landlimoj, la 3-an de marto 2017.</ref>. Helporganizoj ne sufiĉe konsideras la fakton, ke la homoj al kiuj la helpo estas direktata, ĉi kaze la rifuĝintoj, ne povas efike reagi se ili ne regas la lingvojn uzatajn de tiuj organizoj<ref>[https://unesperante.wordpress.com/2017/11/11/unuigintaj-nacioj-kaj-tradukado/ Unuiĝintaj Nacioj kaj tradukado], UNesperante, la 11-an de novembro 2017.</ref> aŭ la lingvojn de la alvenlandoj: kvankam okazis ke la araba ekzemple estis la komunika lingvo inter rifuĝintoj el trideko da landoj, ne ĉiuj rifuĝintoj komprenis la araban dum eksterlandaj helpantoj ofte uzas la anglan aŭ lokan lingvon, ekzemple la francan en la iama rifuĝejo de [[Calais]]<ref name=":0" />, kvazaŭ ekzilitoj<ref name=":3" /> ne havus lingvajn rajtojn. Diversaj esperantistoj vidas esencan rilaton inter la valoroj de [[esperantismo]] kaj la [[Solidaro|solidara agado]] kun la rifuĝintoj<ref name=":0" /> kaj ofertis helpon diversmaniere en pluraj landoj; sen preterlasi honeste paroli pri la problemoj, kiuj ekestas pro la malamikeco inter la diversaj grupoj de la migrantoj (inter si) kaj la civitanoj de la enirantaj landoj. Esperanto povus efike helpi al rifuĝintoj se esperantistoj kapablas traduki el la lingvoj de la rifuĝintoj al eŭropaj lingvoj kiam ili fuĝis al Eŭropo. En referaĵo adresita al la [[100-a Universala Kongreso de Esperanto|101-a Universala Kongreso de Esperanto]], okazinta en [[Nitro]], [[Slovakio]], en julio [[2016]], la itala juristo [[Giuliano Turone]], honora prezidanto de ''Esperanto por UN'', organizaĵo de esperantistoj kiuj subtenas [[Unuiĝintaj Nacioj|Unuiĝintajn Naciojn]], emfazas la ligon inter lingvoj kaj la justa pritrakto de rifuĝintoj. Aludante al “la nedisigebla kunligo inter [[lingva justeco]] kaj [[socia justeco]],” En sia referaĵo, Turone pledas por: 1. Ebligi la komunikadon kun la rifuĝintoj en lingvoj, kiujn ili komprenas; 2. Ebligi la klerigon de ŝtataj funkciuloj pri tiuj lingvoj; 3. Krei specifajn servojn por aŭskulti la voĉojn de la rifuĝintoj pere de iliaj lingvoj. Turone rimarkigis, ke “oni neniam povos atingi la celojn de [[lingva justeco]] se oni ne asertas fronte de la amasa migrado de rifuĝintoj, ke la justa kaj ĝusta rimedo estas antaŭ ĉio ilia protekto: nepre ne konstruado de baroj kaj muroj, sed racia kaj inteligenta alfronto de la situacio fare de la internaciaj institucioj pere de daŭripovaj interkonsentoj kaj kun plena respekto de la homaj rajtoj”<ref>Informilo de la UN-oficejo de Universala Esperanto-Asocio, Numero 22, Majo 2016 </ref>. Pere de [[E@I]], esperantistoj kunlaboris al la multlingva retejo deutsch.info sur kies paĝoj troviĝas ankaŭ informoj por rifuĝintoj en Germanio en 19 elekteblaj lingvoj<ref>(multlingva) [https://deutsch.info/eo/essentials/austria Informoj por rifuĝintoj], deutsch.info</ref>. Esperantistoj partoprenas ankaŭ en agado kadre de ''UNITED''<ref>Noto: Eŭropa reto kontraŭ [[naciismo]], [[rasismo]], [[faŝismo]] kaj en subteno de migrantoj, rifuĝantoj kaj [[Malplimulto|malplimultoj]].</ref> ''for intercultural action'' (UNITED por Interkultura Agado), kiu ekde 1993 registras la nomojn, devenlokojn kaj kialojn de morto de pli ol 34 000 rifuĝintoj kaj migrantoj, kiuj, provante aliri Eŭropon, mortis pro la strikte limigitaj politikoj de iuj eŭropaj landoj<ref>[https://www.tejo.org/listo-de-united-de-mortoj-de-rifug%CC%82intoj-publikig%CC%82is-en-la-gazeto-the-guardian/ UNITED-kampanjo] “Fatalaj Politikoj de Fortikaĵo Eŭropo”: Ne Plu Mortojn – Tempo por Ŝanĝiĝo, TEJO.</ref>. Dum la internacia junulara kongreso ([[IJK]]) en [[Badaĥozo|Badajoz]] (2018), esperantistoj kolektis monon por la ''asocio Himaya'', kiu helpas [[Eŭropa migra krizo|rifuĝintojn en Eŭropo]] per la vendado de enirbiletoj por la klaŭna spektaklo "Utopio" en kiu la klaŭno Luno uzas Esperanton kiel ilon por atingi la pacon<ref>Carlos Pesquera Alonso, IJK 2018: eksteraj rilatoj kontraŭ la varmo, [[Esperanto (revuo)|revuo Esperanto]], [[Universala Esperanto-Asocio|UEA]], p. 205, n-ro 1328 (10) oktobro 2018.</ref>. === Konsilio de Eŭropo en kunlaboro kun ALTE === En novembro 2020 dudeko da fakuloj kunlaboros kun [[Kultura Centro Esperantista|KCE]] pri lingvotestado ĉe enmigrintoj, rifuĝintoj, azilpetantoj, laŭ komisio de [[ALTE]] kaj la [[Konsilio de Eŭropo]] pri LASLLIAM (esperantigebla al "La Alfabetigo kaj Sekundara Lernado por la Lingva Integrigo de Adoltaj Migrantoj")<ref>(eo) [https://www.esperantio.net/index.php?id=4146 La Esperanta Civito invitita de Konsilio de Eŭropo], HeKo n-ro 46 3-B, la 27-an de oktobro 2020.</ref><ref>(eo) [https://www.esperantio.net/index.php?id=4152 La Civito kunlaboras pri migrantoj kun Konsilio de Eŭropo], HeKo n-ro 747 3-C, la 8-an de novembro 2020.</ref>. Konsilio de Eŭropo komisiis la preparon de la koncerna dokumentaro en kiu KCE oficiale partoprenis, kies traduko aperis en la retejo de ALTE ("La panoramo 2018 de Konsilio de Eŭropo kaj ALTE pri lingva kaj socikona politikoj por migrantoj")<ref>(eo) Plia sukceso de KCE ĉe Konsilio de Eŭropo, [[Heroldo de Esperanto]], p. 1, n-ro 3 (2342), marto 2023.</ref>. === Kurso de Esperanto al rifuĝintoj === Por instruado de aliaj lingvoj al rifuĝintoj: vidu sub [[Lingva Festivalo#Instrui lingvojn al rifuĝintoj|Lingva Festivalo]]. Dum la historio de Esperanto revenas ke Esperanto estis instruata fulmlecione en [[Rifuĝejo|rifuĝintejoj]]. Rifuĝintoj troviĝas en situacio ke ili ofte dumtage enuiĝas atendante dum monatoj kaj ofte jaroj la decidon pri sia rajto loĝi en la alvenlando aŭ en pli fora lando<ref name=":0" />. Intertempe ili ĝojas ke iuj investas sian tempon kaj volas veni instrui al ili ion novan kiel Esperanto<ref>Léon Kamenicky, La projekto pri plej bonaj praktikoj en volontula lingvoinstruado sukcese alproksimiĝas al sia fino, revuo Esperanto, UEA, p. 208-209, n-ro 1328(10) oktobro 2018.</ref>. Tio inspiris nombron de Esperantistoj instrui la lingvon Esperanto al rifuĝintoj, ekzemple en [[Irano]] kaj [[Burundo]]<ref name=":1" />. En aprilo [[1995]] en forlasita ŝtata lernejo en Kakuma ([[Kenjo]]) startis Esperanto-kurso por etiopiaj rifuĝintoj gvidata de la Cseh-instruisto Nzaniye Jesse Le-Prince<ref>(eo) Nzaniye Jesse Le-Prince, L[https://www.eventoj.hu/arkivo/eve-091.htm ingvo de rifuĝintoj: Etiopia komunumo], [[Eventoj]] n-ro 0091, la 1-an de decembro 1995.</ref>. Inter [[1996]] kaj [[1998]] [[Élisée Byelongo|Élisée Byelongo Isheloke]] (D.R. Kongo) instruis Esperanton en [[Tanzanio]] al centoj da rifuĝintoj en la tendaro Nyarugusu<ref>(eo) Adonis Saliba, [http://esperanto.brazilo.org/archives/25907 La Afrika Komisiono de UEA havas novan kunordiganton] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210726160732/http://esperanto.brazilo.org/archives/25907 |date=2021-07-26 }}, Brazila Esperantisto, la 12-an de februaro 2021</ref>, En decembre [[2003]] (1382 laŭ la [[persa kalendaro]]) [[Tereza Kapista]] instruis en [[Teherano]] kaj [[Maŝhado|Mashad]] (Irano), kadre de la UEA-projekto “''Lingvo de la Paco''”, kurson de Esperanto al virinoj rifuĝintaj el [[Afganio]] <ref>Renato Corsetti : Zaban-e-Salam/Lingvo de Paco - helpi la afganajn rifuĝintojn, [[revuo Esperanto]], 1142 (12) decembro 2001, p. 204-205</ref> <ref>[[Radojica Petrović|Radojica Petrovic]], [http://dvd.ikso.net/revuo/Revuo_Esperanto/2004/05.pdf Instruado: interlingve kaj interkulture], (pdf) revuo Esperanto, p. 102, majo 2004, n-ro 1170(5).</ref>. Dum la Universala Kongreso en [[Lisbono]] (2018, [[Portugalio]]) estis prezentitaj pluraj projektoj, inkluzive de propono instrui legadon per Esperanto al virinaj rifuĝintoj en [[Turkio]]<ref name=":0">Xavier Alcade, [http://sezonoj.ru/2017/12/rifugantoj/ Per Esperanto por la rifuĝantoj], La Balta Ondo, la 12-an de decembro 2017.</ref> pere de signifoplenaj, sed facilaj tekstoj<ref>Javier Alcalde, Lingvoj, kulturoj, tutmondiĝo. Kien nun?, [[revuo Esperanto]], p. 176, nro 1327(9), septembro 2018.</ref>. Iuj esperantistoj ĝemeligis sian lokan Esperanto-grupon al rifuĝintoj aŭ instruis Esperanton (ekz. en azilcentro en [[Tuluzo]], [[Francio]])<ref>Plej bonaj praktikoj en lingvoinstruado (min. 1:29/3:52) TEJO, [[YouTube]], la 6-an de septembro 2018.</ref> al rifuĝintoj kiuj tion deziris kaj ŝatis; ankaŭ [[Ĝermolisto de germanaj esperantistoj#Susanne Warmuth|Susanne Warmuth]], esperantistino, [[Tradukisto|tradukistino]] kaj engaĝita socia helpistino de rifuĝintoj. Aliaj esperantistoj ne instruas Esperanton al rifuĝintoj, sed uzas ilian amon de lingvoj por instrui la propran denaskan, nacian lingvon: ekzemple Annie Grente (Grekio) por la [[Greka lingvo|greka]], Patrick Boets (Belgio) por la [[Nederlanda lingvo|nederlanda]] kaj [[Maria Merla]] por la [[Germana lingvo|germana]] dum ŝi lernas la araban siavice<ref>(angla) Lucia Benavides, "''[http://www.mystatesman.com/news/lifestyles/bonvenon-to-esperanto-language-created-to-unify-wo/nsXYm/ Bonvenon to Esperanto. Language created to unify world] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160927120019/http://www.mystatesman.com/news/lifestyles/bonvenon-to-esperanto-language-created-to-unify-wo/nsXYm/ |date=2016-09-27 }}''". (lingvo kreita por unuigi mondon), Austin, My Statesman, 16a septembro 2016.</ref>. [[Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj|ILEI]] proponis liston de esperantistoj, kiuj instruis sian nacian lingvon kaj/aŭ Esperanton al rifuĝintoj por ebligi interesan pedagogian interŝanĝon de diversaj spertoj tiukampe<ref>[http://www.ilei.info/agado/2018-04-15_Raporto pri trimonata periodo.pdf ILEI raportas]{{404|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, 15-01-2018-15-4-2018. p. 3</ref>. === Rifuĝintoj kiuj lernis Esperanton === [[Dosiero:Jungle Books library.jpg|alternative='Biblioteko' en la iama rifuĝinta tendumejo de Calais, Francio.|eta|350x350ra|'Biblioteko' en la iama rifuĝinta tendumejo de [[Calais]], [[Francio]]. ]] En diversaj periodoj konataj kaj malpli konataj esperantistoj lernis la lingvon kiel rifuĝantoj kaj sukcesis tion fari interalie ĉar ili havis tempon. Ekzemploj: - En Rusio la fama esperantista verkisto [[Julio Baghy]] tie pasigis ses jarojn kiel [[militkaptito]] dum la [[Unua Mondmilito]]. Tie li komencis sian agadon kiel Esperanta instruanto kaj aktivulo<ref>(eo) Ek al la triagrada ekzameno!, Le Monde de l'Espéranto, p. 19, n-ro 605, 2020</ref>. - En [[Malavio]] esperantistino instruis en 2020 Esperanton al kun-rifuĝintoj en granda rifuĝejo.  Ŝi ne havis materialojn, sed instruis per bastono skribinte la literojn en la grundo.  Tio estis tre grava en tiu loko pro la multaj lingvoj en la rifuĝejo<ref>Raportita de Phil Dorcas en diskutgrupo uea-membroj, la 2-an de oktobro 2020</ref>. Same okazis sur la greka insulo [[Mitileno (insulo)|Lesbos]]. - En [[Francio]] kie en 2018 14 trejnistoj donis fulmlecionojn de Esperanto en rifuĝintejo en Tuluzo kaj vesperon pri ekzilo kaj rilataj temoj, samkiel kuna dancado al kiu partoprenis junaj rifuĝintoj dum la 4-a SemEO (La 4-a SemEo "Esperanto Semajno" sekvis inter la 10-a kaj 20-a de marto 2018 en Tuluzo)<ref>Jutuba filmeto "La 4-a SemEo" en [[Tuluzo|Toulouse]] je ĉirkaŭ min 7:50</ref>. - En [[Pollando]] kie en 2009 virino el pola centro por rifuĝintoj telefone petis helpon en Esperanto nome de 30-persona grupo de [[kartveloj]], kiuj fuĝis el [[Kartvelio]] kaj alvenis en Pollando pro la tiea militostato, forlasinte ĉion<ref>[https://tralafenestro.wordpress.com/2009/06/17/rifughintejo/ En rifuĝintejo, ĉe la limo de EU] L'Utopia Presejo, 2009.</ref>. - en [[Afganio]] kie en 2003 [[Hejdar Raŝidi]] fondis Afganan Esperanto-Klubon (AFESPO) en [[Maŝhado]] helpe de afganaj rifuĝintaj junuloj<ref>{{en}} [http://esperanto-usa.org/bulteno/arĥivo/2002/02/00-pdf/teksto.txt Korespondpetoj i.a. de rifuĝintoj el Afganio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Esperanto USA, 2/2002</ref><ref>Dimitrije Janicic, [http://www.ipernity.com/blog/dimitrije.dimjan/132555 Intervjuo: Tereza Kapista - konatiĝo kun diversaj homoj kaj landoj], Ipernity, la 27-an de februaro 2009.</ref><ref name=":1">[http://www.liberafolio.org/arkivo/www.liberafolio.org/2005/Agado/seminarioburundio/ Seminario en Burundio daŭrigas afganan sperton], Libera Folio, la 27-an de decembro 2008.</ref>. - en [[Bosnio]] kie en 1999 ankaŭ iuj Esperantistoj mem fariĝis viktimoj. Esperantistoj en Hispanio kunlaboris kun la hispana organizo 'Espero'<ref>[http://www.esperanto.ba/esperanto/Humanitarni/izbjeglicekosovo.html Helpo al rifuĝintoj de Kosovo], Esperanto-ligo de Bosnio kaj Hercegovino.</ref> por subteni bosniajn infanojn, kiuj pere de lokaj samideanoj pasigis iom da tempo en Katalunio dum la milito en Bosnio<ref name=":0" />. - en Tanzanio kie inter 1996 kaj 1998 [[Élisée Byelongo|Elysée Byelongo]] instruis Esperanton al centoj da rifuĝintoj en la tenadaro Nyaru-gusu<ref>[https://drive.google.com/file/d/1ILxlPyvinnc7Xn28WRRXjiad8sPmBmS7/view Nova distingo por Elysée Byelongo] (PDF), [[Esperanto en Afriko]], paĝo 1, n-ro 44 (2021:3)</ref>, - en [[Burundo]]<ref name=":1" /> kaj en [[Tanzanio]] kie en 1989 Lutombo Yogolelo kaj almenaŭ dek aliaj rifuĝintoj lernis Esperanton<ref>[http://www.ueci.it/k_sento/ks_1989/ks_1989_n5.htm Letero de Yogolelo] aperinta en la rubriko Caritas, Nova Sento 5, revuo de la itala sekcio de [[Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista|IKUE]].</ref>. - en [[Svislando]] kie en 1956 [[István Mórocz]] estis esperantista rifuĝinto post la [[Hungara revolucio de 1956|hungara revolucio]]. - en [[Francio]] kie dekoj da hispanaj esperantistoj mem devis fuĝi kaj estis mallonge detenitaj en la [[Koncentrejo de Gurso|koncentrejo de Gruso]] (Francio) post kiam ili batalis en la [[Hispana Enlanda Milito|hispana intercivitana milito]], interalie [[Franz Haiderer]] kiu tie restis ĝis [[1941]] kaj kie li kunaranĝis Esperanto-kursojn. Post li estis detenita en [[Dachau]] ĝis [[1945]] kie li estis inter la animantoj de la subtera Esperanto-agado. - [[George Soros]], unu el la plej famaj rifuĝintoj kaj filo de esperantisto [[Teodoro Ŝvarc]], sukcesis savi sian vivon helpe de Esperanto. Kiam la 17-jaraĝa George Soros forlasis Budapeŝton por serĉi sian feliĉon en Britio en 1947, li diris jenon: "''unu el la unuaj aferoj, kiujn mi faris, estis serĉi la Esperanto-societon en Londono" kiel amika rifuĝo"<ref>Alison Leigh Cowan, ''[https://cityroom.blogs.nytimes.com/2010/12/16/how-do-you-say-billionaire-in-esperanto/ How Do You Say ‘Billionaire’ in Esperanto?]'', The New York Times, la 16-an de decembro 2016, alirite la 3-an de januaro 2019.</ref>.'' En la lastaj jaroj, Soros fariĝis [[filantropo]] apoge al rifuĝintoj, promociante '[[Open society foundations|malfermitan socion]]' tra la tuta mondo<ref>Prashanth Perumal, ''[https://www.businessinsider.com/george-soros-billionaire-investor-profile-2017-1?international=true&r=US&IR=T The incredible life of billionaire investing legend George Soros]'' (La nekredebla vivo de miliardona investanta legendo George Soros), [[Business Insider]], la 24-an de januaro 2017, alirite la 3-an de januaro 2019.</ref>. === Entreprenoj === * ''Kuniri'' estas kudra metiejo kun nomo en Esperanto<ref name=":2">(nederlanda) 100+ merknamen in het Esperanto (100+ markonomoj en Esperanto), superrigardo de belgaj firmaoj kaj asocioj kiuj elektis nomon en Esperanto por ilia aktiveco, red. [[Yves Nevelsteen]], eld. [[Flandra Esperanto-Ligo]] (FEL), 2018.</ref> en kiu rifuĝintoj povas kreeme implementi siajn proprajn skizo-ideojn kun profesia subteno por krei modon kiu dezajne ligas la malsamajn etnajn fonojn de sia studentaro kaj de siaj dezajnistoj<ref>{{de}} ''[https://www.aubi-plus.de/blog/textilien-als-ausdruck-der-kulturen-dein-design-ist-gefragt-3004/ Textilien als Ausdruck der Kulturen: Dein Design ist gefragt]'', ABOUT YOU Design Wettbewerb, la 26-an de Majo 2016.</ref>. * [[Rainer Kurz]], germana esperantisto, kun kvar studentoj de la [[Universitato de Hohenheim]] estas kreintoj de interreta merkatejo por rifuĝintoj kaj entreprenoj kiuj ŝatas dungi rifuĝintojn<ref>{{en}} {{de}} {{ar}} [[Rainer Kurz]], [https://sites.google.com/view/jobs-fuer-fluechtlinge ''Jobs for refugees''/''Jobs für Flüchtlinge'' (] trovi dungadon por rifuĝintoj)</ref>. === Domoj kun esperanta nomo por rifuĝintaj junuloj === Jam ekde 2003 ekzistas centroj en [[Belgio]] en [[Beaumont (Belgio)|Beaumont]] (''Esperantomena)''<ref>{{fr}} http://www.esperantomena.org/</ref><ref>{{fr}} ''[http://www.esperantomena.org/Dossier alterecho mena.pdf Esperanto, un cocon sûr et chaleureŭ pour les victimes de la traite]{{404|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}'' (Esperanto, kokono sekura kaj korega por la viktimoj de la homa kontrabando), Alter échos n°285-286, p. 38, la 10-an de Decembro 2009.</ref> <ref name=":2" /> kaj [[Meĥleno|Mechelen]] (Juneco)<ref>(nl) [https://www.upckuleuven.be/nl/paso-info-voor-verwijzers Paso | Info voor verwijzers] .Traŭmata prizorgado por rifuĝintaj gejunuloj.</ref> kiuj zorgas por neplenkreskaj [[rifuĝintaj infanoj]] senakomanataj de familianoj, ĉefe tiuj kiuj estis viktimoj de [[Homa kontrabandado|homa kontrabando]]. Poste aperis en Kessel-Lo/[[Loveno]] (Belgio) plia centro en Belgio kun esperanta nomo: [[SOS-Infanvilaĝo|SOS Infanvilaĝo]] ''Hejmo''<ref name=":2" />''''',''''' kiu ankaŭ estas domo kiu okupiĝas kun [[Rifuĝinta krizo|rifuĝintaj]] junuloj inter 10 kaj 18-jaraĝaj alvenintaj en Belgio sen gepatroj, sed tamen kune kun gefratoj. Infanoj ricevas tie ĉiujn eblecojn por esprimi sin en diversaj lingvoj (pere de kantado, verkado, pentrarto, dancado, sportoj...).Ĉi tiu diverseco de lingvoj ankaŭ helpas ilin doni lokon al la pasinteco kaj rigardi antaŭen al la estonteco denove<ref>{{nl}} ''[https://www.sos-kinderdorpen.be/hejmo Opvanghuis Hejmo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181020130651/https://www.sos-kinderdorpen.be/hejmo |date=2018-10-20 }}'', [[SOS-Infanvilaĝo|SOS-Infanvilaĝoj]],</ref>. === Rifuĝintoj kaj lingvaj grupoj === Rifuĝintoj formas lingvan grupon troviĝante en teritoria spaco de aliaj lingvaj komunumoj. La 1-a artikolo de la [[Universala Deklaracio pri Lingvaj Rajtoj]] difinas kiel ''lingva grupo'' ĉiun homan kolektivon kiu kunhavigas saman lingvon kaj situas en la teritoria spaco de alia lingva komunumo, tamen sen ekvivalenta historieco; kio estas la kazo de ''enmigrintoj'', '''''rifuĝintoj''''', ''deportitoj'' kaj ''diasporanoj''. Homaj Rajtoj estas universalaj rajtoj kiuj validas por ĉiu individuo tutmonde, ankaŭ por migrantoj, kvankam tiuj rajtoj ne estas respektataj en multaj partoj de la mondo en la jaro de la 75a datreveno de la akcepto de la Deklaracio de Homaj Rajtoj dum kiu ankaŭ Universala Esperanto-Asocio esprimis sin en rezolucio sekve de ĝia Universala Kongreso en Torino (2023)<ref>(eo) [https://uea.org/gk/1118 Rezolucio de la 108-a Universala Kongreso de Esperanto en Torino (IT)]</ref>. === Aplikaĵoj === Diversaj aplikaĵoj povas esti utilaj al rifuĝintoj ĉu por lerni lingvo(j)n kaj kutimojn de lando en kiu ili restadas (''Love Europe''), ĉu por kompreni kulturajn diferencojn (''Lango'') aŭ por trovi retajn kontaktojn kun ŝatantoj kiuj eble parolas lingvon kiun ili scias aŭ volas praktiki (''[[Amikumu (aplikaĵo)|Amikumu]]''). # ''Love Europe''<ref>(angla) [https://www.youtube.com/watch?time_continue=79&v=RTb_plE5J7s&feature=emb_logo Filmeto] kiu klarigas la utilon kaj praktikajn eblojn de la aplikaĵo.</ref> estas senpaga [[aplikaĵo]] kaj retejo, financita kiel Erasmus+ projekto, en kiu rifuĝintoj en Eŭropo kaj Turkio povas lerni la [[Angla lingvo|anglan]], [[Franca lingvo|francan]], [[Greka lingvo|grekan]], [[Nederlanda lingvo|nederlandan]] kaj [[Turka lingvo|turkan]] pere de 11 rifuĝintaj lingvoj ([[Albana lingvo|albana]], [[Araba lingvo|araba]], [[Kurda lingvo|badina]], [[Nordaj kurdaj dialektoj|kurmanĉia]], [[Paŝtuna lingvo|paŝtuna]], [[Panĝaba lingvo|panĝaba]], [[Persa lingvo|persa]], [[Urduo|urdua]], [[Somala lingvo|somala]], [[Sorana lingvo|sorana]] kaj [[Tigraja lingvo|tigraja]]) por integriĝi kaj konatiĝi kun la kulturoj de la landoj en kiuj ili estas akceptataj aŭ eĉ tiuj kiuj estas por pli mallonga tempo en iuj de tiuj alvenlandoj<ref>(video) [https://www.youtube.com/watch?v=yZb5rXRYKR4 Love-Europe.org]</ref>. Ĝi helpas trovi lokojn, ekzemple centron por [[Azilserĉanto|azilserĉantoj]], senpagajn wifi-lokojn, publikan transporton, malsanulejojn, ktp. Due, ĝi ebligas trovi interesajn eventojn speciale organizitajn por aŭ de rifuĝintoj kiel lingvaj kafejoj, sportajn kaj kulturajn eblecojn. Kolekto de informaj filmetoj helpas ekkoni la lingvon kaj la kulturon de la nova lando, kie la rifuĝinto troviĝas<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://love-europe.org/nl/love-europe-app-voor-vluchtelingen/ |titolo=Love Europe.org |alirdato=2020-02-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200226182417/https://love-europe.org/nl/love-europe-app-voor-vluchtelingen/ |arkivdato=2020-02-26 }}</ref>. # ''Lango'' estas telefona aplikaĵo pri temoj necesaj por lingva kaj kultura adaptado en nova lando. Ĝi estos tre utila en la kompreno de kulturaj diferencoj kiam ĝi traktas temojn rilatajn al landaj konceptoj por helpi integriĝon en ĉiu el la partneraj landoj. Ĝi ankaŭ ofertas ● ilustritan vortotrezoron por faciligi agnoskon kiel rifuĝinto aŭ azilpentanto, ● Sondosierojn por lerni pri prononcaj nuancoj. ● Viglan aŭdvidan enhavon por allogi uzantojn en novigaj manieroj<ref>(en) [https://langodotapp.wpcomstaging.com/footer/ Pri LANGO] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200226173644/https://langodotapp.wpcomstaging.com/footer/ |date=2020-02-26 }}</ref>. # [[Amikumu (aplikaĵo)|Amikumu]]: plurlingva aplikaĵo por paroli kun aliaj personoj en plej eble multe da diversaj lingvoj. === Kulturo === * ''Esperanto'' (2019), ankaŭ estas la nomo de dokumenta spektaklo/teatraĵo de la flandra aktoro kaj radio-rakontisto Lucas De Rycke<ref name=":2" />, kiu formas koktelon de voĉoj, intervjuo-fragmentoj, projekcioj kaj viva muziko pri la kolizio de idealoj kaj la reala vivo, instigite de volontuloj kiuj organizas aktivecojn en tendumejo por 800 ''siriaj rifuĝintoj'' en [[Alexandreia (Grekio)]] kaj de renkontiĝo en [[Montenegro]] kun [[Esperantistoj|esperantisto]] kiu krome kredas en [[Bahaa Kredo|bahaismo]], kun retrorigardo al Esperanto kiam la idealoj ĉirkaŭ ĉi tiu internacia lingvo ankoraŭ estis plenvivaj<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.ntgent.be/nl/producties/esperanto |titolo=''Esperanto'', Het Nieuwstedelijk |alirdato=2019-01-03 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20190103055832/https://www.ntgent.be/nl/producties/esperanto |arkivdato=2019-01-03 }}</ref>. La dialogoj en [[Esperanto]] ĝuste faras siriaj rifuĝintoj mem, kiuj spertis la aventureman vojaĝon tra Eŭropo, sed necesis ankaŭ aldoni [[Subtekstigo|subtekstojn]], ĉar la prezentaĵo estas parte ankaŭ en la [[Angla lingvo|angla]], [[Germana lingvo|germana]] kaj la [[Franca lingvo|franca]]<ref>({{nl}} ''[http://www.nieuwstedelijk.be/files/downloads/hns-espernanto-interview-lucas-derycke.pdf Esperanto, interview met Lucas Deryckere] (PDF),'' natuurstedelijk.be, januaro 2019.</ref>. En la renkontiĝo kun rifuĝintoj oni aŭdas rakontojn, kiujn oni neniam aŭdus, se oni estus turisto en fora lando. Temas pri personaj rakontoj kaj vivŝanĝaj eventoj. * Ankaŭ la aŭtoroj de la teatraĵo ''"Felici tutti''<ref>{{it}} [http://www.liceovolterra.gov.it/felici-tutti-spettacolo-sul-tema-dei-migranti/ “Felici tutti" - spettacolo sul tema dei migranti]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ("Ĉiuj feliĉaj-spektaklo pri la temo de la migrantoj), Liceo Volterra, la 19-an de decembro 2016.</ref> ''/ Feliĉas ĉiuj"'' (2011), prezentita de la itala kolektivo "''Controcanto''" (kontraŭkanto) kaj reĝisorita de Clara Sancricca, elektis Esperanton kiel la lingvon de la migrantoj<ref>[http://www.esperantio.net/index.php?id=2830 Clara Sancricca kaj "Controcanto" en ARTE], [[Heroldo komunikas|HeKo]], la 13-an de junio 2016, alirite la 3-an de januaro 2018.</ref><ref>[[Kalle Kniivilä]]''''',''''' ''[http://www.liberafolio.org/arkivo/www.liberafolio.org/2015/kartonaj-figuroj-sur-scenejo/ Kartonaj figuroj sur scenejo]'', [[Libera Folio]], la 3-an de aŭgusto 2015, alirite la 3-an de januaro 2018.</ref>. * Alia pupteatraĵo havas titolon en Esperanto: ''Senlima'' (2015)<ref>Noto: filmeto 'Senlima' sur YouTube, la 15-an de marto 2016.</ref><ref>{{en}} ''[http://www.theaterkonstanz.de/tkn/veranstaltung/07733/index.html Senlima, a journey ith no limits]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' (Senlima, vojaĝo sen limoj), Theater Konstanz, la 6-an de majo 2016, alirite la 26-an de januaro 2019.</ref> kaj uzas tradician pupteatron kombine al animado-teknikoj kaj videoprojektado. Ĝi prezentas rakonton ligita al la temo ‘limoj’ inter homoj en "tiu ĉi mondo" kaj en "alia mondo", invintante la publikon imagi vivon en mondo sen landlimoj. Tial ĝi estas fakte ankaŭ ligita al la nuntempaj problemoj rilate al la [[eŭropa migra krizo]]. La rakanto povus esti interpretata kiel io rilate al la okazaĵoj de [[1965]] en [[Indonezio]] (bahasa indonesia: ''Pembantaian di Indonesia 1965–1966'')<ref>{{en}} Melati Kaye, ''[https://en.tempo.co/read/604894/paragita-ui-wins-2nd-place-in-italy-italy Senlima Revisits 1965, Interventions, with Puppets]'' (Senlima revizitas 1965, intervenoj, kun pupoj), Tempo.co, la 19-an de oktobro 2018, alirite la 26-an de januaro 2019.</ref> aŭ al la [[unuigo de Germanio]], sed ĝi ankaŭ estas destinata al rifuĝintoj kaj [[Politika malliberulo|politikaj malliberuloj]]<ref>Sri Lestari, ''[https://www.bbc.com/indonesia/majalah/2015/10/151008_majalah_senlima Perjalanan tanpa batas teater boneka dua negara]'' (senlime vojaĝi kun du pupteatraj kompanioj), BBC Indonezio, la 8-an de oktobro 2015, alirite la 26-an de januaro 2019.</ref>. Ĝi ekestis en Indonezio kiel ko-produktado de du (pup)teatraj trupoj el du diversaj landoj: ''Retrofuturisten'' el [[Berlino]], [[Germanio]] kaj la ''Papermoon Puppet Theater'' el [[Jogjakarto]], [[Indonezio]], kiu estas eble la plej fama kaj plej populara nuntempa pupteatro en Indonezio. Retrofuturisten tiel komentis pri ĝi: ''""Du pupteatraj kompanioj kaj pupteatraj studentoj estis kunmetitaj por krei projekton kaj spektaklon 14|14 kun 14 kilometroj kaj 14 landlimoj inter ili. Diversaj kontinentoj kaj kulturoj, labormanieroj kaj perspektivoj, malsamaj mondoj renkontas kaj inventas ion novan. Kio kunligas ĉiujn homojn? Kie ili trovas komunan lingvon? Ĉu ankoraŭ ekzistas kulturaj limoj kiam ĉiuj havas tutmonde kaj tuttempe aliron al la samaj amaskomunikiloj kaj informoj?"''<ref name=":4">[https://www.papermoonpuppet.com/senlima/ Senlima], Papermoon Puppeet Theater, 2015</ref>''.'' * [[Interkultura Centro Herzberg]] bonvenigas al siaj agadoj ankaŭ rifuĝintoj<ref>[http://esperanto-urbo.de/blog.php?blog_id=27147466 Novaj kursanoj kaj klubanoj], Esperanto-urbo</ref> aŭ organizis ekzemple artekspozicion de rifuĝinta pentristo<ref>[http://esperanto-urbo.de/gallery.php?gallery_id=56955195 Ekspozicio de siria rifuĝinto en Herzberg am Harz]</ref> kiu vizitas la lokan Esperanto-klubon. * La video kun kanto "''Je pars mais Je t'aime''" (mi foriras sed mi amas vin) de la libandevena kantistino Mennel memorigas nin pri la suferoj de rifuĝintaj kaj infanoj en samaj situacioj. * ''Muziko'': ekde 2006, la italaj muzikistoj Gianluca Taraborelli kaj Marco Bernacchia, sub la nomo "''Stregoni''", organizis metiejojn kaj koncertojn cele al interkultura integriĝo de migrintoj kaj rifuĝintoj en Eŭropo pere de la konstruado de provizoraj spacoj por la praktikado de improvizita muziko en kiu estas enplektitaj pli ol 2300 ekonomiaj migrantoj, azilo-serĉantoj kaj rifuĝintoj, gastigitaj en eŭropaj centroj por migrantoj<ref>Nico Mangifesta, ''[https://www.jiscmail.ac.uk/cgi-bin/webadmin?A2=musicology-all;f74f87cc.1808 “Stregoni”: Building temporary spaces in Europe for migrants and refugees’ intercultural integration with the practice of improvised music],'' JISC. la 7-an de aŭgusto 2017, alirite la 21-an de januaro 2019.</ref>. == Afriko == [[Dosiero:Rwandan_refugee_camp_in_east_Zaire.jpg|eta|Rifuĝejo en Zairo en 1994]] En la kontinento okazas pluraj konfliktoj, enlandaj kaj interlandaj militoj, kio kaŭzas fuĝon de milionoj da loĝantoj. Inter plej grandaj fontoj de rifuĝintoj estas [[Demokratia Respubliko Kongo]], en kies orienta parto dum jaroj daŭras batalado inter la registaraj trupoj kaj gerilanoj, ofte forme de [[etna purigado]]. Fine de [[2019]] nombro de rifuĝintoj en tiu regiono [[:n:Krizo de rifuĝintoj en Demokratia Respubliko Kongo minacas la stabilecon de la tuta regiono|atingis 4,5 milionojn]]. Multaj el ili fuĝas al la najbaraj landoj kiel [[Angolo]], [[Zambio]] kaj aliaj. [[Ugando]] gastigas pli ol unu milionon da rifuĝintoj, inkluzive de 384 000 konganoj, el kiuj 48 000 alvenis en 2019. == Krizo lime de Belorusio en 2021 == En 2021 rifuĝintoj, venintaj al [[Belorusio]] plejparte el [[Sirio]], [[Irako]], [[Afganio]], amase penetradis proksimajn landojn de [[Eŭropa Unio]], precipe [[Pollando]]n kaj [[Litovio]]n. Belorusaj limgardistoj ne kontraŭis tion kaj foje asistis la rifuĝintojn. Polaj kaj litovaj limgardistoj rigore traktis ilin, klopodante forpeli ilin reen al Belorusio aŭ almenaŭ bloki en arbaroj, malebligante al la venintoj atingi setlejojn. Ili ankaŭ blokis kaj persekutis volontulojn de homrajtaj organizoj, kiuj penis helpi la rifuĝintojn, alportante al ili akvon, kuracilojn, varmajn vestojn kaj manĝaĵojn. Oni raportis pri pluraj kazoj de kruda perforto kaj malhumana traktado fare de polaj kaj litovaj limgardistoj, kiuj kruele batis la rifuĝintojn, senigis ilin je bezaj vivnecesaĵoj kaj metis je neelteblajn vivkondiĉojn devigante resti en arbaro dum malvarma vetero. Pluraj rifuĝintoj, inkluzive etajn infanojn, pereis pro malvarmo, elĉerpiĝo, malsato kaj batado. Tamen Pollando kaj Litovio insistis ke ili ne akceptos la rifuĝintojn, nek permesos al ili sekvi al la aliaj eŭropaj landoj tra sia teritorio. La krizon polaj kaj litovaj aŭtoritatoj nomis "[[peranta milito]]" kaj akuzis pri ĝi prezidantojn de Belorusio kaj [[Rusio]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://eo.globalvoices.org/2021/11/12232/ | titolo = Inter du landlimoj: vi ne povas iri pluen | titolo-aldono = Multaj homoj fiksiĝis inter la pola kaj belorusa landlimoj | alirdato = 2023-11-01 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2021-11-07 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Tutmondaj Voĉoj]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://web.archive.org/web/20230827030201/https://eo.globalvoices.org/2021/11/12232/ | arkivdato = 2023-08-27 | citaĵo = }}</ref>. == Fotaro == <gallery widths="250" heights="250"> Dosiero:Rwandan refugee camp in east Zaire.jpg|Rifuĝinta tendumejo en [[Demokratia Respubliko Kongo|Kongo]] (eks-[[Demokratia Respubliko Kongo|Zairio]]) en 1994. Dosiero:Evstafiev-travnik-refugees.jpg|Rifuĝintoj en [[Bosnio]], 1993. Dosiero:ElCarpio.jpg|Rifuĝintoj el [[Nikaragvo]] en tendumejo en [[Kostariko]]. Dosiero:Migrants in Hungary 2015 Aug 009.jpg|alt=Migrintoj je la hungara landlimo en aŭgusto 2015.|Migrintoj je la [[Hungario|hungara]] landlimo en aŭgusto 2015. </gallery> == Literaturo == * (fr + eo) Pierre-Alain Mannoni, ''[http://www.bertin.biz/index.php?titre=Mannoni.htm Pourquoi j'ai secouru des réfugiés - Kial mi helpis rifuĝintojn]'' * (eo) Antoine Cassar, ''Pasporto'', protesta poemo pri landlimoj, migrado, migrantoj kaj amo al homoj, tradukis K. Ertl, eld. FEL, 2020<ref>(eo) ''[https://katalogo.uea.org/?inf=3191 Pasporto]'', Antoine Cassar, [[Flandra Esperanto-Ligo]], 2020</ref>. * (eo) ''Ne timu, estas mi''''',''' [[Francisko (papo)|Papo Francisko]] pri migrantoj kaj rifuĝintoj. IKUE, 2034, mesaĝoj kaj paroladoj pri la temo: migrantoj kaj rifuĝintoj, ISBN 9788894760613 <ref>(eo) Papo Francisko, ''[https://katalogo.uea.org/?inf=3559 Ne timu, estas m]''i, libroservo de Universala Esperanto-Asocio, 2023</ref>. * (eo) Artikolo de Suso Moinhos, [https://www.academia.edu/30979078/La_fenomeno_migrado_en_la_esperanta_literaturo La fenomeno migrado en la esperanta literaturo], Academia.edu *(eo) Artikolo de Gabriela Neves de Lima, [https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000367693_epo/PDF/367693epo.pdf.multi ''Varma bonvenigo kontraŭ malamikeco''] (PDF), en: Unesko-Kuriero, Aprilo-Junio 2019, ISSN 2521-7356 * (eo) Artikolo [https://unesperante.wordpress.com/2018/06/20/mesago-de-la-generala-sekretario-monda-tago-de-rifugintoj-2018/ ''Mesaĝo de la Ĝenerala Sekretario: Monda Tago de Rifuĝintoj 2018''], UNesperante, la 20-an de junio 2018. * (eo) Artikolo de René Wadlow: [http://www.recim.org/solidareco/ms117-eo.pdf ''Rifuĝintoj kaj migrantoj''], Monda Solidareco, nro 117 - Junio - Julio 2016 * (eo) Jutubo, Rainer Kurz: "''[https://www.youtube.com/watch?v=T5dFYqyDtPY Laboro por rifuĝintoj"-iniciato]'' - prelego ĉe Germana Esperanto Kongreso * (eo) Artikolo de [[Javier Alcalde]]: [http://sezonoj.ru/2017/12/rifugantoj/ “''Per Esperanto por la rifuĝantoj”''] en la novaĵretejo “[[La Balta Ondo]]" (decembro 2017) * (eo) Artikolo de [[Robert Nielsen]]: ''[https://teokajlibroj.wordpress.com/2016/05/27/la-rifugintaj-krizo-nova-nomo-malnova-rakonto/ La Rifuĝintaj Krizo: Nova Nomo, Malnova Rakonto]'', blogo Teo kaj Libroj * (eo) Artikolo de Severino Matenruĝo: ''[https://egalecen.org/2015/10/05/pri-esti-blanka-glatulo-inter-rifugintoj-au-kiel-defendi-la-okcidenton-kontrau-islamigado/ Pri esti blanka GLATulo inter rifuĝintoj aŭ: Kiel defendi la okcidenton kontraŭ islamigado] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180810141848/https://egalecen.org/2015/10/05/pri-esti-blanka-glatulo-inter-rifugintoj-au-kiel-defendi-la-okcidenton-kontrau-islamigado/ |date=2018-08-10 }}, blogo Egalecen, oktobro 2015.'' * (eo) Artikolo: ''[https://eo.globalvoices.org/2019/07/3685/ Germana laborfoiro por rifuĝintoj kaj dungistoj: Workeer.de]'', aperinta en la reta magazino Global Voices ([[Tutmondaj Voĉoj]]) en Esperanto. * (eo) Artikolo de Luc Toni: ''[https://beninaorganizajhodejunajesperantistoj.wordpress.com/2018/04/26/kion-mi-opinias-pri-la-elmigrado-de-afrikanoj/#more-1191 Kion mi opinias pri la elmigrado de Afrikanoj],'' blogo de Benina Organizaĵo de Junaj Esperantistoj (BEJO) * (eo) Artikolo de Antonio De Salvo: [http://www.bitoteko.it/esperanto-vivo/eo/2017/06/20/rifugiati/ Rifuĝintoj], Esperanto-Vivo, la 20-an de Junio 2017. * (eo) Opinio, A.J. Penk: [http://reto.cn/php/forum/cina/index.php?mode=thread&id=269 ''La rifuĝintoj ne estas rifuĝintoj!''], ĉina Esperanto Forumo, sept. 2017. *(fr) Claire Rodier, [http://iremmo.org/rencontres/controverses/migrations-en-mediterranee/ Migrants & réfugiés. Réponse aux indécis, aux inquiets et aux réticents], 2016, 96 paĝoj, eld. [https://www.editionsladecouverte.fr/catalogue/index-Migrants___r__fugi__s___r__ponses_aux_ind__cis__aux_inquiets_et_aux_r__ticents-9782348040665.html La Découverte] * (nl) Linda Polman, "[https://www.athenaeum.nl/boek/?authortitle=linda-polman/niemand-wil-ze-hebben--9789491921537 ''Niemand wil ze hebben. Europa en zijn vluchtelingen'']" (Neniu volas ilin. Eŭropo kaj ĝiaj rifuĝintoj), eld. Jurgen Maas, Amsterdamo, 2019 *(de) Brosch, C. (2018). “''Esperanto als Mittlersprache bei längerfristiger Mobilität''“ (''Esperanto kiel perila lingvo dum movebleco pli longtempa''), in Brosch, C. and Fiedler, S. (eds.) ''Flucht, Exil, Migration - Sprachliche Herausforderungen'' (''Fuĝo, ekzilo, migrado - lingvaj defioj)'', Leipzig: Leipziger Universitätsverlag, pp. 69-90<ref>{{en}} MIME - ''[http://ec.europa.eu/research/social-sciences/pdf/policy_briefs/mime_pb_092018.pdf#view=fit&pagemode=none Mobility and inclusion in multilingual Europe]'' (MIME - ovebelce kaj inkludo en multlingva Eŭropo), European Policybrief, septembro 2018.</ref>. *(en) ''EUROPA, An Illustrated Introduction to Europe for Migrants and Refugees'' (Ilustrita enkonduko al Eŭropo por migrantoj kaj rifuĝantoj). Tekstoj en la angla, franca, araba kaj persa ([http://mediastore2.magnumphotos.com/CoreXDoc/MAG/Media/TRMisc/c/8/a/0/NN1MSC5329.pdf PDF] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170106234241/http://mediastore2.magnumphotos.com/CoreXDoc/MAG/Media/TRMisc/c/8/a/0/NN1MSC5329.pdf |date=2017-01-06 }}-bitlibro kiu estis iniciato fare de internacia grupo de fotistoj kaj ĵurnalistoj kiuj raportis ambaŭ pri la rifuĝintokrizo en Eŭropo kaj pri la multaj problemaj kuntekstoj i.a. militaj situacioj trans la Mezoriento, Azio kaj Afriko kiuj estigas la migradofluojn en la 21-a jarcento. *(en) [[Dina Nayeri]], ''[http://www.dinanayeri.com/books/the-ungrateful-refugee-what-immigrants-never-tell-you/ The Ungrateful Refugee] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190908152204/http://www.dinanayeri.com/books/the-ungrateful-refugee-what-immigrants-never-tell-you/ |date=2019-09-08 }}'' (al nedankema rifuĝinto), literatura vojaĝo-rakonto de irana rifuĝinto, tradukita jam al la itala kaj la nederlanda. *(en) [[Faleeha Hassan]], ''[https://www.faleehahassan.com/ My Life as a Refugee]'' (Mia vivo kiel rifuĝinto), == Vidu ankaŭ == * [[Alta Komisiito de Unuiĝintaj Nacioj pri Rifuĝintoj]] * [[Olimpika teamo de rifuĝintoj|Olimpia teamo de rifuĝintoj]] * [[Olimpia skipo de rifuĝintoj ĉe la olimpiaj ludoj en somero 2024]] * [[Azilpetanto]] * [[Internacia Organizaĵo por Rifuĝintoj]] * [[Interne dislokita persono]] * [[Konvencioj pri la statuso de rifuĝintoj kaj senpatrujuloj]] * [[Asocio de Lingvaj Testistoj en Eŭropo|ALTE]] * [[Deporto]] * [[Azilpetanto]] * [[Senhejmigitoj]] * [[Eŭropa migra krizo]] * [[Fuĝo pro la rusa invado en Ukrainion]] * [[Monda Tago de Rifuĝintoj]] * [[Norvega Konsilio pri Rifuĝintoj]] * [[Komunumo de Sankta Egidio#Lingvolernejo por rifu%C4%9Dintoj kaj novaj civitanoj|Lingvolernejo por rifuĝintoj kaj novaj civitanoj]] (Sant'Egidio) * [[Lingva Festivalo#Instrui lingvojn al rifu%C4%9Dintoj|Esperantistoj kiuj instruas lingvojn al rifuĝintojn]] * [[Riace]]: [[Riace#Originala integriga modelo|originala integriga modelo]] * [[Rifuĝintaj infanoj]] * [[SOS-Infanvilaĝo#Rifuĝintoj kaj Esperanto|SOS-Infanvilaĝoj]] * [[George Soros#George Soros%2C rifu%C4%9Dinto de la dua mondmilito|George Soros, rifuĝinto de la dua mondmilito]] * [[Sulaiman Addonia]] * [[Asimilismo]] * [[Elias Khoury#Palestinaj rifu%C4%9Dintoj|Palestinaj rifuĝintoj]], [[Jarmuk (rifuĝejo)]] *[[Rifuĝintoj el Nord-Koreio]] * [[Amikoj de Emmaüs]], franca NRO *[[Senlandlimisma reto]] *[[Stichting voor Vluchteling Studenten UAF|Fondumo por Studentaj Rifuĝintoj UAF]] (Nederlando) *[[Antoine Cassar]] == Rilataj temoj == * [[Migrado]] * [[Migrado#Lingvoj kaj migrado|Lingvoj kaj migrado]] * [[Darienio#Trapaso por rifuĝintoj|Rifuĝinta vojo inter Kolombio kaj Panamo]] * [[Rainer Kurz]] (Jobs for refugees - laborlokoj por rifuĝintoj en Germanio) * [[Ekologia migrado]] * [[Azilo]] *[[Kadrigo (sociaj sciencoj)]] * [[Bidunoj]] * [[Enmigrado]] *[[Naguib Sawiris#Fondo de ŝtato por rifuĝintoj|Naguib Sawiris]] *[[Siriaj esploristoj]] {{projektoj|n=Kategorio:Rifuĝintoj|q=Rifuĝinto|ReVo=rifugx.0into}} == Eksteraj ligiloj == * Jutubo: prelego de [[Javier Alcalde]] pri ''[https://www.youtube.com/watch?v=u3SypXZKzGA&list=PLfebd4xxn3CPvfAJrMe-tvB1PoPIiBaQl&index=8 Solidareca agado pri migrantoj kaj rifuĝantoj en Eŭropa Unio]'' dum la 102-a Universela Kongreso en Seulo, la 25-an de julio 2017. * Benoît Bréville, [https://eo.mondediplo.com/article2679.html Enmigrado, la mito de sturmo al Eŭropo], [[Le Monde diplomatique en Esperanto]], la 1-an de novembro 2018. * {{en}} {{ru}} {{de}} {{es}} {{fr}} ''[http://www.unitedagainstracism.org/about-united/ UNITED for intercultural action] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181001031238/http://www.unitedagainstracism.org/about-united/ |date=2018-10-01 }}'' * {{en}} Oficiala retejo de UNHCR ([[Alta Komisaro de la Unuiĝintaj Nacioj pri Rifuĝintoj]]) * [http://www.esperantomena.org Esperantomena] * [https://refunite.org/ Refugees United] (Rifuĝintoj Unuiĝintaj) * (angla kun subtekstoj en Esperanto) [https://www.ted.com/talks/benedetta_berti_and_evelien_borgman_what_does_it_mean_to_be_a_refugee_feb_2018?language=eo Kio signifas esti rifuĝinto? - Benedetta Berti kaj Evelien Borgman], informfilmeto, TED * (eo) [https://www.youtube.com/watch?v=kB4PoR4jk98 Ewa Grochowska recitas la poemon "Migrantoj"] * (eo) [https://esperantoporun.org/en/home/ Esperanto por UN] * (eo) [https://www.coe.int/en/web/language-policy/home Portalo pri lingvopolitiko de la Konsilio de Eŭropo], interalie pri LIAM aŭ la lingva integriĝo de plenkreskaj migrantoj aŭ [[Rifuĝinto|rifuĝintoj]] al kiu la [[Esperanta Civito]] oficiale kunlaboris<ref>(eo) ''[https://rm.coe.int/la-panoramo-2018-de-konsilio-de-europo-kaj-alte-pri-lingva-kaj-socikon/16809e2a7a La panoramo 2018 de Konsilio de Europo kaj ALTE pri lingva kaj socikona politikoj por migrantoj],'' (PDF), Konsilio de Eŭropo.</ref>. * (eo) [https://uea.org/gk/1169 Mesaĝo de Universala Esperanto-Asocio al UN okaze de la tago de rifuĝintoj] == Referencoj == {{Referencoj|2}} [[Kategorio:Rifuĝintoj| ]] 6677bxgcui8vjfcqje2eoj3bz0vp8mm 0 83993 9495027 8772822 2026-10-17T23:54:13Z Kent Wang 190754 Convento de Cristo, safe inside Tomar castle (54199027283).jpg 9495027 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Tomar (stacidomo)}} {{Informkesto urbo|regiono-ISO=PT-14|zomo=9}} [[Dosiero:Convento de Cristo, safe inside Tomar castle (54199027283).jpg|eta|templana fortikaĵo]] '''Tomar''' estas urbeto en Portugalio kun ĉirkaŭ 20.000 loĝantoj, je 100 km nordoriente de [[Lisbono]]. Ĝi estas konata pro la kristana klostro ''[[Convento da Ordem de Cristo]]'', kiu iĝis en 1983 Monda kulturheredaĵo. Ĝi estis konstruita en la 12-a jc fare de la [[templanoj]], kiuj uzis ĝin ĝis la 17-a jc. [[Dosiero:Igreja Sao Joao Baptista Tomar.JPG|eta|maldekstra|Kirko S. João Baptista]] Tie troviĝas la plej malnova sinagogo de Portugalio. == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Tomar (stacidomo)]] * [[Carrascal-Delongo (stacidomo)]] * [[Carvalhos de Figueiredo (stacidomo)]] * [[Chão de Maçãs-Fátima (stacidomo)]] * [[Curvaceiras (stacidomo)]] * [[Paialvo (stacidomo)]] * [[Santa Cita (stacidomo)]] * [[Soudos - Vila Nova (stacidomo)]] [[Kategorio:Tomar| ]] [[Kategorio:Municipoj de Portugalio]] [[Kategorio:Distrikto Santarém]] ltli1xcwyvqhdyzjcw3vy3r6vy8ss0y 3 97530 9494882 9493685 2026-10-17T15:12:50Z Fotbim 265060 9494882 wikitext text/x-wiki <!-- {{ArtikolaMesaĝokesto |speco = stilo |bildo = |teksto = Mi ekde matene de la 6-a ĝis vespere de la 10-a de oktobro estas for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Thomas }} <hr> {{ArtikolaMesaĝokesto |speco = stilo |bildo = <!- nur por kazoj de ekstrema drameco: [[dosiero:Attention Sign Red White.svg|40ra]] -> |teksto = Ekde la 20-a ĝis 22-a de junio mi ne aŭ nur tre malmulte povas kontribui. Ekde la 23-a mi ree partoprenos. Th. Pusch }} {{-}} {{Klariga noto |titolo = <small><small>Noto</small></small> |enhavo = En la [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo#Rezulto|vikipedia teknikejo]] estis diskuto pri konservo aŭ forigo de tradicia aspekto de la eksteraj ligiloj en vikipediaj artikoloj, kiu laŭ mi finiĝis per malbona baloto, ne per trovo de teknika solvo, kiu ebligus liberan decidon inter du samvaloraj variaĵoj. Mi tial komence de marto 2017 ekprenis vikipedio-ferion de eble monato, eble duonjaro, eble pli longe, dum tiu tempo observos kaj minimume agetos kiel administranto, kaj post mia ebla reaktiviĝo vidos ĉu tamen eblos havi elekton inter du bonaj eblecoj pri tiu temo. Dum la intertempo mi ne povos labori pri plua bonigo de tekstoj pri komunumoj de eŭropaj ŝtatoj, ne elektos artikolon de la semajno kaj ne plenumos alian kontinue faratan taskon. :Thomas Pusch |larĝeco = 100% |pozicio = |enhav-grandeco = }} {{ArtikolaMesaĝokesto |speco = stilo |bildo = |teksto = Diskutiĝis ĉu forigi ĉi tiun artikolon [[VP:FA|en aŭgusto 2025]], kaj la decido estis lasi ĝin. Se vi reprononas ĝin por forigo, nepre aldonu novajn argumentojn, ankoraǔ ne konsideritaj en la unua diskuto. }} --> == Arkive == * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/uzo_aŭ_neuzo_de_la_vorto_"oblasto"|Uzo aŭ neuzo de la vorto "oblasto"]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Transskribo_de nomoj_ne-latin-literaj_sen_esperantigo_al_esperanta prononco|Transskribo de nomoj ne-latin-literaj sen esperantigo al esperanta prononco]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Pludirektigoj_de_paĝoj_pri_"popolo"_al_"popola lingvo"|Pludirektigoj de paĝoj pri "popolo" al "popola lingvo"]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Geografiaj_nomoj_en_Esperanto,_el_regionoj,_kies_lingva_kaj_politika situacio ŝanĝiĝis_post_1887|Geografiaj nomoj en Esperanto, el regionoj, kies lingva kaj politika situacio ŝanĝiĝis post 1887]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Historie:_"Litovio"_aŭ_Litvo"|Historie: "Litovio" aŭ Litvo"]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Korekto_de_la_ŝablono_"Urbo_de_Germanio"|Korekto de la ŝablono "Urbo de Germanio" (urbo de) kaj de ties uzo]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Kategorionomoj "geografiaĵo DE aŭ EN lando"|Kategorionomoj "geografiaĵo DE aŭ EN lando" (do ekz. "Lagoj de Svislando" aŭ "Lagoj en Svislando")]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Ŝablono:Informkesto administra unuo|Ŝablono:Informkesto administra unuo]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Centrigo de bildosubskriboj|Centrigo de bildosubskriboj]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Diferenco inter "dum" kaj "en"|Diferenco inter "dum" kaj "en"]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Kategorio "sindromoj"|Kategorio "sindromoj"]] === Pliaj, unuopaj temoj laŭ jaroj: === {{Div col|cols = 4}} <small> * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2007|'''arkivo 2007''']] kun temoj ** Kategoriaj alidirektiloj ** Landaj ŝablonoj ** Ŝablono:KategorioGeografioLaŭLando ** Azova maro kaj Nigra maro ** Ĉu du apudaj adjektivoj en nomo? ** Mapo de Eŭropo ** Administranto ** Helpalvoko por germana vikipedio ** Informkesto por artikoloj * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2008|'''arkivo 2008''']] kun temoj ** Ŝablono:KategorioMontaroEnLando ** forviŝo de malplena kategorio ** "Ŝablono:Ligo el bildo" ** Naskiĝjaro kaj aĝo ** flagoj svg ** Binet ** Valdorfa pedagogio ** ebla nova portalo (pri psikologio) ** Ŝablono:Plurtone ** Vlaggen ** Informoj sur bildaj paĝoj ** diskutejo... ** Nekonscia tajpado ** Wikipedija:Hornjoserbšćina ** Plibeligo de informkestoj ** Skandinavistiko kaj Nederlandistiko ** Granda Nordia Milito ** Situo sur mapo Moldavio ** Les Halles (Parizo) *** Marko sur bildo ** Neris ** Ĉu vi ne volas/pretas kandidati kiel administranto? ** Pariza Regiono * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2009|'''arkivo 2009''']] kun temoj ** Resonkorpo ** Zoo de Londono ** Valo Owens ** Helpo bezonata ** Kato sur varmega ladotegmento ** Korono ** Okulvitra strigo ** Metropoliteno ** Kolonaj ordoj ** Homaj respondecoj ** Ĉapulteko ** Bertha Benz Memorial Route ** Vikifontaro * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2010|'''arkivo 2010''']] kun temoj ** Timo Boll ** Dosiero:Navaro-dum-1037.png ** Avatar: The Last Airbender ** Na'via lingvo ** Kriaj koloroj ** Laura Chinchilla ** Ĝermoj ** olimpika tabelo ** Ĉu vi ne volas fariĝi administranto? ** Administraj rajtoj ** Tarator ** Bonan resaniĝon! ** Peto ** Kotdivuara Esperanto-Asocio ** Vulkanologio ** Informkesto pro blazonoj? ** Helpopeto ** Translation request ** Navigilo2 ** Forigitaj kategorioj ** Saluton, sorry to bother you ** Heiner Keupp ** Ĝemelaj urboj ** Futbala mondĉampionado ** Internacia Junulara Kongreso ** Aldono de kodo ** Puĉo ** Provlegado ** Uzantobloko kaj lingva demando ** Ŝablono:Informkesto televida kanalo ** Monunuoj ** Defio ** "Rekuperi" ** "Por deletigi?" ** Alinomado de artikoloj pri gubernioj de Japanio ** "Anekti" * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2011|'''arkivo 2011''']] kun temoj ** Stivardoj ** mw:Template:Languages ** SVG-Flagoj ** Leysin ** Ŭ kaj v ** Rufa kaj Ruĝa haro ** 2011 Board Elections ** artikolo "Tutmondiĝo" ** VIAF 47453644 *** Nurembergo, la 10-an de septembro 2011 ** Anstataŭo de la ŝablono projekto per la ŝablono projektoj ** Statuto de la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj kaj de la Eŭropa Centra Banko ** Distrikta reformo en Meklenburgio-Antaŭpomerio ** Tonalta lingvo ** Helle Thorning-Schmidt ** Oŭrenso ** Ŝablono:Informkesto sciencisto ** Vikipedio:Proponoj por elstaraj artikoloj ** Grandurbo * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2012|'''arkivo 2012''']] kun temoj ** Kuujjuaq (Kebekio) ** Schwarzbach (Majno) ** Litovaj personaj nomoj ** Robert ** Esperanto-Asocio de Rumanio ** Cite web ** Ŝablono:Informkesto kanada provinco-teritorio ** Kanada konfederacio ** Kiel alinomigi ĝin? ** Listo de Meksikaj ŝtatoj ** Ŝablono:Flageto ** Ŝablono:Priskribo ** Gemeinsame Normdatei (GND) ** Berlin-Lichtenberg kaj rilataj artikoloj ** Ekzekut(iv)o? ** Forigita dosiero ** Usona problemo ** Sebastian Giovinco ** Forbaro ** Malgranda problemo ** Provincnomoj ** Petr Tomasovsky kontraŭregule forigis tutan sekcion *** refaktorigita *** Forbaro ** Afiksoj en Esperanto ** Signifoplena kaj ne ekspresiva ** Cleopatra Stratan ** Article translation/collaboration request ** Pavel Stratan ** en la aŭ dum? ** Ŝablono "el" ** Ŝablono:El ** Subpaĝoj ** Foto ** Birdoj ** Tradukpeto ** Hans Georg Link ** Sinagogo ** Ŝablono:Informkesto germania komunumo ** A380 ** Bildoj pri Tibor ** Fuŝado de artikoloj en la germana vikipedio ** "Vadmaro (ĝenerale)" estis alidirektita al "Flusejo" * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2013|'''arkivo 2013''']] kun temoj ** Vikipedia diskuto:Ĉefpaĝo ** Top Gear ** Flago de Ĝibutio ** Ruĝaj ligiloj ** Mondoñedo ** Esperanto-movado en Vigo ** Inkludigado de balotpaĝo pri elstarigo ** Citŝablonoj *** Misfunkcio *** Parametroj en citŝablonoj ** Diskuto:Alpakao ** Diskuto pri neliberaj dosieroj ** licenco pri foto ** Hungaroj ** Kukuhorloĝo ** Artikolo Sudorienta Kvartalo de Essen ** Ŝablono:Informkesto nuklea centralo ** Trepanado ** Artikolotitoloj pri provincoj de Italio ** Pri diskuto:Titoloj de artikoloj ** Ŝablono:Informkesto lingva familio ** Scorpions ** 2012-W37 ** Forigitaj bildoj ** Star Trek oficistoj ** Justa uzo ** Aleksandro Galkin ** Gaviedoj ** Skalo de Mercalli ** Forigitaj dosieroj en Komunejo ** Alinomigado kaj forigado de alidirektiloj ** Uzanto:毛澤東的智障孫子毛新宇‎ ** Ŝablono:Bildo de la Tago2/208 ** Hispana literaturo de la Klerismo ** Germana Muzika Arkivo ** Plena informo pri justa uzo ** Unue belan kristnaskon ** diskuto pri pedofilio ** Voĉdono pri forigo de la Portalo Pedofilio * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2014|'''arkivo 2014''']] kun temoj ** Kalumnio kontraŭ la administranto DidiWeidmann fare de uzanto Pangea – ĉu forbari? ** Paroleraro ** Nomoj de meksikaj komunumoj ** Pangea plu misatentas la admonojn kaj atakas ** Landnoma interkonsento ĉe la Aŭstruja Popola Partio ** Ŝablono:Distrikto Cuxhaven ** Kion vi pretus fari por portalo pedofilio? ** Realŝuto de viaj bildoj al Komunejo ** Averto ** Georg Sauerwein‎‎ ** Amasa alinomigado ** Re:Rebonvenon ** Ĉefkatedralo ** Ektopia gravedeco ** Esperantaj prefiksoj en la germana vikipedio ** San Pedro ** Svisa instituto de esplorado pri eksterlando ** Neliberaj dosieroj ** Jenő Kuncz ** Santo Domingo Petapa ** Absurda batalo kun KuboF ** Ŝablono:El ** Amt Schenkenländchen‎‎ ** Ŝablono:Citaĵo el la reto ** Por ADLS ** Dankon pro la novaj kategorioj pri sportoj ** Kirko ** Katedralo de Brno ** Modulo:Portalo/bildoj/alternativaj nomoj‎‎ ** Kontakto ** Tekstaj librokovriloj ** po ** Eraro/ĝisdatigo Amri Wandel ** Pri resumo ** Weyhusen ** Tahirih ** Kemia ŝablono ** Liv and Maddie ** Kirko ** Big Hero 6 (film) ** Preĝejo Sankta Marteno (Laives) * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2015|'''arkivo 2015''']] kun temoj ** Paulo Casaca ** Tradukpeto por meta-vikio ** Subpaĝo de uzanto ** Eraro "zoologia ĝardeno">"bestoscienco" ** Tonlingvo ** Malŝalto de la x-sistemo ** Graflando/duklando ** Frank Christoph Schnitzler ** Vestfalia Paco ** Termina problemo ** Deletion request ** Jonas Marx ** Lingvoj de okcidenta Afriko ** Kotafonua lingvo ** Nudbrankuloj ** Du kategorioj pri unu tempo / redirektiloj al kategorioj ** Ŝablono <nowiki>{{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Baden-Virtembergo|081260020}}}}</nowiki> ** Fotoj pri teatraĵoj de Anton Ĉeĥov kaj Pavel Ŝumilov ** Artikolo de la semajno ** <nowiki>{{Lang-en}}</nowiki> en Encyclopedia of Judaism‎‎ ** Ĉu kunigi? ** Mario Puzo ** Fermo de proponoj por elstaraj artikoloj ** Helpaj ŝablonoj ** Investitura kontroverso ** Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj ... ** Chantal Gacond ** Reinfeld en Latvio ** Francaj arondismentoj kaj kantonoj ** Turingio ** Ans (Belgio)‎ ** Artikoloj pri la provincoj de Belgio kaj pri ties municipoj ** Henegovio * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2016|'''arkivo 2016''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2017|'''arkivo 2017''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2018|'''arkivo 2018''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2019|'''arkivo 2019''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2020|'''arkivo 2020''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2021|'''arkivo 2021''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2022|'''arkivo 2022''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2023|'''arkivo 2023''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2024|'''arkivo 2024''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2025|'''arkivo 2025''']] </small> {{Div col end}} <br/> <div style="background-color: #f0f8ff; border: 1px solid #808000; padding: 5px; {{kesta ombro}}">'''{{centre|[[2026]]}}'''</div> == [[Rayan Hamda Barhoumi]] == Dear colleague, as far as I could understand, after discussion at [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj#Rayan_Hamda_Barhoumi]] you kept this article in Vikipedio arguing that the articles about this person also exist on several other languages. However, since then all other articles about this guy have been deleted as self-promotion. At present the article in esperanto is the only one that prevents me, as administrator of Commons, from deleting the photographs of Barhoumi. That's why I would like to ask if you are willing to reconsider your August decision. [[Uzanto:Андрей Романенко|Андрей Романенко]] ([[Uzanto-Diskuto:Андрей Романенко|diskuto]]) 20:22, 2 jan. 2026 (UTC) :{{re|Андрей Романенко}} Priviet and Sveiks, Andrej. The fact that in august 2025 there were texts about him in catalan and portuguese was not the only argument for keeping the text (far from being an important argument, because his work seems not at all related to the catalan and portuguese culture). Of course we can reconsider our decision of August and can reopen the case, though I fear that my colleagues won't be very amused that the soup will be heatened again. But I don't understand why the photographs in Commons would have to be deleted anyway: if there is any licence problem, files anyway are deleted very straightforward, and here I can't see any licence problem - just that the description of being "an outstanding professional photo" can be seen as bragging. I just saw that you or anyone has anyway deleted the three files. If so, the [[:commons:Category:Rayan Hamda Barhoumi|category]] should also be removed. Is there a documented discussion about the deletion? I doubt so, because I looked up the three files when you wrote some houres ago and didn't see anything. Well, the headshot in the infobox is of no big importance in the Esperanto wikipedia. No need to upload a local file. I'm just astonished about the urge of (speedy) deleting all three file from commons. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:34, 3 jan. 2026 (UTC) == [[Rayan Hamda Barhoumi]] == Saluton ThomasPusch, Dankon pro konservi la artikolon en Esperanto pri Rayan Hamda Barhoumi. La artikolo jam enhavas bazajn informojn pri lia agado kiel aktoro, muzikisto kaj kreinto de Jackrabbit. Tamen, kelkaj informoj povas esti aldonitaj aŭ plibonigitaj, ekzemple: detaloj pri liaj interpretaj influoj (Vee Boonyasak, Jon Bernthal, Charlie Cox), kaj aliaj faktoj rilataj al lia verko kaj artistnomo. Por faciligi la aktualigon, jen ĉiuj fidindaj fontoj disponeblaj por uzado: https://filmdaily.co/indie-film/indie-filmmakers/rayan-hamda-barhoumi-building-a-universe-from-instinct-and-intensity/ https://www.indieactivity.com/rayan-hamda-barhoumi-creator-and-aspiring-actor-of-jackrabbit/ https://www.issuewire.com/rayan-hamda-barhoumi-the-french-actor-and-musician-behind-the-indie-series-jackrabbit-1835820131084785 https://lytcheess.fr/ https://www.imdb.com/name/nm15961728/ Uzante ĉi tiujn fontojn, la artikolo en Esperanto povus esti ĝisdatigita laŭ faktoj kaj referencoj. Krome, eblas konsideri la kreon de artikolo en la franca. Ĉu vi povus helpi rekte aŭ konsili pri la plej taŭga maniero por fari tion? Dankon pro via tempo kaj helpo. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-40212|&#126;2026-40212]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-40212|diskuto]]) 23:58, 2 jan. 2026 (UTC) == Artikolo de la monato == Saluton. Strange aperis kiel Artikolo de la monato [[Pingvenoj]] kaj tuj poste [[Nazia Germanio]]. Mi ne bone komprenas kiel funkcias tiuj elektoj, sed mi gapas pri kelkaj detaloj: Unue dum unu monato ĉiu kiu venos al Vikipedio vidos unue la svastikon, kiu por multaj estas tikla bildo, se ne eĉ kontraŭleĝa. Mi ne kontraŭas la elekton de la artikolo, sed la bildo povus esti mapo aŭ io alia. Ĉiuokaze mi scivolas kiel kaj kiu ŝanĝis la unuan elekton post monatoj sen klara elekto. Due mi gapas ke jam estas elektitaj la artikoloj por la tuta jaro, en kiuj aperas ankaŭ Hitlero kaj grava batalo de Nazia Germanio, plus pluraj politikaj entoj elirintaj el iama Sovetunio. Estas suspektinda tiu elektado. Ĝenerale ne estas tre gravaj artikoloj inter la dekduo, escepte [[Nazia Germanio]] kaj [[Adolfo Hitlero]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:32, 3 jan. 2026 (UTC) :Dankon pri la atentigo. Mi ĵus rigardis, kaj respondis tuj en [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo]], ĉar necesas rapide ekhavi vastan bazon de interkonsento. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 3 jan. 2026 (UTC) == Finnlando == Mi provis skribi pri [[sveda lingvo en Finnlando]] pli neŭtrale ol en 2022. Mi ankaŭ riparis unu eraron, kiun faris Moldur. La deviga sveda estas diversa afero en diversaj partoj de Finnlando. La loĝantoj parolas normale la anglan kun la svedaj vizitantoj, se ili estas. Ekzemple en [[Ostrobotnio]] la svedan oni instruas por reala neceso. En lernejoj de la kamparaj malriĉaj arbaraj komunumoj en orienta Finnlando la instruo de la sveda estas tute simbola - ĝi ne produktas lingvoscion tiel multe kiel en mia hejmurbo Jyväskylä. La instruistoj scias, ke verŝajne la lernantoj en la labora nek pensia aĝo neniam necesos la svedan lingvon. Estas malfacile lerni svedan en loko, kie la svedan oni parolas nur en lekcioj lerneje. Tial la instruistoj ne postulas altan nivelon. Estas klare, ke tia estas diversa afero ol instruo de la sveda ekzemple en Vaasa kaj Jakobstad. -- aldonis, sen subskribo, uzanto de konto [[uzanto:Urpola|Urpola]] je 19:11, 3 jan. 2026 (UTC) :Mi provos ene de la venonta semajno rigardi tien... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:45, 3 jan. 2026 (UTC) Ekzistas du tipoj de la deviga sveda, kaj por la tipoj estas apartaj instruistoj, kvankam ili kaj la Sveda Popola Partio de Finnlando ne asertas tion. La funkcia deviga sveda estas en tiaj dulingvaj lokoj kiel [[Jakobstad]], [[Vasa]], [[Raseborg]] kaj [[Loviisa]] farata deviga instruo de la sveda. Gxia celo estas sama kiel estas celo de la deviga finna por svedlingvaj finnlandanoj: la celo estas instrui la alian enlandan lingvon al lernantoj, kiuj necesas tiun lingvoscion. Alia tipo de la deviga sveda estas ekzemple en [[Pirkanmaa]], [[Meza Finnlando]], [[Savonio]], [[Kainuu]] kaj [[Finna Laponio]] instruata simbola deviga sveda, kies cxefcelo estas alia. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 08:33, 5 jan. 2026 (UTC) Ŝajnas, ke el la plej multaj altlernejoj la deviga sveda lingvo malaperos ene de 20 jaroj, kaj parte ĝi jam nun estas for, ĉar al enmigrintoj oni donas esceptojn. Tiuj esceptoj starigas la demandon, ke se enmigrinto povas funkcii en Finnlando sen la sveda, kial do finnlandano ne povus. En la baza lernejo kaj en la gimnazio la devigo verŝajne restos dum 30–40 jaroj, sed en la plej granda parto de la lando ĝi fariĝos ĉiam pli simbola. Ĝi produktas ĉiam malpli kaj malpli da reala lingvokapablo, sed ĝi ne malaperos baldaŭ. Por la Sveda Popola Partio ĝi estas memvaloro, kaj la partio kapablas konservi ĝin kiel formalan lernobjekton, eĉ se ĝi ne kapablas haltigi la malkreskon de ĝia efikeco. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 11:11, 5 jan. 2026 (UTC) [[:fi:Peter Albäck]]: La viro klarigis, ke la svedaj parolantoj de Uusimaa kaj Ostrobotnio estas malsamaj grupoj - la svedaj parolantoj de Ostrobotnio, male al Uusimaa, estas sufiĉe klare grupo, kiu diferencas de la finnaj parolantoj laŭ kulturo kaj nacia karaktero. Li diris, ke tio estas sufiĉe klara, sed ĝi estas tabuo. Mi demandis, kiel ĝi malkaŝiĝas. Li respondis, ke ĝi devenas de la konduto de la loĝantaro. -- notis, sen subskribo, [[Uzanto:Urpola|Urpola]] je 7 jan. 2026 Mi trovis en rubujo la libron ''[[Antero Vipunen]]''. El tiu libro mi unuafoje eksciis pri la volapuko kaj lernis la esperanton. Longe mi konis [[Yrjö Karilas]] nur kiel skribanto de Pikkujättiläinen kaj Antero Vipunen. Kiam mi eksciis pri lia aliaj meritoj, mi komencis miri pri tio, kial li estas do malmulte konata. Iam mi interrete legis, kial estas do. -- notis, sen subskribo, [[Uzanto:Urpola|Urpola]] je 9 jan. 2026 == Kiu estas kristano? == Mi aldonis al la paĝo [[bapto]] mencion, ke iuj ne-kristanaj grupoj havas ankaŭ bapton. Ekzemple astestantoj de Jehovo kaj mormonoj. Vi asertis, ke malbone skribita tiel, ĉar ili estas kristanaj grupoj. Laŭ mia scio ili ne estas tiaj, ĉar ili ne apogas la sankta triecon. Vi asertis, ke tamen ili estas kristanaj. Laŭ la finna Vikipedio estas postulo por tio, ke iu grupo estas kristana, tio, ke ĝi apogas la sanktan triecan kondicion. Ĉu temas laŭ vi pri tio, ke Finnlando ne estas do sekulara ol ekzemple Litovio, Svedio kaj Germanio kaj tial en Finnlando ankoraŭ oni taksas, ke grupo, kiu ne apogas la triecon, ne estas kristana? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 17:57, 6 jan. 2026 (UTC) :Eblas fortege pridubi la hipotezon ke ''ĉiu kredanto aŭ religia grupo kiu ne apogas la sanktan triecon (=triunuon) ne estus kristana''. Mi nun ne havas multan tempon por profunde enplonĝi meditadon pri tio, kaj supozeble ankaŭ ne konvinkas subtenanton de la hipotezo ke ekzemple [[PIV]] havas tute simplan difinon de [[kristanismo]], nome "[https://vortaro.net/#kristano_kdc religio, bazita sur la evangelioj]". Sed pri la teologia koncepto de [[triunuo]] aŭ trieco almenaŭ konatas ke historie estis la fortega movado [[arianismo]], nome "parto de la [[unitariismo|unitariisma]] aŭ '''kontraŭtrinitarisma branĉo de [[kristanismo]]''' (do parto de tiu branĉo de kristanismo kiu forte kontraŭbatalis ĉiun kredon je [[triunuo]]) kiu floris ekde la [[4-a jarcento]] ĝis pli-malpli la [[8-a jarcento]]." Bone, oni povus blufe kredi ke ekde la 2-a jarmilo, do ekde la jaro 1000, validus la dogmo "kristanoj ĉiuj apogas la sanktan triunuon", sed simpla rigardo al la teksto kaj kristanisma movado [[unitariismo]], nome "'''tiu branĉo de la kristanismo''' kiu, male al la trinitatismo, '''ne akceptas la dogmon pri triunuo''' kaj kelkaj unitariismaj eklezioj tute neas la rolon de dogmo en religio" montas ke subtenantoj la kristanaj eklezioj de [[unitariismo]] daŭre fortas en la 21-a jarcento, do en la 3-a jarmilo. Alia historia branĉo de kristanismo cetere estis la [[adoptismo]], kiu ankaŭ forte kontraŭis koncepton de triunuo. Sume: NE, kredo de triunuo ne necesas por esti nomata "kristano". Tio entute ne konsiderante pruvon laŭ kiu "astestantoj de Jehovo kaj mormonoj" estus kristanaj grupiĝoj. Sed jam la vasta kristanisma movado [[unitariismo]] sufiĉas por malvalidigi la hipotezon. La esperantistaj farintoj de PIV efektive saĝe elektis sian tre koncizan kaj tre simplan difinon!! --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:29, 6 jan. 2026 (UTC) ==Forigo de dosiero== Bonvolu forigi la artikolon kiun mi alŝutis dufoje: [[:Dosiero:Triumfa enirado de la Imperiestro Konstancio la 2-a en Romo, 356 p.K..png]]. Mi anticipe dankas vin.[[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 21:12, 8 jan. 2026 (UTC) {{re|Claudio Pistilli}} Principe eblas senprobleme forigi duoblan dosieron, kiun mi en unua paŝo faris, notinte "duobla kopio de Triumfa enirado de la Imperiestro Konstancio la 2-a en Romo.png - forigo laŭ peto de l'alŝutanto". Sed tiam mi konstatis ke la restinta dosiero estas anglalingva, dum la forigita estis esperantlingva. En kazo de tiu elekto, teno de la esperantlingva versio prefereblas, ĉar kiun utilon havus la angla lingvo, kiu ne estas oficiala en tiu ĉi vikipedio kaj ankaŭ ne estis en la Romia Imperio de jaro 356? Do mi ŝanĝis la du dosierojn, forigis la anglan kaj tenis la esperantigitan. Ĉiukaze nun ne plu estas duoblaj bildoj. Tamen kiel lasta demando restas al mi la dubo: kie en la paĝo de retejo "X" vi vidis ke la dosiero estas liberigita laŭ krea komunaĵo 1.0 ???? Povas esti ke estas indiko sed mi ne trovis ĝin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:37, 8 jan. 2026 (UTC) == persona nomo Adolf == Adolf estis tre ofta vira nomo en Germanio, sed post kiam Germanio perdis 2-a Mondmiliton sub la influo de Adolf Hitler, la populareco de la nomo en Germanio malpliiĝis signife. Ekzemple, [[Kustaa Vilkuna]], post pasigado de tempo en Germanio dum kelkaj jaroj post la milito, skribis ke unu el la ŝanĝoj en germanaj personaj nomoj estas ke ekzistas neniuj knabetoj nomitaj Adolf. :Estas multaj pliaj nomoj kiuj en [[Germanlingvio]] iĝis malmodaj dum la 20-a jarcento. Sed Adolf, eĉ en knabeta formo "Adi", certe ekde 1944-45 estas la nomo kiu vekus plej da plendoj ĉe aliaj samlingvanoj ke estas krimo nomi knabon laŭ tiu persona nomo, pri kiu ĉiu ekde almenaŭ 1933 aŭtomate pensas pri Hitler: kiel povus esti signo de bonaj sentoj por sia ido nomi sian infanon laŭ freneziĝanta radikalega amasmurdisto?? Mi ne scias pri nomaj statistikoj de antaŭ 1945 aŭ antaŭ 1915, sed mi supozas ke la nomo Adolf ankaŭ antaŭe ne estis ofta, nur ke ĝi almenaŭ ĝis 1915 ne havis ofendan kromsignifon. La lasta "normala" nomportanto, pri kiu mi scias estis Adolf Dassler (1900-1978, "Adi Dasler"), fondinto de ŝufabrikejo el kiu fontos la firmao [[Adidas]], Adi-das(ler). Kompare la knabaj nomoj Heinrich aŭ Henrik, Hendrik, Henry kiel en [[Heinrich Himmler]] aŭ Josef, Jo, Sepp aŭ malnovece Joseph kiel en [[Joseph Goebbels]] estis tiom oftaj ĉe knaboj tiam laŭ mia supozo, ke la ligiĝo aŭdinte la personan nomon aŭtomate pensi pri la krima amasmurdinto ne tiom funkcias. Sincere dirite mi eĉ ne parkeras la personajn nomojn de la lastaj du militkrimuloj - laŭ mia memoro ili nur estas krimuloj "Himmler" kaj "Goebbels" (same ankaŭ "Göring", "Mengele" ktp). --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:52, 12 jan. 2026 (UTC) Mi ridas por mi mem. Lerneje ni havis instruiston Yrjö Varjanne. Unu el miaj samklasanoj diris, ke li kunligis manojn kun Yrjö Varjanne (se vi volas vidi bildon pri li, vidu: https://www.sjl.fi/paikalliset/7809780) kaj post tio lia mano odoris kiel vomajxo do, ke li devis iri necesejen kaj lavi siajn manojn. Poste mia samklasano ridis pri tio, ke mi kredis tiun rakonton. == Re:Naskis v naskiĝis == Saluton kaj bonan kaj sukcesan novan jaron. Tiu kontrolo de "n." ne devus esti tro malfacila. Kvankam mi komprenas vian zorgon pri la encicklopedio, en ĉi tiu kazo mi taksas vin tro pesimisma. Mi povos elŝuti kopion de la encicklopedio el https://dumps.wikimedia.org/eowiki/ kaj trovi ĉiujn paĝojn kun la erara antataŭigo. Simple donu al mi tempon, ĉar eĉ en la ceteraj Vikimediaj projektoj mi ne tro aktivas lastatempe pro manko da tempo pro mia laboro. Mi lastatempe pli aktivas en Vikidatumoj kiam mi eĉ aldonas etikedojn en Esperanto, precipe pri Sud-Aziaj temoj, kiel kutime. Ĝis baldaŭ.—<span style="font-family:Kristen ITC, serif;margin:0 .3em">[[user:super nabla|super n∇bl∇]]</span>([[user talk:super nabla|🪰 msg]]) 00:17, 16 jan. 2026 (UTC) :Mi tute konsentas kun la frazo «<span style="color:darkgreen;">la misoj nun estis dum plenaj preskaŭ 3 jaroj, unu aŭ du monatoj pli aŭ malpli apenaŭ faros diferencon</span>». Mi ĉiokaze klopodu solvi kiel eble plej baldaŭ.—<span style="font-family:Kristen ITC, serif;margin:0 .3em">[[user:super nabla|super n∇bl∇]]</span>([[user talk:super nabla|🪰 msg]]) 00:20, 16 jan. 2026 (UTC) ::{{re|super nabla}} Vi havos tempon. Dankon ke vi tiom fulmrapide reagis! Mi tro pigris kontroli vian aktivecon en '''ĉiuj''' projektoj, ĉar ĉiukaze gravas ke vi entute vidas mian peton (kiun vi ankaŭ povus vidi se vi tute pasive ensalutinte legas Vikipedion - kio jes estas tute nobla uzo de la projekto, neniu postulas ke oni kontinue devus redakti paĝojn). Ĉaŭ kaj ankaŭ al vi sukcesan novan jaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:27, 16 jan. 2026 (UTC) :::Mi kontrolis ĉiujn uzojn de [[Ŝablono:Diskreta mallongigo]] kaj mi nur trovis ĉi tiun ununuran eraron: [[speciala:diff/9306934]]. :::Ankaŭ kontrolinte mian agadon dum la tago kiam mi modifis la paĝon "[[16-a de marto]]" (vi trovis la eraron tie), mi nur povas vidi tiun ununuran misan kontribuon, kium vi jam korektis. Jen la ligilo: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Super_nabla&target=Super+nabla&dir=prev&offset=20230319112527 ligilo]. Do mi kredas, ke ĉio bonas nun.—<span style="font-family:Kristen ITC, serif;margin:0 .3em">[[user:super nabla|super n∇bl∇]]</span>([[user talk:super nabla|🪰 msg]]) 19:51, 8 feb. 2026 (UTC) ::::Dankon al vi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:04, 8 feb. 2026 (UTC) == Pentti Hirvonen == Kiam mi estis blokita, mi skribis pri Pentti Hirvonen tie: [[Rääkkylä]]. Cxu lau vi oni devas preni la tekston for? :Mi dirus ke la ĝisnunaj tri frazoj pri la lokulo P. Hirvonen estis jam multo (neniu alia pasinta aŭ nuna lokulo menciiĝas), kaj la obsedeta fokusiĝo pri kontraŭknaloj povus facile kaŭzi ke oni entute forstrekus la pli grandan malseriozan ĉapitron (ĉiukaze la aldonoj kaj forigoj antaŭe iris tien-reen). Sed plaĉis al mi la interna ligilo al vikidatumoj, kiun pensis eniri Taylor, kaj mi el tie ankoraŭ vidigis la vivdatojn: [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] (1826-1878). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:42, 17 jan. 2026 (UTC) Mi demandis, cxu la [[Sveda Popola Partio de Finnlando]], speciale ostrobotnia, igxis pli kolera en kazoj, kie oni malapogas la devigan svedan. Spertulo pri la finna politiko jesis - gxi kolerigxas pri tiaj asertoj pli facile kiel antauxe kaj la ostrobotnia grupo estas pli radikala ol la suda grupo. La parlamentanoj ne plu povas malapogi la devon sen malamo de la tiu partio, speciale la ostrobotnianoj. Sed mi ne aldonas mencion pri tio. Mi ne havas fontojn. por tio Mi aldonis fontojn pri aliaj aferoj en la artikolo [[Sveda lingvo en Finnlando]]. -- [[User:Urpola]] 2026-01-17T20:34:22 == Invitation: Bring Feminism and Folklore to your wiki == [[dosiero:Fnf as 2023 logo.jpg|dekstra|50px]] En februaro kaj marto: kampanjo [[:m:Feminism_and_Folklore_2026|<big>inismo kaj folkloro 2026</big>]] == Forigendaĵo 2026-01 == Saluton ... akumuliĝis forigendaĵo: [[:Kategorio:Tujforigendaj_artikoloj]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:31, 19 jan. 2026 (UTC) :{{farite|parte farite}} 31 malplenaj, do neuzataj kategorioj forigitaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:14, 20 jan. 2026 (UTC) == Recenzo == @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Bonvolu revizii ĉi tiun paĝon [[Susovan Sonu Roy]], ili metas krucvikian spam-etikedon denove kaj denove. Ĉi tiu temo havas iom da rimarkindaĵo, antaŭ kelkaj tagoj ĝi estis konservita en la germana Vikipedio. Ankaŭ mi iom plibonigis ĉi tiun artikolon. [[Uzanto:Traniala|Traniala]] ([[Uzanto-Diskuto:Traniala|diskuto]]) 10:29, 20 jan. 2026 (UTC) : Malbona konduto: :* [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo&page=Susovan+Sonu+Roy protokolo] [fakte...] :* [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q117305113&action=history Q117305113] [vidu supre: "ili metas krucvikian spam-etikedon denove kaj denove"] :* [[:m:Special:CentralAuth/সামীৰা]] (unuaga konto) :* [[:m:Special:CentralAuth/Jujucio]] (kreinto kaj globale forbarita gantopupumulo) :* [[:en:Wikipedia:Sockpuppet_investigations/Blogs19/Archive]] (tre agresema gantopupumulo, ĉefe pri "Susovan Sonu Roy") :* [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Articles_for_deletion/Susovan_Roy&diff=prev&oldid=1268941185 Wikipedia:Articles_for_deletion/Susovan_Roy] sabota fermo de forigpropono kiel "ne forigita" :* [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2023/Marto#Susovan_Sonu_Roy]] (jam unufoje forigita) :* veras ke unu forigpropono estis forĵetita: [[:de:Wikipedia:L%C3%B6schkandidaten/4._Januar_2026#Susovan_Sonu_Roy_(bleibt)]] :* -> {{por}} forigo de la artikolo [[Susovan Sonu Roy]] de ĉi tiu vikio. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 13:30, 21 jan. 2026 (UTC) ::En la germanlingva diskuto la menciindeco de la temo estis diskutita, sed ne la neŭtraleco de la artikolo, kiu ŝajnas pli suspektinda al mi. Laŭ mia impreso ĝi estas forigenda. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:52, 21 jan. 2026 (UTC) :::Mi komprenas viajn argumentojn kaj ankaŭ origine dividis ilin en la unua voĉdono pri forigo de la tiam nematura teksto. Sed kvankam estas tute en ordo diskuti ĉu unufoja forigo validas por ĉiam, aŭ ĉu bonas forigi tekston pro tio ke unu uzanto pasintece agis malbone, mi nun vidas ke la esperanta teksto nun lingve estas en tute bona kvalito, mi ankaŭ ne plu dubas pro la ekstervikipediaj referencoj, ke la homo vere ekzistas, kaj se uzanto daŭre malbonkondutas, la reago estus forbari tiun uzantn, ne pro tiu agado venĝe buĉi la tekston pri kiu la malbonulo interesiĝis. Mi pro la teksto atentiĝis pri tekstoj kiel [[Haora]], [[Guvahati]] kaj [[Kolkato]], pri kanaloj [[Star Jalsha]] kaj [[Zee Bangla]] ktp, mi ĝojas ke estas iom da okazo povi kaj devi plibonigi iujn tekston pri orienta Barato, kaj mi scius ke se mi voĉdonas por venĝa forigo de la esperanta teksto pri la eble duaranga aktoro, teksto kiu nun restos en la germanlingva vikipedio, ke tiam aliaj esperantaj tekstoj pri orienta Barato jam iĝos orfoj aŭ preskaŭ-orfoj, simple ĉar pri tiu regiono estas tre malmultaj esperantaj tekstoj. Mi sinceras: mi ne volas ankoraŭ investi horojn en tiun temaron kaj volas laŭeble malmultan adagon, por ne malfermi novajn teknikajn problemojn. Sed samkiel la germanoj nun juĝis por teno de sia teksto, kun eksplicita noto ke transvikia forigoj de aliaj tekstoj sekve de spamado de unu aŭ iuj uzantoj ne estas valida kialo por buĉado de artikolo, mi same ankaŭ pledus lasi tiun temon, kiu en la nuna formo ne estas danĝera por la esperantlingva vikipedio... Do mi voĉdonas {{kontraŭ|kontraŭ}} refoja forigo, sed kiel mi skribis ne volas ankoraŭ investi multajn horojn en la temon kaj ne protestos se mi havos la malplimultan opinion ĉi tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:41, 21 jan. 2026 (UTC) == Pro-drop -lingvo == Cxu estus bone krei artikolon [[pro-drop -lingvo]]? Mi lernis tiun termon en Chat GPT. En tiuj lingvoj oni normale ne devas uzi la personpronominojn de la unua kaj la dua persono kiel subjektoj, cxar la verbomorfo sole rakontas la subjekton. ''Lauri Hakulinen'' skribis en la 1950-aj aux en la 1960-aj jaroj pri la afero, ke oni kvazau dufoje diras saman. Kiel ''minä kaivan'' (mi fosas), kvankam ankaux jam nur ''kaivan'' signifas la saman. Oni povus diri ''minä kaivaa'' (''kaivaa'' estas la neuxtrala formo, formo de la triapersono singulare). Hakulinen skribis, ke kompreneble ekzistus eventuale agi kiel ekzemple nuntempe en la sveda: la verbmorfo estus sama kun la cxiuj subjektoj. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:38, 22 jan. 2026 (UTC) :Chat GPT ĉiukaze ne estas serioza referenco. Se vi volas ekverki, havu bonajn ekstervikipediajn referencojn, kaj plej bone alilingvajn vikipediajn artikolojn, kiuj jam kelkajn semajnojn aŭ monatojn ekzistas kaj ne estas forigitaj intertempe en tiuj vikipedioj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:44, 22 jan. 2026 (UTC) :Mia antaŭa artikolo pri deviga sveda instruado estis kritikita pri la temo. Nun kiam la mensa sanproblemo iom malpliiĝis, mi skribis pri ĝi pli neŭtrale. Esperantistoj estas iagrade grupo, kiu pripensas la statuson de lingvoj, do eble estus bone, ke la Esperanta Vikipedio havu informojn pri tiu stranga politika afero. Sed eble indus dividi la artikolon pri la sveda lingvo en Finnlando en du artikolojn, unu el kiuj diskutus la formon de la sveda en Finnlando ĝenerale, lingve, kaj la alia pri deviga sveda instruado. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 20:49, 22 jan. 2026 (UTC) Laux Chat GPT mi pravas en tiu takso, ke [[Anna-Maja Henriksson]] kaj [[Mikaela Nylander]] apogas la trudsvedan je diversaj motivoj: Anna-Maja Henriksson estas forta finn-sveda naciisto kaj Nylander svedlingva finnino, kiu asertas, ke por svedlingvanoj estus malfacile vivi en Finnlando sen la deviga sveda por finnlingvuloj. Henriksson estas ostrobotnia kaj Nylander uusimaaana. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:07, 22 jan. 2026 (UTC) Ĉu estas bone, ke en la artikolo [[Markus-setä]] estas ligilo pri tiu anglanlingva video? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:07, 22 jan. 2026 (UTC) Laŭ Chat GPT, mi pravas, ke la instruado de la sveda al finnaj parolantoj konsistas el du malsamaj lernejaj fakoj, sed la instruistoj de RKP kaj la sveda ne mencias tion: Ekzistas ia deviga sveda instruado, kies celo estas doni al finnlingvaj parolantoj, kiuj bezonas la svedan (ekz. [[Jakobstad]], [[Vaasa]], [[Loviisa]], [[Raseborg]]) svedan kapablon kaj kiu korespondas al la deviga finna instruado en svedlingvaj lernejoj. Kaj aliflanke ekzistas deviga sveda instruado aliloke en Finnlando, kies celo estas nur efektivigi la mem-servantan lingvopolitikan programon de RKP, kaj la lingvokapabloj, kiujn tiu instruado produktas (kaj kiuj kutime ne estas bonaj), estas nur flanka afero. Sed nun mi devos sindeteni de skribi pri la temo en la Esperanta Vikipedio estonte. Mi skribas pamfleton pri la temo, sed la pamfleto ne apartenas al Vikipedio. == Pikku Kakkonen == Ĉu en la artikolo [[Pikku Kakkonen]] povu esti ekstera ligilo al tio: https://www.youtube.com/watch?v=0O8OvJ73s2M. Vidu la tri unuajn minutojn. Se vi vidis, rakontu. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:01, 23 jan. 2026 (UTC) == Sveda lingvo en Finnlando == Mi skribis al spertulo pri la finna lingvopolitiko: "La lastaj spuroj de pedagogiaj pravigoj por deviga sveda lingvo, kiaj estis prezentitaj antaŭ iom da dek jaroj kaj sufiĉe multe antaŭ tridek jaroj, jam tute malaperis kaj ĝi estas nur simbola kaj oni jam ne provas silentigi kritikon per kontraŭkritiko sed per agresema akuzado kaj insultado, laux kio la malapogantoj estas faŝismaj kaj rasistoj kontraux la finnlandaj svedlingvanoj." Respondo al mi: "Ĝuste. La nuna deviga sveda lingvo tute transiris en la simbolan kaj politikan sferon, kaj ĝia legitimigo jam ne baziĝas sur iuj lernaj aŭ pedagogiaj celoj. La finnlingvanaj baz- kaj mezlernejanoj lernas la svedan ecx pli malmulte ol en viaj lernejaj jaroj, sed la apogantoj de la deviga sveda ne plu taksas tion kiel probleme. La apogantoj de la deviga sveda ne plu provas aferece diskuti pri la afero kun la malapogantoj sed nur asertas, ke la malapogantoj estas rasistoj kaj fasistoj." [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 08:18, 26 jan. 2026 (UTC) :La apogantoj ne plu zorgas pri tio, kiom la lernejanoj kaj sxtudantoj lernas la svedan, sed por ili estas grava simbolo, ke la lernejanoj kaj sxtudantoj iom la svedan lernas ecx simbole. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 08:29, 26 jan. 2026 (UTC) Cxu vi taksas, ke mi ne estas vandalo sed tio ne sxangxigas tion, ke mi estas problema uzanto? Kaj nun mi havas la lastan eblon montri, ke mi povas aktive partopreni al la farado de la esperanta Vikipedio? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 13:35, 27 jan. 2026 (UTC) :Nu, vi pasintece tre ĝene vandalis, kaj sendube estas iuj (ekzemple uzanto Surfo), kiuj ne facile forgesas la pasinton. Tiun neforgesemon pri pasintaj misfaroj vi nur povas renkonti per aparte singarda, modela kaj konstruema agado nun, kaj esperi ke iam ankaŭ la skeptikuloj komprenos ke pasinteco ne egalas al nuntempo. Sed se homo (Taylor 49) klare esprimas ke tiu ne volas ricevi mesaĝojn de vi, ĉar tiu ne opinias la lingvopolitikon de najbara lando Finnlando sia fokusa temo, tiam "singarda kaj konstruema agado" de vi estas centprocente respekti tiun klaran esprimon kaj vere '''tute''' ne meti notojn al ties diskutpaĝo. Mi ne esprimus min tiom draste kiel Taylor: por mi la kultura politiko de Finnlando same interesas kiel tiu de la 192 aliaj membraj ŝtatoj de UN. Mi havas finnlingvajn kaj svedlingvajn finnlandajn amikojn kaj la temo ne estas tute fremda al mi. Sed ankaŭ mi havas ankaŭ aliajn temajn fokusojn en vikipedio kaj sentas mankon de tempo por iuj vikipediaj konstruejoj - do ankaŭ mi ne detale reagos al ĉiu temeto, kvankam mi iam legos ĉiujn notojn. Do por mi estas bone, se vi sen vandalismo kaj sen troigita obsedo pri iuj malseriozaj temoj konstrueme redaktos vikipedion kaj evitos estontajn forbarojn de iu nova konto, ke vi faros viajn redaktojn laŭeble laŭ ĉiuj vikipediaj normoj, do kun intervikia ligiĝo (por tio necesas ke vi ne estas forbarita en vikidatumoj), kun normalaj esperantaj supersignoj, ne iuj x-kodoj, kaj normalaj teknikaj skribaĵoj, normalaj eksteraj ligiloj, normalaj uzoj de informkestoj kaj navigiloj, kaj senca uzo de ekstervikip4ediaj referencoj - simple ĉio kion mi deziras ankaŭ de ĉiu alia uzanto kiu jam pli ol du semajnojn umas en Vikipedio kaj jam ne plu estas tute nematura ekkomencanto. Ĉar daŭre ripari tion kion vi ekredaktus malmature estus tro por ĉiu alia uzanto. Jes, vi nun havas eblecon montri, ke mi povas aktive partopreni al la farado de la esperanta Vikipedio, kaj facile povas esti ke tio estas la lasta ŝanco. Saĝe uzu tiun ŝancon, ĉar klaras ke estas multaj homoj en Vikipedio kiuj ekstreme bone memoras la agojn de antaŭaj monatoj kaj jaroj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:54, 27 jan. 2026 (UTC) ::Cxu vi taksas, ke en la artikolo [[Yrjö]] ne estas bone pli prezice rakonti fono de la mencio? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 16:52, 27 jan. 2026 (UTC) :::La "fono de la mencio" estas, ke Yrjö estas nacilingva, pli ekzakte finnlingva variaĵo de la nomo "Georgo". Punkto. Kun referenco, laŭ mia persona juĝo estas tolereble aldoni viajn du frazojn ''"Slange ĝi fine de la 20-a jarcento ekhavis negativan [[konotacio]]n: la vorto yrjö signifas [[vomaĵo]]n. Tiun signifon supozeble peris la onomatopoa aŭ deskriptiva fonetika prononco de la vorto"'' kun referenco, kiel estas nun. Sed oni povus same ankaŭ formeti la slangan kromsignifon - kiu ŝajne inter la esperantistoj pli forte interesas kaj amuzas vin ol iun alian. Sed bone, du frazoj ne tute komence de la teksto kun referenco estas en ordo. Laŭ mi ne necesas ankoraŭ multon maĉi en tiu teksto: principe oni lasu ĝin trankvile, ne plu redaktu ĝin. Se vi volas, faru tekston pri [[Georg Zacharias Forsman]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:09, 27 jan. 2026 (UTC) :# ''Pyhä Georgios kääntyisi haudassaan, jos tietäisi, mihin tarkoitukseen nimeänsä on jo vuosikymmeniä käytetty. Kun suomalainen yrjöää, hän oksentaa'' (https://yle.fi/a/3-8413804). ::Sankta Georgo turnus sin en sia tombo, se li scius, en kiu celo lian nomon oni jam jardekojn uzis lian nomon. Kiam finno georgas, li vomas. ::::Libro de [[Kaisa Häkkinen]] mencias, ke nomi vomajxon "yrjö" verŝajne devenas de la priskriba prononco de la vorto. ::::[[Yrjö Sakari Yrjö-Koskinen]] [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:14, 27 jan. 2026 (UTC) ::::: Jes, fakte: Georg Zacharias Forsman identas al [[Yrjö Sakari Yrjö-Koskinen]]. Tiam alidirektilo estas bona helpo, ĉar ruĝa ligilo donus falsan impreson ke teksto pri la temo ankoraŭ mankus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:39, 1 feb. 2026 (UTC) ::::::Laŭ Kimmo Kiljunen, la flagkonflikto inter Indonezio kaj Monako povus esti solvita tre elegante per lasado de Monako cedi: ĝi povus revenigi sian malnovan diamant-ornamitan flagon. Tio estus vere originala kaj memorinda. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 00:03, 6 feb. 2026 (UTC) :::https://eo.wiktionary.org/wiki/Yrjö https://eo.wiktionary.org/wiki/yrjötä :En la finna Vikipedio mi demandis, cxu estas bone difini Sibelius kiel finn-svedo - li heredigxis el finnlingvanoj, kiuj sxangxigis la lingvon. Iu respondis, ke supozeble oni povas difini do - multaj svedlingvanoj en Finnlando heredigxas el finnlingvanoj, speciale en [[Uusimaa]] kaj cxar oni ne nuntempe oficiale difinas tiun pozicion aliel ol laux la lingvo, oni povus uzi la vorton finn-svedo pri Sibelius. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:13, 27 jan. 2026 (UTC) "Ĉu oni devus forigi la porfinnlingvanan devon lerni la svedan el lernejoj estis tra jardekoj unu el la plej malfacilaj demandoj en la politiko de Finnlando." Tio estas kerna mencio en la artikolo [[Sveda lingvo en Finnlando]] en la sekcio "Deviga instruo de la sveda". [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 08:32, 1 feb. 2026 (UTC) Eble estas pli bone por homoj kiel mi rezigni esperon. Forigi la devigan svedan lingvon estas kiel revenigi Karelion - ekzistis unu ŝanco por tio komence de la 1990-aj jaroj, sed tiu sola ŝanco estis malŝparita. Tamen, vidu ankaŭ [[sveda lingvo en Finnlando]] == MediaWiki:Linkshere == La paĝo [[MediaWiki:Linkshere]] bezonas redakton. Rompita ligilo al ekstera servo estas forigenda. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:43, 1 feb. 2026 (UTC) {{re|Taylor 49|Tlustulimu|LiMr}} Ŝajnas ke tiu temo ankoraŭ ne traktiĝis. Mi vidis pri antaŭa adapto en decembro 2017, diskutita [[Vikipedio:Diskutejo/Arkivo/2017/12#Ripari_ligilon|ĉi tie]]. Kaj evidente, la ligilo al ekstera servo estas nun rompita. Sed simple forigi ĝin, ne anstataŭigi ĝin per pli bona ligilo, havas grandan riskon esti fuŝa ago. Ĉu iu havas bonan ideon, kion eblus rekomendi en la situacio? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:00, 7 feb. 2026 (UTC) : Risko de "fuŝa ago" forestas. Mi rekomendas simple formeti ĝin: <pre> La jenaj paĝoj ligas al '''[[:$1]]''': Eksteraj iloj: [https://linkcount.toolforge.org/?project=eo.wikipedia.org&page={{urlencode:{{{1|$1}}}}} kvanto da ligiloj], [https://templatecount.toolforge.org/index.php?lang=eo&namespace={{NAMESPACENUMBER:{{{1|$1}}}}}&name={{PAGENAMEE:{{{1|$1}}}}} kvanto da transkluzivigoj] </pre> : [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 8 feb. 2026 (UTC) La paĝo/servo evidente misfunkcias. Mi devas simple viŝi la enhavon, ne konante la sekvojn, sed faras tion laŭ la rekomendo de Taylor, ĉar ne fari ion ankaŭ estus malbone. Raportu kiam vi rimarkos nedeziratajn flankefikojn. Eblas ĉiam ĉion malfari... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 04:15, 8 feb. 2026 (UTC) Nenio fuŝiĝis ĝismorte, tamen la servo [[MediaWiki:Linkshere]] povus esti iomete pli utila kun la enhavo proponita supre. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:34, 10 feb. 2026 (UTC) Do tiel ĉi? Bv. rekontroli kaj konfirmeti. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:38, 10 feb. 2026 (UTC) : Estis ERARO, lingvokodo estu "eo", ne "en". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:49, 10 feb. 2026 (UTC) Do nun, ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:55, 10 feb. 2026 (UTC) : {{farite}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:56, 10 feb. 2026 (UTC) == [[Rita Süssmuth]] == Hazarde mi vidis, mi eĉ ne scias ĉu vi jam rimarkis, ke hodiaŭ mortis la germana politikistino [[Rita Süssmuth]]. Mi nur volis enigi la mortoinformon en ŝian artikolon kaj rimarkis ke teksto pri ŝi ankoraŭ tute ne estis. Do, kvankam nur restis al mi malmultaj momentoj da Vikipedio umado, mi sekve komencis artikolan ĝermeton. Sed ĝi vere estas tro malplena. Ĉu mi povas peti vin almenaŭ duobligi la frazojn de 2 al 4 kaj ŝanĝi la ĝermeton al deca ĝermo?? Salutas [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 22:01, 1 feb. 2026 (UTC) :Mi nur nun venas al tiu temo, kaj konstatas ke intertempe jam vi sukcesis "ŝanĝi la ĝermeton al deca ĝermo". Do mi nur iomete aldonetas pri la infanaĝo, aldonas ligilon pri la ministerio 1985-1988, kaj krome lasas la biografion tiom nepreciza kiel vi faris, ĉar evidente aldoni detale, kiam ekzakte ŝi translokiĝis de kiu urbeto en Vestfalio al sekva, kaj kiam sekvis kiu docenta posteno al alia, ne aldonus signifan plusvaloron al ne-eŭropa aŭ ne-vestfalia esperantlingva leganto. Do mi pardonpetas mian malfruan aliĝon al tiu paĝo, kaj dankas pro la kreo de la teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 04:40, 8 feb. 2026 (UTC) == [[muzeo Henryk Jan Dominiak pri miniatura profesia arto en Tychy]] == Hallo Thomas, ich habe gesehen, dass Du den Schnelllöschantrag von Johannnes89 entfernt hast. Ist Dir bewusst, dass es sich dabei um ein LTA-Projekt handelt? [[:wikidata:Q48851673]] existierte bis mitte Dezember in 106 Sprachversionen + plwikivoyage. Die Konten, die den Artikel hier im wesentlichen erstellt und bearbeitet haben, sind global geschlossen. Der Artikel wird vermutlich den Benutzer wieder anlocken. Möchtest Du diesen Artikel wirklich im Projekt behalten? Viele Grüße [[Uzanto:NDG|NDG]] ([[Uzanto-Diskuto:NDG|diskuto]]) 00:25, 5 feb. 2026 (UTC) :Darüber hinaus möchte ich Dich auch informieren, dass in Kürze der Großteil der Fotos auf Commons gelöscht wird. Es beginnt mit Uploads der Sockenpuppen, die bereits gesperrt sind. Gemäß der policy zu WMF-Bans sollte dieser Artikel hier eigentlich auch verschwinden, die Konten [[User:Krzysiek2224]] und [[User:Kwarcoaa12311111]] sind als LTA-Socken bereits seit Dezember global geschlossen. [[Uzanto:NDG|NDG]] ([[Uzanto-Diskuto:NDG|diskuto]]) 14:25, 5 feb. 2026 (UTC) ::{{re|NDG}} Der Artikel ist auf Esperanto sauber geschrieben, enthält keine Sprachfehler oder Murks gemäß der Wikipedia-Syntax, und ist stilistisch insgesamt untadelig. Wenn er automatisch übersetzt wurde, war das eine außergewöhnlich gute Computer-Übersetzung, die meisten Artikel, die hier auf den Index der möglicherweise zu löschenden Artikel gelangen, haben ein unvergleichlich schlechteres Niveau. Es kann ja sein, dass die Menschen, die diese Ex-Konten benutzt haben, keine Computer-Übersetzung herangezogen haben, sondern z.B. einen Esperanto-Autor in Tychy um die qualifizierte manuelle Übersetzung gebeten haben. Es gibt relativ viele Esperanto-Sprecher in Polen, diejenigen davon die in Wikipedia mitarbeiten, haben in der Regel Spezialinteressen und haben keine Lust, die grundlegenden Artikel über Städte auf ein gutes Niveau zu heben oder zu halten, es ist etwas nervig, wenn dann nationalistische Polen feststellen dass deutsche, litauische oder ukrainische Wikipedianer die Arbeit über polnische Städte auf Esperanto übernehmen und in Diskussionen ein Tenor rüberkommt wie "diese Leute haben uns gerade eben 1939 genügend Leid angetan, da ist es ganz gut dass sie 2026 Wiedergutmachung leisten" (so etwas killt natürlich den letzten Funken Mitarbeitsbereitschaft). Aber es gibt keinen Anlass, einen sauber geschriebenen Artikel zu löschen, nur weil dieselben Konten noch 105 andere Sprachversionen geschrieben haben, die vielleicht sprachlich minderwertig waren oder zumindest allein die Zahl an Sprachversionen "hochverdächtig" ist. Ich habe keine Ahnung, wer hinter [[User:Krzysiek2224]] und [[User:Kwarcoaa12311111]] stecken könnte, und ich kann nicht genügend Walisisch, Kroatisch oder Polnisch, um die Qualität dieser Sprachversionen zu beurteilen (ich spreche fließend Litauisch und kann daher die lettische Version verstehen, aber ob dort Grammatikfehler versteckt sind oder wie der Sprachstil ist, kann ich ebenso nicht beurteilen). Aber in der Esperanto-Version gibt es höchstens kleinere Verbesserungsmöglichkeiten, einzelne lateinische Wörter durch normale Esperanto-Wörter zu ersetzen, und ich persönlich würde auf das Hugo Boss-Emblem als "Kunst" verzichten und auf den Luftwaffenoffiziersdolch unten. Aber das sind Kleinigkeiten. Es ist möglich, einen Antrag auf Löschung eines an sich guten Artikels allein aus Solidarität zu "WMF-Bans" zu stellen, aber ich habe den Grund für mich nicht als hinreichend schwerwiegend empfunden, das jetzt selbst anzuleiern. Ich weiß natürlich nicht, ob ein Verbleib des Themas auf Esperanto, Walisisch, Kroatisch, Lettisch und Polnisch "den Benutzer wieder anlocken" wird - aber ich denke, wenn der Artikel in den Sprachen sauber geschrieben ist (ich hätte den Verdacht, dass die Autoren muttersprachlich Polen sind, daher hätte ich Zweifel an der Qualität des walisischen Artikels, aber das müssen die Walisen entscheiden), stört er eigentlich keinen. Er preist wohl nichts großmäulig an, was gar nicht wirklich existiert, und ist für mich nicht als Fake-News zu erkennen... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:57, 6 feb. 2026 (UTC) :::Es gibt nicht "die Autoren", es gibt eine einzige [[:en:User:Wikinger|Person]], die das über Jahre hinweg gemacht hat. Magst Du aktuelle Beispiele des Wirkens? [https://sw.wikipedia.org/wiki/Maalum:Michango/Siegen_Heilen] [https://de.wikipedia.org/wiki/Benutzer:Knergy/Tansania-Troll] [https://muddyb255.wordpress.com/2025/06/22/a-cry-for-help-and-a-timely-rescue-on-swahili-wikipedia/] Diese Person lässt nichts übersetzen. [[Uzanto:NDG|NDG]] ([[Uzanto-Diskuto:NDG|diskuto]]) 17:08, 6 feb. 2026 (UTC) == Ceditaj areoj == Cxu vi taksas, ke neniom da sameco havis movigo de la germanoj kaj finnoj de ceditaj areoj? Mi legis en [[Otavan iso tietosanakirja]], ke en aro de la milionaj rifuĝintoj ktp. en la mondo la movopopolo de Finnlando (finne ''siirtoväki'') estas tiel en speciala pozicio, ke gxi ne perdis ecx parte siajn civitanajn rajtojn kaj por gxi oni faris aktiva pormovopopolan politikon. Mi skribis en tio en la artikolo [[fi:siirtoväki]] kaj demandis en la finnvikipedia babilejo, cxu la movigo de la germanoj el la ceditaj areoj de Germanio havis samajn trajtojn kiel la movigo de la germanoj el la orientaj areoj. Unu uzanto skribis, ke al lia menso ekstaris jxus tiu demando, kiam li legis mian redakton en la artikolo kaj la komparoj inter de tiuj aferoj oni ne multe faris sed radie iu, laux lia memoro ''Pirkko Sallinen-Gimpl'' komparis ilin kaj diris, ke la aferoj estis samtipaj kaj tiaj, ke la logxantaro de la ceditaj areoj konservis siajn tutajn civitanajn rajtojn. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 14:16, 6 feb. 2026 (UTC) Vidu [[Grandlago de interna Finnlando]]. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 13:18, 7 feb. 2026 (UTC) == Yrjö == Vidu denove [[Yrjö]] [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 08:45, 17 feb. 2026 (UTC) Finna spertulo pri la trans-homoj diris, ke tio estas vere, ke en Usono oni uzas la longecon de etendita peniso unu colo kiel kritero, cxu oni povas difini infanon kiel knabo. Kaj aliel kirurgo fortrancxas la penison, metas gxin al rubujo kaj igxas la infanon al knabino. Mi pensis: cxu tio estas vere se nur urbana legendo? Sed tiu spertulino diris, ke estas vere. https://eo.wiktionary.org/wiki/hihhuli Oni diras, ke Finnlando estas lando malriĉa je naturaj rimedoj. Ĉu tio estas vera? Akvo estas multe pli valora natura rimedo ol oro, arĝento kaj nafto == [[:Kategorio:Komunumoj de Provinco Mantova]] == Saluton. Mi vidis ke vi hieraŭ komencis adapti kaj ampleksigi la tiam grandparte senesperajn tekstojn en la kategorio "Komunumoj de Provinco Mantova" al espereble finaj kontentigaj artikolaj ĝermoj. La laboro ĝis nun nur trione aŭ kvarone estas farita. Mi enkroĉiĝis kaj ĉe iuj tekstoj, komencinte komence de la alfabeto, kompletigis la informkestojn, ĉar en tiuj paĝoj vikidatumaro estas manka. Tio konsiderindas subteno al via laboro: nur atentu ke vi ne akcidente viŝas iujn el miaj ĵusaj redaktoj, kiam vi plulaboros! [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:03, 21 feb. 2026 (UTC) ==Uzado de artikolaj diskutpaĝoj pri ruĝaj ligiloj== Propono sur diskutpaĝo ĉiam estas demando al la komunumo, "Ĉu estas interkonsento pri ĉi tio?" Lastatempe vi faras multajn proponojn nigrigi unuopajn ruĝajn ligilojn laŭ argumento, ke dum x jaroj neniu volis fari artikolon, aŭ simile. Sed la demando, ĉu estas interkonsento ke la manko de intereso por fari artikolon estas kialo por nigrigi ligilon, jam estas respondita nee ĉe [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Ruĝaj kaj bluaj ligiloj]]. Mi taksas ke la ripeta farado de jam respondita demando estas malhelpa por la funkciado de la vikipedia komunumo kaj impresas, kvazaŭ vi volas trudi neinterkonsentitan regulon al Vikipedio. Mi esperas ke vi ĉesos ĝin. Eble konfuzis vin tio, ke estas interkonsento por nigrigi certajn ligilojn - precipe tiujn, pri kies temoj oni ne povus verki vikipedian artikolon eĉ se oni volus. Eble vi supozis ke tio pravigas amasan nigrigadon kian vi antaŭe faradis. Sed simple ne estas multaj ligiloj en Vikipedio, pri kiuj interesato ne povus verki artikolon. Kaj eble vi demandas, "Kion do mi estus devinta fari, laŭ vi?". Jen. Vi ĉiam estus povinta, kaj teorie ankoraŭ povas, bonorde proponi vian principon. Ion tian: :::::<small>"Mi komprenas ke aliaj vikipedioj kaj pluraj anoj de la Esperanta vikipedio uzas ruĝajn ligilojn por indiki temojn, pri kiuj oni povus verki artikolon. Mi ankaŭ komprenas ke iuj ruĝaj ligiloj aŭtomate fariĝas bluaj ligiloj kiam la koncerna artikolo kreiĝas. Tamen mi pensas ke estus pli bone uzi ruĝecon kiel kontrolilon, por scii ke oni mistajpis la celon de la ligilo. :::::Jen estas kialoj por pensi ke ne multe utilas indiki temojn, pri kiuj oni povus verki artikolojn: _______. Jen estas kialoj por pensi ke ne multe utilas havi aŭtomatajn ligilojn al novaj artikoloj: ______. Jen estas kialoj por pensi, ke mistajp-kontrolilo por ligiloj utilas pli: ______. Jen estas kialoj por pensi, ke la ekzisto de tro multaj ruĝaj ligiloj malpliigas ilian utilon kiel mistajp-kontrolilo: _______. Kaj jen estas kialoj por pensi, ke simila plibonigo de la kontrolado de mistajpoj ne eblas alimaniere: _______. Ĉu do estas interkonsento ne plu uzi ligilojn por aliaj temoj, ol tiuj kiuj jam havas artikolon aŭ antaŭvideble baldaŭ havos?"</small> Se vi estus farinta tian proponon en ĝenerala diskutejo, kaj multaj vikipediistoj estus respondintaj, kaj preskaŭ ĉiuj respondoj estus favoraj, esperinde ĉiuj respektus tion kiel interkonsenton de la Esperanta vikipedio. Vi povus fari la provon se vi volus. Aŭ vi povus ŝpari al vi ĝenon kaj akcepti ke ligiloj estas kontribuoj al Vikipedio, kiuj al vi persone ne utilas, sed kiujn vi ne tial rajtas detrui. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:19, 23 feb. 2026 (UTC) ::Por malhelpi la kontribuadon de enhavo al vikipedio, oni devas havi interkonsenton, ke la enhavo estas problema. Ĉu io en tiu principo estas malklara aŭ malprava laŭ vi? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:57, 6 mar. 2026 (UTC) == Lestadianismo / kontraukoncipo == Ĉu la artikolo pri lestadianismo kaj kontraukoncipo nun estas neuxtrala? -- [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 16:11, 23 feb. 2026 (UTC) En 2007, kuracisto prezentis deklaron pri mi al la oficejo de deviga militservo, kiu legis ion similan al: La persono havas severan epilepsion, pro kiu li estas traktata en la Centra Hospitalo de Centra Finnlando. Li ankaŭ ricevis diagnozon de la sindromo de Asperger. Do ne estas tute realisme, ke li povus plenumi militservon. Pro ĉi tiu kialo, mi kredas, ke li devus esti sendevigita de militservo. -- [[Uzanto:Urpola|Urpola]] == "Ŝablono:Tradukita" -> "Ŝablono:Trad" == Mi reaktivigis la diagnozajn katojn en [[Ŝablono:Tradukita]]. Tamen ĉi-foje eblas eviti ilin per transŝalto al la nova [[Ŝablono:Trad]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:09, 28 feb. 2026 (UTC) :La nova {{ŝ|trad}} je supraĵa rigardo aspektas bona. Mi nur ŝatus ĝenerale havi unu plian artikolon en la frazero «...teksto el la artikolo "ekzemplo" en '''la''' angla vikipedio», sed tio estas certe kosmetikaĵo. Mi vere esperas ke fine de la testado elvenos stabila solvo - dankon pro la penoj! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:36, 28 feb. 2026 (UTC) :: {{farite}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:43, 28 feb. 2026 (UTC) ::: Ĝuste tiel, dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:45, 28 feb. 2026 (UTC) == Genetikaĵoj == Tion diris ankaux sveda historispertulo, ke estis en Finnlando kaj la svedparolanta normala popolo, kies plejo estis ankaux genetike sveda kaj la svedparolanta nobelaro, el kies plejo estis posteuloj de lingvosxangitaj finnoj. Sed alia klarigis, ke grandparte de la svedlingva normala popolo en [[Origina Finnlando]] kaj [[Uusimaa]] estas genetikeb finna.[[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 09:23, 1 mar. 2026 (UTC) == Forigendaĵo 2026-03 == Saluton ... akumuliĝis forigendaĵo: [[:Kategorio:Tujforigendaj_artikoloj]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:15, 4 mar. 2026 (UTC) == Uusimaa == Cxu estu ankaux en esperanto diversaj du artikoloj pri tiuj temoj: * https://en.wikipedia.org/wiki/Uusimaa_Province * https://en.wikipedia.org/wiki/Uusimaa Mi provas finigi la pensadon pri la deviga sveda. Mi faros tamen plu unu redakton en [[Sveda lingvo en Finnlando]] Klasike oni diras, ke la svedia sveda kaj la finnlanda sveda estas kiel la brita angla kaj la usona angla. Pri vere granda parto tio certe estas tute realisme dirita. La gramatiko estas preskaŭ sama, same kiel en la kazo de la brita kaj usona angla. En la vortaro estas inter la svedia kaj finnlanda sveda iomete pli diversecoj ol inter la brita kaj usona angla. En la prononco la diverseco estas klare pli granda ol en la skribaĵo, sed ĉar la diverseco estas precipe en la intonacio, ĝi ne multe malhelpas la komprenon inter la du lingvaj variantoj - same kiel en la kazo de la brita kaj usona angla. Tamen en la finnlanda sveda mankas aspiro de k, p kaj t. En vere multaj kazoj ekzistas anstataŭ tia longa k, p aux t, kiuj estas tipaj al la finna - tia eco estas fremda al la svedia sveda, sed normale ĝi ne malhelpas la komprenon. La diferencoj inter la finnlanda kaj svedia sveda peris kaj la influo de la finna kaj tio, ke ne aranĝis ĉiuj samaj ŝangxoj kiel en la svedia sveda. En la finnlanda sveda mankas tonaleco - normale en la sveda la vortoj axel (ŝultro) kaj aksel (akŝo) diferencas kun si aliaj laŭ la melodio, sed en la finnlanda sveda ne estas tiu diferenco. Esceptoj estas iuj vere arkaiaj finn-svedaj dialektoj en kamparo de la svedparolanta Ostrobotnio - ili povas esti malfacilaj kompreni por la svedoj kaj eĉ por la aliaj svedlingvaj finnlandanoj. Ekzemple en la dialekto de Närpes ekzistas tri gramatikaj kazoj kiel en la germana. Tian dialekton uzas ekzemple Ida Asplund en iuj el siaj kantoj. La alanda sveda estas kompromiso inter la finnlanda sveda kaj la svedia sveda. En Svedio oni iam humure uzas pri la finnlanda sveda la vorton muminspråk (muminlingvo). Tiu esprimo iĝis, kiam en Svedio televide aperis serio pri mumintroloj, kie la svedlingvaj voĉaktoroj estis finnlandanoj kaj tial parolis finnlandan svedan. La svedaj rigardantoj komprenis la grandan plejon el la parolado de Mumin-figuroj sed miris pri ilia stranga prononco. En norda Svedio la sveda en finnpleja areo kiel Haaparanta kaj Komunumo Övertorneå havas iom da samajn trajtojn kiel la finnlanda sveda. --urpola je 2026-03-08 == Elkorajn dankojn == Mi volas esprimi mian feliĉon scii ke ekzistas homoj kiuj vere kontribuas kun Esperanto kaj Esperanta Vikipedio. Mi verdire sentas mian koron eksplodi pro la amo kiun mi verkas artikolojn ĉi tie kaj pri la apogo de veraj sinceraj batalantoj tiel kiel vi. Ricevu fortan ĉirkaŭbrakon pro ĉiuj viaj klopodoj. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 23:27, 4 mar. 2026 (UTC) : {{s}}. Estas pena laboro detektive spuri bonan argumentadon por ĉiuj fotoj pri kiuj povas ekesti duboj, sed jes estas la ideo ne simple tujforĵeti ĉion se oni ne jam kontentas pri la kvanto kaj kvalito de la argumentado, sed sencas alvoki laŭeble en tiuj kazoj plibonigi la kvanton kaj kvaliton de la argumentado - se tio eblas, kompreneble, alikaze forigo ankaŭ estas akceptebla. Vi vidis, ke mi hodiaŭ traktis la dosierojn 1 [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Jakobo de Edesa.png|Jakobo de Edesa]], 2 [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Klodjo Albino (147-197).png|Klodjo Albino (147-197)]], 3 [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Konstanteno la 3-a (361-412).png|Konstanteno la 3-a (361-412)]], 4 [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Hostiliano, c. 230-251, Romia Imperiestro.png|Hostiliano, c. 230-251]] kaj 5 [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] - pri tiuj la argumentado devus esti sufiĉa. Sed mi ne scias ĉu mi morgaŭ ankaŭ sukcesos pri savo de 2 aŭ 3 dosieroj, kaj ne scias ankaŭ kiom da tempo restas, ĝis iu alia administranto eble pli draste forigas ĉiujn ceterajn. Sed forigoj, aparte de dosieroj, ne apartenas al la ŝatataj administraj taskoj. Tial povas esti ke ankoraŭ estas bona ŝanco savi ĉiujn pri kiuj kunskrapeblas sekveblaj informoj pri eldono antaŭ 100 jaroj aŭ morto de konata kreinto plej bone antaŭ 100 jaroj, kaj en EU fakte sufiĉas 70 jaroj post morto... Se vi havas aŭ povas kunskrapi bonan argumentadon pri plia dosiero, nepre faru tion kaj indiku ĝin al mi, tiam mi povas rigardi vian argumentadon kaj povas pli facile forpreni la ŝablonon pri tujforigo ol kiam mi mem devas elfosi ĉiujn detektivajn detalojn... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:50, 4 mar. 2026 (UTC) ==Kontraŭrajtaj dosieroj== [[Dosiero-Diskuto:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Ĉi tie]] vi menciis, ke "malmultaj administrantoj trovas tempon por vere forigi ilin, aŭ pli bone por mem enketi ĉu la argumento pri neceso de forigo konvinkas lin aŭ ŝin, kaj nur forigi kiam li aŭ ŝi estas konvinkita pri la forigo". Pri kio, laŭ vi, vi devas konvinkiĝi? Ĉu manko de pruvo de laŭleĝeco ne estas memevidenta? Aŭ ĉu vi ne komprenas, ke pruvo de laŭleĝeco estas respondeco de la alŝutanto? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:06, 6 mar. 2026 (UTC) {{re|Arbarulo}} Vi pravas el formala vidpunkto, ke dosiero kun nesufiĉaj informoj povas tuj forpreniĝi. Sed ĉi tie temas parte pri dosieroj, kiuj estas tute utilaj kaj bonordaj en Vikipedio, ĉar signife pli aĝaj ol 100 jaroj, nur ke la alŝutinto ne sukcesis sufiĉe konvinke pruvi tion. Ekzemple la [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]], presita reproduktaĵo de [https://www.posterazzi.com/philip-ii-of-macedon-n-382-336-b-c-king-of-macedon-359-336-b-c-stipple-engraving-english-1807-poster-print-by-granger-collection-item-vargrc0007044/ de nekonata presisto publikigita en 1807] - pluraj kopioj cirkulas en la interreto, ĉiuj estas [[publika havaĵo]] pro la aĝo de la origina reproduktaĵo. Viaj protestoj aspektas kvazaŭ la tujforigo anstataŭ iom-post-ioma revizio kaj tiam forigo punus kaj dolorigus la alŝutinton, sed fakte ĝi domaĝas la projekton kaj ĝenas la forprenantan administranton, se tiu ne investas ĉiam ankoraŭ privatan tempon por serĉi laŭeble bonan anstataŭaĵon. Pri [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] tutsimila bildo ne ekzistus en la komunejo, oni povus anstataŭe meti iun tute alian bildon kiun la forprenanta administranto devas mem elserĉi, sed pri iuj sen bona argumentado forigendaj, sed kun dokumentita pruvo facile teneblaj bildoj ne estas bonaj anstataŭaĵoj, kaj vere la forpreno tute ne sencas SE iu pretas esplori la fonton kaj pretas pruvi ke bildo vere senkonteste estas pli ol 100-jara. Pri bildo de 1807 tio estas nekontestebla. ĈU iu iam havos la tempon fari tion estas la demando, mi nun povis sukcese esplori pri 5 bildoj, eble antaŭe jam pri 1-2, mi eĉ ne havas nottaglibron pri tiuj agoj, kaj ne garantias ĉu mi entute ankoraŭ povos savi 1, 5 aŭ 10 pliajn - tial mi urĝe alvokas al la alŝutinto laŭeble multajn kazojn de malnovaj bildoj mem trovi kaj dokumentigi, ĉar certe la forigo de la aliaj iam okazos. Nur mi konscias se mi nur sukcesas pri kvin sondadoj en unu tago, la alŝutinto eble povas sukcesi pri 10, ne pri ĉiuj en du horoj, tial mi pensas ke laŭvorte "tuj" forigi estus tro hektike. Nur pro tio mi nun ne hektikas. Sed mi tute konsentas kun vi, ke la aliaj dosieroj kiujn vi proponas por tujforigo, estas altgrade dubindaj, kaj garantiite ne ĉiuj estos pruveble pli ol 100-jaraĝaj. Tial mi lasis ilin en la ujo pri ebla "tujforigo", kaj fidas pri tio ke kvankam ĝi estas rubujo ni kutime nur malplenigas la rubujon ĉiun monaton aŭ ĉiujn du. Do vi pravas el formala vidpunkto, sed tiu vidpunkto estas pli detrua ol estas saĝe, kaj vi pravas ankaŭ en parto de la dosieroj tute konkrete - sed sencas tion detale esplori kaj revizii antaŭ forigo, ĉar kvankam oni ankaŭ povas fari tion post forigo, tiam estos multe pli malpraktike fari. Mi certas ke ne estas danĝero pri jura verdikto kontraŭ la esperanta vikipedio se tiuj bildoj ankoraŭ atendas celatan revizion tri aŭ ses tagojn, tri aŭ ses semajnojn - nur gravas ne entute forgesi ilin. Tial fakte vi pravas pri tio marki ilin kiel altgrade dubindaj, pro tio ke vere la dokumentado ĝis nun estas manka, kaj eble eĉ estas pli sobra via propono simple tuj forĵeti ilin kaj ne atenti pri vakuoj kiuj restos en tekstoj - tio kompreneble estas multe pli tempoŝpara ol longe esplori. Sed baze mi estas konvinkita ke nia tasko de vikipediistoj estas peni laŭeble ne tro facile forĵeti materialon de kontribuantoj, se klaras ke la materialo estis bonintence alŝutita/aldonita, kaj la kritiko nur celas formalaĵon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:18, 8 mar. 2026 (UTC) ::Via revizio estas tre bonvena, se vi faros ĝin. Ankaŭ eventuala revizio de la alŝutinto estas bonvena. Sed vi havas multajn eble pli valorajn aferojn por fari, kaj ĝis nun la alŝutinto montris nenian indikon de kunlaboremo, sed rekte mensogis al la vikipedia komunumo aldonante ŝablonojn, pri kies vereco li evidente faris nenian kontrolon. Prenu en konsideron, ke temas pri centoj da dosieroj, kaj eĉ marki ilin por tujforigo estas signifa tempinvesto. Prenu en konsideron ankaŭ, ke la plejparto de la bildoj, eĉ se ili montriĝos laŭleĝaj, ne estas tre utilaj. Ekzemple, ne havas multe da utilo pene savi tiun bildon de Filipo faritan en 1807, kiam oni povus uzi aŭtentike antikvan bildon kiel [[:commons:File:Philip II of Macedon CdM.jpg]]. ::Ĉu vi povas promesi, ke se post racie atendebla tempo (ni diru ekzemple ses semajnoj) se nek vi trovos tempon nek Claudio trovos intereson revizii la dosierojn, vi forigos ankaŭ la nereviziitajn? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:11, 8 mar. 2026 (UTC) :::Absolute jes. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:14, 8 mar. 2026 (UTC) ::::Mi hodiaŭ antaŭtagmeze metis 3 bildojn por forigo je la 10-a horo vespere je grenviĉa tempo, do dum la sekva horo ([[dosiero:Qizil.png|14ra]] [[:dosiero:Anastazio la 1-a (430-518) 1.png|1]], [[dosiero:Qizil.png|14ra]] [[:dosiero:Antikva Romio.png|2]] kaj [[dosiero:Qizil.png|14ra]] [[:dosiero:Batalo de Abrito (251).png|3]]), kaj samtempe dokumentigis [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Zenono kaj Bazilisko.png|unu]] ankoraŭ ne markitan, kiu do povos resti. Supozeble vi jam vidis tion. Se ne: La limhoro jam preskaŭ pasis, tute klaras ke ili estos for post 45 minutoj, se vi volas vi povas ankoraŭ rerigardeti ilin antaŭ ili estos for. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:17, 8 mar. 2026 (UTC) == Finnlanda kaj svedia sveda == [[Uzanto:Moldur]] pravis en tio, ke mi troigis la diferencon inter la finnlanda kaj svedia sveda. Plejparte ili estas preskaŭ kiel la britia kaj usona angla. Sed estas esceptoj en kamparo de svedparolanta Ostrobotnio. Tiun kanton mi ne povas kompreni kvankam mi lernis la devigan svedan: https://www.youtube.com/watch?v=uhNHQe1_r9g. Mia amikino, kies edzo, kiu estis el kamparo de svedparolanta Ostrobotnio, diris, ke en popollernejo (https://eo.wiktionary.org/wiki/folkskola / https://eo.wiktionary.org/wiki/kansakoulu) la unua malfacileco por li estis tio, ke estis malfacile kompreni la instruiston, kiu parolis kiel svedparolanta helsinkano aux turkuano. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-15115-85|&#126;2026-15115-85]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-15115-85|diskuto]]) 15:15, 9 mar. 2026 (UTC) :En hejmdialekto de edzo de mia amikino estas ekzemple tri gramatikaj kazoj. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-15115-85|&#126;2026-15115-85]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-15115-85|diskuto]]) 15:20, 9 mar. 2026 (UTC) La devon oni apogas kaj malapogas nuntempe precipe ideologie: iuj admiras pri gxi sed aliaj spertas mensan angoron kaj senton de nacia humiligo. Antaŭe la devon oni apogis kaj malapogis ankaŭ pedagogie. En la finnlanda publiko la devigeco de la lerneja sveda estas afero, pri kiu diskuto fortigas kaj poste plejparte silentas en cikloj proksimume 15 - 20 jaroj. Diskuto pri gxi estis forta en la unua duono de la 1970-aj jaroj, en la unua duono de la 1990-aj jaroj kaj en la dua duono de la 2000-aj jaroj kaj en la unua duono de la 2010-aj jaroj. En la lastaj jaroj, la tabuo ĉirkaŭ rezisto kontraŭ deviga sveda lingvo kreskis. Kvankam Kuusamo apartenas al la provinco Norda Ostrobotnio, ĝiaj pejzaĝoj kaj la naturo estas verege diversaj ol tipe en Ostrobotnio, kiu estas konata pri ebenaj kampaj pejzaĝoj, malgranda nombro de lagoj kaj en la finnlanda vidpunkto grandaj riveroj, kiu malrapide fluas al Botnia Golfo – tia pejzaĝoj estas en la nunaj oficialaj provincoj Ostrobotnio, Suda Ostrobotnio, Meza Ostrobotnio kaj plejparto el Norda Ostrobotnio. == Vidu == https://eo.wiktionary.org/wiki/saksalainen_y [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:11, 11 mar. 2026 (UTC) Mi diskutis kun finna spertulo pri la lingvoinstruo. Ri diris, ke mi apartenas al la lasta generacio, al kiu la svedan oni parte instruis la svedan pedagogike - la instruado estas nun ecx pli malforta ol en miaj lernejaj tagoj. Krome ri klarigis, ke kvankam la svedinstruo ne ankaux en Jyväskylä ne estas kiel en Vaasa, ne en Jyväskylä la instruo ecx nun estas la malpli bona - en multaj maricxaj komunumoj oriente la sveda estas tute simbola lernfako speciale nun, kiam ne ecx la cxiuj instruistoj de la sveda ne multe konas la svedan kaj ili komprenas la realon kaj la testoj estas facilaj == Yrjö Karilas == Yrjö Karilas/Karlsberg estis ekstreme talenta, multe pli talenta ol liaj pli maljunaj samlernejanoj kaj tiel soifa je scio, ke la scioj instruitaj en la lernejo, kiel ekzemple la finna, la sveda kaj la germana, matematiko, historio, geografio, ktp., ne sufiĉis por li, sed li devis akiri pliajn informojn pri lernejaj fakoj ekster la lernejo. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 12:20, 15 mar. 2026 (UTC) Saluton. Mi parolis kun Jorma Nieminen. Li diris, ke estas vere stranga signifo, ke Jorma estas peniso. Fakte, Jorma estas Jeremia, eminenta israela profeto. En [[Itse valtiaat]] en 2002, kiam Sauli Niinistö anoncis, ke li forigxos el la pozicio de la ministro pri eksteraj aferoj, Lipponen ploris. Erkki Tuomioja ridis. Ben Zyskowicz demandis: "Cxu vin amuzas la doloro de Lipponen?" Tuomioja respondis: "Ho, jes. Doloro de Lipponen produktas por mi multe pli sadisma gxuo." Zyskowicz diris: "Ho Erkki. Vi estas tute malsana." Tuomioja diris: "Eble. Sed do nirvane malsana." --aldonis, sen subskribo, IP-adreso ~2026-16720-35 je 10:48, 17 mar. 2026 <small>- la konto {{uzanto2|Urpola}}, ankoraŭ uzita ĉi-matene en vikivortaro jam estas ŝlosita ĝenerale: 08:19, 17 mar. 2026 uzanto ''Count Count'' ŝanĝis la staton por tutprojekta konto "Uzanto:Urpola@global": ŝlosita kaj malaktivigita (kun noto: Transvikia misuzo - sekve de la plej nova raporto ĉe [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_sysops%2FRequests&diff=30269368&oldid=30268941])</small> == Suĝoŭo (Anhujo) == Estas pluraj veroj, ja via skribo veras, samtempe mia kontraŭa vero jen estas: * Suĝoŭo ne meritas la o-finaĵon, ĉar nek estas provinca sidejo, nek kongresejo de Esperanto, ktp. Nuntempe Ĉinio havas ĉirkaŭ 20 provincajn ĉefurbojn, tiom da estas normala nombro, ili meritas o-finaĵon. Suĝoŭo apartenas al la tria urboklaso kun 300 similaj urboj. Ili ne ricevu o-, ĉar tio estus absurda. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 14:28, 17 mar. 2026 (UTC) :Vi pravas: Ili '''ne ricevas novajn esperantigojn''' kun o-finaĵoj. Sed se ili jam havas tiun nomon en PIV, Reta Vortaro, la poŝatlaso de 1971, en la verkaro de Ludoviko Zamenhof aŭ de Esperanto-literatura verko milope disvendita el Pekino, tiam jam estas, kaj tiam ne necesas "el vikipedio" korekti vortarojn, atlason kaj nian literaturon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:52, 17 mar. 2026 (UTC) Kial mia uzantonomo Urpola estas blokita? Mi june diris al [[Aarni Virtanen]], kiulogxis en sama [[Kypärämäki|loĝareo]] kaj estis en sama lernejo, ke mi volus esti ''uomo universale''. Li diris, ke interese sed ke tio ne eble plu estas realisme. Ekzistas do multe da scio kaj sciencaj kampoj ktp.. Mi versxajne troigis en la artikolo [[Yrjö Karilas]]. Mia patro diris, ke Aarni supozeble pravas, sed estas ankoraux eble estas mulflanke scianta homo. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-17456-00|&#126;2026-17456-00]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-17456-00|diskuto]]) 21:10, 20 mar. 2026 (UTC) :Nun la artikolo [[Sveda lingvo en Finnlando]] inkludas proksimume bonajn sciojn pri la afero. Cxu lau vi gxi estas bona? [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-17456-00|&#126;2026-17456-00]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-17456-00|diskuto]]) 23:08, 20 mar. 2026 (UTC) == Lestadianismo en Finnlando == En la najbareco de mia infana hejmo [[Kypärämäki|ĉi tie]] antaŭe loĝis lestadiisma familio kun 16 infanoj. Mi ne scias, kiun branĉon de la lestadiismo ili apartenis, sed verŝajne konservativajn lestadiistojn, ĉar en Ĵyväskylä estas tiel malmulte da aliaj lestadiistoj. Iu en tiu domo dormis en vestkonservocxambro. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-18014-78|&#126;2026-18014-78]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-18014-78|diskuto]]) 16:06, 22 mar. 2026 (UTC) ==Artikolo de la monato== Saluton. Mi reagis en [[Vikipedia diskuto:Artikolo de la monato/2026]], sed la debato tie ĉesis sen rezulto. Mi ne favoras la ripeton per Aŭstrio (kio ĉiuokaze povus reveni junie), kaj proponas anstataŭe [[Graz]], sed ankaŭ estas la aliaj kandidatoj [[Futbalo]], [[Lajsana albatroso]] ktp. en la koncerna paĝo de propono ja aperas Aŭstrio por du monatoj, ĉu tiu estis la fina decido?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:00, 22 mar. 2026 (UTC) :Saluton. En [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] estas, inter aliaj, propono por legindigi [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj#Graz|Graz]], kio estas nepra kondiĉo por elekti ĝin kiel sekva Artikolo de la monato post [[Aŭstrio]], ĉio rilate al venonta UK. Ĉar tion oni planis tro urĝe oni ne povos atendi sufiĉan tempon kaj ĉion oni devos fari antaŭ la monatfino. Se vi bonvolas voĉdoni, tio ege helpos. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:43, 26 mar. 2026 (UTC) ::Mi ĵus konstatis, ke en [[Graz]] oni diris nenion pri la UKo. Do, mi aldonis "En Graz okazos la [[UK 2026|111-a]] [[Universala Kongreso de Esperanto]] (UK) ekde la 1-a ĝis la 8-a de aŭgusto 2026." Ĉu ne indus aldoni tion ankaŭ al la resumo en Artikolo de la Monato? Mi ne scias fari tion. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:29, 1 apr. 2026 (UTC) :::{{re|Kani}} La resumo de la ADLM jam ekde frumatene la 1-an de aprilo tekstas "Graz [grac], gastiganta urbo de la ĉi-jara UK 2026, estas la ĉefurbo de ...". Pri tio pensis Sj1mor. Do la UK estas en plej elstara loko de la resumo, tuj en la unua frazo. Tio elstareco estas bona. La resumon redakti ne estas miraklo: Eblas iri al [[Vikipedio:Artikolo de la monato]], tiam premi la ligilon "04. Aprilo" tie kaj redakti. Sed vi pravas: Sj1mor ne pensis pri tio ankaŭ enplekti la informon en la artikolo "Graz" mem kaj ankaŭ mi kaj ĉiuj aliaj ne jam pensis pri tio. Nun jam ĉio laŭ mi bonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:10, 2 apr. 2026 (UTC) ::::Stulte mi ne rigardis la komencon. Nu, ĉio en ordo. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:46, 2 apr. 2026 (UTC) == Help == Hello, I need help to improving [[Gazaa genocido|this]] article I recently created. [[Uzanto:جودت|جودت]] ([[Uzanto-Diskuto:جودت|diskuto]]) 18:54, 26 mar. 2026 (UTC) Maljunulo el [[Muurame]] skribis, ke li sugestis, ke bibliotekoj marku, kiuj DVD-oj havas finnajn subtekstojn - li klarigis, ke li pruntis DVD-ojn de la biblioteko kaj havis problemon: "Mi ne komprenas la lingvon de Berlino, Londono kaj Parizo. Mi komprenas nur la finnan kaj iom da sveda. Mi nur iris al bazlernejo kaj faklernejo, ĉi-lasta instruis iom da sveda sed nenian anglan, germanan aŭ francan. Mi pensis, ke la DVD-oj havas finnajn subtekstojn, sed ili ne havis." Iu tiam diris, ke tiuj DVD-oj havas subtekstojn, kiujn oni povus elekti, kaj mi scivolas, ĉu ĉiuj DVD-oj en la biblioteko de Muurame havas finnajn subtekstojn. ==Du notetoj pri stilo== Du atentigetoj, sen rilato unu al la alia: - La unua litero de scienca nomo ĉiam estas majuskla. - Laŭ la nuna stato de [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]], "Esperantigoj de nomoj el kategorioj, ĉe kiuj oni kutime uzas Esperantigojn ankaŭ estas permesataj (eĉ se temas pri nova Esperantigo). Tiaj kategorioj estas ekzemple nomoj de . . . renesancaj humanistoj, kiuj latinigis siajn nomojn" kaj supozeble ankaŭ mezepokaj eŭropaj intelektuloj, kiuj latinigis siajn nomojn. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:42, 27 mar. 2026 (UTC) ===Kaj tria=== - Denove laŭ [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]], "Majusklaj estu ĉiuj unuaj literoj de propra nomo, escepte de enaj konjunkcioj, prepozicioj kaj artikoloj". --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:42, 29 mar. 2026 (UTC) {{re|Arbarulo}} Pri kio vi ekzakte aludas? En la interna ligilo mi legas multon pri [[personaj nomoj]], de realaj kaj ankaŭ fikciaj personoj. Ke "''Hary poter"'' aŭ ''"Pipi ŝtrumpolonga"'' estus stranga minuskligo de dua vorto de "persona nomo", ne grave ke inventita nomo de fikcia persono, estas ekster diskuto. Krome mi en la ligita paĝo precipe vidas la jenan rekomendon pri plurvortaj verko-titoloj: {{citaĵo|Ĉe plurvortaj verko-titoloj kelkaj kulturoj kutime majuskligas la komencajn literojn de ĉiuj vortoj krom la plej malgrandaj (artikoloj, konjunkcioj ktp.) En Esperanto pli konvenas majuskligi nur la unuan komencliteron: ::'''[[Kredu min, sinjorino!]]''' (kaj ne ''Kredu Min, Sinjorino!'') * Esceptas se la verkotitolo estas fremdlingva, aŭ se esperantlingva verko jam havas plurmajusklan nomon: [...], '''[[Plena Vortaro]]'''}} -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:55, 29 mar. 2026 (UTC) :Mi aludas al [[Diskuto:Universitata Malsanulejo de Gento]], kie vi "toleris" la majusklan titolon nur pro specialaj kialoj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:13, 29 mar. 2026 (UTC) Hm, vi scias ke mi lernis Esperanton 13- kaj 14-jara, kaj mi denaske devenas el kulturo germanlingva, kie oni amase majuskligas ĉiun subjekton, simple ĉar en la germana la komenca majusklo estas tio kio en Esperanto estas la o-finaĵo. Mi samtempe lernis Esperanto, la anglan kaj francan, iom pli poste ankaŭ la hispanan kaj italan, kaj komprenis ke ne ĉiuj lingvoj majuskligas ĉiujn subjekton, kaj ankaŭ ne majuskligas ĉiun vorton en titolo. Ankaŭ 13-jarulo tuj komprenas ke estas diferencoj inter la lingvoj: ke anglalingvanoj majuskligas multe pli da vortoj en titoloj ol franc- kaj itallingvanoj, kaj oni konsilis al mi en Esperanto pli kopii la franc- aŭ itallingvan modon ol la angla- aŭ germanlingvan, do aŭtomate majuskligi nur tiujn vortojn kiuj estas komence de frazo aŭ estas personaj nomoj, kaj krome pripensi ĉu estas aparta kialo majuskligi titolon aŭ vorton. Aparta kialo povas esti ke utilas majuskligi unuan vorton de titolo entute, kiel en ''Kredu min, sinjorino!'', aŭ ke oni videble vidas presitan titolon, kie klare estas majusklaj vortoj, kaj ĉiuj konas tiun titolon, kiel ''Plena Ilustrita Vortaro'' aŭ ''Akademio de Esperanto''. Ĉe simplaj vortoj same kiel en titoloj. Do la lingvosento, kiun mi internigis kiel 13-jarulo, diras ke la vorto [[Insula hospitalo]] ĝustas en tiu formo, kaj ke la universitata hospitalo en la flandra urbo Gent fakte havus titolon [[Universitata hospitalo de Gento]] esperante, hôpital universitaire de Gand france kaj Ospedale universitario di Gand itale ... ĝi estus nur unu specifa hospitalo de Gento, kiel la urbocentra hospitalo, la havenokvartala aŭ la pediatria. Mi scias ke angloj, germanoj, kaj influite de ili ankaŭ iuj aliaj ĝermanlingvanoj kiel svedoj kaj nederlandanoj foje iom pli da vortoj majuskligas. Mi scias ke la Balta Maro, Nigra Maro kaj Azova Maro aperas en PIV en tiu formo kaj tial rajtas konsideriĝi "kvazaŭ propra nomo", sed same certas ke mia blanka aŭto aŭ mia nigra pantalono ne aperas en PIV kaj garantiite ne estas personaj nomoj Blanka Aŭto de Thomas kaj Nigra Pantalono de Thomas, sed simple estas iuj objektoj, kaj la diversaj hospitaloj de Gento ankaŭ estus baze nur objektoj (kaj ankaŭ klare ne estas en PIV, aŭ havus longan artikolon en Monato, aŭ estus tutmajuskla libro Universitata Hospitalo de Gento en la UEA-libroservo), ankaŭ se pliaj el ili ricevas esperantan vikipedian titolon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:01, 29 mar. 2026 (UTC) :Laŭ mia kompreno de "propra nomo", kaj ankaŭ mia kompreno de [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]], "Balta Maro", "Universitata Hospitalo de Gento" ktp. estas propraj nomoj ne "kvazaŭ propraj nomoj". Ĉu vi volas diri, ke vi pensas, ke "propra nomo" estas io alia? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:13, 29 mar. 2026 (UTC) :Se laŭ vi ili ne estas propraj nomoj, kial vi majuskligas la unuan vorton? Kaj mi petas vin kontroli skribajn esperantajn fontojn. Laŭ mia memoro mi neniam vidis tian majuskligon (unua vorto jes, sekvaj ne) krom en verktitoloj, nek trovis ĝin en kelkaj fontoj kiujn mi ĵus kontrolis. Mi suspektas ke ĉe via lingvosento aŭ tiu de viaj instruintoj efikis [[:de:Hyperkorrektur|trokorekto]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 00:25, 30 mar. 2026 (UTC) == Forigpeto 3 paĝoj == * [[MediaWiki:Watchdetails]] * [[MediaWiki:Wlhideshowbots]] * [[MediaWiki:Wlhideshowown]] Centra peto forigi ne-plu-aktualan-aĵon: [[phab:T234776]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:02, 30 mar. 2026 (UTC) {{re|Taylor 49}} {{farite}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:55, 30 mar. 2026 (UTC) == Pliaj finnaj temoj == Ĉar vi estas kuracisto, mi petas, ke vi legu: https://eo.wiktionary.org/wiki/valel%C3%A4%C3%A4k%C3%A4ri [[Uzanto:Oksettava örvelö|Oksettava örvelö]] ([[Uzanto-Diskuto:Oksettava örvelö|diskuto]]) 15:42, 1 apr. 2026 (UTC) : Mi ne vidas problemon en tio, nur ĝustigis unu gx al ĝ. TP ''' Pikku Kakkonen/ Buu klubben ''' Ĉu en la artikolo [[Pikku Kakkonen]] povu esti rubriko "vidu ankaŭ" kaj sub ĝi "[[BUU-klubben]], samtipa svedlingva finnlanda programo?" Ĉu en la artikolo [[BUU-klubben]] povu esti rubriko "vidu ankaŭ" kaj sub ĝi "[[Pikku Kakkonen]], samtipa finnlingva finnlanda programo"? [[Uzanto:Oksettava örvelö|Oksettava örvelö]] ([[Uzanto-Diskuto:Oksettava örvelö|diskuto]]) 16:08, 1 apr. 2026 (UTC) :Jes, farite. TP (17:29, 1 apr. 2026) [[tago de svedeco (Finnlando)]] [[Uzanto:Oksettava örvelö|Oksettava örvelö]] ([[Uzanto-Diskuto:Oksettava örvelö|diskuto]]) 16:15, 1 apr. 2026 (UTC) : La teksto estis artikola "orfo", ĉar malpli ol 4 paĝoj montris tien. Nun estas en ordo. Mi kreis novan mikro-ĝermon [[Peter Nyman]], kiu tamen ankoraŭ estas artikola "orfo". Eble vi havas ideon kiel eblus ankoraŭ 3 paĝojn ligi teien (diskutpaĝoj kiel tiu ĉi ne kalkuliĝas). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:29, 1 apr. 2026 (UTC) [[Kyösti Karjula]] mencias kiel religio evangeli-luteranismon. Pli realisme: konservativa lestadianismo (gxi apartenas oficiale al [[Evangeli-luterana Eklezio de Finnlando]], sed gxiaj konditoj pri ekzemple [[bapto]], [[eŭkaristio]] kaj [[absolvo]] ne estas praktike luteranaj. Krome ili havas proprajn diservojn, praktike propran eklezion kaj proprajn ekleziojn. La rilato de la movado kun la Evangelia Lutera Eklezio estas nuntempe pure formala. Tial, estus pli logike listigi la konservativan Laestadianismon kiel la religion de Karjula. Speciale en la 1960–1980-aj jaroj, kiam la instuo kontraŭ la kontraŭkoncipo estis pli forta ol antaŭe kaj poste, multaj konservativaj lestadianoj kredis, ke virino, kiu uzis kontraŭkoncipon kaj tial ricevis pli malmulte da infanojn, aŭtomate iras al infero kaj tie unue aŭdas koleregan krion de Dio "kie estas tiuj infanoj, kiujn mi donis al vi?" kaj ploron de tiuj infanoj, kiuj ne naskiĝis kaj poste ŝi devas naski tiujn infanojn infere. Ekzemple la konservativa lestadiana predikanto Pauli Korteniemi en sia prediko en suviseurat en 1982 diris[[Uzanto:Oksettava örvelö|Oksettava örvelö]] ([[Uzanto-Diskuto:Oksettava örvelö|diskuto]]) 19:53, 1 apr. 2026 (UTC) :Multaj luteranaj teologoj taksas kiel tute for-fermita la penson, laŭ kiu en infere naskiĝus infanoj. [[Uzanto:Oksettava örvelö|Oksettava örvelö]] ([[Uzanto-Diskuto:Oksettava örvelö|diskuto]]) 19:58, 1 apr. 2026 (UTC) Mi petas, ke vi plu unufoje legu [[sveda lingvo en Finnlando]]. Laux pri tio konanta mi pravas en tio, ke la deviga sveda ekzemple en [[Vaasa]], [[Raseborg]] kaj [[Loviisa]] estas praktike tute alia lernfako ol ekzemple en [[Taivalkoski]], [[Suomussalmi]] ktp. kaj cxar la deviga sveda ekzemple en la kamparo de [[Kainuu]] kaj [[Koillismaa]] estas tute simbola, formala fako (en tiulokaj vilagxaj bazlernejoj ecx la instruistoj ne praktike povas diskuti svede), el tiuj lokoj tiuj junuloj, kiuj iras universitaten, devas komenci la lernadon de la sveda praktike tute komencante. https://eo.wiktionary.org/wiki/Ura#finne Mi petas, ke vi vidu: https://eo.wiktionary.org/wiki/Atlantti :Tiuj notoj alvenis, kiam mi estis for en vojaĝo, kaj nun ili jam ne plu ŝajnas al mi esti traktendaj. Kaj ne, kiam mi havas malmultan tempon, mi koncentriĝas pri vikipedio kaj ne ankoraŭ dividas mian tempon por rigardi paĝojn en vikivortaro aŭ en aliaj projektoj de la vikia projektofamilio. Se iu havas la impreson, ke iu projekto de la vikia projektofamilio havas draste tro malmultajn laborantojn, tiam oni povas diskutigi tion en la ĝenerala diskutejo de vikipedio kaj provi varbi pliajn agantojn por tiu projekto, sed ĝis tiam mi nur rigardos aliajn branĉojn se foje mi vere havas tro da tempo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:59, 26 apr. 2026 (UTC) ==Universala Kodo de Konduto== Nu, finfine mi faris peton al la komitato pri la Universala Kodo de Konduto pri la aferoj de la ruĝaj ligiloj. Mi ne volus, sed mi sentas min devigita al tio pro daŭraj forigoj de ligiloj kaj prezentoj de via interpreto de ruĝaj ligiloj kvazaŭ ĝi estus intencata de la personoj, kiuj kreis ilin. Sube estas la oficiala anglalingva sciigo por plenumi la postulojn de la komitato. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:46, 6 apr. 2026 (UTC) Hello {{<includeonly>safesubst:</includeonly>PAGENAME}},<br> You are named in a recently filed request to the [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Please review the request at [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Cases/2026/Redlinkphobia imposed without consensus on Esperanto Wikipedia]]. You are requested to enter your statement and any other material you wish to submit, so that the U4C can get a better overview of the situation. All writing should be complete, but also as concise as possible. Please ensure that you make all comments in your own section and in the discussion section only. If the U4C makes a decision, this will be binding for you and so your participation is recommended. Please do not reply here, but on the linked case page, or on the associated talk page. If you would like to contact the U4C directly, you will find an e-mail address [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee#How to contact U4C|here]]. Please use the email only if privacy is necessary (e.g. personal information). :Mi vidas ke vi ankoraŭ intencas insisti pri la afero. Tamen via argumento ŝajnas ankoraŭ esti, ke tolero de longdaŭraj ruĝaj ligiloj estas logike malebla. Tio estas malpruvebla, mi dirus eĉ jam malpruvita, kaj solvos nenion. :Via konkluda aserto "«Red links» are linked to «the desire to turn them blue», they are not meant to be collected as such, the more the better" ne estas tute eksplica, sed mi komprenas la rezonadon jene: (unu) funkcio de ruĝa ligilo estas bluiĝi, sekve ruĝa ligilo, kiu ne bluiĝas, faras damaĝon. Tio estas mallogika. Estas kvazaŭ iu dirus, "funkcio de monumentoj estas memorigi la publikon pri famaj homoj; sekve, se la publiko forgesas pri iu homo, ĉiuj monumentoj de tiu homo estas damaĝaj kaj detruendaj". :Mi plurfoje atentigis ke aliaj vikipedioj fakte toleras longdaŭrajn ruĝajn ligilojn. Tio pruvas ke tolero estas ebla. Laŭ mia kompreno vi malakceptas tion pro du kredoj - vi pensas ke tolero nur okazas ĉe grandaj vikipedioj kaj vi pensas ke ĝi ne daŭras longe ĉar la ligiloj ĉiam bluiĝas ene de malmultaj semajnoj. Sed tion eblas empirie kontroli. Memoru nian "eksperimenton" pri metado de ligiloj al aliaj vikipedioj. Tio okazis antaŭ monatoj, kaj la ligiloj nek bluiĝis nek nigriĝis nek akuziĝis pri vandalismo. Vi povas kontroli ankaŭ mian normalan verkadon ĉe aliaj vikipedioj, kiu estas plena de ligiloj, kiuj nek bluiĝis nek nigriĝis nek akuziĝis pri vandalismo. Tio inkludas la latinan vikipedion, kiu estas signife malpli granda ol nia. Kaj vi povas kontroli mian specimenaron de ligiloj en kelkaj grandaj vikipedioj ĉe [[Uzanto:Arbarulo/Ruĝaj ligiloj]], kie ligiloj bluigitaj ene de kelkaj semajnoj estas malmultaj en la angla vikipedio, praktike neekzistaj ĉe aliaj grandaj vikipedioj. Vi povas kontroli en la sama specimenaro ke la absoluta nombro da ruĝaj ligiloj estas multe pli granda ol nia en ĉiuj vikipedioj, kaj ke la proporcio de ruĝaj ligiloj al totala teksto estas simila al nia en la hispana, franca kaj germana. Ŝajne vi jam akceptis surbaze de la empiriaj pruvoj ke aliaj vikipedioj ne nigrigas siajn ligilojn; bonvolu kontroli pli, kaj vi konstatos ke ili toleras ilin. :Se vi fakte volas ke ligiloj en nia vikipedio havu ian funkcion kiun ili ne havas en aliaj (ekzemple kiel lingvokorektilon), kaj volas meti limojn al ilia kvanto por optimumigi tiun funkcion, mi ja argumentos kontraŭe, sed ni povos diskuti tion. Aŭ se vi konstatis ke la tolero de ruĝaj ligiloj iel malutilas al la vikipedioj, kiuj praktikas ĝin, ankaŭ tio estas legitima argumento. Sed se vi nur volas insisti, ke ne eblas trakti ilin kiel aliaj vikipedioj konstateble jes traktas, tio povas nur krei pli da malpaco. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:48, 9 apr. 2026 (UTC) :Al la konkreta plendo - ke vi premadas forigi enhavon sen interkonsento - vi respondis ke vi ne "premadas forigi" la ligilojn, sed "substrekas dubon" pri ili. Mi ne komprenas la celatan distingon. Laŭ mia kompreno de la vorto "dubo", esprimi dubon pri ligilo estas diri, ke ĝi eble estas forigenda. Kaj ne estas interkonsento, ke iu ajn menciinda ligilo povas esti forigenda. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:59, 9 apr. 2026 (UTC) ==(sen titolo)== Nomi vomajxon kiel "yrjö" supozeble perigxas el la malafabla, deskriptiva fonetika prononco de la vorto. Cxu pri li oni povus fari esperantan vikipedian artikolon: https://fi.wikipedia.org/wiki/Sakari_Kiuru_(valokuvaaja) Li prezentis ankaux en dokumenta filmo pri konservativa lestadianismo. Li kreskis en konservativa lestadiana familio. Li rakontis pri sia familia fono: Ni estas 16. Mi estas la dua plej aĝa. Kelkaj naskiĝis post kiam mi forlasis la hejmon. Mi memoras, ke mia patrino estis terure laca dum tiaj oftaj gravedecoj. Iam oni uzas la vortojn pakkosuomi kaj tvångsfinska pri la deviga instruo de la finna por la finnlandaj svedaj denaskaj parolantoj. Tamen, ĝi ne estas tute simila fenomeno en ĉiuj aspektoj. Tio ŝuldiĝas al la diferenco en grandeco de la du lingvogrupoj. Pro tio multaj kredas, ke estas malkonvene rekomendi devigan svedan lingvon tiel, ke svedlingvanoj en Finnlando estas devigitaj lerni la finnan. Klare pli ol duono, en Uusimaa, ekzemple Helsinko kaj kontinenta parto de Origina Finnlando, ekzemple Turku, eĉ pli ol 80 % el la finnlandaj svedlingvanoj uzas ĉiutage ankaŭ la finnan lingvon. Deviga bazlerneja instruo de la finna por la finnlandaj svedlingvanoj, aliel ol deviga bazlerneja instruo de la sveda por la finnlandaj finnlingvanoj, apartenas al komunaj opinioj de la planantoj de la finnlanda bazlerneja sistemo jam ekde la 1960-aj jaroj. Ankaŭ la finnlanda svedlingvanoj mem ne disputas pri la deviga finna samece kiel la finnlandaj finnlingvanoj pri la deviga sveda. Praktike la instruo de la "alia enlanda lingvo" en la svedlingvaj lernejoj en la Finnlando estas klare pli amplekse ol en la finnlandaj finnlingvaj lernejoj. La svedlingvaj finnlandaj bazlernejanoj komencas la lernon de la finna normale jam en la dua lerneja jaro. Parto el la denaskaj parolantoj de la sveda en Finnlando, speciale en Uusimaa, estas praktike dulingvaj. Por tiuj lernantoj en iuj finnlandaj svedlingvaj lernantoj estas kiel alternativo de la normala porsvedlingvana instruo de la finna modersmålsinriktad finska (hejmlingvsimila finna), pri mallongigo sia nomo mofi, kiu estas instruo de la finna kiel alia gepatra lingvo. --forgesis subskribi la posedinto de tiutempa uzantokonto Penttihirv je 4 redaktoj de frumatene ĝis 17:45 horo je 8 apr. 2026 == Saltvik == Mi provis aldoni al la artikolo [[Saltvik]] mencion pri [[Orrdalsklint]]. Kial mi ne sukcesis? [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-22334-13|&#126;2026-22334-13]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-22334-13|diskuto]]) 10:43, 11 apr. 2026 (UTC) :Ah: estas tre simple: Vi aldonis <pre><!-- En Saltvik situas ankaux la plej alta loko de Alando, [[Orrdalsklint]]. == Referencoj == .. --></pre> :Kion vi aldonas inter la signoj "<code><nowiki><!--</nowiki></code>" kaj "<code>--></code>", ne estos videbla en la fina paĝa aspekto. Estas bone ke la ĉapitrotitolo "Referencoj" estas inter tiuj signoj, ĉar momente ne estas referencoj, sed estas bone ke jam estas la ĉapitrotitolo por la kazo ke iam ekestos referenco, sed por via roko estas grave ke oni jam nun povas vidi la frazon, do metu ĝin ANTAŬ la signoj "<code><nowiki><!--</nowiki></code>". Kompreneble, krome estas bone meti al la paĝofino la ŝablonon {{ŝ|ĝermo|Finnlando}} aŭ {{ŝ|ĝermo|geografio}}, SE temas nur pri 3-5 frazoj. Kaj krome mi nur nun vidis ke vere se oni redaktas anonime estas pli malfacile tajpi esperantajn literojn, sed por aliaj uzantoj estas tre tede ripari viajn x-kodajn straangajn esperanto-vortojn: tial konsideru ĉu vi povas supre en la redaktofenestro uzi la elekton "> Specialaj signoj". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:42, 12 apr. 2026 (UTC) :Cetere: Ankoraŭ unu konsilon pri la ŝablono {{ŝ|Informkesto monto}} en paĝo [[Orrdalsklint]]: Pri tiu ŝablono oni nur bezonas unu solan parametron "|regiono-ISO = FI" - estas bone kaj bele uzi almenaŭ tri indikojn "|regiono-ISO = FI" "|tipo1 = reliefo" "|zomo = 9", sed vi vidos, se vi ne metas la duan indikon nur la supra mapo aspektos iom malpli bela kaj sen la tria indiko la suba mapo ne estas ideale fokusita, ambaŭ statoj ne estas katastrofaj, sed se mankas la unua indiko "|regiono-ISO = FI" estas nur iu tre malhela mondmapo en kiu tute nenion eblas vidi. Do la unuan indikon necesas nepre ne forgesi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 12 apr. 2026 (UTC) == Enhavo == Eble mi faris ion malbone, sed en artikolo [[Miskolc]] ne aperas nun la Enhavo, ĉu vi povas helpi?--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 08:51, 12 apr. 2026 (UTC) :{{re|Crosstor}} Bonvolu rekontroli ĉe vi: ĉe mi en artikolo [[Miskolc]] ĉio aspektas normale. Estus tre strange se vi vidus ion alian en sama horo ol mi... Alikaze bonvolu precizigi kion ekzakte vi vidas... sed mi supozas ke estis iu nur momenta misfunkcio, kiu iritis vin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:36, 12 apr. 2026 (UTC) ::Supozeble mi vidas miraklon. En iu ajn artikolo (iom longa) mi vidas la Enhavon, tamen en Miskolc mi ne vidas. Ĝuste nun mi kontrolis. En [[Eger]] mi vidas Enhavon el 12 punktoj. Se vi ne scias la solvon, lasu la aferon. Trovi eron la Enhavo tre helpas, sed en Miskolc mi devas uzi la lifton. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 09:50, 12 apr. 2026 (UTC) ::{{re|Crosstor}} Nun mi komprenas vian problemon. Dankon pro la komparo al paĝo [[Eger]]. Jes, tio ĉe mi estas same. Estas iu signaro <code><nowiki>__NOTOC__</nowiki></code> (la angla mallongigo signifas "'''no T'''able '''O'''f '''C'''ontent", "sen listo de enhavo"), se tiu signaro estas ie tiam la enhavo vere ne videblas, sed ĉi tie nenie en artikolo [[Miskolc]] estas kaŝitaj tiuj anglaj signoj. Do mi vere ĝis nun ne sukcesas malkovri la problemon, sed almenaŭ mi nun komprenas kio estis via miro. Cetere, tute flanke mi ĵus videtis en la paĝo la adjektivon "diplomacia", tiu vorto ne estas esperanta, en Esperanto ĉiam estas "diplomatia" aŭ "diplomata". Eta tajperaro, kiun mi ĵus hazarde vidis. Ĉu vi volas mem ĝustigi ĝin? Pri la neapero de la enhavolisto mi nur povas '''''supozi''''' ke estas iu interfero kun la ŝablono "{{ŝ|granda dosiero}} tute supre. Mi teste forprenis ĝin, enhavo estas, remetis ĝin, enhavo ne estas, kaj nun mi metis la ŝablonon tute malsupren kaj tiam ankaŭ estas la enhavo. Al mi la vasta panoramo tute sube same bonas kiom tute supre. Tial mi proponas simple lasi ĝin tute malsupre...[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:29, 12 apr. 2026 (UTC) :::Dankon! Diplomatia {{farita}} == Dulingveco... == Ĉu oni povu fari artikolon pri dulingveco, tia, ke homo havas du hejmlingvoj? Oni povu mencii kiel ekzemploj ekzemple tion, ke en [[Paragvajo]] la plejo estas dulingvaj kaj en [[Finnlando]] nuntempe multaj svedparolantoj, speciale en Uusimaa, parolas ankaŭ la finnan kiel hejmlingvo. Kaj ekzistas familioj, kie estas du hejmlingvoj, el kiuj unu estas Esperanto. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-21899-04|&#126;2026-21899-04]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-21899-04|diskuto]]) 16:23, 12 apr. 2026 (UTC) Teksto [[dulingveco]] en la e-lingva vikio ekzistas; mi nun havas malmultan tempon, ĉar mi estas nur posttagmezon hejme kaj morgaŭ matene por dua semajno forveturos, tial mi eĉ ne povas legeti kiu nun estas skribita en tiu teksto. Sed vi vidu ankoraŭ la noton en [[Diskuto:Komunumdomo de Säynätsalo]], tie mi aldonis informkeston kaj ligion al vikidatumoj, sed ankoraŭ iuj elementoj mankas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:54, 12 apr. 2026 (UTC) == Atentu == {{ArtikolaMesaĝokesto |speco = stilo |bildo = |teksto = De la 7-a ĝis la 11-a de aprilo mi vojaĝas kaj estas sen retkonekto, kaj de la 13-a frumatene ĝis 17-a malfruvespere ankaŭ. Do la venontan tempon mi nur tagmeze la 12-an de aprilo havos iom da tempo por vikipedio kaj denove ekde la 18-a de aprilo. Thomas }} <hr> Vidu: [[Marja-Sisko Aalto]] Unu Jorma diris al mi, ke reale Jorma estas formo el la hebrea Jeremia kaj tio, ke oni donis al la nomo la signifon peniso, estas tute stranga afero kaj li ne volas, ke mi daŭre diras tiun afero por li. Poste mi demandis lin, pri kiel li pensas pri tio, ke jorma signifas kacon. Li diris, ke estas vane demandi pri tio - mi jam scias, kiel li pensas pri la afero. Li neniom sxatas pri tiu signifo, kiun oni donis al gxi post tio - ke li naskiĝis en 1956 - tiutempe la nomon oni en nia lando multe donis al knaboj kaj nur poste iuj malbonigis la signifon. Li ne ŝatas pri tio, ke iu sxercas al li pri la afero. Jorma estas formo el la nomo Jeremia, kiu signifas "Jahve levas." [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-22675-77|&#126;2026-22675-77]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-22675-77|diskuto]]) 19:25, 15 apr. 2026 (UTC) :Nu, estas iuj malmaturaj homoj, kiuj multe ŝercas pri vortoj por peniso, kaj laŭ diversaj lingvoj ligas iujn knabajn kaj virajn antaŭnomojn al tiu ŝercado, sed almenaŭ oni ne misuzu diskutpaĝojn de kultura kaj scienca enciklodedio por tio. Ĉu vi en via elekto jam havas la ŝajne mezepokan germanlingvan frazon "Wie die Nase eines Mannes, allso groß ist sein Johannes"? kie oni anstataŭigas la viran generilon per la nomo de [[sankta Johano]]? En iom simpligita formo la parolturno eĉ eniris la [https://de.wiktionary.org/wiki/wie_die_Nase_des_Mannes,_so_sein_Johannes germanlingvan vikivortaron], sed tamen estas malserioza informo... Mi ne interesiĝas pri tiaj temoj kaj alvokas vin ne (mis)uzi mian diskutpaĝon por tiaj pripensoj. Ĉu komprenite? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 24 apr. 2026 (UTC) == Forbaro nepras == Bv forbaru du kontojn: * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en unu vikio * {{uzanto2|Penttihirv}} neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] - pro obsedo pri (vulgaraj aŭ almenaŭ stultaj) vortaj ŝercoj pri Pentti Hirvonen La ulo intertempe kreis almenaŭ unu plian konton, kaj aldone ofte kontribuas kiel IP-ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:15, 18 apr. 2026 (UTC) {{farite}} Taylor 49 pravas pri la kritiko de la neakcepteblaj uzantonomoj. Tutegale ke mi tri semajnojn nur tre malmulte povis esti en Vikipedio kaj ne rimarkis la neakcepteblon antaŭe, kaj ke ankaŭ aliaj administrantoj ne sufiĉe rapide postĉasis la provokaĵojn. La fakte ankoraŭ valida forbaro nur iom malpli strikte aplikiĝis dum lastaj semajnoj kaj monatoj, se vere ĉiuj redaktoj kaj uzantonomoj estas sen provokoj, detruemaj fuŝoj kaj senescepte estas konstruemaj. Lasta averto. Se ankoraŭ unu malregulaĵo re-aperas, la stato denove estos tia kia ĝi jam estis antaŭ jaroj, refleksa forbaro de ĉiuj iusence suspektaj novaj IP-kanaloj kaj prefere malfaro de ĉiuj redaktoj, ĉar individue revizii kiuj agoj estos tamen valoraj ankaŭ mi ne havos la tempon dum venontaj monatoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:45, 18 apr. 2026 (UTC) == Maintenance script == Bv forigu kaj porĉiam ŝlosu la paĝon [[Uzanto-Diskuto:Maintenance script]]. La konto estas globala roboto, neniu legas mesaĝojn sur la diskpaĝo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:57, 22 apr. 2026 (UTC) :{{farite}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 24 apr. 2026 (UTC) == Asplund == Cxu estas bone mencii en la artikolojn [[Ida Asplund]] kaj [[Korsholm]] DU kantojn? Unu estas en suda finnlanda sveda, kiu malsimilas el la regna sveda nur proksimume kiel la amerika kaj brita angla el si aliaj, sed "röst nej" estas en ostrobotnia sveddialekto, kiu estas malfacile kompreni por la svedoj kaj eĉ ekzemple helsinkaj finn-svedoj. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 18:00, 22 apr. 2026 (UTC) : Meto de plia jutuba muzika filmeto en la "eksterajn ligilojn" estas laŭ mi en ordo. Mi adaptis la lastajn ŝanĝojn kaj aprobis la meton de aldona ekstera ligilo en la artikoloj [[Ida Asplund]] kaj [[Korsholm]]. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:45, 26 apr. 2026 (UTC) Cxu estas eventuale, ke punon oni fortigas, cxar la krimo estis farita laux kristnaska paco? En [[Keskisuomalainen]] iu demandis tion, kaj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:45, 26 apr. 2026 (UTC)laux la respondo la kristnaska paco ne plu estas oficiala, sed iam praktike tia estas eventuale laux la ideo de la kristnaska paco, ke la puno estas pli forta ol normale kaj la pli altaj jugxregantoj akceptas tion - almenau puno de [[Pentti Linkola]] estis fortigita, cxar li faris la krimon dum la kristnaska paco. Mi konas Jorman, kiu tute ne ŝatas la slangan signifon de sia nomo. Li demandis sin, de kie tiu signifo maĉiĝis. Li rakontis, ke kiam li naskiĝis (1956), estis tute kutime doni al knabo la nomon Jorma; ĝi neniel estis malkonvena, kaj la uzo de la vorto por signifi penison estas posta misuzo. Pejzaĝe, la vasta plimulto de Ostrobotnio estas iom unuforma. Ostrobotnio estas ankau unu el la difinitaj per La pejzaĝoprovincoj de sia lando. Pejzaĝoj de Ostrobotnio estas karakterizitaj per larĝaj, plataj malfermaj kampoj kaj inter ili la grandaj riveroj malrapide fluantaj en la Botnia golfo, sed ekzistas malpli da lagoj ol en la plej granda parto de la resto de Finnlando. Tamen, la nordorienta parto de historia Ostrobotnio estas pli monteta. : Tamen el la rezonoj de la lastaj tri alineoj ne sekvas ago. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:45, 26 apr. 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:32, 28 apr. 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471751 --> == Linkola == https://eo.wikipedia.org/wiki/eläkeläinen Mi demandis al [[Pentti Linkola]] proksimume jare 2002 (kiu fiŝkaptis) ĉu li ne jam estas emerito. Laŭ li, li estas, sed lia pensio ne sufiĉas por vivi kaj pagi la ago en [[Luonnonperintösäätiö]]. Tial li ankoraŭ fiŝkaptis vintre. Lia lasta fiŝkapta aŭtuno estis 1994. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-26205-68|&#126;2026-26205-68]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-26205-68|diskuto]]) 12:47, 29 apr. 2026 (UTC) == Suviseurat == Cxu estas bone skribita: [[Suviseurat]] [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 09:05, 30 apr. 2026 (UTC) == Files nominated for deletion == Hi! I just noticed that some files I nominated for deletion long ago are still waiting in [[:Kategorio:Forigendaj dosieroj]]. Should the files be listed at a page somewhere to make sure someone actually notice the suggestion? I hope you can point me in the right direction. [[Uzanto:MGA73|MGA73]] ([[Uzanto-Diskuto:MGA73|diskuto]]) 05:19, 1 maj. 2026 (UTC) :{{re|MGA73}} {{farite}} Mi ĵus sukcesis forigi ĉiujn post kontrolo. Sincere, [[Uzanto:ThomasPusch|Thomas]] 16:08, 1 maj. 2026 (UTC)Thomas == Navigiloj pri municipoj de Brazilo == Mi certas ke vi tuj komprenas kiun avantaĝon havus havi navigilojn kiel {{ŝ|Municipoj de San-Paŭlio}} - ĉefe, per tio ĉiuj zorgoj pri eblaj artikolaj orfoj estus pasi to, ĉar ĉiu ero ligiĝus kun ĉiu alia en la grupo. Se vi emas, mi petus vin krei tiun ĉi navigilon kaj ekuziĝis ĝin... mi vidis ke vi ĵus ampleksigis unuajn dek paĝojn pri la municipoj de San-Paŭlio, kaj supozas ke la aliaj paĝoj rapide sekvos ĉe vi... Salutas [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:11, 2 maj. 2026 (UTC) :Tute prave. Mi instalos kaj ankaŭ disvastigos... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:06, 2 maj. 2026 (UTC) == Melalahti == Ĉu estas bone mencii [[Keijo Korhonen]]-on en la paĝo [[Melalahti]]? [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-26792-55|&#126;2026-26792-55]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-26792-55|diskuto]]) 16:44, 3 maj. 2026 (UTC) :Mencii tiun sinjoron Korhonen estas tute en ordo. Sed '''ne en ordo''' estas stulte ripeti la informon pri mikroklimato, kiu jam estis du frazojn pli frue. "La vilaĝo havas mikroklimaton. Tie estas multe pli varma ol en Kainuu alie. ... En Melalahti ekzistas mikroklimato: multe pli varma klimato ol en la alia Kainuu." Kiu idiotaĵo estus tio??? ThomasPusch 17:08, 3 maj. 2026 (UTC) == Fritzchen == Ĉu ekzistas esperanto nomo por tio: https://de.wikipedia.org/wiki/Klein_Fritzchen. Pri tiu knabo estas en multaj lando sxercxo: "Fritzchen/Little Johnny/Pikku-Kalle/Juku ktp. diris al sia panjo: "Mi devas urini." Panjo diris: "Malbele diri urini. Diru ekzemple, ke vi devas kanti. Poste li diris al sia avino tiel, kaj la avino diris "kantu mallaŭte al mia orelo". Ne estas nur finna specialeco. Homoj el Svedio kaj Kosovo diris, ke malnova ŝerco. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 20:52, 3 maj. 2026 (UTC) :Mi entute ne konas esperantajn ŝercojn, en kiuj oni ridindigas infanojn - entute ŝercoj ofte estas buŝa kulturo, en la literaturo nur alvenas malmultaj anekdotoj, kiel [[Kruko kaj Baniko el Bervalo]], sed Kruko kaj Baniko videble estas junaj plenkreksaj viroj, ne infanoj aŭ adoleskantoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:54, 12 maj. 2026 (UTC) ==Artikolo de la monato== Saluton. Mi faris proponon por Julio. Se tio ne indas aŭ estas pli taŭga kandidato, oni povas forigi ĝin.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:11, 5 maj. 2026 (UTC) :Tre bone, [[Vikipedia diskuto:Artikolo de la monato/2026|mi subtenas la proponon]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 5 maj. 2026 (UTC) == Alidirektiloj == Mi vidas ke vi forigis kelkajn alidirektilojn (Nurembergo, Nurembergaj procesoj, Manĉestero, Durero) tial, ke la titoloj estis eraraj Esperantigoj. Tamen [[Helpo:Alidirekto]] eksplice diras, ke "oni povas uzi alidirektigojn" por "oftaj misliterumoj". Evidente la strategio estas akcepti ke Vikipedio havos lingvajn erarojn, kaj klopodi ke tiuj eraroj ne rompu ligilojn. Mi (ankoraŭ) ne havas opinion ĉu ŝanĝo de tiu politiko estas dezirinda, sed certe diskuto estus necesa antaŭ ol ŝanĝi ĝin. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:27, 10 maj. 2026 (UTC) :En [[Diskuto:Nurenbergo]] oni povas vidi ke mi origine mem pledis por alidirektilo ''Nurembergo'' al [[Nurenbergo]]. Tamen mi hieraŭ vidis ke en nia propra vikipedio tiu misliterumo nur vaste disvastiĝis inter 2014 kaj 2026, kaj inter la 58 misaj uzoj kiujn mi trovis hieraŭ en niaj tekstoj mi ie ankaŭ vidis unu pri kiu mi, mi pensas, mem kulpis antaŭ kelkaj jaroj: kvankam mi bone scias kiel skrivi la nomon Nurenbergo ankaŭ mi foje misgvidiĝis per tio ke mi vidis kaj kopiis la nomon mise el alia teksto. Mi ne plu scias kiu el la 58 tekstoj hieraŭ estis kaj ankaŭ ne certas ĉu mi ververe estis la kulpulo, aŭ ĉu mi nur poste redaktis la paĝon kaj simple ne vidis la antaŭan eraron de aliulo. Sed la sento ke eble estis mi mem kiu kontribuis pludisvastigi misan vorton tamen ŝokis min - se mi vidintus ruĝan ligilon Nurembergo post la redakto, mi kompreneble tuj vidintus la eraron, sed la blua ligilo "Nurembergo" luligis min en falsan sencon de sekureco. Kompreneble, eble nur forigo de ĉiuj 58 misaj uzoj de la vorto sufiĉus por ke homoj ne plu kopiu la eraron de paĝo al paĝo, sed tamen - al mi tiam ruĝa ligilo estintus alarmigo kaj la blua ligilo helpis misgvidiĝi. Mi dum la pasintaj jaroj vidis ke ofte aliaj uzantoj forigis alidirektilojn (simple por "sveltigi" nian projekton), kiujn mi fakte opiniis tute helpemaj kaj ne konsideris malicaj... do mi pensas ke la [[Helpo:Alidirekto]] bonvoleme permesi "uzi alidirektigojn" por "oftaj misliterumoj" estas pli senca ol strikta malpermeso de tiaj helpaj alidirektiloj. Sed aliflanke la helpopaĝo ankaŭ ne postulas ke ĈIUJ eblaj alidirektigoj por "oftaj misliterumoj" DEVAS esti provizitaj (kompreneble, neniu povus eĉ imagi kiujn tajperarojn homoj povas fabriki). Kaj ĉi-tie la formo "Nurembergo" estas tiom drasta eraro, se oni tiom pli forte pensas en la intaneŝenl angla lingvo ol pensi en zamenhofa Esperanto aŭ en origina lingvo, skribante en Esperanto, ke pri tiu konkreta misgvidiga alidirektilo estas pli bone rezigni. Tiam estas tute klara alarmigo ke io misas en la redakto, samkiel pri ĉiu alia tajperaro en interna ligilo - kaj tiu alarmo povas signife helpi ne akcidente disvastigi fuŝan vorton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:04, 10 maj. 2026 (UTC) :::PS: Mi nun preskaŭ finis forigi la fuŝajn uzojn de la vortoj Nurembergo/nuremberga, sed mi ne ĉasis la uzojn de Manĉestero kaj Durero, kaj ĝis nun ankaŭ ne nombris la uzojn. Tion mi postokaze faris nun ĵus: Manĉestero aperas 39-foje kaj Durero (aparte pene kalkulebla ĉar ŝajne la serĉado de vikipedio tute miksas Durero, Dürer [kvankam estas du malsamaj karaktroj kaj mi eksplicite serĉis nur pri seslitera vorto "Durero" kun o-finaĵo] kaj ankaŭ kunkalkulas la francan verbon durer kaj rumanan durera) rezultigas uzojn de "Durero" en 54 paĝoj. Do iom pli malmulte ol la 58 uzojn de "Nurembergo". Sed mi ĵus rigardis: mi nun forigis uzojn de "Nurembergo" el 40 paĝoj, do ankoraŭ restas 18, ankoraŭ triono. Mi sentas min pova finforigi la misajn uzojn el tiuj 18 paĝoj, sed purigi ankaŭ la uzojn de Manĉestero el 39 paĝoj kaj tiujn pri Durero el 54 mi definitive ne povos. Kaj tie estas ekzakte la sama fenomeno, do kopiado el unu paĝo al alia, do niaj misaj vortumoj kvazaŭ aŭtomate plu disvastigas sin mem, kiel fiherboj en ĝardeno... Do ne elsarki la misajn vortojn kaj atendi nur malbonigos la nedeziratan pluan disvastigon kaj ne estas saĝa strategio... Se mi rigardas mian sukcesan serĉadon pri Manĉestero kaj la malsukcesan pri Durero, mi supozas ke la ŝanĝojn de Manĉestero al Manĉestro povos ankaŭ fari roboto (kvankam por roboto 39 uzoj estas ridinde malgranda kvanto, apenaŭ sufiĉe por pravigi ekigon de la proceso, sed por homo redaktado de 39 paĝoj povos simple esti tro), tamen purigi la misajn uzojn pri vorto Durero supozeble ne sukcesos robota aŭtomatigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:00, 10 maj. 2026 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}}, notu ankaŭ alian, similan misskribon: [[Hanovero]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:05, 11 maj. 2026 (UTC) :Mi nun korektis plurajn okazojn de Hanovero al Hanovro, sed mi ankaŭ trovis fonton por Hanovero: Zamenhof en Fundamenta Krestomatio. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:01, 11 maj. 2026 (UTC) == Telefonlibroj == Ĉu en la artikolo [[telefonlibro]] oni povu rakonti pri la historioj de telefonlibroj en diversaj landoj? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 22:30, 10 maj. 2026 (UTC) :Tio estus granda projekto. Kompreneble oni povas komenci ĉiun grandan projekton. Sed mi nepre ne bezonas aldonan projekton, por mi la eta paĝo estas tute bona kia ĝi estas nun. Kaj eĉ en naciaj eŭropaj lingvoj ne estas superrigardoj pri telefonlibroj en diversaj landoj - do estus tute pionira ago kunmeti tian superrigardon. Laŭ mi tio ne estas prioritato... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:12, 10 maj. 2026 (UTC) ::En Finnlando la lastajn oni publikigis en 2017. En 2017, grandega nombro da telefonlibroj estis senpage haveblaj en finnlandaj vendejoj por nostalgiaj celoj. Mi prenis multaj ili en vendejo en [[Keltinmäki]], Jyväskylä. Sur kovriloj de ĉi tiuj librolibroj legis, ke la leganto tenas en siaj manoj la lastan telefonlibron de Meza Finnlando, kaj la etoso estis iom melankolia sed samtempe antaŭenrigardanta. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 12:45, 12 maj. 2026 (UTC) Mi pensas pri tio, kiom la nacia vidpunkto difinas, kion oni menciu. Ekzemple en la finna Vikipedio en la artikolo ''puhelinluettelo'' (telefonlibro) estas scioj pri finnlandaj telefonlibroj. En la artikolo ''[[:fi:taivasten valtakunnan avaimet|taivasten valtakunnan avaimet]]'' (ŝlosiloj de la regno de la ĉielo) oni mencias, ke el la spiritaj grupoj de Finnlando ŝlosiloj de la regno de la ĉielo estas speciale esenca koncepto en lestadianismo – [[konservativa lestadianismo|konservativa]] kaj [[okcidenta lestadianismo]] instruas, ke ilin povas uzi la ĉiuj veraj kredantoj, ne nur pastroj kaj predikantoj kaj alimaniere neniam ricevas kredon ne-kredanta homo. Sed se oni kreu en la esperanta Vikipedio artikolon pri ŝlosiloj de la regno de la ĉielo, ĉu estus mallogike skribi do? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 06:15, 16 maj. 2026 (UTC) :Vi denove miksas du tute sendependajn temojn. Pri la temo [[telefonlibro]], vi pravas, ke en iuj naciaj lingvoj estas iuj indikoj pri la tiulandaj naciaj telefonlibroj, ne nur pri finnaj en la finna teksto, ankaŭ ekz. pri Francio, Svislando kaj tre malmulte pri Belgio (tute nenio pri Kanado kaj pri la franclingvaj afrikaj landoj) en la franca teksto. Sed tiuj informoj estas tre malabundaj, kaj en neniu vikipedia teksto estas superrigardo pri multaj diverslingvaj landoj samtempe. Tion kunmeti eble estus bona projekto por la esperantistoj, ĉar ili estas el pli vasta gamo da diversaj landoj ol ekzemple la plej aktivaj redaktantoj de la finna vikipdio, kiuj statistike aparte estas el unu lando - sed aliflanke mi <big>'''''dubas'''''</big> ĉu estas tiom da ekscitaj informoj en komparo de diverslandaj telefonlibroj. La koloro de la kovrilpaĝoj malsamos, la formatoj, sed baze ĉiam estos listoj de nomoj kaj poste telefonnumeroj. Dua temaro: Pri la aparta koncepto de la luterana branĉo de lestadianismo mi persone pensas, ke en la esperanta vikipedio jam estas sufiĉe da informo, por ke esperanta ŝintoano el Japanio aŭ hinduo el Barato povas ekhavi surfacan imagon pri tiu specifa formo de luteranismo. Laŭ mi pri iuj religioj nun subpremataj de islamaj registaroj, notinde la [[jezidismo]] en Irako, Sirio kaj Turkio, aŭ la [[zaratuŝtrismo]] en orienta Irano estas maltro la esperantaj tekstoj. Sed pri lestadianismo la esperanta vikipedio jam estas bone kovrata - krom se eble ekzistas iu centra lestadiana katedralo, pri kiu indus fari iun arkitekturan tekston... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:19, 16 maj. 2026 (UTC) == Personaj nomoj == Rakontu al mi, kion mi skribu en la artikolo [[finnlandaj personaj nomoj]]. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 07:38, 13 maj. 2026 (UTC)~ :Se skribi tekston, tiam ĝi nomiĝu [[finnaj personaj nomoj]], ne "finnlandaj". Sed al mi persone kategorio [[:kategorio:finnaj personaj nomoj|finnaj personaj nomoj]] tute sufiĉas. En ĝi oni povas ankoraŭ planti iujn pliajn tekstojn, kaj estos bone. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 13 maj. 2026 (UTC) ::Cetere: Se teksto aperas en apartigila listo, ekzemple la listo [[Antti]], supre en tiu teksto devas aperi ankoraŭ ŝablono <nowiki>{{apartigila paĝo|Antti}}</nowiki>. Vidu, mi jam faris tion en la paĝo [[Antti Hackzell]]. Sed ĉar estas baze viaj tekstoj, baze estus via tasko meti tiujn ŝablonojn. Se vi iras al paĝo [[Antti]] kaj maldekstre de la fenestro klkas al la ligilo "Ligiloj ĉi tien", vi povas mem vidi kiom da tekstoj jam ligas al tiu paĝo. Devus almenaŭ esti 4 aŭ 5, alikaze teksto ricevas kritikan ŝablonon {{ŝ|orfa}}, sed se estas listoj kiel [[Antti]], baze ĉiuj tekstoj en tiu listo devus ricevi la ŝablonon "apartigila paĝo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:34, 13 maj. 2026 (UTC) :::<small>Mi nun foriros kun amikoj por du horoj, kaj probable nur morgaŭ denove estos ĉe la komputilo, eble ankoraŭ mallonge ĉi-nokte... TP</small> En multaj nomoj, sona asocio funkcias kiel instigo al tio, ke la nomo en la popola parolo komencas signifi ion alian ol la vera nomo. Ekzemple, la signifo de “vomado” ligita al la nomo Yrjö estiĝis pure pro tio, ke ĝi sonas simile al tiu okazaĵo. Porti nomon kun duobla signifo ne ĉiam estas facile. Yrjö Kokkonen aŭdis komentojn pri sia antaŭnomo ekde sia juneco: – Ĉiufoje kiam mi aŭdas mian nomon, mi pensas pri tio, per kia tono ĝi estis dirita. Ĉu mokante aŭ normale. Tiu kutimo verŝajne restos ĉe mi ĝis la tombo. Vidu: [[Eila Roine]]. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 02:36, 15 maj. 2026 (UTC) :Male al vi, mi pri tiu imagita simileco pri sono de vomado kaj sono de nomo tute ne fasciniĝas. Bedaŭrinde vi supozeble inter la esperantistoj trovos tute neniun kiu pretos longe skribi pri tiu bizara kaj tute flanka penseto. '''<big>Ne forgesu</big>''' al viaj paĝokreoj pri finnoj aldoni la ŝablonon {{ŝ|apartigila paĝo|Antti}} aŭ koncerna persona nomo. Nur tiam la paĝokreoj estos vere finitaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:12, 15 maj. 2026 (UTC) Virgazeto. Finne miestenlehti. En la finna wikipedio estas defaultordigo miestenlehti - > pornolehti (pornografia gazeto). Mi demandis en la diskutpaĝo de la ordigo: ĉu oni ne povas uzi la vorton miestenlehti (virgazeto) ankaŭ pri aferecaj revuoj, kiuj estas precipe por viroj, ekzemple la gazetoj ''Metsästys ja kalastus'' (ĉasado kaj fiŝkaptado) kaj ''Tekniikan maailma'' (mondo de tekniko). Iu respondis, ke ne, la vorto ''miestenlehti'' (virgazeto) havas la signifon "pornografia gazeto". Ĉu esperante virrevuo/gazeto estas nepre pornografia? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 13:31, 15 maj. 2026 (UTC) :Nu, tekniko, ĉasado kaj fiŝkaptado ne nepre estas viraj interesoj... Sude de Finnlando oni multe agadas por superi la kliŝajn stereotipojn kio estas "tipe vira kaj kio tipe virina". En medicina senco nur eblas konstati ke starpisadi kontraŭ arbo pli facilas se vi estas viro kaj naski idojn pli facilas se vi estas virino. Pri "pornografiaj gazetoj" ne demandu min, pri tiu fako de ĵurnalismo aŭ komerco mi tute ne kompetentas, kaj fakte ne interesiĝas. '''<big>Ĉu</big>''' vi jam progresas en aldono de la ŝablono {{ŝ|apartigila paĝo}}?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:14, 15 maj. 2026 (UTC) Mi demandis mian amikinon, kiu konas multajn Yrjöjn, cxu estas eventuale lernigi hundon trovi laŭ odoro de vomaĵo Yrjöjn. Sxi neis forte kaj asertis, ke al la nomo Yrjö apartenas vomajxa odoro nur en MIA FANTASIO. Hundoj sentas odorojn multe pli bone ol homoj (vidu [[Yrjö Kokko]]), sed ankaux hundo ne sentas tian odoron, kiu neniom ekzistas. Ĉu tio estas vera: Plej multaj Yrjöj estas biologie normalaj homoj. Yrjöj ne estas aparta biologia kategorio. Tio ne ŝanĝas la fakton, ke la vorto havas alian signifon. Ĝi ne igas Yrjöjn disvastigantoj de vomaĵmalsano, ĝi ne kaŭzas la odoron de vomaĵo. Ekzistas biologie nenormalaj Yrjöj, sed tio ne rilatas al la nomo. Yrjöj suferas de la samaj malsanoj kaj vundoj kiel homoj nomitaj Kalle, Juha, Timo kaj Matti, ekzemple. Feliĉe, la plimulto de homoj kun ĉiuj tiuj nomoj estas normalaj. La nomo Yrjö ne produktas iujn ajn specialajn biologiajn karakterizaĵojn. Ĝi kutime indikas sekson (vira), sed ĝi ankaŭ ne produktis tion, sed la afero estas, ke post kiam la sekso estas determinita, nomo estas elektita por la infano, kiu fariĝis establita kiel la nomo de la sekso, al kiu la infano apartenas. Vi ankaŭ povas preskaŭ ĝuste diveni el la nomo Yrjö pri nacieco (finna) kaj gepatra lingvo (finna), sed nek nacieco nek lingvo estas influitaj de la nomo Yrjö. La fakto, ke Yrjö preskaŭ certe estas finnaparolanto, estas kaŭzita de la fakto, ke Yrjö estas finnalingva formo de la nomo, kaj la fakto, ke Yrjö preskaŭ certe estas finno, estas kaŭzita de la fakto, ke estas tre malmultaj finnaparolantoj, kiuj ne estas finnoj, preskaŭ nur membroj de la malgranda finnaparolanta malplimulto en norda Svedio ekzemple en [[Haparanda]], svedia [[Övertorneå]] kaj Gällivare. :Mi certas ke la diasporo estas pli granda ol oni en Finnlando kutime supozas. Jam mi mem konas finnojn kun finnaj personaj nomoj kiuj naskiĝis en Frankfurto kaj Darmstadt kaj estas perfekte dulingvaj (de-fi), kaj mi plene certas ke en Strasburgo, Bruselo kaj Parizo estas same finnaj familioj. En mia privata statistiko pri finnaj infanoj de familioj en diasporo cetere la nomo Risto estas kaj plej ofta (3), sekvas Mika (2). Pri Georgoj jam ĉio estas dirita: pri tio mi ne plu volus vidi frazon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:00, 17 maj. 2026 (UTC) : Hodiaŭ mi revenis kaj devis forĵeti sur mia diskpaĝo nur 20 mesaĝojn kun totala grandeco pli ol 7 KiO far iu LTA-ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:14, 21 maj. 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">You may be eligible to vote in the U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am contacting you because you previously voted in elections related to the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. You may be eligible to vote in the current U4C election, which is open now and closes on 2 June 2026. You can find out more about the candidates and the election on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the election page on Meta]], and from there you can access the vote itself. Your participation in these elections is important to the governance of Wikimedia communities, and your time spent learning about the candidates and voting is appreciated. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:20, 20 maj. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569831 --> == Kalendaro == https://eo.wikipedia.org/wiki/Reformaj_proponoj_de_la_gregoria_kalendaro ?? == Peto pri forbaro == Bv forbaru nian amikon [[User:Näin on näreet]]. Post hieraŭa [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AN%C3%A4in_on_n%C3%A4reet&diff=9379558&oldid=9356513 lasta averto] ri decidis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?oldid=prev&diff=9379966 denove mencii min en du resumoj]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:04, 22 maj. 2026 (UTC) Unus nur venis lasta averto de mi, vidu sube, sed fine la konto tamen forbariĝis, sed nur 3 monatojn poste, vidu [[#Forbaro]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:57, 31 aŭg. 2026 (UTC) == Pastreco de virinoj == Mi dankas vin pri la artikolo [[pastreco de virinoj]]. Ĉu en la artikolo estu bildo(j)? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 08:59, 23 maj. 2026 (UTC) :Mi preferas lasi la tekston sen bildoj, ĉar mi volas teni ekvilibron inter diversaj kristanaj movadoj. Kaj aparte en la katolika kaj ortodoksaj eklezioj, en kiuj la temo nun estas pli ardanta, ĉar tie ankoraŭ estas malpermeso pri virinaj pastroj, estas maleble montri fotojn de virinaj pastroj, kompreneble, ĉar ili ankoraŭ ne estas. Do engluo de bildoj fokusigus la atenton pri la reformaj eklezioj, en kiuj la temo jam estas tute memkomprenebla kaj ne granda disputo plu. Kion oni ankoraŭ povas fari, estas atenti ke ĉie internaj ligiloj estsa metataj. Ekzemple "Unuan Epistolon al Timoteo" kompreneble estu [[1-a epistolo al Timoteo|Unuan Epistolon al Timoteo]], ktp. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:11, 23 maj. 2026 (UTC) :Ĉiukaze de la hieraŭ [[Uzanto-Diskuto:Näin_on_näreet#Seriozega averto de mi|esprimita rekomendo pri nova vikipaŭzo]] kaj tiam «post tiu paŭzo rekomenci per temoj kiuj neniel rilatas al norda Eŭropo, neniel pri religio kaj ankaŭ neniel pri seksaj kaj genraj temoj (kompreneble ke obscenajn redaktojn ĉiukaze ne estas permesate fari - tio ne nur validas por vi sed por ĉiu)» [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/N%C3%A4in_on_n%C3%A4reet ankoraŭ nenio alvenis en via konduto]. Via koncentriĝo pri malmultaj esperantlingvaj tekstoj pri iel bizaraj temoj el la finna socio, kaj remaĉado de ili, vere nervas aliulojn kaj ankaŭ streĉas mian paciencon - eblas fini iun tekston kaj lasi ĝin, irante al novaj temoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:51, 23 maj. 2026 (UTC) ::Kial mi ne rajtus skribi pri tiuj aferoj aferece? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 14:20, 24 maj. 2026 (UTC) :La kritero estas tio, cxu la redaktoj estas suficxe kvalitaj. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 15:08, 24 maj. 2026 (UTC) :::Mi nur atentigas, ke vi estas harfende proksima al forbaro, pro via nerespekto de la limoj de aliaj. Tial baze gravas ne perforti alies limojn, tio estas la plej baza regulo. Sed rekoncentriĝi al temoj, kiuj de-ekstere ne ŝajnas tiom obsedaj ĉe vi (de-flanke vi aspektas obsedita se vi preskaŭ ĉiun tekston kiun vi antaŭe faris, en postaj malmultaj tagoj 10-, 20-, 30-foje reredaktas - tio en komparo al aliaj uzantoj aspektas multe, kaj la impreso ankaŭ estas laŭ tio kiel vi redaktas, ne estas nur la nombro de redaktoj) krome povas malfortigi la impreson de obsedo kiujn aliaj vidas ĉe vi. Kaj sciu ke tre multaj el viaj redaktoj laborigas aliajn uzantojn, ĉar vi neniam atentas pri ĉio, eĉ foje ne sukcesas skribi "ĉ" sed nur "cx", tial se estas tre multaj redaktoj pri ununura temo, kiuj ŝajnas al aliuloj neutilaj remaĉadoj, tio estas problemo se per tio ankaŭ forbruliĝas la tempo de alia uzanto. Ĉu vi komprenas? Mi esperas ke jes, ĉar se ne, estus vi kiu frontus denovan kompletan forbaron - kio povas ĉiam ajn reveni, ĉar via forbaro neniam malvalidiĝis. Ĉiuj klare konscias ke la finna vikipedio ne faras kompromisojn, klare sekvas la argumenton ke unufoje forbarita estas porĉiam forbarita. Simple ĉar estas tempomalŝparo investi unu sekundon pli ol necesas por reflekse forbari ĉiujn novajn kontojn de vi. Se vi volas eviti ke ni tiom senkompatas kiom la finnaj administrantoj, vi devas ekstre peni apliki ĉiujn regulojn. Sufiĉas, mi hodiaŭ nur havas ankoraŭ duonhoron kaj volas ankoraŭ labori tiun duonhoron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:18, 24 maj. 2026 (UTC) Mi aldonis bildojn, forigu se vi volas do. Pri la virina pozicio en [[lestadianismo]] oni memoragas, ke en la origina lestadiana reviviĝo estis ankaŭ virino kiel predikanto. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 19:46, 27 maj. 2026 (UTC) :Nuntempe oni ne povus ecx konsideri tian eblon, ke [[Suviseurat|tie]] iu virino predikus == Abitura ekzameno en Finnlando == Mi tute ne komprenas, kial estis forigita la artikolo [[Abitura ekzameno en Finnlando]] [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 05:09, 27 maj. 2026 (Vidu: [[Pentti Arajärvi]], [[Yrjö Kokko]]]) :{{re|Näin on näreet}} Se vi klakas la artikolan ligilon, vi bone ankoraŭ vidas la noton "pro manko de fidindaj ekstervikipediaj referencoj kaj eksteraj ligiloj, ekestas la impreso ke la teksto estas persona, subjektiva kreaĵo - se tio ne pliboniĝos ene de semajno, forigo estos konsentebla". Kaj konsento pri la forigo estis post atendado de semajno: simple tro multo mankis - referencoj aŭ/kaj eksteraj ligiloj, kategorioj, ankaŭ intervikiaj ligiloj, la teksto krome tute ne estis ligita de aliaj tekstoj, do estis "orfa". Kaj vere estis "la impreso ke la teksto estas persona, subjektiva" opinio. Mi bedaŭras ke vi ne sufiĉe frue konsciis ke la teksto estas sub minaco forpreniĝi: Tiam vi ankoraŭ havintus ŝancon mem plibonigi la mankojn, kaj ankaŭ ĉiuj aliaj havis la ŝancon helpi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:14, 27 maj. 2026 (UTC) ::PS: Cetere, pri la teksto [[Pentti Arajärvi]]: Se vi vidas tute supre, tie estas linio [[d:Q2502942|Vikidatumoj: Pentti Arajärvi (Q2502942)]], '''''sen priskribo'''''. Tiu "sen priskibo" estas manko kiu estas ĉe ĉiuj de viaj tekstoj. Ĉu vi entute rajtas redakti en vikidatumoj, se ĉiuj viaj kontoj estas sen prokrasto forbaritaj en la finna vikipedio? Se vi rajtas redakti en vikidatumoj: ĉu vi scias kiel vi povas tre rapide meti tiun priskribon tie? Kutime la priskibo rajtas esti tio, kio estas post la vorto "estas" en la unua frazo, do ĉi tie "finna politikisto, advokato, rofesoro, verkisto de nefikcio kaj lerneja spertulo" - rajtas ankaŭ esti koncizigo, ekz. "finna politikisto kaj verkisto". Mi nun ne metas la priskibon al vikidatumoj - mi faris tion jam ĉe centoj de viaj novaj tekstoj - por ke vi vidu pri kiu mi skribas kaj povas provi ĉu vi sukcesas mem fari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:14, 27 maj. 2026 (UTC) :Mi dankas vin, kvankam vi faris eraron pri lia propra lernejo https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti_Araj%C3%A4rvi&diff=prev&oldid=9385196 --[[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] sen subskribo ::Ne mi faris eraron, sed '''eble''' tion faris vikidatumoj: en [[d:Q1306700]] oni asertas pri ekzisto de la liceo Ressu de Helsinko, mezlernejo en Helsinko, finne Ressun lukio. Se li estis mezlernejano tie, tiam antaŭ 1968, antaŭ la 20-a vivjaro, li finis la mezlernejon tie. Do se ĝustas via aserto ke nur post la bazlerneja reformo ekestis la lernejo Ressun lukio, kaj antaŭ 1968 ĝi ankoraŭ ne estis (tion konfirmas vikidatumoj asertante ke Ressun lukio ekhavis tiun nomon en 1977), tiam efektive vikdatumoj ĉi tie estas misgvida. ::Restas tri demandoj: Kiam ekzakte estis tiu bazlerneja reformo? Ĉu la ekfunkcio de Ressun lukio en 1977 estas realisma? Kaj ĉu la antaŭulo antaŭ 1977, kiun vi simple nomas "oppikoulu Helsinko", estis [[d:Q105930182]], do ''entinen ruotsinkielinen oppikoulu Helsingissä 1864–1977''?? - Se ĉiuj demandoj estas solvitaj, ni povas pripensi kiel pli elegante vortumi la frazon, ĉar nun aspektas malelegante. Sed ankaŭ eblas entute forstreki la mezlernejon el la teksto. Ĝi ne estas nepre esenca informo. ::Sed mi havas ankoraŭ mian antaŭan demandon: Ĉu vi povas/rajtas skribi ion en vikidatumoj? Se jes, provu enkopii la priskribon "finna politikisto kaj verkisto" tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:08, 27 maj. 2026 (UTC) :::Pre granda lerneja reformo de Finnlando en la 1970-aj jaroj la bazlernejoj en la lando estis normale sesjaraj popollernejoj (''kansakoulu'', ''folkskola''). Ili estis ses- aŭ sepjaraj, sed tiuj, kiuj iris al la lernejo ''oppikoulu''/''läroverk'' estis en popollernejo normale nur kvar aŭ kvin jaroj. Oppikoulu konsistis el kvinjara (por knabinoj eble sesjara) ''keskikoulu''/''mellanskola'' kaj trijara ''lukio''/''gymnasium''. En la lastaj tempoj de tiu sistemo (pararela lerneja sistemo) ekzistis krom ''kansakoulu'' kaj ''oppikoulu'' dujara civitana lernejo, kiu estis deviga por tiuj, kiuj ne iris al oppikoulu/läroverk. La moderna bazlerneja sistemo estis kreita do, ke la ''kansakoulu'', ''keskikoulu'' kaj civitana lernejo estis unuigita unu nauxjara lernejo. ''Lukio'', kiu antaŭe estis trijara finparto de ''oppikoulu'', iĝis trijara lernejo, al kiu oni povas provi iri el la nauxa (lasta) jaro de la moderna bazlernejo ''peruskoulu''. Tiu ''peruskoulu'' inkludis sesjaran parton ''ala-aste'' (kiu anstatauxigis la antauxan lernejon ''kansakoulu'') kaj trijaran parton ''yläaste''. Al la nova sistemo oni movis en 1972 - 1977. La unua tia lernjaro, kiam la nova sistemo estis en la tuta lando tuta preta, estis 1981–1982. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 23:26, 27 maj. 2026 (UTC) La movo al la moderna finnlanda lerneja sistemo laux jaroj kaj komunumoj: * 1972: [[Alatornio]], [[Askainen]], [[Dragsfjärd]], [[Enontekiö]], [[Hankasalmi]], [[Haukipudas]], [[Inari]], [[Jämsä]], [[Kaarina]], [[Karunki (Suomi)|Karunki]], [[Kemi]], [[Kemijärven maalaiskunta]], [[Kemijärvi]], [[Kemin maalaiskunta]], [[Kemiö]], [[Kittilä]], [[Kolari]], [[Kuivaniemi]], [[Kuru]], [[Kuusamo]], [[Köyliö]], [[Leivonmäki]], [[Lemu]], [[Lieto]], [[Masku]], [[Multia]], [[Muonio]], [[Nousiainen]], [[Pelkosenniemi]], [[Pello]], [[Pirkkala]], [[Posio]], [[Pudasjärvi]], [[Raisio]], [[Rantsila]], [[Ranua]], [[Rovaniemen maalaiskunta]], [[Rovaniemi]], [[Ruokolahti]], [[Salla]], [[Savukoski]], [[Simo]], [[Sodankylä]], [[Taivalkoski]], [[Tarvasjoki]], [[Temmes]], [[Tervola]], [[Toivakka]], [[Tornio]], [[Töysä]], [[Utsjoki]], [[Vahto]], [[Varkaus (kaupunki)|Varkaus]], [[Varpaisjärvi]], [[Velkua]], [[Västanfjärd]], [[Ylitornio]] * 1973: [[Alahärmä]], [[Alavus]], [[Houtskari]], [[Huittinen]], [[Iniö]], [[Juuka]], [[Jyväskylä]], [[Jyväskylän maalaiskunta]], [[Kaavi]], [[Kajaani]], [[Kajaanin maalaiskunta]], [[Kangasala]], [[Kannonkoski]], [[Karijoki]], [[Keikyä]], [[Kestilä]], [[Kesälahti]], [[Kiikka]], [[Kinnula]], [[Kitee]], [[Kivijärvi]], [[Konginkangas]], [[Konnevesi]], [[Korppoo]], [[Kristiinankaupunki]], [[Kuhmalahti]], [[Kuhmo]], [[Kuortane]], [[Kyyjärvi]], [[Kärsämäki]], [[Lemi]], [[Lestijärvi]], [[Lieksa]], [[Luopioinen]], [[Luoto]], [[Metsämaa]], [[Muurame]], [[Nauvo]], [[Nilsiä]], [[Nurmes]], [[Oravainen]], [[Paltamo]], [[Parainen#Parainen|Parainen]], [[Pietarsaaren maalaiskunta]], [[Pietarsaari]], [[Pihtipudas]], [[Piippola]], [[Pornainen]], [[Pulkkila]], [[Puolanka]], [[Puumala]], [[Pyhäjärvi]], [[Pyhäntä]], [[Pälkäne]], [[Rautavaara]], [[Ristijärvi]],, [[Rääkkylä]], [[Saarijärvi]], [[Sahalahti]], [[Savitaipale]], [[Sipoo]], [[Soini]], [[Sotkamo]], [[Sumiainen]], [[Suolahti]], [[Suomenniemi]], [[Suomussalmi]], [[Säynätsalo]], [[Tohmajärvi]], [[Tuusniemi]], [[Uudenkaarlepyyn maalaiskunta]], [[Uukuniemi]], [[Uurainen]], [[Uusikaarlepyy]], [[Vaala]], [[Valtimo]], [[Vammala]], [[Vampula]], [[Vehmersalmi]], [[Viitasaari]], [[Vuolijoki]], [[Vähäkyrö]], [[Värtsilä (kunta)|Värtsilä]], [[Vöyri]], [[Ylihärmä]], [[Ylikiiminki]], [[Äänekoski]] * 1974: [[Alajärvi]], [[Alavieska]], [[Anttola]], [[Asikkala]], [[Eno]], [[Evijärvi]], [[Haapajärvi]], [[Halsua]], [[Hauho]], [[Haukivuori]], [[Hausjärvi]], [[Himanka]], [[Hirvensalmi]], [[Honkajoki]], [[Hämeenkyrö]], [[Ii]], [[Iisalmi]], [[Ikaalinen]], [[Ilomantsi]], [[Joensuu]], [[Joutsa]]<ref>http://lukiovanha.joutsa.fi/0708/vihkiaiset08/historiikki.htm</ref>, [[Juva]], [[Jäppilä]], [[Kalajoki]], [[Kangasniemi]], [[Kankaanpää]], [[Kannus (kaupunki)|Kannus]], [[Karhula]], [[Kauhava]], [[Kaustinen]], [[Keitele]], [[Kempele]], [[Keuruu]], [[Kihniö]], [[Kiihtelysvaara]], [[Kiikoinen]], [[Kiiminki]], [[Kiuruvesi]], [[Kokkola]], [[Kontiolahti]], [[Korpilahti]], [[Kortesjärvi]], [[Kotka (kaupunki)|Kotka]], [[Kustavi]], [[Kymi]], [[Kälviä]], [[Lapinlahti]], [[Maksamaa]], [[Lappajärvi]], [[Lappeenranta]], [[Lapua]], [[Laukaa]], [[Lavia]], [[Lehtimäki]], [[Lieto]], [[Liminka]], [[Liperi (kunta)|Liperi]], [[Lohtaja]], [[Luhanka]], [[Merijärvi]], [[Mikkeli]], [[Mikkelin maalaiskunta]], [[Mouhijärvi]], [[Muhos]], [[Mustasaari]], [[Mäntyharju]], [[Nivala]], [[Oulainen]], [[Oulu]], [[Oulunsalo]], [[Outokumpu]], [[Parkano]], [[Pattijoki]], [[Perho (kunta)|Perho]], [[Pertunmaa]], [[Petäjävesi]], [[Pieksämäen maalaiskunta]], [[Pieksämäki]], [[Pielavesi]], [[Polvijärvi]], [[Pori]], [[Pyhtää]], [[Pyhäjoki]], [[Pyhäselkä]], [[Pylkönmäki]], [[Raahe]], [[Reisjärvi]], [[Ristiina]], [[Ruukki]], [[Sievi]], [[Sonkajärvi]], [[Suodenniemi]], [[Teuva]], [[Toholampi]], [[Tuupovaara]], [[Ullava]], [[Utajärvi]], [[Valkeala]], [[Valtimo]], [[Vehkalahti]], [[Vehmaa]], [[Veteli]], [[Vieremä]], [[Vihanti]], [[Viljakkala]], [[Vimpeli]], [[Virtasalmi]], [[Yli-Ii]], [[Ylikiiminki]], [[Ylistaro]], [[Ylivieska]], [[Ähtäri]] * 1975: [[Anjalankoski]], [[Artjärvi]], [[Asikkala]], [[Askola]], [[Elimäki]], [[Enonkoski]],[[Hamina]], [[Hartola]], [[Heinola]], [[Heinävesi]], [[Hollola]], [[Ii]], [[Iitti]], [[Ilmajoki]], [[Imatra]], [[Isojoki]], [[Isokyrö]], [[Jaala]], [[Jalasjärvi]], [[Joroinen]], [[Joutseno]], [[Jurva]], [[Juupajoki]], [[Kangaslampi]], [[Karttula]], [[Kaskinen]], [[Kauhajoki]], [[Kemi]], [[Kerimäki]], [[Korsnäs]], [[Koski Hl]], [[Kouvola]], [[Kuhmoinen]], [[Kuopio]], [[Kuorevesi]], [[Kurikka]], [[Kuusankoski]], [[Kärkölä]], [[Lahti]], [[Laihia]], [[Lapinjärvi]], [[Lappeenranta]], [[Leppävirta]], [[Liljendal]], [[Loviisa]], [[Längelmäki]], [[Maalahti]], [[Maaninka]], [[Miehikkälä]], [[Mustasaari]], [[Myrskylä]], [[Mänttä]], [[Nastola]], [[Nuijamaa]], [[Närpiö]], [[Orimattila]], [[Orivesi]], [[Padasjoki]], [[Parikkala]], [[Pernaja]], [[Peräseinäjoki]], [[Porvoo]], [[Porvoon maalaiskunta]], [[Pukkila]], [[Punkaharju]], [[Rantasalmi]], [[Rautalampi]], [[Rautjärvi]], [[Ruovesi]], [[Ruotsinpyhtää]], [[Ruovesi]], [[Saari (kunta)|Saari]], [[Savonlinna]], [[Savonranta]], [[Seinäjoki]], [[Sulkava]], [[Sysmä]], [[Taipalsaari]], [[Tervo]], [[Teuva]], [[Tyrnävä]], [[Uusikaupunki]], [[Vaasa]], [[Varkaus (kaupunki)|Varkaus]], [[Vehkalahti]], [[Vesanto]], [[Vieremä]], [[Vilppula]], [[Virolahti]], [[Virrat]], [[Vähäkyrö]], [[Ylistaro]], [[Ylämaa]] * 1976: [[Alastaro]], [[Aura (kunta)|Aura]], [[Eura]], [[Eurajoki]], [[Forssa]], [[Halikko]], [[Hanko]], [[Harjavalta]], [[Hattula]], [[Humppila]], [[Hyvinkää]], [[Hämeenlinna]], [[Inkoo]], [[Janakkala]], [[Jokioinen]], [[Järvenpää]], [[Kalanti]], [[Kalvola]], [[Karinainen]], [[Karjaa]], [[Karjalohja]], [[Karkkila]], [[Kerava]], [[Kiikala]], [[Kirkkonummi]], [[Kisko]], [[Kiukainen]], [[Kodisjoki]], [[Kokemäki]], [[Koski Tl]], [[Kullaa]], [[Kuusjoki]], [[Kylmäkoski]], [[Laitila]], [[Lammi]], [[Lappi Tl]], [[Lempäälä]], [[Lohja]], [[Lohjan kunta|Lohjan maalaiskunta]], [[Loimaa]], [[Loimaan maalaiskunta]], [[Lokalahti]], [[Loppi]], [[Marttila]], [[Mellilä]], [[Merikarvia]], [[Merimasku]], [[Mietoinen]], [[Muurla]], [[Mynämäki]], [[Mäntsälä]], [[Naantali]], [[Nakkila]], [[Nokia (kaupunki)|Nokia]], [[Noormarkku]], [[Nummi (Lohja)|Nummi]], [[Nurmijärvi]], [[Oripää]], [[Paimio]], [[Perniö]], [[Pertteli]], [[Pomarkku]], [[Punkalaidun]], [[Puolanka]], [[Pusula]], [[Valkeakoski]], [[Piikkiö]], [[Pohja]], [[Pomarkku]], [[Punkalaidun]], [[Pöytyä]], [[Rauma]], [[Rauman maalaiskunta]], [[Renko]], [[Riihimäki]], [[Rusko]], [[Rymättylä]], [[Salo]], [[Sauvo]], [[Siikainen]], [[Siikajoki]], [[Siuntio]], [[Snappertuna]], [[Somero]], [[Suomusjärvi]], [[Säkylä]], [[Särkisalo]], [[Taivassalo]], [[Tammela]], [[Tammisaaren maalaiskunta]], [[Tammisaari]], [[Tampere]], sv. [[Tenala]]= fi. [[Tenhola]], [[Toijala]], [[Turku]], [[Tuulos]], [[Tuusula]], [[Ulvila]], [[Urjala]], [[Valkeakoski]], [[Vesilahti]], [[Vihti]], [[Viiala]], [[Yläne]], [[Ylöjärvi]], [[Ypäjä]]<ref>https://www.vihti.fi/wp-content/uploads/Vuosikertomus_valmis_nettiin.pdf</ref> * 1977: [[Espoo]], [[Helsinki]], [[Kauniainen]], [[Vantaa]] <ref>Kuntatieto (1977)</ref> <ref>http://www.yksityiskoulut.fi/yksityiskoulujenmatrikkeli/index3.htm</ref> En tiu listo maalaiskunta signifas kamparan komunumon, vidu [[Kampara komunumo (Finnlando)]] [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 19:12, 28 maj. 2026 (UTC) La moderna finna baza lernejo, ''peruskoulu'', naskiĝis dum la lerneja reformo de la 1970-aj jaroj, kiam oni transiris de paralela lerneja sistemo al unueca lerneja sistemo, tiel ke la antauxa bazlernejo, popollernejo (''kansakoulu''), la civitana lernejo (''kansalaiskoulu'') kiu sekvis ĝin, kaj la ''keskikoulu'' (kiu konsistis el la kvin aŭ ses unuaj klasoj de la ''oppikoulu'') kunfandiĝis en la bazan lernejon, kaj ''lukio'' tri lastaj klasoj de la ''oppikoulu'' fariĝis sendependa lernejo. Kiam mi ekiris al lernejo, mia patro klarigis, ke kiam li iris al lernejo, la situacio estis alia. En la lando ekzistis paralela lerneja sistemo. Komuna lernejo por ĉiuj daŭris nur kvar jarojn. Kelkaj transiris el la ''kansakoulu''/''folkskola'' post la kvara aŭ kvina klaso al ''oppikoulu/läroverk'', en kiu iuj frekventis ne nur kvin- aŭ sesjaran ''keskikoulu''/''mellanskola'' sed ankaŭ trijaran ''lukio''/''gymnasium''. La aliaj finis la sesjaran ''kansakoulu''/''folkskola'' kaj poste frekventis dujaran ''kansalaiskoulu''. Mi demandis, kial oni ŝanĝis la sistemon. Li diris, ke la populareco de la ''oppikoulu''/''läroverk'' kreskis tiom multe, ke ŝajnis, ke iom post iom la ''kansalaiskoulut''/''medborgarskolorna'' restos sen lernantoj. Tial oni ne plu opiniis sencohava teni la du branĉojn apartaj. La ''kansakoulu''/''folkskola'', la ''keskikoulu''/''mellanskola'' kaj la ''kansalaiskoulu''/''medborgarsskola'' estis kunfanditaj en naŭjaran bazlernejon, post kies naŭa klaso oni povas kandidatiĝi al trijara ''lukio''/''gymnasium''. Mi demandis ChatGPT-on pri la germana lerneja sistemo. Kiam ĝi klarigis ĝin, mi demandis, ĉu la klarigo praktike signifas, ke Germanio ankoraŭ uzas tian lernejan sistemon, el kiu ekzemple Svedio kaj Finnlando transiris al komuna naŭklasa baza lernejo. Ĝi respondis, ke tio grandparte signifas ĝuste tion. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 09:29, 28 maj. 2026 (UTC) {{referencoj}} <big>'''D'''</big>o, koncize: en Helsinko la lerneja reformo ekvalidis en 1977, tial la ekfunkcio de la lernejo "[[d:Q1306700|Ressun lukio]]" en 1977, kaj tiu [[Pentti Arajärvi]], kiu en 1967, 19-jara, jam ekstudis, garantiite estis lernejano en la antaŭa lernejo, kiun vi simple nomas "oppikoulu Helsinko". Vi ne respondis la demandon, ĉu tiu "oppikoulu Helsinko" estis [[d:Q105930182]], do ''"entinen ruotsinkielinen oppikoulu Helsingissä 1864–1977"''. Kaj daŭre mankas via respondo al la demando: Ĉu vi povas/rajtas skribi ion en vikidatumoj? Se jes, provu enkopii la priskribon "finna politikisto kaj verkisto" tie. Pri tio ono tute ne bezonas ChatGPT-on, vi simple devas elprovi kaj tiam respondi mian demandon. Se vi '''ne''' rajtas redakti ion en vikidatumoj, tiam ĉiam iuj aliaj uzantoj devas aldoni priskribojn, kiel estis ĝis nun. Se la mezlernejo de P. Arajärvi estis d:Q105930182, tiam mi en vikidatumoj povas ŝanĝi la indikon kaj malaperos la misa mencio de la lernejo "Ressun lukio" en la e-lingva informkesto. En [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Contributions/N%C3%A4in_on_n%C3%A4reet vikidatumoj nun notiĝas 7 redaktoj de vi], la lasta antaŭ 5 tagoj, kaj al mi ŝajnas ke vi ne estas forbarita tie, krom ke eble forbaro en alia branĉo, ĉi tie la finna kaj rusa, aŭtomate signifas ne povi rekte skribi ion en vikidatumeron, sed maksimume el esperantaj tekstoj intervikie ligi paĝon. Simple elprovu, kaj respondu al mi kio okazis en via provado. Kaj se vi ne scias kion vi devas fari, ne demandu ChatGPT-on sed prefere min aŭ alian eo-administranton (kvankam, se hazarde ChatGPT scias kiel esperantlingve kontribui al vikidatumoj, ankaŭ bone). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 14:17, 28 maj. 2026 (UTC) Bedaŭrinde mi ne povas skribi en vikidatumoj. En la 1970-aj jaroj en la plej multaj kazoj ''keskikoulu'' estis anstataŭigita per ''yläaste'' (lernejaj jaroj 7 - 9), kian ĉiuj devis frekventi. ''Helsingin Reaalilyseo'' ricevis antauxe la kromnomon ''Ressu''. En 1977, kiam Helsinko movis al la moderna lerneja sistemo, la nomo ''Ressu'' estis donita oficiala nomo al du lernejoj: ''Ressun yläaste'' kaj ''Ressun lukio'', kiu agis en sama loko kiel antauxe la okjara oppikoulu (läroverk) Helsingin Reaalilyseo. Ressun yläaste ne ankoraux ekzistas, sed Ressun lukio ekzistas kaj estas konata elita lernejo. Iam en iu jaro la mezuma sojlo de la lernejo estis 9,75. ''Lukio'': El la verbo lukea (legi). La vorton kreis [[Elias Lönnrot]]]. Unue la vorto signifis dujaran lernejon, al kiu oni povis provi iri el la lernejo ''yläalkeiskoulu'', al kiu oni povis provi iri el la lernejo ''ala-alkeiskoulu''. Tiuj tri termoj malaperis en la aktuala uzo en 1872, kiam ''ala-alkeiskoulu'', ''yläalkeiskoulu'' kaj ''lukio'' estis unuigita kiel ''oppikoulu'', sed la vorto ''lukio'' estis pruntita al nov uzo en 1914, kiam ''oppikoulu'' iĝis duparta, konstitanta el kvinjara ''keskikoulu'' kaj trijara ''lukio''. En la granda lerneja reformo (1972 - 1981) ''lukio'' iĝis trijara lernejo, al kiu parto el la finnlandaj junuloj movas el la naŭjara bazlernejo ''peruskoulu'' kiu estis kreita unuiginte la lernejojn ''kansakoulu'', ''keskikoulu'' kaj ''kansalaiskoulu''. --skribis, sen subskribo, Näin on näreet 28 maj. 2026 Ambaŭfoje domage, ke vi ne povas skribi en vikidatumoj, ĉar tio kutime estas parto de la redakta kreado, kaj ke efektive mi pravis, kiam mi sen grandaj scioj en vikidatumoj pri [[d:Q1306700]] skribis je 09:56 h, 16 okt. 2024: ''ThomasPusch aldonis kromnomojn [eo]: gimnazio Ressu, Ressun lukio, Helsingin lyseo kaj priskribon por [eo]: mezlernejo en Helsinko, Finnlando''. La kromnomo "Helsingin lyseo" pli koncizas ol "H. Reaalilyseo" kaj probable malpli ekzaktas, sed ĉiukaze ŝajnas ke pri la antaŭa lernejo ne estas iuj informoj en la ĉiulingva vikipedio kaj vikidatumoj aparte de la ero pri la nova lernejo "[[d:Q1306700]] / Ressun lukio", kaj tiam eblas nur malfacile ĝustigi la e-lingvan informkeston. Mi tamen provetos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:03, 28 maj. 2026 (UTC) Ĉu estas bone mencii pri Hausjärvi en la artikolo [[Nurmijärvi (lago)]]? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 21:42, 28 maj. 2026 (UTC) :Jes, kial ne? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:47, 28 maj. 2026 (UTC) == Bavaraj riveroj == Saluton Thomas, antaŭ malmultaj tagoj mi plantis du mikroĝermojn [[Aisch]] kaj [[Brenz]]. Mi volus peti vin ampleksigi la informkestojn - iel mi per poŝtelefono kaj dumvojaĝe ne tiom komforte povas... Ĉu? Dankon, [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:09, 30 maj. 2026 (UTC) :Tio per normala komputilo estas nenia problemo, la bloko kopieblas ene de sekundo. Vi celis la paĝon [[Brenz (rivero)]], ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:48, 30 maj. 2026 (UTC) ::Mi rekomendas ĉe tiaj mikroĝermoj ankoraŭ antaŭvidi du ankoraŭ nevideblajn (per < !-- -- > nevidebligitaj) malplenajn kadrojn por estontaj bildoj, kaj krome pensas, ke iu plia frazeto "La fonto estas en ..." estas ne lukso: tiam estas 4 magraj frazoj, iom pliu ol la nepre necesaj minimumaj 3. Mi nun plenigis la paĝetojn [[Aisch]] kaj [[Brenz (rivero)]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 17:12, 30 maj. 2026 (UTC) :::.. kaj povis ankoraŭ plenigi paĝojn pri la similregionaj riveroj [[Fränkische Rezat]], [[Wiesent (Regnitz)]] kaj [[Wiesent (Danubo)]]. Se oni ankoraŭ aldonas tekston kaj en tio profundiĝas en temojn ekzemple pri fiŝoj, kiel mi faris pri la artikolo [[Fränkische Rezat]], tamen la fino de laboro ne estas tiom rapida - mi scias ke la ideo estas nur meti plejminimumon kaj lasi al eventuale postaj alvenantoj aldoni pli detalajn teksterojn, sed tio estas nur la teorio; praktike tamen ofte malfacilas rezisti la tenton mem tuj pliampleksigi tiom magrana paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:26, 31 maj. 2026 (UTC) == Jyväskylä == Eble vi ne sxatas pri tio, ke mi petas vin vidu iun artikolon. Tamen mi unu fojon ankoraŭ faras do: vidu [[Kampara komunumo de Jyväskylä]]. -- sen subskribo uzanto Näin on näreet je 31 maj. 2026 : Mi ne havas fortajn emociojn pri tiu teksto. La nereviziitaj adaptoj estas tiuj de 9:11 h 4 maj. 2026 kaj 14:31, 31 maj. 2026: en tio ŝanĝiĝas (krom la jaro 1914 aldonita poste) nur la ĉapitro de "En la lastaj jardekoj..." ĝis "...la paroĥo de tiu urbo". Tiu ĉapitro laŭ mi estas en ordo. Reviziebla. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 31 maj. 2026 (UTC) Cxu laux vi vi komprenis mian klarigon? En la granda finnlanda lerneja reformo 1972 - 1981 ''kansakoulu'', ''kansalaiskoulu'' kaj ''keskikoulu'' estis unuigita kiel 9-jara ''peruskoulu''. En la reformo ''lukio'', kiu antauxe kun ''keskikoulu'' estis ''oppikoulu'' estis sxangxita al lernejo, al kiu oni povas provi iri el la 9-a klaso de la ''peruskoulu''. Tiuj, kiuj ne iras al ''lukio'', iras normale al ''ammattikoulu''. Kvankam ''kansakoulu'' (la bazlernejo de la malnova sistemo) estis normale 6- jara, en iuj kazoj 7-jara, tiuj, kiuj iris al ''oppikoulu'' estis en ''kansakoulu'' normale nur 4 aux 5 klasoj. Por ''oppikoulu'' estis irekzameno. ''Kansalaiskoulu'' estis 1 - 3 jara lernejo, kiu ekzistis nur ekde 1958 gxis la granda lerneja reformo de la jaroj 1972 - 1981. Gxi estis deviga por tiuj, kiuj ne iris al ''oppikoulu''. La nuna lerneja sistemo estis iom post iom enkondukita en diversaj komunumoj inter 1972 kaj 1977, kaj 1981 - 1982 estis la unua lerneja jaro en kiu la moderna bazlerneja instruplano estis uzata en ĉiuj klasoj 1 ĝis 9 en tuta Finnlando. -- sen subskribo uzanto Näin on näreet je 31 maj. 2026 :Mi jam antaŭe komprenis ke la "nuna lerneja sistemo estis iom post iom enkondukita en diversaj komunumoj inter 1972 kaj 1977", kaj antaŭe demandis pri konkreta lernejo kaj konkreta urbo (Helsinko), kaj ankaŭ volis konfirmon kiel la antaŭa nomo de konkrete tiu lernejo estis. Tiun informon vi donis. Dankon. Por mi tiu temo jam estas finita. Mi devas fini tekstojn pri Aŭstrio, volas komenci tekstojn pri Israelo, kaj momente tute ne pense estas en norda Eŭropo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 31 maj. 2026 (UTC) Ekzistis en nia urbo du viroj Jorma Kuusinen, profesoro (forte ateisto) kaj eklezia reganto de la [[Libera eklezio de Finnlando]] (Vapaakirkko). Mia patro rakontis, ke unufoje en laboreja manĝejo li vidis kaj aŭdis, ke iu iris al la profesoro Jorma Kuusinen kaj diris: vi ja apartenas al la viroj de Vapaakirkko... -- [[:fi:Jorma_Kuusinen_(professori)]] + [[:fi:Jorma_Kuusinen]]. == Nacia vidpunkto == Kiom la nacia vicpunkto difinas, kiu estas notebla? Vi diris, ke esperante [[:fi:Pentti Hirvonen]] ne estas notebla. Nun estas uzataj auxtomataj retaj tradukantoj. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 14:50, 2 jun. 2026 (UTC)Cxu estus notebla esperante mia amiko Keijo: [[:fi:Keijo Varis]]. :Mi scias ke Keijo Varis estas kodo [[d:Q85984878]]. Kutime en vikidatumoj skribatas priskribo de homo, ekz. "finna politikisto, advokato kaj verkisto", ĉi tie estas '''neniu ajn''', eĉ ne en la finna. Kaj klaras ke teksto pri li estas ekskluzive en la finna, en neniu el la [[Vikipedio:Internacia Vikipedio|20 plej "grandaj lingvoj"]]. Tio estas milda indiko pri tio, ke en vikipedio la komunumoj en la grandaj lingvoj ne konsideras lin aparte elstara. Sed ĉar per guglo-serĉo almenaŭ iuj ne-finnaj paĝoj troveblas, ekz. en retejoj [https://www.researchgate.net/profile/Keijo-Varis researchgate] kaj [https://www.linkedin.com/in/keijo-varis-670241199/ linkedin], oni jes povas defendi la vidpunkton ke li kiel universitata docento mencieblas. Kaj estas pluso ke vikidatuma ero almenaŭ ekzistas, precipe ĉar vi, farantew novajn pagcojn, ne povas krei vikidatumajn erojn. Mi dirus ke e-lingvaj tekstoj pri la grandaj universitatoj de la mondo pli gravas ol tekstoj pri unuopaj docentoj, ĉar la institucioj estos pli longe ol la homoj, kiuj baldaŭ estos pensiuloj kaj tiam maksuimume gravas kiel verkistoj de iuj aparte elstaraj libroj. Sed, jes, mi dirus ke li povas havi esperantan, anglan, hispanan, italan ktp tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:34, 2 jun. 2026 (UTC) Post la morto de [[Johano Paŭlo la 2-a]], estis programo en finna radio, kiu rakontis, kion turkaj bazlernejanoj skribis pri finnaj turistoj. Unu laŭtlegita teksto finiĝis jene: "Ilia religio estas kristanismo. Tial estas kruco de Jesuo sur ilia flago. Mi dividas ilian malĝojon, kiun la morto de la Papo nun kaŭzas al ili." La finna radio-prezentisto diris amuzite, ke la teksto de la knabino estis bona, sed enhavis kelkajn malprecizaĵojn. -- sen subskribo Näin on näreet, 3 jun. 2026 :Nu ja, anekdoto. Estas bone esti sentema estante infano, kaj probable tiu knabino pli kunsentis pri la morto de fremda maljunulo ol plej multaj finnoj. Sed ĝenerale la morto de maljunaj homoj estas natura fenomeno, tial ankaŭ multaj katolikoj nur notis la novaĵon, ankoraŭ mallonge rememoris la vivon de la papo, kaj fino. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 08:22, 3 jun. 2026 (UTC) :Certe sxi volus bonan, sed sxi faris eraron. Luteranoj, lestadianoj, vapaakirkko-anoj, pentekostuloj, metodistoj kaj baptistoj ne difinas la papon kiel auktoritato :: Ŝi ne miskondutis. Li estis maljuna homo kaj mortis. Estas noble bedaŭre kunsenti kun ĉiu maljuna mortanto, kun turka islama aŭ kurda jezida aŭ ortodoksa greka maljunulo same kiel kun samea aŭ nordfinna aŭ sudpola oldulo, kia estis Karol Wojtyła ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:18, 4 jun. 2026 (UTC) ==Proponoj== Saluton. Mi proponis por Artikolo de la monato por julio kaj du proponojn por [[vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj|legindaj artikoloj]]. Ĉu vi povas opinii? Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:17, 3 jun. 2026 (UTC) :Jes kompreneble. Dankon al vi! Mi opinios post horo aŭ du... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:22, 3 jun. 2026 (UTC) {{re|Kani}} Iom stulta demando: Kie vi antaŭvidas voĉdonon por AdlS 7 2026? Mi ĵus vidis ke en [[Vikipedio:Artikolo de la monato/2026]] mi jam antaŭ monato voĉdonis por la teksto [[hispana enlanda milito]] por 7 2026, Moldur cetere ankaŭ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:40, 3 jun. 2026 (UTC) :Mi estas mallerta. Mi ne vidas la voĉdonon pri ADLM. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:09, 3 jun. 2026 (UTC) {{re|Kani}} La mallerto estas miaflanka. Mi legis viajn du mallongajn frazojn, kaj legis "ne vidis", ne "ne vidas". La voĉdonesprimo estas en la koncerna diskutpaĝo, tute sube [[Vikipedia diskuto:Artikolo de la monato/2026#Dua duono de 2026]]. Tie supozeble neniu hazarde venanta uzanto malkovros ĝin, do necesos atentigi iujn pri tio. Sed mi eĉ ne scias, kie estus pli bona norma loko por tia diskuto pri elekto, se ne en la koncerna diskutpaĝo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:11, 4 jun. 2026 (UTC) == Bv forbaru la vomsakon == [[:m:Special:CentralAuth/Yrjöpussi]] -- neniam redaktis, sed tamen neakceptebla uzantonomo plus gantopupumado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:54, 6 jun. 2026 (UTC) :Prave, dankon. {{Farite}}. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:02, 6 jun. 2026 (UTC) == Nova paĝo Kansa taisteli == Iam, kiam mi estis eble dekjara, mi legis la revuon [[Kansa taisteli]]. Iu en ĝi diris, ke li estis prenita militkaptito en loko, kie ankaŭ laboris Yrjö Kokko, finna perfidulo. Mi demandis mian patron, ĉu tio estis la verkisto [[Yrjö Kokko]], kaj li diris, ke ĝi certe ne estis la sama Yrjö Kokko - lia literatura verkaro tre klare montras, ke la verkisto Yrjö Kokko partoprenis en tiuj militoj ĉe la finna flanko. :Ĉu vi rimarkis ke vi hieraŭ tute ne ligis la novan paĝon [[Kansa taisteli]] al vikidatumoj??? Tiel ankaŭ ne eblis meti ŝablonojn {{ŝ|Informkesto gazeto}} kaj {{ŝ|oficiala retejo}} al la teksto - tio estas aparte maltaŭge se en la teksto estas frazo "Nuntempe ĝi estas legeble interrete". Se vi ne povas adapti vikidatumeron, vi ne povas elporti la retejon kaj kopii ĝin '''al''' vikidatumoj, sed ligi novan paĝon al vikidatumoj vi jes povas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:20, 7 jun. 2026 (UTC) ::Mi ne scias, kio estas Wikidata! [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 04:59, 8 jun. 2026 (UTC) Se mi vidas la paĝon [[Kansa taisteli]], mi vidas tute supre de la paĝo <big><big><span style="font-family:Times">Kansa taisteli</big></big> <hr> <small>[[d:Q11869646|Vikidatumoj: Kansa Taisteli (Q11869646)]], ''finna prisoldata gazeto (1957-1986)''<br/> Alternativaj nomoj: neniu</small> {{re|Näin on näreet}} Kion vi vidas tie? Kaj ĉu vi povas klaki sur la vortojn [[d:Q11869646|Vikidatumoj: Kansa Taisteli (Q11869646)]]?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:47, 8 jun. 2026 (UTC) == Kacxo de Yrjölä == Kiu povas esti bona kategorio por tiu artikolo: [[kaĉo de Yrjölä]]? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 20:14, 8 jun. 2026 (UTC) La kategorioj ne estas la problemo, sed la enhavo mem. Ĝi estas multege tro specifa por vikipedia artikolo, kaj tio estas la kialo kial ĝi ekzistas en neniu alia lingvo. Oni povus fari ampleksan artikolon pri nutraĵo aŭ nutrado por hundoj (do io kiel ''[[:fi:Koiranruoka|Koiranruoka]]''), kaj en tiu teksto povus kaŝi etan ĉapitron pri tiu "kaĉo de Yrjölä", sed tiu ĉi teksto ne konvinkos iun solan esperantlingvan vikipediiston krom vi. Mi pardonpetas, sed tiu temo kiel memstara artikolo ne havas ŝancon pretervivi en Vikipedio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:03, 8 jun. 2026 (UTC) :En finnaj retaj diskutoj pri hundoj estas multe tekstoj pri tiu kacxo. Estas ankaux en almenaux unu sveda hundtema pagxo. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 07:08, 9 jun. 2026 (UTC) ::Finnaj retejoj aŭ retaj diskutoj pri hundoj estas kompreneble multe pli specifaj, sed enciklopedio estas informejo por ĉiuj homoj, ne nur por bestoposedantoj kiuj speciale zorgemas pri la nutrado de siaj hundoj, aŭ kobajoj, kunikloj, ĉevaloj, azenoj, papagoj ktp. Baza konsilo: estu aparte konvinkita pri temo, se en neniu aŭ nur unu alilingva branĉo de vikipedio estas teksto, kaj estu preparita ke vi eble ne konvinkos la aliajn uzantojn ke tiu temo estas nepra... Se jam en kvin aŭ dek aliaj lingvoj estas vikipediaj tekstoj, malpli facile eblas opinii ke iu temo ne estas menciinda en memstara enciklopedia artikolo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:07, 9 jun. 2026 (UTC) :::Iu virino el islamlando estis multe en nordaj Finnlando kaj Svedio. Sxi diris, ke estas komunaj trajtoj, kaj la intervjuo menciis unu el la komunecoj: estas malfacile kredi, kiel la lestadianaj ekstremkristanoj estas tute similaj ol la ekstremislamanoj en sxia lando. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 10:11, 9 jun. 2026 (UTC) Mi malplilongigis la tekston sveda lingvo en Finnlando en la artikolo sveda lingvo. La teksto estis tro longa kaj eble malneuxtrala, cxar gxi tro multe esencis pri tiu unu afero en la artikelo. En la aparta artikolo sveda lingvo en Finnlando estas bone rakonti pli longe. Teksto pri "pakkoruotsi" estis en la artikolo tro longe, mi estis kulpo, mi pardonpetas. Tiu unu afero estis tro emfazita en la artikolo antaŭ ol mi mallongigis la parton de la artikolo kiu parolas pri ĝi. Mi supozas, ke vi konsentas. Mi devus seniĝi de la obsedo pri la temo. Konservativalestadiano pri la aĝo de la universo kaj de la vivo: La Tero estis kreita antaŭ 6000 jaroj tiel, ke ĝi aspektas kvazaŭ miliardojn da jaroj maljuna. La rokoj ŝajnas havi aĝon de miliardoj da jaroj, por ke kredo je la vero de la Biblio estu malfacila. Dinosaŭroj neniam ekzistis. Iliaj ostoj estis kreitaj kaj kaŝitaj en la tero kiel provo de fido. Same oni ne scias, kie troviĝis la tombo, en kiu Jesuo estis entombigita, por ke kredi ne estu tro facila. Mi legis artikolon peruskoulu (moderna nauxjara bazlernejo) en iu finnlanda enciklopedio, kiu estas skribita dum la sxangxo de la lerneja sistemo. Tiu diris, ke sentu, ke estas unu diferenco kun la origina plano: por la finnlingva peruskoulu igxos du devigaj fremdaj lingvoj, la sveda kaj la angla, ne nur la angla. Cxu estas bone en la artikolo rakonti pri la etimologio? [[Uzanto:Yrjöän|Yrjöän]] ([[Uzanto-Diskuto:Yrjöän|diskuto]]) 22:18, 5 jul. 2026 (UTC) ==Propraj nomoj== Vi ŝajne pensas ke en Esperanto ekzistas iu kategorio de nomoj, en kiu nur la unua litero de la unua vorto de la nomo estas majuskla, kaj la ceteraj estas minusklaj. Mi certas ke ne ekzistas tia kategorio (krom la tre escepta kategorio verktitoloj), kaj kiel mi jam provis rimarkigi al vi, ĝi ne estas antaŭvidata en nia [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj|titolpolitiko]]. Se fakte mi malpravas pri tio, bonvolu pruvi ĝin antaŭ ol redakti. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:42, 18 jun. 2026 (UTC) ==Supersignoj== Saluton. Hieraux nokte malaperis la rimedo konstrui supersignojn per aldono de x. Cxu vi scias ion pri tio? Cxu oni riparos gxin?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:18, 19 jun. 2026 (UTC) :Mi scias tute nenion, sed ĉe mi ankoraŭ funkcias kiel ĉiam - mi sur la klavaro tajpas unue c post x, kaj tuj aperas ĉ. Do devus esti io rilate al la tielnomata [[Helpo:Universala LingvoElektilo|Universala LingvoElektilo]] - kie en la menuo dekstre de la vortoj «En aliaj lingvoj» aŭ «Lingvoj» klakeblas la bildeto Lingvaj agordoj, la dentorado, poste eblas elekti «Enigo» kaj agordi... Sed mi havas neniun ideon, ankaŭ ne scias kie mi povus rigardi, ĉar ĉe mi jes ĉio aspektas kiel ĉiam... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:17, 19 jun. 2026 (UTC) ::Dankon, cxio estas solvita (sekvinte viajn rekomendojn) por la redakto de artikoloj, sed sxajne ne cxi tie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:19, 19 jun. 2026 (UTC) :::Strange ke estas diferenco pri redaktado de artikoloj kaj de diskutpaĝoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:21, 19 jun. 2026 (UTC) == Karilas == Ŝoke, ke pri Karilas estas artikolo nun kvinlingve. Mi esperas, ke vi germane faru artikolon [[Yrjö Karilas]]. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 22:31, 20 jun. 2026 (UTC) :Nu en la [[azera]] estas nur mizera frazo, sed en la [[finna]], [[sveda]], [[angla]] kaj [[Esperanto]] estas decaj artikoloj. Mi nur ĵus vidis ke en la esperanta teksto estas fuŝa ruĝa ligilo [[pentekontismo]] - klare: estas eraro, la vorto estas [[pentekostismo]], la kristana festo estas [[pentekosto]] kun "s". La germana nur estas unu el tre multaj eŭropaj lingvoj, mi ne ekstre faras tekstojn en la germana, nederlanda, franca, litova ktp., ĉar ankaŭ mi devas ŝpari miajn vivhorojn por la al mi plej esenca. Sed estas multaj aliaj eŭropanoj kiuj parolas kaj skribas en la germana, nederlanda, franca, litova ktp. ... Tamen pri la esperanta teksto, mi pensas ke jam eblus havi deziron ekhavi tekston pri la eldonisto [[Werner Söderström]] ([[d:Q6202412]]) kaj sia eldonejo nomita siatempe [[WSOY]] ([[d:Q3564797]]), el kio intertempe evoluis la finna amaskomunikila konzerno ''[[Sanoma]]'' ([[d:Q1540297]]), la plej larĝa libroeldonejo de Finnlando ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:11, 21 jun. 2026 (UTC) ::Karilas skribis, ke la finna estas longvorta lingvo, sed longaj vortoj estas ankaux en aliaj lingvoj. La plej longa vorto de la germana estas antialkohol.... Mi ne memoras la finon. Cxu vi scias, kio estas taksita kiel la plej longa germana vorto? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 17:03, 21 jun. 2026 (UTC) :::Ne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 21 jun. 2026 (UTC) Membro de la [[Luther-fondaĵo]] prezentis al mi la pravigojn por bebobapto kaj kontraŭstaris pentekostismon, ekzemple. Mi demandis pri [[konservativa lestadianismo]]. Li diris, ke konservativa lestadianismo havas la saman eraron en pli milda formo - oni komprenas, ke beboj estu baptitaj, sed ili ne komprenas, kial tio estas la kazo. Cxu la artikolo [[bapto]] nun estas bona? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 18:19, 21 jun. 2026 (UTC) Iam estis artikolo en [[Keskisuomalainen]] pri tio, ĉu oni devus malebligi al la retkomputiloj de lernejoj aliron al malkonvenaj retpaĝoj, kiuj estas identigitaj laŭ certaj vortoj. Sed tie leviĝis la demando: kio okazus, se iu lernanto volus per Interreto legi la verkojn de la franca poeto Saint-John Perse (en la finna perse signifas "pugo")? Kio malbona estus en tio? https://eo.wiktionary.org/wiki/mummonmarkka https://eo.wikipedia.org/wiki/Den_blomstertid_nu_kommer [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 09:55, 22 jun. 2026 (UTC) Mi demandis unu finnan virinon, ĉu ŝi kredas, ke Johannes Virolainen aŭdis la vortludon vihannes jorolainen. Ŝi respondis, ke certe li aŭdis ĝin kaj eĉ do multajn fojojn, ke la ludo komencis enuigi lin. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 13:05, 23 jun. 2026 (UTC) == Oittinen == Lian politikan karieron finigis liaj opinioj pri la sveda kaj la religio en la moderna bazlernejo. Li volis, ke la sveda ne estu deviga. Li iris al disputoj kontraŭ la lingvonaciisma Sveda Popola Partio kaj Johannes Virolainen, kiuj absolute ne akceptis tian, ke ekzistus naŭjara bazlernejo, kie la sveda ne estus deviga (Virolainen havis diversaj argumentoj ol la menciita partio). En la plano de Oittinen estis tia problemo, ke iri al la trijara mezlernejo, lukio, oni devus scii la svedan kaj tial la bazlernejanoj devus jarojn pre la fino de bazlernejo decidi, cxu ili provos iri mezlernejen. Oittinen, ateisto, ne volis al la moderna naŭjara bazlernejo konfesireligian instruon. Li iris do al disputoj krome kontraŭ iuj konservativaj-kristanaj (ekzemple lestadianaj) politikistoj kiel Armas Leinonen, kaj ankaŭ tio estis parta kialo de tio, ke Oittinen perdis siajn eblojn pintopolitike bone sukcesi. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 09:46, 24 jun. 2026 (UTC) :Laux mia patro mi pravas en tio, ke ankaux opinioj pri la bazlerneja religio efikis al pozicio de Oittinen. Laŭ li tempo el tiu tempo pasis jam do longe, ke en mia generacio normale oni ne scias pri Oittinen, se ne studis edukadon sed mi scias kaj mi neoficiale studis la edukadon. Mia patro rakontis, ke li estis ĉe la ''[[Suviseurat]]'', Someraj Kunvenoj en 1968, kaj la necesejaj kondiĉoj estis tiel teruraj, ke li ne estis nefekanta dum tri tagoj. Mi diris, ke verŝajne ne multaj kuracistoj rekomendus ion tian. Nu, certe neniu. Mi rakontis, ke mi aŭdis, ke ĝuste dum la Someraj Kunvenoj de 1968 oni faris decidon absolute malpermesantan televidon. Li diris, ke interese, ĝuste en 1968 la televidilo estis translokita al la supra etaĝo de la memstara domo (kiel kompromiso pro tio, ke parto de la familianoj estis lestadianoj kaj parto ne). == Artikolo de la Monato == Saluton. Ĉu oni elektis mian proponon pri [[Hispana Enlanda Milito]] por [[Vikipedia diskuto:Artikolo de la monato/2026|Artikolo de la monato]] por tuja julio? Ĉu mi devas fari iun demarŝon? En Hispanio okazos tiun monaton 90a datreveno de la okazintaĵo kaj tiurilate pluraj eventoj. Aparte mi dankas pri unu el viaj artikoloj pri futbalistoj, nome [[Pedro Porro]], ĉar li estas mia samlokano.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:52, 24 jun. 2026 (UTC) :{{re|Kani}} Nedankinde pri [[Pedro Porro]]. Mi nun faris tekstojn pri ĉiuj aktualaj naciteamanoj, kiel videblas en la navigilo sube. Sed dume mi ankaŭ pasetis la paĝon ''[[Copa del Rey]]'', kiu sincere videbligas ĉiujn hispanajn klubojn kiuj ĝis nun ankoraŭ ne havas tekstojn. Sincere dirite mi en mia ĵusa laborado pri futbalo ankaŭ pasis multajn tre konatajn britajn, nederlandajn kaj kelkajn francajn kaj belgajn klubojn, kiuj same ne havas tekstojn, sed se hazarde vi havas iun liberan horon inter pli serioza vikipedimado aŭ inter futbalaj matĉoj, eble vi povus elekti iu(j)n el la ruĝaj ligiloj de la paĝo ''[[Copa del Rey]]'' kaj adopti ĝin/ilin por paĝokreo. Cetere dankon al vi, ke vi trovis miajn preskaŭ forgesitajn tri tekstojn pri litovaj gazetoj kaj levis ilin de ĝermeto al ĝermo... Pri la artikolo de julio: mi [[Vikipedia diskuto:Artikolo de la monato/2026|ĵus invitis]] ankoraŭ 1-3 kolegojn eble voĉdoni, kaj fermos la temon antaŭ ĉi-vespere. Ĉu vi tiam povus fari la ankoraŭ mankantan resumon por la titolpaĝo? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:14, 24 jun. 2026 (UTC) ::Morgaŭ estos nova monato. Kiu estos la rezulto por julio? [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:16, 30 jun. 2026 (UTC) == Marja-Sisko == Estus supozeble nebone mencii en la artikolo [[Marja-Sisko Aalto]] vere multaj riaj diraĵoj. Sed la rakonton pri tio, ke ri diris, ke ri volis robon kaj oni terure kriis al ri kolerege, ri diris publike multajn fojojn kaj tial estas bone mencii ĝin. [[Uzanto:Yrjöän|Yrjöän]] ([[Uzanto-Diskuto:Yrjöän|diskuto]]) 19:14, 5 jul. 2026 (UTC) :Mi persone plene malakceptas ĉian slangon inventi novajn pronomojn al la esperanta gramatiko, tial mi povas toleri ke en Vikipedio ankaŭ estas tekstoj en tiu artefarita dialekto sed ne volas kunlabori pri tiuj tekstoj. Jen unua aspekto. Kaj due mi dirus ke la esperanta vikipedio jam sufiĉe raportas pri tiu tre specifa kaj bizara biografio, kompara al vikipedio ekzemple en la nederlanda, pola, portugala, greka, turka, ĉina, japana aŭ korea, kaj ke principe eblas lasi ĝin kaj ĝi ne bezonas pluajn horojn da esperantista redakta labortempo. La esperanta vikipedio ne prisilentas ĝin, kaj estas bone ke aliaj 11 lingvoj ankaŭ ne prisilentas ĝin, sed tiu kovro de la temo laŭ mia persona opinio estas sufiĉa. Kvar aliaj esperantaj tekstoj ligas al la esperanta artikolo, tio estas la minimuma kvanto por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]], estas ankaŭ unu ekstera referenco kaj kvar eksteraj ligiloj. Oni ne povas teknike riproĉi al la esperanta teksto esti malsufiĉa. Tial mi lasos tiun tekston, kaj traktos temojn kiuj pli bezonas laboron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:34, 6 jul. 2026 (UTC) ::Multfoje ri rakontis, ke kiam ri estis sesjara, ri hejme demandis, ĉu lia amikino Saija havis mirindan robon. Oni respondis jese, kaj tiam ri diris, ke ri ankaŭ volas havi similan. En tiu momento ĉia parolado kaj ĉia moviĝado en la ĉambro subite ĉesis; dum mallonga momento ĉio kvazaŭ frostiĝis kiel en senmova filmbildo. Kiam la silento rompiĝis, oni kolere kaj terure ekkriis al ri. Iu kondukis Saijan hejmen, kaj la patrino de Olli laŭte diris, ke knaboj ne portas robojn. Poste ŝi devigis rin demeti la pantalonon por kontroli, kiajn genitalojn ri havis. Laŭ ri tiu memoro el la infanaĝo estis tiel traŭmata, ke ri ankoraŭ hodiaŭ ne plene resaniĝis el ĝi. ::https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kola_duoninsulo&diff=prev&oldid=9406629 "Mi ekde eta infano scias, ke mi ne estas kiel aliaj knaboj. Sesjare mi demandis, kial mi ne havas jupon kiel aliaj knabinoj. Pubere mi komencis kredu, ke temus pri transvestismo. Kun tia takso estis iomete pli facile vivi, cxar kvankam ankau gxi estas kialo por silento kaj kialo por ridado, gxi estas por multaj iomete pli facile akcepti ol transsekseco, kiu estas etega, etega malplimulto kaj tial vaste konsiderata stranga." == "Mi vomas" -> bv forbaru == [[:m:Special:CentralAuth/Yrjöän]] -- neakceptebla uzantonomo plus gantopupumado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:22, 6 jul. 2026 (UTC) : {{farite}} ... bv ŝlosu la paĝojn [[Uzanto:Yrjöän]] [[Uzanto-Diskuto:Yrjöän]] [[Uzanto:Yrjöpussi]] [[Uzanto:Urpola]] [[Uzanto-Diskuto:Urpola]]. La kontoj estas forbaritaj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:30, 6 jul. 2026 (UTC) : {{farite}} ... la paĝoj estas ŝlositaj kaj la konto "Yrjöän" estas globale forbarita. Kiel longe oni plutoleru la konton [[:m:Special:CentralAuth/Näin_on_näreet]]? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:43, 7 jul. 2026 (UTC) == Drolaĵoj == Vidu: https://eo.wiktionary.org/wiki/hihhuli Vidu: https://eo.wikipedia.org/wiki/Johannes_Virolainen#Virolainen_kaj_la_sveda_lingvo Yrjö Karilas ankaŭ evoluigis bonegajn metodojn por plibonigi la kapablojn pri mensa kalkulado. En la finna Vikipedio ne estas tia regulo, ke estas malgxuste krei artikolon, al kiu ne estas ligiloj. Vidu [[Lilli]] kaj [[Suomalainen]] Preskaŭ ĉiuj konservativaj lestadianoj naskiĝis al konservativaj lestadiajanaj gepatroj. La fakto, ke la membronombro de la movado kreskas, ŝuldiĝas nur al tio, ke oni ne uzas kontraŭkoncipadon. Sed la neuzo de kontraŭkoncipado kondukas al tiel grandaj infanaroj, ke estas surprize, ke la membronombro kreskas nur sufiĉe malrapide. Mi demandis unu kritikanton de la konservativa lestadiana movado, kiu devis forlasi ĝin en la aĝo de dek jaroj, ĉar lia patro estis eksigita el la movado kaj la tuta familio estis eksigita kune kun li, kiam komenciĝis la periodo, dum kiu preskaŭ neniu plu aliĝas al la movado el ekstere. Laŭ li, tio estas bona demando. Eble fine de la 1950-aj jaroj. La gubernio estis dum longa tempo unu el la du regionaj administraj unuoj de Finnlando. La gubernioj konsistis el komunumoj. La koncepto de gubernio devenas el Svedio, kaj dum la tempo kiam Finnlando apartenis al Svedio, la svedaj gubernioj ampleksis ankaŭ Finnlandon. La gubernio en Finnlando restis administra unuo dum la tuta periodo de la aparteno de Finnlando al Rusio (1809–1917) kaj dum pli ol 90 jaroj de la sendependeco de Finnlando. La finnlandaj gubernioj funkciis proksimume laŭ la modelo de la svedaj gubernioj. La gubernioj dum longa tempo havis grandan signifon ne nur por la administrado, sed ankaŭ por regiona identeco kaj regionaj analizoj. Tamen, kiam en 1997 la parto de Finnlando sude de la gubernio Oulu, escepte de Alando, estis dividita en tri "grandajn guberniojn", la karaktero de la gubernioj fariĝis ĉefe administra. La neadministraj funkcioj de la gubernioj transiris al la provincoj, kies limoj estis oficialigitaj en 1994. Antaŭe la provinca divido estis neoficiala. Kelkaj provincoj estis teritorie identaj al gubernio. Tiuj ĉi regionoj de Finnlando ne estu konfuzataj kun la naŭ historiaj regionoj de Finnlando. Komence de la jaro 2010 la gubernioj estis nuligitaj. La provincoj restis. == Erkki Palmen == Ĉu pri li povus esti artikolo en la esperanta vikipedio: https://fi.wikipedia.org/wiki/Erkki_Palm%C3%A9n https://la.wikipedia.org/wiki/Erkki_Palm%C3%A9n [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-38905-97|&#126;2026-38905-97]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-38905-97|diskuto]]) 17:33, 9 jul. 2026 (UTC) Senprobleme... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 17:38, 9 jul. 2026 (UTC) Palmén estis amiko de mia patro. Kiam mi partoprenis al eventoj de Esperantoklubo de Jyväskylä pacxjo diris, ke supozeble Palmén parolas esperanton. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 18:55, 9 jul. 2026 (UTC) [[kaĉo de Yrjölä]] [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 19:28, 9 jul. 2026 (UTC) Vidu: [[Den blomstertid nu kommer]] Vidu: [[flega kunveno (lestadianismo)]] Ĉu pri ŝi mi rajtas fari artikolon: https://fi.wikipedia.org/wiki/Lyydia_Almila Jorma Nieminen diris, ke estas malkompreneble, el kio la nova signifo de sia nomo iris. Kiam li naskigxis (1956) estis normale en nia lando, ke oni donis al filo la nomon Jorma. Tio havis neniun ambivalencon. En la 1980-aj jaroj redaktoroj de virrevuoj komencis uzi la vorton ''jorma'' pri peniso. Sed kial? == Kongresoj == Mi foriras ĝis la fino de la monato julio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:05, 13 jul. 2026 (UTC) :{{re|Kani}} Komprenite. Bonan tempon al vi! --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:24, 13 jul. 2026 (UTC) == Seine-et-Marne == Mi ĵus vidis la paĝon [[Meaux]], kaj tie tre videblas la manko de komunumaj paĝoj en la departemento [[Seine-et-Marne]]. La regiono estas centra en Francio, kaj mi vere volus vidi unuajn paĝojn tie. Eble vi povos levi tiun grandan taskon... Ne devus esti perfektaj artikolaj ĝermoj, sed estus perfekte se la vakuo tie ne estus tiom granda... Cetere, mi proponus entute ŝanĝi la malfeliĉajn informkestojn al normaj ŝablonoj {{ŝ|informkesto urbo}}. Mi supozas ke vi ĵus spektas la matĉon Hispanio-Francio kaj tial ne estas ĉe la komp'o. Sed la matĉo jes ne estos eterne... --[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 20:25, 14 jul. 2026 (UTC) :Aĥ, tiu Francio kun tiom da vakuo en la esperanta vikipedio... Kompreneble vi pravas... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:44, 14 jul. 2026 (UTC) ::Mi nun faris la necesajn 8 paĝojn por forigi la ruĝajn ligilojn en la paĝo [[Meaux]], kun normaj ŝablonoj {{ŝ|informkesto urbo}}, sed proponas lasi la kaprican informkeston en la paĝo [[Meaux]] mem, post kiam vi riparis la plej akrajn misojn tie. Pli pri la ĉirkaŭaĵo de [[Meaux]] mi nun ne sukcesos fari, eĉ kvankam estas la {{flago|Francio}} 14-a de julio... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 21:44, 14 jul. 2026 (UTC) == Ankoraŭ propraj nomoj == Nun vi minuskligas nomojn de universitatoj, malsanulejoj, lagoj ktp. Ĉu tiu ideo venas de iu esperanta fonto? Ĉiujn fontojn, kiujn mi konas, inkluzive esperantajn, klare traktas ilin kiel proprajn nomojn. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:15, 17 jul. 2026 (UTC) :Nu, la demando estas, kiam kombino de normala esperanta vorto kaj nacilingva nomo iĝas nova propra nomo. Ĉiuj scias, ke [[Palokkajärvi]], [[Tuomiojärvi (Jyväskylä)|Tuomiojärvi]] kaj [[Alvajärvi (Jyväskylä)|Alvajärvi]] estas lagoj en [[Jyväskylä]], ne la plej grandaj sed iuj el la lagoj de la urbo. Vi majuskligis «lagon Nacilingva Nomo» al <big>'''L'''</big>ago Nacilingva Nomo, eĉ al <big>'''L'''</big>a <big>'''L'''</big>ago Nacilingva Nomo. Ĉu vi ankaŭ pensas ke devos nepre esti en tekstoj kaj fotosubskriboj la vortkombinoj <big>'''L'''</big>a <big>'''L'''</big>ago [[Palokkajärvi]], <big>'''L'''</big>a <big>'''L'''</big>ago [[Tuomiojärvi (Jyväskylä)|Tuomiojärvi]] ktp? Ĉu vi pensas ke <big>[[Integra katolika lernejo en Nitra]]</big> estas groteske malĝusta nomo de artikolo kaj nepre devas esti Integra Katolika Lernejo en Nitra en Esperanto? Pri <big>[[Publika Observatorio de Drebach]]</big> oni skribas ke ĝi estas en najbaraĵo de la elementa lernejo "David Rebentrost". Ĉu ankaŭ drasta eraro kaj nepre devas esti Elementa Lernejo "David Rebentrost" aŭ laŭ vi '''L'''a '''E'''lementa '''L'''ernejo "David Rebentrost"? Aŭ, por koncentriĝi pri miaj eraroj: mi en 2024 skribis tekston pri [[Widehem]] kaj tie notis "La administrejo ... samtempe ankaŭ estas la loka elementa lernejo". Ĉu ankaŭ tute erara, nepre devas esti la kompleta nomo kaj ĉio majuskla: "... samtempe ankaŭ estas la loka Elementa Lernejo Widehem"?? Kiam elementa lernejo, infanĝardeno, kolegio aŭ ankaŭ universitato estas simple la institucio tiunoma de loĝloko kaj nomiĝas en vikipedio [institucio] de [loĝloko], sed ne mem donis al si propran nomon esperantlingvan aŭ estas titolo de esperantlingva libro (se jes, validas tiu librotitolo, konsultebla en bibliotekoj aŭ la esperantaj libroservoj), tiam la '''loĝloko''' estas nepre majuskla, ĉar klare propra nomo, sed la unua substantivo povas rigardiĝi kiel parto de fiksa propra nomo, sed ankaŭ povas rigardiĝi kiel simpla substantivo. Tio estas tiom banala, ke la grandaj gramatikoj ŝajne aŭ eble eĉ ne notas ke "o-vortojn oni kutime komencas per minuskla litero kaj finas per -o", kvankam por denaska germanlingva komencanto tio povas esti grava atentigo, krom ke li jam eklernis iun alian lingvon kaj jam komprenas ke ne ĉiuj faras kiel la germana, aŭtomate majusklante ĉiun "o-vorton". --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:16, 17 jul. 2026 (UTC) ::*Kombino de vortoj iĝas propra nomo kiam ĝi iĝas fiksita esprimo "signanta individue unu personon aŭ aĵon" [https://vortaro.net/#nomo_kd]. Pri finnaj lagnomoj mi ne scias sufiĉe por komenti, sed en la lagnomoj, kiujn mi korektis, "Lago" estas fiksita, ne forigebla parto. ::*"La" majusklas en la komenco de frazoj, kaj ankaŭ de bildopriskriboj, artikolaj titoloj kaj similaj frazofragmentoj. Bonvolu pli zorgi pri tio. ::*Jes, "Integra katolika lernejo en Nitra" estas malĝusta kaj verŝajne devus esti "Integra Katolika Lernejo en Nitra", ktp., kiel mi [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch#Propraj nomoj|jam provis atentigi vin]]. ::*Kompreneble oni ne devas skribi la tutan nomon de afero ĉiun fojon, ke oni mencias la aferon. Sed kiam oni skribas ĝin, oni devas skribi ĝin majuskle. ::*"[institucio] de [loĝloko]" estas ofta vortumo kaj en propraj nomoj kaj en komunaj. Tio ne signifas ke oni rajtas skribi kiun ajn tiuforman vortumon kiel ajn oni volas, sed ke oni devas kompreni la signifon de tio, kion oni skribas, kaj skribi ĝin majuskle se ĝi estas propra nomo de io kaj minuskle kiam ĝi estas simpla priskribo. ::*Mi petas, malfermu kelkajn modernajn librojn aŭ gazetojn en Esperanto kaj kontrolu kion ili faras. Tio verŝajne estos pli kredebla pruvo pri ĉi tiuj aferoj ol ajna teoriumo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:30, 18 jul. 2026 (UTC) :Evidente ni havas malsaman koncepton kiam iu kombinaĵo de substantivoj kaj adjektivoj en la esperantlingva literaturo kaj internacia gazetaro iĝas fiksita esprimo "signanta individue unu personon aŭ aĵon". Mi provas atenti pri via malsama koncepto, kvankam kiel skribite mi akceptas kiel fiksan titolon de institucio ne ĉiun hazardan kombinaĵon de substantivoj kaj adjektivoj, sed kompreneble en komuna projekto necesas fari kompromisojn. Mi volus ankoraŭ komenti ion pri la temo, sed ĵus promesis al Aidas fari tasketon kaj tial nun ne malfermos plian bareleton. Kaj mi povas certigi vin ke mi jes legas ankaŭ libropartojn kaj artikolojn de 2026, kvankam kompreneble ne ĉiujn, kaj supozeble ofte ankaŭ sentas min premita ŝtopi per novaj tekstoj aŭ ampleksigi iujn draste malsufiĉajn paĝojn, do tro redaktas en Vikipedio anstataŭ vaste legi. Sed ankaŭ por tio restas tempo, ankaŭ se vi dubas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:07, 19 jul. 2026 (UTC) == [[Kinga Korska]] == Saluton. Vi kreis tiun artikolon ĝuste nur kelkajn malmultajn horojn post oni menciis ŝin en prelego pri bildliteraturo en Esperanto en la Hispana Kongreso. Ĉu estas hazardo aŭ iu rilato?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:26, 17 jul. 2026 (UTC) :Fakte, ne estas rilato al la Hispana Kongreso, sed mia vojo estis iom pli trista. Nome, mi jam en la unua semajno de julio bedaŭrante eksciis pri la morto de la esperantisto kaj vikipediisto [[Przemysław Wierzbowski]] la 30-an de junio, kun kiu mi ankoraŭ skribis antaŭ malmultaj monatoj, kaj legante en lia artikolo mi tie vidis bluan ligilon pri la "grafika novelo" [[Cerba fetiĉo]] kaj ruĝan de Kinga Korska - mi povas kompreni ke oni hezitas ekfari biografian tekston pri verkisto, pri kiu estas apenaŭ biografiaj informoj, ne naskiĝjaro aŭ -dato kaj ne naskiĝloko, neniu informo pri lernejo aŭ universitato, sen informo kiel ŝi alvenis al La Palma kaj kial ŝi nun havas irlandan civitanecon... Ĉu eble en la prelego pri bildliteraturo en [[Portugaleto]] oni aludis al aĝo aŭ naskiĝjaro de ŝi?? Kaj, se vi nun estas surloke, "ĉe la fonto de informoj", ĉu vi eble ankoraŭ povus eltrovi iujn biografiajn bazajn datumojn pri iuj esperantistoj menciitaj en via teksto [[84a Hispana Kongreso de Esperanto]]? Kun iomete da informo, mencio en [[ĝermolisto de katalunaj esperantistoj]] aŭ [[ĝermolisto de hispanaj esperantistoj]] jam estus ebla... - principe mi dirus ke ĉe publike agantaj esperantistoj pli da informoj estas pli bonaj ol draste malpli. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 17:48, 17 jul. 2026 (UTC) == Peto pri finnaĵo == Plu unufoje mi petas, ke vi klarigu, ĉu la artikolo estas malneŭtrala: [[Sveda lingvo en Finnlando]]. : Mi nun havas malmultan tempon, havas plurajn homojn kiuj havas diversajn petojn kaj taskojn por mi kaj petas pri kompreno, ke mi ankoraŭ kelkajn tagojn ne povos reveni al Skandinavio. Povas ŝajne maljuste ke mi preferas unue trakti alian peton, se mi entute havas maltro da tempo, sed mi interalie ŝuldas komplezon al Aidas kaj prenas al mi la liberon kiun prioritaton mi elektas kiam ne eblas trakti ĉiujn petojn samtempe. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:07, 19 jul. 2026 (UTC) Vi estas kuracisto, kaj tial vi supozeble sciu: al kiuj kategorioj apartenus [[situs inversus]]? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 15:50, 19 jul. 2026 (UTC) :Mi prenus simple la kategorion: Homa anatomio. Mi iom ĝustigis la tekston nun, sed vi ankoraŭ atentu enkonstrui internajn ligilojn, kie ili eblas, ekzemple [[koro]] kaj [[hepato]]. Kaj ĝenerale mi certas ke la teksto estas nur komencita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:58, 19 jul. 2026 (UTC) == Peto pri helpo == Thomas, vi faris ĉiujn tekstojn pri aktualaj futbalistoj de la angla teamo (inter multaj aliaj), sed ŝparis la aktualan trejniston. Mi jus faris tekston pri [[Thomas Tuchel]], kaj volus gratuli precipe vin, sed iom ankaŭ min kaj Sj1mor ke pri la [[FM 2026]] ni sukcesis bluigi ĉiujn gravajn tekstojn pri futbalistoj kaj trejnistoj de la esencaj teamoj, pri kantonoj, ofte urboj, se necese altlernejoj kie unuopaj teamoj trejniĝis kaj matĉis. Fine de la turniro mi ankoraŭ havas peton al vi, nome bluigi la ruĝan ligilon pri la honorigo '''[[Tutmonda trejnisto de la jaro de FIFA]]''' kiun mi jus kreis en la pago pri Tuchel. Temas pri vasta tabelo, kaj tiajn mi en mia malvasta ekrano de la saĝtelefono ne povas bone trakti... Ĉu vi havos duonhoron da elprenita tempo por tio? Antaŭdankas --[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:18, 19 jul. 2026 (UTC) :Mi provas, se mi sukcesas dum duonhoro. Kvankam mi timas ke per via peto mi malfermos multajn novajn ruĝajn ligilojn, kiujn mi kutime malŝatas malfermi se mi kreas pli ol mi mem ene du aŭ tri monatoj poste povas bluigi (poste mi jam mem perdis la superrigardon kie mi ankoraŭ plantis ruĝajn ligilojn). Sed ankaŭ pri kantonoj de Usono aŭ pri komunumoj de Francio kaj pri futbalistoj mi lastatempe kreis pli la ruĝaj ligiloj ol mi realisme povas mem fermi post tri monatoj se ĝis tiam ne hazarde iu alia kompatis temon kaj kreis novajn esperantajn paĝojn. Se mi ne sukcesos ene de 30 minutoj, mi vidos ĉu mi entute ne savos mian provon aŭ ĉu mi improvizos... Estas ankoraŭ la sekva monato - ne ĉiun temon pri futbalo oni devos nepre fini ankaŭ la fino de la futbala mondpokalo ĉi-vespere. Cetere ankoraŭ estos la titolo de tre longa nomo [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]], kie ankaŭ elstaras kvin ruĝaj ligiloj laŭ nuna stato, kaj estas pluraj aliaj naciaj futbalaj teamoj kiuj ankoraŭ bezonas artikolon, eĉ se eble eĉ ne elstaras ruĝaj ligiloj pri ili, sed ĉiukaze ili ne estas faritaj, ekzemple {{Bosnio kaj HercegovinoFB}}, {{KaboverdoFB}}, {{UzbekioFB}} kaj {{EgiptioFB}}. Do ne elĉerpiĝos la temoj, eĉ se oni ne malfermas iun hazardan paĝon de malnova filmo, en kiu tuj saltas en la okulon dudeko aŭ trideko de ruĝaj nomoj de malnovaj aktoroj, reĝisoroj aŭ scenaristoj... 30 en unu paĝo, kaj estas eble miloj da tiuj paĝoj, kun bedaŭrinde malsamaj nomoj, tiel ke eĉ se oni kreas artikolan ĝermon oni ĵus kreis novan orfon. Do vi vidu ĉu eble vi pri biografio de la [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]] povos helpi per via ŝaĝtelefono... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:07, 19 jul. 2026 (UTC) ::Mi en la nova listo provizore limigis min unue al la lastaj 4 (2022-), poste 5 jaroj (2021-2025), pri trejnistoj de vira kaj virina futbalo, kaj provizore nur kreis du novajn ruĝajn ligilojn, grandparte pro tio ke en virina futbalo nur honoriĝis du homoj en 5 jaroj... alikaze probable jam estus kvin ruĝaj ligiloj. Se vi hodiaŭ per via ŝaĝtelefono povis fari biografian ĝermon pri Thomas Tuchel, eble vi ankaŭ sukcesos pri [[Sarina Wiegman]], ĉu? {{rideto}} Se la listo vastiĝos, probable oni vidos ke nun multe pli da viraj biografioj estos ol virinaj. Tio estas aparte pro la kampanjoj de viraj futbalaj mondpokaloj, aparte aktuale dum la lastaj tagoj, ne estas pro "sistema maĉismo" - pri Thomas Tuchel ankaŭ estintus ruĝa ligilo, se vi ne hazarde antaŭ kelkaj horoj kreintus la paĝon, venonta vira ruĝa ligilo kalkulante kontraŭkronologie, estos 2016 [[Claudio Ranieri]]. Kvankam pri la [[Virina Futbala Mondpokalo]] ankaŭ jam estis pli granda esperantlingva kampanjo de paĝokreoj, sed ĝis tekstoj pri unuopaj trejnistoj la kampanjo ankoraŭ ne vastiĝis. Ne gravas, nun estas okazo! Mi nun probable elŝaltas min el la komputilo por almenaŭ la resto de la tago. Ĝis iam morgaŭ! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:19, 19 jul. 2026 (UTC) :::Dankon pro via kreo de la paĝo [[Sarina Wiegman]] tiom rapide post kiam mi petis pri tio, responde al via peto hieraŭ. Mi ankoraŭ iom vastigetis ĝin kaj jam forprenis la indikon {{ŝ|ĝermo}}, ĉar klare la teksto jam ne estas nur ĝermo. En la listo mi jam vastigis la jarojn de 5 al 10 jaroj (2016-2025): nun jam la ruĝaj ligiloj [[Claudio Ranieri]] kaj [[Leicester City]] videblas, kaj krome la restinta unu ligilo ĉe la virinaj trejnistoj plimultiĝis al 4, kio antaŭvideblis. Novaj taskoj, novaj defioj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 20 jul. 2026 (UTC) ::::Davaj, mi volas al vi proponi kunlaboron: mi por la listo kaj via nova paĝo [[Leicester City]] faris "kadron" de artikola ĝermo [[Claudio Ranieri]] kaj volas proponi al vi ke vi nur aldonas la ligilojn de la multaj kluboj. Se tiu listo estas, la teksto estas preta, kaj vi havis malmultan laborinveston. Ĉu konsenteble? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 19:02, 20 jul. 2026 (UTC) :::::Taip galima daryti, mi akceptas la proponon, dankon. Tri horojn poste: vi forigis unu ruĝan ligilon, mi kreis kvin novajn, unu poste bluigis (kaj la laborinvesto jam plimultiĝis), kaj kvar pliaj novaj ruĝaj ligiloj faritaj de mi restas. Tiel ofte funkcias la paĝokreoj. Sed estas en ordo: almenaŭ pri [[AS Monaco]] kaj [[Fulham FC]] mi jam pli ofte legis en artikoloj, tie novaj artikoloj, kiam ajn ili povas fariĝi, estos utilaj. Mi vidis ke vi ankoraŭ faris du tekstojn pri muzikistoj, kiujn mi tre aprezas. Pri [[Hayato Sumino]] mi simple volas danki, tie mi nur plikompletigis iujn bluajn ligilojn, sed vi ne forgesu (supozeble vi konscias), ke vi ankaŭ ekfaris paĝon [[Daniel Lozakovich]], pri kiu vi nur metis unu frazon. Tio kompreneble devos ankoraŭ ampleksiĝi. Pri D. Lozakovich mi aparte bedaŭras ke komuneje ne jam estas bildo pri li - en lia vizaĝo oni tre bone vidas la interesan miksaĵon de belarusa patro kaj kirgiza panjo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 20 jul. 2026 (UTC) ::::::Jes, mi tute konsciis pri la ne-preteco de tiu unufraza ĝermeto pri D. Lozakoviĉ hieraŭ. Jen mi levis la tekston malmulte super la minimuman nivelon de artikola ĝermo. Mi volus skribi pli, sed kiel kutime, la tempo. Kaj krome tekstoj nur povas malperfekte redoni la scenejan impreson de tiu junulo - mi kiam mi unuafoje vidis lin pensis ke li estus 18-, 19-jara, ne kiel estus vere 25-jara. Sed havi iom junecan, delikatan vizaĝon estas nur donaco, nun kiam li radias kiel soloisto sur scenejoj, kaj ankaŭ poste, kiam li estos 40-jara kaj homoj pensos ke li havus 28 jarojn. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 06:23, 21 jul. 2026 (UTC) == Konservativa lestadianismo == En najbardomo de mia gepatroj logxis konservativa lestadianisma familio, kie estis 17 gefiloj. Mi petas, ke vi unu fojon ankoraux vidu [[flega kunveno (lestadianismo)]] [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 16:19, 22 jul. 2026 (UTC) == [[UTC]] == @{{u|ThomasPusch}} Kara Thomas, mi vidis ke vi en iuj artikoloj ekuzis "UTK", kvazaŭ "esperantigo" de [[UTC]]]. Bedaŭrinde tio estas erara uzo - necesas ĉiam uzi la ekzaktajn literojn '''UTC'''. Vidu ĉe [[Diskuto:Universala Tempo Kunordigita]] por detaloj - mi kredas ke vi ja komprenos kaj konsentos kun la klarigoj tie. Tial mi ankaŭ petas forigon de ĉiuj paĝoj (aŭ alidirektiloj) kun la erara "UTK" en artikolnomo. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:41, 23 jul. 2026 (UTC) :Mi vidis kaj legis vian noton. Tamen mi ne tuj povos okupiĝi pri la afero. Mi ankoraŭ havas tre multajn fenestrojn malfermitajn kaj devos morgaŭ malŝalti la komputilon. Tial mi iom poste detale legos la diskutpaĝon. Ne timu... mi ne ignoros la noton, nur traktos ĝin iom pli poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:54, 23 jul. 2026 (UTC) ::Do bone. Bonan nokton, kaj ĝis iam estonte! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:57, 23 jul. 2026 (UTC) :::{{re|Moldur}}Vi konscias, ĉu ne, ke la mallongigo "UKT" ne estis mia inventaĵo (ekzemple, la alidirektilon [[UTK]] faris uzanto Literowka je 11:58, 26 feb. 2022), sed mi konfesas ke la ideo plaĉis al mi, despli ke ĉiam mi restis iom skeptika pri la klarigo ke UTC estus kompromiso inter ''CUT'', el anglalingva ''Coordinated Universal Time'' kaj ''TUC'', el francalingva ''Temps universel coordonné''. Ĉar fakte ne estas malpermesite ke Esperanto havas tute aliajn mallongigojn, akronimojn kaj vortojn ol ĉiuj aliaj lingvoj, ni analogie prenu la vorton Usono, kiu origine estis mallongigo USN, kaj eble fontis de artefarita akronimo Usonia fine de la 19-a jc. aŭ eble povus esti kripligo de UŜN resp. Uŝono - kvankam en la loka kaj ĉiuj aliaj okcidentaj lingvoj estas USA, sed tute ne ĉe ni. Sed kompreneble mi ĉiam predikas, ke vikipedio ne estas la loko kie oni inventas vortojn aŭ akronimojn, kaj ĉiujn menciojn oni en kazo de dubo devos povi konfirmi per ekstervikipediaj fontoj, kaj tie estas la granda diferenco inter Usono (en PIV 1970, Zamenhof-radikaro 1927 kaj ĉiu alia moderna E-vortaro) kaj UTK (ne en PIV, mi ne havas la antikvan poŝlibron "La Jaro" el Antverpeno kaj ne havas iujn vortlistojn de la radioamatoroj, sed mi dubas ke la mll. troveblus tie). Tial mi tute ne povus defendi la - subjektive eble ĉarman eble nervan proponon "UTK". Sed kion mi baze faris, krom meti la 26/28 alidirektilojn en nia vikipedio, alidirektiloj baze ankaŭ povas esti de tute malĝustaj al ĝustaj titoloj, estis ke mi instalis la malllonigon en la esperanta nomo de la vikidatumaj paĝoj, kio povas amase multobligi la uzon, per enporto de vikidatumoj al miloj da esperantaj informkestoj. Tial mi volis proponi ke mi forigos tiujn adaptojn de la 26/28 vikidatumaj eroj. Tion eblas tempoŝpare fari. Sed mi havas la impreson, ke kiam mi hieraŭ ne tuj ekagis, vi jam faris tion en ĉiuj vikidatumaj eroj. Do dankon pro tio. Despli bone por mi - mi hodiaŭ havis ĝis 2 horojn por libertempe vikipediumi, sed nun estos for por pli-malpli semajno, kaj estos bone laŭeble ne altiri vikipediajn taskojn en tiu tempo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:08, 24 jul. 2026 (UTC) :::Cetere vi probable jam vidis mian noton en [[Diskuto:Universala Tempo Kunordigita]]: :::Mi ŝatas la aserton "Ofte oni ne diras UTC sed mallonge UT, [[universala tempo]]." kiun en 2013-10-30 aldonis la tiama uzanto Hans Eo, kvankam bedaŭrinde sen konfirmebla referenco. Ĉar [[Hans Welling|Hans]] estis tre spertega esperantlingva radioamatoro, kie oni daŭre manipulas per universalaj tempoindikoj, mi tamen emas kredi lian frazon. Se eble ankoraŭ eblos aldoni veran konfirmeblan referencon al lia frazo, tiam la "simpla" mallongigo UT por [[universala tempo]] povus eventuale ankaŭ en la esperanta vikipedio iĝi pli klara kaj pli simpla mallongigo ol la fakte ne tute komprenebla siglo UTC, kiu aspektas kiel mallongigo sed laŭdire ne estas iu. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:08, 24 jul. 2026 (UTC) == Plia finnlanda noto == [[Anna-Maja Henriksson]] Mi scias, ke ne ĉiuj en la Sveda Popola Partio de Finnlando — precipe en Uusimaa — estas tiaj. Sed Henriksson agis tiel, kiel mi priskribas en la artikolo. == Ekstremkristanismo == Membro de konservativa lestadionismo skribis, ke li ne estis pri sia konceptoj lestadiano kaj ne ecx ne kristano. Li estis pura ateisto. Li skribis, ke lia logxejo estas arangxita do, ke similas kiel lestadiano: cd-bretoj havis lestadianajn himnojn, sed li ne auxskultis ilin sed alian muzikon. Sur sxipoj li kondukis kiel la finnoj normale. Li havis ankaux televidilon sed kasxite. Li aktoris lestadianon. Li devis auxskulti denove kaj denove el gefiloj de konatuloj lekcionoj pri tio, kiuj iros al fajrmaro, sed ili ne timigis, cxar li ne kredis, ke ekzistas fajrmaro. Iu skribis, ke tia duonvivo - inter ekstremkristanismo kaj ateismo - estas probleme kaj estus pli bone forigi oficiale el la movado kaj klare diri el lestadianaj konatuloj, ke li ne estas lestadiano kaj ne ecx kristano kaj ne ecx kredas, ke estas dio kaj tial elektis alian vojon ol ili. == Peto pri MekPom == Mi ĵus rimarkis ke la loĝantaroj de Meklenburgio-Antaŭpomerio ankoraŭ estas je la ŝtato de 2022. Se vi iam havas tempon, mi petus pri ioma aktualigo, ne gravas ĉu tio okazas nun aŭ post du semajnoj ... (mi kompreneble konscias ke ĉiu povus tion fari, ankaŭ mi, sed per mia poŝtelefono mi prefere ne volas tuŝi la listegon). [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 07:42, 26 jul. 2026 (UTC) :{{re|Aidas}} Vi pravis rimarki tion, dankon! Ĉiuj aliaj partoj de Germanio estas je la stato fino de 2024 aŭ de 2025, nur Meklenburgio-Antaŭpomerio kaj Ŝlesvigo-Holstinio estis ankoraŭ je stato fino de 2022 kaj nun estas aktualigitaj al fino de 2025. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:38, 26 jul. 2026 (UTC) <hr> Permesu al mi aldoni ankoraŭ unu rimarkon pri la deviga statuso de la sveda lingvo en Finnlando. Reirante kelkajn jarojn: "Simple sekvu la laboranoncojn en *Helsingin Sanomat*. Vi rimarkos, ke tre multaj laborpostenoj postulas scipovon de la sveda." Kompreneble, oni ne plu multe reklamas vakajn laborpostenojn en gazetoj. Sed tiutempe, kiam oni ankoraŭ faris tion, la kontraŭargumento sonis proksimume jene: *Helsingin Sanomat* sola ne reprezentas ĉiujn finnajn gazetojn. Ĝi estas gazeto celanta ĉefe homojn en la regiono Uusimaa. Sekve, ĝiaj laboranoncoj koncentriĝas grandparte al postenoj en Uusimaa. Multe pli granda proporcio de tiuj laborpostenoj postulas scipovon de la sveda kompare kun la tutlanda finna labormerkato. Tio grandparte ŝuldiĝas al la fakto, ke signifa nombro da svedlingvanoj loĝas en Uusimaa; ankaŭ la koncentriĝo de dulingva administra burokratio en la regiono de Helsinko ludas rolon. ==IFA== Ĉu vi scias, ke en la Internacia Fonetika Alfabeto oni metas la akcentan signon antaŭ la akcentan silabon, ne antaŭ ĝian vokalon? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:15, 29 jul. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Bona demando. Mi ĝenerale orientiĝas laŭ la paĝo [https://unalengua.com unalengua.com] kiu kutime ŝajnas tre fidinda laŭ IFA-literumo, krome plaĉas al mi pro tio ke ĝi ne havas limigon je nur malmultaj signoj en reta metado de IFA-signoj (kaj aldone honorigas la lingvon Esperanto per propra interfaco, sed tio estas nur eta detalo): ĉiukaze tiu retejo ĉiam metas la akcentan signon antaŭ la akcentan vokalon. Mi krom tiu retejo jam vidis ambaŭ manierojn kaj tial estas dubema, ĉu la metodo de unalengua vere garantiite estas la ĝusta. Sed ĉar mi sume vidis pli da paĝoj kun akcenta signo ankaŭ la vokalo ol antaŭ la tuta silabo, mi ne tro malfidis la fakulojn. Sed efektive mi ankaŭ jam foje vidis la sistemon kun akcenta signo antaŭ la tuta akcentita silabo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:27, 29 jul. 2026 (UTC) ::Multan dankon pro la klarigo pri la fontoj de viaj transskriboj! Mi missupozis ke vi faras ilin mem. Kaj pardonu la eble malĝentilan vortumon de mia demando. ::Bedaŭrinde Unalengua ŝajnas ne esti fidinda, sed havas kelkajn erarojn aŭ malnormalajn interpretojn krom la afero de la akcentsignoj. Mi provis ĝin per ::vikipediaj tekstoj en la angla kaj la hispana. ::*En ambaŭ lingvoj ĝi markas akcenton en ĉiu vorto, eĉ tiuj vortetoj, kiuj neniam havas. ::*En la hispana, krome, ĝi transskribas diptongojn erare (sed simile al respondaj sonoj en multaj anglaj akĉentoj), ekzemple [bwˈenos ˈa͡ɪɾes] (anstataŭ [ˈbwenos ˈa͡iɾes], aŭ pli konsekvence [ˈbwenos ˈajɾes] aŭ [ˈbu̯enos ˈai̯ɾes)]. ::*Ankaŭ en la hispana ĝi strangege transskribas la fonemon /r/ kiel [ɾɾ]. ::*Kaj por la angla kaj por la hispana ĝi transskribas laŭ eŭropa prononco, neniam amerika. Transskribi usonan, kanadan aŭ latinamerikan nomon en brita aŭ hispana akĉento ŝajnas al mi tre malkongrue. ::Laŭ alia diskuto [https://www.reddit.com/r/russian/comments/1c69x2m/ive_made_a_russian_to_ipa_popup_translator_using/] ĝi funkcias vere katastrofe por la rusa, kvankam mi ne certas, kiuj kritikoj estas pri veraj eraroj kaj kiuj pri legitime alternativaj analizoj. ::Mi pensas ke se vi vere volas meti transskribojn en IFA al artikoloj ne sciante IFA, Vikivortaro aŭ en iuj okazoj profesia vortaro estus pli utila rimedo. Se en neniu vortaro oni trovas transskribon, des malpli aŭtomata programo povos diveni ĝin. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:31, 29 jul. 2026 (UTC) :::Fakte, mi jam rimarkis ke foje en francaj vortoj unalengua transskribas la prononcon fidinde tiel kiel ĝin prononcus homo el okcidenta Usono sen kono pri la franca.... Sed se oni legas la IFA-prononcon, kaj jes facile eblas legi ĝin, oni vidas (aŭ laŭtlegante aŭdas) la fuŝon kaj povas rapide ripari. Se hazarde estas IFA-prononco en la angla vikipedia teksto, tiam ankaŭ eblas meti ĝin - sed mi rimarkis ke la IFA-prononcoj en la angla vikipedio regule (do tre ofte, ne ĉiam) entute malhavas akcenton, kaj sen akcento almenaŭ hungara aŭ franca vorto, kiu neniam akcentiĝas per la esperante norma antaŭlasta silabo, estas malkompletaj. Ne estas tiel ke mi aŭ vi ne scias IFA, sed almenaŭ mi ne havas IFA-signaran klavaron, do elpiki la unuopajn signojn el la tabelego de la vikipedia redaktofenestro estas pena agado... Teorie, klare, ankaŭ vikidatumoj antaŭvidas parametron "IFA-transskribo", je kodo p898, sed tie apenaŭ iam estas io ajn. Pri vikivortaro mi ankoraŭ ne multe atentis - tiu konsilo povos esti utila. Sed se temas pri iu franca vilaĝa komunumo, pri kies esperanta artikolo IFA-prononco utilas, mi dubas ke estas vikivortara ero pri la nomo de tiu vilaĝa komunumo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:39, 29 jul. 2026 (UTC) ::::Pri la konkreta afero de la akcentsigno: Mi jam legis multe da IFA en mia vivo kaj mi neniam antaŭe vidis ĝin ĉiam rekte antaŭ vokalo krom en la Esperanta Vikipedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:40, 29 jul. 2026 (UTC) https://eo.wikipedia.org/wiki/lukio ''Lukio'': El la verbo ''lukea'' (legi). La vorton kreis [[Elias Lönnrot]]. Unue la vorto ''lukio'' signifis dujaran lernejon, al kiu oni povis provi iri al la lernejo ''yläalkeiskoulu'', al kiu oni povis provi iri al la lernejo ''ala-alkeiskoulu''. Tiuj tri termoj malaperis en la aktuala uzo en 1872, kiam ''ala-alkeiskoulu'', ''yläalkeiskoulu'' kaj ''lukio'' estis unuigita kiel ''oppikoulu'', sed la vorto ''lukio'' estis prenita al nova uzo en 1914, kiam ''oppikoulu'' iĝis duparta, konstitanta el kvinjara ''keskikoulu'' kaj trijara ''lukio''. En la granda lerneja reformo (1972 - 1981) lukio iĝis trijara lernejo, al kiu oni povas provi iri el la naŭjara bazlernejo ''peruskoulu'' Mi diskutis kun Jorma Nieminen. Mi ŝercis pri lia nomo. Li ne ŝatis pri tio. Li diris, ke kiam li naskiĝis (1956) estis ordinare doni al knabo la nomo Jorma kaj ĝi ne signifis penison. Li ne povas esti ne-miranta pri tio, el kio tiu signifo iris. [[Mezlernejfina ekzameno en Finnlando]] En konservativa Laestadianismo, estis tempoj — almenaŭ en la 1980-aj jaroj — kiam necesis "kompletigi" la Biblion per certaj instruoj de la gvidantaro de la movado. Ĉu vi opinias, ke aldoni ĉi tiun informon al la artikolo pri konservativa Laestadianismo postulas esperantlingvan fonton (konsiderante, ke ekzistas finnlingvaj fontoj)? Mi demandis al ChatGPT, kaj ĝi respondis: Ĉu estus amuze, se ekzistus gastroenterologo, kies nomo estus Yrjö? Jes, multaj povus opinii tion iom amuza vortludo. La kialo estas, ke Yrjö estas finna vira antaŭnomo, sed en la finna parollingvo yrjö ankaŭ signifas vomon aŭ vomadon. Gastroenterologo estas kuracisto specialiĝinta pri malsanoj de la digesta sistemo, kaj liaj pacientoj povas suferi, ekzemple, pro naŭzo kaj vomado. Tial, ekzemple, la nomo "gastroenterologo Yrjö Virtanen" povus ridetigi homojn ĝuste pro tiu noma koincido. Tamen temas nur pri kromsignifo en la parollingvo – la antaŭnomo Yrjö estas malnova finna nomo, devenanta de la greka nomo Georgios, kaj ĝi ne havas etimologian rilaton al la slanga vorto por vomado. La vortludo ekestas nur pro la sama prononco. == Ludovikaĵoj == Kara {{u|ThomasPusch}}, vi eble estas for de Interreto nun kaj ne legas ĉi tion tuj. Mi nur volas sciigi al vi, kiam vi revenas, pri diskuto kiun mi ekis ĉe [[VP:FA#Ludovikaĵoj]]. Mi esperas ke ni, post longa tempo, fine sukcesos iom ordigi la postlasaĵojn de Armando Zecchin. – Amike via [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:31, 3 aŭg. 2026 (UTC) == Flega kunveno == Parto el la kunvenoj estis hejmaj kunvenoj. En tiaj kazoj iuj lestadianaj religiaj regantoj decidis, kiam ili iros al ies hejmo kaj anoncis pri tiuj membroj tiun tempon (normale la tempo estis vespere) kaj tion, ke se tiuj membroj ne permesos ilin veni, ili estos forigita el la movado. La kunveno povis daŭri eĉ tra nokto. Tiuj forigoj peris traŭmatojn, ĉar tiuj personoj kredis, ke se ili mortos ne apartenante al la movado, ili iros al infero. Krome, forigi la maljunan membrecon estis dolora por multaj ĉar klara plimulto de iliaj parencoj kaj amikoj ankoraŭ apartenis al la movado kaj la movada direktado malpermesis al movadanoj esti en kontaktoj kun tiuj, kiuj estis eksigitaj el la movado. Kelkaj devis komenci rekunmeti sian tutan rondon de konatoj preskaŭ de nulo, kaj tial forigi la statuson de maljunuloj povus esti traŭmata eĉ por tiuj, kiuj apartenis nur al la movado socie kaj kulture (tiajn membrojn la persone kredantaj membroj de la movado nomas "putraj fiŝoj") – konservativa lestadianismo estas ankaŭ kultura afero, kaj al la movado apartenas ankaŭ tiuj membroj, kiuj fakte ne havas konservativan lestadian kredon. == [[:Kategorio:Masakroj en la Dua Mondmilito]] == Saluton! Hazarde mi trovis ke vi forigis tiun ĉi kategorion kiel malplenan. Sed ĝi mankas nun al kelkdek artikoloj, en kiuj ĝi montriĝas kiel ruĝa. Ĉu tio estis teknika eraro? La masakroj okazis kaj respektivaj artikoloj haveblas kaj certe aperos plu. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:34, 7 aŭg. 2026 (UTC) {{re|RG72}} Sendube temis pri teknika paneo. Mi ne nur skribis "malplena kategorio," sed ankaŭ "laŭ decido de VP:FA" - kaj tio povas nur rilati al forigo de antaŭa kategorio kun finaj vortoj "Dua mondmilito" resp. "dua mondmilito". Estis tiom da ordigendaj kategorioj, ke unu eraro enŝteliĝis. Mi tuj reinstalos la kategorion, kaj flanke ankoraŭ vidis ke la kat. "Masakroj en la dua mondmilito" ankoraŭ havas unu paĝon, [[volinia masakro]]. Ankaŭ tion mi povas rapide ripari. Dankon pro la atentigo! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 7 aŭg. 2026 (UTC) ==Prohibicio== Saluton. Mi vidas, ke [[Prohibicio]] restis neligita al alia lingvo. Mi trovis [[:en:Prohibitionism]] kiu estas iom pli ampleksa, sed kiu enhavas ekzemple aliron al [[:en:Prohibition]] rilate al alkoholaĵoj inter aliaj. Mi dubas ĉu ligi artikolon [[Prohibicio]] al [[:en:Prohibitionism]] eble aldonante ion en la redaktado; dume [[:en:Prohibition]] meritas alian artikolon, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:15, 10 aŭg. 2026 (UTC) {{re|Kani}} Ĉu vi jam reestas hejme? Tiam saluton tie. Ni ambaŭ konscias ke la tutnova ido [[prohibicio]] de antaŭ semajno estas nur rapide farita ekteksto la [[artikola ĝermo]] por entute ion havi pri tute normala esperanta vorto, kiu ĝis nun forgesiĝis en wiki.eo. Mi preferus ĝuste lingve ligi [[prohibicio]]n al ekzemple [[:en:Prohibition]], sed ankaŭ ĉiuj alilingvaj tekstoj, kaj lasi la eblan estontan e-lingvan titolon "prohibiciismo" pri la temaro de [[:en:Prohibitionism]] kaj la 3 aliaj tekstoj. Kvankam mi ne sentas tre fortan bezonon je du vortoj, pri kiu la itala, franca, germana, portugala ktp. vikipedioj ankaŭ povas facile rezigni. Sed baze mi dirus ke "[[prohibicio]]" estas tute fundamenta socia koncepto, ne nepre tuta ideologio - kaj tion ankaŭ perceptas PIV, kiu konas prohibicion, sed ne aparte dokumentigas prohibiciismon. Ĉu bone ke mi (aŭ vi, se vi volas) ligos "prohibicion" al [[:en:Prohibition]] kaj al la aliaj 45 lingvaj versioj? Mi jes konsentas ke laŭ senpera kopiado de la simpligita angla priskribo nun preskaŭ ĉiuj lingvoj en Q46388 difinas la vorton "prohibicio" NUR kiel malpermeson de alkoholo kaj supozeble ĉiu anglalingvano tuj pensas pri Usono en la 1920-aj jaroj, pri neleĝaj distilejoj en Ĉikago kaj elegantaj mafiuloj profitantaj el tio, sed Usono kaj specife Ĉikago aŭ Novjorko ne estas la umbiliko de la mondo, kaj supozeble ĉiuj vortaroj de la grandaj lingvoj ne difinas ke prohibicio estas NUR malpermeso de alkoholo en Usono en la 1920-aj jaroj, sed ke tio estas nur aparte konata ekzemplo pri vortuzo... almenaŭ la germanaj, litovaj ktp vortaroj difinas la vorton tute same kiel nia PIV. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:50, 10 aŭg. 2026 (UTC) :Jes, mi estas jam hejme de kelkaj tagoj. Pri Prohibicio kaj Prohibiciismo mi konfuziĝas ankoraŭ. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:40, 10 aŭg. 2026 (UTC) Ni ne devos hasti. Ĉu nova teksto estos 7 aŭ 10 tagoj sen konekto al vikidatumoj ne estas granda diferenco - sed ja laŭeble la neperfekta senliga stato de artikolo ne estu tro longe. Tamen ni ĉiuj konscias, ke ĉiuj ligiloj ankaŭ ĉiam povas esti novplektitaj. Nenio en Vikipedio estas betonita ĝis la eterneco... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:05, 10 aŭg. 2026 (UTC) <br> EN tiu semajno komencas nuna lernjaro en la plej multaj finnlandaj bazlerrnejoj. Mi memoras, ke kiam mi komencis lerneje en 1996 mia patro klarigis, ke kiam li (n. 1955) komencis lerneje, estis alia situacio: En la lando ekzistis paralera lerneja sistemo. Komunaj por la cxiuj estis nur la kvaraj unuaj jaroj (''kansakoulu''/''folkskola''). Post tio parto movis al ''oppikoulu''/''läroverk'' (se oni partoprenis al la enirekzamenoj de ''oppikoulu'' kaj sukcesis) kaj la aliaj dauxrigis ''kansakoulu'' kaj post tio povis iri al civitana lernejo ''kansalaiskoulu''/''medborgarskola''. En la granda finnlanda lerneja reformo ''kansakoulu'', ''keskikoulu'' (kvin aux por knabinoj ses jaroj el la ''oppikoulu'') igxis moderna nauxjara ''peruskoulu''/''grundskola''. ''Lukio''/''gymnasium'', kiu antauxe estis la tri lastaj jaroj de ''oppikoulu'' igxis lernejo, al kiu oni povas provi movi (minimuma mezuma noto por akcepto en gimnazion) el la lasta jaro de ''peruskoulu''. Kaj mi demandis, kial la reformo. pacxjo diris, ke la populareco de ''oppikoulu'' multe kreskis, la lernantaj nombroj de ''kansalaiskoulu'', civitana lernejo malkreskis multe. La eduknivelo en la lando kreskis multe. Tial malkreskis la kialo por ke aparteco de tiuj lineoj ''oppikoulu'' kaj ''kansalaiskoulu'' (medborgarskola) [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 17:34, 10 aŭg. 2026 (UTC) Vidu [[Larsmo]]n. Cxu la teksto religio estas bona? [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-45044-50|&#126;2026-45044-50]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-45044-50|diskuto]]) 14:57, 17 aŭg. 2026 (UTC) Laŭ Osmo Soininvaara, unu argumento por fari la svedan deviga studobjekto por ĉiuj finnlingvanoj dum la lernejreformo de la 1970-aj jaroj estis, ke estintus neeble ne fari la finnan deviga por ĉiuj svedlingvanoj en Finnlando; tial, por certigi egalecon inter la lingvaj grupoj, oni devis fari la svedan deviga por la finnlingvanoj. Li estis en la malliberejo misuzita. Ekzemple foje alia malliberulo sukcesis senpermese iri al lia cxelo kaj jxetis sur ilin segxon do, ke Siltavuori sinkopis. Antaŭ 1989, Siltavuori spertis du psikiatrajn taksadojn, kiuj diagnozis ĉe li patologian malsanon de kontraŭsocia personeco, emocian supraĵecon, mankon de morala sento kaj senkompatan malrespekton al aliaj. En televida intervjuo en 1999 igxis klare, ke li ne ecx komprenis sin kiel kulpo nek bedauxris. Laux policisto Mikko Juote, kiu partoprenis al esploroj de la murdoj Jammu estis tute malvarmega emocie. En 2000 li liberigxus laux oficiala decido de la policsupercxefo Markku Salminen. Laux personaro de la malliberujo ne tamen estus realisme, ke Siltavuori vivus denove libere - li estus tro ega dangero por infanoj kaj frujunuloj kaj krome por li mem estus dangere vivi en normala socio, cxar oni malamis lin do multe - oni misuzus lin. Li estis sendita al malliberula flega sekcio de juĝa psikiatria malsanulejo de Turku. Kuracistoj tie akordis kun la opinio de la mallibereja personaro. Tial Siltavuori estis sendita al Kuopio al Malsanulejo de Niuvanniemi al deviga flego. En 2002 en Turku komencis movi timataj rakontoj, laux kiuj Siltavuori estis libere tie. Sed oni ne certis, cxu estis do. En Niuvanniemi li estis almenaux en 2008, kiam alia paciento misuzis lin, ke li perdis sian povon piediri. Li movis post tio per rulsegxo. Li havis ankaux fortan demencion kaj intestan kanceron. Li mortis en la malsanulejo en 2012. Cxu en mia vikipedia agado estas probleme, ke mi skribas preskau nur pri Finnlando? [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-45643-40|&#126;2026-45643-40]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-45643-40|diskuto]]) 10:28, 21 aŭg. 2026 (UTC) Mi eksciis, ke en Tampere estas gastroenterologo Yrjö Vaalavuo. Tauxga nomo Ĉu estas bona la mencio pri rimarko: https://eo.wiktionary.org/wiki/urpo Mi demandis panjon, ke se infano demandus, kial ekzistas nomo Yrjö, kvankam la signifo estas malagrabla, cxu sxi povus diri, ke tiu signifo oftigxis en sxia infaneco kaj juneco - antauxe "yrjö" neniel ligis pri sia signifo al vomajxo. Sxi diris, ke sxi povus diri do == Yrjö_yrjöää_Pikku-Yrjön_ulos == Bv forbaru gantopupon [[:m:Special:CentralAuth/Yrjö_yrjöää_Pikku-Yrjön_ulos]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:33, 30 aŭg. 2026 (UTC) Estas {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} (finne, signifo "Georgo puŝas etan Georgon eksteren" ne malferme obscena) Ĝis nun estis nur du redaktoj je 22 aŭg. 2026, tiun pri [[Vomado]] mi kaj videble ankaŭ Taylor juĝus vandala, sed tio pri [[Demando pri Alando]] estis konstrua. Redaktoj ĉiukaze ne ĉesos, se oni forbaros ĉiujn novajn kontojn kaj la redaktado daŭros per anonimaj kontoj. Mi dirus ke la aldono de finna antaŭnomo "Georgo" al teksto [[Vomado]] estas malutila, sed sole tiun paŝon konsideri por forbari la konton estus tre drasta. Mi ne konsideras la redakteton sufiĉe detrua por forbari la tutan konton. Ankaŭ unu plia miso, kaj mi pretos forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:55, 30 aŭg. 2026 (UTC) == Rubo 2026-08 == Bv malplenigu la rubujon [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] (krom unu kato kiu ne estas malplena). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:33, 30 aŭg. 2026 (UTC) == Finnlando == Vidu [[Jammu Siltavuori]]: Pro la kazo de Siltavuori okazis manifestacioj en Helsinko. Sur la ŝildoj estis skribite interalie: „Seksa krimulo NE resaniĝas en malliberejo. Fakuloj estas POR deviga kuracado.“ Vidu [[Meza Finnlando]]: Mi volus skribi pli pri mia hejmprvinco [[Keski-Suomi]]. Cxu vi povu rakonti, pri kioj aferoj al la artikolo estu bone skribi. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 18:20, 30 aŭg. 2026 (UTC) == Forbaro de "Näin on näreet" == Kopiita de [[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet]] al mia, antaŭ forbaro de la konto [[Uzanto:Näin on näreet]]: === Seriozega averto de mi === Saluton, kolego. Taylor 49 akre plendis, estinte tre klare postulinte hieraŭ, ke vi ĉesas mencii la uzantonomon Taylor 49 en resumoj, kaj ke vi ĉesu "mesaĝbombi" en persona diskutpaĝo samkiel en unuopaj diskutpaĝoj kaj per viaj resumoj. Tian kristalklaran postulon de plenrajta uzanto simple ignori estas tre malsaĝe. Mi plenrajte povus forbari vin jam nun, ĉar ignori klarajn postulojn de plenrajta uzanto, kiam vi ankoraŭ ne estas plenrajta, sed simple malgraŭ via forbaro estis tolerite ĉi tie dum iom da monatoj (konto "Näin on näreet" toleriĝis ekde 17 apr., sed ankaŭ antaŭe toleriĝis redaktoj anonimaj kaj ne ĉiuj antaŭaj kontoj estis tuj blokitaj). Mi kompreneble ne legas vian diskutpaĝon kaj tial ne sciis pri la "lasta averto" de Taylor 49 hieraŭ. Se mi vidintus ĝin, mi aldonintus mian promeson ke mi vere blokos vin plene (do ne nur la nunan kaj estontajn salutnomojn sed ankaŭ ĉiujn anonimulojn, kiuj suspektinde forte interesiĝas pri finna kulturo kaj aparte pri ĉiuspecaj luteranaj-sektaj temoj), se vi malatentas tian klaran postulon "ĉesi molesti". Ĉar mi NE vidis ion hieraŭ, kaj ne povis jam konfirmi ke mi pretas refaligi vin en plenan aplikatan forbaron, mi ne faras tion tuj, sed ĵuras ke mi globale serioze forbaros vin se ankoraŭ unufoje kontaktas Taylor aŭ iun alian uzanton kiu tiom klare esprimis tiun postulon. Mi mem ne tiom akre postulis ne-plu-kontaktigon, kaj mi ankoraŭ ne scias ĉu alia homo tiom klare montris Stop-ŝildon al vi. Se jes, kaj tiu homo protestos al mi pri vi, ankaŭ tie ankoraŭ unufoja malatento de Stop-ŝildo signifas re-seriozan aplikon de la forbaro. Ĉion ni jam plurfoje havis. Mi mem havis la impreson, ke vi ĝis iam en aprilo sukcesis pli kree kontribui, kaj ne nur remaĉi pri la samaj kaj samaj temoj pri finnaj biografioj, luteranaj ekstremistoj kaj la ceteraj finnaj temoj pri kiuj vi mem scias ke ili fantomas en via kapo ŝajne senĉese. Nun estas denove preskaŭ tiom obsede tiom en plej psikiatriaj el viaj fazoj. Tial mi vere rekomendus al fari vikipaŭzon, kaj post tiu paŭzo rekomenci per temoj kiuj neniel rilatas al norda Eŭropo, neniel pri religio kaj ankaŭ neniel pri seksaj kaj genraj temoj (kompreneble ke obscenajn redaktojn ĉiukaze ne estas permesate fari - tio ne nur validas por vi sed por ĉiu). Do: la nomo Taylor 49 nun estas tabuo por vi, kaj ĉiu alia uzantonomo kiu malpermesis al vi plu kontakti lin same: Unufoje malobei tion ekde nun signifos tujforbaron kiel ni jam havis multajn antaŭajn monatojn. Se vi sukcesos nul mispaŝi ekde nun, kaj do evitos seriozan tujforbaron de ĉiuj viaj vivsprimoj en eo-wiki, la demando kiom longa devos esti via kompleta vikipaŭzo dependas kiom longe vi bezonos por povi kontribui per aliaj temoblokoj ol viaj obsedaj "ŝatotemoj". Sed se vi estos denove serioze forbarita, tiam la vikipaŭzo ne dependos de vi. Sincere [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:03, 22 maj. 2026 (UTC) {{re|Taylor 49|LiMr|Tlustulimu|Kani}} mi petas vian komprenon ke mi devas ankoraŭ nomi mian unufojan averton pri fino de la toleremo-fazo al la konata finna uzanto. Sed se iu ekde nun ankoraŭ rimarkos plej etan malobeon de postuloj ne-kontakti, aŭ iun enhavan vandalismon, petu al mi re-komplete tuj-forbari ĉiun suspektatan anonimulon kaj uzantonomon AŬ faru mem, informante min kaj almenaŭ la aliajn du burokratrojn. Thomas 20:03, 22 maj. 2026 (UTC) PS: Mi pardonpetas ke mia gramatiko estis iom tordita en miaj antaŭaj frazoj. Aparte ke mi unuflanke pene respektas la peton de Taylor 49 laŭeble ne esti nomata per pronomoj "ŝi", "li" aŭ "ĝi", sed aliflanke mi mem konsideras la silabon "ri" kaj pliajn novproponojn ne-esperantaj vortoj kaj ne volas perforti min en diskutoj kaj la ĉiutaga vivo nun ekuzi novan artefaritan lingvon, igas miajn frazojn malelegantaj kaj bizaraj. (Kompreble mi kompromise toleras tiajn fremdajn elementojn en eo-vikipediaj biografioj pri homoj kiuj klare esprimis konvinkiĝon ne esti viroj kaj virinoj - sed tiuj tekstoj estas en al mi fremda artefarita lingvo, kiu simple per kompromiso toleriĝas en eo-vikipedio.) Mi substrekas, ke se nia komuna finna kolego deklarus ke li ne komprenus Esperanton sufiĉe por kompreni ultimaton kiel tiun de Taylor 49 hieraŭ au de mi nun, ke tio estus lia problemo. La avertoj kaj ultimatoj ĉiukaze validas, ĉar la homo en aliaj momentoj povas tute bone kompreni Esperanton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:31, 22 maj. 2026 (UTC) :Mi povas diri nur, ke tiu finno kontribuis per la plej fuŝaj artikoloj, kiuj ege laborigis nin, se ne restis kiel veraj fuŝaĵoj. Inter misoj manko de internaj aŭ eksteraj ligiloj, foje fuŝa lingvonivelo, obsedaj temoj, manko de kategorioj, ktp. Mi opinias, ke li aŭ ne volis aŭ (pli malverŝajne) ne povis atenti pri la konstantaj rekomendoj kiujn multaj el ni faris al li. Pruvo estas, ke kiam li suferis forbarojn, tuj inventis novajn uzantojn aŭ uzis anonimulojn, ne kompreninte, ke ni tuj vidos, ke temas pri liaj verkoj. Mi delonge vidis en li malbonajn intencojn, super tiuj kiuj deziris helpi lin, kaj troan memtakson. Mi dediĉis al liaj kontribuoj multajn horojn. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:20, 22 maj. 2026 (UTC) ::{{u|ThomasPusch}} - Bonvolu tuj kaj komplete forbari {{u|Näin on näreet}}. Li ĵus, en mesaĝo al mia diskutpaĝo, alvokis al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Estas tempo ĉesi toleri liajn misfarojn. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :::{{Re|Moldur}} Volonte. Mi nur ankoraŭ ne vidis la alvokon al Taylor en via diskutpaĝo. Se vi povas rapide helpi al mi kie mi trovos ĝin, mi tuj sekve forbaros. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:38, 31 aŭg. 2026 (UTC) ::::En la redakto-resumo, vidu [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Moldur&curid=136702&action=history jen]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:39, 31 aŭg. 2026 (UTC) :::::Dankon pro montrado de la loko. {{Farite}} kun mencio de la ĉi tien kopiita diskuta notaro, kaj aldona resuma noto "estas longa antaŭhistorio de malatento pri komunumaj alvokoj, kaj la homo ĉiukaze estas globale forbarita jam ekde 2023". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) ::::::Koran dankon {{u|ThomasPusch}} por la tuja forbaro! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:21, 31 aŭg. 2026 (UTC) ::::::: Ĉu la gantopupo {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} restu sen forbaro? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:30, 31 aŭg. 2026 (UTC) ::::::::Mi jam supre argumentis ke nur estis du redaktoj de tiu konto, tiun pri aldono de ligilo [[Yrjö]] al teksto [[vomado]] mi konsideras sensencaĵo kaj vi prave tuj malfaris (cetere mi ankaŭ malfaris la lastajn 12 redaktojn de la nun forbarita "Näin.." en teksto [[Yrjö]]) kaj tiujn pri [[demando pri Alando]] mi konsideras tute konstruaj. Do nur unu, fakte eta mispaŝeto, kaj krome la konto ne estis uzita. Mi lasus ĝin ankoraŭ. Se vi rimarkas ke iu ajn konto kiun vi suspektas esti en rilato al la forbarito mencias vin iel ajn, kiel faris homo de la konto "Näin..", ni same rapide fermos tiujn kontojn, kaj se "Yrjo yrjöää.." ankoraŭ faros iun ajn duan mispaŝeton, tiu ankaŭ estos for. Cetere mi tute konscias, kaj [[Vikipedio:Problemaj uzantoj]] bone pruvas tion, ke mi en somero 2023 forbaris amason da anonimaj kontoj kaj kontoblokoj, kaj rajtis tiun fari nur por tri jaroj. Nun pasas somero 2026 kaj ĉiuj kanaloj denove estas malfermitaj. Mi ne scias ĉu tio faciligos la eblecon per multaj anonimaj kanaloj eniri nian projekton aŭ ĉu ĉiukaze estas senlime multegaj vojoj, sed efektive la tempaj resursoj okupiĝi pri la finna kolego tre limiĝas (tion ankaŭ montras mia neeblo reagi al la multaj kontaktigoj kaj demandoj de konto "Näin.." al mia persona diskutpaĝo) kaj tial estas bone tuj reagi kiam oni ion rimarkas. Sed por forbaro de "Yrjo yrjöää.." mi nun ankoraŭ ne vidas sufiĉan krimon. La aldono de ligilo [[Yrjö]] al teksto [[vomado]] estis simpla stultaĵo de unu, kvarlitera vorteto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:38, 1 sep. 2026 (UTC) == Request == Could you please review [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-48023-00|my changes]]? I switched temp accounts for some reason. [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-48286-77|~2026-48286-77]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-48286-77|diskuto]]) 22:12, 4 sep. 2026 (UTC) ::Done. TP :Also, I discovered that [[Leaving Neverland]] might be an incorrect page. [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-48286-77|~2026-48286-77]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-48286-77|diskuto]]) 22:35, 4 sep. 2026 (UTC) ::What means "incorrect"? It is a pityful small page, which is an "orphan" and a "stub"..., but those are technical comments. I don't see "incorrectness"... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:40, 4 sep. 2026 (UTC) :::It describes an animated TV series, and from what I know on the subject, it is neither animated nor a TV series. Look at [[en:Leaving Neverland]] to see what needs to be changed. [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-48286-77|~2026-48286-77]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-48286-77|diskuto]]) 22:42, 4 sep. 2026 (UTC) ::::You are right about that. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 22:52, 4 sep. 2026 (UTC) ::::I have found the correct definition of the topic. It is a 2019 documentary television film directed and produced by Dan Reed. I have not seen this film, but I heard it was controversial. I remember people calling this one of the worst films of 2019 along with the 2019 remake of [[La Leona Reĝo|The Lion King]] (which I personally think is overhated). If you didn't already know, I am that Disney fan who likes [[Teletubbies]] and other shows and movies for children. Could you perhaps start a discussion on changing the titles of Disney articles and/or removing protection from them? [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-48286-77|~2026-48286-77]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-48286-77|diskuto]]) 22:54, 4 sep. 2026 (UTC) Also, about "Teletubbies": the article mentions how some conservative Christians have denounced the series. Among them was Jerry Falwell back in 1999. Perhaps there could be some references for this part of the article? Since it is a stub, it could use more information. [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-48286-77|~2026-48286-77]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-48286-77|diskuto]]) 23:03, 4 sep. 2026 (UTC) :Mi iom vastigis la ĉapitron pri la kontroverso kaj aldonis du referencojn. Tamen mi intence ne persone nomis tiun Jerry Falwell, ĉar mi opinias ke elstarigi lin estus tro da atento por ekstremisto. Tamen vi ĝuste atentigis pri la stato esti artikola ĝermo: en la esperanta vikipedio, ĝermo estas interkonsentita minimumo por artikolo: almenaŭ tri frazoj, unu kategorio, pli ol unu interna ligilo en la teksto. Eĉ informkesto, vikidatuma ero, ekstera ligilo aŭ almenaŭ unu foto ne estas nepraj kondiĉoj. Tiu teksto "Teletubbies" do delonge estis pli ol tiu minimumo kaj ne plu bezonas la ŝablonon "ĝermo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:57, 5 sep. 2026 (UTC) ==Ligiloj denove== Vi ankoraŭ atribuas signifojn al ruĝaj ligiloj, kiuj ne estas interkonsentitaj de vikipediistoj. Sed laŭ mia scio la solaj teknikaj ecoj de ruĝaj ligiloj, kiuj povus limigi ilian signifon, estas la jenaj: * Ili estas vide distingeblaj de neligita teksto, kaj ankaŭ de bluaj ligiloj. * Se oni klakas, aperas invito krei la artikolon. * Se oni komencas artikolon kun la koncerna titolo, ili aŭtomate fariĝas bluaj ligiloj. Ĉu ne? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:41, 11 sep. 2026 (UTC) :Ĉar vi ne reagas, jen la implicoj: * Ili estas vide distingeblaj de neligita teksto, kaj ankaŭ de bluaj ligiloj. ::Tio devigas nur, ke ili signifu ion alian ol neligita teksto aŭ blua ligilo. * Se oni klakas, aperas invito krei la artikolon. ::Tio devigas, ke ili estu temoj, pri kiuj oni rajtas krei artikolon. * Se oni komencas artikolon kun la koncerna titolo, ili aŭtomate fariĝas bluaj ligiloj. ::Tio devigas, ke ili estu temoj, al kiuj blua ligilo utilus, se estus artikolo. ::Do, el teknikaj limigoj rezultas nur tio, ke ruĝa ligilo signifu, ke oni rajtas krei artikolon pri la temo kaj havi bluan ligilon al ĝi. ''Ne'' rezultas iu devo prioritati tiun temon pli alte ol kiam ne estis ligilo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 00:20, 13 okt. 2026 (UTC) == Yrjö == Mi eksciis, ke en [[Universitata malsanulejo de Tampere]] laboras gastroenterologo Yrjö Vaalavuo. Supozeble iu paciento ridis pro la nomo. Samtipa kazo kiel tio, ke surgardenisto de [[Universitato de Turku]] estis Arno Kasvi (kasvi signifas planton) https://fi.wikipedia.org/wiki/Arno_Kasvi. [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-49481-56|~2026-49481-56]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-49481-56|diskuto]]) 17:10, 13 sep. 2026 (UTC) Kial Ida Asplund ne koleras pro tio, ke la verkaro de Sibelius estas prezentata kiel parto de la finna nacia kulturo, same kiel ŝi koleras, kiam la verkaro de Runeberg estas prezentata tiel? Supozeble pro tio, ke Runeberg laŭ siaj familiaj radikoj estis tute klare sveda, dum Sibelius laŭ siaj familiaj radikoj apartenis al finnaj familioj, kiuj alprenis la svedan lingvon. Paasikivi verŝajne situas tiurilate ie inter Runeberg kaj Sibelius. ==Ankoraŭ propraj nomoj== Ĉu vi pensas, ke estas nur unu [[universitato de Helsinko|universitato en Helsinko]]? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 05:07, 15 sep. 2026 (UTC) :Laŭ mia scio la [[universitato de Helsinko]], rekta ekvivalento de [[finna lingvo|finne]] ''Helsingin yliopisto'' kaj [[sveda lingvo|svede]] ''Helsingfors universitet'' havas tiun nomon en pli-malpli ĉiuj lingvoj, inkluzive de la de vi parolataj lingvoj, la angla (''University of Helsinki'') kaj hispana (''Universidad de Helsinki''). Tial mi estas plene konvinkita ke Esperanto ne devas tordi sin kaj traduki la originajn nomojn ''Helsingin yliopisto'' kaj ''Helsingfors universitet'' al Esperanto per "pli ĝusta traduko" "la plej aĝa, plej granda kaj plej grava universitato en Helsinko". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:01, 15 sep. 2026 (UTC) ::Do se vi nomas universitaton "la univartikolojn ersitato de Helsinko" ne ĉar ĝi estas laŭvorte ''la'' universitato de Helsinko, sed ĉar ĝi estas nomo por tiu specifa universitato uzata en pli-malpli ĉiuj lingvoj, vi uzas ĝin kiel propran nomon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:24, 16 sep. 2026 (UTC) == Novaj, ankoraŭ mizeraj taksonomiaj paĝoj == Mi ĵus, en trajno kaj sub sub-optimumaj kondiĉoj, komencis novajn paĝetojn pri la temoj [[fasciolidedoj]] kaj [[eĥinostomidoj]]. Kiam vi ree estos ĉe la komputilo, mi volos peti vin iom kunhelpi Levi ilin al kontentiga ĝerma stato. Mi speciale ne metis la ŝablonon "redaktas", ĉar mi tute bonvenigas kunlaboron. Antaŭdankas [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 19:06, 17 sep. 2026 (UTC) :Do mi ene de kvaronhoro povis iom aldoneti (fakte mi precipe rigardis kaj "eklegis" pri la temo), baze bildon, aŭtoritaton, kaj lige al tio pliajn ŝablonajn du frazetojn, tiel ke nun estas 4 frazoj, super la ĝerma minimumo. Daŭre la paĝoj estas tre magraj, sed tio estas tio kio karakterizas plej multajn ĝermojn. Mi ankoraŭ iritiĝis ke la platvermaj paĝoj havis fieran leonon en la ĝerma ŝablono sube, kaj rapide aldonis novan ĝerman kategorion pri "platvermoj". Fakte la grupego estas tuj sub la "animaloj", do bestoj, do teorie povus esti multaj paĝoj utligantaj la ĝerman ŝablonon - kvankam mi supozas ke ĝis nun la internacia Esperanto-komunumo ne multe interesiĝis pri platvermoj.... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:53, 17 sep. 2026 (UTC) == Humuro == Cxu vi povu forigi tiun pagxon. Temas pri humurpagxo: https://eo.wiktionary.org/wiki/pienimö [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-50094-81|~2026-50094-81]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-50094-81|diskuto]]) 19:23, 17 sep. 2026 (UTC) [[Markus Kajo]] Li skribis pri certa fleksia formo de finna vorto, asertante, ke ĝi estas malĝusta, tamen li uzas ĝin ĉiuokaze. Hejme ĉe mi vizitas flegistoj de hejma sanservo dufoje tage por alporti medikamentojn. Ĵus mi demandis unu el ili, ĉu ŝi renkontis personojn nomatajn Yrjö. Ŝi respondis jese. Mi demandis, ĉu ŝi havis Yrjö-ojn kiel siajn pacientojn. Laŭ ŝi jes, sed ne lastatempe. Laste, antaŭ proksimume dek jaroj, ŝi prizorgis unu Yrjö-n. Tiu Yrjö tiam estis 99-jara, veterano de kaj la Vintra Milito kaj la Daŭriga Milito. Mi demandis tiun flegistinon, ĉu Yrjö tiam vomis, kiam ŝi prizorgis lin. La flegistino respondis nee. Mi demandis, ĉu Yrjö odoris kiel vomo. La flegistino respondis nee. Mi demandis, ĉu Yrjö estis iel vom-aspekta. La flegistino respondis nee. Vidu: https://eo.wikipedia.org/wiki/Kategorio:Eksaj_gubernioj_de_Finnlando Cxu la artikolo estas neutrala: https://eo.wikipedia.org/wiki/Sveda_lingvo_en_Finnlando https://eo.wiktionary.org/wiki/lusikkatesti Marja-Sisko klarigis tion proksimume jene: Kompreneble, en la 1950-aj jaroj ankoraŭ ne ekzistis ultrasonaj ekzamenoj. Pro iu kialo, Panjo simple estis certa, ke ŝi atendas knabinon. Ŝi diris al la akuŝistino, ke la bebo certe estos knabino kaj ricevos la nomon Marja-Sisko. Sed post mia naskiĝo, la akuŝistino diris al Panjo, ke se la infano ricevus la nomon Marja-Sisko, li certe estus batata en la lernejo. == Cadooo == [[Kimmo Kiljunen]] skribis proksimume do: Ĉado estas priskribebla kiel la plej mizera ŝtato en la mondo. Ĝi estas inter la plej malriĉaj kaj — laŭ la plej taŭga indikilo de homa bonfarto — ĝi havas la plej malaltan vivdaŭron. Kiel teritorio, ĝi esence estas nenio pli ol restaĵo de la limdesegnado el la kolonia epoko. Dum preskaŭ sia tuta sendependa periodo, Ĉado estis disŝirita de civila milito, dum ege malsamaj loĝantaraj grupoj, enfermitaj en la sama ŝtato, batalis por vivspaco kaj potenco. Tio speguliĝas en la flago de la lando. Ĝi estas banala hibrido inter la franca trikoloro kaj la tutafrikaj koloroj. La flago estas rigardebla kiel spegulo de la luktoj de la lando. Sendependeco disde la franca kolonia regado neniam plene realiĝis; tial estas trafe, ke la flago diferencas de la franca trikoloro nur per tio, ke flava koloro anstataŭas la blankan. Ne estas loko por tutafrikanismo, ĉar la lando plurfoje staris ĉe la rando de disfalo. Ne mirigas, ke la verda koloro de la tutafrika kolorsistemo estis anstataŭigita per blua. Oni diras, ke la ruĝa koloro simbolas progreson kaj nacian unuecon. Tamen Ĉado ne spertis progreson — fiasko grandparte atribuebla al ĝia manko de unueco. [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-50835-38|~2026-50835-38]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-50835-38|diskuto]]) 16:35, 26 sep. 2026 (UTC) :Ĉu tion oni povu en la artikolo [[Ĉado]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-50835-38|~2026-50835-38]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-50835-38|diskuto]]) 17:08, 26 sep. 2026 (UTC) == Forigo de novaĵo == Saluton. Iu uzanto forigis tiun ĉi novaĵon: ;{{dato|27|09|2026}} * {{flago|Rusio}}{{flago|Ukrainio}} Ukrainia armeo anoncis, ke ĝi liveris per droneoj 4 tunojn de humanitara helpo en okupaciitan ukrainian urbon Oleŝki. Pravigante sin tiel: «''tio estas kroniko de la tutmonda (!) enciklopedio (!), ne novaĵejo de transporta fako de la ukraina armeo, nur vere gravaj eventoj aperu ĉi tie, ne raportoj de armeaj provizantoj pri alportado de unukamiona kargo al vilaĝnivela urbeto''». En Oleŝki nun okazas humanitara katastrofo, kie loĝantaro ne havas atingeblecon al nutraĵoj kaj necesaj medicinaĵoj. Livero de 4 tunoj (!) de humanitara helpo ne estas ĉiutaga afero kaj laŭ mi, estas sufiĉe grava por esti inkluzivigita en tiu ĉi kroniko. Mi skribis ĉi tie ĉar mi preferus havi dignan diskuton sen propagandaj [[:en:Gish gallop|Giŝ-galopoj]]<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ŝablono-Diskuto:ĈefPaĝoMondAktualaĵo#h-Ukrainaj_ne-novaĵoj-20260824050900</ref> de tiu uzanto. Kion mi faru? Dankon kaj pardonu pri la ĝenado. [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 12:34, 28 sep. 2026 (UTC) {{referencoj}} {{re|VolodimirSvjatoslaviĉ}} Mi konsentas ke la repliko de RG72 estas cinika, kaj ke la evento de kompleta sieĝo de la urbo [[Oleŝki]] kun humanitara katastrofo kiel ĝi okazas en armeaj sieĝoj de urboj estas pli grava ol nur banala "alportado de unukamiona kargo al vilaĝ[o]". Sed aliflanke la vikipedia ĉefpaĝo vere ne celiĝas esti milita kroniko (kaj bedaŭrinde pri la milito en Ukrainio mencieblus pliaj simile dramaj eventoj). En la vikipedia ĉefpaĝo nur fulmrapide menciiĝu iuj ekzemplaj eventegoj, kaj baze estas la ideo (ne ĉiam ideale realigita) ke la frazetoj atentigu pri apartaj esperantaj artikoloj aŭ almenaŭ pri apartaj ĉapitroj en teme superaj esperantaj artikoloj. Do mi konsilas ekhavi ĉapitron pri la fakta sieĝo de la urbo en la esperanta artikolo [[Oleŝki]], kiu nun estas tre ege magra ek-ĝermo de teksto. Se almenaŭ en iu nacia alilingva branĉo de vikipedio estas propra teksto pri la sieĝo kaj humanitara katastrofo tie, ankaŭ imageblas propra artikolo, sed la ĉapitro en la teksto [[Oleŝki]] ĉiukaze estu. Se tio estas, ĉiukaze imageblas meto en la kronikan liston [[27-a de septembro]], sub linio 2026 de la ĉapitro "Eventoj". Tiuj kronikaj listoj ankaŭ estas misuzitaj de iuj homoj, fakte nun nur de unu polo, kiu amplekse vastigadas militkrimojn kaj maljustaĵojn kontraŭ polaj samlingvanoj aparte inter 9 1939 kaj 5 1945, kvazaŭ tute ne kalkuleblas militkrimoj kaj maljustaĵoj en aliaj regionoj tiam, kaj tiu kria katastrofo kontraŭ poloj tute ne kompareblas al io antaŭ 9 1939 kaj post 5 1945. Sed se aplikiĝas la limigo de "unu teksta linio (ĉirkaŭ 150 signoj aŭ 20 vortoj) por unu jaro", tiam la mencio ĉi tie estas tute ne kontestebla - aparte, ankaŭ ĉi tie, se interna ligilo plugvidas al pli profunda teksto en alia artikolo. Mi komprenas ke tio ne estas konsolo, sed ĉiukaze konsilas tiel fari. Se ĉio estas, ankoraŭ eblas rekonsideri ĉu la meto al la ĉefpaĝo aŭ eterne al la listo [[Septembro de 2026]] tamen estas pravigebla... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:47, 28 sep. 2026 (UTC) ==Malfaro ĉe [[Esperanto]]== Kion vi celas? La redakto, kiun vi malfaris, korektis rektajn malrespektojn de [[Vikipedio:Lingva angulo#Landnomoj|la kompromiso pri landnomoj]] faritajn de Alifono en aŭgusto. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:50, 28 sep. 2026 (UTC) Plu en [[Diskuto:Esperanto#Landnoma kompromiso]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:11, 29 sep. 2026 (UTC) == Ŝablono:IFA == Bv portempe malprotektu la ŝablonon [[Ŝablono:IFA]]. Ĝi bezonas forigon de interwikioj kaj germanaĵoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:03, 2 okt. 2026 (UTC) {{re|Taylor 49}} Bone, mi tuj faros. Bv. noti al mi kiam vi estos preta. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 2 okt. 2026 (UTC) : Mi jam forigis la interwikiojn kaj cimojn. Tamen mi ne feliĉas pri reprotekto al nivelo "nur administrantoj", kaj pro tio kreis [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Propono_aktivigi_rajton_"Ŝablonredaktanto"_AKA_"Template_Editor"_en_ĉi_tiu_vikio|proponon]] pri aktivigo de rajto "ŝablonredaktanto". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:06, 2 okt. 2026 (UTC) ==[[Coxen Hole]]== Saluton. Vi kreis tiun artikolon pri urbo en [[Honduro]]. Nun mi kreis la artikolon pri la insulo [[Roatán]], kies ĉefurbo ĝi estis, sed la oficiala nomo de la urbo kaj la nomo en la oficiala lingvo de la lando estas Roatán mem, kvankam iam sub brita okupado ĝi nomiĝis Coxen Hole kaj same nomas ĝin kreolaj anglalingvanoj. Ĉu mi povas alinomi la artikolon al [[Roatán (urbo)]] kiel estas en plimulto de aliaj lingvoj? Kompreneble konservante la nunan titolon kiel alidirektilo kaj en la redakto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:21, 4 okt. 2026 (UTC) == [[Amikoj de la Vero]] == Mi sendis retpoŝte al adreso de la grupo finnan tradukon de la teksto kaj demandis, ĉu la teksto estas preciza. Laŭ la respondo, kiun mi ricevis, jes. [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]] ([[Uzanto-Diskuto:Metsän polku|diskuto]]) 07:37, 5 okt. 2026 (UTC) :Bone, sed vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :teknika noto: {{uzanto2|Metsän polku}} (Metsän polku signifas arbara pado, la nomo mem estas senproblema) == Pigmalion-efiko kaj Golem-efiko == Saluton. Ĉu vi povus partopreni en [[Vikipedio:Alinomendaj_artikoloj#h-Pigmalion-efekto_kaj_Golem-efekto_→_Pigmalion-efiko_kaj_Golem-efiko-20261004105500|tiu ĉi opinisondado]]? Vi kreis artikolon «[[Efekto]]», kie vi inkluzivigis, laŭ mi, alinomendajn artikolojn «[[Pigmalion-efekto]]» kaj «[[Golem-efekto]]», do via opinio pri la alinomado estas tre grava. Laŭ mi, artikolo «[[Ŭa-ŭa-efekto]]» ankaŭ estas alinomenda, ĉar la vorto «efekto» signifas impreson, ne agon, sed pri tio poste. Dankon. [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 13:07, 5 okt. 2026 (UTC) :{{farite}} [[VP:AA#Pigmalion-efiko kaj Golem-efiko]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:14, 12 okt. 2026 (UTC) ::Elkoran dankon! [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 11:44, 12 okt. 2026 (UTC) == Vilmos Dunszt == Kara Thomas, Mi rimarkis, ke ankaŭ vi redaktis la paĝon de [[Vilmos Dunszt]]. Mi ankaŭ faris kelkajn ŝanĝojn. Ĉu vi bonvolus revizii la paĝon? Mi ankaŭ ŝatus demandi, kiel eblus traduki la artikolon por la angla Vikipedio. Kun amikaj salutoj, [[Uzanto:FrojtikIm|FrojtikIm]] ([[Uzanto-Diskuto:FrojtikIm|diskuto]]) 08:48, 11 okt. 2026 (UTC) :Mi reviziis la redaktojn, kiuj kiel mi videtis ŝajnas tute bonaj, kaj daŭre estas konvinkita pri vivteno de la paĝo, kvankam ĝi iom tre peze enpremas nomojn de iuj pragepatroj, kiuj ne nepre esence rilatas por kompreni la agadon de la 19-jarulo. Mi timas ke ankoraŭ ne ĉiuj eksteraj referencoj de antaŭ kelkaj monatoj estas kontrolitaj ĉu ili ankoraŭ ekzistas - kaj SE ili ankoraŭ estas, ĉu oni pensis pri tio fari arkivigojn en la arkivejo archive.org - se vi engaĝiĝas pri la temo, eble vi povas helpi tiurilate. Kaj bedaŭrinde pri paĝokreoj en la angla vikipedio mi tute ne havas personajn spertojn, ĉar ĝenerale mi juĝas ke estas sufiĉe multaj anglalingvanoj en la mondo kaj mi ne malŝparas mian limigitan tempon en kunkonstruo de ilia branĉo de vikipedio... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:13, 12 okt. 2026 (UTC) ::Kara Thomas, ::Efektive, lia familio estis menciita tro ofte, kio ne estis necesa. Tial mi forigis la ripetojn, inkluzive de la superflua informo komence de la artikolo, ĉar ĉio jam estas priskribita en la sekcio ''Familio''. ::Mi ankaŭ aldonis novan fonton rilate al lia prezento de ''The Attic'' kaj plivastigis la paĝon per bildoj troveblaj ĉe Wikimedia. ::Ĉu vi bonvolus tralegi la artikolon kaj kontroli, ĉu ĉio estas en ordo rilate al la lingva ĝusteco, la formulado kaj la formatado? ::Antaŭdankon pro via tempo kaj helpo. ::Kun dankoj, [[Uzanto:FrojtikIm|FrojtikIm]] ([[Uzanto-Diskuto:FrojtikIm|diskuto]]) 17:13, 14 okt. 2026 (UTC) == Finnlando == Iam oni uzas la vortojn pakkosuomi kaj tvångsfinska pri la deviga instruo de la finna por la finnlandaj svedaj denaskaj parolantoj. Tamen, ĝi ne estas tute simila fenomeno en ĉiuj aspektoj. [...] Parto el la denaskaj parolantoj de la sveda en Finnlando, speciale en Uusimaa, estas praktike dulingvaj. Por tiuj lernantoj en iuj finnlandaj svedlingvaj lernantoj estas kiel alternativo de la normala porsvedlingvana instruo de la finna modersmålsinriktad finska (hejmlingvsimila finna), pri mallongigo sia nomo mofi, kiu estas instruo de la finna kiel alia gepatra lingvo. -- notis, sen subskribo, anonimulo de konto ~2026-54953-95. 08:33, 12 okt. 2026 (UTC) :Bedaŭrinde vi daŭre estas forbarita, kaj kvankam mi estis for dum unu semajno kaj tiam ne povis persone sekvi vikipedion, mi kiam mi vidas viajn redaktojn ne povas eviti forbari ankaŭ tiun konton... (vidu supre la noton sub titolo "Amikoj de la Vero"; [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|kontribuoj nun]]) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:06, 12 okt. 2026 (UTC) == Gordon Schmieder == Saluton, Thomas. Mi ĵus aktualigis la navigilon {{ŝ|Nunaj ministroprezidantoj de la federaciaj landoj de Germanio}} kaj enkonstruis ruĝan ligilon pri [[Gordon Schmieder]], kiu tial 15-foje aperos en la paĝoj de la aliaj 15 ĉefministroj (kaj ankaŭ en iuj pliaj paĝoj). Mi ekstremokaze povos morgaŭ aŭ postmorgaŭ fari miniaturan artikolan ĝermon pri li, sed volus peti vin ĉu vi eble povus tion fari... Sincere, [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 19:45, 12 okt. 2026 (UTC) ::PS: Cetere, la nomo de [[Sven Schulze]] (Q17093506) kiel mallongtempa postenulo en Saksio-Anhalto (de februaro ĝis septembro 2026) ankoraŭ forgesiĝis, do mankas du tekstoj... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 20:14, 12 okt. 2026 (UTC) :::{{re|Aidas}} Fakte, post malmultaj tagoj ĝis semajnoj estos tria nova ruĝa ligilo: [[Elif Eralp]] (Q108802005), germana-turka maldekstrema politikistino kiu supozeble iĝos la nova reganta urbestro (do ĉefministro) de [[Berlino]]. Mi provos fari la tri tekstojn, kompreneble vi ankaŭ povas provi, kaj ni vidos ĉu ni aŭ ĉu eble tria uzanto estos la unua... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:16, 12 okt. 2026 (UTC) :::: PS: Nur detalo, sed la unua politikisto fakte nomiĝas [[Gordon Schnieder]] kun -n- en la familia nomo - en la navigilo vi prave ĝustigis la nomon, nur ĉi tie vi tajperaris... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:20, 12 okt. 2026 (UTC) :::::Vi kompreneble pravas - mi iom tro hastis tajpante ĉi tie. Ĵus mi sukcesis pri nova teksteto [[Gordon Schnieder]]. Do mankas nur tekstoj pri Sven Schulze kaj efektive Elif Eralp. Pri Sven Schulze probable post malmultaj semajnoj jam neniu esperanta artikolo interesiĝos, ĉar li ne plu havos gvidan postenon. Sed bone, tiam nur estos plia esperantlingva orfa artikolo, kiun oni devos pene provi malorfigi... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 13:04, 14 okt. 2026 (UTC) ::::::Nun la teksto pri [[Sven Schulze]] ankaŭ estas, malgraŭ lia mallonga oficperiodo. Pri Elif Eralp ankoraŭ estas tempo, ŝi estos vere internacie grava kiam ŝi estos efektive elektita de ŝia landa parlamento kaj ver-vere ekoficos. Mi supozas ke tiu momento iam venos, sed ĝis tiam estas ankoraŭ tempo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 17:51, 14 okt. 2026 (UTC) La plej multaj homoj nomataj Yrjö estas biologie normalaj homoj. La slanga signifo de la vorto yrjö ne influas ilian fiziologion. La samaj anomalioj, kiuj troviĝas inter la homoj nomataj Yrjö, troviĝas ankaŭ inter homoj kun aliaj nomoj. Kaj tiuj anomalioj plejparte ne rilatas al vomado, kia ajn estas la nomo de la koncerna homo. bmrhx6ynv440dv0z4crw3clxgwtyhgr 9495095 9494882 2026-10-18T08:59:12Z ThomasPusch 1869 evidente... 9495095 wikitext text/x-wiki <!-- {{ArtikolaMesaĝokesto |speco = stilo |bildo = |teksto = Mi ekde matene de la 6-a ĝis vespere de la 10-a de oktobro estas for sen retkonekto, kaj ankaŭ dum la 11-a de oktobro estos survoje. Thomas }} <hr> {{ArtikolaMesaĝokesto |speco = stilo |bildo = <!- nur por kazoj de ekstrema drameco: [[dosiero:Attention Sign Red White.svg|40ra]] -> |teksto = Ekde la 20-a ĝis 22-a de junio mi ne aŭ nur tre malmulte povas kontribui. Ekde la 23-a mi ree partoprenos. Th. Pusch }} {{-}} {{Klariga noto |titolo = <small><small>Noto</small></small> |enhavo = En la [[Vikipedio:Diskutejo/Teknikejo#Rezulto|vikipedia teknikejo]] estis diskuto pri konservo aŭ forigo de tradicia aspekto de la eksteraj ligiloj en vikipediaj artikoloj, kiu laŭ mi finiĝis per malbona baloto, ne per trovo de teknika solvo, kiu ebligus liberan decidon inter du samvaloraj variaĵoj. Mi tial komence de marto 2017 ekprenis vikipedio-ferion de eble monato, eble duonjaro, eble pli longe, dum tiu tempo observos kaj minimume agetos kiel administranto, kaj post mia ebla reaktiviĝo vidos ĉu tamen eblos havi elekton inter du bonaj eblecoj pri tiu temo. Dum la intertempo mi ne povos labori pri plua bonigo de tekstoj pri komunumoj de eŭropaj ŝtatoj, ne elektos artikolon de la semajno kaj ne plenumos alian kontinue faratan taskon. :Thomas Pusch |larĝeco = 100% |pozicio = |enhav-grandeco = }} {{ArtikolaMesaĝokesto |speco = stilo |bildo = |teksto = Diskutiĝis ĉu forigi ĉi tiun artikolon [[VP:FA|en aŭgusto 2025]], kaj la decido estis lasi ĝin. Se vi reprononas ĝin por forigo, nepre aldonu novajn argumentojn, ankoraǔ ne konsideritaj en la unua diskuto. }} --> == Arkive == * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/uzo_aŭ_neuzo_de_la_vorto_"oblasto"|Uzo aŭ neuzo de la vorto "oblasto"]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Transskribo_de nomoj_ne-latin-literaj_sen_esperantigo_al_esperanta prononco|Transskribo de nomoj ne-latin-literaj sen esperantigo al esperanta prononco]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Pludirektigoj_de_paĝoj_pri_"popolo"_al_"popola lingvo"|Pludirektigoj de paĝoj pri "popolo" al "popola lingvo"]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Geografiaj_nomoj_en_Esperanto,_el_regionoj,_kies_lingva_kaj_politika situacio ŝanĝiĝis_post_1887|Geografiaj nomoj en Esperanto, el regionoj, kies lingva kaj politika situacio ŝanĝiĝis post 1887]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Historie:_"Litovio"_aŭ_Litvo"|Historie: "Litovio" aŭ Litvo"]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Korekto_de_la_ŝablono_"Urbo_de_Germanio"|Korekto de la ŝablono "Urbo de Germanio" (urbo de) kaj de ties uzo]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Kategorionomoj "geografiaĵo DE aŭ EN lando"|Kategorionomoj "geografiaĵo DE aŭ EN lando" (do ekz. "Lagoj de Svislando" aŭ "Lagoj en Svislando")]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Ŝablono:Informkesto administra unuo|Ŝablono:Informkesto administra unuo]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Centrigo de bildosubskriboj|Centrigo de bildosubskriboj]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Diferenco inter "dum" kaj "en"|Diferenco inter "dum" kaj "en"]] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Kategorio "sindromoj"|Kategorio "sindromoj"]] === Pliaj, unuopaj temoj laŭ jaroj: === {{Div col|cols = 4}} <small> * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2007|'''arkivo 2007''']] kun temoj ** Kategoriaj alidirektiloj ** Landaj ŝablonoj ** Ŝablono:KategorioGeografioLaŭLando ** Azova maro kaj Nigra maro ** Ĉu du apudaj adjektivoj en nomo? ** Mapo de Eŭropo ** Administranto ** Helpalvoko por germana vikipedio ** Informkesto por artikoloj * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2008|'''arkivo 2008''']] kun temoj ** Ŝablono:KategorioMontaroEnLando ** forviŝo de malplena kategorio ** "Ŝablono:Ligo el bildo" ** Naskiĝjaro kaj aĝo ** flagoj svg ** Binet ** Valdorfa pedagogio ** ebla nova portalo (pri psikologio) ** Ŝablono:Plurtone ** Vlaggen ** Informoj sur bildaj paĝoj ** diskutejo... ** Nekonscia tajpado ** Wikipedija:Hornjoserbšćina ** Plibeligo de informkestoj ** Skandinavistiko kaj Nederlandistiko ** Granda Nordia Milito ** Situo sur mapo Moldavio ** Les Halles (Parizo) *** Marko sur bildo ** Neris ** Ĉu vi ne volas/pretas kandidati kiel administranto? ** Pariza Regiono * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2009|'''arkivo 2009''']] kun temoj ** Resonkorpo ** Zoo de Londono ** Valo Owens ** Helpo bezonata ** Kato sur varmega ladotegmento ** Korono ** Okulvitra strigo ** Metropoliteno ** Kolonaj ordoj ** Homaj respondecoj ** Ĉapulteko ** Bertha Benz Memorial Route ** Vikifontaro * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2010|'''arkivo 2010''']] kun temoj ** Timo Boll ** Dosiero:Navaro-dum-1037.png ** Avatar: The Last Airbender ** Na'via lingvo ** Kriaj koloroj ** Laura Chinchilla ** Ĝermoj ** olimpika tabelo ** Ĉu vi ne volas fariĝi administranto? ** Administraj rajtoj ** Tarator ** Bonan resaniĝon! ** Peto ** Kotdivuara Esperanto-Asocio ** Vulkanologio ** Informkesto pro blazonoj? ** Helpopeto ** Translation request ** Navigilo2 ** Forigitaj kategorioj ** Saluton, sorry to bother you ** Heiner Keupp ** Ĝemelaj urboj ** Futbala mondĉampionado ** Internacia Junulara Kongreso ** Aldono de kodo ** Puĉo ** Provlegado ** Uzantobloko kaj lingva demando ** Ŝablono:Informkesto televida kanalo ** Monunuoj ** Defio ** "Rekuperi" ** "Por deletigi?" ** Alinomado de artikoloj pri gubernioj de Japanio ** "Anekti" * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2011|'''arkivo 2011''']] kun temoj ** Stivardoj ** mw:Template:Languages ** SVG-Flagoj ** Leysin ** Ŭ kaj v ** Rufa kaj Ruĝa haro ** 2011 Board Elections ** artikolo "Tutmondiĝo" ** VIAF 47453644 *** Nurembergo, la 10-an de septembro 2011 ** Anstataŭo de la ŝablono projekto per la ŝablono projektoj ** Statuto de la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj kaj de la Eŭropa Centra Banko ** Distrikta reformo en Meklenburgio-Antaŭpomerio ** Tonalta lingvo ** Helle Thorning-Schmidt ** Oŭrenso ** Ŝablono:Informkesto sciencisto ** Vikipedio:Proponoj por elstaraj artikoloj ** Grandurbo * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2012|'''arkivo 2012''']] kun temoj ** Kuujjuaq (Kebekio) ** Schwarzbach (Majno) ** Litovaj personaj nomoj ** Robert ** Esperanto-Asocio de Rumanio ** Cite web ** Ŝablono:Informkesto kanada provinco-teritorio ** Kanada konfederacio ** Kiel alinomigi ĝin? ** Listo de Meksikaj ŝtatoj ** Ŝablono:Flageto ** Ŝablono:Priskribo ** Gemeinsame Normdatei (GND) ** Berlin-Lichtenberg kaj rilataj artikoloj ** Ekzekut(iv)o? ** Forigita dosiero ** Usona problemo ** Sebastian Giovinco ** Forbaro ** Malgranda problemo ** Provincnomoj ** Petr Tomasovsky kontraŭregule forigis tutan sekcion *** refaktorigita *** Forbaro ** Afiksoj en Esperanto ** Signifoplena kaj ne ekspresiva ** Cleopatra Stratan ** Article translation/collaboration request ** Pavel Stratan ** en la aŭ dum? ** Ŝablono "el" ** Ŝablono:El ** Subpaĝoj ** Foto ** Birdoj ** Tradukpeto ** Hans Georg Link ** Sinagogo ** Ŝablono:Informkesto germania komunumo ** A380 ** Bildoj pri Tibor ** Fuŝado de artikoloj en la germana vikipedio ** "Vadmaro (ĝenerale)" estis alidirektita al "Flusejo" * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2013|'''arkivo 2013''']] kun temoj ** Vikipedia diskuto:Ĉefpaĝo ** Top Gear ** Flago de Ĝibutio ** Ruĝaj ligiloj ** Mondoñedo ** Esperanto-movado en Vigo ** Inkludigado de balotpaĝo pri elstarigo ** Citŝablonoj *** Misfunkcio *** Parametroj en citŝablonoj ** Diskuto:Alpakao ** Diskuto pri neliberaj dosieroj ** licenco pri foto ** Hungaroj ** Kukuhorloĝo ** Artikolo Sudorienta Kvartalo de Essen ** Ŝablono:Informkesto nuklea centralo ** Trepanado ** Artikolotitoloj pri provincoj de Italio ** Pri diskuto:Titoloj de artikoloj ** Ŝablono:Informkesto lingva familio ** Scorpions ** 2012-W37 ** Forigitaj bildoj ** Star Trek oficistoj ** Justa uzo ** Aleksandro Galkin ** Gaviedoj ** Skalo de Mercalli ** Forigitaj dosieroj en Komunejo ** Alinomigado kaj forigado de alidirektiloj ** Uzanto:毛澤東的智障孫子毛新宇‎ ** Ŝablono:Bildo de la Tago2/208 ** Hispana literaturo de la Klerismo ** Germana Muzika Arkivo ** Plena informo pri justa uzo ** Unue belan kristnaskon ** diskuto pri pedofilio ** Voĉdono pri forigo de la Portalo Pedofilio * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2014|'''arkivo 2014''']] kun temoj ** Kalumnio kontraŭ la administranto DidiWeidmann fare de uzanto Pangea – ĉu forbari? ** Paroleraro ** Nomoj de meksikaj komunumoj ** Pangea plu misatentas la admonojn kaj atakas ** Landnoma interkonsento ĉe la Aŭstruja Popola Partio ** Ŝablono:Distrikto Cuxhaven ** Kion vi pretus fari por portalo pedofilio? ** Realŝuto de viaj bildoj al Komunejo ** Averto ** Georg Sauerwein‎‎ ** Amasa alinomigado ** Re:Rebonvenon ** Ĉefkatedralo ** Ektopia gravedeco ** Esperantaj prefiksoj en la germana vikipedio ** San Pedro ** Svisa instituto de esplorado pri eksterlando ** Neliberaj dosieroj ** Jenő Kuncz ** Santo Domingo Petapa ** Absurda batalo kun KuboF ** Ŝablono:El ** Amt Schenkenländchen‎‎ ** Ŝablono:Citaĵo el la reto ** Por ADLS ** Dankon pro la novaj kategorioj pri sportoj ** Kirko ** Katedralo de Brno ** Modulo:Portalo/bildoj/alternativaj nomoj‎‎ ** Kontakto ** Tekstaj librokovriloj ** po ** Eraro/ĝisdatigo Amri Wandel ** Pri resumo ** Weyhusen ** Tahirih ** Kemia ŝablono ** Liv and Maddie ** Kirko ** Big Hero 6 (film) ** Preĝejo Sankta Marteno (Laives) * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2015|'''arkivo 2015''']] kun temoj ** Paulo Casaca ** Tradukpeto por meta-vikio ** Subpaĝo de uzanto ** Eraro "zoologia ĝardeno">"bestoscienco" ** Tonlingvo ** Malŝalto de la x-sistemo ** Graflando/duklando ** Frank Christoph Schnitzler ** Vestfalia Paco ** Termina problemo ** Deletion request ** Jonas Marx ** Lingvoj de okcidenta Afriko ** Kotafonua lingvo ** Nudbrankuloj ** Du kategorioj pri unu tempo / redirektiloj al kategorioj ** Ŝablono <nowiki>{{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Baden-Virtembergo|081260020}}}}</nowiki> ** Fotoj pri teatraĵoj de Anton Ĉeĥov kaj Pavel Ŝumilov ** Artikolo de la semajno ** <nowiki>{{Lang-en}}</nowiki> en Encyclopedia of Judaism‎‎ ** Ĉu kunigi? ** Mario Puzo ** Fermo de proponoj por elstaraj artikoloj ** Helpaj ŝablonoj ** Investitura kontroverso ** Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj ... ** Chantal Gacond ** Reinfeld en Latvio ** Francaj arondismentoj kaj kantonoj ** Turingio ** Ans (Belgio)‎ ** Artikoloj pri la provincoj de Belgio kaj pri ties municipoj ** Henegovio * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2016|'''arkivo 2016''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2017|'''arkivo 2017''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2018|'''arkivo 2018''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2019|'''arkivo 2019''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2020|'''arkivo 2020''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2021|'''arkivo 2021''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2022|'''arkivo 2022''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2023|'''arkivo 2023''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2024|'''arkivo 2024''']] * [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch/Arkivo_2025|'''arkivo 2025''']] </small> {{Div col end}} <br/> <div style="background-color: #f0f8ff; border: 1px solid #808000; padding: 5px; {{kesta ombro}}">'''{{centre|[[2026]]}}'''</div> == [[Rayan Hamda Barhoumi]] == Dear colleague, as far as I could understand, after discussion at [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj#Rayan_Hamda_Barhoumi]] you kept this article in Vikipedio arguing that the articles about this person also exist on several other languages. However, since then all other articles about this guy have been deleted as self-promotion. At present the article in esperanto is the only one that prevents me, as administrator of Commons, from deleting the photographs of Barhoumi. That's why I would like to ask if you are willing to reconsider your August decision. [[Uzanto:Андрей Романенко|Андрей Романенко]] ([[Uzanto-Diskuto:Андрей Романенко|diskuto]]) 20:22, 2 jan. 2026 (UTC) :{{re|Андрей Романенко}} Priviet and Sveiks, Andrej. The fact that in august 2025 there were texts about him in catalan and portuguese was not the only argument for keeping the text (far from being an important argument, because his work seems not at all related to the catalan and portuguese culture). Of course we can reconsider our decision of August and can reopen the case, though I fear that my colleagues won't be very amused that the soup will be heatened again. But I don't understand why the photographs in Commons would have to be deleted anyway: if there is any licence problem, files anyway are deleted very straightforward, and here I can't see any licence problem - just that the description of being "an outstanding professional photo" can be seen as bragging. I just saw that you or anyone has anyway deleted the three files. If so, the [[:commons:Category:Rayan Hamda Barhoumi|category]] should also be removed. Is there a documented discussion about the deletion? I doubt so, because I looked up the three files when you wrote some houres ago and didn't see anything. Well, the headshot in the infobox is of no big importance in the Esperanto wikipedia. No need to upload a local file. I'm just astonished about the urge of (speedy) deleting all three file from commons. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:34, 3 jan. 2026 (UTC) == [[Rayan Hamda Barhoumi]] == Saluton ThomasPusch, Dankon pro konservi la artikolon en Esperanto pri Rayan Hamda Barhoumi. La artikolo jam enhavas bazajn informojn pri lia agado kiel aktoro, muzikisto kaj kreinto de Jackrabbit. Tamen, kelkaj informoj povas esti aldonitaj aŭ plibonigitaj, ekzemple: detaloj pri liaj interpretaj influoj (Vee Boonyasak, Jon Bernthal, Charlie Cox), kaj aliaj faktoj rilataj al lia verko kaj artistnomo. Por faciligi la aktualigon, jen ĉiuj fidindaj fontoj disponeblaj por uzado: https://filmdaily.co/indie-film/indie-filmmakers/rayan-hamda-barhoumi-building-a-universe-from-instinct-and-intensity/ https://www.indieactivity.com/rayan-hamda-barhoumi-creator-and-aspiring-actor-of-jackrabbit/ https://www.issuewire.com/rayan-hamda-barhoumi-the-french-actor-and-musician-behind-the-indie-series-jackrabbit-1835820131084785 https://lytcheess.fr/ https://www.imdb.com/name/nm15961728/ Uzante ĉi tiujn fontojn, la artikolo en Esperanto povus esti ĝisdatigita laŭ faktoj kaj referencoj. Krome, eblas konsideri la kreon de artikolo en la franca. Ĉu vi povus helpi rekte aŭ konsili pri la plej taŭga maniero por fari tion? Dankon pro via tempo kaj helpo. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-40212|&#126;2026-40212]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-40212|diskuto]]) 23:58, 2 jan. 2026 (UTC) == Artikolo de la monato == Saluton. Strange aperis kiel Artikolo de la monato [[Pingvenoj]] kaj tuj poste [[Nazia Germanio]]. Mi ne bone komprenas kiel funkcias tiuj elektoj, sed mi gapas pri kelkaj detaloj: Unue dum unu monato ĉiu kiu venos al Vikipedio vidos unue la svastikon, kiu por multaj estas tikla bildo, se ne eĉ kontraŭleĝa. Mi ne kontraŭas la elekton de la artikolo, sed la bildo povus esti mapo aŭ io alia. Ĉiuokaze mi scivolas kiel kaj kiu ŝanĝis la unuan elekton post monatoj sen klara elekto. Due mi gapas ke jam estas elektitaj la artikoloj por la tuta jaro, en kiuj aperas ankaŭ Hitlero kaj grava batalo de Nazia Germanio, plus pluraj politikaj entoj elirintaj el iama Sovetunio. Estas suspektinda tiu elektado. Ĝenerale ne estas tre gravaj artikoloj inter la dekduo, escepte [[Nazia Germanio]] kaj [[Adolfo Hitlero]].--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:32, 3 jan. 2026 (UTC) :Dankon pri la atentigo. Mi ĵus rigardis, kaj respondis tuj en [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo]], ĉar necesas rapide ekhavi vastan bazon de interkonsento. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:52, 3 jan. 2026 (UTC) == Finnlando == Mi provis skribi pri [[sveda lingvo en Finnlando]] pli neŭtrale ol en 2022. Mi ankaŭ riparis unu eraron, kiun faris Moldur. La deviga sveda estas diversa afero en diversaj partoj de Finnlando. La loĝantoj parolas normale la anglan kun la svedaj vizitantoj, se ili estas. Ekzemple en [[Ostrobotnio]] la svedan oni instruas por reala neceso. En lernejoj de la kamparaj malriĉaj arbaraj komunumoj en orienta Finnlando la instruo de la sveda estas tute simbola - ĝi ne produktas lingvoscion tiel multe kiel en mia hejmurbo Jyväskylä. La instruistoj scias, ke verŝajne la lernantoj en la labora nek pensia aĝo neniam necesos la svedan lingvon. Estas malfacile lerni svedan en loko, kie la svedan oni parolas nur en lekcioj lerneje. Tial la instruistoj ne postulas altan nivelon. Estas klare, ke tia estas diversa afero ol instruo de la sveda ekzemple en Vaasa kaj Jakobstad. -- aldonis, sen subskribo, uzanto de konto [[uzanto:Urpola|Urpola]] je 19:11, 3 jan. 2026 (UTC) :Mi provos ene de la venonta semajno rigardi tien... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:45, 3 jan. 2026 (UTC) Ekzistas du tipoj de la deviga sveda, kaj por la tipoj estas apartaj instruistoj, kvankam ili kaj la Sveda Popola Partio de Finnlando ne asertas tion. La funkcia deviga sveda estas en tiaj dulingvaj lokoj kiel [[Jakobstad]], [[Vasa]], [[Raseborg]] kaj [[Loviisa]] farata deviga instruo de la sveda. Gxia celo estas sama kiel estas celo de la deviga finna por svedlingvaj finnlandanoj: la celo estas instrui la alian enlandan lingvon al lernantoj, kiuj necesas tiun lingvoscion. Alia tipo de la deviga sveda estas ekzemple en [[Pirkanmaa]], [[Meza Finnlando]], [[Savonio]], [[Kainuu]] kaj [[Finna Laponio]] instruata simbola deviga sveda, kies cxefcelo estas alia. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 08:33, 5 jan. 2026 (UTC) Ŝajnas, ke el la plej multaj altlernejoj la deviga sveda lingvo malaperos ene de 20 jaroj, kaj parte ĝi jam nun estas for, ĉar al enmigrintoj oni donas esceptojn. Tiuj esceptoj starigas la demandon, ke se enmigrinto povas funkcii en Finnlando sen la sveda, kial do finnlandano ne povus. En la baza lernejo kaj en la gimnazio la devigo verŝajne restos dum 30–40 jaroj, sed en la plej granda parto de la lando ĝi fariĝos ĉiam pli simbola. Ĝi produktas ĉiam malpli kaj malpli da reala lingvokapablo, sed ĝi ne malaperos baldaŭ. Por la Sveda Popola Partio ĝi estas memvaloro, kaj la partio kapablas konservi ĝin kiel formalan lernobjekton, eĉ se ĝi ne kapablas haltigi la malkreskon de ĝia efikeco. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 11:11, 5 jan. 2026 (UTC) [[:fi:Peter Albäck]]: La viro klarigis, ke la svedaj parolantoj de Uusimaa kaj Ostrobotnio estas malsamaj grupoj - la svedaj parolantoj de Ostrobotnio, male al Uusimaa, estas sufiĉe klare grupo, kiu diferencas de la finnaj parolantoj laŭ kulturo kaj nacia karaktero. Li diris, ke tio estas sufiĉe klara, sed ĝi estas tabuo. Mi demandis, kiel ĝi malkaŝiĝas. Li respondis, ke ĝi devenas de la konduto de la loĝantaro. -- notis, sen subskribo, [[Uzanto:Urpola|Urpola]] je 7 jan. 2026 Mi trovis en rubujo la libron ''[[Antero Vipunen]]''. El tiu libro mi unuafoje eksciis pri la volapuko kaj lernis la esperanton. Longe mi konis [[Yrjö Karilas]] nur kiel skribanto de Pikkujättiläinen kaj Antero Vipunen. Kiam mi eksciis pri lia aliaj meritoj, mi komencis miri pri tio, kial li estas do malmulte konata. Iam mi interrete legis, kial estas do. -- notis, sen subskribo, [[Uzanto:Urpola|Urpola]] je 9 jan. 2026 == Kiu estas kristano? == Mi aldonis al la paĝo [[bapto]] mencion, ke iuj ne-kristanaj grupoj havas ankaŭ bapton. Ekzemple astestantoj de Jehovo kaj mormonoj. Vi asertis, ke malbone skribita tiel, ĉar ili estas kristanaj grupoj. Laŭ mia scio ili ne estas tiaj, ĉar ili ne apogas la sankta triecon. Vi asertis, ke tamen ili estas kristanaj. Laŭ la finna Vikipedio estas postulo por tio, ke iu grupo estas kristana, tio, ke ĝi apogas la sanktan triecan kondicion. Ĉu temas laŭ vi pri tio, ke Finnlando ne estas do sekulara ol ekzemple Litovio, Svedio kaj Germanio kaj tial en Finnlando ankoraŭ oni taksas, ke grupo, kiu ne apogas la triecon, ne estas kristana? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 17:57, 6 jan. 2026 (UTC) :Eblas fortege pridubi la hipotezon ke ''ĉiu kredanto aŭ religia grupo kiu ne apogas la sanktan triecon (=triunuon) ne estus kristana''. Mi nun ne havas multan tempon por profunde enplonĝi meditadon pri tio, kaj supozeble ankaŭ ne konvinkas subtenanton de la hipotezo ke ekzemple [[PIV]] havas tute simplan difinon de [[kristanismo]], nome "[https://vortaro.net/#kristano_kdc religio, bazita sur la evangelioj]". Sed pri la teologia koncepto de [[triunuo]] aŭ trieco almenaŭ konatas ke historie estis la fortega movado [[arianismo]], nome "parto de la [[unitariismo|unitariisma]] aŭ '''kontraŭtrinitarisma branĉo de [[kristanismo]]''' (do parto de tiu branĉo de kristanismo kiu forte kontraŭbatalis ĉiun kredon je [[triunuo]]) kiu floris ekde la [[4-a jarcento]] ĝis pli-malpli la [[8-a jarcento]]." Bone, oni povus blufe kredi ke ekde la 2-a jarmilo, do ekde la jaro 1000, validus la dogmo "kristanoj ĉiuj apogas la sanktan triunuon", sed simpla rigardo al la teksto kaj kristanisma movado [[unitariismo]], nome "'''tiu branĉo de la kristanismo''' kiu, male al la trinitatismo, '''ne akceptas la dogmon pri triunuo''' kaj kelkaj unitariismaj eklezioj tute neas la rolon de dogmo en religio" montas ke subtenantoj la kristanaj eklezioj de [[unitariismo]] daŭre fortas en la 21-a jarcento, do en la 3-a jarmilo. Alia historia branĉo de kristanismo cetere estis la [[adoptismo]], kiu ankaŭ forte kontraŭis koncepton de triunuo. Sume: NE, kredo de triunuo ne necesas por esti nomata "kristano". Tio entute ne konsiderante pruvon laŭ kiu "astestantoj de Jehovo kaj mormonoj" estus kristanaj grupiĝoj. Sed jam la vasta kristanisma movado [[unitariismo]] sufiĉas por malvalidigi la hipotezon. La esperantistaj farintoj de PIV efektive saĝe elektis sian tre koncizan kaj tre simplan difinon!! --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:29, 6 jan. 2026 (UTC) ==Forigo de dosiero== Bonvolu forigi la artikolon kiun mi alŝutis dufoje: [[:Dosiero:Triumfa enirado de la Imperiestro Konstancio la 2-a en Romo, 356 p.K..png]]. Mi anticipe dankas vin.[[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 21:12, 8 jan. 2026 (UTC) {{re|Claudio Pistilli}} Principe eblas senprobleme forigi duoblan dosieron, kiun mi en unua paŝo faris, notinte "duobla kopio de Triumfa enirado de la Imperiestro Konstancio la 2-a en Romo.png - forigo laŭ peto de l'alŝutanto". Sed tiam mi konstatis ke la restinta dosiero estas anglalingva, dum la forigita estis esperantlingva. En kazo de tiu elekto, teno de la esperantlingva versio prefereblas, ĉar kiun utilon havus la angla lingvo, kiu ne estas oficiala en tiu ĉi vikipedio kaj ankaŭ ne estis en la Romia Imperio de jaro 356? Do mi ŝanĝis la du dosierojn, forigis la anglan kaj tenis la esperantigitan. Ĉiukaze nun ne plu estas duoblaj bildoj. Tamen kiel lasta demando restas al mi la dubo: kie en la paĝo de retejo "X" vi vidis ke la dosiero estas liberigita laŭ krea komunaĵo 1.0 ???? Povas esti ke estas indiko sed mi ne trovis ĝin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:37, 8 jan. 2026 (UTC) == persona nomo Adolf == Adolf estis tre ofta vira nomo en Germanio, sed post kiam Germanio perdis 2-a Mondmiliton sub la influo de Adolf Hitler, la populareco de la nomo en Germanio malpliiĝis signife. Ekzemple, [[Kustaa Vilkuna]], post pasigado de tempo en Germanio dum kelkaj jaroj post la milito, skribis ke unu el la ŝanĝoj en germanaj personaj nomoj estas ke ekzistas neniuj knabetoj nomitaj Adolf. :Estas multaj pliaj nomoj kiuj en [[Germanlingvio]] iĝis malmodaj dum la 20-a jarcento. Sed Adolf, eĉ en knabeta formo "Adi", certe ekde 1944-45 estas la nomo kiu vekus plej da plendoj ĉe aliaj samlingvanoj ke estas krimo nomi knabon laŭ tiu persona nomo, pri kiu ĉiu ekde almenaŭ 1933 aŭtomate pensas pri Hitler: kiel povus esti signo de bonaj sentoj por sia ido nomi sian infanon laŭ freneziĝanta radikalega amasmurdisto?? Mi ne scias pri nomaj statistikoj de antaŭ 1945 aŭ antaŭ 1915, sed mi supozas ke la nomo Adolf ankaŭ antaŭe ne estis ofta, nur ke ĝi almenaŭ ĝis 1915 ne havis ofendan kromsignifon. La lasta "normala" nomportanto, pri kiu mi scias estis Adolf Dassler (1900-1978, "Adi Dasler"), fondinto de ŝufabrikejo el kiu fontos la firmao [[Adidas]], Adi-das(ler). Kompare la knabaj nomoj Heinrich aŭ Henrik, Hendrik, Henry kiel en [[Heinrich Himmler]] aŭ Josef, Jo, Sepp aŭ malnovece Joseph kiel en [[Joseph Goebbels]] estis tiom oftaj ĉe knaboj tiam laŭ mia supozo, ke la ligiĝo aŭdinte la personan nomon aŭtomate pensi pri la krima amasmurdinto ne tiom funkcias. Sincere dirite mi eĉ ne parkeras la personajn nomojn de la lastaj du militkrimuloj - laŭ mia memoro ili nur estas krimuloj "Himmler" kaj "Goebbels" (same ankaŭ "Göring", "Mengele" ktp). --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:52, 12 jan. 2026 (UTC) Mi ridas por mi mem. Lerneje ni havis instruiston Yrjö Varjanne. Unu el miaj samklasanoj diris, ke li kunligis manojn kun Yrjö Varjanne (se vi volas vidi bildon pri li, vidu: https://www.sjl.fi/paikalliset/7809780) kaj post tio lia mano odoris kiel vomajxo do, ke li devis iri necesejen kaj lavi siajn manojn. Poste mia samklasano ridis pri tio, ke mi kredis tiun rakonton. == Re:Naskis v naskiĝis == Saluton kaj bonan kaj sukcesan novan jaron. Tiu kontrolo de "n." ne devus esti tro malfacila. Kvankam mi komprenas vian zorgon pri la encicklopedio, en ĉi tiu kazo mi taksas vin tro pesimisma. Mi povos elŝuti kopion de la encicklopedio el https://dumps.wikimedia.org/eowiki/ kaj trovi ĉiujn paĝojn kun la erara antataŭigo. Simple donu al mi tempon, ĉar eĉ en la ceteraj Vikimediaj projektoj mi ne tro aktivas lastatempe pro manko da tempo pro mia laboro. Mi lastatempe pli aktivas en Vikidatumoj kiam mi eĉ aldonas etikedojn en Esperanto, precipe pri Sud-Aziaj temoj, kiel kutime. Ĝis baldaŭ.—<span style="font-family:Kristen ITC, serif;margin:0 .3em">[[user:super nabla|super n∇bl∇]]</span>([[user talk:super nabla|🪰 msg]]) 00:17, 16 jan. 2026 (UTC) :Mi tute konsentas kun la frazo «<span style="color:darkgreen;">la misoj nun estis dum plenaj preskaŭ 3 jaroj, unu aŭ du monatoj pli aŭ malpli apenaŭ faros diferencon</span>». Mi ĉiokaze klopodu solvi kiel eble plej baldaŭ.—<span style="font-family:Kristen ITC, serif;margin:0 .3em">[[user:super nabla|super n∇bl∇]]</span>([[user talk:super nabla|🪰 msg]]) 00:20, 16 jan. 2026 (UTC) ::{{re|super nabla}} Vi havos tempon. Dankon ke vi tiom fulmrapide reagis! Mi tro pigris kontroli vian aktivecon en '''ĉiuj''' projektoj, ĉar ĉiukaze gravas ke vi entute vidas mian peton (kiun vi ankaŭ povus vidi se vi tute pasive ensalutinte legas Vikipedion - kio jes estas tute nobla uzo de la projekto, neniu postulas ke oni kontinue devus redakti paĝojn). Ĉaŭ kaj ankaŭ al vi sukcesan novan jaron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:27, 16 jan. 2026 (UTC) :::Mi kontrolis ĉiujn uzojn de [[Ŝablono:Diskreta mallongigo]] kaj mi nur trovis ĉi tiun ununuran eraron: [[speciala:diff/9306934]]. :::Ankaŭ kontrolinte mian agadon dum la tago kiam mi modifis la paĝon "[[16-a de marto]]" (vi trovis la eraron tie), mi nur povas vidi tiun ununuran misan kontribuon, kium vi jam korektis. Jen la ligilo: [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/Super_nabla&target=Super+nabla&dir=prev&offset=20230319112527 ligilo]. Do mi kredas, ke ĉio bonas nun.—<span style="font-family:Kristen ITC, serif;margin:0 .3em">[[user:super nabla|super n∇bl∇]]</span>([[user talk:super nabla|🪰 msg]]) 19:51, 8 feb. 2026 (UTC) ::::Dankon al vi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:04, 8 feb. 2026 (UTC) == Pentti Hirvonen == Kiam mi estis blokita, mi skribis pri Pentti Hirvonen tie: [[Rääkkylä]]. Cxu lau vi oni devas preni la tekston for? :Mi dirus ke la ĝisnunaj tri frazoj pri la lokulo P. Hirvonen estis jam multo (neniu alia pasinta aŭ nuna lokulo menciiĝas), kaj la obsedeta fokusiĝo pri kontraŭknaloj povus facile kaŭzi ke oni entute forstrekus la pli grandan malseriozan ĉapitron (ĉiukaze la aldonoj kaj forigoj antaŭe iris tien-reen). Sed plaĉis al mi la interna ligilo al vikidatumoj, kiun pensis eniri Taylor, kaj mi el tie ankoraŭ vidigis la vivdatojn: [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] (1826-1878). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:42, 17 jan. 2026 (UTC) Mi demandis, cxu la [[Sveda Popola Partio de Finnlando]], speciale ostrobotnia, igxis pli kolera en kazoj, kie oni malapogas la devigan svedan. Spertulo pri la finna politiko jesis - gxi kolerigxas pri tiaj asertoj pli facile kiel antauxe kaj la ostrobotnia grupo estas pli radikala ol la suda grupo. La parlamentanoj ne plu povas malapogi la devon sen malamo de la tiu partio, speciale la ostrobotnianoj. Sed mi ne aldonas mencion pri tio. Mi ne havas fontojn. por tio Mi aldonis fontojn pri aliaj aferoj en la artikolo [[Sveda lingvo en Finnlando]]. -- [[User:Urpola]] 2026-01-17T20:34:22 == Invitation: Bring Feminism and Folklore to your wiki == [[dosiero:Fnf as 2023 logo.jpg|dekstra|50px]] En februaro kaj marto: kampanjo [[:m:Feminism_and_Folklore_2026|<big>inismo kaj folkloro 2026</big>]] == Forigendaĵo 2026-01 == Saluton ... akumuliĝis forigendaĵo: [[:Kategorio:Tujforigendaj_artikoloj]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:31, 19 jan. 2026 (UTC) :{{farite|parte farite}} 31 malplenaj, do neuzataj kategorioj forigitaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:14, 20 jan. 2026 (UTC) == Recenzo == @[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] Bonvolu revizii ĉi tiun paĝon [[Susovan Sonu Roy]], ili metas krucvikian spam-etikedon denove kaj denove. Ĉi tiu temo havas iom da rimarkindaĵo, antaŭ kelkaj tagoj ĝi estis konservita en la germana Vikipedio. Ankaŭ mi iom plibonigis ĉi tiun artikolon. [[Uzanto:Traniala|Traniala]] ([[Uzanto-Diskuto:Traniala|diskuto]]) 10:29, 20 jan. 2026 (UTC) : Malbona konduto: :* [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Protokolo&page=Susovan+Sonu+Roy protokolo] [fakte...] :* [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q117305113&action=history Q117305113] [vidu supre: "ili metas krucvikian spam-etikedon denove kaj denove"] :* [[:m:Special:CentralAuth/সামীৰা]] (unuaga konto) :* [[:m:Special:CentralAuth/Jujucio]] (kreinto kaj globale forbarita gantopupumulo) :* [[:en:Wikipedia:Sockpuppet_investigations/Blogs19/Archive]] (tre agresema gantopupumulo, ĉefe pri "Susovan Sonu Roy") :* [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Articles_for_deletion/Susovan_Roy&diff=prev&oldid=1268941185 Wikipedia:Articles_for_deletion/Susovan_Roy] sabota fermo de forigpropono kiel "ne forigita" :* [[Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/Arkivo/2023/Marto#Susovan_Sonu_Roy]] (jam unufoje forigita) :* veras ke unu forigpropono estis forĵetita: [[:de:Wikipedia:L%C3%B6schkandidaten/4._Januar_2026#Susovan_Sonu_Roy_(bleibt)]] :* -> {{por}} forigo de la artikolo [[Susovan Sonu Roy]] de ĉi tiu vikio. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 13:30, 21 jan. 2026 (UTC) ::En la germanlingva diskuto la menciindeco de la temo estis diskutita, sed ne la neŭtraleco de la artikolo, kiu ŝajnas pli suspektinda al mi. Laŭ mia impreso ĝi estas forigenda. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:52, 21 jan. 2026 (UTC) :::Mi komprenas viajn argumentojn kaj ankaŭ origine dividis ilin en la unua voĉdono pri forigo de la tiam nematura teksto. Sed kvankam estas tute en ordo diskuti ĉu unufoja forigo validas por ĉiam, aŭ ĉu bonas forigi tekston pro tio ke unu uzanto pasintece agis malbone, mi nun vidas ke la esperanta teksto nun lingve estas en tute bona kvalito, mi ankaŭ ne plu dubas pro la ekstervikipediaj referencoj, ke la homo vere ekzistas, kaj se uzanto daŭre malbonkondutas, la reago estus forbari tiun uzantn, ne pro tiu agado venĝe buĉi la tekston pri kiu la malbonulo interesiĝis. Mi pro la teksto atentiĝis pri tekstoj kiel [[Haora]], [[Guvahati]] kaj [[Kolkato]], pri kanaloj [[Star Jalsha]] kaj [[Zee Bangla]] ktp, mi ĝojas ke estas iom da okazo povi kaj devi plibonigi iujn tekston pri orienta Barato, kaj mi scius ke se mi voĉdonas por venĝa forigo de la esperanta teksto pri la eble duaranga aktoro, teksto kiu nun restos en la germanlingva vikipedio, ke tiam aliaj esperantaj tekstoj pri orienta Barato jam iĝos orfoj aŭ preskaŭ-orfoj, simple ĉar pri tiu regiono estas tre malmultaj esperantaj tekstoj. Mi sinceras: mi ne volas ankoraŭ investi horojn en tiun temaron kaj volas laŭeble malmultan adagon, por ne malfermi novajn teknikajn problemojn. Sed samkiel la germanoj nun juĝis por teno de sia teksto, kun eksplicita noto ke transvikia forigoj de aliaj tekstoj sekve de spamado de unu aŭ iuj uzantoj ne estas valida kialo por buĉado de artikolo, mi same ankaŭ pledus lasi tiun temon, kiu en la nuna formo ne estas danĝera por la esperantlingva vikipedio... Do mi voĉdonas {{kontraŭ|kontraŭ}} refoja forigo, sed kiel mi skribis ne volas ankoraŭ investi multajn horojn en la temon kaj ne protestos se mi havos la malplimultan opinion ĉi tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:41, 21 jan. 2026 (UTC) == Pro-drop -lingvo == Cxu estus bone krei artikolon [[pro-drop -lingvo]]? Mi lernis tiun termon en Chat GPT. En tiuj lingvoj oni normale ne devas uzi la personpronominojn de la unua kaj la dua persono kiel subjektoj, cxar la verbomorfo sole rakontas la subjekton. ''Lauri Hakulinen'' skribis en la 1950-aj aux en la 1960-aj jaroj pri la afero, ke oni kvazau dufoje diras saman. Kiel ''minä kaivan'' (mi fosas), kvankam ankaux jam nur ''kaivan'' signifas la saman. Oni povus diri ''minä kaivaa'' (''kaivaa'' estas la neuxtrala formo, formo de la triapersono singulare). Hakulinen skribis, ke kompreneble ekzistus eventuale agi kiel ekzemple nuntempe en la sveda: la verbmorfo estus sama kun la cxiuj subjektoj. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:38, 22 jan. 2026 (UTC) :Chat GPT ĉiukaze ne estas serioza referenco. Se vi volas ekverki, havu bonajn ekstervikipediajn referencojn, kaj plej bone alilingvajn vikipediajn artikolojn, kiuj jam kelkajn semajnojn aŭ monatojn ekzistas kaj ne estas forigitaj intertempe en tiuj vikipedioj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:44, 22 jan. 2026 (UTC) :Mia antaŭa artikolo pri deviga sveda instruado estis kritikita pri la temo. Nun kiam la mensa sanproblemo iom malpliiĝis, mi skribis pri ĝi pli neŭtrale. Esperantistoj estas iagrade grupo, kiu pripensas la statuson de lingvoj, do eble estus bone, ke la Esperanta Vikipedio havu informojn pri tiu stranga politika afero. Sed eble indus dividi la artikolon pri la sveda lingvo en Finnlando en du artikolojn, unu el kiuj diskutus la formon de la sveda en Finnlando ĝenerale, lingve, kaj la alia pri deviga sveda instruado. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 20:49, 22 jan. 2026 (UTC) Laux Chat GPT mi pravas en tiu takso, ke [[Anna-Maja Henriksson]] kaj [[Mikaela Nylander]] apogas la trudsvedan je diversaj motivoj: Anna-Maja Henriksson estas forta finn-sveda naciisto kaj Nylander svedlingva finnino, kiu asertas, ke por svedlingvanoj estus malfacile vivi en Finnlando sen la deviga sveda por finnlingvuloj. Henriksson estas ostrobotnia kaj Nylander uusimaaana. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:07, 22 jan. 2026 (UTC) Ĉu estas bone, ke en la artikolo [[Markus-setä]] estas ligilo pri tiu anglanlingva video? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 21:07, 22 jan. 2026 (UTC) Laŭ Chat GPT, mi pravas, ke la instruado de la sveda al finnaj parolantoj konsistas el du malsamaj lernejaj fakoj, sed la instruistoj de RKP kaj la sveda ne mencias tion: Ekzistas ia deviga sveda instruado, kies celo estas doni al finnlingvaj parolantoj, kiuj bezonas la svedan (ekz. [[Jakobstad]], [[Vaasa]], [[Loviisa]], [[Raseborg]]) svedan kapablon kaj kiu korespondas al la deviga finna instruado en svedlingvaj lernejoj. Kaj aliflanke ekzistas deviga sveda instruado aliloke en Finnlando, kies celo estas nur efektivigi la mem-servantan lingvopolitikan programon de RKP, kaj la lingvokapabloj, kiujn tiu instruado produktas (kaj kiuj kutime ne estas bonaj), estas nur flanka afero. Sed nun mi devos sindeteni de skribi pri la temo en la Esperanta Vikipedio estonte. Mi skribas pamfleton pri la temo, sed la pamfleto ne apartenas al Vikipedio. == Pikku Kakkonen == Ĉu en la artikolo [[Pikku Kakkonen]] povu esti ekstera ligilo al tio: https://www.youtube.com/watch?v=0O8OvJ73s2M. Vidu la tri unuajn minutojn. Se vi vidis, rakontu. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 18:01, 23 jan. 2026 (UTC) == Sveda lingvo en Finnlando == Mi skribis al spertulo pri la finna lingvopolitiko: "La lastaj spuroj de pedagogiaj pravigoj por deviga sveda lingvo, kiaj estis prezentitaj antaŭ iom da dek jaroj kaj sufiĉe multe antaŭ tridek jaroj, jam tute malaperis kaj ĝi estas nur simbola kaj oni jam ne provas silentigi kritikon per kontraŭkritiko sed per agresema akuzado kaj insultado, laux kio la malapogantoj estas faŝismaj kaj rasistoj kontraux la finnlandaj svedlingvanoj." Respondo al mi: "Ĝuste. La nuna deviga sveda lingvo tute transiris en la simbolan kaj politikan sferon, kaj ĝia legitimigo jam ne baziĝas sur iuj lernaj aŭ pedagogiaj celoj. La finnlingvanaj baz- kaj mezlernejanoj lernas la svedan ecx pli malmulte ol en viaj lernejaj jaroj, sed la apogantoj de la deviga sveda ne plu taksas tion kiel probleme. La apogantoj de la deviga sveda ne plu provas aferece diskuti pri la afero kun la malapogantoj sed nur asertas, ke la malapogantoj estas rasistoj kaj fasistoj." [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 08:18, 26 jan. 2026 (UTC) :La apogantoj ne plu zorgas pri tio, kiom la lernejanoj kaj sxtudantoj lernas la svedan, sed por ili estas grava simbolo, ke la lernejanoj kaj sxtudantoj iom la svedan lernas ecx simbole. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 08:29, 26 jan. 2026 (UTC) Cxu vi taksas, ke mi ne estas vandalo sed tio ne sxangxigas tion, ke mi estas problema uzanto? Kaj nun mi havas la lastan eblon montri, ke mi povas aktive partopreni al la farado de la esperanta Vikipedio? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 13:35, 27 jan. 2026 (UTC) :Nu, vi pasintece tre ĝene vandalis, kaj sendube estas iuj (ekzemple uzanto Surfo), kiuj ne facile forgesas la pasinton. Tiun neforgesemon pri pasintaj misfaroj vi nur povas renkonti per aparte singarda, modela kaj konstruema agado nun, kaj esperi ke iam ankaŭ la skeptikuloj komprenos ke pasinteco ne egalas al nuntempo. Sed se homo (Taylor 49) klare esprimas ke tiu ne volas ricevi mesaĝojn de vi, ĉar tiu ne opinias la lingvopolitikon de najbara lando Finnlando sia fokusa temo, tiam "singarda kaj konstruema agado" de vi estas centprocente respekti tiun klaran esprimon kaj vere '''tute''' ne meti notojn al ties diskutpaĝo. Mi ne esprimus min tiom draste kiel Taylor: por mi la kultura politiko de Finnlando same interesas kiel tiu de la 192 aliaj membraj ŝtatoj de UN. Mi havas finnlingvajn kaj svedlingvajn finnlandajn amikojn kaj la temo ne estas tute fremda al mi. Sed ankaŭ mi havas ankaŭ aliajn temajn fokusojn en vikipedio kaj sentas mankon de tempo por iuj vikipediaj konstruejoj - do ankaŭ mi ne detale reagos al ĉiu temeto, kvankam mi iam legos ĉiujn notojn. Do por mi estas bone, se vi sen vandalismo kaj sen troigita obsedo pri iuj malseriozaj temoj konstrueme redaktos vikipedion kaj evitos estontajn forbarojn de iu nova konto, ke vi faros viajn redaktojn laŭeble laŭ ĉiuj vikipediaj normoj, do kun intervikia ligiĝo (por tio necesas ke vi ne estas forbarita en vikidatumoj), kun normalaj esperantaj supersignoj, ne iuj x-kodoj, kaj normalaj teknikaj skribaĵoj, normalaj eksteraj ligiloj, normalaj uzoj de informkestoj kaj navigiloj, kaj senca uzo de ekstervikip4ediaj referencoj - simple ĉio kion mi deziras ankaŭ de ĉiu alia uzanto kiu jam pli ol du semajnojn umas en Vikipedio kaj jam ne plu estas tute nematura ekkomencanto. Ĉar daŭre ripari tion kion vi ekredaktus malmature estus tro por ĉiu alia uzanto. Jes, vi nun havas eblecon montri, ke mi povas aktive partopreni al la farado de la esperanta Vikipedio, kaj facile povas esti ke tio estas la lasta ŝanco. Saĝe uzu tiun ŝancon, ĉar klaras ke estas multaj homoj en Vikipedio kiuj ekstreme bone memoras la agojn de antaŭaj monatoj kaj jaroj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:54, 27 jan. 2026 (UTC) ::Cxu vi taksas, ke en la artikolo [[Yrjö]] ne estas bone pli prezice rakonti fono de la mencio? [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 16:52, 27 jan. 2026 (UTC) :::La "fono de la mencio" estas, ke Yrjö estas nacilingva, pli ekzakte finnlingva variaĵo de la nomo "Georgo". Punkto. Kun referenco, laŭ mia persona juĝo estas tolereble aldoni viajn du frazojn ''"Slange ĝi fine de la 20-a jarcento ekhavis negativan [[konotacio]]n: la vorto yrjö signifas [[vomaĵo]]n. Tiun signifon supozeble peris la onomatopoa aŭ deskriptiva fonetika prononco de la vorto"'' kun referenco, kiel estas nun. Sed oni povus same ankaŭ formeti la slangan kromsignifon - kiu ŝajne inter la esperantistoj pli forte interesas kaj amuzas vin ol iun alian. Sed bone, du frazoj ne tute komence de la teksto kun referenco estas en ordo. Laŭ mi ne necesas ankoraŭ multon maĉi en tiu teksto: principe oni lasu ĝin trankvile, ne plu redaktu ĝin. Se vi volas, faru tekston pri [[Georg Zacharias Forsman]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:09, 27 jan. 2026 (UTC) :# ''Pyhä Georgios kääntyisi haudassaan, jos tietäisi, mihin tarkoitukseen nimeänsä on jo vuosikymmeniä käytetty. Kun suomalainen yrjöää, hän oksentaa'' (https://yle.fi/a/3-8413804). ::Sankta Georgo turnus sin en sia tombo, se li scius, en kiu celo lian nomon oni jam jardekojn uzis lian nomon. Kiam finno georgas, li vomas. ::::Libro de [[Kaisa Häkkinen]] mencias, ke nomi vomajxon "yrjö" verŝajne devenas de la priskriba prononco de la vorto. ::::[[Yrjö Sakari Yrjö-Koskinen]] [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:14, 27 jan. 2026 (UTC) ::::: Jes, fakte: Georg Zacharias Forsman identas al [[Yrjö Sakari Yrjö-Koskinen]]. Tiam alidirektilo estas bona helpo, ĉar ruĝa ligilo donus falsan impreson ke teksto pri la temo ankoraŭ mankus. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:39, 1 feb. 2026 (UTC) ::::::Laŭ Kimmo Kiljunen, la flagkonflikto inter Indonezio kaj Monako povus esti solvita tre elegante per lasado de Monako cedi: ĝi povus revenigi sian malnovan diamant-ornamitan flagon. Tio estus vere originala kaj memorinda. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 00:03, 6 feb. 2026 (UTC) :::https://eo.wiktionary.org/wiki/Yrjö https://eo.wiktionary.org/wiki/yrjötä :En la finna Vikipedio mi demandis, cxu estas bone difini Sibelius kiel finn-svedo - li heredigxis el finnlingvanoj, kiuj sxangxigis la lingvon. Iu respondis, ke supozeble oni povas difini do - multaj svedlingvanoj en Finnlando heredigxas el finnlingvanoj, speciale en [[Uusimaa]] kaj cxar oni ne nuntempe oficiale difinas tiun pozicion aliel ol laux la lingvo, oni povus uzi la vorton finn-svedo pri Sibelius. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:13, 27 jan. 2026 (UTC) "Ĉu oni devus forigi la porfinnlingvanan devon lerni la svedan el lernejoj estis tra jardekoj unu el la plej malfacilaj demandoj en la politiko de Finnlando." Tio estas kerna mencio en la artikolo [[Sveda lingvo en Finnlando]] en la sekcio "Deviga instruo de la sveda". [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 08:32, 1 feb. 2026 (UTC) Eble estas pli bone por homoj kiel mi rezigni esperon. Forigi la devigan svedan lingvon estas kiel revenigi Karelion - ekzistis unu ŝanco por tio komence de la 1990-aj jaroj, sed tiu sola ŝanco estis malŝparita. Tamen, vidu ankaŭ [[sveda lingvo en Finnlando]] == MediaWiki:Linkshere == La paĝo [[MediaWiki:Linkshere]] bezonas redakton. Rompita ligilo al ekstera servo estas forigenda. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:43, 1 feb. 2026 (UTC) {{re|Taylor 49|Tlustulimu|LiMr}} Ŝajnas ke tiu temo ankoraŭ ne traktiĝis. Mi vidis pri antaŭa adapto en decembro 2017, diskutita [[Vikipedio:Diskutejo/Arkivo/2017/12#Ripari_ligilon|ĉi tie]]. Kaj evidente, la ligilo al ekstera servo estas nun rompita. Sed simple forigi ĝin, ne anstataŭigi ĝin per pli bona ligilo, havas grandan riskon esti fuŝa ago. Ĉu iu havas bonan ideon, kion eblus rekomendi en la situacio? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:00, 7 feb. 2026 (UTC) : Risko de "fuŝa ago" forestas. Mi rekomendas simple formeti ĝin: <pre> La jenaj paĝoj ligas al '''[[:$1]]''': Eksteraj iloj: [https://linkcount.toolforge.org/?project=eo.wikipedia.org&page={{urlencode:{{{1|$1}}}}} kvanto da ligiloj], [https://templatecount.toolforge.org/index.php?lang=eo&namespace={{NAMESPACENUMBER:{{{1|$1}}}}}&name={{PAGENAMEE:{{{1|$1}}}}} kvanto da transkluzivigoj] </pre> : [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:32, 8 feb. 2026 (UTC) La paĝo/servo evidente misfunkcias. Mi devas simple viŝi la enhavon, ne konante la sekvojn, sed faras tion laŭ la rekomendo de Taylor, ĉar ne fari ion ankaŭ estus malbone. Raportu kiam vi rimarkos nedeziratajn flankefikojn. Eblas ĉiam ĉion malfari... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 04:15, 8 feb. 2026 (UTC) Nenio fuŝiĝis ĝismorte, tamen la servo [[MediaWiki:Linkshere]] povus esti iomete pli utila kun la enhavo proponita supre. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:34, 10 feb. 2026 (UTC) Do tiel ĉi? Bv. rekontroli kaj konfirmeti. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:38, 10 feb. 2026 (UTC) : Estis ERARO, lingvokodo estu "eo", ne "en". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:49, 10 feb. 2026 (UTC) Do nun, ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:55, 10 feb. 2026 (UTC) : {{farite}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:56, 10 feb. 2026 (UTC) == [[Rita Süssmuth]] == Hazarde mi vidis, mi eĉ ne scias ĉu vi jam rimarkis, ke hodiaŭ mortis la germana politikistino [[Rita Süssmuth]]. Mi nur volis enigi la mortoinformon en ŝian artikolon kaj rimarkis ke teksto pri ŝi ankoraŭ tute ne estis. Do, kvankam nur restis al mi malmultaj momentoj da Vikipedio umado, mi sekve komencis artikolan ĝermeton. Sed ĝi vere estas tro malplena. Ĉu mi povas peti vin almenaŭ duobligi la frazojn de 2 al 4 kaj ŝanĝi la ĝermeton al deca ĝermo?? Salutas [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 22:01, 1 feb. 2026 (UTC) :Mi nur nun venas al tiu temo, kaj konstatas ke intertempe jam vi sukcesis "ŝanĝi la ĝermeton al deca ĝermo". Do mi nur iomete aldonetas pri la infanaĝo, aldonas ligilon pri la ministerio 1985-1988, kaj krome lasas la biografion tiom nepreciza kiel vi faris, ĉar evidente aldoni detale, kiam ekzakte ŝi translokiĝis de kiu urbeto en Vestfalio al sekva, kaj kiam sekvis kiu docenta posteno al alia, ne aldonus signifan plusvaloron al ne-eŭropa aŭ ne-vestfalia esperantlingva leganto. Do mi pardonpetas mian malfruan aliĝon al tiu paĝo, kaj dankas pro la kreo de la teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 04:40, 8 feb. 2026 (UTC) == [[muzeo Henryk Jan Dominiak pri miniatura profesia arto en Tychy]] == Hallo Thomas, ich habe gesehen, dass Du den Schnelllöschantrag von Johannnes89 entfernt hast. Ist Dir bewusst, dass es sich dabei um ein LTA-Projekt handelt? [[:wikidata:Q48851673]] existierte bis mitte Dezember in 106 Sprachversionen + plwikivoyage. Die Konten, die den Artikel hier im wesentlichen erstellt und bearbeitet haben, sind global geschlossen. Der Artikel wird vermutlich den Benutzer wieder anlocken. Möchtest Du diesen Artikel wirklich im Projekt behalten? Viele Grüße [[Uzanto:NDG|NDG]] ([[Uzanto-Diskuto:NDG|diskuto]]) 00:25, 5 feb. 2026 (UTC) :Darüber hinaus möchte ich Dich auch informieren, dass in Kürze der Großteil der Fotos auf Commons gelöscht wird. Es beginnt mit Uploads der Sockenpuppen, die bereits gesperrt sind. Gemäß der policy zu WMF-Bans sollte dieser Artikel hier eigentlich auch verschwinden, die Konten [[User:Krzysiek2224]] und [[User:Kwarcoaa12311111]] sind als LTA-Socken bereits seit Dezember global geschlossen. [[Uzanto:NDG|NDG]] ([[Uzanto-Diskuto:NDG|diskuto]]) 14:25, 5 feb. 2026 (UTC) ::{{re|NDG}} Der Artikel ist auf Esperanto sauber geschrieben, enthält keine Sprachfehler oder Murks gemäß der Wikipedia-Syntax, und ist stilistisch insgesamt untadelig. Wenn er automatisch übersetzt wurde, war das eine außergewöhnlich gute Computer-Übersetzung, die meisten Artikel, die hier auf den Index der möglicherweise zu löschenden Artikel gelangen, haben ein unvergleichlich schlechteres Niveau. Es kann ja sein, dass die Menschen, die diese Ex-Konten benutzt haben, keine Computer-Übersetzung herangezogen haben, sondern z.B. einen Esperanto-Autor in Tychy um die qualifizierte manuelle Übersetzung gebeten haben. Es gibt relativ viele Esperanto-Sprecher in Polen, diejenigen davon die in Wikipedia mitarbeiten, haben in der Regel Spezialinteressen und haben keine Lust, die grundlegenden Artikel über Städte auf ein gutes Niveau zu heben oder zu halten, es ist etwas nervig, wenn dann nationalistische Polen feststellen dass deutsche, litauische oder ukrainische Wikipedianer die Arbeit über polnische Städte auf Esperanto übernehmen und in Diskussionen ein Tenor rüberkommt wie "diese Leute haben uns gerade eben 1939 genügend Leid angetan, da ist es ganz gut dass sie 2026 Wiedergutmachung leisten" (so etwas killt natürlich den letzten Funken Mitarbeitsbereitschaft). Aber es gibt keinen Anlass, einen sauber geschriebenen Artikel zu löschen, nur weil dieselben Konten noch 105 andere Sprachversionen geschrieben haben, die vielleicht sprachlich minderwertig waren oder zumindest allein die Zahl an Sprachversionen "hochverdächtig" ist. Ich habe keine Ahnung, wer hinter [[User:Krzysiek2224]] und [[User:Kwarcoaa12311111]] stecken könnte, und ich kann nicht genügend Walisisch, Kroatisch oder Polnisch, um die Qualität dieser Sprachversionen zu beurteilen (ich spreche fließend Litauisch und kann daher die lettische Version verstehen, aber ob dort Grammatikfehler versteckt sind oder wie der Sprachstil ist, kann ich ebenso nicht beurteilen). Aber in der Esperanto-Version gibt es höchstens kleinere Verbesserungsmöglichkeiten, einzelne lateinische Wörter durch normale Esperanto-Wörter zu ersetzen, und ich persönlich würde auf das Hugo Boss-Emblem als "Kunst" verzichten und auf den Luftwaffenoffiziersdolch unten. Aber das sind Kleinigkeiten. Es ist möglich, einen Antrag auf Löschung eines an sich guten Artikels allein aus Solidarität zu "WMF-Bans" zu stellen, aber ich habe den Grund für mich nicht als hinreichend schwerwiegend empfunden, das jetzt selbst anzuleiern. Ich weiß natürlich nicht, ob ein Verbleib des Themas auf Esperanto, Walisisch, Kroatisch, Lettisch und Polnisch "den Benutzer wieder anlocken" wird - aber ich denke, wenn der Artikel in den Sprachen sauber geschrieben ist (ich hätte den Verdacht, dass die Autoren muttersprachlich Polen sind, daher hätte ich Zweifel an der Qualität des walisischen Artikels, aber das müssen die Walisen entscheiden), stört er eigentlich keinen. Er preist wohl nichts großmäulig an, was gar nicht wirklich existiert, und ist für mich nicht als Fake-News zu erkennen... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:57, 6 feb. 2026 (UTC) :::Es gibt nicht "die Autoren", es gibt eine einzige [[:en:User:Wikinger|Person]], die das über Jahre hinweg gemacht hat. Magst Du aktuelle Beispiele des Wirkens? [https://sw.wikipedia.org/wiki/Maalum:Michango/Siegen_Heilen] [https://de.wikipedia.org/wiki/Benutzer:Knergy/Tansania-Troll] [https://muddyb255.wordpress.com/2025/06/22/a-cry-for-help-and-a-timely-rescue-on-swahili-wikipedia/] Diese Person lässt nichts übersetzen. [[Uzanto:NDG|NDG]] ([[Uzanto-Diskuto:NDG|diskuto]]) 17:08, 6 feb. 2026 (UTC) == Ceditaj areoj == Cxu vi taksas, ke neniom da sameco havis movigo de la germanoj kaj finnoj de ceditaj areoj? Mi legis en [[Otavan iso tietosanakirja]], ke en aro de la milionaj rifuĝintoj ktp. en la mondo la movopopolo de Finnlando (finne ''siirtoväki'') estas tiel en speciala pozicio, ke gxi ne perdis ecx parte siajn civitanajn rajtojn kaj por gxi oni faris aktiva pormovopopolan politikon. Mi skribis en tio en la artikolo [[fi:siirtoväki]] kaj demandis en la finnvikipedia babilejo, cxu la movigo de la germanoj el la ceditaj areoj de Germanio havis samajn trajtojn kiel la movigo de la germanoj el la orientaj areoj. Unu uzanto skribis, ke al lia menso ekstaris jxus tiu demando, kiam li legis mian redakton en la artikolo kaj la komparoj inter de tiuj aferoj oni ne multe faris sed radie iu, laux lia memoro ''Pirkko Sallinen-Gimpl'' komparis ilin kaj diris, ke la aferoj estis samtipaj kaj tiaj, ke la logxantaro de la ceditaj areoj konservis siajn tutajn civitanajn rajtojn. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 14:16, 6 feb. 2026 (UTC) Vidu [[Grandlago de interna Finnlando]]. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 13:18, 7 feb. 2026 (UTC) == Yrjö == Vidu denove [[Yrjö]] [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 08:45, 17 feb. 2026 (UTC) Finna spertulo pri la trans-homoj diris, ke tio estas vere, ke en Usono oni uzas la longecon de etendita peniso unu colo kiel kritero, cxu oni povas difini infanon kiel knabo. Kaj aliel kirurgo fortrancxas la penison, metas gxin al rubujo kaj igxas la infanon al knabino. Mi pensis: cxu tio estas vere se nur urbana legendo? Sed tiu spertulino diris, ke estas vere. https://eo.wiktionary.org/wiki/hihhuli Oni diras, ke Finnlando estas lando malriĉa je naturaj rimedoj. Ĉu tio estas vera? Akvo estas multe pli valora natura rimedo ol oro, arĝento kaj nafto == [[:Kategorio:Komunumoj de Provinco Mantova]] == Saluton. Mi vidis ke vi hieraŭ komencis adapti kaj ampleksigi la tiam grandparte senesperajn tekstojn en la kategorio "Komunumoj de Provinco Mantova" al espereble finaj kontentigaj artikolaj ĝermoj. La laboro ĝis nun nur trione aŭ kvarone estas farita. Mi enkroĉiĝis kaj ĉe iuj tekstoj, komencinte komence de la alfabeto, kompletigis la informkestojn, ĉar en tiuj paĝoj vikidatumaro estas manka. Tio konsiderindas subteno al via laboro: nur atentu ke vi ne akcidente viŝas iujn el miaj ĵusaj redaktoj, kiam vi plulaboros! [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:03, 21 feb. 2026 (UTC) ==Uzado de artikolaj diskutpaĝoj pri ruĝaj ligiloj== Propono sur diskutpaĝo ĉiam estas demando al la komunumo, "Ĉu estas interkonsento pri ĉi tio?" Lastatempe vi faras multajn proponojn nigrigi unuopajn ruĝajn ligilojn laŭ argumento, ke dum x jaroj neniu volis fari artikolon, aŭ simile. Sed la demando, ĉu estas interkonsento ke la manko de intereso por fari artikolon estas kialo por nigrigi ligilon, jam estas respondita nee ĉe [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Ruĝaj kaj bluaj ligiloj]]. Mi taksas ke la ripeta farado de jam respondita demando estas malhelpa por la funkciado de la vikipedia komunumo kaj impresas, kvazaŭ vi volas trudi neinterkonsentitan regulon al Vikipedio. Mi esperas ke vi ĉesos ĝin. Eble konfuzis vin tio, ke estas interkonsento por nigrigi certajn ligilojn - precipe tiujn, pri kies temoj oni ne povus verki vikipedian artikolon eĉ se oni volus. Eble vi supozis ke tio pravigas amasan nigrigadon kian vi antaŭe faradis. Sed simple ne estas multaj ligiloj en Vikipedio, pri kiuj interesato ne povus verki artikolon. Kaj eble vi demandas, "Kion do mi estus devinta fari, laŭ vi?". Jen. Vi ĉiam estus povinta, kaj teorie ankoraŭ povas, bonorde proponi vian principon. Ion tian: :::::<small>"Mi komprenas ke aliaj vikipedioj kaj pluraj anoj de la Esperanta vikipedio uzas ruĝajn ligilojn por indiki temojn, pri kiuj oni povus verki artikolon. Mi ankaŭ komprenas ke iuj ruĝaj ligiloj aŭtomate fariĝas bluaj ligiloj kiam la koncerna artikolo kreiĝas. Tamen mi pensas ke estus pli bone uzi ruĝecon kiel kontrolilon, por scii ke oni mistajpis la celon de la ligilo. :::::Jen estas kialoj por pensi ke ne multe utilas indiki temojn, pri kiuj oni povus verki artikolojn: _______. Jen estas kialoj por pensi ke ne multe utilas havi aŭtomatajn ligilojn al novaj artikoloj: ______. Jen estas kialoj por pensi, ke mistajp-kontrolilo por ligiloj utilas pli: ______. Jen estas kialoj por pensi, ke la ekzisto de tro multaj ruĝaj ligiloj malpliigas ilian utilon kiel mistajp-kontrolilo: _______. Kaj jen estas kialoj por pensi, ke simila plibonigo de la kontrolado de mistajpoj ne eblas alimaniere: _______. Ĉu do estas interkonsento ne plu uzi ligilojn por aliaj temoj, ol tiuj kiuj jam havas artikolon aŭ antaŭvideble baldaŭ havos?"</small> Se vi estus farinta tian proponon en ĝenerala diskutejo, kaj multaj vikipediistoj estus respondintaj, kaj preskaŭ ĉiuj respondoj estus favoraj, esperinde ĉiuj respektus tion kiel interkonsenton de la Esperanta vikipedio. Vi povus fari la provon se vi volus. Aŭ vi povus ŝpari al vi ĝenon kaj akcepti ke ligiloj estas kontribuoj al Vikipedio, kiuj al vi persone ne utilas, sed kiujn vi ne tial rajtas detrui. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:19, 23 feb. 2026 (UTC) ::Por malhelpi la kontribuadon de enhavo al vikipedio, oni devas havi interkonsenton, ke la enhavo estas problema. Ĉu io en tiu principo estas malklara aŭ malprava laŭ vi? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:57, 6 mar. 2026 (UTC) == Lestadianismo / kontraukoncipo == Ĉu la artikolo pri lestadianismo kaj kontraukoncipo nun estas neuxtrala? -- [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 16:11, 23 feb. 2026 (UTC) En 2007, kuracisto prezentis deklaron pri mi al la oficejo de deviga militservo, kiu legis ion similan al: La persono havas severan epilepsion, pro kiu li estas traktata en la Centra Hospitalo de Centra Finnlando. Li ankaŭ ricevis diagnozon de la sindromo de Asperger. Do ne estas tute realisme, ke li povus plenumi militservon. Pro ĉi tiu kialo, mi kredas, ke li devus esti sendevigita de militservo. -- [[Uzanto:Urpola|Urpola]] == "Ŝablono:Tradukita" -> "Ŝablono:Trad" == Mi reaktivigis la diagnozajn katojn en [[Ŝablono:Tradukita]]. Tamen ĉi-foje eblas eviti ilin per transŝalto al la nova [[Ŝablono:Trad]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:09, 28 feb. 2026 (UTC) :La nova {{ŝ|trad}} je supraĵa rigardo aspektas bona. Mi nur ŝatus ĝenerale havi unu plian artikolon en la frazero «...teksto el la artikolo "ekzemplo" en '''la''' angla vikipedio», sed tio estas certe kosmetikaĵo. Mi vere esperas ke fine de la testado elvenos stabila solvo - dankon pro la penoj! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:36, 28 feb. 2026 (UTC) :: {{farite}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:43, 28 feb. 2026 (UTC) ::: Ĝuste tiel, dankon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:45, 28 feb. 2026 (UTC) == Genetikaĵoj == Tion diris ankaux sveda historispertulo, ke estis en Finnlando kaj la svedparolanta normala popolo, kies plejo estis ankaux genetike sveda kaj la svedparolanta nobelaro, el kies plejo estis posteuloj de lingvosxangitaj finnoj. Sed alia klarigis, ke grandparte de la svedlingva normala popolo en [[Origina Finnlando]] kaj [[Uusimaa]] estas genetikeb finna.[[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 09:23, 1 mar. 2026 (UTC) == Forigendaĵo 2026-03 == Saluton ... akumuliĝis forigendaĵo: [[:Kategorio:Tujforigendaj_artikoloj]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:15, 4 mar. 2026 (UTC) == Uusimaa == Cxu estu ankaux en esperanto diversaj du artikoloj pri tiuj temoj: * https://en.wikipedia.org/wiki/Uusimaa_Province * https://en.wikipedia.org/wiki/Uusimaa Mi provas finigi la pensadon pri la deviga sveda. Mi faros tamen plu unu redakton en [[Sveda lingvo en Finnlando]] Klasike oni diras, ke la svedia sveda kaj la finnlanda sveda estas kiel la brita angla kaj la usona angla. Pri vere granda parto tio certe estas tute realisme dirita. La gramatiko estas preskaŭ sama, same kiel en la kazo de la brita kaj usona angla. En la vortaro estas inter la svedia kaj finnlanda sveda iomete pli diversecoj ol inter la brita kaj usona angla. En la prononco la diverseco estas klare pli granda ol en la skribaĵo, sed ĉar la diverseco estas precipe en la intonacio, ĝi ne multe malhelpas la komprenon inter la du lingvaj variantoj - same kiel en la kazo de la brita kaj usona angla. Tamen en la finnlanda sveda mankas aspiro de k, p kaj t. En vere multaj kazoj ekzistas anstataŭ tia longa k, p aux t, kiuj estas tipaj al la finna - tia eco estas fremda al la svedia sveda, sed normale ĝi ne malhelpas la komprenon. La diferencoj inter la finnlanda kaj svedia sveda peris kaj la influo de la finna kaj tio, ke ne aranĝis ĉiuj samaj ŝangxoj kiel en la svedia sveda. En la finnlanda sveda mankas tonaleco - normale en la sveda la vortoj axel (ŝultro) kaj aksel (akŝo) diferencas kun si aliaj laŭ la melodio, sed en la finnlanda sveda ne estas tiu diferenco. Esceptoj estas iuj vere arkaiaj finn-svedaj dialektoj en kamparo de la svedparolanta Ostrobotnio - ili povas esti malfacilaj kompreni por la svedoj kaj eĉ por la aliaj svedlingvaj finnlandanoj. Ekzemple en la dialekto de Närpes ekzistas tri gramatikaj kazoj kiel en la germana. Tian dialekton uzas ekzemple Ida Asplund en iuj el siaj kantoj. La alanda sveda estas kompromiso inter la finnlanda sveda kaj la svedia sveda. En Svedio oni iam humure uzas pri la finnlanda sveda la vorton muminspråk (muminlingvo). Tiu esprimo iĝis, kiam en Svedio televide aperis serio pri mumintroloj, kie la svedlingvaj voĉaktoroj estis finnlandanoj kaj tial parolis finnlandan svedan. La svedaj rigardantoj komprenis la grandan plejon el la parolado de Mumin-figuroj sed miris pri ilia stranga prononco. En norda Svedio la sveda en finnpleja areo kiel Haaparanta kaj Komunumo Övertorneå havas iom da samajn trajtojn kiel la finnlanda sveda. --urpola je 2026-03-08 == Elkorajn dankojn == Mi volas esprimi mian feliĉon scii ke ekzistas homoj kiuj vere kontribuas kun Esperanto kaj Esperanta Vikipedio. Mi verdire sentas mian koron eksplodi pro la amo kiun mi verkas artikolojn ĉi tie kaj pri la apogo de veraj sinceraj batalantoj tiel kiel vi. Ricevu fortan ĉirkaŭbrakon pro ĉiuj viaj klopodoj. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 23:27, 4 mar. 2026 (UTC) : {{s}}. Estas pena laboro detektive spuri bonan argumentadon por ĉiuj fotoj pri kiuj povas ekesti duboj, sed jes estas la ideo ne simple tujforĵeti ĉion se oni ne jam kontentas pri la kvanto kaj kvalito de la argumentado, sed sencas alvoki laŭeble en tiuj kazoj plibonigi la kvanton kaj kvaliton de la argumentado - se tio eblas, kompreneble, alikaze forigo ankaŭ estas akceptebla. Vi vidis, ke mi hodiaŭ traktis la dosierojn 1 [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Jakobo de Edesa.png|Jakobo de Edesa]], 2 [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Klodjo Albino (147-197).png|Klodjo Albino (147-197)]], 3 [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Konstanteno la 3-a (361-412).png|Konstanteno la 3-a (361-412)]], 4 [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Hostiliano, c. 230-251, Romia Imperiestro.png|Hostiliano, c. 230-251]] kaj 5 [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] - pri tiuj la argumentado devus esti sufiĉa. Sed mi ne scias ĉu mi morgaŭ ankaŭ sukcesos pri savo de 2 aŭ 3 dosieroj, kaj ne scias ankaŭ kiom da tempo restas, ĝis iu alia administranto eble pli draste forigas ĉiujn ceterajn. Sed forigoj, aparte de dosieroj, ne apartenas al la ŝatataj administraj taskoj. Tial povas esti ke ankoraŭ estas bona ŝanco savi ĉiujn pri kiuj kunskrapeblas sekveblaj informoj pri eldono antaŭ 100 jaroj aŭ morto de konata kreinto plej bone antaŭ 100 jaroj, kaj en EU fakte sufiĉas 70 jaroj post morto... Se vi havas aŭ povas kunskrapi bonan argumentadon pri plia dosiero, nepre faru tion kaj indiku ĝin al mi, tiam mi povas rigardi vian argumentadon kaj povas pli facile forpreni la ŝablonon pri tujforigo ol kiam mi mem devas elfosi ĉiujn detektivajn detalojn... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:50, 4 mar. 2026 (UTC) ==Kontraŭrajtaj dosieroj== [[Dosiero-Diskuto:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Ĉi tie]] vi menciis, ke "malmultaj administrantoj trovas tempon por vere forigi ilin, aŭ pli bone por mem enketi ĉu la argumento pri neceso de forigo konvinkas lin aŭ ŝin, kaj nur forigi kiam li aŭ ŝi estas konvinkita pri la forigo". Pri kio, laŭ vi, vi devas konvinkiĝi? Ĉu manko de pruvo de laŭleĝeco ne estas memevidenta? Aŭ ĉu vi ne komprenas, ke pruvo de laŭleĝeco estas respondeco de la alŝutanto? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:06, 6 mar. 2026 (UTC) {{re|Arbarulo}} Vi pravas el formala vidpunkto, ke dosiero kun nesufiĉaj informoj povas tuj forpreniĝi. Sed ĉi tie temas parte pri dosieroj, kiuj estas tute utilaj kaj bonordaj en Vikipedio, ĉar signife pli aĝaj ol 100 jaroj, nur ke la alŝutinto ne sukcesis sufiĉe konvinke pruvi tion. Ekzemple la [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]], presita reproduktaĵo de [https://www.posterazzi.com/philip-ii-of-macedon-n-382-336-b-c-king-of-macedon-359-336-b-c-stipple-engraving-english-1807-poster-print-by-granger-collection-item-vargrc0007044/ de nekonata presisto publikigita en 1807] - pluraj kopioj cirkulas en la interreto, ĉiuj estas [[publika havaĵo]] pro la aĝo de la origina reproduktaĵo. Viaj protestoj aspektas kvazaŭ la tujforigo anstataŭ iom-post-ioma revizio kaj tiam forigo punus kaj dolorigus la alŝutinton, sed fakte ĝi domaĝas la projekton kaj ĝenas la forprenantan administranton, se tiu ne investas ĉiam ankoraŭ privatan tempon por serĉi laŭeble bonan anstataŭaĵon. Pri [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] tutsimila bildo ne ekzistus en la komunejo, oni povus anstataŭe meti iun tute alian bildon kiun la forprenanta administranto devas mem elserĉi, sed pri iuj sen bona argumentado forigendaj, sed kun dokumentita pruvo facile teneblaj bildoj ne estas bonaj anstataŭaĵoj, kaj vere la forpreno tute ne sencas SE iu pretas esplori la fonton kaj pretas pruvi ke bildo vere senkonteste estas pli ol 100-jara. Pri bildo de 1807 tio estas nekontestebla. ĈU iu iam havos la tempon fari tion estas la demando, mi nun povis sukcese esplori pri 5 bildoj, eble antaŭe jam pri 1-2, mi eĉ ne havas nottaglibron pri tiuj agoj, kaj ne garantias ĉu mi entute ankoraŭ povos savi 1, 5 aŭ 10 pliajn - tial mi urĝe alvokas al la alŝutinto laŭeble multajn kazojn de malnovaj bildoj mem trovi kaj dokumentigi, ĉar certe la forigo de la aliaj iam okazos. Nur mi konscias se mi nur sukcesas pri kvin sondadoj en unu tago, la alŝutinto eble povas sukcesi pri 10, ne pri ĉiuj en du horoj, tial mi pensas ke laŭvorte "tuj" forigi estus tro hektike. Nur pro tio mi nun ne hektikas. Sed mi tute konsentas kun vi, ke la aliaj dosieroj kiujn vi proponas por tujforigo, estas altgrade dubindaj, kaj garantiite ne ĉiuj estos pruveble pli ol 100-jaraĝaj. Tial mi lasis ilin en la ujo pri ebla "tujforigo", kaj fidas pri tio ke kvankam ĝi estas rubujo ni kutime nur malplenigas la rubujon ĉiun monaton aŭ ĉiujn du. Do vi pravas el formala vidpunkto, sed tiu vidpunkto estas pli detrua ol estas saĝe, kaj vi pravas ankaŭ en parto de la dosieroj tute konkrete - sed sencas tion detale esplori kaj revizii antaŭ forigo, ĉar kvankam oni ankaŭ povas fari tion post forigo, tiam estos multe pli malpraktike fari. Mi certas ke ne estas danĝero pri jura verdikto kontraŭ la esperanta vikipedio se tiuj bildoj ankoraŭ atendas celatan revizion tri aŭ ses tagojn, tri aŭ ses semajnojn - nur gravas ne entute forgesi ilin. Tial fakte vi pravas pri tio marki ilin kiel altgrade dubindaj, pro tio ke vere la dokumentado ĝis nun estas manka, kaj eble eĉ estas pli sobra via propono simple tuj forĵeti ilin kaj ne atenti pri vakuoj kiuj restos en tekstoj - tio kompreneble estas multe pli tempoŝpara ol longe esplori. Sed baze mi estas konvinkita ke nia tasko de vikipediistoj estas peni laŭeble ne tro facile forĵeti materialon de kontribuantoj, se klaras ke la materialo estis bonintence alŝutita/aldonita, kaj la kritiko nur celas formalaĵon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:18, 8 mar. 2026 (UTC) ::Via revizio estas tre bonvena, se vi faros ĝin. Ankaŭ eventuala revizio de la alŝutinto estas bonvena. Sed vi havas multajn eble pli valorajn aferojn por fari, kaj ĝis nun la alŝutinto montris nenian indikon de kunlaboremo, sed rekte mensogis al la vikipedia komunumo aldonante ŝablonojn, pri kies vereco li evidente faris nenian kontrolon. Prenu en konsideron, ke temas pri centoj da dosieroj, kaj eĉ marki ilin por tujforigo estas signifa tempinvesto. Prenu en konsideron ankaŭ, ke la plejparto de la bildoj, eĉ se ili montriĝos laŭleĝaj, ne estas tre utilaj. Ekzemple, ne havas multe da utilo pene savi tiun bildon de Filipo faritan en 1807, kiam oni povus uzi aŭtentike antikvan bildon kiel [[:commons:File:Philip II of Macedon CdM.jpg]]. ::Ĉu vi povas promesi, ke se post racie atendebla tempo (ni diru ekzemple ses semajnoj) se nek vi trovos tempon nek Claudio trovos intereson revizii la dosierojn, vi forigos ankaŭ la nereviziitajn? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:11, 8 mar. 2026 (UTC) :::Absolute jes. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:14, 8 mar. 2026 (UTC) ::::Mi hodiaŭ antaŭtagmeze metis 3 bildojn por forigo je la 10-a horo vespere je grenviĉa tempo, do dum la sekva horo ([[dosiero:Qizil.png|14ra]] [[:dosiero:Anastazio la 1-a (430-518) 1.png|1]], [[dosiero:Qizil.png|14ra]] [[:dosiero:Antikva Romio.png|2]] kaj [[dosiero:Qizil.png|14ra]] [[:dosiero:Batalo de Abrito (251).png|3]]), kaj samtempe dokumentigis [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Zenono kaj Bazilisko.png|unu]] ankoraŭ ne markitan, kiu do povos resti. Supozeble vi jam vidis tion. Se ne: La limhoro jam preskaŭ pasis, tute klaras ke ili estos for post 45 minutoj, se vi volas vi povas ankoraŭ rerigardeti ilin antaŭ ili estos for. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:17, 8 mar. 2026 (UTC) == Finnlanda kaj svedia sveda == [[Uzanto:Moldur]] pravis en tio, ke mi troigis la diferencon inter la finnlanda kaj svedia sveda. Plejparte ili estas preskaŭ kiel la britia kaj usona angla. Sed estas esceptoj en kamparo de svedparolanta Ostrobotnio. Tiun kanton mi ne povas kompreni kvankam mi lernis la devigan svedan: https://www.youtube.com/watch?v=uhNHQe1_r9g. Mia amikino, kies edzo, kiu estis el kamparo de svedparolanta Ostrobotnio, diris, ke en popollernejo (https://eo.wiktionary.org/wiki/folkskola / https://eo.wiktionary.org/wiki/kansakoulu) la unua malfacileco por li estis tio, ke estis malfacile kompreni la instruiston, kiu parolis kiel svedparolanta helsinkano aux turkuano. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-15115-85|&#126;2026-15115-85]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-15115-85|diskuto]]) 15:15, 9 mar. 2026 (UTC) :En hejmdialekto de edzo de mia amikino estas ekzemple tri gramatikaj kazoj. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-15115-85|&#126;2026-15115-85]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-15115-85|diskuto]]) 15:20, 9 mar. 2026 (UTC) La devon oni apogas kaj malapogas nuntempe precipe ideologie: iuj admiras pri gxi sed aliaj spertas mensan angoron kaj senton de nacia humiligo. Antaŭe la devon oni apogis kaj malapogis ankaŭ pedagogie. En la finnlanda publiko la devigeco de la lerneja sveda estas afero, pri kiu diskuto fortigas kaj poste plejparte silentas en cikloj proksimume 15 - 20 jaroj. Diskuto pri gxi estis forta en la unua duono de la 1970-aj jaroj, en la unua duono de la 1990-aj jaroj kaj en la dua duono de la 2000-aj jaroj kaj en la unua duono de la 2010-aj jaroj. En la lastaj jaroj, la tabuo ĉirkaŭ rezisto kontraŭ deviga sveda lingvo kreskis. Kvankam Kuusamo apartenas al la provinco Norda Ostrobotnio, ĝiaj pejzaĝoj kaj la naturo estas verege diversaj ol tipe en Ostrobotnio, kiu estas konata pri ebenaj kampaj pejzaĝoj, malgranda nombro de lagoj kaj en la finnlanda vidpunkto grandaj riveroj, kiu malrapide fluas al Botnia Golfo – tia pejzaĝoj estas en la nunaj oficialaj provincoj Ostrobotnio, Suda Ostrobotnio, Meza Ostrobotnio kaj plejparto el Norda Ostrobotnio. == Vidu == https://eo.wiktionary.org/wiki/saksalainen_y [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 19:11, 11 mar. 2026 (UTC) Mi diskutis kun finna spertulo pri la lingvoinstruo. Ri diris, ke mi apartenas al la lasta generacio, al kiu la svedan oni parte instruis la svedan pedagogike - la instruado estas nun ecx pli malforta ol en miaj lernejaj tagoj. Krome ri klarigis, ke kvankam la svedinstruo ne ankaux en Jyväskylä ne estas kiel en Vaasa, ne en Jyväskylä la instruo ecx nun estas la malpli bona - en multaj maricxaj komunumoj oriente la sveda estas tute simbola lernfako speciale nun, kiam ne ecx la cxiuj instruistoj de la sveda ne multe konas la svedan kaj ili komprenas la realon kaj la testoj estas facilaj == Yrjö Karilas == Yrjö Karilas/Karlsberg estis ekstreme talenta, multe pli talenta ol liaj pli maljunaj samlernejanoj kaj tiel soifa je scio, ke la scioj instruitaj en la lernejo, kiel ekzemple la finna, la sveda kaj la germana, matematiko, historio, geografio, ktp., ne sufiĉis por li, sed li devis akiri pliajn informojn pri lernejaj fakoj ekster la lernejo. [[Uzanto:Urpola|Urpola]] ([[Uzanto-Diskuto:Urpola|diskuto]]) 12:20, 15 mar. 2026 (UTC) Saluton. Mi parolis kun Jorma Nieminen. Li diris, ke estas vere stranga signifo, ke Jorma estas peniso. Fakte, Jorma estas Jeremia, eminenta israela profeto. En [[Itse valtiaat]] en 2002, kiam Sauli Niinistö anoncis, ke li forigxos el la pozicio de la ministro pri eksteraj aferoj, Lipponen ploris. Erkki Tuomioja ridis. Ben Zyskowicz demandis: "Cxu vin amuzas la doloro de Lipponen?" Tuomioja respondis: "Ho, jes. Doloro de Lipponen produktas por mi multe pli sadisma gxuo." Zyskowicz diris: "Ho Erkki. Vi estas tute malsana." Tuomioja diris: "Eble. Sed do nirvane malsana." --aldonis, sen subskribo, IP-adreso ~2026-16720-35 je 10:48, 17 mar. 2026 <small>- la konto {{uzanto2|Urpola}}, ankoraŭ uzita ĉi-matene en vikivortaro jam estas ŝlosita ĝenerale: 08:19, 17 mar. 2026 uzanto ''Count Count'' ŝanĝis la staton por tutprojekta konto "Uzanto:Urpola@global": ŝlosita kaj malaktivigita (kun noto: Transvikia misuzo - sekve de la plej nova raporto ĉe [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_sysops%2FRequests&diff=30269368&oldid=30268941])</small> == Suĝoŭo (Anhujo) == Estas pluraj veroj, ja via skribo veras, samtempe mia kontraŭa vero jen estas: * Suĝoŭo ne meritas la o-finaĵon, ĉar nek estas provinca sidejo, nek kongresejo de Esperanto, ktp. Nuntempe Ĉinio havas ĉirkaŭ 20 provincajn ĉefurbojn, tiom da estas normala nombro, ili meritas o-finaĵon. Suĝoŭo apartenas al la tria urboklaso kun 300 similaj urboj. Ili ne ricevu o-, ĉar tio estus absurda. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 14:28, 17 mar. 2026 (UTC) :Vi pravas: Ili '''ne ricevas novajn esperantigojn''' kun o-finaĵoj. Sed se ili jam havas tiun nomon en PIV, Reta Vortaro, la poŝatlaso de 1971, en la verkaro de Ludoviko Zamenhof aŭ de Esperanto-literatura verko milope disvendita el Pekino, tiam jam estas, kaj tiam ne necesas "el vikipedio" korekti vortarojn, atlason kaj nian literaturon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:52, 17 mar. 2026 (UTC) Kial mia uzantonomo Urpola estas blokita? Mi june diris al [[Aarni Virtanen]], kiulogxis en sama [[Kypärämäki|loĝareo]] kaj estis en sama lernejo, ke mi volus esti ''uomo universale''. Li diris, ke interese sed ke tio ne eble plu estas realisme. Ekzistas do multe da scio kaj sciencaj kampoj ktp.. Mi versxajne troigis en la artikolo [[Yrjö Karilas]]. Mia patro diris, ke Aarni supozeble pravas, sed estas ankoraux eble estas mulflanke scianta homo. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-17456-00|&#126;2026-17456-00]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-17456-00|diskuto]]) 21:10, 20 mar. 2026 (UTC) :Nun la artikolo [[Sveda lingvo en Finnlando]] inkludas proksimume bonajn sciojn pri la afero. Cxu lau vi gxi estas bona? [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-17456-00|&#126;2026-17456-00]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-17456-00|diskuto]]) 23:08, 20 mar. 2026 (UTC) == Lestadianismo en Finnlando == En la najbareco de mia infana hejmo [[Kypärämäki|ĉi tie]] antaŭe loĝis lestadiisma familio kun 16 infanoj. Mi ne scias, kiun branĉon de la lestadiismo ili apartenis, sed verŝajne konservativajn lestadiistojn, ĉar en Ĵyväskylä estas tiel malmulte da aliaj lestadiistoj. Iu en tiu domo dormis en vestkonservocxambro. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-18014-78|&#126;2026-18014-78]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-18014-78|diskuto]]) 16:06, 22 mar. 2026 (UTC) ==Artikolo de la monato== Saluton. Mi reagis en [[Vikipedia diskuto:Artikolo de la monato/2026]], sed la debato tie ĉesis sen rezulto. Mi ne favoras la ripeton per Aŭstrio (kio ĉiuokaze povus reveni junie), kaj proponas anstataŭe [[Graz]], sed ankaŭ estas la aliaj kandidatoj [[Futbalo]], [[Lajsana albatroso]] ktp. en la koncerna paĝo de propono ja aperas Aŭstrio por du monatoj, ĉu tiu estis la fina decido?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:00, 22 mar. 2026 (UTC) :Saluton. En [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj]] estas, inter aliaj, propono por legindigi [[Vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj#Graz|Graz]], kio estas nepra kondiĉo por elekti ĝin kiel sekva Artikolo de la monato post [[Aŭstrio]], ĉio rilate al venonta UK. Ĉar tion oni planis tro urĝe oni ne povos atendi sufiĉan tempon kaj ĉion oni devos fari antaŭ la monatfino. Se vi bonvolas voĉdoni, tio ege helpos. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:43, 26 mar. 2026 (UTC) ::Mi ĵus konstatis, ke en [[Graz]] oni diris nenion pri la UKo. Do, mi aldonis "En Graz okazos la [[UK 2026|111-a]] [[Universala Kongreso de Esperanto]] (UK) ekde la 1-a ĝis la 8-a de aŭgusto 2026." Ĉu ne indus aldoni tion ankaŭ al la resumo en Artikolo de la Monato? Mi ne scias fari tion. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:29, 1 apr. 2026 (UTC) :::{{re|Kani}} La resumo de la ADLM jam ekde frumatene la 1-an de aprilo tekstas "Graz [grac], gastiganta urbo de la ĉi-jara UK 2026, estas la ĉefurbo de ...". Pri tio pensis Sj1mor. Do la UK estas en plej elstara loko de la resumo, tuj en la unua frazo. Tio elstareco estas bona. La resumon redakti ne estas miraklo: Eblas iri al [[Vikipedio:Artikolo de la monato]], tiam premi la ligilon "04. Aprilo" tie kaj redakti. Sed vi pravas: Sj1mor ne pensis pri tio ankaŭ enplekti la informon en la artikolo "Graz" mem kaj ankaŭ mi kaj ĉiuj aliaj ne jam pensis pri tio. Nun jam ĉio laŭ mi bonas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:10, 2 apr. 2026 (UTC) ::::Stulte mi ne rigardis la komencon. Nu, ĉio en ordo. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:46, 2 apr. 2026 (UTC) == Help == Hello, I need help to improving [[Gazaa genocido|this]] article I recently created. [[Uzanto:جودت|جودت]] ([[Uzanto-Diskuto:جودت|diskuto]]) 18:54, 26 mar. 2026 (UTC) Maljunulo el [[Muurame]] skribis, ke li sugestis, ke bibliotekoj marku, kiuj DVD-oj havas finnajn subtekstojn - li klarigis, ke li pruntis DVD-ojn de la biblioteko kaj havis problemon: "Mi ne komprenas la lingvon de Berlino, Londono kaj Parizo. Mi komprenas nur la finnan kaj iom da sveda. Mi nur iris al bazlernejo kaj faklernejo, ĉi-lasta instruis iom da sveda sed nenian anglan, germanan aŭ francan. Mi pensis, ke la DVD-oj havas finnajn subtekstojn, sed ili ne havis." Iu tiam diris, ke tiuj DVD-oj havas subtekstojn, kiujn oni povus elekti, kaj mi scivolas, ĉu ĉiuj DVD-oj en la biblioteko de Muurame havas finnajn subtekstojn. ==Du notetoj pri stilo== Du atentigetoj, sen rilato unu al la alia: - La unua litero de scienca nomo ĉiam estas majuskla. - Laŭ la nuna stato de [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]], "Esperantigoj de nomoj el kategorioj, ĉe kiuj oni kutime uzas Esperantigojn ankaŭ estas permesataj (eĉ se temas pri nova Esperantigo). Tiaj kategorioj estas ekzemple nomoj de . . . renesancaj humanistoj, kiuj latinigis siajn nomojn" kaj supozeble ankaŭ mezepokaj eŭropaj intelektuloj, kiuj latinigis siajn nomojn. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:42, 27 mar. 2026 (UTC) ===Kaj tria=== - Denove laŭ [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]], "Majusklaj estu ĉiuj unuaj literoj de propra nomo, escepte de enaj konjunkcioj, prepozicioj kaj artikoloj". --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:42, 29 mar. 2026 (UTC) {{re|Arbarulo}} Pri kio vi ekzakte aludas? En la interna ligilo mi legas multon pri [[personaj nomoj]], de realaj kaj ankaŭ fikciaj personoj. Ke "''Hary poter"'' aŭ ''"Pipi ŝtrumpolonga"'' estus stranga minuskligo de dua vorto de "persona nomo", ne grave ke inventita nomo de fikcia persono, estas ekster diskuto. Krome mi en la ligita paĝo precipe vidas la jenan rekomendon pri plurvortaj verko-titoloj: {{citaĵo|Ĉe plurvortaj verko-titoloj kelkaj kulturoj kutime majuskligas la komencajn literojn de ĉiuj vortoj krom la plej malgrandaj (artikoloj, konjunkcioj ktp.) En Esperanto pli konvenas majuskligi nur la unuan komencliteron: ::'''[[Kredu min, sinjorino!]]''' (kaj ne ''Kredu Min, Sinjorino!'') * Esceptas se la verkotitolo estas fremdlingva, aŭ se esperantlingva verko jam havas plurmajusklan nomon: [...], '''[[Plena Vortaro]]'''}} -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:55, 29 mar. 2026 (UTC) :Mi aludas al [[Diskuto:Universitata Malsanulejo de Gento]], kie vi "toleris" la majusklan titolon nur pro specialaj kialoj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:13, 29 mar. 2026 (UTC) Hm, vi scias ke mi lernis Esperanton 13- kaj 14-jara, kaj mi denaske devenas el kulturo germanlingva, kie oni amase majuskligas ĉiun subjekton, simple ĉar en la germana la komenca majusklo estas tio kio en Esperanto estas la o-finaĵo. Mi samtempe lernis Esperanto, la anglan kaj francan, iom pli poste ankaŭ la hispanan kaj italan, kaj komprenis ke ne ĉiuj lingvoj majuskligas ĉiujn subjekton, kaj ankaŭ ne majuskligas ĉiun vorton en titolo. Ankaŭ 13-jarulo tuj komprenas ke estas diferencoj inter la lingvoj: ke anglalingvanoj majuskligas multe pli da vortoj en titoloj ol franc- kaj itallingvanoj, kaj oni konsilis al mi en Esperanto pli kopii la franc- aŭ itallingvan modon ol la angla- aŭ germanlingvan, do aŭtomate majuskligi nur tiujn vortojn kiuj estas komence de frazo aŭ estas personaj nomoj, kaj krome pripensi ĉu estas aparta kialo majuskligi titolon aŭ vorton. Aparta kialo povas esti ke utilas majuskligi unuan vorton de titolo entute, kiel en ''Kredu min, sinjorino!'', aŭ ke oni videble vidas presitan titolon, kie klare estas majusklaj vortoj, kaj ĉiuj konas tiun titolon, kiel ''Plena Ilustrita Vortaro'' aŭ ''Akademio de Esperanto''. Ĉe simplaj vortoj same kiel en titoloj. Do la lingvosento, kiun mi internigis kiel 13-jarulo, diras ke la vorto [[Insula hospitalo]] ĝustas en tiu formo, kaj ke la universitata hospitalo en la flandra urbo Gent fakte havus titolon [[Universitata hospitalo de Gento]] esperante, hôpital universitaire de Gand france kaj Ospedale universitario di Gand itale ... ĝi estus nur unu specifa hospitalo de Gento, kiel la urbocentra hospitalo, la havenokvartala aŭ la pediatria. Mi scias ke angloj, germanoj, kaj influite de ili ankaŭ iuj aliaj ĝermanlingvanoj kiel svedoj kaj nederlandanoj foje iom pli da vortoj majuskligas. Mi scias ke la Balta Maro, Nigra Maro kaj Azova Maro aperas en PIV en tiu formo kaj tial rajtas konsideriĝi "kvazaŭ propra nomo", sed same certas ke mia blanka aŭto aŭ mia nigra pantalono ne aperas en PIV kaj garantiite ne estas personaj nomoj Blanka Aŭto de Thomas kaj Nigra Pantalono de Thomas, sed simple estas iuj objektoj, kaj la diversaj hospitaloj de Gento ankaŭ estus baze nur objektoj (kaj ankaŭ klare ne estas en PIV, aŭ havus longan artikolon en Monato, aŭ estus tutmajuskla libro Universitata Hospitalo de Gento en la UEA-libroservo), ankaŭ se pliaj el ili ricevas esperantan vikipedian titolon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:01, 29 mar. 2026 (UTC) :Laŭ mia kompreno de "propra nomo", kaj ankaŭ mia kompreno de [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]], "Balta Maro", "Universitata Hospitalo de Gento" ktp. estas propraj nomoj ne "kvazaŭ propraj nomoj". Ĉu vi volas diri, ke vi pensas, ke "propra nomo" estas io alia? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:13, 29 mar. 2026 (UTC) :Se laŭ vi ili ne estas propraj nomoj, kial vi majuskligas la unuan vorton? Kaj mi petas vin kontroli skribajn esperantajn fontojn. Laŭ mia memoro mi neniam vidis tian majuskligon (unua vorto jes, sekvaj ne) krom en verktitoloj, nek trovis ĝin en kelkaj fontoj kiujn mi ĵus kontrolis. Mi suspektas ke ĉe via lingvosento aŭ tiu de viaj instruintoj efikis [[:de:Hyperkorrektur|trokorekto]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 00:25, 30 mar. 2026 (UTC) == Forigpeto 3 paĝoj == * [[MediaWiki:Watchdetails]] * [[MediaWiki:Wlhideshowbots]] * [[MediaWiki:Wlhideshowown]] Centra peto forigi ne-plu-aktualan-aĵon: [[phab:T234776]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:02, 30 mar. 2026 (UTC) {{re|Taylor 49}} {{farite}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:55, 30 mar. 2026 (UTC) == Pliaj finnaj temoj == Ĉar vi estas kuracisto, mi petas, ke vi legu: https://eo.wiktionary.org/wiki/valel%C3%A4%C3%A4k%C3%A4ri [[Uzanto:Oksettava örvelö|Oksettava örvelö]] ([[Uzanto-Diskuto:Oksettava örvelö|diskuto]]) 15:42, 1 apr. 2026 (UTC) : Mi ne vidas problemon en tio, nur ĝustigis unu gx al ĝ. TP ''' Pikku Kakkonen/ Buu klubben ''' Ĉu en la artikolo [[Pikku Kakkonen]] povu esti rubriko "vidu ankaŭ" kaj sub ĝi "[[BUU-klubben]], samtipa svedlingva finnlanda programo?" Ĉu en la artikolo [[BUU-klubben]] povu esti rubriko "vidu ankaŭ" kaj sub ĝi "[[Pikku Kakkonen]], samtipa finnlingva finnlanda programo"? [[Uzanto:Oksettava örvelö|Oksettava örvelö]] ([[Uzanto-Diskuto:Oksettava örvelö|diskuto]]) 16:08, 1 apr. 2026 (UTC) :Jes, farite. TP (17:29, 1 apr. 2026) [[tago de svedeco (Finnlando)]] [[Uzanto:Oksettava örvelö|Oksettava örvelö]] ([[Uzanto-Diskuto:Oksettava örvelö|diskuto]]) 16:15, 1 apr. 2026 (UTC) : La teksto estis artikola "orfo", ĉar malpli ol 4 paĝoj montris tien. Nun estas en ordo. Mi kreis novan mikro-ĝermon [[Peter Nyman]], kiu tamen ankoraŭ estas artikola "orfo". Eble vi havas ideon kiel eblus ankoraŭ 3 paĝojn ligi teien (diskutpaĝoj kiel tiu ĉi ne kalkuliĝas). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:29, 1 apr. 2026 (UTC) [[Kyösti Karjula]] mencias kiel religio evangeli-luteranismon. Pli realisme: konservativa lestadianismo (gxi apartenas oficiale al [[Evangeli-luterana Eklezio de Finnlando]], sed gxiaj konditoj pri ekzemple [[bapto]], [[eŭkaristio]] kaj [[absolvo]] ne estas praktike luteranaj. Krome ili havas proprajn diservojn, praktike propran eklezion kaj proprajn ekleziojn. La rilato de la movado kun la Evangelia Lutera Eklezio estas nuntempe pure formala. Tial, estus pli logike listigi la konservativan Laestadianismon kiel la religion de Karjula. Speciale en la 1960–1980-aj jaroj, kiam la instuo kontraŭ la kontraŭkoncipo estis pli forta ol antaŭe kaj poste, multaj konservativaj lestadianoj kredis, ke virino, kiu uzis kontraŭkoncipon kaj tial ricevis pli malmulte da infanojn, aŭtomate iras al infero kaj tie unue aŭdas koleregan krion de Dio "kie estas tiuj infanoj, kiujn mi donis al vi?" kaj ploron de tiuj infanoj, kiuj ne naskiĝis kaj poste ŝi devas naski tiujn infanojn infere. Ekzemple la konservativa lestadiana predikanto Pauli Korteniemi en sia prediko en suviseurat en 1982 diris[[Uzanto:Oksettava örvelö|Oksettava örvelö]] ([[Uzanto-Diskuto:Oksettava örvelö|diskuto]]) 19:53, 1 apr. 2026 (UTC) :Multaj luteranaj teologoj taksas kiel tute for-fermita la penson, laŭ kiu en infere naskiĝus infanoj. [[Uzanto:Oksettava örvelö|Oksettava örvelö]] ([[Uzanto-Diskuto:Oksettava örvelö|diskuto]]) 19:58, 1 apr. 2026 (UTC) Mi petas, ke vi plu unufoje legu [[sveda lingvo en Finnlando]]. Laux pri tio konanta mi pravas en tio, ke la deviga sveda ekzemple en [[Vaasa]], [[Raseborg]] kaj [[Loviisa]] estas praktike tute alia lernfako ol ekzemple en [[Taivalkoski]], [[Suomussalmi]] ktp. kaj cxar la deviga sveda ekzemple en la kamparo de [[Kainuu]] kaj [[Koillismaa]] estas tute simbola, formala fako (en tiulokaj vilagxaj bazlernejoj ecx la instruistoj ne praktike povas diskuti svede), el tiuj lokoj tiuj junuloj, kiuj iras universitaten, devas komenci la lernadon de la sveda praktike tute komencante. https://eo.wiktionary.org/wiki/Ura#finne Mi petas, ke vi vidu: https://eo.wiktionary.org/wiki/Atlantti :Tiuj notoj alvenis, kiam mi estis for en vojaĝo, kaj nun ili jam ne plu ŝajnas al mi esti traktendaj. Kaj ne, kiam mi havas malmultan tempon, mi koncentriĝas pri vikipedio kaj ne ankoraŭ dividas mian tempon por rigardi paĝojn en vikivortaro aŭ en aliaj projektoj de la vikia projektofamilio. Se iu havas la impreson, ke iu projekto de la vikia projektofamilio havas draste tro malmultajn laborantojn, tiam oni povas diskutigi tion en la ĝenerala diskutejo de vikipedio kaj provi varbi pliajn agantojn por tiu projekto, sed ĝis tiam mi nur rigardos aliajn branĉojn se foje mi vere havas tro da tempo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:59, 26 apr. 2026 (UTC) ==Universala Kodo de Konduto== Nu, finfine mi faris peton al la komitato pri la Universala Kodo de Konduto pri la aferoj de la ruĝaj ligiloj. Mi ne volus, sed mi sentas min devigita al tio pro daŭraj forigoj de ligiloj kaj prezentoj de via interpreto de ruĝaj ligiloj kvazaŭ ĝi estus intencata de la personoj, kiuj kreis ilin. Sube estas la oficiala anglalingva sciigo por plenumi la postulojn de la komitato. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:46, 6 apr. 2026 (UTC) Hello {{<includeonly>safesubst:</includeonly>PAGENAME}},<br> You are named in a recently filed request to the [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Please review the request at [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Cases/2026/Redlinkphobia imposed without consensus on Esperanto Wikipedia]]. You are requested to enter your statement and any other material you wish to submit, so that the U4C can get a better overview of the situation. All writing should be complete, but also as concise as possible. Please ensure that you make all comments in your own section and in the discussion section only. If the U4C makes a decision, this will be binding for you and so your participation is recommended. Please do not reply here, but on the linked case page, or on the associated talk page. If you would like to contact the U4C directly, you will find an e-mail address [[:m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee#How to contact U4C|here]]. Please use the email only if privacy is necessary (e.g. personal information). :Mi vidas ke vi ankoraŭ intencas insisti pri la afero. Tamen via argumento ŝajnas ankoraŭ esti, ke tolero de longdaŭraj ruĝaj ligiloj estas logike malebla. Tio estas malpruvebla, mi dirus eĉ jam malpruvita, kaj solvos nenion. :Via konkluda aserto "«Red links» are linked to «the desire to turn them blue», they are not meant to be collected as such, the more the better" ne estas tute eksplica, sed mi komprenas la rezonadon jene: (unu) funkcio de ruĝa ligilo estas bluiĝi, sekve ruĝa ligilo, kiu ne bluiĝas, faras damaĝon. Tio estas mallogika. Estas kvazaŭ iu dirus, "funkcio de monumentoj estas memorigi la publikon pri famaj homoj; sekve, se la publiko forgesas pri iu homo, ĉiuj monumentoj de tiu homo estas damaĝaj kaj detruendaj". :Mi plurfoje atentigis ke aliaj vikipedioj fakte toleras longdaŭrajn ruĝajn ligilojn. Tio pruvas ke tolero estas ebla. Laŭ mia kompreno vi malakceptas tion pro du kredoj - vi pensas ke tolero nur okazas ĉe grandaj vikipedioj kaj vi pensas ke ĝi ne daŭras longe ĉar la ligiloj ĉiam bluiĝas ene de malmultaj semajnoj. Sed tion eblas empirie kontroli. Memoru nian "eksperimenton" pri metado de ligiloj al aliaj vikipedioj. Tio okazis antaŭ monatoj, kaj la ligiloj nek bluiĝis nek nigriĝis nek akuziĝis pri vandalismo. Vi povas kontroli ankaŭ mian normalan verkadon ĉe aliaj vikipedioj, kiu estas plena de ligiloj, kiuj nek bluiĝis nek nigriĝis nek akuziĝis pri vandalismo. Tio inkludas la latinan vikipedion, kiu estas signife malpli granda ol nia. Kaj vi povas kontroli mian specimenaron de ligiloj en kelkaj grandaj vikipedioj ĉe [[Uzanto:Arbarulo/Ruĝaj ligiloj]], kie ligiloj bluigitaj ene de kelkaj semajnoj estas malmultaj en la angla vikipedio, praktike neekzistaj ĉe aliaj grandaj vikipedioj. Vi povas kontroli en la sama specimenaro ke la absoluta nombro da ruĝaj ligiloj estas multe pli granda ol nia en ĉiuj vikipedioj, kaj ke la proporcio de ruĝaj ligiloj al totala teksto estas simila al nia en la hispana, franca kaj germana. Ŝajne vi jam akceptis surbaze de la empiriaj pruvoj ke aliaj vikipedioj ne nigrigas siajn ligilojn; bonvolu kontroli pli, kaj vi konstatos ke ili toleras ilin. :Se vi fakte volas ke ligiloj en nia vikipedio havu ian funkcion kiun ili ne havas en aliaj (ekzemple kiel lingvokorektilon), kaj volas meti limojn al ilia kvanto por optimumigi tiun funkcion, mi ja argumentos kontraŭe, sed ni povos diskuti tion. Aŭ se vi konstatis ke la tolero de ruĝaj ligiloj iel malutilas al la vikipedioj, kiuj praktikas ĝin, ankaŭ tio estas legitima argumento. Sed se vi nur volas insisti, ke ne eblas trakti ilin kiel aliaj vikipedioj konstateble jes traktas, tio povas nur krei pli da malpaco. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:48, 9 apr. 2026 (UTC) :Al la konkreta plendo - ke vi premadas forigi enhavon sen interkonsento - vi respondis ke vi ne "premadas forigi" la ligilojn, sed "substrekas dubon" pri ili. Mi ne komprenas la celatan distingon. Laŭ mia kompreno de la vorto "dubo", esprimi dubon pri ligilo estas diri, ke ĝi eble estas forigenda. Kaj ne estas interkonsento, ke iu ajn menciinda ligilo povas esti forigenda. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:59, 9 apr. 2026 (UTC) ==(sen titolo)== Nomi vomajxon kiel "yrjö" supozeble perigxas el la malafabla, deskriptiva fonetika prononco de la vorto. Cxu pri li oni povus fari esperantan vikipedian artikolon: https://fi.wikipedia.org/wiki/Sakari_Kiuru_(valokuvaaja) Li prezentis ankaux en dokumenta filmo pri konservativa lestadianismo. Li kreskis en konservativa lestadiana familio. Li rakontis pri sia familia fono: Ni estas 16. Mi estas la dua plej aĝa. Kelkaj naskiĝis post kiam mi forlasis la hejmon. Mi memoras, ke mia patrino estis terure laca dum tiaj oftaj gravedecoj. Iam oni uzas la vortojn pakkosuomi kaj tvångsfinska pri la deviga instruo de la finna por la finnlandaj svedaj denaskaj parolantoj. Tamen, ĝi ne estas tute simila fenomeno en ĉiuj aspektoj. Tio ŝuldiĝas al la diferenco en grandeco de la du lingvogrupoj. Pro tio multaj kredas, ke estas malkonvene rekomendi devigan svedan lingvon tiel, ke svedlingvanoj en Finnlando estas devigitaj lerni la finnan. Klare pli ol duono, en Uusimaa, ekzemple Helsinko kaj kontinenta parto de Origina Finnlando, ekzemple Turku, eĉ pli ol 80 % el la finnlandaj svedlingvanoj uzas ĉiutage ankaŭ la finnan lingvon. Deviga bazlerneja instruo de la finna por la finnlandaj svedlingvanoj, aliel ol deviga bazlerneja instruo de la sveda por la finnlandaj finnlingvanoj, apartenas al komunaj opinioj de la planantoj de la finnlanda bazlerneja sistemo jam ekde la 1960-aj jaroj. Ankaŭ la finnlanda svedlingvanoj mem ne disputas pri la deviga finna samece kiel la finnlandaj finnlingvanoj pri la deviga sveda. Praktike la instruo de la "alia enlanda lingvo" en la svedlingvaj lernejoj en la Finnlando estas klare pli amplekse ol en la finnlandaj finnlingvaj lernejoj. La svedlingvaj finnlandaj bazlernejanoj komencas la lernon de la finna normale jam en la dua lerneja jaro. Parto el la denaskaj parolantoj de la sveda en Finnlando, speciale en Uusimaa, estas praktike dulingvaj. Por tiuj lernantoj en iuj finnlandaj svedlingvaj lernantoj estas kiel alternativo de la normala porsvedlingvana instruo de la finna modersmålsinriktad finska (hejmlingvsimila finna), pri mallongigo sia nomo mofi, kiu estas instruo de la finna kiel alia gepatra lingvo. --forgesis subskribi la posedinto de tiutempa uzantokonto Penttihirv je 4 redaktoj de frumatene ĝis 17:45 horo je 8 apr. 2026 == Saltvik == Mi provis aldoni al la artikolo [[Saltvik]] mencion pri [[Orrdalsklint]]. Kial mi ne sukcesis? [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-22334-13|&#126;2026-22334-13]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-22334-13|diskuto]]) 10:43, 11 apr. 2026 (UTC) :Ah: estas tre simple: Vi aldonis <pre><!-- En Saltvik situas ankaux la plej alta loko de Alando, [[Orrdalsklint]]. == Referencoj == .. --></pre> :Kion vi aldonas inter la signoj "<code><nowiki><!--</nowiki></code>" kaj "<code>--></code>", ne estos videbla en la fina paĝa aspekto. Estas bone ke la ĉapitrotitolo "Referencoj" estas inter tiuj signoj, ĉar momente ne estas referencoj, sed estas bone ke jam estas la ĉapitrotitolo por la kazo ke iam ekestos referenco, sed por via roko estas grave ke oni jam nun povas vidi la frazon, do metu ĝin ANTAŬ la signoj "<code><nowiki><!--</nowiki></code>". Kompreneble, krome estas bone meti al la paĝofino la ŝablonon {{ŝ|ĝermo|Finnlando}} aŭ {{ŝ|ĝermo|geografio}}, SE temas nur pri 3-5 frazoj. Kaj krome mi nur nun vidis ke vere se oni redaktas anonime estas pli malfacile tajpi esperantajn literojn, sed por aliaj uzantoj estas tre tede ripari viajn x-kodajn straangajn esperanto-vortojn: tial konsideru ĉu vi povas supre en la redaktofenestro uzi la elekton "> Specialaj signoj". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:42, 12 apr. 2026 (UTC) :Cetere: Ankoraŭ unu konsilon pri la ŝablono {{ŝ|Informkesto monto}} en paĝo [[Orrdalsklint]]: Pri tiu ŝablono oni nur bezonas unu solan parametron "|regiono-ISO = FI" - estas bone kaj bele uzi almenaŭ tri indikojn "|regiono-ISO = FI" "|tipo1 = reliefo" "|zomo = 9", sed vi vidos, se vi ne metas la duan indikon nur la supra mapo aspektos iom malpli bela kaj sen la tria indiko la suba mapo ne estas ideale fokusita, ambaŭ statoj ne estas katastrofaj, sed se mankas la unua indiko "|regiono-ISO = FI" estas nur iu tre malhela mondmapo en kiu tute nenion eblas vidi. Do la unuan indikon necesas nepre ne forgesi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 12 apr. 2026 (UTC) == Enhavo == Eble mi faris ion malbone, sed en artikolo [[Miskolc]] ne aperas nun la Enhavo, ĉu vi povas helpi?--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 08:51, 12 apr. 2026 (UTC) :{{re|Crosstor}} Bonvolu rekontroli ĉe vi: ĉe mi en artikolo [[Miskolc]] ĉio aspektas normale. Estus tre strange se vi vidus ion alian en sama horo ol mi... Alikaze bonvolu precizigi kion ekzakte vi vidas... sed mi supozas ke estis iu nur momenta misfunkcio, kiu iritis vin... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:36, 12 apr. 2026 (UTC) ::Supozeble mi vidas miraklon. En iu ajn artikolo (iom longa) mi vidas la Enhavon, tamen en Miskolc mi ne vidas. Ĝuste nun mi kontrolis. En [[Eger]] mi vidas Enhavon el 12 punktoj. Se vi ne scias la solvon, lasu la aferon. Trovi eron la Enhavo tre helpas, sed en Miskolc mi devas uzi la lifton. --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 09:50, 12 apr. 2026 (UTC) ::{{re|Crosstor}} Nun mi komprenas vian problemon. Dankon pro la komparo al paĝo [[Eger]]. Jes, tio ĉe mi estas same. Estas iu signaro <code><nowiki>__NOTOC__</nowiki></code> (la angla mallongigo signifas "'''no T'''able '''O'''f '''C'''ontent", "sen listo de enhavo"), se tiu signaro estas ie tiam la enhavo vere ne videblas, sed ĉi tie nenie en artikolo [[Miskolc]] estas kaŝitaj tiuj anglaj signoj. Do mi vere ĝis nun ne sukcesas malkovri la problemon, sed almenaŭ mi nun komprenas kio estis via miro. Cetere, tute flanke mi ĵus videtis en la paĝo la adjektivon "diplomacia", tiu vorto ne estas esperanta, en Esperanto ĉiam estas "diplomatia" aŭ "diplomata". Eta tajperaro, kiun mi ĵus hazarde vidis. Ĉu vi volas mem ĝustigi ĝin? Pri la neapero de la enhavolisto mi nur povas '''''supozi''''' ke estas iu interfero kun la ŝablono "{{ŝ|granda dosiero}} tute supre. Mi teste forprenis ĝin, enhavo estas, remetis ĝin, enhavo ne estas, kaj nun mi metis la ŝablonon tute malsupren kaj tiam ankaŭ estas la enhavo. Al mi la vasta panoramo tute sube same bonas kiom tute supre. Tial mi proponas simple lasi ĝin tute malsupre...[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:29, 12 apr. 2026 (UTC) :::Dankon! Diplomatia {{farita}} == Dulingveco... == Ĉu oni povu fari artikolon pri dulingveco, tia, ke homo havas du hejmlingvoj? Oni povu mencii kiel ekzemploj ekzemple tion, ke en [[Paragvajo]] la plejo estas dulingvaj kaj en [[Finnlando]] nuntempe multaj svedparolantoj, speciale en Uusimaa, parolas ankaŭ la finnan kiel hejmlingvo. Kaj ekzistas familioj, kie estas du hejmlingvoj, el kiuj unu estas Esperanto. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-21899-04|&#126;2026-21899-04]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-21899-04|diskuto]]) 16:23, 12 apr. 2026 (UTC) Teksto [[dulingveco]] en la e-lingva vikio ekzistas; mi nun havas malmultan tempon, ĉar mi estas nur posttagmezon hejme kaj morgaŭ matene por dua semajno forveturos, tial mi eĉ ne povas legeti kiu nun estas skribita en tiu teksto. Sed vi vidu ankoraŭ la noton en [[Diskuto:Komunumdomo de Säynätsalo]], tie mi aldonis informkeston kaj ligion al vikidatumoj, sed ankoraŭ iuj elementoj mankas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:54, 12 apr. 2026 (UTC) == Atentu == {{ArtikolaMesaĝokesto |speco = stilo |bildo = |teksto = De la 7-a ĝis la 11-a de aprilo mi vojaĝas kaj estas sen retkonekto, kaj de la 13-a frumatene ĝis 17-a malfruvespere ankaŭ. Do la venontan tempon mi nur tagmeze la 12-an de aprilo havos iom da tempo por vikipedio kaj denove ekde la 18-a de aprilo. Thomas }} <hr> Vidu: [[Marja-Sisko Aalto]] Unu Jorma diris al mi, ke reale Jorma estas formo el la hebrea Jeremia kaj tio, ke oni donis al la nomo la signifon peniso, estas tute stranga afero kaj li ne volas, ke mi daŭre diras tiun afero por li. Poste mi demandis lin, pri kiel li pensas pri tio, ke jorma signifas kacon. Li diris, ke estas vane demandi pri tio - mi jam scias, kiel li pensas pri la afero. Li neniom sxatas pri tiu signifo, kiun oni donis al gxi post tio - ke li naskiĝis en 1956 - tiutempe la nomon oni en nia lando multe donis al knaboj kaj nur poste iuj malbonigis la signifon. Li ne ŝatas pri tio, ke iu sxercas al li pri la afero. Jorma estas formo el la nomo Jeremia, kiu signifas "Jahve levas." [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-22675-77|&#126;2026-22675-77]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-22675-77|diskuto]]) 19:25, 15 apr. 2026 (UTC) :Nu, estas iuj malmaturaj homoj, kiuj multe ŝercas pri vortoj por peniso, kaj laŭ diversaj lingvoj ligas iujn knabajn kaj virajn antaŭnomojn al tiu ŝercado, sed almenaŭ oni ne misuzu diskutpaĝojn de kultura kaj scienca enciklodedio por tio. Ĉu vi en via elekto jam havas la ŝajne mezepokan germanlingvan frazon "Wie die Nase eines Mannes, allso groß ist sein Johannes"? kie oni anstataŭigas la viran generilon per la nomo de [[sankta Johano]]? En iom simpligita formo la parolturno eĉ eniris la [https://de.wiktionary.org/wiki/wie_die_Nase_des_Mannes,_so_sein_Johannes germanlingvan vikivortaron], sed tamen estas malserioza informo... Mi ne interesiĝas pri tiaj temoj kaj alvokas vin ne (mis)uzi mian diskutpaĝon por tiaj pripensoj. Ĉu komprenite? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:57, 24 apr. 2026 (UTC) == Forbaro nepras == Bv forbaru du kontojn: * {{uzanto2|Oksettava örvelö}} vulgara uzantonomo (= "vomiga ulaĉo"), forbarita en unu vikio * {{uzanto2|Penttihirv}} neakceptebla uzantonomo pro [[d:Q5477226|Pentti Hirvonen]] - pro obsedo pri (vulgaraj aŭ almenaŭ stultaj) vortaj ŝercoj pri Pentti Hirvonen La ulo intertempe kreis almenaŭ unu plian konton, kaj aldone ofte kontribuas kiel IP-ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:15, 18 apr. 2026 (UTC) {{farite}} Taylor 49 pravas pri la kritiko de la neakcepteblaj uzantonomoj. Tutegale ke mi tri semajnojn nur tre malmulte povis esti en Vikipedio kaj ne rimarkis la neakcepteblon antaŭe, kaj ke ankaŭ aliaj administrantoj ne sufiĉe rapide postĉasis la provokaĵojn. La fakte ankoraŭ valida forbaro nur iom malpli strikte aplikiĝis dum lastaj semajnoj kaj monatoj, se vere ĉiuj redaktoj kaj uzantonomoj estas sen provokoj, detruemaj fuŝoj kaj senescepte estas konstruemaj. Lasta averto. Se ankoraŭ unu malregulaĵo re-aperas, la stato denove estos tia kia ĝi jam estis antaŭ jaroj, refleksa forbaro de ĉiuj iusence suspektaj novaj IP-kanaloj kaj prefere malfaro de ĉiuj redaktoj, ĉar individue revizii kiuj agoj estos tamen valoraj ankaŭ mi ne havos la tempon dum venontaj monatoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:45, 18 apr. 2026 (UTC) == Maintenance script == Bv forigu kaj porĉiam ŝlosu la paĝon [[Uzanto-Diskuto:Maintenance script]]. La konto estas globala roboto, neniu legas mesaĝojn sur la diskpaĝo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:57, 22 apr. 2026 (UTC) :{{farite}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:45, 24 apr. 2026 (UTC) == Asplund == Cxu estas bone mencii en la artikolojn [[Ida Asplund]] kaj [[Korsholm]] DU kantojn? Unu estas en suda finnlanda sveda, kiu malsimilas el la regna sveda nur proksimume kiel la amerika kaj brita angla el si aliaj, sed "röst nej" estas en ostrobotnia sveddialekto, kiu estas malfacile kompreni por la svedoj kaj eĉ ekzemple helsinkaj finn-svedoj. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 18:00, 22 apr. 2026 (UTC) : Meto de plia jutuba muzika filmeto en la "eksterajn ligilojn" estas laŭ mi en ordo. Mi adaptis la lastajn ŝanĝojn kaj aprobis la meton de aldona ekstera ligilo en la artikoloj [[Ida Asplund]] kaj [[Korsholm]]. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:45, 26 apr. 2026 (UTC) Cxu estas eventuale, ke punon oni fortigas, cxar la krimo estis farita laux kristnaska paco? En [[Keskisuomalainen]] iu demandis tion, kaj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:45, 26 apr. 2026 (UTC)laux la respondo la kristnaska paco ne plu estas oficiala, sed iam praktike tia estas eventuale laux la ideo de la kristnaska paco, ke la puno estas pli forta ol normale kaj la pli altaj jugxregantoj akceptas tion - almenau puno de [[Pentti Linkola]] estis fortigita, cxar li faris la krimon dum la kristnaska paco. Mi konas Jorman, kiu tute ne ŝatas la slangan signifon de sia nomo. Li demandis sin, de kie tiu signifo maĉiĝis. Li rakontis, ke kiam li naskiĝis (1956), estis tute kutime doni al knabo la nomon Jorma; ĝi neniel estis malkonvena, kaj la uzo de la vorto por signifi penison estas posta misuzo. Pejzaĝe, la vasta plimulto de Ostrobotnio estas iom unuforma. Ostrobotnio estas ankau unu el la difinitaj per La pejzaĝoprovincoj de sia lando. Pejzaĝoj de Ostrobotnio estas karakterizitaj per larĝaj, plataj malfermaj kampoj kaj inter ili la grandaj riveroj malrapide fluantaj en la Botnia golfo, sed ekzistas malpli da lagoj ol en la plej granda parto de la resto de Finnlando. Tamen, la nordorienta parto de historia Ostrobotnio estas pli monteta. : Tamen el la rezonoj de la lastaj tri alineoj ne sekvas ago. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:45, 26 apr. 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:32, 28 apr. 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471751 --> == Linkola == https://eo.wikipedia.org/wiki/eläkeläinen Mi demandis al [[Pentti Linkola]] proksimume jare 2002 (kiu fiŝkaptis) ĉu li ne jam estas emerito. Laŭ li, li estas, sed lia pensio ne sufiĉas por vivi kaj pagi la ago en [[Luonnonperintösäätiö]]. Tial li ankoraŭ fiŝkaptis vintre. Lia lasta fiŝkapta aŭtuno estis 1994. [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-26205-68|&#126;2026-26205-68]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-26205-68|diskuto]]) 12:47, 29 apr. 2026 (UTC) == Suviseurat == Cxu estas bone skribita: [[Suviseurat]] [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 09:05, 30 apr. 2026 (UTC) == Files nominated for deletion == Hi! I just noticed that some files I nominated for deletion long ago are still waiting in [[:Kategorio:Forigendaj dosieroj]]. Should the files be listed at a page somewhere to make sure someone actually notice the suggestion? I hope you can point me in the right direction. [[Uzanto:MGA73|MGA73]] ([[Uzanto-Diskuto:MGA73|diskuto]]) 05:19, 1 maj. 2026 (UTC) :{{re|MGA73}} {{farite}} Mi ĵus sukcesis forigi ĉiujn post kontrolo. Sincere, [[Uzanto:ThomasPusch|Thomas]] 16:08, 1 maj. 2026 (UTC)Thomas == Navigiloj pri municipoj de Brazilo == Mi certas ke vi tuj komprenas kiun avantaĝon havus havi navigilojn kiel {{ŝ|Municipoj de San-Paŭlio}} - ĉefe, per tio ĉiuj zorgoj pri eblaj artikolaj orfoj estus pasi to, ĉar ĉiu ero ligiĝus kun ĉiu alia en la grupo. Se vi emas, mi petus vin krei tiun ĉi navigilon kaj ekuziĝis ĝin... mi vidis ke vi ĵus ampleksigis unuajn dek paĝojn pri la municipoj de San-Paŭlio, kaj supozas ke la aliaj paĝoj rapide sekvos ĉe vi... Salutas [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:11, 2 maj. 2026 (UTC) :Tute prave. Mi instalos kaj ankaŭ disvastigos... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:06, 2 maj. 2026 (UTC) == Melalahti == Ĉu estas bone mencii [[Keijo Korhonen]]-on en la paĝo [[Melalahti]]? [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-26792-55|&#126;2026-26792-55]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-26792-55|diskuto]]) 16:44, 3 maj. 2026 (UTC) :Mencii tiun sinjoron Korhonen estas tute en ordo. Sed '''ne en ordo''' estas stulte ripeti la informon pri mikroklimato, kiu jam estis du frazojn pli frue. "La vilaĝo havas mikroklimaton. Tie estas multe pli varma ol en Kainuu alie. ... En Melalahti ekzistas mikroklimato: multe pli varma klimato ol en la alia Kainuu." Kiu idiotaĵo estus tio??? ThomasPusch 17:08, 3 maj. 2026 (UTC) == Fritzchen == Ĉu ekzistas esperanto nomo por tio: https://de.wikipedia.org/wiki/Klein_Fritzchen. Pri tiu knabo estas en multaj lando sxercxo: "Fritzchen/Little Johnny/Pikku-Kalle/Juku ktp. diris al sia panjo: "Mi devas urini." Panjo diris: "Malbele diri urini. Diru ekzemple, ke vi devas kanti. Poste li diris al sia avino tiel, kaj la avino diris "kantu mallaŭte al mia orelo". Ne estas nur finna specialeco. Homoj el Svedio kaj Kosovo diris, ke malnova ŝerco. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 20:52, 3 maj. 2026 (UTC) :Mi entute ne konas esperantajn ŝercojn, en kiuj oni ridindigas infanojn - entute ŝercoj ofte estas buŝa kulturo, en la literaturo nur alvenas malmultaj anekdotoj, kiel [[Kruko kaj Baniko el Bervalo]], sed Kruko kaj Baniko videble estas junaj plenkreksaj viroj, ne infanoj aŭ adoleskantoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:54, 12 maj. 2026 (UTC) ==Artikolo de la monato== Saluton. Mi faris proponon por Julio. Se tio ne indas aŭ estas pli taŭga kandidato, oni povas forigi ĝin.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:11, 5 maj. 2026 (UTC) :Tre bone, [[Vikipedia diskuto:Artikolo de la monato/2026|mi subtenas la proponon]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 5 maj. 2026 (UTC) == Alidirektiloj == Mi vidas ke vi forigis kelkajn alidirektilojn (Nurembergo, Nurembergaj procesoj, Manĉestero, Durero) tial, ke la titoloj estis eraraj Esperantigoj. Tamen [[Helpo:Alidirekto]] eksplice diras, ke "oni povas uzi alidirektigojn" por "oftaj misliterumoj". Evidente la strategio estas akcepti ke Vikipedio havos lingvajn erarojn, kaj klopodi ke tiuj eraroj ne rompu ligilojn. Mi (ankoraŭ) ne havas opinion ĉu ŝanĝo de tiu politiko estas dezirinda, sed certe diskuto estus necesa antaŭ ol ŝanĝi ĝin. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:27, 10 maj. 2026 (UTC) :En [[Diskuto:Nurenbergo]] oni povas vidi ke mi origine mem pledis por alidirektilo ''Nurembergo'' al [[Nurenbergo]]. Tamen mi hieraŭ vidis ke en nia propra vikipedio tiu misliterumo nur vaste disvastiĝis inter 2014 kaj 2026, kaj inter la 58 misaj uzoj kiujn mi trovis hieraŭ en niaj tekstoj mi ie ankaŭ vidis unu pri kiu mi, mi pensas, mem kulpis antaŭ kelkaj jaroj: kvankam mi bone scias kiel skrivi la nomon Nurenbergo ankaŭ mi foje misgvidiĝis per tio ke mi vidis kaj kopiis la nomon mise el alia teksto. Mi ne plu scias kiu el la 58 tekstoj hieraŭ estis kaj ankaŭ ne certas ĉu mi ververe estis la kulpulo, aŭ ĉu mi nur poste redaktis la paĝon kaj simple ne vidis la antaŭan eraron de aliulo. Sed la sento ke eble estis mi mem kiu kontribuis pludisvastigi misan vorton tamen ŝokis min - se mi vidintus ruĝan ligilon Nurembergo post la redakto, mi kompreneble tuj vidintus la eraron, sed la blua ligilo "Nurembergo" luligis min en falsan sencon de sekureco. Kompreneble, eble nur forigo de ĉiuj 58 misaj uzoj de la vorto sufiĉus por ke homoj ne plu kopiu la eraron de paĝo al paĝo, sed tamen - al mi tiam ruĝa ligilo estintus alarmigo kaj la blua ligilo helpis misgvidiĝi. Mi dum la pasintaj jaroj vidis ke ofte aliaj uzantoj forigis alidirektilojn (simple por "sveltigi" nian projekton), kiujn mi fakte opiniis tute helpemaj kaj ne konsideris malicaj... do mi pensas ke la [[Helpo:Alidirekto]] bonvoleme permesi "uzi alidirektigojn" por "oftaj misliterumoj" estas pli senca ol strikta malpermeso de tiaj helpaj alidirektiloj. Sed aliflanke la helpopaĝo ankaŭ ne postulas ke ĈIUJ eblaj alidirektigoj por "oftaj misliterumoj" DEVAS esti provizitaj (kompreneble, neniu povus eĉ imagi kiujn tajperarojn homoj povas fabriki). Kaj ĉi-tie la formo "Nurembergo" estas tiom drasta eraro, se oni tiom pli forte pensas en la intaneŝenl angla lingvo ol pensi en zamenhofa Esperanto aŭ en origina lingvo, skribante en Esperanto, ke pri tiu konkreta misgvidiga alidirektilo estas pli bone rezigni. Tiam estas tute klara alarmigo ke io misas en la redakto, samkiel pri ĉiu alia tajperaro en interna ligilo - kaj tiu alarmo povas signife helpi ne akcidente disvastigi fuŝan vorton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:04, 10 maj. 2026 (UTC) :::PS: Mi nun preskaŭ finis forigi la fuŝajn uzojn de la vortoj Nurembergo/nuremberga, sed mi ne ĉasis la uzojn de Manĉestero kaj Durero, kaj ĝis nun ankaŭ ne nombris la uzojn. Tion mi postokaze faris nun ĵus: Manĉestero aperas 39-foje kaj Durero (aparte pene kalkulebla ĉar ŝajne la serĉado de vikipedio tute miksas Durero, Dürer [kvankam estas du malsamaj karaktroj kaj mi eksplicite serĉis nur pri seslitera vorto "Durero" kun o-finaĵo] kaj ankaŭ kunkalkulas la francan verbon durer kaj rumanan durera) rezultigas uzojn de "Durero" en 54 paĝoj. Do iom pli malmulte ol la 58 uzojn de "Nurembergo". Sed mi ĵus rigardis: mi nun forigis uzojn de "Nurembergo" el 40 paĝoj, do ankoraŭ restas 18, ankoraŭ triono. Mi sentas min pova finforigi la misajn uzojn el tiuj 18 paĝoj, sed purigi ankaŭ la uzojn de Manĉestero el 39 paĝoj kaj tiujn pri Durero el 54 mi definitive ne povos. Kaj tie estas ekzakte la sama fenomeno, do kopiado el unu paĝo al alia, do niaj misaj vortumoj kvazaŭ aŭtomate plu disvastigas sin mem, kiel fiherboj en ĝardeno... Do ne elsarki la misajn vortojn kaj atendi nur malbonigos la nedeziratan pluan disvastigon kaj ne estas saĝa strategio... Se mi rigardas mian sukcesan serĉadon pri Manĉestero kaj la malsukcesan pri Durero, mi supozas ke la ŝanĝojn de Manĉestero al Manĉestro povos ankaŭ fari roboto (kvankam por roboto 39 uzoj estas ridinde malgranda kvanto, apenaŭ sufiĉe por pravigi ekigon de la proceso, sed por homo redaktado de 39 paĝoj povos simple esti tro), tamen purigi la misajn uzojn pri vorto Durero supozeble ne sukcesos robota aŭtomatigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:00, 10 maj. 2026 (UTC) Kara {{u|ThomasPusch}}, notu ankaŭ alian, similan misskribon: [[Hanovero]]. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:05, 11 maj. 2026 (UTC) :Mi nun korektis plurajn okazojn de Hanovero al Hanovro, sed mi ankaŭ trovis fonton por Hanovero: Zamenhof en Fundamenta Krestomatio. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 15:01, 11 maj. 2026 (UTC) == Telefonlibroj == Ĉu en la artikolo [[telefonlibro]] oni povu rakonti pri la historioj de telefonlibroj en diversaj landoj? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 22:30, 10 maj. 2026 (UTC) :Tio estus granda projekto. Kompreneble oni povas komenci ĉiun grandan projekton. Sed mi nepre ne bezonas aldonan projekton, por mi la eta paĝo estas tute bona kia ĝi estas nun. Kaj eĉ en naciaj eŭropaj lingvoj ne estas superrigardoj pri telefonlibroj en diversaj landoj - do estus tute pionira ago kunmeti tian superrigardon. Laŭ mi tio ne estas prioritato... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:12, 10 maj. 2026 (UTC) ::En Finnlando la lastajn oni publikigis en 2017. En 2017, grandega nombro da telefonlibroj estis senpage haveblaj en finnlandaj vendejoj por nostalgiaj celoj. Mi prenis multaj ili en vendejo en [[Keltinmäki]], Jyväskylä. Sur kovriloj de ĉi tiuj librolibroj legis, ke la leganto tenas en siaj manoj la lastan telefonlibron de Meza Finnlando, kaj la etoso estis iom melankolia sed samtempe antaŭenrigardanta. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 12:45, 12 maj. 2026 (UTC) Mi pensas pri tio, kiom la nacia vidpunkto difinas, kion oni menciu. Ekzemple en la finna Vikipedio en la artikolo ''puhelinluettelo'' (telefonlibro) estas scioj pri finnlandaj telefonlibroj. En la artikolo ''[[:fi:taivasten valtakunnan avaimet|taivasten valtakunnan avaimet]]'' (ŝlosiloj de la regno de la ĉielo) oni mencias, ke el la spiritaj grupoj de Finnlando ŝlosiloj de la regno de la ĉielo estas speciale esenca koncepto en lestadianismo – [[konservativa lestadianismo|konservativa]] kaj [[okcidenta lestadianismo]] instruas, ke ilin povas uzi la ĉiuj veraj kredantoj, ne nur pastroj kaj predikantoj kaj alimaniere neniam ricevas kredon ne-kredanta homo. Sed se oni kreu en la esperanta Vikipedio artikolon pri ŝlosiloj de la regno de la ĉielo, ĉu estus mallogike skribi do? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 06:15, 16 maj. 2026 (UTC) :Vi denove miksas du tute sendependajn temojn. Pri la temo [[telefonlibro]], vi pravas, ke en iuj naciaj lingvoj estas iuj indikoj pri la tiulandaj naciaj telefonlibroj, ne nur pri finnaj en la finna teksto, ankaŭ ekz. pri Francio, Svislando kaj tre malmulte pri Belgio (tute nenio pri Kanado kaj pri la franclingvaj afrikaj landoj) en la franca teksto. Sed tiuj informoj estas tre malabundaj, kaj en neniu vikipedia teksto estas superrigardo pri multaj diverslingvaj landoj samtempe. Tion kunmeti eble estus bona projekto por la esperantistoj, ĉar ili estas el pli vasta gamo da diversaj landoj ol ekzemple la plej aktivaj redaktantoj de la finna vikipdio, kiuj statistike aparte estas el unu lando - sed aliflanke mi <big>'''''dubas'''''</big> ĉu estas tiom da ekscitaj informoj en komparo de diverslandaj telefonlibroj. La koloro de la kovrilpaĝoj malsamos, la formatoj, sed baze ĉiam estos listoj de nomoj kaj poste telefonnumeroj. Dua temaro: Pri la aparta koncepto de la luterana branĉo de lestadianismo mi persone pensas, ke en la esperanta vikipedio jam estas sufiĉe da informo, por ke esperanta ŝintoano el Japanio aŭ hinduo el Barato povas ekhavi surfacan imagon pri tiu specifa formo de luteranismo. Laŭ mi pri iuj religioj nun subpremataj de islamaj registaroj, notinde la [[jezidismo]] en Irako, Sirio kaj Turkio, aŭ la [[zaratuŝtrismo]] en orienta Irano estas maltro la esperantaj tekstoj. Sed pri lestadianismo la esperanta vikipedio jam estas bone kovrata - krom se eble ekzistas iu centra lestadiana katedralo, pri kiu indus fari iun arkitekturan tekston... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:19, 16 maj. 2026 (UTC) == Personaj nomoj == Rakontu al mi, kion mi skribu en la artikolo [[finnlandaj personaj nomoj]]. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 07:38, 13 maj. 2026 (UTC)~ :Se skribi tekston, tiam ĝi nomiĝu [[finnaj personaj nomoj]], ne "finnlandaj". Sed al mi persone kategorio [[:kategorio:finnaj personaj nomoj|finnaj personaj nomoj]] tute sufiĉas. En ĝi oni povas ankoraŭ planti iujn pliajn tekstojn, kaj estos bone. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 13 maj. 2026 (UTC) ::Cetere: Se teksto aperas en apartigila listo, ekzemple la listo [[Antti]], supre en tiu teksto devas aperi ankoraŭ ŝablono <nowiki>{{apartigila paĝo|Antti}}</nowiki>. Vidu, mi jam faris tion en la paĝo [[Antti Hackzell]]. Sed ĉar estas baze viaj tekstoj, baze estus via tasko meti tiujn ŝablonojn. Se vi iras al paĝo [[Antti]] kaj maldekstre de la fenestro klkas al la ligilo "Ligiloj ĉi tien", vi povas mem vidi kiom da tekstoj jam ligas al tiu paĝo. Devus almenaŭ esti 4 aŭ 5, alikaze teksto ricevas kritikan ŝablonon {{ŝ|orfa}}, sed se estas listoj kiel [[Antti]], baze ĉiuj tekstoj en tiu listo devus ricevi la ŝablonon "apartigila paĝo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:34, 13 maj. 2026 (UTC) :::<small>Mi nun foriros kun amikoj por du horoj, kaj probable nur morgaŭ denove estos ĉe la komputilo, eble ankoraŭ mallonge ĉi-nokte... TP</small> En multaj nomoj, sona asocio funkcias kiel instigo al tio, ke la nomo en la popola parolo komencas signifi ion alian ol la vera nomo. Ekzemple, la signifo de “vomado” ligita al la nomo Yrjö estiĝis pure pro tio, ke ĝi sonas simile al tiu okazaĵo. Porti nomon kun duobla signifo ne ĉiam estas facile. Yrjö Kokkonen aŭdis komentojn pri sia antaŭnomo ekde sia juneco: – Ĉiufoje kiam mi aŭdas mian nomon, mi pensas pri tio, per kia tono ĝi estis dirita. Ĉu mokante aŭ normale. Tiu kutimo verŝajne restos ĉe mi ĝis la tombo. Vidu: [[Eila Roine]]. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 02:36, 15 maj. 2026 (UTC) :Male al vi, mi pri tiu imagita simileco pri sono de vomado kaj sono de nomo tute ne fasciniĝas. Bedaŭrinde vi supozeble inter la esperantistoj trovos tute neniun kiu pretos longe skribi pri tiu bizara kaj tute flanka penseto. '''<big>Ne forgesu</big>''' al viaj paĝokreoj pri finnoj aldoni la ŝablonon {{ŝ|apartigila paĝo|Antti}} aŭ koncerna persona nomo. Nur tiam la paĝokreoj estos vere finitaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:12, 15 maj. 2026 (UTC) Virgazeto. Finne miestenlehti. En la finna wikipedio estas defaultordigo miestenlehti - > pornolehti (pornografia gazeto). Mi demandis en la diskutpaĝo de la ordigo: ĉu oni ne povas uzi la vorton miestenlehti (virgazeto) ankaŭ pri aferecaj revuoj, kiuj estas precipe por viroj, ekzemple la gazetoj ''Metsästys ja kalastus'' (ĉasado kaj fiŝkaptado) kaj ''Tekniikan maailma'' (mondo de tekniko). Iu respondis, ke ne, la vorto ''miestenlehti'' (virgazeto) havas la signifon "pornografia gazeto". Ĉu esperante virrevuo/gazeto estas nepre pornografia? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 13:31, 15 maj. 2026 (UTC) :Nu, tekniko, ĉasado kaj fiŝkaptado ne nepre estas viraj interesoj... Sude de Finnlando oni multe agadas por superi la kliŝajn stereotipojn kio estas "tipe vira kaj kio tipe virina". En medicina senco nur eblas konstati ke starpisadi kontraŭ arbo pli facilas se vi estas viro kaj naski idojn pli facilas se vi estas virino. Pri "pornografiaj gazetoj" ne demandu min, pri tiu fako de ĵurnalismo aŭ komerco mi tute ne kompetentas, kaj fakte ne interesiĝas. '''<big>Ĉu</big>''' vi jam progresas en aldono de la ŝablono {{ŝ|apartigila paĝo}}?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:14, 15 maj. 2026 (UTC) Mi demandis mian amikinon, kiu konas multajn Yrjöjn, cxu estas eventuale lernigi hundon trovi laŭ odoro de vomaĵo Yrjöjn. Sxi neis forte kaj asertis, ke al la nomo Yrjö apartenas vomajxa odoro nur en MIA FANTASIO. Hundoj sentas odorojn multe pli bone ol homoj (vidu [[Yrjö Kokko]]), sed ankaux hundo ne sentas tian odoron, kiu neniom ekzistas. Ĉu tio estas vera: Plej multaj Yrjöj estas biologie normalaj homoj. Yrjöj ne estas aparta biologia kategorio. Tio ne ŝanĝas la fakton, ke la vorto havas alian signifon. Ĝi ne igas Yrjöjn disvastigantoj de vomaĵmalsano, ĝi ne kaŭzas la odoron de vomaĵo. Ekzistas biologie nenormalaj Yrjöj, sed tio ne rilatas al la nomo. Yrjöj suferas de la samaj malsanoj kaj vundoj kiel homoj nomitaj Kalle, Juha, Timo kaj Matti, ekzemple. Feliĉe, la plimulto de homoj kun ĉiuj tiuj nomoj estas normalaj. La nomo Yrjö ne produktas iujn ajn specialajn biologiajn karakterizaĵojn. Ĝi kutime indikas sekson (vira), sed ĝi ankaŭ ne produktis tion, sed la afero estas, ke post kiam la sekso estas determinita, nomo estas elektita por la infano, kiu fariĝis establita kiel la nomo de la sekso, al kiu la infano apartenas. Vi ankaŭ povas preskaŭ ĝuste diveni el la nomo Yrjö pri nacieco (finna) kaj gepatra lingvo (finna), sed nek nacieco nek lingvo estas influitaj de la nomo Yrjö. La fakto, ke Yrjö preskaŭ certe estas finnaparolanto, estas kaŭzita de la fakto, ke Yrjö estas finnalingva formo de la nomo, kaj la fakto, ke Yrjö preskaŭ certe estas finno, estas kaŭzita de la fakto, ke estas tre malmultaj finnaparolantoj, kiuj ne estas finnoj, preskaŭ nur membroj de la malgranda finnaparolanta malplimulto en norda Svedio ekzemple en [[Haparanda]], svedia [[Övertorneå]] kaj Gällivare. :Mi certas ke la diasporo estas pli granda ol oni en Finnlando kutime supozas. Jam mi mem konas finnojn kun finnaj personaj nomoj kiuj naskiĝis en Frankfurto kaj Darmstadt kaj estas perfekte dulingvaj (de-fi), kaj mi plene certas ke en Strasburgo, Bruselo kaj Parizo estas same finnaj familioj. En mia privata statistiko pri finnaj infanoj de familioj en diasporo cetere la nomo Risto estas kaj plej ofta (3), sekvas Mika (2). Pri Georgoj jam ĉio estas dirita: pri tio mi ne plu volus vidi frazon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:00, 17 maj. 2026 (UTC) : Hodiaŭ mi revenis kaj devis forĵeti sur mia diskpaĝo nur 20 mesaĝojn kun totala grandeco pli ol 7 KiO far iu LTA-ulo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:14, 21 maj. 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">You may be eligible to vote in the U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am contacting you because you previously voted in elections related to the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. You may be eligible to vote in the current U4C election, which is open now and closes on 2 June 2026. You can find out more about the candidates and the election on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the election page on Meta]], and from there you can access the vote itself. Your participation in these elections is important to the governance of Wikimedia communities, and your time spent learning about the candidates and voting is appreciated. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:20, 20 maj. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569831 --> == Kalendaro == https://eo.wikipedia.org/wiki/Reformaj_proponoj_de_la_gregoria_kalendaro ?? == Peto pri forbaro == Bv forbaru nian amikon [[User:Näin on näreet]]. Post hieraŭa [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto%3AN%C3%A4in_on_n%C3%A4reet&diff=9379558&oldid=9356513 lasta averto] ri decidis [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?oldid=prev&diff=9379966 denove mencii min en du resumoj]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:04, 22 maj. 2026 (UTC) Unus nur venis lasta averto de mi, vidu sube, sed fine la konto tamen forbariĝis, sed nur 3 monatojn poste, vidu [[#Forbaro]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:57, 31 aŭg. 2026 (UTC) == Pastreco de virinoj == Mi dankas vin pri la artikolo [[pastreco de virinoj]]. Ĉu en la artikolo estu bildo(j)? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 08:59, 23 maj. 2026 (UTC) :Mi preferas lasi la tekston sen bildoj, ĉar mi volas teni ekvilibron inter diversaj kristanaj movadoj. Kaj aparte en la katolika kaj ortodoksaj eklezioj, en kiuj la temo nun estas pli ardanta, ĉar tie ankoraŭ estas malpermeso pri virinaj pastroj, estas maleble montri fotojn de virinaj pastroj, kompreneble, ĉar ili ankoraŭ ne estas. Do engluo de bildoj fokusigus la atenton pri la reformaj eklezioj, en kiuj la temo jam estas tute memkomprenebla kaj ne granda disputo plu. Kion oni ankoraŭ povas fari, estas atenti ke ĉie internaj ligiloj estsa metataj. Ekzemple "Unuan Epistolon al Timoteo" kompreneble estu [[1-a epistolo al Timoteo|Unuan Epistolon al Timoteo]], ktp. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:11, 23 maj. 2026 (UTC) :Ĉiukaze de la hieraŭ [[Uzanto-Diskuto:Näin_on_näreet#Seriozega averto de mi|esprimita rekomendo pri nova vikipaŭzo]] kaj tiam «post tiu paŭzo rekomenci per temoj kiuj neniel rilatas al norda Eŭropo, neniel pri religio kaj ankaŭ neniel pri seksaj kaj genraj temoj (kompreneble ke obscenajn redaktojn ĉiukaze ne estas permesate fari - tio ne nur validas por vi sed por ĉiu)» [https://eo.wikipedia.org/wiki/Speciala%C4%B5o:Kontribuoj/N%C3%A4in_on_n%C3%A4reet ankoraŭ nenio alvenis en via konduto]. Via koncentriĝo pri malmultaj esperantlingvaj tekstoj pri iel bizaraj temoj el la finna socio, kaj remaĉado de ili, vere nervas aliulojn kaj ankaŭ streĉas mian paciencon - eblas fini iun tekston kaj lasi ĝin, irante al novaj temoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:51, 23 maj. 2026 (UTC) ::Kial mi ne rajtus skribi pri tiuj aferoj aferece? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 14:20, 24 maj. 2026 (UTC) :La kritero estas tio, cxu la redaktoj estas suficxe kvalitaj. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 15:08, 24 maj. 2026 (UTC) :::Mi nur atentigas, ke vi estas harfende proksima al forbaro, pro via nerespekto de la limoj de aliaj. Tial baze gravas ne perforti alies limojn, tio estas la plej baza regulo. Sed rekoncentriĝi al temoj, kiuj de-ekstere ne ŝajnas tiom obsedaj ĉe vi (de-flanke vi aspektas obsedita se vi preskaŭ ĉiun tekston kiun vi antaŭe faris, en postaj malmultaj tagoj 10-, 20-, 30-foje reredaktas - tio en komparo al aliaj uzantoj aspektas multe, kaj la impreso ankaŭ estas laŭ tio kiel vi redaktas, ne estas nur la nombro de redaktoj) krome povas malfortigi la impreson de obsedo kiujn aliaj vidas ĉe vi. Kaj sciu ke tre multaj el viaj redaktoj laborigas aliajn uzantojn, ĉar vi neniam atentas pri ĉio, eĉ foje ne sukcesas skribi "ĉ" sed nur "cx", tial se estas tre multaj redaktoj pri ununura temo, kiuj ŝajnas al aliuloj neutilaj remaĉadoj, tio estas problemo se per tio ankaŭ forbruliĝas la tempo de alia uzanto. Ĉu vi komprenas? Mi esperas ke jes, ĉar se ne, estus vi kiu frontus denovan kompletan forbaron - kio povas ĉiam ajn reveni, ĉar via forbaro neniam malvalidiĝis. Ĉiuj klare konscias ke la finna vikipedio ne faras kompromisojn, klare sekvas la argumenton ke unufoje forbarita estas porĉiam forbarita. Simple ĉar estas tempomalŝparo investi unu sekundon pli ol necesas por reflekse forbari ĉiujn novajn kontojn de vi. Se vi volas eviti ke ni tiom senkompatas kiom la finnaj administrantoj, vi devas ekstre peni apliki ĉiujn regulojn. Sufiĉas, mi hodiaŭ nur havas ankoraŭ duonhoron kaj volas ankoraŭ labori tiun duonhoron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:18, 24 maj. 2026 (UTC) Mi aldonis bildojn, forigu se vi volas do. Pri la virina pozicio en [[lestadianismo]] oni memoragas, ke en la origina lestadiana reviviĝo estis ankaŭ virino kiel predikanto. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 19:46, 27 maj. 2026 (UTC) :Nuntempe oni ne povus ecx konsideri tian eblon, ke [[Suviseurat|tie]] iu virino predikus == Abitura ekzameno en Finnlando == Mi tute ne komprenas, kial estis forigita la artikolo [[Abitura ekzameno en Finnlando]] [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 05:09, 27 maj. 2026 (Vidu: [[Pentti Arajärvi]], [[Yrjö Kokko]]]) :{{re|Näin on näreet}} Se vi klakas la artikolan ligilon, vi bone ankoraŭ vidas la noton "pro manko de fidindaj ekstervikipediaj referencoj kaj eksteraj ligiloj, ekestas la impreso ke la teksto estas persona, subjektiva kreaĵo - se tio ne pliboniĝos ene de semajno, forigo estos konsentebla". Kaj konsento pri la forigo estis post atendado de semajno: simple tro multo mankis - referencoj aŭ/kaj eksteraj ligiloj, kategorioj, ankaŭ intervikiaj ligiloj, la teksto krome tute ne estis ligita de aliaj tekstoj, do estis "orfa". Kaj vere estis "la impreso ke la teksto estas persona, subjektiva" opinio. Mi bedaŭras ke vi ne sufiĉe frue konsciis ke la teksto estas sub minaco forpreniĝi: Tiam vi ankoraŭ havintus ŝancon mem plibonigi la mankojn, kaj ankaŭ ĉiuj aliaj havis la ŝancon helpi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:14, 27 maj. 2026 (UTC) ::PS: Cetere, pri la teksto [[Pentti Arajärvi]]: Se vi vidas tute supre, tie estas linio [[d:Q2502942|Vikidatumoj: Pentti Arajärvi (Q2502942)]], '''''sen priskribo'''''. Tiu "sen priskibo" estas manko kiu estas ĉe ĉiuj de viaj tekstoj. Ĉu vi entute rajtas redakti en vikidatumoj, se ĉiuj viaj kontoj estas sen prokrasto forbaritaj en la finna vikipedio? Se vi rajtas redakti en vikidatumoj: ĉu vi scias kiel vi povas tre rapide meti tiun priskribon tie? Kutime la priskibo rajtas esti tio, kio estas post la vorto "estas" en la unua frazo, do ĉi tie "finna politikisto, advokato, rofesoro, verkisto de nefikcio kaj lerneja spertulo" - rajtas ankaŭ esti koncizigo, ekz. "finna politikisto kaj verkisto". Mi nun ne metas la priskibon al vikidatumoj - mi faris tion jam ĉe centoj de viaj novaj tekstoj - por ke vi vidu pri kiu mi skribas kaj povas provi ĉu vi sukcesas mem fari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:14, 27 maj. 2026 (UTC) :Mi dankas vin, kvankam vi faris eraron pri lia propra lernejo https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Pentti_Araj%C3%A4rvi&diff=prev&oldid=9385196 --[[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] sen subskribo ::Ne mi faris eraron, sed '''eble''' tion faris vikidatumoj: en [[d:Q1306700]] oni asertas pri ekzisto de la liceo Ressu de Helsinko, mezlernejo en Helsinko, finne Ressun lukio. Se li estis mezlernejano tie, tiam antaŭ 1968, antaŭ la 20-a vivjaro, li finis la mezlernejon tie. Do se ĝustas via aserto ke nur post la bazlerneja reformo ekestis la lernejo Ressun lukio, kaj antaŭ 1968 ĝi ankoraŭ ne estis (tion konfirmas vikidatumoj asertante ke Ressun lukio ekhavis tiun nomon en 1977), tiam efektive vikdatumoj ĉi tie estas misgvida. ::Restas tri demandoj: Kiam ekzakte estis tiu bazlerneja reformo? Ĉu la ekfunkcio de Ressun lukio en 1977 estas realisma? Kaj ĉu la antaŭulo antaŭ 1977, kiun vi simple nomas "oppikoulu Helsinko", estis [[d:Q105930182]], do ''entinen ruotsinkielinen oppikoulu Helsingissä 1864–1977''?? - Se ĉiuj demandoj estas solvitaj, ni povas pripensi kiel pli elegante vortumi la frazon, ĉar nun aspektas malelegante. Sed ankaŭ eblas entute forstreki la mezlernejon el la teksto. Ĝi ne estas nepre esenca informo. ::Sed mi havas ankoraŭ mian antaŭan demandon: Ĉu vi povas/rajtas skribi ion en vikidatumoj? Se jes, provu enkopii la priskribon "finna politikisto kaj verkisto" tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:08, 27 maj. 2026 (UTC) :::Pre granda lerneja reformo de Finnlando en la 1970-aj jaroj la bazlernejoj en la lando estis normale sesjaraj popollernejoj (''kansakoulu'', ''folkskola''). Ili estis ses- aŭ sepjaraj, sed tiuj, kiuj iris al la lernejo ''oppikoulu''/''läroverk'' estis en popollernejo normale nur kvar aŭ kvin jaroj. Oppikoulu konsistis el kvinjara (por knabinoj eble sesjara) ''keskikoulu''/''mellanskola'' kaj trijara ''lukio''/''gymnasium''. En la lastaj tempoj de tiu sistemo (pararela lerneja sistemo) ekzistis krom ''kansakoulu'' kaj ''oppikoulu'' dujara civitana lernejo, kiu estis deviga por tiuj, kiuj ne iris al oppikoulu/läroverk. La moderna bazlerneja sistemo estis kreita do, ke la ''kansakoulu'', ''keskikoulu'' kaj civitana lernejo estis unuigita unu nauxjara lernejo. ''Lukio'', kiu antaŭe estis trijara finparto de ''oppikoulu'', iĝis trijara lernejo, al kiu oni povas provi iri el la nauxa (lasta) jaro de la moderna bazlernejo ''peruskoulu''. Tiu ''peruskoulu'' inkludis sesjaran parton ''ala-aste'' (kiu anstatauxigis la antauxan lernejon ''kansakoulu'') kaj trijaran parton ''yläaste''. Al la nova sistemo oni movis en 1972 - 1977. La unua tia lernjaro, kiam la nova sistemo estis en la tuta lando tuta preta, estis 1981–1982. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 23:26, 27 maj. 2026 (UTC) La movo al la moderna finnlanda lerneja sistemo laux jaroj kaj komunumoj: * 1972: [[Alatornio]], [[Askainen]], [[Dragsfjärd]], [[Enontekiö]], [[Hankasalmi]], [[Haukipudas]], [[Inari]], [[Jämsä]], [[Kaarina]], [[Karunki (Suomi)|Karunki]], [[Kemi]], [[Kemijärven maalaiskunta]], [[Kemijärvi]], [[Kemin maalaiskunta]], [[Kemiö]], [[Kittilä]], [[Kolari]], [[Kuivaniemi]], [[Kuru]], [[Kuusamo]], [[Köyliö]], [[Leivonmäki]], [[Lemu]], [[Lieto]], [[Masku]], [[Multia]], [[Muonio]], [[Nousiainen]], [[Pelkosenniemi]], [[Pello]], [[Pirkkala]], [[Posio]], [[Pudasjärvi]], [[Raisio]], [[Rantsila]], [[Ranua]], [[Rovaniemen maalaiskunta]], [[Rovaniemi]], [[Ruokolahti]], [[Salla]], [[Savukoski]], [[Simo]], [[Sodankylä]], [[Taivalkoski]], [[Tarvasjoki]], [[Temmes]], [[Tervola]], [[Toivakka]], [[Tornio]], [[Töysä]], [[Utsjoki]], [[Vahto]], [[Varkaus (kaupunki)|Varkaus]], [[Varpaisjärvi]], [[Velkua]], [[Västanfjärd]], [[Ylitornio]] * 1973: [[Alahärmä]], [[Alavus]], [[Houtskari]], [[Huittinen]], [[Iniö]], [[Juuka]], [[Jyväskylä]], [[Jyväskylän maalaiskunta]], [[Kaavi]], [[Kajaani]], [[Kajaanin maalaiskunta]], [[Kangasala]], [[Kannonkoski]], [[Karijoki]], [[Keikyä]], [[Kestilä]], [[Kesälahti]], [[Kiikka]], [[Kinnula]], [[Kitee]], [[Kivijärvi]], [[Konginkangas]], [[Konnevesi]], [[Korppoo]], [[Kristiinankaupunki]], [[Kuhmalahti]], [[Kuhmo]], [[Kuortane]], [[Kyyjärvi]], [[Kärsämäki]], [[Lemi]], [[Lestijärvi]], [[Lieksa]], [[Luopioinen]], [[Luoto]], [[Metsämaa]], [[Muurame]], [[Nauvo]], [[Nilsiä]], [[Nurmes]], [[Oravainen]], [[Paltamo]], [[Parainen#Parainen|Parainen]], [[Pietarsaaren maalaiskunta]], [[Pietarsaari]], [[Pihtipudas]], [[Piippola]], [[Pornainen]], [[Pulkkila]], [[Puolanka]], [[Puumala]], [[Pyhäjärvi]], [[Pyhäntä]], [[Pälkäne]], [[Rautavaara]], [[Ristijärvi]],, [[Rääkkylä]], [[Saarijärvi]], [[Sahalahti]], [[Savitaipale]], [[Sipoo]], [[Soini]], [[Sotkamo]], [[Sumiainen]], [[Suolahti]], [[Suomenniemi]], [[Suomussalmi]], [[Säynätsalo]], [[Tohmajärvi]], [[Tuusniemi]], [[Uudenkaarlepyyn maalaiskunta]], [[Uukuniemi]], [[Uurainen]], [[Uusikaarlepyy]], [[Vaala]], [[Valtimo]], [[Vammala]], [[Vampula]], [[Vehmersalmi]], [[Viitasaari]], [[Vuolijoki]], [[Vähäkyrö]], [[Värtsilä (kunta)|Värtsilä]], [[Vöyri]], [[Ylihärmä]], [[Ylikiiminki]], [[Äänekoski]] * 1974: [[Alajärvi]], [[Alavieska]], [[Anttola]], [[Asikkala]], [[Eno]], [[Evijärvi]], [[Haapajärvi]], [[Halsua]], [[Hauho]], [[Haukivuori]], [[Hausjärvi]], [[Himanka]], [[Hirvensalmi]], [[Honkajoki]], [[Hämeenkyrö]], [[Ii]], [[Iisalmi]], [[Ikaalinen]], [[Ilomantsi]], [[Joensuu]], [[Joutsa]]<ref>http://lukiovanha.joutsa.fi/0708/vihkiaiset08/historiikki.htm</ref>, [[Juva]], [[Jäppilä]], [[Kalajoki]], [[Kangasniemi]], [[Kankaanpää]], [[Kannus (kaupunki)|Kannus]], [[Karhula]], [[Kauhava]], [[Kaustinen]], [[Keitele]], [[Kempele]], [[Keuruu]], [[Kihniö]], [[Kiihtelysvaara]], [[Kiikoinen]], [[Kiiminki]], [[Kiuruvesi]], [[Kokkola]], [[Kontiolahti]], [[Korpilahti]], [[Kortesjärvi]], [[Kotka (kaupunki)|Kotka]], [[Kustavi]], [[Kymi]], [[Kälviä]], [[Lapinlahti]], [[Maksamaa]], [[Lappajärvi]], [[Lappeenranta]], [[Lapua]], [[Laukaa]], [[Lavia]], [[Lehtimäki]], [[Lieto]], [[Liminka]], [[Liperi (kunta)|Liperi]], [[Lohtaja]], [[Luhanka]], [[Merijärvi]], [[Mikkeli]], [[Mikkelin maalaiskunta]], [[Mouhijärvi]], [[Muhos]], [[Mustasaari]], [[Mäntyharju]], [[Nivala]], [[Oulainen]], [[Oulu]], [[Oulunsalo]], [[Outokumpu]], [[Parkano]], [[Pattijoki]], [[Perho (kunta)|Perho]], [[Pertunmaa]], [[Petäjävesi]], [[Pieksämäen maalaiskunta]], [[Pieksämäki]], [[Pielavesi]], [[Polvijärvi]], [[Pori]], [[Pyhtää]], [[Pyhäjoki]], [[Pyhäselkä]], [[Pylkönmäki]], [[Raahe]], [[Reisjärvi]], [[Ristiina]], [[Ruukki]], [[Sievi]], [[Sonkajärvi]], [[Suodenniemi]], [[Teuva]], [[Toholampi]], [[Tuupovaara]], [[Ullava]], [[Utajärvi]], [[Valkeala]], [[Valtimo]], [[Vehkalahti]], [[Vehmaa]], [[Veteli]], [[Vieremä]], [[Vihanti]], [[Viljakkala]], [[Vimpeli]], [[Virtasalmi]], [[Yli-Ii]], [[Ylikiiminki]], [[Ylistaro]], [[Ylivieska]], [[Ähtäri]] * 1975: [[Anjalankoski]], [[Artjärvi]], [[Asikkala]], [[Askola]], [[Elimäki]], [[Enonkoski]],[[Hamina]], [[Hartola]], [[Heinola]], [[Heinävesi]], [[Hollola]], [[Ii]], [[Iitti]], [[Ilmajoki]], [[Imatra]], [[Isojoki]], [[Isokyrö]], [[Jaala]], [[Jalasjärvi]], [[Joroinen]], [[Joutseno]], [[Jurva]], [[Juupajoki]], [[Kangaslampi]], [[Karttula]], [[Kaskinen]], [[Kauhajoki]], [[Kemi]], [[Kerimäki]], [[Korsnäs]], [[Koski Hl]], [[Kouvola]], [[Kuhmoinen]], [[Kuopio]], [[Kuorevesi]], [[Kurikka]], [[Kuusankoski]], [[Kärkölä]], [[Lahti]], [[Laihia]], [[Lapinjärvi]], [[Lappeenranta]], [[Leppävirta]], [[Liljendal]], [[Loviisa]], [[Längelmäki]], [[Maalahti]], [[Maaninka]], [[Miehikkälä]], [[Mustasaari]], [[Myrskylä]], [[Mänttä]], [[Nastola]], [[Nuijamaa]], [[Närpiö]], [[Orimattila]], [[Orivesi]], [[Padasjoki]], [[Parikkala]], [[Pernaja]], [[Peräseinäjoki]], [[Porvoo]], [[Porvoon maalaiskunta]], [[Pukkila]], [[Punkaharju]], [[Rantasalmi]], [[Rautalampi]], [[Rautjärvi]], [[Ruovesi]], [[Ruotsinpyhtää]], [[Ruovesi]], [[Saari (kunta)|Saari]], [[Savonlinna]], [[Savonranta]], [[Seinäjoki]], [[Sulkava]], [[Sysmä]], [[Taipalsaari]], [[Tervo]], [[Teuva]], [[Tyrnävä]], [[Uusikaupunki]], [[Vaasa]], [[Varkaus (kaupunki)|Varkaus]], [[Vehkalahti]], [[Vesanto]], [[Vieremä]], [[Vilppula]], [[Virolahti]], [[Virrat]], [[Vähäkyrö]], [[Ylistaro]], [[Ylämaa]] * 1976: [[Alastaro]], [[Aura (kunta)|Aura]], [[Eura]], [[Eurajoki]], [[Forssa]], [[Halikko]], [[Hanko]], [[Harjavalta]], [[Hattula]], [[Humppila]], [[Hyvinkää]], [[Hämeenlinna]], [[Inkoo]], [[Janakkala]], [[Jokioinen]], [[Järvenpää]], [[Kalanti]], [[Kalvola]], [[Karinainen]], [[Karjaa]], [[Karjalohja]], [[Karkkila]], [[Kerava]], [[Kiikala]], [[Kirkkonummi]], [[Kisko]], [[Kiukainen]], [[Kodisjoki]], [[Kokemäki]], [[Koski Tl]], [[Kullaa]], [[Kuusjoki]], [[Kylmäkoski]], [[Laitila]], [[Lammi]], [[Lappi Tl]], [[Lempäälä]], [[Lohja]], [[Lohjan kunta|Lohjan maalaiskunta]], [[Loimaa]], [[Loimaan maalaiskunta]], [[Lokalahti]], [[Loppi]], [[Marttila]], [[Mellilä]], [[Merikarvia]], [[Merimasku]], [[Mietoinen]], [[Muurla]], [[Mynämäki]], [[Mäntsälä]], [[Naantali]], [[Nakkila]], [[Nokia (kaupunki)|Nokia]], [[Noormarkku]], [[Nummi (Lohja)|Nummi]], [[Nurmijärvi]], [[Oripää]], [[Paimio]], [[Perniö]], [[Pertteli]], [[Pomarkku]], [[Punkalaidun]], [[Puolanka]], [[Pusula]], [[Valkeakoski]], [[Piikkiö]], [[Pohja]], [[Pomarkku]], [[Punkalaidun]], [[Pöytyä]], [[Rauma]], [[Rauman maalaiskunta]], [[Renko]], [[Riihimäki]], [[Rusko]], [[Rymättylä]], [[Salo]], [[Sauvo]], [[Siikainen]], [[Siikajoki]], [[Siuntio]], [[Snappertuna]], [[Somero]], [[Suomusjärvi]], [[Säkylä]], [[Särkisalo]], [[Taivassalo]], [[Tammela]], [[Tammisaaren maalaiskunta]], [[Tammisaari]], [[Tampere]], sv. [[Tenala]]= fi. [[Tenhola]], [[Toijala]], [[Turku]], [[Tuulos]], [[Tuusula]], [[Ulvila]], [[Urjala]], [[Valkeakoski]], [[Vesilahti]], [[Vihti]], [[Viiala]], [[Yläne]], [[Ylöjärvi]], [[Ypäjä]]<ref>https://www.vihti.fi/wp-content/uploads/Vuosikertomus_valmis_nettiin.pdf</ref> * 1977: [[Espoo]], [[Helsinki]], [[Kauniainen]], [[Vantaa]] <ref>Kuntatieto (1977)</ref> <ref>http://www.yksityiskoulut.fi/yksityiskoulujenmatrikkeli/index3.htm</ref> En tiu listo maalaiskunta signifas kamparan komunumon, vidu [[Kampara komunumo (Finnlando)]] [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 19:12, 28 maj. 2026 (UTC) La moderna finna baza lernejo, ''peruskoulu'', naskiĝis dum la lerneja reformo de la 1970-aj jaroj, kiam oni transiris de paralela lerneja sistemo al unueca lerneja sistemo, tiel ke la antauxa bazlernejo, popollernejo (''kansakoulu''), la civitana lernejo (''kansalaiskoulu'') kiu sekvis ĝin, kaj la ''keskikoulu'' (kiu konsistis el la kvin aŭ ses unuaj klasoj de la ''oppikoulu'') kunfandiĝis en la bazan lernejon, kaj ''lukio'' tri lastaj klasoj de la ''oppikoulu'' fariĝis sendependa lernejo. Kiam mi ekiris al lernejo, mia patro klarigis, ke kiam li iris al lernejo, la situacio estis alia. En la lando ekzistis paralela lerneja sistemo. Komuna lernejo por ĉiuj daŭris nur kvar jarojn. Kelkaj transiris el la ''kansakoulu''/''folkskola'' post la kvara aŭ kvina klaso al ''oppikoulu/läroverk'', en kiu iuj frekventis ne nur kvin- aŭ sesjaran ''keskikoulu''/''mellanskola'' sed ankaŭ trijaran ''lukio''/''gymnasium''. La aliaj finis la sesjaran ''kansakoulu''/''folkskola'' kaj poste frekventis dujaran ''kansalaiskoulu''. Mi demandis, kial oni ŝanĝis la sistemon. Li diris, ke la populareco de la ''oppikoulu''/''läroverk'' kreskis tiom multe, ke ŝajnis, ke iom post iom la ''kansalaiskoulut''/''medborgarskolorna'' restos sen lernantoj. Tial oni ne plu opiniis sencohava teni la du branĉojn apartaj. La ''kansakoulu''/''folkskola'', la ''keskikoulu''/''mellanskola'' kaj la ''kansalaiskoulu''/''medborgarsskola'' estis kunfanditaj en naŭjaran bazlernejon, post kies naŭa klaso oni povas kandidatiĝi al trijara ''lukio''/''gymnasium''. Mi demandis ChatGPT-on pri la germana lerneja sistemo. Kiam ĝi klarigis ĝin, mi demandis, ĉu la klarigo praktike signifas, ke Germanio ankoraŭ uzas tian lernejan sistemon, el kiu ekzemple Svedio kaj Finnlando transiris al komuna naŭklasa baza lernejo. Ĝi respondis, ke tio grandparte signifas ĝuste tion. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 09:29, 28 maj. 2026 (UTC) {{referencoj}} <big>'''D'''</big>o, koncize: en Helsinko la lerneja reformo ekvalidis en 1977, tial la ekfunkcio de la lernejo "[[d:Q1306700|Ressun lukio]]" en 1977, kaj tiu [[Pentti Arajärvi]], kiu en 1967, 19-jara, jam ekstudis, garantiite estis lernejano en la antaŭa lernejo, kiun vi simple nomas "oppikoulu Helsinko". Vi ne respondis la demandon, ĉu tiu "oppikoulu Helsinko" estis [[d:Q105930182]], do ''"entinen ruotsinkielinen oppikoulu Helsingissä 1864–1977"''. Kaj daŭre mankas via respondo al la demando: Ĉu vi povas/rajtas skribi ion en vikidatumoj? Se jes, provu enkopii la priskribon "finna politikisto kaj verkisto" tie. Pri tio ono tute ne bezonas ChatGPT-on, vi simple devas elprovi kaj tiam respondi mian demandon. Se vi '''ne''' rajtas redakti ion en vikidatumoj, tiam ĉiam iuj aliaj uzantoj devas aldoni priskribojn, kiel estis ĝis nun. Se la mezlernejo de P. Arajärvi estis d:Q105930182, tiam mi en vikidatumoj povas ŝanĝi la indikon kaj malaperos la misa mencio de la lernejo "Ressun lukio" en la e-lingva informkesto. En [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Contributions/N%C3%A4in_on_n%C3%A4reet vikidatumoj nun notiĝas 7 redaktoj de vi], la lasta antaŭ 5 tagoj, kaj al mi ŝajnas ke vi ne estas forbarita tie, krom ke eble forbaro en alia branĉo, ĉi tie la finna kaj rusa, aŭtomate signifas ne povi rekte skribi ion en vikidatumeron, sed maksimume el esperantaj tekstoj intervikie ligi paĝon. Simple elprovu, kaj respondu al mi kio okazis en via provado. Kaj se vi ne scias kion vi devas fari, ne demandu ChatGPT-on sed prefere min aŭ alian eo-administranton (kvankam, se hazarde ChatGPT scias kiel esperantlingve kontribui al vikidatumoj, ankaŭ bone). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 14:17, 28 maj. 2026 (UTC) Bedaŭrinde mi ne povas skribi en vikidatumoj. En la 1970-aj jaroj en la plej multaj kazoj ''keskikoulu'' estis anstataŭigita per ''yläaste'' (lernejaj jaroj 7 - 9), kian ĉiuj devis frekventi. ''Helsingin Reaalilyseo'' ricevis antauxe la kromnomon ''Ressu''. En 1977, kiam Helsinko movis al la moderna lerneja sistemo, la nomo ''Ressu'' estis donita oficiala nomo al du lernejoj: ''Ressun yläaste'' kaj ''Ressun lukio'', kiu agis en sama loko kiel antauxe la okjara oppikoulu (läroverk) Helsingin Reaalilyseo. Ressun yläaste ne ankoraux ekzistas, sed Ressun lukio ekzistas kaj estas konata elita lernejo. Iam en iu jaro la mezuma sojlo de la lernejo estis 9,75. ''Lukio'': El la verbo lukea (legi). La vorton kreis [[Elias Lönnrot]]]. Unue la vorto signifis dujaran lernejon, al kiu oni povis provi iri el la lernejo ''yläalkeiskoulu'', al kiu oni povis provi iri el la lernejo ''ala-alkeiskoulu''. Tiuj tri termoj malaperis en la aktuala uzo en 1872, kiam ''ala-alkeiskoulu'', ''yläalkeiskoulu'' kaj ''lukio'' estis unuigita kiel ''oppikoulu'', sed la vorto ''lukio'' estis pruntita al nov uzo en 1914, kiam ''oppikoulu'' iĝis duparta, konstitanta el kvinjara ''keskikoulu'' kaj trijara ''lukio''. En la granda lerneja reformo (1972 - 1981) ''lukio'' iĝis trijara lernejo, al kiu parto el la finnlandaj junuloj movas el la naŭjara bazlernejo ''peruskoulu'' kiu estis kreita unuiginte la lernejojn ''kansakoulu'', ''keskikoulu'' kaj ''kansalaiskoulu''. --skribis, sen subskribo, Näin on näreet 28 maj. 2026 Ambaŭfoje domage, ke vi ne povas skribi en vikidatumoj, ĉar tio kutime estas parto de la redakta kreado, kaj ke efektive mi pravis, kiam mi sen grandaj scioj en vikidatumoj pri [[d:Q1306700]] skribis je 09:56 h, 16 okt. 2024: ''ThomasPusch aldonis kromnomojn [eo]: gimnazio Ressu, Ressun lukio, Helsingin lyseo kaj priskribon por [eo]: mezlernejo en Helsinko, Finnlando''. La kromnomo "Helsingin lyseo" pli koncizas ol "H. Reaalilyseo" kaj probable malpli ekzaktas, sed ĉiukaze ŝajnas ke pri la antaŭa lernejo ne estas iuj informoj en la ĉiulingva vikipedio kaj vikidatumoj aparte de la ero pri la nova lernejo "[[d:Q1306700]] / Ressun lukio", kaj tiam eblas nur malfacile ĝustigi la e-lingvan informkeston. Mi tamen provetos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:03, 28 maj. 2026 (UTC) Ĉu estas bone mencii pri Hausjärvi en la artikolo [[Nurmijärvi (lago)]]? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 21:42, 28 maj. 2026 (UTC) :Jes, kial ne? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:47, 28 maj. 2026 (UTC) == Bavaraj riveroj == Saluton Thomas, antaŭ malmultaj tagoj mi plantis du mikroĝermojn [[Aisch]] kaj [[Brenz]]. Mi volus peti vin ampleksigi la informkestojn - iel mi per poŝtelefono kaj dumvojaĝe ne tiom komforte povas... Ĉu? Dankon, [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:09, 30 maj. 2026 (UTC) :Tio per normala komputilo estas nenia problemo, la bloko kopieblas ene de sekundo. Vi celis la paĝon [[Brenz (rivero)]], ĉu? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:48, 30 maj. 2026 (UTC) ::Mi rekomendas ĉe tiaj mikroĝermoj ankoraŭ antaŭvidi du ankoraŭ nevideblajn (per < !-- -- > nevidebligitaj) malplenajn kadrojn por estontaj bildoj, kaj krome pensas, ke iu plia frazeto "La fonto estas en ..." estas ne lukso: tiam estas 4 magraj frazoj, iom pliu ol la nepre necesaj minimumaj 3. Mi nun plenigis la paĝetojn [[Aisch]] kaj [[Brenz (rivero)]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 17:12, 30 maj. 2026 (UTC) :::.. kaj povis ankoraŭ plenigi paĝojn pri la similregionaj riveroj [[Fränkische Rezat]], [[Wiesent (Regnitz)]] kaj [[Wiesent (Danubo)]]. Se oni ankoraŭ aldonas tekston kaj en tio profundiĝas en temojn ekzemple pri fiŝoj, kiel mi faris pri la artikolo [[Fränkische Rezat]], tamen la fino de laboro ne estas tiom rapida - mi scias ke la ideo estas nur meti plejminimumon kaj lasi al eventuale postaj alvenantoj aldoni pli detalajn teksterojn, sed tio estas nur la teorio; praktike tamen ofte malfacilas rezisti la tenton mem tuj pliampleksigi tiom magrana paĝon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:26, 31 maj. 2026 (UTC) == Jyväskylä == Eble vi ne sxatas pri tio, ke mi petas vin vidu iun artikolon. Tamen mi unu fojon ankoraŭ faras do: vidu [[Kampara komunumo de Jyväskylä]]. -- sen subskribo uzanto Näin on näreet je 31 maj. 2026 : Mi ne havas fortajn emociojn pri tiu teksto. La nereviziitaj adaptoj estas tiuj de 9:11 h 4 maj. 2026 kaj 14:31, 31 maj. 2026: en tio ŝanĝiĝas (krom la jaro 1914 aldonita poste) nur la ĉapitro de "En la lastaj jardekoj..." ĝis "...la paroĥo de tiu urbo". Tiu ĉapitro laŭ mi estas en ordo. Reviziebla. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 31 maj. 2026 (UTC) Cxu laux vi vi komprenis mian klarigon? En la granda finnlanda lerneja reformo 1972 - 1981 ''kansakoulu'', ''kansalaiskoulu'' kaj ''keskikoulu'' estis unuigita kiel 9-jara ''peruskoulu''. En la reformo ''lukio'', kiu antauxe kun ''keskikoulu'' estis ''oppikoulu'' estis sxangxita al lernejo, al kiu oni povas provi iri el la 9-a klaso de la ''peruskoulu''. Tiuj, kiuj ne iras al ''lukio'', iras normale al ''ammattikoulu''. Kvankam ''kansakoulu'' (la bazlernejo de la malnova sistemo) estis normale 6- jara, en iuj kazoj 7-jara, tiuj, kiuj iris al ''oppikoulu'' estis en ''kansakoulu'' normale nur 4 aux 5 klasoj. Por ''oppikoulu'' estis irekzameno. ''Kansalaiskoulu'' estis 1 - 3 jara lernejo, kiu ekzistis nur ekde 1958 gxis la granda lerneja reformo de la jaroj 1972 - 1981. Gxi estis deviga por tiuj, kiuj ne iris al ''oppikoulu''. La nuna lerneja sistemo estis iom post iom enkondukita en diversaj komunumoj inter 1972 kaj 1977, kaj 1981 - 1982 estis la unua lerneja jaro en kiu la moderna bazlerneja instruplano estis uzata en ĉiuj klasoj 1 ĝis 9 en tuta Finnlando. -- sen subskribo uzanto Näin on näreet je 31 maj. 2026 :Mi jam antaŭe komprenis ke la "nuna lerneja sistemo estis iom post iom enkondukita en diversaj komunumoj inter 1972 kaj 1977", kaj antaŭe demandis pri konkreta lernejo kaj konkreta urbo (Helsinko), kaj ankaŭ volis konfirmon kiel la antaŭa nomo de konkrete tiu lernejo estis. Tiun informon vi donis. Dankon. Por mi tiu temo jam estas finita. Mi devas fini tekstojn pri Aŭstrio, volas komenci tekstojn pri Israelo, kaj momente tute ne pense estas en norda Eŭropo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 31 maj. 2026 (UTC) Ekzistis en nia urbo du viroj Jorma Kuusinen, profesoro (forte ateisto) kaj eklezia reganto de la [[Libera eklezio de Finnlando]] (Vapaakirkko). Mia patro rakontis, ke unufoje en laboreja manĝejo li vidis kaj aŭdis, ke iu iris al la profesoro Jorma Kuusinen kaj diris: vi ja apartenas al la viroj de Vapaakirkko... -- [[:fi:Jorma_Kuusinen_(professori)]] + [[:fi:Jorma_Kuusinen]]. == Nacia vidpunkto == Kiom la nacia vicpunkto difinas, kiu estas notebla? Vi diris, ke esperante [[:fi:Pentti Hirvonen]] ne estas notebla. Nun estas uzataj auxtomataj retaj tradukantoj. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 14:50, 2 jun. 2026 (UTC)Cxu estus notebla esperante mia amiko Keijo: [[:fi:Keijo Varis]]. :Mi scias ke Keijo Varis estas kodo [[d:Q85984878]]. Kutime en vikidatumoj skribatas priskribo de homo, ekz. "finna politikisto, advokato kaj verkisto", ĉi tie estas '''neniu ajn''', eĉ ne en la finna. Kaj klaras ke teksto pri li estas ekskluzive en la finna, en neniu el la [[Vikipedio:Internacia Vikipedio|20 plej "grandaj lingvoj"]]. Tio estas milda indiko pri tio, ke en vikipedio la komunumoj en la grandaj lingvoj ne konsideras lin aparte elstara. Sed ĉar per guglo-serĉo almenaŭ iuj ne-finnaj paĝoj troveblas, ekz. en retejoj [https://www.researchgate.net/profile/Keijo-Varis researchgate] kaj [https://www.linkedin.com/in/keijo-varis-670241199/ linkedin], oni jes povas defendi la vidpunkton ke li kiel universitata docento mencieblas. Kaj estas pluso ke vikidatuma ero almenaŭ ekzistas, precipe ĉar vi, farantew novajn pagcojn, ne povas krei vikidatumajn erojn. Mi dirus ke e-lingvaj tekstoj pri la grandaj universitatoj de la mondo pli gravas ol tekstoj pri unuopaj docentoj, ĉar la institucioj estos pli longe ol la homoj, kiuj baldaŭ estos pensiuloj kaj tiam maksuimume gravas kiel verkistoj de iuj aparte elstaraj libroj. Sed, jes, mi dirus ke li povas havi esperantan, anglan, hispanan, italan ktp tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 16:34, 2 jun. 2026 (UTC) Post la morto de [[Johano Paŭlo la 2-a]], estis programo en finna radio, kiu rakontis, kion turkaj bazlernejanoj skribis pri finnaj turistoj. Unu laŭtlegita teksto finiĝis jene: "Ilia religio estas kristanismo. Tial estas kruco de Jesuo sur ilia flago. Mi dividas ilian malĝojon, kiun la morto de la Papo nun kaŭzas al ili." La finna radio-prezentisto diris amuzite, ke la teksto de la knabino estis bona, sed enhavis kelkajn malprecizaĵojn. -- sen subskribo Näin on näreet, 3 jun. 2026 :Nu ja, anekdoto. Estas bone esti sentema estante infano, kaj probable tiu knabino pli kunsentis pri la morto de fremda maljunulo ol plej multaj finnoj. Sed ĝenerale la morto de maljunaj homoj estas natura fenomeno, tial ankaŭ multaj katolikoj nur notis la novaĵon, ankoraŭ mallonge rememoris la vivon de la papo, kaj fino. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 08:22, 3 jun. 2026 (UTC) :Certe sxi volus bonan, sed sxi faris eraron. Luteranoj, lestadianoj, vapaakirkko-anoj, pentekostuloj, metodistoj kaj baptistoj ne difinas la papon kiel auktoritato :: Ŝi ne miskondutis. Li estis maljuna homo kaj mortis. Estas noble bedaŭre kunsenti kun ĉiu maljuna mortanto, kun turka islama aŭ kurda jezida aŭ ortodoksa greka maljunulo same kiel kun samea aŭ nordfinna aŭ sudpola oldulo, kia estis Karol Wojtyła ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:18, 4 jun. 2026 (UTC) ==Proponoj== Saluton. Mi proponis por Artikolo de la monato por julio kaj du proponojn por [[vikipedio:Proponoj por legindaj artikoloj|legindaj artikoloj]]. Ĉu vi povas opinii? Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:17, 3 jun. 2026 (UTC) :Jes kompreneble. Dankon al vi! Mi opinios post horo aŭ du... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:22, 3 jun. 2026 (UTC) {{re|Kani}} Iom stulta demando: Kie vi antaŭvidas voĉdonon por AdlS 7 2026? Mi ĵus vidis ke en [[Vikipedio:Artikolo de la monato/2026]] mi jam antaŭ monato voĉdonis por la teksto [[hispana enlanda milito]] por 7 2026, Moldur cetere ankaŭ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:40, 3 jun. 2026 (UTC) :Mi estas mallerta. Mi ne vidas la voĉdonon pri ADLM. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:09, 3 jun. 2026 (UTC) {{re|Kani}} La mallerto estas miaflanka. Mi legis viajn du mallongajn frazojn, kaj legis "ne vidis", ne "ne vidas". La voĉdonesprimo estas en la koncerna diskutpaĝo, tute sube [[Vikipedia diskuto:Artikolo de la monato/2026#Dua duono de 2026]]. Tie supozeble neniu hazarde venanta uzanto malkovros ĝin, do necesos atentigi iujn pri tio. Sed mi eĉ ne scias, kie estus pli bona norma loko por tia diskuto pri elekto, se ne en la koncerna diskutpaĝo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:11, 4 jun. 2026 (UTC) == Bv forbaru la vomsakon == [[:m:Special:CentralAuth/Yrjöpussi]] -- neniam redaktis, sed tamen neakceptebla uzantonomo plus gantopupumado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:54, 6 jun. 2026 (UTC) :Prave, dankon. {{Farite}}. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:02, 6 jun. 2026 (UTC) == Nova paĝo Kansa taisteli == Iam, kiam mi estis eble dekjara, mi legis la revuon [[Kansa taisteli]]. Iu en ĝi diris, ke li estis prenita militkaptito en loko, kie ankaŭ laboris Yrjö Kokko, finna perfidulo. Mi demandis mian patron, ĉu tio estis la verkisto [[Yrjö Kokko]], kaj li diris, ke ĝi certe ne estis la sama Yrjö Kokko - lia literatura verkaro tre klare montras, ke la verkisto Yrjö Kokko partoprenis en tiuj militoj ĉe la finna flanko. :Ĉu vi rimarkis ke vi hieraŭ tute ne ligis la novan paĝon [[Kansa taisteli]] al vikidatumoj??? Tiel ankaŭ ne eblis meti ŝablonojn {{ŝ|Informkesto gazeto}} kaj {{ŝ|oficiala retejo}} al la teksto - tio estas aparte maltaŭge se en la teksto estas frazo "Nuntempe ĝi estas legeble interrete". Se vi ne povas adapti vikidatumeron, vi ne povas elporti la retejon kaj kopii ĝin '''al''' vikidatumoj, sed ligi novan paĝon al vikidatumoj vi jes povas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:20, 7 jun. 2026 (UTC) ::Mi ne scias, kio estas Wikidata! [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 04:59, 8 jun. 2026 (UTC) Se mi vidas la paĝon [[Kansa taisteli]], mi vidas tute supre de la paĝo <big><big><span style="font-family:Times">Kansa taisteli</big></big> <hr> <small>[[d:Q11869646|Vikidatumoj: Kansa Taisteli (Q11869646)]], ''finna prisoldata gazeto (1957-1986)''<br/> Alternativaj nomoj: neniu</small> {{re|Näin on näreet}} Kion vi vidas tie? Kaj ĉu vi povas klaki sur la vortojn [[d:Q11869646|Vikidatumoj: Kansa Taisteli (Q11869646)]]?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:47, 8 jun. 2026 (UTC) == Kacxo de Yrjölä == Kiu povas esti bona kategorio por tiu artikolo: [[kaĉo de Yrjölä]]? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 20:14, 8 jun. 2026 (UTC) La kategorioj ne estas la problemo, sed la enhavo mem. Ĝi estas multege tro specifa por vikipedia artikolo, kaj tio estas la kialo kial ĝi ekzistas en neniu alia lingvo. Oni povus fari ampleksan artikolon pri nutraĵo aŭ nutrado por hundoj (do io kiel ''[[:fi:Koiranruoka|Koiranruoka]]''), kaj en tiu teksto povus kaŝi etan ĉapitron pri tiu "kaĉo de Yrjölä", sed tiu ĉi teksto ne konvinkos iun solan esperantlingvan vikipediiston krom vi. Mi pardonpetas, sed tiu temo kiel memstara artikolo ne havas ŝancon pretervivi en Vikipedio. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:03, 8 jun. 2026 (UTC) :En finnaj retaj diskutoj pri hundoj estas multe tekstoj pri tiu kacxo. Estas ankaux en almenaux unu sveda hundtema pagxo. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 07:08, 9 jun. 2026 (UTC) ::Finnaj retejoj aŭ retaj diskutoj pri hundoj estas kompreneble multe pli specifaj, sed enciklopedio estas informejo por ĉiuj homoj, ne nur por bestoposedantoj kiuj speciale zorgemas pri la nutrado de siaj hundoj, aŭ kobajoj, kunikloj, ĉevaloj, azenoj, papagoj ktp. Baza konsilo: estu aparte konvinkita pri temo, se en neniu aŭ nur unu alilingva branĉo de vikipedio estas teksto, kaj estu preparita ke vi eble ne konvinkos la aliajn uzantojn ke tiu temo estas nepra... Se jam en kvin aŭ dek aliaj lingvoj estas vikipediaj tekstoj, malpli facile eblas opinii ke iu temo ne estas menciinda en memstara enciklopedia artikolo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:07, 9 jun. 2026 (UTC) :::Iu virino el islamlando estis multe en nordaj Finnlando kaj Svedio. Sxi diris, ke estas komunaj trajtoj, kaj la intervjuo menciis unu el la komunecoj: estas malfacile kredi, kiel la lestadianaj ekstremkristanoj estas tute similaj ol la ekstremislamanoj en sxia lando. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 10:11, 9 jun. 2026 (UTC) Mi malplilongigis la tekston sveda lingvo en Finnlando en la artikolo sveda lingvo. La teksto estis tro longa kaj eble malneuxtrala, cxar gxi tro multe esencis pri tiu unu afero en la artikelo. En la aparta artikolo sveda lingvo en Finnlando estas bone rakonti pli longe. Teksto pri "pakkoruotsi" estis en la artikolo tro longe, mi estis kulpo, mi pardonpetas. Tiu unu afero estis tro emfazita en la artikolo antaŭ ol mi mallongigis la parton de la artikolo kiu parolas pri ĝi. Mi supozas, ke vi konsentas. Mi devus seniĝi de la obsedo pri la temo. Konservativalestadiano pri la aĝo de la universo kaj de la vivo: La Tero estis kreita antaŭ 6000 jaroj tiel, ke ĝi aspektas kvazaŭ miliardojn da jaroj maljuna. La rokoj ŝajnas havi aĝon de miliardoj da jaroj, por ke kredo je la vero de la Biblio estu malfacila. Dinosaŭroj neniam ekzistis. Iliaj ostoj estis kreitaj kaj kaŝitaj en la tero kiel provo de fido. Same oni ne scias, kie troviĝis la tombo, en kiu Jesuo estis entombigita, por ke kredi ne estu tro facila. Mi legis artikolon peruskoulu (moderna nauxjara bazlernejo) en iu finnlanda enciklopedio, kiu estas skribita dum la sxangxo de la lerneja sistemo. Tiu diris, ke sentu, ke estas unu diferenco kun la origina plano: por la finnlingva peruskoulu igxos du devigaj fremdaj lingvoj, la sveda kaj la angla, ne nur la angla. Cxu estas bone en la artikolo rakonti pri la etimologio? [[Uzanto:Yrjöän|Yrjöän]] ([[Uzanto-Diskuto:Yrjöän|diskuto]]) 22:18, 5 jul. 2026 (UTC) ==Propraj nomoj== Vi ŝajne pensas ke en Esperanto ekzistas iu kategorio de nomoj, en kiu nur la unua litero de la unua vorto de la nomo estas majuskla, kaj la ceteraj estas minusklaj. Mi certas ke ne ekzistas tia kategorio (krom la tre escepta kategorio verktitoloj), kaj kiel mi jam provis rimarkigi al vi, ĝi ne estas antaŭvidata en nia [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj|titolpolitiko]]. Se fakte mi malpravas pri tio, bonvolu pruvi ĝin antaŭ ol redakti. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:42, 18 jun. 2026 (UTC) ==Supersignoj== Saluton. Hieraux nokte malaperis la rimedo konstrui supersignojn per aldono de x. Cxu vi scias ion pri tio? Cxu oni riparos gxin?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:18, 19 jun. 2026 (UTC) :Mi scias tute nenion, sed ĉe mi ankoraŭ funkcias kiel ĉiam - mi sur la klavaro tajpas unue c post x, kaj tuj aperas ĉ. Do devus esti io rilate al la tielnomata [[Helpo:Universala LingvoElektilo|Universala LingvoElektilo]] - kie en la menuo dekstre de la vortoj «En aliaj lingvoj» aŭ «Lingvoj» klakeblas la bildeto Lingvaj agordoj, la dentorado, poste eblas elekti «Enigo» kaj agordi... Sed mi havas neniun ideon, ankaŭ ne scias kie mi povus rigardi, ĉar ĉe mi jes ĉio aspektas kiel ĉiam... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:17, 19 jun. 2026 (UTC) ::Dankon, cxio estas solvita (sekvinte viajn rekomendojn) por la redakto de artikoloj, sed sxajne ne cxi tie. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:19, 19 jun. 2026 (UTC) :::Strange ke estas diferenco pri redaktado de artikoloj kaj de diskutpaĝoj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:21, 19 jun. 2026 (UTC) == Karilas == Ŝoke, ke pri Karilas estas artikolo nun kvinlingve. Mi esperas, ke vi germane faru artikolon [[Yrjö Karilas]]. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 22:31, 20 jun. 2026 (UTC) :Nu en la [[azera]] estas nur mizera frazo, sed en la [[finna]], [[sveda]], [[angla]] kaj [[Esperanto]] estas decaj artikoloj. Mi nur ĵus vidis ke en la esperanta teksto estas fuŝa ruĝa ligilo [[pentekontismo]] - klare: estas eraro, la vorto estas [[pentekostismo]], la kristana festo estas [[pentekosto]] kun "s". La germana nur estas unu el tre multaj eŭropaj lingvoj, mi ne ekstre faras tekstojn en la germana, nederlanda, franca, litova ktp., ĉar ankaŭ mi devas ŝpari miajn vivhorojn por la al mi plej esenca. Sed estas multaj aliaj eŭropanoj kiuj parolas kaj skribas en la germana, nederlanda, franca, litova ktp. ... Tamen pri la esperanta teksto, mi pensas ke jam eblus havi deziron ekhavi tekston pri la eldonisto [[Werner Söderström]] ([[d:Q6202412]]) kaj sia eldonejo nomita siatempe [[WSOY]] ([[d:Q3564797]]), el kio intertempe evoluis la finna amaskomunikila konzerno ''[[Sanoma]]'' ([[d:Q1540297]]), la plej larĝa libroeldonejo de Finnlando ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:11, 21 jun. 2026 (UTC) ::Karilas skribis, ke la finna estas longvorta lingvo, sed longaj vortoj estas ankaux en aliaj lingvoj. La plej longa vorto de la germana estas antialkohol.... Mi ne memoras la finon. Cxu vi scias, kio estas taksita kiel la plej longa germana vorto? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 17:03, 21 jun. 2026 (UTC) :::Ne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:21, 21 jun. 2026 (UTC) Membro de la [[Luther-fondaĵo]] prezentis al mi la pravigojn por bebobapto kaj kontraŭstaris pentekostismon, ekzemple. Mi demandis pri [[konservativa lestadianismo]]. Li diris, ke konservativa lestadianismo havas la saman eraron en pli milda formo - oni komprenas, ke beboj estu baptitaj, sed ili ne komprenas, kial tio estas la kazo. Cxu la artikolo [[bapto]] nun estas bona? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 18:19, 21 jun. 2026 (UTC) Iam estis artikolo en [[Keskisuomalainen]] pri tio, ĉu oni devus malebligi al la retkomputiloj de lernejoj aliron al malkonvenaj retpaĝoj, kiuj estas identigitaj laŭ certaj vortoj. Sed tie leviĝis la demando: kio okazus, se iu lernanto volus per Interreto legi la verkojn de la franca poeto Saint-John Perse (en la finna perse signifas "pugo")? Kio malbona estus en tio? https://eo.wiktionary.org/wiki/mummonmarkka https://eo.wikipedia.org/wiki/Den_blomstertid_nu_kommer [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 09:55, 22 jun. 2026 (UTC) Mi demandis unu finnan virinon, ĉu ŝi kredas, ke Johannes Virolainen aŭdis la vortludon vihannes jorolainen. Ŝi respondis, ke certe li aŭdis ĝin kaj eĉ do multajn fojojn, ke la ludo komencis enuigi lin. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 13:05, 23 jun. 2026 (UTC) == Oittinen == Lian politikan karieron finigis liaj opinioj pri la sveda kaj la religio en la moderna bazlernejo. Li volis, ke la sveda ne estu deviga. Li iris al disputoj kontraŭ la lingvonaciisma Sveda Popola Partio kaj Johannes Virolainen, kiuj absolute ne akceptis tian, ke ekzistus naŭjara bazlernejo, kie la sveda ne estus deviga (Virolainen havis diversaj argumentoj ol la menciita partio). En la plano de Oittinen estis tia problemo, ke iri al la trijara mezlernejo, lukio, oni devus scii la svedan kaj tial la bazlernejanoj devus jarojn pre la fino de bazlernejo decidi, cxu ili provos iri mezlernejen. Oittinen, ateisto, ne volis al la moderna naŭjara bazlernejo konfesireligian instruon. Li iris do al disputoj krome kontraŭ iuj konservativaj-kristanaj (ekzemple lestadianaj) politikistoj kiel Armas Leinonen, kaj ankaŭ tio estis parta kialo de tio, ke Oittinen perdis siajn eblojn pintopolitike bone sukcesi. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 09:46, 24 jun. 2026 (UTC) :Laux mia patro mi pravas en tio, ke ankaux opinioj pri la bazlerneja religio efikis al pozicio de Oittinen. Laŭ li tempo el tiu tempo pasis jam do longe, ke en mia generacio normale oni ne scias pri Oittinen, se ne studis edukadon sed mi scias kaj mi neoficiale studis la edukadon. Mia patro rakontis, ke li estis ĉe la ''[[Suviseurat]]'', Someraj Kunvenoj en 1968, kaj la necesejaj kondiĉoj estis tiel teruraj, ke li ne estis nefekanta dum tri tagoj. Mi diris, ke verŝajne ne multaj kuracistoj rekomendus ion tian. Nu, certe neniu. Mi rakontis, ke mi aŭdis, ke ĝuste dum la Someraj Kunvenoj de 1968 oni faris decidon absolute malpermesantan televidon. Li diris, ke interese, ĝuste en 1968 la televidilo estis translokita al la supra etaĝo de la memstara domo (kiel kompromiso pro tio, ke parto de la familianoj estis lestadianoj kaj parto ne). == Artikolo de la Monato == Saluton. Ĉu oni elektis mian proponon pri [[Hispana Enlanda Milito]] por [[Vikipedia diskuto:Artikolo de la monato/2026|Artikolo de la monato]] por tuja julio? Ĉu mi devas fari iun demarŝon? En Hispanio okazos tiun monaton 90a datreveno de la okazintaĵo kaj tiurilate pluraj eventoj. Aparte mi dankas pri unu el viaj artikoloj pri futbalistoj, nome [[Pedro Porro]], ĉar li estas mia samlokano.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:52, 24 jun. 2026 (UTC) :{{re|Kani}} Nedankinde pri [[Pedro Porro]]. Mi nun faris tekstojn pri ĉiuj aktualaj naciteamanoj, kiel videblas en la navigilo sube. Sed dume mi ankaŭ pasetis la paĝon ''[[Copa del Rey]]'', kiu sincere videbligas ĉiujn hispanajn klubojn kiuj ĝis nun ankoraŭ ne havas tekstojn. Sincere dirite mi en mia ĵusa laborado pri futbalo ankaŭ pasis multajn tre konatajn britajn, nederlandajn kaj kelkajn francajn kaj belgajn klubojn, kiuj same ne havas tekstojn, sed se hazarde vi havas iun liberan horon inter pli serioza vikipedimado aŭ inter futbalaj matĉoj, eble vi povus elekti iu(j)n el la ruĝaj ligiloj de la paĝo ''[[Copa del Rey]]'' kaj adopti ĝin/ilin por paĝokreo. Cetere dankon al vi, ke vi trovis miajn preskaŭ forgesitajn tri tekstojn pri litovaj gazetoj kaj levis ilin de ĝermeto al ĝermo... Pri la artikolo de julio: mi [[Vikipedia diskuto:Artikolo de la monato/2026|ĵus invitis]] ankoraŭ 1-3 kolegojn eble voĉdoni, kaj fermos la temon antaŭ ĉi-vespere. Ĉu vi tiam povus fari la ankoraŭ mankantan resumon por la titolpaĝo? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:14, 24 jun. 2026 (UTC) ::Morgaŭ estos nova monato. Kiu estos la rezulto por julio? [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:16, 30 jun. 2026 (UTC) == Marja-Sisko == Estus supozeble nebone mencii en la artikolo [[Marja-Sisko Aalto]] vere multaj riaj diraĵoj. Sed la rakonton pri tio, ke ri diris, ke ri volis robon kaj oni terure kriis al ri kolerege, ri diris publike multajn fojojn kaj tial estas bone mencii ĝin. [[Uzanto:Yrjöän|Yrjöän]] ([[Uzanto-Diskuto:Yrjöän|diskuto]]) 19:14, 5 jul. 2026 (UTC) :Mi persone plene malakceptas ĉian slangon inventi novajn pronomojn al la esperanta gramatiko, tial mi povas toleri ke en Vikipedio ankaŭ estas tekstoj en tiu artefarita dialekto sed ne volas kunlabori pri tiuj tekstoj. Jen unua aspekto. Kaj due mi dirus ke la esperanta vikipedio jam sufiĉe raportas pri tiu tre specifa kaj bizara biografio, kompara al vikipedio ekzemple en la nederlanda, pola, portugala, greka, turka, ĉina, japana aŭ korea, kaj ke principe eblas lasi ĝin kaj ĝi ne bezonas pluajn horojn da esperantista redakta labortempo. La esperanta vikipedio ne prisilentas ĝin, kaj estas bone ke aliaj 11 lingvoj ankaŭ ne prisilentas ĝin, sed tiu kovro de la temo laŭ mia persona opinio estas sufiĉa. Kvar aliaj esperantaj tekstoj ligas al la esperanta artikolo, tio estas la minimuma kvanto por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]], estas ankaŭ unu ekstera referenco kaj kvar eksteraj ligiloj. Oni ne povas teknike riproĉi al la esperanta teksto esti malsufiĉa. Tial mi lasos tiun tekston, kaj traktos temojn kiuj pli bezonas laboron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:34, 6 jul. 2026 (UTC) ::Multfoje ri rakontis, ke kiam ri estis sesjara, ri hejme demandis, ĉu lia amikino Saija havis mirindan robon. Oni respondis jese, kaj tiam ri diris, ke ri ankaŭ volas havi similan. En tiu momento ĉia parolado kaj ĉia moviĝado en la ĉambro subite ĉesis; dum mallonga momento ĉio kvazaŭ frostiĝis kiel en senmova filmbildo. Kiam la silento rompiĝis, oni kolere kaj terure ekkriis al ri. Iu kondukis Saijan hejmen, kaj la patrino de Olli laŭte diris, ke knaboj ne portas robojn. Poste ŝi devigis rin demeti la pantalonon por kontroli, kiajn genitalojn ri havis. Laŭ ri tiu memoro el la infanaĝo estis tiel traŭmata, ke ri ankoraŭ hodiaŭ ne plene resaniĝis el ĝi. ::https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Kola_duoninsulo&diff=prev&oldid=9406629 "Mi ekde eta infano scias, ke mi ne estas kiel aliaj knaboj. Sesjare mi demandis, kial mi ne havas jupon kiel aliaj knabinoj. Pubere mi komencis kredu, ke temus pri transvestismo. Kun tia takso estis iomete pli facile vivi, cxar kvankam ankau gxi estas kialo por silento kaj kialo por ridado, gxi estas por multaj iomete pli facile akcepti ol transsekseco, kiu estas etega, etega malplimulto kaj tial vaste konsiderata stranga." == "Mi vomas" -> bv forbaru == [[:m:Special:CentralAuth/Yrjöän]] -- neakceptebla uzantonomo plus gantopupumado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:22, 6 jul. 2026 (UTC) : {{farite}} ... bv ŝlosu la paĝojn [[Uzanto:Yrjöän]] [[Uzanto-Diskuto:Yrjöän]] [[Uzanto:Yrjöpussi]] [[Uzanto:Urpola]] [[Uzanto-Diskuto:Urpola]]. La kontoj estas forbaritaj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:30, 6 jul. 2026 (UTC) : {{farite}} ... la paĝoj estas ŝlositaj kaj la konto "Yrjöän" estas globale forbarita. Kiel longe oni plutoleru la konton [[:m:Special:CentralAuth/Näin_on_näreet]]? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:43, 7 jul. 2026 (UTC) == Drolaĵoj == Vidu: https://eo.wiktionary.org/wiki/hihhuli Vidu: https://eo.wikipedia.org/wiki/Johannes_Virolainen#Virolainen_kaj_la_sveda_lingvo Yrjö Karilas ankaŭ evoluigis bonegajn metodojn por plibonigi la kapablojn pri mensa kalkulado. En la finna Vikipedio ne estas tia regulo, ke estas malgxuste krei artikolon, al kiu ne estas ligiloj. Vidu [[Lilli]] kaj [[Suomalainen]] Preskaŭ ĉiuj konservativaj lestadianoj naskiĝis al konservativaj lestadiajanaj gepatroj. La fakto, ke la membronombro de la movado kreskas, ŝuldiĝas nur al tio, ke oni ne uzas kontraŭkoncipadon. Sed la neuzo de kontraŭkoncipado kondukas al tiel grandaj infanaroj, ke estas surprize, ke la membronombro kreskas nur sufiĉe malrapide. Mi demandis unu kritikanton de la konservativa lestadiana movado, kiu devis forlasi ĝin en la aĝo de dek jaroj, ĉar lia patro estis eksigita el la movado kaj la tuta familio estis eksigita kune kun li, kiam komenciĝis la periodo, dum kiu preskaŭ neniu plu aliĝas al la movado el ekstere. Laŭ li, tio estas bona demando. Eble fine de la 1950-aj jaroj. La gubernio estis dum longa tempo unu el la du regionaj administraj unuoj de Finnlando. La gubernioj konsistis el komunumoj. La koncepto de gubernio devenas el Svedio, kaj dum la tempo kiam Finnlando apartenis al Svedio, la svedaj gubernioj ampleksis ankaŭ Finnlandon. La gubernio en Finnlando restis administra unuo dum la tuta periodo de la aparteno de Finnlando al Rusio (1809–1917) kaj dum pli ol 90 jaroj de la sendependeco de Finnlando. La finnlandaj gubernioj funkciis proksimume laŭ la modelo de la svedaj gubernioj. La gubernioj dum longa tempo havis grandan signifon ne nur por la administrado, sed ankaŭ por regiona identeco kaj regionaj analizoj. Tamen, kiam en 1997 la parto de Finnlando sude de la gubernio Oulu, escepte de Alando, estis dividita en tri "grandajn guberniojn", la karaktero de la gubernioj fariĝis ĉefe administra. La neadministraj funkcioj de la gubernioj transiris al la provincoj, kies limoj estis oficialigitaj en 1994. Antaŭe la provinca divido estis neoficiala. Kelkaj provincoj estis teritorie identaj al gubernio. Tiuj ĉi regionoj de Finnlando ne estu konfuzataj kun la naŭ historiaj regionoj de Finnlando. Komence de la jaro 2010 la gubernioj estis nuligitaj. La provincoj restis. == Erkki Palmen == Ĉu pri li povus esti artikolo en la esperanta vikipedio: https://fi.wikipedia.org/wiki/Erkki_Palm%C3%A9n https://la.wikipedia.org/wiki/Erkki_Palm%C3%A9n [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-38905-97|&#126;2026-38905-97]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-38905-97|diskuto]]) 17:33, 9 jul. 2026 (UTC) Senprobleme... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 17:38, 9 jul. 2026 (UTC) Palmén estis amiko de mia patro. Kiam mi partoprenis al eventoj de Esperantoklubo de Jyväskylä pacxjo diris, ke supozeble Palmén parolas esperanton. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 18:55, 9 jul. 2026 (UTC) [[kaĉo de Yrjölä]] [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 19:28, 9 jul. 2026 (UTC) Vidu: [[Den blomstertid nu kommer]] Vidu: [[flega kunveno (lestadianismo)]] Ĉu pri ŝi mi rajtas fari artikolon: https://fi.wikipedia.org/wiki/Lyydia_Almila Jorma Nieminen diris, ke estas malkompreneble, el kio la nova signifo de sia nomo iris. Kiam li naskigxis (1956) estis normale en nia lando, ke oni donis al filo la nomon Jorma. Tio havis neniun ambivalencon. En la 1980-aj jaroj redaktoroj de virrevuoj komencis uzi la vorton ''jorma'' pri peniso. Sed kial? == Kongresoj == Mi foriras ĝis la fino de la monato julio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:05, 13 jul. 2026 (UTC) :{{re|Kani}} Komprenite. Bonan tempon al vi! --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:24, 13 jul. 2026 (UTC) == Seine-et-Marne == Mi ĵus vidis la paĝon [[Meaux]], kaj tie tre videblas la manko de komunumaj paĝoj en la departemento [[Seine-et-Marne]]. La regiono estas centra en Francio, kaj mi vere volus vidi unuajn paĝojn tie. Eble vi povos levi tiun grandan taskon... Ne devus esti perfektaj artikolaj ĝermoj, sed estus perfekte se la vakuo tie ne estus tiom granda... Cetere, mi proponus entute ŝanĝi la malfeliĉajn informkestojn al normaj ŝablonoj {{ŝ|informkesto urbo}}. Mi supozas ke vi ĵus spektas la matĉon Hispanio-Francio kaj tial ne estas ĉe la komp'o. Sed la matĉo jes ne estos eterne... --[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 20:25, 14 jul. 2026 (UTC) :Aĥ, tiu Francio kun tiom da vakuo en la esperanta vikipedio... Kompreneble vi pravas... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:44, 14 jul. 2026 (UTC) ::Mi nun faris la necesajn 8 paĝojn por forigi la ruĝajn ligilojn en la paĝo [[Meaux]], kun normaj ŝablonoj {{ŝ|informkesto urbo}}, sed proponas lasi la kaprican informkeston en la paĝo [[Meaux]] mem, post kiam vi riparis la plej akrajn misojn tie. Pli pri la ĉirkaŭaĵo de [[Meaux]] mi nun ne sukcesos fari, eĉ kvankam estas la {{flago|Francio}} 14-a de julio... --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 21:44, 14 jul. 2026 (UTC) == Ankoraŭ propraj nomoj == Nun vi minuskligas nomojn de universitatoj, malsanulejoj, lagoj ktp. Ĉu tiu ideo venas de iu esperanta fonto? Ĉiujn fontojn, kiujn mi konas, inkluzive esperantajn, klare traktas ilin kiel proprajn nomojn. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:15, 17 jul. 2026 (UTC) :Nu, la demando estas, kiam kombino de normala esperanta vorto kaj nacilingva nomo iĝas nova propra nomo. Ĉiuj scias, ke [[Palokkajärvi]], [[Tuomiojärvi (Jyväskylä)|Tuomiojärvi]] kaj [[Alvajärvi (Jyväskylä)|Alvajärvi]] estas lagoj en [[Jyväskylä]], ne la plej grandaj sed iuj el la lagoj de la urbo. Vi majuskligis «lagon Nacilingva Nomo» al <big>'''L'''</big>ago Nacilingva Nomo, eĉ al <big>'''L'''</big>a <big>'''L'''</big>ago Nacilingva Nomo. Ĉu vi ankaŭ pensas ke devos nepre esti en tekstoj kaj fotosubskriboj la vortkombinoj <big>'''L'''</big>a <big>'''L'''</big>ago [[Palokkajärvi]], <big>'''L'''</big>a <big>'''L'''</big>ago [[Tuomiojärvi (Jyväskylä)|Tuomiojärvi]] ktp? Ĉu vi pensas ke <big>[[Integra katolika lernejo en Nitra]]</big> estas groteske malĝusta nomo de artikolo kaj nepre devas esti Integra Katolika Lernejo en Nitra en Esperanto? Pri <big>[[Publika Observatorio de Drebach]]</big> oni skribas ke ĝi estas en najbaraĵo de la elementa lernejo "David Rebentrost". Ĉu ankaŭ drasta eraro kaj nepre devas esti Elementa Lernejo "David Rebentrost" aŭ laŭ vi '''L'''a '''E'''lementa '''L'''ernejo "David Rebentrost"? Aŭ, por koncentriĝi pri miaj eraroj: mi en 2024 skribis tekston pri [[Widehem]] kaj tie notis "La administrejo ... samtempe ankaŭ estas la loka elementa lernejo". Ĉu ankaŭ tute erara, nepre devas esti la kompleta nomo kaj ĉio majuskla: "... samtempe ankaŭ estas la loka Elementa Lernejo Widehem"?? Kiam elementa lernejo, infanĝardeno, kolegio aŭ ankaŭ universitato estas simple la institucio tiunoma de loĝloko kaj nomiĝas en vikipedio [institucio] de [loĝloko], sed ne mem donis al si propran nomon esperantlingvan aŭ estas titolo de esperantlingva libro (se jes, validas tiu librotitolo, konsultebla en bibliotekoj aŭ la esperantaj libroservoj), tiam la '''loĝloko''' estas nepre majuskla, ĉar klare propra nomo, sed la unua substantivo povas rigardiĝi kiel parto de fiksa propra nomo, sed ankaŭ povas rigardiĝi kiel simpla substantivo. Tio estas tiom banala, ke la grandaj gramatikoj ŝajne aŭ eble eĉ ne notas ke "o-vortojn oni kutime komencas per minuskla litero kaj finas per -o", kvankam por denaska germanlingva komencanto tio povas esti grava atentigo, krom ke li jam eklernis iun alian lingvon kaj jam komprenas ke ne ĉiuj faras kiel la germana, aŭtomate majusklante ĉiun "o-vorton". --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 20:16, 17 jul. 2026 (UTC) ::*Kombino de vortoj iĝas propra nomo kiam ĝi iĝas fiksita esprimo "signanta individue unu personon aŭ aĵon" [https://vortaro.net/#nomo_kd]. Pri finnaj lagnomoj mi ne scias sufiĉe por komenti, sed en la lagnomoj, kiujn mi korektis, "Lago" estas fiksita, ne forigebla parto. ::*"La" majusklas en la komenco de frazoj, kaj ankaŭ de bildopriskriboj, artikolaj titoloj kaj similaj frazofragmentoj. Bonvolu pli zorgi pri tio. ::*Jes, "Integra katolika lernejo en Nitra" estas malĝusta kaj verŝajne devus esti "Integra Katolika Lernejo en Nitra", ktp., kiel mi [[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch#Propraj nomoj|jam provis atentigi vin]]. ::*Kompreneble oni ne devas skribi la tutan nomon de afero ĉiun fojon, ke oni mencias la aferon. Sed kiam oni skribas ĝin, oni devas skribi ĝin majuskle. ::*"[institucio] de [loĝloko]" estas ofta vortumo kaj en propraj nomoj kaj en komunaj. Tio ne signifas ke oni rajtas skribi kiun ajn tiuforman vortumon kiel ajn oni volas, sed ke oni devas kompreni la signifon de tio, kion oni skribas, kaj skribi ĝin majuskle se ĝi estas propra nomo de io kaj minuskle kiam ĝi estas simpla priskribo. ::*Mi petas, malfermu kelkajn modernajn librojn aŭ gazetojn en Esperanto kaj kontrolu kion ili faras. Tio verŝajne estos pli kredebla pruvo pri ĉi tiuj aferoj ol ajna teoriumo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 03:30, 18 jul. 2026 (UTC) :Evidente ni havas malsaman koncepton kiam iu kombinaĵo de substantivoj kaj adjektivoj en la esperantlingva literaturo kaj internacia gazetaro iĝas fiksita esprimo "signanta individue unu personon aŭ aĵon". Mi provas atenti pri via malsama koncepto, kvankam kiel skribite mi akceptas kiel fiksan titolon de institucio ne ĉiun hazardan kombinaĵon de substantivoj kaj adjektivoj, sed kompreneble en komuna projekto necesas fari kompromisojn. Mi volus ankoraŭ komenti ion pri la temo, sed ĵus promesis al Aidas fari tasketon kaj tial nun ne malfermos plian bareleton. Kaj mi povas certigi vin ke mi jes legas ankaŭ libropartojn kaj artikolojn de 2026, kvankam kompreneble ne ĉiujn, kaj supozeble ofte ankaŭ sentas min premita ŝtopi per novaj tekstoj aŭ ampleksigi iujn draste malsufiĉajn paĝojn, do tro redaktas en Vikipedio anstataŭ vaste legi. Sed ankaŭ por tio restas tempo, ankaŭ se vi dubas. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:07, 19 jul. 2026 (UTC) == [[Kinga Korska]] == Saluton. Vi kreis tiun artikolon ĝuste nur kelkajn malmultajn horojn post oni menciis ŝin en prelego pri bildliteraturo en Esperanto en la Hispana Kongreso. Ĉu estas hazardo aŭ iu rilato?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:26, 17 jul. 2026 (UTC) :Fakte, ne estas rilato al la Hispana Kongreso, sed mia vojo estis iom pli trista. Nome, mi jam en la unua semajno de julio bedaŭrante eksciis pri la morto de la esperantisto kaj vikipediisto [[Przemysław Wierzbowski]] la 30-an de junio, kun kiu mi ankoraŭ skribis antaŭ malmultaj monatoj, kaj legante en lia artikolo mi tie vidis bluan ligilon pri la "grafika novelo" [[Cerba fetiĉo]] kaj ruĝan de Kinga Korska - mi povas kompreni ke oni hezitas ekfari biografian tekston pri verkisto, pri kiu estas apenaŭ biografiaj informoj, ne naskiĝjaro aŭ -dato kaj ne naskiĝloko, neniu informo pri lernejo aŭ universitato, sen informo kiel ŝi alvenis al La Palma kaj kial ŝi nun havas irlandan civitanecon... Ĉu eble en la prelego pri bildliteraturo en [[Portugaleto]] oni aludis al aĝo aŭ naskiĝjaro de ŝi?? Kaj, se vi nun estas surloke, "ĉe la fonto de informoj", ĉu vi eble ankoraŭ povus eltrovi iujn biografiajn bazajn datumojn pri iuj esperantistoj menciitaj en via teksto [[84a Hispana Kongreso de Esperanto]]? Kun iomete da informo, mencio en [[ĝermolisto de katalunaj esperantistoj]] aŭ [[ĝermolisto de hispanaj esperantistoj]] jam estus ebla... - principe mi dirus ke ĉe publike agantaj esperantistoj pli da informoj estas pli bonaj ol draste malpli. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 17:48, 17 jul. 2026 (UTC) == Peto pri finnaĵo == Plu unufoje mi petas, ke vi klarigu, ĉu la artikolo estas malneŭtrala: [[Sveda lingvo en Finnlando]]. : Mi nun havas malmultan tempon, havas plurajn homojn kiuj havas diversajn petojn kaj taskojn por mi kaj petas pri kompreno, ke mi ankoraŭ kelkajn tagojn ne povos reveni al Skandinavio. Povas ŝajne maljuste ke mi preferas unue trakti alian peton, se mi entute havas maltro da tempo, sed mi interalie ŝuldas komplezon al Aidas kaj prenas al mi la liberon kiun prioritaton mi elektas kiam ne eblas trakti ĉiujn petojn samtempe. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:07, 19 jul. 2026 (UTC) Vi estas kuracisto, kaj tial vi supozeble sciu: al kiuj kategorioj apartenus [[situs inversus]]? [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 15:50, 19 jul. 2026 (UTC) :Mi prenus simple la kategorion: Homa anatomio. Mi iom ĝustigis la tekston nun, sed vi ankoraŭ atentu enkonstrui internajn ligilojn, kie ili eblas, ekzemple [[koro]] kaj [[hepato]]. Kaj ĝenerale mi certas ke la teksto estas nur komencita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:58, 19 jul. 2026 (UTC) == Peto pri helpo == Thomas, vi faris ĉiujn tekstojn pri aktualaj futbalistoj de la angla teamo (inter multaj aliaj), sed ŝparis la aktualan trejniston. Mi jus faris tekston pri [[Thomas Tuchel]], kaj volus gratuli precipe vin, sed iom ankaŭ min kaj Sj1mor ke pri la [[FM 2026]] ni sukcesis bluigi ĉiujn gravajn tekstojn pri futbalistoj kaj trejnistoj de la esencaj teamoj, pri kantonoj, ofte urboj, se necese altlernejoj kie unuopaj teamoj trejniĝis kaj matĉis. Fine de la turniro mi ankoraŭ havas peton al vi, nome bluigi la ruĝan ligilon pri la honorigo '''[[Tutmonda trejnisto de la jaro de FIFA]]''' kiun mi jus kreis en la pago pri Tuchel. Temas pri vasta tabelo, kaj tiajn mi en mia malvasta ekrano de la saĝtelefono ne povas bone trakti... Ĉu vi havos duonhoron da elprenita tempo por tio? Antaŭdankas --[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:18, 19 jul. 2026 (UTC) :Mi provas, se mi sukcesas dum duonhoro. Kvankam mi timas ke per via peto mi malfermos multajn novajn ruĝajn ligilojn, kiujn mi kutime malŝatas malfermi se mi kreas pli ol mi mem ene du aŭ tri monatoj poste povas bluigi (poste mi jam mem perdis la superrigardon kie mi ankoraŭ plantis ruĝajn ligilojn). Sed ankaŭ pri kantonoj de Usono aŭ pri komunumoj de Francio kaj pri futbalistoj mi lastatempe kreis pli la ruĝaj ligiloj ol mi realisme povas mem fermi post tri monatoj se ĝis tiam ne hazarde iu alia kompatis temon kaj kreis novajn esperantajn paĝojn. Se mi ne sukcesos ene de 30 minutoj, mi vidos ĉu mi entute ne savos mian provon aŭ ĉu mi improvizos... Estas ankoraŭ la sekva monato - ne ĉiun temon pri futbalo oni devos nepre fini ankaŭ la fino de la futbala mondpokalo ĉi-vespere. Cetere ankoraŭ estos la titolo de tre longa nomo [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]], kie ankaŭ elstaras kvin ruĝaj ligiloj laŭ nuna stato, kaj estas pluraj aliaj naciaj futbalaj teamoj kiuj ankoraŭ bezonas artikolon, eĉ se eble eĉ ne elstaras ruĝaj ligiloj pri ili, sed ĉiukaze ili ne estas faritaj, ekzemple {{Bosnio kaj HercegovinoFB}}, {{KaboverdoFB}}, {{UzbekioFB}} kaj {{EgiptioFB}}. Do ne elĉerpiĝos la temoj, eĉ se oni ne malfermas iun hazardan paĝon de malnova filmo, en kiu tuj saltas en la okulon dudeko aŭ trideko de ruĝaj nomoj de malnovaj aktoroj, reĝisoroj aŭ scenaristoj... 30 en unu paĝo, kaj estas eble miloj da tiuj paĝoj, kun bedaŭrinde malsamaj nomoj, tiel ke eĉ se oni kreas artikolan ĝermon oni ĵus kreis novan orfon. Do vi vidu ĉu eble vi pri biografio de la [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]] povos helpi per via ŝaĝtelefono... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:07, 19 jul. 2026 (UTC) ::Mi en la nova listo provizore limigis min unue al la lastaj 4 (2022-), poste 5 jaroj (2021-2025), pri trejnistoj de vira kaj virina futbalo, kaj provizore nur kreis du novajn ruĝajn ligilojn, grandparte pro tio ke en virina futbalo nur honoriĝis du homoj en 5 jaroj... alikaze probable jam estus kvin ruĝaj ligiloj. Se vi hodiaŭ per via ŝaĝtelefono povis fari biografian ĝermon pri Thomas Tuchel, eble vi ankaŭ sukcesos pri [[Sarina Wiegman]], ĉu? {{rideto}} Se la listo vastiĝos, probable oni vidos ke nun multe pli da viraj biografioj estos ol virinaj. Tio estas aparte pro la kampanjoj de viraj futbalaj mondpokaloj, aparte aktuale dum la lastaj tagoj, ne estas pro "sistema maĉismo" - pri Thomas Tuchel ankaŭ estintus ruĝa ligilo, se vi ne hazarde antaŭ kelkaj horoj kreintus la paĝon, venonta vira ruĝa ligilo kalkulante kontraŭkronologie, estos 2016 [[Claudio Ranieri]]. Kvankam pri la [[Virina Futbala Mondpokalo]] ankaŭ jam estis pli granda esperantlingva kampanjo de paĝokreoj, sed ĝis tekstoj pri unuopaj trejnistoj la kampanjo ankoraŭ ne vastiĝis. Ne gravas, nun estas okazo! Mi nun probable elŝaltas min el la komputilo por almenaŭ la resto de la tago. Ĝis iam morgaŭ! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:19, 19 jul. 2026 (UTC) :::Dankon pro via kreo de la paĝo [[Sarina Wiegman]] tiom rapide post kiam mi petis pri tio, responde al via peto hieraŭ. Mi ankoraŭ iom vastigetis ĝin kaj jam forprenis la indikon {{ŝ|ĝermo}}, ĉar klare la teksto jam ne estas nur ĝermo. En la listo mi jam vastigis la jarojn de 5 al 10 jaroj (2016-2025): nun jam la ruĝaj ligiloj [[Claudio Ranieri]] kaj [[Leicester City]] videblas, kaj krome la restinta unu ligilo ĉe la virinaj trejnistoj plimultiĝis al 4, kio antaŭvideblis. Novaj taskoj, novaj defioj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 06:52, 20 jul. 2026 (UTC) ::::Davaj, mi volas al vi proponi kunlaboron: mi por la listo kaj via nova paĝo [[Leicester City]] faris "kadron" de artikola ĝermo [[Claudio Ranieri]] kaj volas proponi al vi ke vi nur aldonas la ligilojn de la multaj kluboj. Se tiu listo estas, la teksto estas preta, kaj vi havis malmultan laborinveston. Ĉu konsenteble? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 19:02, 20 jul. 2026 (UTC) :::::Taip galima daryti, mi akceptas la proponon, dankon. Tri horojn poste: vi forigis unu ruĝan ligilon, mi kreis kvin novajn, unu poste bluigis (kaj la laborinvesto jam plimultiĝis), kaj kvar pliaj novaj ruĝaj ligiloj faritaj de mi restas. Tiel ofte funkcias la paĝokreoj. Sed estas en ordo: almenaŭ pri [[AS Monaco]] kaj [[Fulham FC]] mi jam pli ofte legis en artikoloj, tie novaj artikoloj, kiam ajn ili povas fariĝi, estos utilaj. Mi vidis ke vi ankoraŭ faris du tekstojn pri muzikistoj, kiujn mi tre aprezas. Pri [[Hayato Sumino]] mi simple volas danki, tie mi nur plikompletigis iujn bluajn ligilojn, sed vi ne forgesu (supozeble vi konscias), ke vi ankaŭ ekfaris paĝon [[Daniel Lozakovich]], pri kiu vi nur metis unu frazon. Tio kompreneble devos ankoraŭ ampleksiĝi. Pri D. Lozakovich mi aparte bedaŭras ke komuneje ne jam estas bildo pri li - en lia vizaĝo oni tre bone vidas la interesan miksaĵon de belarusa patro kaj kirgiza panjo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:10, 20 jul. 2026 (UTC) ::::::Jes, mi tute konsciis pri la ne-preteco de tiu unufraza ĝermeto pri D. Lozakoviĉ hieraŭ. Jen mi levis la tekston malmulte super la minimuman nivelon de artikola ĝermo. Mi volus skribi pli, sed kiel kutime, la tempo. Kaj krome tekstoj nur povas malperfekte redoni la scenejan impreson de tiu junulo - mi kiam mi unuafoje vidis lin pensis ke li estus 18-, 19-jara, ne kiel estus vere 25-jara. Sed havi iom junecan, delikatan vizaĝon estas nur donaco, nun kiam li radias kiel soloisto sur scenejoj, kaj ankaŭ poste, kiam li estos 40-jara kaj homoj pensos ke li havus 28 jarojn. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 06:23, 21 jul. 2026 (UTC) == Konservativa lestadianismo == En najbardomo de mia gepatroj logxis konservativa lestadianisma familio, kie estis 17 gefiloj. Mi petas, ke vi unu fojon ankoraux vidu [[flega kunveno (lestadianismo)]] [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 16:19, 22 jul. 2026 (UTC) == [[UTC]] == @{{u|ThomasPusch}} Kara Thomas, mi vidis ke vi en iuj artikoloj ekuzis "UTK", kvazaŭ "esperantigo" de [[UTC]]]. Bedaŭrinde tio estas erara uzo - necesas ĉiam uzi la ekzaktajn literojn '''UTC'''. Vidu ĉe [[Diskuto:Universala Tempo Kunordigita]] por detaloj - mi kredas ke vi ja komprenos kaj konsentos kun la klarigoj tie. Tial mi ankaŭ petas forigon de ĉiuj paĝoj (aŭ alidirektiloj) kun la erara "UTK" en artikolnomo. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:41, 23 jul. 2026 (UTC) :Mi vidis kaj legis vian noton. Tamen mi ne tuj povos okupiĝi pri la afero. Mi ankoraŭ havas tre multajn fenestrojn malfermitajn kaj devos morgaŭ malŝalti la komputilon. Tial mi iom poste detale legos la diskutpaĝon. Ne timu... mi ne ignoros la noton, nur traktos ĝin iom pli poste. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:54, 23 jul. 2026 (UTC) ::Do bone. Bonan nokton, kaj ĝis iam estonte! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:57, 23 jul. 2026 (UTC) :::{{re|Moldur}}Vi konscias, ĉu ne, ke la mallongigo "UKT" ne estis mia inventaĵo (ekzemple, la alidirektilon [[UTK]] faris uzanto Literowka je 11:58, 26 feb. 2022), sed mi konfesas ke la ideo plaĉis al mi, despli ke ĉiam mi restis iom skeptika pri la klarigo ke UTC estus kompromiso inter ''CUT'', el anglalingva ''Coordinated Universal Time'' kaj ''TUC'', el francalingva ''Temps universel coordonné''. Ĉar fakte ne estas malpermesite ke Esperanto havas tute aliajn mallongigojn, akronimojn kaj vortojn ol ĉiuj aliaj lingvoj, ni analogie prenu la vorton Usono, kiu origine estis mallongigo USN, kaj eble fontis de artefarita akronimo Usonia fine de la 19-a jc. aŭ eble povus esti kripligo de UŜN resp. Uŝono - kvankam en la loka kaj ĉiuj aliaj okcidentaj lingvoj estas USA, sed tute ne ĉe ni. Sed kompreneble mi ĉiam predikas, ke vikipedio ne estas la loko kie oni inventas vortojn aŭ akronimojn, kaj ĉiujn menciojn oni en kazo de dubo devos povi konfirmi per ekstervikipediaj fontoj, kaj tie estas la granda diferenco inter Usono (en PIV 1970, Zamenhof-radikaro 1927 kaj ĉiu alia moderna E-vortaro) kaj UTK (ne en PIV, mi ne havas la antikvan poŝlibron "La Jaro" el Antverpeno kaj ne havas iujn vortlistojn de la radioamatoroj, sed mi dubas ke la mll. troveblus tie). Tial mi tute ne povus defendi la - subjektive eble ĉarman eble nervan proponon "UTK". Sed kion mi baze faris, krom meti la 26/28 alidirektilojn en nia vikipedio, alidirektiloj baze ankaŭ povas esti de tute malĝustaj al ĝustaj titoloj, estis ke mi instalis la malllonigon en la esperanta nomo de la vikidatumaj paĝoj, kio povas amase multobligi la uzon, per enporto de vikidatumoj al miloj da esperantaj informkestoj. Tial mi volis proponi ke mi forigos tiujn adaptojn de la 26/28 vikidatumaj eroj. Tion eblas tempoŝpare fari. Sed mi havas la impreson, ke kiam mi hieraŭ ne tuj ekagis, vi jam faris tion en ĉiuj vikidatumaj eroj. Do dankon pro tio. Despli bone por mi - mi hodiaŭ havis ĝis 2 horojn por libertempe vikipediumi, sed nun estos for por pli-malpli semajno, kaj estos bone laŭeble ne altiri vikipediajn taskojn en tiu tempo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:08, 24 jul. 2026 (UTC) :::Cetere vi probable jam vidis mian noton en [[Diskuto:Universala Tempo Kunordigita]]: :::Mi ŝatas la aserton "Ofte oni ne diras UTC sed mallonge UT, [[universala tempo]]." kiun en 2013-10-30 aldonis la tiama uzanto Hans Eo, kvankam bedaŭrinde sen konfirmebla referenco. Ĉar [[Hans Welling|Hans]] estis tre spertega esperantlingva radioamatoro, kie oni daŭre manipulas per universalaj tempoindikoj, mi tamen emas kredi lian frazon. Se eble ankoraŭ eblos aldoni veran konfirmeblan referencon al lia frazo, tiam la "simpla" mallongigo UT por [[universala tempo]] povus eventuale ankaŭ en la esperanta vikipedio iĝi pli klara kaj pli simpla mallongigo ol la fakte ne tute komprenebla siglo UTC, kiu aspektas kiel mallongigo sed laŭdire ne estas iu. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:08, 24 jul. 2026 (UTC) == Plia finnlanda noto == [[Anna-Maja Henriksson]] Mi scias, ke ne ĉiuj en la Sveda Popola Partio de Finnlando — precipe en Uusimaa — estas tiaj. Sed Henriksson agis tiel, kiel mi priskribas en la artikolo. == Ekstremkristanismo == Membro de konservativa lestadionismo skribis, ke li ne estis pri sia konceptoj lestadiano kaj ne ecx ne kristano. Li estis pura ateisto. Li skribis, ke lia logxejo estas arangxita do, ke similas kiel lestadiano: cd-bretoj havis lestadianajn himnojn, sed li ne auxskultis ilin sed alian muzikon. Sur sxipoj li kondukis kiel la finnoj normale. Li havis ankaux televidilon sed kasxite. Li aktoris lestadianon. Li devis auxskulti denove kaj denove el gefiloj de konatuloj lekcionoj pri tio, kiuj iros al fajrmaro, sed ili ne timigis, cxar li ne kredis, ke ekzistas fajrmaro. Iu skribis, ke tia duonvivo - inter ekstremkristanismo kaj ateismo - estas probleme kaj estus pli bone forigi oficiale el la movado kaj klare diri el lestadianaj konatuloj, ke li ne estas lestadiano kaj ne ecx kristano kaj ne ecx kredas, ke estas dio kaj tial elektis alian vojon ol ili. == Peto pri MekPom == Mi ĵus rimarkis ke la loĝantaroj de Meklenburgio-Antaŭpomerio ankoraŭ estas je la ŝtato de 2022. Se vi iam havas tempon, mi petus pri ioma aktualigo, ne gravas ĉu tio okazas nun aŭ post du semajnoj ... (mi kompreneble konscias ke ĉiu povus tion fari, ankaŭ mi, sed per mia poŝtelefono mi prefere ne volas tuŝi la listegon). [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 07:42, 26 jul. 2026 (UTC) :{{re|Aidas}} Vi pravis rimarki tion, dankon! Ĉiuj aliaj partoj de Germanio estas je la stato fino de 2024 aŭ de 2025, nur Meklenburgio-Antaŭpomerio kaj Ŝlesvigo-Holstinio estis ankoraŭ je stato fino de 2022 kaj nun estas aktualigitaj al fino de 2025. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:38, 26 jul. 2026 (UTC) <hr> Permesu al mi aldoni ankoraŭ unu rimarkon pri la deviga statuso de la sveda lingvo en Finnlando. Reirante kelkajn jarojn: "Simple sekvu la laboranoncojn en *Helsingin Sanomat*. Vi rimarkos, ke tre multaj laborpostenoj postulas scipovon de la sveda." Kompreneble, oni ne plu multe reklamas vakajn laborpostenojn en gazetoj. Sed tiutempe, kiam oni ankoraŭ faris tion, la kontraŭargumento sonis proksimume jene: *Helsingin Sanomat* sola ne reprezentas ĉiujn finnajn gazetojn. Ĝi estas gazeto celanta ĉefe homojn en la regiono Uusimaa. Sekve, ĝiaj laboranoncoj koncentriĝas grandparte al postenoj en Uusimaa. Multe pli granda proporcio de tiuj laborpostenoj postulas scipovon de la sveda kompare kun la tutlanda finna labormerkato. Tio grandparte ŝuldiĝas al la fakto, ke signifa nombro da svedlingvanoj loĝas en Uusimaa; ankaŭ la koncentriĝo de dulingva administra burokratio en la regiono de Helsinko ludas rolon. ==IFA== Ĉu vi scias, ke en la Internacia Fonetika Alfabeto oni metas la akcentan signon antaŭ la akcentan silabon, ne antaŭ ĝian vokalon? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 13:15, 29 jul. 2026 (UTC) :{{re|Arbarulo}} Bona demando. Mi ĝenerale orientiĝas laŭ la paĝo [https://unalengua.com unalengua.com] kiu kutime ŝajnas tre fidinda laŭ IFA-literumo, krome plaĉas al mi pro tio ke ĝi ne havas limigon je nur malmultaj signoj en reta metado de IFA-signoj (kaj aldone honorigas la lingvon Esperanto per propra interfaco, sed tio estas nur eta detalo): ĉiukaze tiu retejo ĉiam metas la akcentan signon antaŭ la akcentan vokalon. Mi krom tiu retejo jam vidis ambaŭ manierojn kaj tial estas dubema, ĉu la metodo de unalengua vere garantiite estas la ĝusta. Sed ĉar mi sume vidis pli da paĝoj kun akcenta signo ankaŭ la vokalo ol antaŭ la tuta silabo, mi ne tro malfidis la fakulojn. Sed efektive mi ankaŭ jam foje vidis la sistemon kun akcenta signo antaŭ la tuta akcentita silabo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:27, 29 jul. 2026 (UTC) ::Multan dankon pro la klarigo pri la fontoj de viaj transskriboj! Mi missupozis ke vi faras ilin mem. Kaj pardonu la eble malĝentilan vortumon de mia demando. ::Bedaŭrinde Unalengua ŝajnas ne esti fidinda, sed havas kelkajn erarojn aŭ malnormalajn interpretojn krom la afero de la akcentsignoj. Mi provis ĝin per ::vikipediaj tekstoj en la angla kaj la hispana. ::*En ambaŭ lingvoj ĝi markas akcenton en ĉiu vorto, eĉ tiuj vortetoj, kiuj neniam havas. ::*En la hispana, krome, ĝi transskribas diptongojn erare (sed simile al respondaj sonoj en multaj anglaj akĉentoj), ekzemple [bwˈenos ˈa͡ɪɾes] (anstataŭ [ˈbwenos ˈa͡iɾes], aŭ pli konsekvence [ˈbwenos ˈajɾes] aŭ [ˈbu̯enos ˈai̯ɾes)]. ::*Ankaŭ en la hispana ĝi strangege transskribas la fonemon /r/ kiel [ɾɾ]. ::*Kaj por la angla kaj por la hispana ĝi transskribas laŭ eŭropa prononco, neniam amerika. Transskribi usonan, kanadan aŭ latinamerikan nomon en brita aŭ hispana akĉento ŝajnas al mi tre malkongrue. ::Laŭ alia diskuto [https://www.reddit.com/r/russian/comments/1c69x2m/ive_made_a_russian_to_ipa_popup_translator_using/] ĝi funkcias vere katastrofe por la rusa, kvankam mi ne certas, kiuj kritikoj estas pri veraj eraroj kaj kiuj pri legitime alternativaj analizoj. ::Mi pensas ke se vi vere volas meti transskribojn en IFA al artikoloj ne sciante IFA, Vikivortaro aŭ en iuj okazoj profesia vortaro estus pli utila rimedo. Se en neniu vortaro oni trovas transskribon, des malpli aŭtomata programo povos diveni ĝin. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:31, 29 jul. 2026 (UTC) :::Fakte, mi jam rimarkis ke foje en francaj vortoj unalengua transskribas la prononcon fidinde tiel kiel ĝin prononcus homo el okcidenta Usono sen kono pri la franca.... Sed se oni legas la IFA-prononcon, kaj jes facile eblas legi ĝin, oni vidas (aŭ laŭtlegante aŭdas) la fuŝon kaj povas rapide ripari. Se hazarde estas IFA-prononco en la angla vikipedia teksto, tiam ankaŭ eblas meti ĝin - sed mi rimarkis ke la IFA-prononcoj en la angla vikipedio regule (do tre ofte, ne ĉiam) entute malhavas akcenton, kaj sen akcento almenaŭ hungara aŭ franca vorto, kiu neniam akcentiĝas per la esperante norma antaŭlasta silabo, estas malkompletaj. Ne estas tiel ke mi aŭ vi ne scias IFA, sed almenaŭ mi ne havas IFA-signaran klavaron, do elpiki la unuopajn signojn el la tabelego de la vikipedia redaktofenestro estas pena agado... Teorie, klare, ankaŭ vikidatumoj antaŭvidas parametron "IFA-transskribo", je kodo p898, sed tie apenaŭ iam estas io ajn. Pri vikivortaro mi ankoraŭ ne multe atentis - tiu konsilo povos esti utila. Sed se temas pri iu franca vilaĝa komunumo, pri kies esperanta artikolo IFA-prononco utilas, mi dubas ke estas vikivortara ero pri la nomo de tiu vilaĝa komunumo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:39, 29 jul. 2026 (UTC) ::::Pri la konkreta afero de la akcentsigno: Mi jam legis multe da IFA en mia vivo kaj mi neniam antaŭe vidis ĝin ĉiam rekte antaŭ vokalo krom en la Esperanta Vikipedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:40, 29 jul. 2026 (UTC) https://eo.wikipedia.org/wiki/lukio ''Lukio'': El la verbo ''lukea'' (legi). La vorton kreis [[Elias Lönnrot]]. Unue la vorto ''lukio'' signifis dujaran lernejon, al kiu oni povis provi iri al la lernejo ''yläalkeiskoulu'', al kiu oni povis provi iri al la lernejo ''ala-alkeiskoulu''. Tiuj tri termoj malaperis en la aktuala uzo en 1872, kiam ''ala-alkeiskoulu'', ''yläalkeiskoulu'' kaj ''lukio'' estis unuigita kiel ''oppikoulu'', sed la vorto ''lukio'' estis prenita al nova uzo en 1914, kiam ''oppikoulu'' iĝis duparta, konstitanta el kvinjara ''keskikoulu'' kaj trijara ''lukio''. En la granda lerneja reformo (1972 - 1981) lukio iĝis trijara lernejo, al kiu oni povas provi iri el la naŭjara bazlernejo ''peruskoulu'' Mi diskutis kun Jorma Nieminen. Mi ŝercis pri lia nomo. Li ne ŝatis pri tio. Li diris, ke kiam li naskiĝis (1956) estis ordinare doni al knabo la nomo Jorma kaj ĝi ne signifis penison. Li ne povas esti ne-miranta pri tio, el kio tiu signifo iris. [[Mezlernejfina ekzameno en Finnlando]] En konservativa Laestadianismo, estis tempoj — almenaŭ en la 1980-aj jaroj — kiam necesis "kompletigi" la Biblion per certaj instruoj de la gvidantaro de la movado. Ĉu vi opinias, ke aldoni ĉi tiun informon al la artikolo pri konservativa Laestadianismo postulas esperantlingvan fonton (konsiderante, ke ekzistas finnlingvaj fontoj)? Mi demandis al ChatGPT, kaj ĝi respondis: Ĉu estus amuze, se ekzistus gastroenterologo, kies nomo estus Yrjö? Jes, multaj povus opinii tion iom amuza vortludo. La kialo estas, ke Yrjö estas finna vira antaŭnomo, sed en la finna parollingvo yrjö ankaŭ signifas vomon aŭ vomadon. Gastroenterologo estas kuracisto specialiĝinta pri malsanoj de la digesta sistemo, kaj liaj pacientoj povas suferi, ekzemple, pro naŭzo kaj vomado. Tial, ekzemple, la nomo "gastroenterologo Yrjö Virtanen" povus ridetigi homojn ĝuste pro tiu noma koincido. Tamen temas nur pri kromsignifo en la parollingvo – la antaŭnomo Yrjö estas malnova finna nomo, devenanta de la greka nomo Georgios, kaj ĝi ne havas etimologian rilaton al la slanga vorto por vomado. La vortludo ekestas nur pro la sama prononco. == Ludovikaĵoj == Kara {{u|ThomasPusch}}, vi eble estas for de Interreto nun kaj ne legas ĉi tion tuj. Mi nur volas sciigi al vi, kiam vi revenas, pri diskuto kiun mi ekis ĉe [[VP:FA#Ludovikaĵoj]]. Mi esperas ke ni, post longa tempo, fine sukcesos iom ordigi la postlasaĵojn de Armando Zecchin. – Amike via [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:31, 3 aŭg. 2026 (UTC) == Flega kunveno == Parto el la kunvenoj estis hejmaj kunvenoj. En tiaj kazoj iuj lestadianaj religiaj regantoj decidis, kiam ili iros al ies hejmo kaj anoncis pri tiuj membroj tiun tempon (normale la tempo estis vespere) kaj tion, ke se tiuj membroj ne permesos ilin veni, ili estos forigita el la movado. La kunveno povis daŭri eĉ tra nokto. Tiuj forigoj peris traŭmatojn, ĉar tiuj personoj kredis, ke se ili mortos ne apartenante al la movado, ili iros al infero. Krome, forigi la maljunan membrecon estis dolora por multaj ĉar klara plimulto de iliaj parencoj kaj amikoj ankoraŭ apartenis al la movado kaj la movada direktado malpermesis al movadanoj esti en kontaktoj kun tiuj, kiuj estis eksigitaj el la movado. Kelkaj devis komenci rekunmeti sian tutan rondon de konatoj preskaŭ de nulo, kaj tial forigi la statuson de maljunuloj povus esti traŭmata eĉ por tiuj, kiuj apartenis nur al la movado socie kaj kulture (tiajn membrojn la persone kredantaj membroj de la movado nomas "putraj fiŝoj") – konservativa lestadianismo estas ankaŭ kultura afero, kaj al la movado apartenas ankaŭ tiuj membroj, kiuj fakte ne havas konservativan lestadian kredon. == [[:Kategorio:Masakroj en la Dua Mondmilito]] == Saluton! Hazarde mi trovis ke vi forigis tiun ĉi kategorion kiel malplenan. Sed ĝi mankas nun al kelkdek artikoloj, en kiuj ĝi montriĝas kiel ruĝa. Ĉu tio estis teknika eraro? La masakroj okazis kaj respektivaj artikoloj haveblas kaj certe aperos plu. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 16:34, 7 aŭg. 2026 (UTC) {{re|RG72}} Sendube temis pri teknika paneo. Mi ne nur skribis "malplena kategorio," sed ankaŭ "laŭ decido de VP:FA" - kaj tio povas nur rilati al forigo de antaŭa kategorio kun finaj vortoj "Dua mondmilito" resp. "dua mondmilito". Estis tiom da ordigendaj kategorioj, ke unu eraro enŝteliĝis. Mi tuj reinstalos la kategorion, kaj flanke ankoraŭ vidis ke la kat. "Masakroj en la dua mondmilito" ankoraŭ havas unu paĝon, [[volinia masakro]]. Ankaŭ tion mi povas rapide ripari. Dankon pro la atentigo! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:59, 7 aŭg. 2026 (UTC) ==Prohibicio== Saluton. Mi vidas, ke [[Prohibicio]] restis neligita al alia lingvo. Mi trovis [[:en:Prohibitionism]] kiu estas iom pli ampleksa, sed kiu enhavas ekzemple aliron al [[:en:Prohibition]] rilate al alkoholaĵoj inter aliaj. Mi dubas ĉu ligi artikolon [[Prohibicio]] al [[:en:Prohibitionism]] eble aldonante ion en la redaktado; dume [[:en:Prohibition]] meritas alian artikolon, ĉu ne?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:15, 10 aŭg. 2026 (UTC) {{re|Kani}} Ĉu vi jam reestas hejme? Tiam saluton tie. Ni ambaŭ konscias ke la tutnova ido [[prohibicio]] de antaŭ semajno estas nur rapide farita ekteksto la [[artikola ĝermo]] por entute ion havi pri tute normala esperanta vorto, kiu ĝis nun forgesiĝis en wiki.eo. Mi preferus ĝuste lingve ligi [[prohibicio]]n al ekzemple [[:en:Prohibition]], sed ankaŭ ĉiuj alilingvaj tekstoj, kaj lasi la eblan estontan e-lingvan titolon "prohibiciismo" pri la temaro de [[:en:Prohibitionism]] kaj la 3 aliaj tekstoj. Kvankam mi ne sentas tre fortan bezonon je du vortoj, pri kiu la itala, franca, germana, portugala ktp. vikipedioj ankaŭ povas facile rezigni. Sed baze mi dirus ke "[[prohibicio]]" estas tute fundamenta socia koncepto, ne nepre tuta ideologio - kaj tion ankaŭ perceptas PIV, kiu konas prohibicion, sed ne aparte dokumentigas prohibiciismon. Ĉu bone ke mi (aŭ vi, se vi volas) ligos "prohibicion" al [[:en:Prohibition]] kaj al la aliaj 45 lingvaj versioj? Mi jes konsentas ke laŭ senpera kopiado de la simpligita angla priskribo nun preskaŭ ĉiuj lingvoj en Q46388 difinas la vorton "prohibicio" NUR kiel malpermeson de alkoholo kaj supozeble ĉiu anglalingvano tuj pensas pri Usono en la 1920-aj jaroj, pri neleĝaj distilejoj en Ĉikago kaj elegantaj mafiuloj profitantaj el tio, sed Usono kaj specife Ĉikago aŭ Novjorko ne estas la umbiliko de la mondo, kaj supozeble ĉiuj vortaroj de la grandaj lingvoj ne difinas ke prohibicio estas NUR malpermeso de alkoholo en Usono en la 1920-aj jaroj, sed ke tio estas nur aparte konata ekzemplo pri vortuzo... almenaŭ la germanaj, litovaj ktp vortaroj difinas la vorton tute same kiel nia PIV. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:50, 10 aŭg. 2026 (UTC) :Jes, mi estas jam hejme de kelkaj tagoj. Pri Prohibicio kaj Prohibiciismo mi konfuziĝas ankoraŭ. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:40, 10 aŭg. 2026 (UTC) Ni ne devos hasti. Ĉu nova teksto estos 7 aŭ 10 tagoj sen konekto al vikidatumoj ne estas granda diferenco - sed ja laŭeble la neperfekta senliga stato de artikolo ne estu tro longe. Tamen ni ĉiuj konscias, ke ĉiuj ligiloj ankaŭ ĉiam povas esti novplektitaj. Nenio en Vikipedio estas betonita ĝis la eterneco... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:05, 10 aŭg. 2026 (UTC) <br> EN tiu semajno komencas nuna lernjaro en la plej multaj finnlandaj bazlerrnejoj. Mi memoras, ke kiam mi komencis lerneje en 1996 mia patro klarigis, ke kiam li (n. 1955) komencis lerneje, estis alia situacio: En la lando ekzistis paralera lerneja sistemo. Komunaj por la cxiuj estis nur la kvaraj unuaj jaroj (''kansakoulu''/''folkskola''). Post tio parto movis al ''oppikoulu''/''läroverk'' (se oni partoprenis al la enirekzamenoj de ''oppikoulu'' kaj sukcesis) kaj la aliaj dauxrigis ''kansakoulu'' kaj post tio povis iri al civitana lernejo ''kansalaiskoulu''/''medborgarskola''. En la granda finnlanda lerneja reformo ''kansakoulu'', ''keskikoulu'' (kvin aux por knabinoj ses jaroj el la ''oppikoulu'') igxis moderna nauxjara ''peruskoulu''/''grundskola''. ''Lukio''/''gymnasium'', kiu antauxe estis la tri lastaj jaroj de ''oppikoulu'' igxis lernejo, al kiu oni povas provi movi (minimuma mezuma noto por akcepto en gimnazion) el la lasta jaro de ''peruskoulu''. Kaj mi demandis, kial la reformo. pacxjo diris, ke la populareco de ''oppikoulu'' multe kreskis, la lernantaj nombroj de ''kansalaiskoulu'', civitana lernejo malkreskis multe. La eduknivelo en la lando kreskis multe. Tial malkreskis la kialo por ke aparteco de tiuj lineoj ''oppikoulu'' kaj ''kansalaiskoulu'' (medborgarskola) [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 17:34, 10 aŭg. 2026 (UTC) Vidu [[Larsmo]]n. Cxu la teksto religio estas bona? [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-45044-50|&#126;2026-45044-50]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-45044-50|diskuto]]) 14:57, 17 aŭg. 2026 (UTC) Laŭ Osmo Soininvaara, unu argumento por fari la svedan deviga studobjekto por ĉiuj finnlingvanoj dum la lernejreformo de la 1970-aj jaroj estis, ke estintus neeble ne fari la finnan deviga por ĉiuj svedlingvanoj en Finnlando; tial, por certigi egalecon inter la lingvaj grupoj, oni devis fari la svedan deviga por la finnlingvanoj. Li estis en la malliberejo misuzita. Ekzemple foje alia malliberulo sukcesis senpermese iri al lia cxelo kaj jxetis sur ilin segxon do, ke Siltavuori sinkopis. Antaŭ 1989, Siltavuori spertis du psikiatrajn taksadojn, kiuj diagnozis ĉe li patologian malsanon de kontraŭsocia personeco, emocian supraĵecon, mankon de morala sento kaj senkompatan malrespekton al aliaj. En televida intervjuo en 1999 igxis klare, ke li ne ecx komprenis sin kiel kulpo nek bedauxris. Laux policisto Mikko Juote, kiu partoprenis al esploroj de la murdoj Jammu estis tute malvarmega emocie. En 2000 li liberigxus laux oficiala decido de la policsupercxefo Markku Salminen. Laux personaro de la malliberujo ne tamen estus realisme, ke Siltavuori vivus denove libere - li estus tro ega dangero por infanoj kaj frujunuloj kaj krome por li mem estus dangere vivi en normala socio, cxar oni malamis lin do multe - oni misuzus lin. Li estis sendita al malliberula flega sekcio de juĝa psikiatria malsanulejo de Turku. Kuracistoj tie akordis kun la opinio de la mallibereja personaro. Tial Siltavuori estis sendita al Kuopio al Malsanulejo de Niuvanniemi al deviga flego. En 2002 en Turku komencis movi timataj rakontoj, laux kiuj Siltavuori estis libere tie. Sed oni ne certis, cxu estis do. En Niuvanniemi li estis almenaux en 2008, kiam alia paciento misuzis lin, ke li perdis sian povon piediri. Li movis post tio per rulsegxo. Li havis ankaux fortan demencion kaj intestan kanceron. Li mortis en la malsanulejo en 2012. Cxu en mia vikipedia agado estas probleme, ke mi skribas preskau nur pri Finnlando? [[Specialaĵo:Kontribuoj/&#126;2026-45643-40|&#126;2026-45643-40]] ([[Uzanto-Diskuto:&#126;2026-45643-40|diskuto]]) 10:28, 21 aŭg. 2026 (UTC) Mi eksciis, ke en Tampere estas gastroenterologo Yrjö Vaalavuo. Tauxga nomo Ĉu estas bona la mencio pri rimarko: https://eo.wiktionary.org/wiki/urpo Mi demandis panjon, ke se infano demandus, kial ekzistas nomo Yrjö, kvankam la signifo estas malagrabla, cxu sxi povus diri, ke tiu signifo oftigxis en sxia infaneco kaj juneco - antauxe "yrjö" neniel ligis pri sia signifo al vomajxo. Sxi diris, ke sxi povus diri do == Yrjö_yrjöää_Pikku-Yrjön_ulos == Bv forbaru gantopupon [[:m:Special:CentralAuth/Yrjö_yrjöää_Pikku-Yrjön_ulos]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:33, 30 aŭg. 2026 (UTC) Estas {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} (finne, signifo "Georgo puŝas etan Georgon eksteren" ne malferme obscena) Ĝis nun estis nur du redaktoj je 22 aŭg. 2026, tiun pri [[Vomado]] mi kaj videble ankaŭ Taylor juĝus vandala, sed tio pri [[Demando pri Alando]] estis konstrua. Redaktoj ĉiukaze ne ĉesos, se oni forbaros ĉiujn novajn kontojn kaj la redaktado daŭros per anonimaj kontoj. Mi dirus ke la aldono de finna antaŭnomo "Georgo" al teksto [[Vomado]] estas malutila, sed sole tiun paŝon konsideri por forbari la konton estus tre drasta. Mi ne konsideras la redakteton sufiĉe detrua por forbari la tutan konton. Ankaŭ unu plia miso, kaj mi pretos forbari. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:55, 30 aŭg. 2026 (UTC) == Rubo 2026-08 == Bv malplenigu la rubujon [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] (krom unu kato kiu ne estas malplena). [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:33, 30 aŭg. 2026 (UTC) == Finnlando == Vidu [[Jammu Siltavuori]]: Pro la kazo de Siltavuori okazis manifestacioj en Helsinko. Sur la ŝildoj estis skribite interalie: „Seksa krimulo NE resaniĝas en malliberejo. Fakuloj estas POR deviga kuracado.“ Vidu [[Meza Finnlando]]: Mi volus skribi pli pri mia hejmprvinco [[Keski-Suomi]]. Cxu vi povu rakonti, pri kioj aferoj al la artikolo estu bone skribi. [[Uzanto:Näin on näreet|Näin on näreet]] ([[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet|diskuto]]) 18:20, 30 aŭg. 2026 (UTC) == Forbaro de "Näin on näreet" == Kopiita de [[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet]] al mia, antaŭ forbaro de la konto [[Uzanto:Näin on näreet]]: === Seriozega averto de mi === Saluton, kolego. Taylor 49 akre plendis, estinte tre klare postulinte hieraŭ, ke vi ĉesas mencii la uzantonomon Taylor 49 en resumoj, kaj ke vi ĉesu "mesaĝbombi" en persona diskutpaĝo samkiel en unuopaj diskutpaĝoj kaj per viaj resumoj. Tian kristalklaran postulon de plenrajta uzanto simple ignori estas tre malsaĝe. Mi plenrajte povus forbari vin jam nun, ĉar ignori klarajn postulojn de plenrajta uzanto, kiam vi ankoraŭ ne estas plenrajta, sed simple malgraŭ via forbaro estis tolerite ĉi tie dum iom da monatoj (konto "Näin on näreet" toleriĝis ekde 17 apr., sed ankaŭ antaŭe toleriĝis redaktoj anonimaj kaj ne ĉiuj antaŭaj kontoj estis tuj blokitaj). Mi kompreneble ne legas vian diskutpaĝon kaj tial ne sciis pri la "lasta averto" de Taylor 49 hieraŭ. Se mi vidintus ĝin, mi aldonintus mian promeson ke mi vere blokos vin plene (do ne nur la nunan kaj estontajn salutnomojn sed ankaŭ ĉiujn anonimulojn, kiuj suspektinde forte interesiĝas pri finna kulturo kaj aparte pri ĉiuspecaj luteranaj-sektaj temoj), se vi malatentas tian klaran postulon "ĉesi molesti". Ĉar mi NE vidis ion hieraŭ, kaj ne povis jam konfirmi ke mi pretas refaligi vin en plenan aplikatan forbaron, mi ne faras tion tuj, sed ĵuras ke mi globale serioze forbaros vin se ankoraŭ unufoje kontaktas Taylor aŭ iun alian uzanton kiu tiom klare esprimis tiun postulon. Mi mem ne tiom akre postulis ne-plu-kontaktigon, kaj mi ankoraŭ ne scias ĉu alia homo tiom klare montris Stop-ŝildon al vi. Se jes, kaj tiu homo protestos al mi pri vi, ankaŭ tie ankoraŭ unufoja malatento de Stop-ŝildo signifas re-seriozan aplikon de la forbaro. Ĉion ni jam plurfoje havis. Mi mem havis la impreson, ke vi ĝis iam en aprilo sukcesis pli kree kontribui, kaj ne nur remaĉi pri la samaj kaj samaj temoj pri finnaj biografioj, luteranaj ekstremistoj kaj la ceteraj finnaj temoj pri kiuj vi mem scias ke ili fantomas en via kapo ŝajne senĉese. Nun estas denove preskaŭ tiom obsede tiom en plej psikiatriaj el viaj fazoj. Tial mi vere rekomendus al fari vikipaŭzon, kaj post tiu paŭzo rekomenci per temoj kiuj neniel rilatas al norda Eŭropo, neniel pri religio kaj ankaŭ neniel pri seksaj kaj genraj temoj (kompreneble ke obscenajn redaktojn ĉiukaze ne estas permesate fari - tio ne nur validas por vi sed por ĉiu). Do: la nomo Taylor 49 nun estas tabuo por vi, kaj ĉiu alia uzantonomo kiu malpermesis al vi plu kontakti lin same: Unufoje malobei tion ekde nun signifos tujforbaron kiel ni jam havis multajn antaŭajn monatojn. Se vi sukcesos nul mispaŝi ekde nun, kaj do evitos seriozan tujforbaron de ĉiuj viaj vivsprimoj en eo-wiki, la demando kiom longa devos esti via kompleta vikipaŭzo dependas kiom longe vi bezonos por povi kontribui per aliaj temoblokoj ol viaj obsedaj "ŝatotemoj". Sed se vi estos denove serioze forbarita, tiam la vikipaŭzo ne dependos de vi. Sincere [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:03, 22 maj. 2026 (UTC) {{re|Taylor 49|LiMr|Tlustulimu|Kani}} mi petas vian komprenon ke mi devas ankoraŭ nomi mian unufojan averton pri fino de la toleremo-fazo al la konata finna uzanto. Sed se iu ekde nun ankoraŭ rimarkos plej etan malobeon de postuloj ne-kontakti, aŭ iun enhavan vandalismon, petu al mi re-komplete tuj-forbari ĉiun suspektatan anonimulon kaj uzantonomon AŬ faru mem, informante min kaj almenaŭ la aliajn du burokratrojn. Thomas 20:03, 22 maj. 2026 (UTC) PS: Mi pardonpetas ke mia gramatiko estis iom tordita en miaj antaŭaj frazoj. Aparte ke mi unuflanke pene respektas la peton de Taylor 49 laŭeble ne esti nomata per pronomoj "ŝi", "li" aŭ "ĝi", sed aliflanke mi mem konsideras la silabon "ri" kaj pliajn novproponojn ne-esperantaj vortoj kaj ne volas perforti min en diskutoj kaj la ĉiutaga vivo nun ekuzi novan artefaritan lingvon, igas miajn frazojn malelegantaj kaj bizaraj. (Kompreble mi kompromise toleras tiajn fremdajn elementojn en eo-vikipediaj biografioj pri homoj kiuj klare esprimis konvinkiĝon ne esti viroj kaj virinoj - sed tiuj tekstoj estas en al mi fremda artefarita lingvo, kiu simple per kompromiso toleriĝas en eo-vikipedio.) Mi substrekas, ke se nia komuna finna kolego deklarus ke li ne komprenus Esperanton sufiĉe por kompreni ultimaton kiel tiun de Taylor 49 hieraŭ au de mi nun, ke tio estus lia problemo. La avertoj kaj ultimatoj ĉiukaze validas, ĉar la homo en aliaj momentoj povas tute bone kompreni Esperanton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:31, 22 maj. 2026 (UTC) :Mi povas diri nur, ke tiu finno kontribuis per la plej fuŝaj artikoloj, kiuj ege laborigis nin, se ne restis kiel veraj fuŝaĵoj. Inter misoj manko de internaj aŭ eksteraj ligiloj, foje fuŝa lingvonivelo, obsedaj temoj, manko de kategorioj, ktp. Mi opinias, ke li aŭ ne volis aŭ (pli malverŝajne) ne povis atenti pri la konstantaj rekomendoj kiujn multaj el ni faris al li. Pruvo estas, ke kiam li suferis forbarojn, tuj inventis novajn uzantojn aŭ uzis anonimulojn, ne kompreninte, ke ni tuj vidos, ke temas pri liaj verkoj. Mi delonge vidis en li malbonajn intencojn, super tiuj kiuj deziris helpi lin, kaj troan memtakson. Mi dediĉis al liaj kontribuoj multajn horojn. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:20, 22 maj. 2026 (UTC) ::{{u|ThomasPusch}} - Bonvolu tuj kaj komplete forbari {{u|Näin on näreet}}. Li ĵus, en mesaĝo al mia diskutpaĝo, alvokis al [[Uzanto:Taylor 49]] malgraŭ ties eksplicita postulo ne fari tion. Estas tempo ĉesi toleri liajn misfarojn. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 06:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) :::{{Re|Moldur}} Volonte. Mi nur ankoraŭ ne vidis la alvokon al Taylor en via diskutpaĝo. Se vi povas rapide helpi al mi kie mi trovos ĝin, mi tuj sekve forbaros. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:38, 31 aŭg. 2026 (UTC) ::::En la redakto-resumo, vidu [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Uzanto-Diskuto:Moldur&curid=136702&action=history jen]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:39, 31 aŭg. 2026 (UTC) :::::Dankon pro montrado de la loko. {{Farite}} kun mencio de la ĉi tien kopiita diskuta notaro, kaj aldona resuma noto "estas longa antaŭhistorio de malatento pri komunumaj alvokoj, kaj la homo ĉiukaze estas globale forbarita jam ekde 2023". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:59, 31 aŭg. 2026 (UTC) ::::::Koran dankon {{u|ThomasPusch}} por la tuja forbaro! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:21, 31 aŭg. 2026 (UTC) ::::::: Ĉu la gantopupo {{uzanto2|Yrjö yrjöää Pikku-Yrjön ulos}} restu sen forbaro? [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:30, 31 aŭg. 2026 (UTC) ::::::::Mi jam supre argumentis ke nur estis du redaktoj de tiu konto, tiun pri aldono de ligilo [[Yrjö]] al teksto [[vomado]] mi konsideras sensencaĵo kaj vi prave tuj malfaris (cetere mi ankaŭ malfaris la lastajn 12 redaktojn de la nun forbarita "Näin.." en teksto [[Yrjö]]) kaj tiujn pri [[demando pri Alando]] mi konsideras tute konstruaj. Do nur unu, fakte eta mispaŝeto, kaj krome la konto ne estis uzita. Mi lasus ĝin ankoraŭ. Se vi rimarkas ke iu ajn konto kiun vi suspektas esti en rilato al la forbarito mencias vin iel ajn, kiel faris homo de la konto "Näin..", ni same rapide fermos tiujn kontojn, kaj se "Yrjo yrjöää.." ankoraŭ faros iun ajn duan mispaŝeton, tiu ankaŭ estos for. Cetere mi tute konscias, kaj [[Vikipedio:Problemaj uzantoj]] bone pruvas tion, ke mi en somero 2023 forbaris amason da anonimaj kontoj kaj kontoblokoj, kaj rajtis tiun fari nur por tri jaroj. Nun pasas somero 2026 kaj ĉiuj kanaloj denove estas malfermitaj. Mi ne scias ĉu tio faciligos la eblecon per multaj anonimaj kanaloj eniri nian projekton aŭ ĉu ĉiukaze estas senlime multegaj vojoj, sed efektive la tempaj resursoj okupiĝi pri la finna kolego tre limiĝas (tion ankaŭ montras mia neeblo reagi al la multaj kontaktigoj kaj demandoj de konto "Näin.." al mia persona diskutpaĝo) kaj tial estas bone tuj reagi kiam oni ion rimarkas. Sed por forbaro de "Yrjo yrjöää.." mi nun ankoraŭ ne vidas sufiĉan krimon. La aldono de ligilo [[Yrjö]] al teksto [[vomado]] estis simpla stultaĵo de unu, kvarlitera vorteto... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:38, 1 sep. 2026 (UTC) == Request == Could you please review [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-48023-00|my changes]]? I switched temp accounts for some reason. [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-48286-77|~2026-48286-77]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-48286-77|diskuto]]) 22:12, 4 sep. 2026 (UTC) ::Done. TP :Also, I discovered that [[Leaving Neverland]] might be an incorrect page. [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-48286-77|~2026-48286-77]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-48286-77|diskuto]]) 22:35, 4 sep. 2026 (UTC) ::What means "incorrect"? It is a pityful small page, which is an "orphan" and a "stub"..., but those are technical comments. I don't see "incorrectness"... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:40, 4 sep. 2026 (UTC) :::It describes an animated TV series, and from what I know on the subject, it is neither animated nor a TV series. Look at [[en:Leaving Neverland]] to see what needs to be changed. [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-48286-77|~2026-48286-77]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-48286-77|diskuto]]) 22:42, 4 sep. 2026 (UTC) ::::You are right about that. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 22:52, 4 sep. 2026 (UTC) ::::I have found the correct definition of the topic. It is a 2019 documentary television film directed and produced by Dan Reed. I have not seen this film, but I heard it was controversial. I remember people calling this one of the worst films of 2019 along with the 2019 remake of [[La Leona Reĝo|The Lion King]] (which I personally think is overhated). If you didn't already know, I am that Disney fan who likes [[Teletubbies]] and other shows and movies for children. Could you perhaps start a discussion on changing the titles of Disney articles and/or removing protection from them? [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-48286-77|~2026-48286-77]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-48286-77|diskuto]]) 22:54, 4 sep. 2026 (UTC) Also, about "Teletubbies": the article mentions how some conservative Christians have denounced the series. Among them was Jerry Falwell back in 1999. Perhaps there could be some references for this part of the article? Since it is a stub, it could use more information. [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-48286-77|~2026-48286-77]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-48286-77|diskuto]]) 23:03, 4 sep. 2026 (UTC) :Mi iom vastigis la ĉapitron pri la kontroverso kaj aldonis du referencojn. Tamen mi intence ne persone nomis tiun Jerry Falwell, ĉar mi opinias ke elstarigi lin estus tro da atento por ekstremisto. Tamen vi ĝuste atentigis pri la stato esti artikola ĝermo: en la esperanta vikipedio, ĝermo estas interkonsentita minimumo por artikolo: almenaŭ tri frazoj, unu kategorio, pli ol unu interna ligilo en la teksto. Eĉ informkesto, vikidatuma ero, ekstera ligilo aŭ almenaŭ unu foto ne estas nepraj kondiĉoj. Tiu teksto "Teletubbies" do delonge estis pli ol tiu minimumo kaj ne plu bezonas la ŝablonon "ĝermo". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:57, 5 sep. 2026 (UTC) ==Ligiloj denove== Vi ankoraŭ atribuas signifojn al ruĝaj ligiloj, kiuj ne estas interkonsentitaj de vikipediistoj. Sed laŭ mia scio la solaj teknikaj ecoj de ruĝaj ligiloj, kiuj povus limigi ilian signifon, estas la jenaj: * Ili estas vide distingeblaj de neligita teksto, kaj ankaŭ de bluaj ligiloj. * Se oni klakas, aperas invito krei la artikolon. * Se oni komencas artikolon kun la koncerna titolo, ili aŭtomate fariĝas bluaj ligiloj. Ĉu ne? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:41, 11 sep. 2026 (UTC) :Ĉar vi ne reagas, jen la implicoj: * Ili estas vide distingeblaj de neligita teksto, kaj ankaŭ de bluaj ligiloj. ::Tio devigas nur, ke ili signifu ion alian ol neligita teksto aŭ blua ligilo. * Se oni klakas, aperas invito krei la artikolon. ::Tio devigas, ke ili estu temoj, pri kiuj oni rajtas krei artikolon. * Se oni komencas artikolon kun la koncerna titolo, ili aŭtomate fariĝas bluaj ligiloj. ::Tio devigas, ke ili estu temoj, al kiuj blua ligilo utilus, se estus artikolo. ::Do, el teknikaj limigoj rezultas nur tio, ke ruĝa ligilo signifu, ke oni rajtas krei artikolon pri la temo kaj havi bluan ligilon al ĝi. ''Ne'' rezultas iu devo prioritati tiun temon pli alte ol kiam ne estis ligilo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 00:20, 13 okt. 2026 (UTC) == Yrjö == Mi eksciis, ke en [[Universitata malsanulejo de Tampere]] laboras gastroenterologo Yrjö Vaalavuo. Supozeble iu paciento ridis pro la nomo. Samtipa kazo kiel tio, ke surgardenisto de [[Universitato de Turku]] estis Arno Kasvi (kasvi signifas planton) https://fi.wikipedia.org/wiki/Arno_Kasvi. [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-49481-56|~2026-49481-56]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-49481-56|diskuto]]) 17:10, 13 sep. 2026 (UTC) Kial Ida Asplund ne koleras pro tio, ke la verkaro de Sibelius estas prezentata kiel parto de la finna nacia kulturo, same kiel ŝi koleras, kiam la verkaro de Runeberg estas prezentata tiel? Supozeble pro tio, ke Runeberg laŭ siaj familiaj radikoj estis tute klare sveda, dum Sibelius laŭ siaj familiaj radikoj apartenis al finnaj familioj, kiuj alprenis la svedan lingvon. Paasikivi verŝajne situas tiurilate ie inter Runeberg kaj Sibelius. ==Ankoraŭ propraj nomoj== Ĉu vi pensas, ke estas nur unu [[universitato de Helsinko|universitato en Helsinko]]? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 05:07, 15 sep. 2026 (UTC) :Laŭ mia scio la [[universitato de Helsinko]], rekta ekvivalento de [[finna lingvo|finne]] ''Helsingin yliopisto'' kaj [[sveda lingvo|svede]] ''Helsingfors universitet'' havas tiun nomon en pli-malpli ĉiuj lingvoj, inkluzive de la de vi parolataj lingvoj, la angla (''University of Helsinki'') kaj hispana (''Universidad de Helsinki''). Tial mi estas plene konvinkita ke Esperanto ne devas tordi sin kaj traduki la originajn nomojn ''Helsingin yliopisto'' kaj ''Helsingfors universitet'' al Esperanto per "pli ĝusta traduko" "la plej aĝa, plej granda kaj plej grava universitato en Helsinko". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:01, 15 sep. 2026 (UTC) ::Do se vi nomas universitaton "la univartikolojn ersitato de Helsinko" ne ĉar ĝi estas laŭvorte ''la'' universitato de Helsinko, sed ĉar ĝi estas nomo por tiu specifa universitato uzata en pli-malpli ĉiuj lingvoj, vi uzas ĝin kiel propran nomon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:24, 16 sep. 2026 (UTC) == Novaj, ankoraŭ mizeraj taksonomiaj paĝoj == Mi ĵus, en trajno kaj sub sub-optimumaj kondiĉoj, komencis novajn paĝetojn pri la temoj [[fasciolidedoj]] kaj [[eĥinostomidoj]]. Kiam vi ree estos ĉe la komputilo, mi volos peti vin iom kunhelpi Levi ilin al kontentiga ĝerma stato. Mi speciale ne metis la ŝablonon "redaktas", ĉar mi tute bonvenigas kunlaboron. Antaŭdankas [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 19:06, 17 sep. 2026 (UTC) :Do mi ene de kvaronhoro povis iom aldoneti (fakte mi precipe rigardis kaj "eklegis" pri la temo), baze bildon, aŭtoritaton, kaj lige al tio pliajn ŝablonajn du frazetojn, tiel ke nun estas 4 frazoj, super la ĝerma minimumo. Daŭre la paĝoj estas tre magraj, sed tio estas tio kio karakterizas plej multajn ĝermojn. Mi ankoraŭ iritiĝis ke la platvermaj paĝoj havis fieran leonon en la ĝerma ŝablono sube, kaj rapide aldonis novan ĝerman kategorion pri "platvermoj". Fakte la grupego estas tuj sub la "animaloj", do bestoj, do teorie povus esti multaj paĝoj utligantaj la ĝerman ŝablonon - kvankam mi supozas ke ĝis nun la internacia Esperanto-komunumo ne multe interesiĝis pri platvermoj.... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:53, 17 sep. 2026 (UTC) == Humuro == Cxu vi povu forigi tiun pagxon. Temas pri humurpagxo: https://eo.wiktionary.org/wiki/pienimö [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-50094-81|~2026-50094-81]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-50094-81|diskuto]]) 19:23, 17 sep. 2026 (UTC) [[Markus Kajo]] Li skribis pri certa fleksia formo de finna vorto, asertante, ke ĝi estas malĝusta, tamen li uzas ĝin ĉiuokaze. Hejme ĉe mi vizitas flegistoj de hejma sanservo dufoje tage por alporti medikamentojn. Ĵus mi demandis unu el ili, ĉu ŝi renkontis personojn nomatajn Yrjö. Ŝi respondis jese. Mi demandis, ĉu ŝi havis Yrjö-ojn kiel siajn pacientojn. Laŭ ŝi jes, sed ne lastatempe. Laste, antaŭ proksimume dek jaroj, ŝi prizorgis unu Yrjö-n. Tiu Yrjö tiam estis 99-jara, veterano de kaj la Vintra Milito kaj la Daŭriga Milito. Mi demandis tiun flegistinon, ĉu Yrjö tiam vomis, kiam ŝi prizorgis lin. La flegistino respondis nee. Mi demandis, ĉu Yrjö odoris kiel vomo. La flegistino respondis nee. Mi demandis, ĉu Yrjö estis iel vom-aspekta. La flegistino respondis nee. Vidu: https://eo.wikipedia.org/wiki/Kategorio:Eksaj_gubernioj_de_Finnlando Cxu la artikolo estas neutrala: https://eo.wikipedia.org/wiki/Sveda_lingvo_en_Finnlando https://eo.wiktionary.org/wiki/lusikkatesti Marja-Sisko klarigis tion proksimume jene: Kompreneble, en la 1950-aj jaroj ankoraŭ ne ekzistis ultrasonaj ekzamenoj. Pro iu kialo, Panjo simple estis certa, ke ŝi atendas knabinon. Ŝi diris al la akuŝistino, ke la bebo certe estos knabino kaj ricevos la nomon Marja-Sisko. Sed post mia naskiĝo, la akuŝistino diris al Panjo, ke se la infano ricevus la nomon Marja-Sisko, li certe estus batata en la lernejo. == Cadooo == [[Kimmo Kiljunen]] skribis proksimume do: Ĉado estas priskribebla kiel la plej mizera ŝtato en la mondo. Ĝi estas inter la plej malriĉaj kaj — laŭ la plej taŭga indikilo de homa bonfarto — ĝi havas la plej malaltan vivdaŭron. Kiel teritorio, ĝi esence estas nenio pli ol restaĵo de la limdesegnado el la kolonia epoko. Dum preskaŭ sia tuta sendependa periodo, Ĉado estis disŝirita de civila milito, dum ege malsamaj loĝantaraj grupoj, enfermitaj en la sama ŝtato, batalis por vivspaco kaj potenco. Tio speguliĝas en la flago de la lando. Ĝi estas banala hibrido inter la franca trikoloro kaj la tutafrikaj koloroj. La flago estas rigardebla kiel spegulo de la luktoj de la lando. Sendependeco disde la franca kolonia regado neniam plene realiĝis; tial estas trafe, ke la flago diferencas de la franca trikoloro nur per tio, ke flava koloro anstataŭas la blankan. Ne estas loko por tutafrikanismo, ĉar la lando plurfoje staris ĉe la rando de disfalo. Ne mirigas, ke la verda koloro de la tutafrika kolorsistemo estis anstataŭigita per blua. Oni diras, ke la ruĝa koloro simbolas progreson kaj nacian unuecon. Tamen Ĉado ne spertis progreson — fiasko grandparte atribuebla al ĝia manko de unueco. [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-50835-38|~2026-50835-38]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-50835-38|diskuto]]) 16:35, 26 sep. 2026 (UTC) :Ĉu tion oni povu en la artikolo [[Ĉado]] [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-50835-38|~2026-50835-38]] ([[Uzanto-Diskuto:~2026-50835-38|diskuto]]) 17:08, 26 sep. 2026 (UTC) == Forigo de novaĵo == Saluton. Iu uzanto forigis tiun ĉi novaĵon: ;{{dato|27|09|2026}} * {{flago|Rusio}}{{flago|Ukrainio}} Ukrainia armeo anoncis, ke ĝi liveris per droneoj 4 tunojn de humanitara helpo en okupaciitan ukrainian urbon Oleŝki. Pravigante sin tiel: «''tio estas kroniko de la tutmonda (!) enciklopedio (!), ne novaĵejo de transporta fako de la ukraina armeo, nur vere gravaj eventoj aperu ĉi tie, ne raportoj de armeaj provizantoj pri alportado de unukamiona kargo al vilaĝnivela urbeto''». En Oleŝki nun okazas humanitara katastrofo, kie loĝantaro ne havas atingeblecon al nutraĵoj kaj necesaj medicinaĵoj. Livero de 4 tunoj (!) de humanitara helpo ne estas ĉiutaga afero kaj laŭ mi, estas sufiĉe grava por esti inkluzivigita en tiu ĉi kroniko. Mi skribis ĉi tie ĉar mi preferus havi dignan diskuton sen propagandaj [[:en:Gish gallop|Giŝ-galopoj]]<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ŝablono-Diskuto:ĈefPaĝoMondAktualaĵo#h-Ukrainaj_ne-novaĵoj-20260824050900</ref> de tiu uzanto. Kion mi faru? Dankon kaj pardonu pri la ĝenado. [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 12:34, 28 sep. 2026 (UTC) {{referencoj}} {{re|VolodimirSvjatoslaviĉ}} Mi konsentas ke la repliko de RG72 estas cinika, kaj ke la evento de kompleta sieĝo de la urbo [[Oleŝki]] kun humanitara katastrofo kiel ĝi okazas en armeaj sieĝoj de urboj estas pli grava ol nur banala "alportado de unukamiona kargo al vilaĝ[o]". Sed aliflanke la vikipedia ĉefpaĝo vere ne celiĝas esti milita kroniko (kaj bedaŭrinde pri la milito en Ukrainio mencieblus pliaj simile dramaj eventoj). En la vikipedia ĉefpaĝo nur fulmrapide menciiĝu iuj ekzemplaj eventegoj, kaj baze estas la ideo (ne ĉiam ideale realigita) ke la frazetoj atentigu pri apartaj esperantaj artikoloj aŭ almenaŭ pri apartaj ĉapitroj en teme superaj esperantaj artikoloj. Do mi konsilas ekhavi ĉapitron pri la fakta sieĝo de la urbo en la esperanta artikolo [[Oleŝki]], kiu nun estas tre ege magra ek-ĝermo de teksto. Se almenaŭ en iu nacia alilingva branĉo de vikipedio estas propra teksto pri la sieĝo kaj humanitara katastrofo tie, ankaŭ imageblas propra artikolo, sed la ĉapitro en la teksto [[Oleŝki]] ĉiukaze estu. Se tio estas, ĉiukaze imageblas meto en la kronikan liston [[27-a de septembro]], sub linio 2026 de la ĉapitro "Eventoj". Tiuj kronikaj listoj ankaŭ estas misuzitaj de iuj homoj, fakte nun nur de unu polo, kiu amplekse vastigadas militkrimojn kaj maljustaĵojn kontraŭ polaj samlingvanoj aparte inter 9 1939 kaj 5 1945, kvazaŭ tute ne kalkuleblas militkrimoj kaj maljustaĵoj en aliaj regionoj tiam, kaj tiu kria katastrofo kontraŭ poloj tute ne kompareblas al io antaŭ 9 1939 kaj post 5 1945. Sed se aplikiĝas la limigo de "unu teksta linio (ĉirkaŭ 150 signoj aŭ 20 vortoj) por unu jaro", tiam la mencio ĉi tie estas tute ne kontestebla - aparte, ankaŭ ĉi tie, se interna ligilo plugvidas al pli profunda teksto en alia artikolo. Mi komprenas ke tio ne estas konsolo, sed ĉiukaze konsilas tiel fari. Se ĉio estas, ankoraŭ eblas rekonsideri ĉu la meto al la ĉefpaĝo aŭ eterne al la listo [[Septembro de 2026]] tamen estas pravigebla... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:47, 28 sep. 2026 (UTC) ==Malfaro ĉe [[Esperanto]]== Kion vi celas? La redakto, kiun vi malfaris, korektis rektajn malrespektojn de [[Vikipedio:Lingva angulo#Landnomoj|la kompromiso pri landnomoj]] faritajn de Alifono en aŭgusto. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:50, 28 sep. 2026 (UTC) Plu en [[Diskuto:Esperanto#Landnoma kompromiso]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:11, 29 sep. 2026 (UTC) == Ŝablono:IFA == Bv portempe malprotektu la ŝablonon [[Ŝablono:IFA]]. Ĝi bezonas forigon de interwikioj kaj germanaĵoj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 11:03, 2 okt. 2026 (UTC) {{re|Taylor 49}} Bone, mi tuj faros. Bv. noti al mi kiam vi estos preta. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:29, 2 okt. 2026 (UTC) : Mi jam forigis la interwikiojn kaj cimojn. Tamen mi ne feliĉas pri reprotekto al nivelo "nur administrantoj", kaj pro tio kreis [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Propono_aktivigi_rajton_"Ŝablonredaktanto"_AKA_"Template_Editor"_en_ĉi_tiu_vikio|proponon]] pri aktivigo de rajto "ŝablonredaktanto". [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:06, 2 okt. 2026 (UTC) ==[[Coxen Hole]]== Saluton. Vi kreis tiun artikolon pri urbo en [[Honduro]]. Nun mi kreis la artikolon pri la insulo [[Roatán]], kies ĉefurbo ĝi estis, sed la oficiala nomo de la urbo kaj la nomo en la oficiala lingvo de la lando estas Roatán mem, kvankam iam sub brita okupado ĝi nomiĝis Coxen Hole kaj same nomas ĝin kreolaj anglalingvanoj. Ĉu mi povas alinomi la artikolon al [[Roatán (urbo)]] kiel estas en plimulto de aliaj lingvoj? Kompreneble konservante la nunan titolon kiel alidirektilo kaj en la redakto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:21, 4 okt. 2026 (UTC) == [[Amikoj de la Vero]] == Mi sendis retpoŝte al adreso de la grupo finnan tradukon de la teksto kaj demandis, ĉu la teksto estas preciza. Laŭ la respondo, kiun mi ricevis, jes. [[Uzanto:Metsän polku|Metsän polku]] ([[Uzanto-Diskuto:Metsän polku|diskuto]]) 07:37, 5 okt. 2026 (UTC) :Bone, sed vi daŭre estas forbarita. Estis tempo kiam viaj kontoj estis dumtempe toleritaj kaj ne tuj forbaritaj, nur kiam vi eksplicite malobeis al reguloj, sed ĉar ankoraŭ en septembro 2026 troveblis antaŭaj ofendaĉaj obcenaĵoj de vi, kaj krome en tre multaj salutaj kaj anonimaj kontoj vi post kelkaj tagoj aŭ monatoj misagis, nun finiĝis la tempo de dumtempa tolero. Mi estas premata de aliaj homoj tiel fari, kaj ankaŭ mem konvinkiĝas ke via forbaro ne rajtas frakasi la funkcion de la tuta projekto kaj devas funkcii kun limigita energio. Tial tiu ĉi kaj estontaj salutaj kaj anonimaj kontoj estos forbaritaj sen prokrasto - ankaŭ se vi ne anoncas vin en mia diskutpaĝo, kaj laŭplane ankaŭ se mi foje ferios tri semajnojn, ĉar estas naŭ aliaj administrantoj, kiuj povas same forbari. Mi bedaŭras tiun pliseveriĝon, ĉar dumtempe vi ankaŭ bone kontribuis, sed tiu branĉo de vikipedio sume pli bone funkcias sen vi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:46, 5 okt. 2026 (UTC) :teknika noto: {{uzanto2|Metsän polku}} (Metsän polku signifas arbara pado, la nomo mem estas senproblema) == Pigmalion-efiko kaj Golem-efiko == Saluton. Ĉu vi povus partopreni en [[Vikipedio:Alinomendaj_artikoloj#h-Pigmalion-efekto_kaj_Golem-efekto_→_Pigmalion-efiko_kaj_Golem-efiko-20261004105500|tiu ĉi opinisondado]]? Vi kreis artikolon «[[Efekto]]», kie vi inkluzivigis, laŭ mi, alinomendajn artikolojn «[[Pigmalion-efekto]]» kaj «[[Golem-efekto]]», do via opinio pri la alinomado estas tre grava. Laŭ mi, artikolo «[[Ŭa-ŭa-efekto]]» ankaŭ estas alinomenda, ĉar la vorto «efekto» signifas impreson, ne agon, sed pri tio poste. Dankon. [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 13:07, 5 okt. 2026 (UTC) :{{farite}} [[VP:AA#Pigmalion-efiko kaj Golem-efiko]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:14, 12 okt. 2026 (UTC) ::Elkoran dankon! [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 11:44, 12 okt. 2026 (UTC) == Vilmos Dunszt == Kara Thomas, Mi rimarkis, ke ankaŭ vi redaktis la paĝon de [[Vilmos Dunszt]]. Mi ankaŭ faris kelkajn ŝanĝojn. Ĉu vi bonvolus revizii la paĝon? Mi ankaŭ ŝatus demandi, kiel eblus traduki la artikolon por la angla Vikipedio. Kun amikaj salutoj, [[Uzanto:FrojtikIm|FrojtikIm]] ([[Uzanto-Diskuto:FrojtikIm|diskuto]]) 08:48, 11 okt. 2026 (UTC) :Mi reviziis la redaktojn, kiuj kiel mi videtis ŝajnas tute bonaj, kaj daŭre estas konvinkita pri vivteno de la paĝo, kvankam ĝi iom tre peze enpremas nomojn de iuj pragepatroj, kiuj ne nepre esence rilatas por kompreni la agadon de la 19-jarulo. Mi timas ke ankoraŭ ne ĉiuj eksteraj referencoj de antaŭ kelkaj monatoj estas kontrolitaj ĉu ili ankoraŭ ekzistas - kaj SE ili ankoraŭ estas, ĉu oni pensis pri tio fari arkivigojn en la arkivejo archive.org - se vi engaĝiĝas pri la temo, eble vi povas helpi tiurilate. Kaj bedaŭrinde pri paĝokreoj en la angla vikipedio mi tute ne havas personajn spertojn, ĉar ĝenerale mi juĝas ke estas sufiĉe multaj anglalingvanoj en la mondo kaj mi ne malŝparas mian limigitan tempon en kunkonstruo de ilia branĉo de vikipedio... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:13, 12 okt. 2026 (UTC) ::Kara Thomas, ::Efektive, lia familio estis menciita tro ofte, kio ne estis necesa. Tial mi forigis la ripetojn, inkluzive de la superflua informo komence de la artikolo, ĉar ĉio jam estas priskribita en la sekcio ''Familio''. ::Mi ankaŭ aldonis novan fonton rilate al lia prezento de ''The Attic'' kaj plivastigis la paĝon per bildoj troveblaj ĉe Wikimedia. ::Ĉu vi bonvolus tralegi la artikolon kaj kontroli, ĉu ĉio estas en ordo rilate al la lingva ĝusteco, la formulado kaj la formatado? ::Antaŭdankon pro via tempo kaj helpo. ::Kun dankoj, [[Uzanto:FrojtikIm|FrojtikIm]] ([[Uzanto-Diskuto:FrojtikIm|diskuto]]) 17:13, 14 okt. 2026 (UTC) == Finnlando == Iam oni uzas la vortojn pakkosuomi kaj tvångsfinska pri la deviga instruo de la finna por la finnlandaj svedaj denaskaj parolantoj. Tamen, ĝi ne estas tute simila fenomeno en ĉiuj aspektoj. [...] Parto el la denaskaj parolantoj de la sveda en Finnlando, speciale en Uusimaa, estas praktike dulingvaj. Por tiuj lernantoj en iuj finnlandaj svedlingvaj lernantoj estas kiel alternativo de la normala porsvedlingvana instruo de la finna modersmålsinriktad finska (hejmlingvsimila finna), pri mallongigo sia nomo mofi, kiu estas instruo de la finna kiel alia gepatra lingvo. -- notis, sen subskribo, anonimulo de konto ~2026-54953-95. 08:33, 12 okt. 2026 (UTC) :Bedaŭrinde vi daŭre estas forbarita, kaj kvankam mi estis for dum unu semajno kaj tiam ne povis persone sekvi vikipedion, mi kiam mi vidas viajn redaktojn ne povas eviti forbari ankaŭ tiun konton... (vidu supre la noton sub titolo "Amikoj de la Vero"; [[Specialaĵo:Kontribuoj/~2026-54953-95|kontribuoj nun]]) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:06, 12 okt. 2026 (UTC) == Gordon Schmieder == Saluton, Thomas. Mi ĵus aktualigis la navigilon {{ŝ|Nunaj ministroprezidantoj de la federaciaj landoj de Germanio}} kaj enkonstruis ruĝan ligilon pri [[Gordon Schmieder]], kiu tial 15-foje aperos en la paĝoj de la aliaj 15 ĉefministroj (kaj ankaŭ en iuj pliaj paĝoj). Mi ekstremokaze povos morgaŭ aŭ postmorgaŭ fari miniaturan artikolan ĝermon pri li, sed volus peti vin ĉu vi eble povus tion fari... Sincere, [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 19:45, 12 okt. 2026 (UTC) ::PS: Cetere, la nomo de [[Sven Schulze]] (Q17093506) kiel mallongtempa postenulo en Saksio-Anhalto (de februaro ĝis septembro 2026) ankoraŭ forgesiĝis, do mankas du tekstoj... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 20:14, 12 okt. 2026 (UTC) :::{{re|Aidas}} Fakte, post malmultaj tagoj ĝis semajnoj estos tria nova ruĝa ligilo: [[Elif Eralp]] (Q108802005), germana-turka maldekstrema politikistino kiu supozeble iĝos la nova reganta urbestro (do ĉefministro) de [[Berlino]]. Mi provos fari la tri tekstojn, kompreneble vi ankaŭ povas provi, kaj ni vidos ĉu ni aŭ ĉu eble tria uzanto estos la unua... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:16, 12 okt. 2026 (UTC) :::: PS: Nur detalo, sed la unua politikisto fakte nomiĝas [[Gordon Schnieder]] kun -n- en la familia nomo - en la navigilo vi prave ĝustigis la nomon, nur ĉi tie vi tajperaris... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:20, 12 okt. 2026 (UTC) :::::Vi kompreneble pravas - mi iom tro hastis tajpante ĉi tie. Ĵus mi sukcesis pri nova teksteto [[Gordon Schnieder]]. Do mankas nur tekstoj pri Sven Schulze kaj efektive Elif Eralp. Pri Sven Schulze probable post malmultaj semajnoj jam neniu esperanta artikolo interesiĝos, ĉar li ne plu havos gvidan postenon. Sed bone, tiam nur estos plia esperantlingva orfa artikolo, kiun oni devos pene provi malorfigi... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 13:04, 14 okt. 2026 (UTC) ::::::Nun la teksto pri [[Sven Schulze]] ankaŭ estas, malgraŭ lia mallonga oficperiodo. Pri Elif Eralp ankoraŭ estas tempo, ŝi estos vere internacie grava kiam ŝi estos efektive elektita de ŝia landa parlamento kaj ver-vere ekoficos. Mi supozas ke tiu momento iam venos, sed ĝis tiam estas ankoraŭ tempo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 17:51, 14 okt. 2026 (UTC) phpeahvysimnpi7gr8gam5n20xro3qw 0 102372 9495010 9232531 2026-10-17T22:50:51Z LilyKitty 25129 de voto 9495010 wikitext text/x-wiki '''Ĵuro''' estas memvola, festa atesto aŭ [[promeso]] ĝenerale farite memvole. La ĵuro ofte aludis, ke falsan ĵuron aŭ neplenumon de ĵuro sekvas Dia puno. Oni ofte uzas ĵuron en juĝa [[proceso]]. La antikvaj ĝermanoj, grekoj, romianoj kaj la skitoj ĵuris je sia glavo aŭ alia armilo. La ĵuro reiras al la ŝumera civilizo, kiam oni faris ĵuron antaŭ dioj. En la antikva Egipto, oni ĵuris je sia vivo. Pli poste oni ĵuris je sia vivo, honesto, kredo. Nuntempe leĝo ofte antaŭskribas ĵuron dum juĝproceso en la angla-usona jurpraktiko. == Vidu ankaŭ == * [[Hipokrato#Hipokrata ĵuro|Hipokrata ĵuro]] * [[Ĵuro pri fideleco]], Usono * [[La kavaliro de la mano surbruste]] * [[Voto]] == Proverbo == Ekzistas pluraj (7) [[proverbo]]j pri ĵuro en la [[Proverbaro Esperanta]] de [[L. L. Zamenhof]], inter ili<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://eo.lernu.net/biblioteko/proverboj/listo.php |titolo=Lernu |alirdato=2008-11-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111225060747/http://eo.lernu.net/biblioteko/proverboj/listo.php |arkivdato=2011-12-25 }}</ref>: * {{citaĵo|''Ju pli da ĵuroj, des pli da suspekto.''}} * {{citaĵo|''Kie ĵuron vi aŭdas, malbonon suspektu.''}} * {{citaĵo|''Pri nenio oni povas ĵuri.''}} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj|q=Ĵuro|ReVo=jxur.0o}} [[Kategorio:Ĵuroj| ]] 5yv2o2omvard2vna1b8akb6379f8xaw 0 107127 9494825 9236159 2026-10-17T14:18:21Z Sj1mor 12103 9494825 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Claus J. GÜNKEL''' (naskiĝis la [[9-a de oktobro|9-an de oktobro]] [[1963]] en [[Eschweiler]]) estas [[germana esperantisto]], [[verkisto]], [[instruisto]], membro de [[AIS]] kaj de [[Gesellschaft für Interlinguistik|GIL]]. Ĝis 2010 li estis fakdelegito de [[UEA]]. Plumnomoj estas '''Klaŭzo J. Gunkjelo''' kaj '''Nikolao Günkel'''. En artikolo li kreis la terminon ''[[Esperantidoj]]''. Ekde sia edziĝo en 2009 li nomiĝas '''Killing-Günkel''' kaj loĝas en [[Kolonjo]]. Lia agado ene de la [[esperantologio]] inkludas la kampojn [[leksikologio]], [[etimologio]], [[esperantidoj]] kaj lingvo[[propedeŭtiko]] kadre de [[kibernetiko|kibernetika]] [[pedagogio]]. == Vivo == De 1982 al 1992 li studas [[matematiko]]n, [[informadiko]]n kaj francan lingvon en [[Aĥeno]] kaj [[Paderborn]]o, kie li en 1993 kaj en 1994 laboras kiel instrukomisiito en la fakultato pri pedagogio. Junion 1990 li estas stipendiito de AIS. Ekde 1997 li laboras kiel instruisto. De 1983 al 1989 li redaktas la ''Trilandan Kurieron'', la organo de ''Senlime'', la esperantista asocio de la Eŭregiono Mozo-Rejno. Por ''Senlime'' li organizas tri ''Trilandajn Renkontiĝojn''. De 1987 al 1989 li instruas Esperanton en la popola altlernejo de Düren. De 1995 al 1998 li redaktas la organon ''Nova Provo'', en kiu plejparte esperantidoj kaj aliaj reformprojektoj estas pridiskutataj. De 2000 ĝis 2010, Killing-Günkel okupiĝas pri loka historio. Li havas du filojn. En novembro [[2018]], li eklernas [[Interlingvao]]n. == Propraj projektoj == Dum la 20-a jarkunveno de la Societo pri Interlingvistiko en novembro 2010 en Berlino, Killing-Günkel prezentis sian lingvoprojekton ''Cliiuy''; kaj dum la 34-a jarkunveno la [[23-an de novembro]] [[2024]], li prezentis sian planlingvan projekton ''[[Atlamak]]'' en Berlino al internacia publiko. {{Unua}} == Esperantologiaj publikigaĵoj (nur parte) == * 1989 Kunlaboro ĉe ''Komerca Vortaro'' de IKEF * 1989 ĝis 2001 Kontrolleganto ĉe ''Etimologia Vortaro de Esperanto'' von Ebbe Vilborg <ISBN 91-85288-23-3> * 1990 „Nonoismo - kelkaj alternativoj“ en: ''Akademiaj Studoj'' 1988–1990 (kune kun Bertilo Wennergren) * 1991 ''Gunkela Vortaro'' (4-a eldono 2002 kun 1764 kapvortoj) * 1994 Kunlaboro ĉe ''Manlibro pri Politiko'' <ISBN 90-71205-50-9> * 1996 ''Vortaro Volapuko-Esperanto Esperanto-Volapuko kun etimologiaj rimarkoj'' * 1996 „Adiaŭ, naŭ ĵaŭdaj fraŭlinoj!” (pri la etimologio de la finaĵo -aŭ) en: ''Literatura Foiro'' 27/162 * 2000 „NOVO, Nova Provo: 7 jaroj kaj 11 numeroj – provo bilanci sen saldi“ en: ''De A al B'' Festlibro por André Albault <ISBN 3-932807-09-X> * 2002 Respondeca redaktisto de la temoj geodezio, tabuaj vortoj, kuirarto, topografio kaj sciencoj, krome kontrolleganto ĉe ''Plena Ilustrita Vortaro'' (PIV) <ISBN 2-9502432-5-8> * 2003 Kontrolleganto ĉe ''Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko'' (PMEG) de Bertilo Wennergren <ISBN 0-939785-07-2> == Lingvokibernetikaj publikaĵoj (nur parte) == * 1994 „Zur optimalen Dauer des Sprachorientierungsunterrichts (SpOU)“ en: ''Grundlagenstudien aus Kybernetik und Geisteswissenschaft'', Band 35, Heft 2 <ISSN 0723-4899> * 1994 ''Repetitorium zur kybernetischen Pädagogik'' <ISBN 973-95604-7-9> * 2000 „Transferefiko de ILo sur la anglan depende de la gepatra lingvo – konkrete okaze de la ĉina, germana kaj franca“ (zusammen mit Huang Yani) en: ''Grundlagenstudien aus Kybernetik und Geisteswissenschaft'', Band 41, Heft 3 <ISSN 0723-4899> == Matematikaj publikaĵoj (nur parte) == * 1994 „[[Konuoloĝio]] - historio kaj apliko“ (por prelego por [[Sanmarineca Universitata Sesio|SUS 14]] de [[AIS]] en [[Sibiu]]/Hermannstadt ([[Rumanio|Rumanujo]]): 18 paĝoj == Prozo (nur parte) == * 1988 Poemaro ''POEMETE POETEME'' (2-a eldono 1989) (En 2004, unu poemo estis muzikigita de [[Ĵak Lepŭil']] sur ties KD ''Mi estas''.) * 1993 Sciencfikciaj romanetoj „Letero el la jaro 2612“ kaj „Kredo“ en: ''[[Sferoj 8|Sferoj – Sciencfikcio kaj Fantasto'', volumo 8]] <ISBN 84-604-6592-6> * 2000 sciencfikcia romaneto „Ondoj“ : ''[[Sferoj 10|Sferoj – Sciencfikcio kaj Fantasto'', volumo 10]] <ISBN 84-607-0788-1> * krome silabaj, krucvortaj kaj alispecaj enimoj kaj traduko de la historio "La enigmo" de Stanislaw Lem kaj de poemoj de Edgar Allan Poe por ''Kontakto'' * romanetoj, erotikaj poemoj kaj humuraĵoj en ''La KancerKliniko'' * [[recenzo]]j en ''Esperanto'', ''Esperanto aktuell'', ''Kune'', ''La Gazeto'', ''Literatura Foiro'' kaj ''Monato'' == Prelegoj (nur parte) == * Hannover, decembro 1987 ([[31-a IS]]): Occidental – la okcidenta (pri [[Occidental]]) * Traben-Trarbach, decembro 1988 ([[32-a IS]]): Ido – la ido (pri [[Ido]]) * Kerkrade (NL), julio 1989 ([[IJK 1989]]): Volapuko (pri [[Volapük]]) * Sibiu (RO), septembro 1994 ([[Sanmarineca Universitata Sesio|SUS]]): Konuologio - historio kaj apliko * Berlin, novembro 1994: Rechnerinterlinguistik und die Axiomatisierung der Esperantogrammatik * Berlin, novembro 1995: Übersetzungsprobleme und Entscheidungsmechanismen bei der Revision kulinarischer Begriffe eines Esperantowörterbuchs * Berlin, novembro 1996: Der aktuelle Stand von Esperantiden - Vorstellung und Schlussbemerkung * Berlin, novembro 1998: Ein Schülerwörterbuch Esperanto-Deutsch / Deutsch-Esperanto in Verbindung mit einer Esperanto-AG an einem Gymnasium * Motovun (HR), julio 2000 ([[Internaciaj Esperanto-Konferencoj|IEK]]): Reformprojektoj kaj proponoj pri nova alfabeto * Berlin, novembro 2000: Strukturvergleich von Esperantiden – Wo setzt die Kritik am Esperanto an? * Berlin, novembro 2002: Sprachkybernetische Axiomatisierung und Berechnung von Lernerfolg * Berlin, novembro 2010: Cliiuy – wie ich eine Sprache erfand * Berlin, decembro 2013: Sprachschöpfung in der Koniologie, einem neuen Feld der Algebra == Eksteraj ligiloj == * [http://osiek.org/lagazeto/aut/claus-j-gunkel.html recenzoj en „La Gazeto“] * [http://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=5441&id=729&recenzo=montru&PHPSESSID=0423b270b4fecaffb9674e#ek recenzo pri „Ekstremoj“] [[Kategorio:Esperanto-vortaristoj]] [[Kategorio:Esperanto-verkistoj]] [[Kategorio:Germanaj esperantistoj|Gunkel, Claus J.]] [[Kategorio:Esperantologoj|Gunkel, Claus J.]] [[Kategorio:Lingvokreintoj|Gunkel, Claus J.]] {{Vivtempo|Guenkel, Claus}} 6tpij99xmq2x5vpsrdkfiwg2h343sji 9494826 9494825 2026-10-17T14:18:58Z Sj1mor 12103 Nuligis version 9494825 de [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Speciala:Contributions/Sj1mor|kontribuoj]], [[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskutpaĝo]]) 9494826 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Claus J. GÜNKEL''' (naskiĝis la [[9-a de oktobro|9-an de oktobro]] [[1963]] en [[Eschweiler]]) estas [[germana esperantisto]], [[verkisto]], [[instruisto]], membro de [[AIS]] kaj de [[Gesellschaft für Interlinguistik|GIL]]. Ĝis 2010 li estis fakdelegito de [[UEA]]. Plumnomoj estas '''Klaŭzo J. Gunkjelo''' kaj '''Nikolao Günkel'''. En artikolo li kreis la terminon ''[[Esperantidoj]]''. Ekde sia edziĝo en 2009 li nomiĝas '''Killing-Günkel''' kaj loĝas en [[Kolonjo]]. Lia agado ene de la [[esperantologio]] inkludas la kampojn [[leksikologio]], [[etimologio]], [[esperantidoj]] kaj lingvo[[propedeŭtiko]] kadre de [[kibernetiko|kibernetika]] [[pedagogio]]. == Vivo == De 1982 al 1992 li studas [[matematiko]]n, [[informadiko]]n kaj francan lingvon en [[Aĥeno]] kaj [[Paderborn]]o, kie li en 1993 kaj en 1994 laboras kiel instrukomisiito en la fakultato pri pedagogio. Junion 1990 li estas stipendiito de AIS. Ekde 1997 li laboras kiel instruisto. De 1983 al 1989 li redaktas la ''Trilandan Kurieron'', la organo de ''Senlime'', la esperantista asocio de la Eŭregiono Mozo-Rejno. Por ''Senlime'' li organizas tri ''Trilandajn Renkontiĝojn''. De 1987 al 1989 li instruas Esperanton en la popola altlernejo de Düren. De 1995 al 1998 li redaktas la organon ''Nova Provo'', en kiu plejparte esperantidoj kaj aliaj reformprojektoj estas pridiskutataj. De 2000 ĝis 2010, Killing-Günkel okupiĝas pri loka historio. Li havas du filojn. En novembro [[2018]], li eklernas [[Interlingvao]]n. == Propraj projektoj == Dum la 20-a jarkunveno de la Societo pri Interlingvistiko en novembro 2010 en Berlino, Killing-Günkel prezentis sian lingvoprojekton ''Cliiuy''; kaj dum la 34-a jarkunveno la [[23-an de novembro]] [[2024]], li prezentis sian planlingvan projekton ''[[Atlamak]]'' en Berlino al internacia publiko. {{Unua}} == Esperantologiaj publikigaĵoj (nur parte) == * 1989 Kunlaboro ĉe ''Komerca Vortaro'' de IKEF * 1989 ĝis 2001 Kontrolleganto ĉe ''Etimologia Vortaro de Esperanto'' von Ebbe Vilborg <ISBN 91-85288-23-3> * 1990 „Nonoismo - kelkaj alternativoj“ en: ''Akademiaj Studoj'' 1988–1990 (kune kun Bertilo Wennergren) * 1991 ''Gunkela Vortaro'' (4-a eldono 2002 kun 1764 kapvortoj) * 1994 Kunlaboro ĉe ''Manlibro pri Politiko'' <ISBN 90-71205-50-9> * 1996 ''Vortaro Volapuko-Esperanto Esperanto-Volapuko kun etimologiaj rimarkoj'' * 1996 „Adiaŭ, naŭ ĵaŭdaj fraŭlinoj!” (pri la etimologio de la finaĵo -aŭ) en: ''Literatura Foiro'' 27/162 * 2000 „NOVO, Nova Provo: 7 jaroj kaj 11 numeroj – provo bilanci sen saldi“ en: ''De A al B'' Festlibro por André Albault <ISBN 3-932807-09-X> * 2002 Respondeca redaktisto de la temoj geodezio, tabuaj vortoj, kuirarto, topografio kaj sciencoj, krome kontrolleganto ĉe ''Plena Ilustrita Vortaro'' (PIV) <ISBN 2-9502432-5-8> * 2003 Kontrolleganto ĉe ''Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko'' (PMEG) de Bertilo Wennergren <ISBN 0-939785-07-2> == Lingvokibernetikaj publikaĵoj (nur parte) == * 1994 „Zur optimalen Dauer des Sprachorientierungsunterrichts (SpOU)“ en: ''Grundlagenstudien aus Kybernetik und Geisteswissenschaft'', Band 35, Heft 2 <ISSN 0723-4899> * 1994 ''Repetitorium zur kybernetischen Pädagogik'' <ISBN 973-95604-7-9> * 2000 „Transferefiko de ILo sur la anglan depende de la gepatra lingvo – konkrete okaze de la ĉina, germana kaj franca“ (zusammen mit Huang Yani) en: ''Grundlagenstudien aus Kybernetik und Geisteswissenschaft'', Band 41, Heft 3 <ISSN 0723-4899> == Matematikaj publikaĵoj (nur parte) == * 1994 „[[Konuoloĝio|Konuologio]] - historio kaj apliko“ (por prelego por [[Sanmarineca Universitata Sesio|SUS 14]] de [[AIS]] en [[Sibiu]]/Hermannstadt ([[Rumanio|Rumanujo]]): 18 paĝoj == Prozo (nur parte) == * 1988 Poemaro ''POEMETE POETEME'' (2-a eldono 1989) (En 2004, unu poemo estis muzikigita de [[Ĵak Lepŭil']] sur ties KD ''Mi estas''.) * 1993 Sciencfikciaj romanetoj „Letero el la jaro 2612“ kaj „Kredo“ en: ''[[Sferoj 8|Sferoj – Sciencfikcio kaj Fantasto'', volumo 8]] <ISBN 84-604-6592-6> * 2000 sciencfikcia romaneto „Ondoj“ : ''[[Sferoj 10|Sferoj – Sciencfikcio kaj Fantasto'', volumo 10]] <ISBN 84-607-0788-1> * krome silabaj, krucvortaj kaj alispecaj enimoj kaj traduko de la historio "La enigmo" de Stanislaw Lem kaj de poemoj de Edgar Allan Poe por ''Kontakto'' * romanetoj, erotikaj poemoj kaj humuraĵoj en ''La KancerKliniko'' * [[recenzo]]j en ''Esperanto'', ''Esperanto aktuell'', ''Kune'', ''La Gazeto'', ''Literatura Foiro'' kaj ''Monato'' == Prelegoj (nur parte) == * Hannover, decembro 1987 ([[31-a IS]]): Occidental – la okcidenta (pri [[Occidental]]) * Traben-Trarbach, decembro 1988 ([[32-a IS]]): Ido – la ido (pri [[Ido]]) * Kerkrade (NL), julio 1989 ([[IJK 1989]]): Volapuko (pri [[Volapük]]) * Sibiu (RO), septembro 1994 ([[Sanmarineca Universitata Sesio|SUS]]): Konuologio - historio kaj apliko * Berlin, novembro 1994: Rechnerinterlinguistik und die Axiomatisierung der Esperantogrammatik * Berlin, novembro 1995: Übersetzungsprobleme und Entscheidungsmechanismen bei der Revision kulinarischer Begriffe eines Esperantowörterbuchs * Berlin, novembro 1996: Der aktuelle Stand von Esperantiden - Vorstellung und Schlussbemerkung * Berlin, novembro 1998: Ein Schülerwörterbuch Esperanto-Deutsch / Deutsch-Esperanto in Verbindung mit einer Esperanto-AG an einem Gymnasium * Motovun (HR), julio 2000 ([[Internaciaj Esperanto-Konferencoj|IEK]]): Reformprojektoj kaj proponoj pri nova alfabeto * Berlin, novembro 2000: Strukturvergleich von Esperantiden – Wo setzt die Kritik am Esperanto an? * Berlin, novembro 2002: Sprachkybernetische Axiomatisierung und Berechnung von Lernerfolg * Berlin, novembro 2010: Cliiuy – wie ich eine Sprache erfand * Berlin, decembro 2013: Sprachschöpfung in der Koniologie, einem neuen Feld der Algebra == Eksteraj ligiloj == * [http://osiek.org/lagazeto/aut/claus-j-gunkel.html recenzoj en „La Gazeto“] * [http://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=5441&id=729&recenzo=montru&PHPSESSID=0423b270b4fecaffb9674e#ek recenzo pri „Ekstremoj“] [[Kategorio:Esperanto-vortaristoj]] [[Kategorio:Esperanto-verkistoj]] [[Kategorio:Germanaj esperantistoj|Gunkel, Claus J.]] [[Kategorio:Esperantologoj|Gunkel, Claus J.]] [[Kategorio:Lingvokreintoj|Gunkel, Claus J.]] {{Vivtempo|Guenkel, Claus}} pm3iidlgs8mhithyfq8rb34i9piiez7 0 129702 9495069 8327644 2026-10-18T06:29:38Z Sj1mor 12103 9495069 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Lipogramo''' estas literatura teksto en kiu oni komplete evitas unu specifan literon, ekz-e iu teksto en kiu aperas neniu "R". Lipogramoj estas konataj jam ekde la antikvo ĝis nun. La angla romano ''Gadsby'' de Ernest Vincent Wright el 1939 enhavas neniun literon "E", same la franca romano ''La Disparition'' de Georges Perec el 1969. Pli ekstremaj formoj de lipogramoj evitas plurajn literojn samtempe, ekz-e en '''Unuvokalismo''' oni uzas nur unu solan vokalon. == Unuvokalismo == Unuvokalismoj ekzistas en multaj lingvoj. Ekz-e jena angla [[duverso]] de C. C. Bombaugh: {{Citaĵo| No cool monsoons blow soft on Oxford dons, Orthodox, jog-trot, bookworm Solomons!}} Vaste konata kaj profunde analizita estas la germana poemo "ottos mops" (la mopso de Otto) de [[Ernst Jandl]], kiu uzas nur "o". === Eszperente === '''Eszperente''' (el la [[hungara lingvo|hungara]]: ''eszperente'', prononcu: esperente) estas tipa [[Hungario|hungara]] lingva [[ludo]], en kiu oni devas formi sencohavajn [[frazo]]jn, sed uzante nur la [[vokalo]]n „e”. (Kompreneble tiu lingva ludo ne estas limigita al la hungara [[lingvo]].) '''Eszperente''' aperas ofte por difini konatajn [[koncepto]]jn. Ekz.: * ''Étterem = Kellemetes hely, melyben kedvedre ehetsz eleget, ellenben e nevezetes helyen teljes keresetedet elverheted.'' <br />Laŭvorta traduko: Restoracio = Agrabla loko, en kiu vi povas manĝi sufiĉe laŭ via plaĉo, sed en tiu fama loko vi povas elspezi vian tutan salajron. * ''Boci, boci tarka, se füle, se farka (komenco de infankanto) / "Bovido, bovido bunta, [havas] nek orelon, nek voston" = Tehenek gyermeke, tehenek gyermeke fekete pettyes, se szerve, mellyel zengezeteket fejbe vehetne, se szerve, mellyel legyeket elhessegethetne.'' <br />Laŭvorta traduko: Infanoj de bovinoj, infano de bovinoj kun nigraj punktoj, havas nek organon, per kiu ĝi povus preni en kapon sonoraĵojn, nek organon, per kiu ĝi povus forpeladi muŝojn. Unu el la plej riĉaj [[kolekto]]j de eszperente-difinoj troveblas en la [[libro]] "''Sicc – Szórakoztató időtöltések, cseles csalafintaságok"'' verkita de [[József Grätzer]] (kiu cetere estis persona [[sekretario]] de la lanĉinto de la lingvo, [[Frigyes Karinthy]]). Frigyes Karinthy kreis la lingvon ''Eszperente'' , surbaze de [[Esperanto]], kun kiu lingvo kaj movado li simpatiis. Li estis [[prezidanto]] de la [[Hungara Esperanto-Societo]] ekde [[1932]]. Pluraj el liaj [[verko]]j estas tradukitaj al Esperanto. Kiel variaĵoj de la ludo estas konataj ankaŭ „aszparanta” kaj „oszporonto”, en kiuj oni rajtas uzi nur la nomdonantajn vokalojn. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://esca.atomki.hu/dlug/kikapcs/espw.html Ttt-ejo de Eszperente, poemtradukaĵoj al eszperente] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060505024737/http://esca.atomki.hu/dlug/kikapcs/espw.html |date=2006-05-05 }} (hungare) * [http://www.tar.hu/eszperente/ Notoj pri Eszperente] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060629195231/http://www.tar.hu/eszperente/ |date=2006-06-29 }} (hungare) [[Kategorio:Vortaj ludoj]] [[Kategorio:Kulturo de Hungario]] [[Kategorio:Hungaraj ludoj]] or3zhklk2f80qwij2luhqt8bynl1lsv 0 131793 9494876 8979263 2026-10-17T15:09:48Z Sj1mor 12103 9494876 wikitext text/x-wiki {{Unua|kat=ne}} {{informkesto homo}} D-ro '''Nicola MINNAJA''' (naskiĝis la [[9-an de januaro]] [[1938]]) estas [[italio|itala]] [[fizikisto]] kaj [[denaska esperantisto]]. Li estas frato de profesoro [[Carlo Minnaja]]. Li estas doktoriĝinta pri [[Fiziko]] ĉe la [[Universitato de Pisa]] [[1960]], diplomita samtempe pri Fiziko ĉe la [[Normala Supera Lernejo]] de [[Pisa]]. Li iĝis privata docento pri Strukturo de Materio ekde [[1969]]. Li estis respondeca pri scienca esplorado en industrio de 1962 ĝis 1994, kun rango de manaĝero ekde 1974, ĉe firmoj [[Olivetti]], [[Honeywell Information Systems Italia]], [[Italtel]], [[FIVRE]] kaj [[Eniricerche]]. Poste, li iĝis konsilanto de la Nacia Konsilio pri Esplorado pri transdono al industrioj de esplor-rezultoj, konsilanto de la [[Societo de la Teknologiaj Parkoj de Okcidenta Toskanio]] kun la respondeco de projekto “Artefarita Flar-Aparato por oficiala atesto de la kvalito de oliv-oleo” nun transdonata al la Komerca Ĉambro de Pisa. ==Esperanta agado== Li akiris diplomon pri instrukapableco de [[Esperanto]] en [[1954]]. Minnaja iĝis Sekretario de [[Tutmonda Esperantista Junulara Organizo]] de [[1955]] ĝis [[1960]]. Li estis Redaktoro de la revuo “[[L' Esperanto]]” de [[1963]] ĝis [[1975]], prezidanto de [[Itala Esperanto-Federacio]] de [[1975]] ĝis [[1979]] kaj estas ano de la [[Akademia Senato]] de [[Itala Esperanto-Instituto]] ekde [[1989]]. ==Verkoj== *La lingva problemo kaj la novigado. En: Reinhard Selten (red.), ''La kostoj de la Eŭropa lingva [ne]komunikado''. ERA, Romo 1997, p. 43-45 {{vivtempo|Minnaja, Nicola}} [[Kategorio:Italaj esperantistoj]] [[Kategorio:Denaskaj esperantistoj]] [[Kategorio:Estraranoj de TEJO]] {{Ĝermo|biografio}} gi9jq8whp5awww40bllehw95zz4w2w2 0 140015 9494859 9441251 2026-10-17T14:52:56Z Sj1mor 12103 9494859 wikitext text/x-wiki {{Ĝisdatigenda}} {{nuna KDLS}} '''Nacilingvaj tradukoj el Esperanto''' ekzistas de du specoj: * nacilingvaj tradukoj de [[Listo de originalaj romanoj en Esperanto|Esperanto-originaloj]] * tradukoj inter du naciaj lingvoj pere de Esperanto kiel ponto-lingvo Oni tradukas ne nur beletron, sed ankaŭ nebeletrajn verkojn. [http://www.meeuw.org/bibliografio/8/verloren.html Tradukojn de Esperanto-originaloj en naciajn lingvojn] registris [[Willem Verloren van Themaat]]. == Tradukoj el Esperanto-originaloj == === al multaj lingvoj === [[Tibor Sekelj]]: [[Kumeŭaŭa, la filo de la ĝangalo]] originale verkita en [[Esperanto]], publikiĝis aldone en 21 naciaj lingvoj (du pliaj manuskripotoj atendas publikigon): * 1957 al la [[slovena]]: Kumeuaua, sin pragozda, tradukinto Nina Vidervol, eldonloko [[Ljubljano]] ''Mladinska knjiga'', 73 paĝoj, ilustris Vladimir Laković * 1958 al la [[guĝarata]]: Kumevava Prakrti nám ácaryo (કુમેનવા, પ્રકૃત के आश्चर्य), eldonloko [[Madras]], titolo tradukite: Kumeŭaŭa, Mirakloj de la naturo * 1958 al la [[hindia]]: Kumevava Prakrti ke eŝĉarya (कुमेनावा, प्रकृति के ऐश्चर्य), eldonloko [[Madras]], titolo tradukite: Kumeŭaŭa, Mirakloj de la naturo * 1958 al la [[kanara]]: Kumevava Prakrtiya vinódagalu, eldonloko [[Madras]], titolo tradukite: Mirakloj de la naturo * 1958 al la [[marata]]: Kumevava Nisargám ci lílá, eldonloko [[Madras]], titolo tradukite: Ludo de la naturo * 1958 al la [[tamila]]: Kumevava Ivarkai vinótekal, eldonloko [[Madras]], titolo tradukite: Mirakloj de la naturo * 1958 al la [[telugua]]: Kumevava Prakrti vintalu, eldonloko [[Madras]], titolo tradukite: Mirakloj de la naturo * 1980 al la [[ĉina]]: Kumevava, Pekino 2-a eldono * 1958 al la [[hebrea]]: בן י'ער הבראשית (Ben ja’ar habrešit), eldonloko [[Tel-Avivo]] ''Napomena Materijalni opis'', 79 ilustritaj paĝoj * 1958 al la [[islanda]]: Kumeŭaŭa sonur frumsógarns, tradukinto Stefan Sigurdsson - legita en la radio en la somero de 1958 * 1959 al la [[makedona]]: Kumeuaua sin na prašumata, tradukinto Tome Arsovski, eldonloko [[Skopje]] ''Kočo Racin'' Biblioteka Galeb. Kolekto 3 Nr. 10, 73 ilustritaj paĝoj * 1962 al la [[albana]]: Kumeuaua Bir Xhungle, tradukinto Halil Jupa, eldonloko [[Priŝtino]] ''Rilindja'' * 1975 al la [[serba]]: Kumevava sin prašume, tradukinto Vladimir Laković [kaj aliaj], eldonloko [[Subotica]] ''Osvit'', 113 paĝoj * 1985 al la [[serba]]: Kumevava sin prašume: omladinski roman, tradukinto Vladimir Laković [kaj aliaj], [[Subotica]] Tibor Sekelj, 113 paĝoj * 2003 al la [[serba]]: Кумевава, син прашуме (Kumevava sin prašume), tradukinto Andrej Vojković, eldonloko [[Beogrado]] ''Kreativni Centar - Biblioteka Svet je jedan'', 95 paĝoj + bildoj, ISBN 9788677812065 OCLC-numero 732607024, en cirila skribo bildoj: Andrej Vojković, formato 11 x 18 cm, 1a kaj 2a eldono en 2003, 3a en 2006, 4a en 2008 * 1988 al la [[hungara]]: Kumevava, az őserdő fia, tradukinto [[István Ertl]], eldonloko [[Budapeŝto]] ''Magyar Eszperantó Szövetség'', 60 paĝoj, ilustris: Bánfalvy Ákos * 1983 al la [[japana]]: ジャングルの少年 (Janguru no shōnen), tradukintoj Ichirō Takasugi kaj Tatsuhide Matsuoka, eldonloko [[Tokio]] ''Fukuikan Syoten'' 福音館書店, 147 paĝoj * 1985 al la [[rusina]] (el la serba traduko): Kumevava sin pralesa, tradukinto Mikola Skuban, eldonloko [[Novi Sad]] ''Ruske Slovo'', 113 paĝoj * 1988 al la [[sveda]]: Kumeuaua djungelns son, tradukinto [[Leif Nordenstorm]], eldonloko [[Boden (Svedio)|Boden]] ''Nordenstorms Förlag'', 68 paĝoj, ISBN 91-971004-0-4, ilustris: Maria Storvall * 1989 al la [[ukraina]] (el la serba traduko): Кумевава, син джунхлів (Kumevava, syn ĝunhliv), tradukinto Nadeĵda Nikolaevna Gordienko-Andrianova, eldonloko [[Kievo]] Veselka * 1992? al la [[nepala]]: Kumeŭaŭa la filo de la ĝangalo, tradukinto Gamvir Man Shresta, eldonloko [[Katmanduo]] Jogamba Instituto de Esperanto * 1999 al la [[hispana]]: Kumewawa el hijo de la selva, tradukinto [[Guillermo Alfredo Cook]], eldonloko [[Karakaso]] ''Fondo Editorial Tropykos'' * 2010 al la [[malta]]: Kumewawa Iben il-Ġungla, tradukinto K. Mallia, eldonloko [[Rabato]] ''Wise Owl'', 72 paĝoj. * Aldone, al la [[ĉeĥa]], ankoraŭ ne publikigita, je titolo ''Kumeuaua, syn džungle'' en manuskripto ekzistas du tradukoj, nome de [[Marie Bartovská]] kaj [[Jana Cíchová]]. Ekzistas ankoraŭ pluraj aliaj romanoj kaj etnologiaj priskriboj de [[Tibor Sekelj]] same tradukitaj el Esperanto al pluraj lingvoj. Pri ili vidu la liston [[Tibor Sekelj/Bibliografio]]. [[Anna Löwenstein|Anna Löwenstein:]] [[La ŝtona urbo]] originale verkita en [[Esperanto]] kaj publikigita en 1999. * Rapide sekve ĝi publikiĝis ankaŭ en [[Angla|anglalingva]] versio, verkita de la aŭtorino mem. * En 2010 aperis traduko en la [[franca]] (''La Ville de pierre'') de Godeleine Logez; * [[hungara]] traduko aperis en 2014 (''A kőváros'') de [[Lenke Szász]] * kaj en 2024 aperis traduko en la [[portugala]] (''A Cidade de Pedra'') de Luiz Ladeira. === al la ĉeĥa lingvo === * [[Eŭgeno Aisberg]]: '''Mi komprenas fine la radion''' - ''Rozmluvy o radiu'' - tradukis [[Ota Ginz]], Praha, Orbis 1927, 105 paĝoj * [[Raymond Schwartz]]: '''Nur epitaf’ atestas''' - ''Už náhrobní jen kámen'' - tradukis [[Miloš Lukáš]], Esperantista, 1950. * [[Zamenhof]]: '''Al la fratoj''' - ''Bratřím'' - tradukis [[Miloš Lukáš]], Esperantista 31-1-1948 * [[Zamenhof]]: '''La espero''' - ''Več doufáme'' - tradukis [[Miloš Lukáš]], Esperantista, 31-1-1948 * [[Zamenhof]]: '''Ho mia kor’''' - ''Ztiš se mi, srdce'' - tradukis [[Miloš Lukáš]], Esperantista 31-1-1948 * [[Zamenhof]]: '''Mia penso''' - ''Moje myšlenka'' - tradukis [[Miloš Lukáš]], Esperantista 31-1-1948 * [[Lucien Peraire|Lucien A. Peraire]]: '''Tra la mondo per biciklo kaj Esperanto''' - ''[http://esperanto.wz.cz/drahotova/evropou_a_asii.pdf Evropou a Asiií na kole a s esperantem] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090824003518/http://www.esperanto.wz.cz/drahotova/evropou_a_asii.pdf |date=2009-08-24 }}'' - tradukis [[Jindřiška Drahotová]], 1999 * [[Maryvonne Robineau]] kaj [[Bruno Robineau]]: '''Ili vivis sur la tero''' - ''Osm let na cestách po naší planetě'' - tradukis [[Jindřiška Drahotová]], Volvox Globator, Praha 2003, 171 paĝoj == Esperanto kiel ponto-lingvo == === En la ĉeĥan lingvon === * [[Janis Rainis]]: '''Amo estas pli forta ol morto''' - ''Láska je silnější než smrt'' - el la latva tradukis [[Ints Ĉaĉe]], enĉeĥigis [[Tomáš Pumpr]] - manuskripto * [[Maurits Dekker]]: '''La Mondo ne Havas Atendejon''' - ''Svět nemá čekárnu'' - el la nederlanda esperantigis [[Frits Faulhaber]] - enĉeĥigis [[Drahomíra Chlubnová]] (1955), poste sendepende [[Tomáš Pumpr]] (1956) - manuskriptoj * [[Zilda Gama]]: '''[[En Ombro kaj en Lumo]]''' - ''Ve stínu a ve světle'' - elportugaligis [[Luiz da Costa Porto Carreiro Neto]], enĉeĥigis [[Vladimír Sládeček|Vlado Sládeček]], [[Bratislavo]] 2003 === El la ĉeĥa lingvo === * [[Petr Bezruč]]: '''Sileziaj Kantoj''' - kelkaj estis ĉinigitaj laŭ [[Ĉeĥoslovaka Antologio]] == Vidu ankaŭ == * [[Esperanta literaturo]] * [[Listo de originalaj romanoj en Esperanto]] [[Kategorio:Esperanto]] [[Kategorio:Esperantlingva literaturo]] 37vb68uglummwdhp9q19v07miq53ux4 0 183190 9494868 9414507 2026-10-17T14:59:51Z SteveK 12983 /* Blazonoj de la komunumopartoj */ Replace COA with SVG-Version 9494868 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |blazono = DEU Obersulm COA.svg |zomo = 10 |situo-bildo = Dosiero:Obersulm in HN.png |federacia_lando = [[Baden-Virtembergo]] |distriktaro = [[Distriktaro Stutgarto]] |distrikto = [[Distrikto Heilbronn]] |alto = 203 |areo = 31,07 |poŝtkodo = 74182 |poŝtkodo_malnova = 7104 |tel_antaŭkodo = 07130 kaj 07134 |aŭtokodo = HN |oficiala_kodo = 08125110 |subdivido = 6 komunumopartoj (''Ortsteile'') |adreso-komunumestraro = Bernhardstraße 1 |retpaĝaro = [http://www.obersulm.de/ www.obersulm.de] |komunumestro = Harry Murso }} '''Obersulm''' estas [[komunumo (Germanujo)|komunumo]] en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Heilbronn]] kaj en la [[distriktaro (Germanio)|distriktaro]] [[distriktaro Stutgarto|Stutgarto]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Baden-Virtembergo]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Baden-Virtembergo||STATO}}}} la komunumo havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Baden-Virtembergo|08125110}}}} loĝantojn. == Blazonoj de la komunumopartoj == <gallery> DEU Obersulm COA.svg|<center>blazono de Obersulm Wappen Affaltrach neu.svg|<center>blazono de [[Affaltrach]] (ekde 1967) Wappen Eichelberg Obersulm.png|<center>blazono de [[Eichelberg]] Wappen Eschenau Obersulm.png|<center>blazono de [[Eschenau (Obersulm)|Eschenau]] DEU Sülzbach COA.svg|<center>blazono de [[Sülzbach]] Wappen Weiler bei Weinsberg.svg|<center>blazono de [[Weiler (Obersulm)|Weiler]] Wappen Willsbach.svg|<center>blazono de [[Willsbach]] </gallery> == Iuj bildaj impresoj == <gallery> Dosiero:Obersulm Affaltrach Schloss 20061126.jpg|<!-- _Schloss_ _Affaltrach_ --> Dosiero:Obersulm Eschenau Schloss 1 20061126.jpg|<!-- _Schloss_ _Eschenau_ (_links_) --> Dosiero:Obersulm Weiler Schloss 2 20061126.jpg|<!-- _Schloss_ _Weiler_ --> Dosiero:Obersulm Affaltrach Synagoge 20061126.jpg|<!-- _Ehemalige_ Sinagogo in _Affaltrach_ --> </gallery> [[Dosiero:Obersulm Eschenau 20061126.jpg|eta|maldekstra|500px|<center>panoramo de la komunumoparto [[Eschenau (Obersulm)|Eschenau]]]] {{Projektoj}} {{Distrikto Heilbronn}} {{Ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Distrikto Heilbronn]] [[Kategorio:Urboj de Baden-Virtembergo]] 2vkq9tdoez3g652cvfb78frtrwzjflm 0 188838 9495129 9475740 2026-10-18T10:09:46Z Crosstor 3176 /* T */ 9495129 wikitext text/x-wiki {{EnhavTabelo|alf=L}} Listo de renomaj '''personoj de [[Kluĵo]]'''. == A == * [[László Aba-Szőcs]] (n. [[15-a de marto]] [[1944]]): pentristo [http://www.festomuvesz.hu/szocs/index.htm] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120504052333/http://festomuvesz.hu/szocs/index.htm |date=2012-05-04 }} * [[Gusztáv Abafáy]], ''Abafáy-Öffenberger'', familia nomo ''Öffenberger'' ([[Budapest]], [[12-a de septembro]] [[1901]] - [[Landshut]], [[2-a de marto]] [[1995]]): literaturhistoriisto, bibliografo. * [[András Ábrahám]] ([[7-a de oktobro]] [[1916]] - [[?]]): gimnastikisto (olimpikano). * [[Petre Abrudan]] ([[Zutor]], [[8-a de julio]] [[1907]] - Kluĵo, [[18-a de majo]] [[1979]]): pentristo. * [[Ferenc Ács]] ([[16-a de junio]] [[1876]] - [[Kluĵo|Cluj]], [[5-a de septembro]] [[1949]]): pentristo. * [[György Ádám]] ([[Târgu Jiu]], [[8-a de junio]] [[1882]] - Kolozsvár, [[2-a de aprilo]] [[1906]]): filozofo. * [[János Ádám]] (ĉirkaŭ [[1620]]): humanista poeto. * [[Ottó Ádám]] (*[[17-a de oktobro]] [[1928]]): reĝisoro, teatrdirektoro. * [[Endre Adorjáni]] (*[[25-a de aŭgusto]] [[1950]]): skulptisto. * [[Panna Adorjáni]] (n. [[1990]]): verkistino * [[József Ady]] ([[4-a de aprilo]] [[1950]] – ?, [[19-a de novembro]] [[1991]]): grafikisto. * [[Alexandru Agache]] (*[[16-a de aŭgusto]] [[1955]]): operkantisto (baritono). * [[Ion Agârbiceanu]] ([[Cenade]], [[12-a de septembro]] [[1882]]- Cluj, [[28-a de majo]] [[1963]]): pastro, verkisto. * [[Marianna Ágopcsa]] (*[[5-a de junio]] [[1944]]): arthistoriistino, kritikistino. * [[András Ágoston]] ([[1947]]): violonisto. * [[Csaba Airizer]] (*[[23-a de aŭgusto]] [[1943]]): operkantisto (baso). * [[Albert Ajtai Kovách]], hungara librotenisto. * [[Sándor Ajtai Kovách]] ([[23-a de marto]] [[1845]] – [[Budapest]], [[4-a de junio]] [[1917]]): justicesploristo pri medicino, universitata profesoro en [[Kolozsvári Ferenc József Tudományegyetem]]. * [[Michael Alard]], ''Alárdy'' ([[1573]] - ?, [[Transilvanio]], [[1604]]): saksa civitano, [[Jezuitoj|jezuito]], taglibroverkisto. * [[Géza Albach]], hungara [[urbestro]] * [[Júlia Albert]] (*[[16-a de januaro]] [[1951]]): aktorino. * [[Sándor Albert (redaktoro)|Sándor Albert]] (n. [[18-a de januaro]] [[1926]]): ĵurnalisto, redaktoro. * [[Dénes Alesius]], la unua luterana episkopo de Transilvanio * [[István Almási]] (*[[8-a de decembro]] [[1934]]): popolmuzikesploristo. * [[Doina Almăşan-Popa]] [[31-a de majo]] [[1937]]): pentristino, scenejdekoraciistino. * [[Ottó Ámon]] (?, ? [[1879]] - Cluj, [[8-a de aŭgusto]] [[1921]]): ĵurnalisto, esperantisto. * [[Ferenc Ambrus]] (*[[2-a de marto]] [[1930]]: boksisto (olimpikano). * [[Vilmos Ambrus]] (*[[1928]]- [[1992]]): aktoro. * [[Zoltán Ambrus]] (*[[13-a de septembro]] [[1945]]): kuracpedagogo, psikologo, juristo, universitata profesoro. * [[Lóránt András]] (*[[26-a de februaro]] [[1973]]): aktoro. * [[Tibor Andrásofszky]] ([[31-a de julio]] [[1914]] – [[Târgu Mureş]], [[27-a de majo]] [[1978]]): kuracisto, universitata profesoro. * Mihail Andreescu-Skeletty ([[Iaşi]], [[19-a de julio]] [[1882]] - Cluj, [[8-a de junio]] [[1965]]): komponisto. * Gheorghe Anghel I. (*[[7-a de aprilo]] [[1938]]): pentristo. * [[Béla Angi]] ([[18-a de februaro]] [[1912]] – Cluj-Napoca, [[7-a de julio]] [[1975]]): aktoro. * [[Ferenc Antal (pastro)|Ferenc Antal]] ([[18-a de aprilo]] [[1912]] - [[Melbourne]], [[13-a de julio]] [[1993]]): juristo, reformita pastro, redaktoro * [[Anna Antal Tövissi]] (n. [[1986]]): grafikistino [http://www.kolozsvartarsasag.com/oferta.php?id=13] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120924012332/http://www.kolozsvartarsasag.com/oferta.php?id=13 |date=2012-09-24 }} * [[Áron Antal Tövissi]] (*[[24-a de majo]] [[1957]]): televidredaktoro, ĵurnalisto. * [[Ildikó Antal Tövissi]] ([[27-a de majo]] [[1958]] - [[18-a de aprilo]] [[2011]]): tvĵurnalistino, redaktorino. * [[János Antal]] ([[Budapest]], [[17-a de oktobro]] [[1907]] – decembro [[1943]], [[Sovetunio]]): poeto, verkisto, kunlaboranto de [[Korunk]]. * [[Márk Antal]] ([[Devecser]], [[18-a de aprilo]] [[1880]] – [[29-a de oktobro]] [[1942]], Kolozsvár): matematikisto, pedagogo, kulturpolitikisto. * [[János Apáczai Csere]] * [[István Apáthy]] ([[Pest]], [[4-a de januaro]] [[1963]] - [[Szeged]], [[27-a de septembro]] [[1922]]): zoologo, universitata profesoro, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] ([[1898]]), inter [[1890]] kaj [[1920]] en [[Kolozsvári Ferenc József Tudományegyetem]]. * [[István Árkossy]] (*[[13-a de marto]] [[1943]]): grafikisto, pentristo. * [[Lajos Asztalos]] (*[[Parizo]], [[31-a de januaro]] [[1936]]): presisto, tradukisto, publicisto, esperantisto, tradukanto de 50 popolfabeloj de 20 popoloj sub titolo ''La fabelavida diablo'' aperinta en Budapest (1984). * [[Márton Auner]] (?,? - Kolozsvár, post [[1680]]): ano de konsilantaro de centoj de urbo, taglibroverkisto. * Felicia Avram, (*[[27-a de aprilo]] [[1921]]): pentristino. * [[István Azary Prihoda]] ([[1891]] - [[Budapest]], [[1956]]): pentristo [http://galeriasavaria.hu/termekek/reszletek/grafika-rezkarc/161011/Azary-Prihoda-Istvan-Noi-Akt-j.j.l/]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. == B == * [[István Baconi Incze]] ([[5-a de januaro]] [[1721]] - [[Marosvásárhely]], [[4-a de marto]] [[1776]]): instruisto, reformita pastro. * [[Mihály Baconi Incze]] ([[12-a de septembro]] [[1723]] - samloke, [[24-a de februaro]] [[1795]]): reformita pastro, eklezia verkisto. * [[Miklós Bács]] ([[Bukareŝto]], *[[27-a de septembro]] [[1964]]): aktoro. * [[Ion Budoiu]] (*[[1933]]): baritono. * [[Béla Bagaméri]] (n. [[22-a de aŭgusto]] [[1922]]): inĝeniero pri mekaniko, grot-esploristo * [[Lajos Bágyuj]] ([[24-a de septembro]] [[1920]] - ): restarigisto de artmonumentoj. * [[Géza Baintner]], fizikisto * [[Károly Baintner]] ([[11-a de novembro]] [[1905]] – [[Budapest]], [[12-a de julio]] [[1989]]): agrikulturinĝeniero, bestkuracisto * [[Zoltán-Gábor Baki-Hari]] (n. [[12-a de aprilo]] [[1971]]): inĝeniero pri mekaniko, fakverkisto * [[Tamás Balásfi]] ([[3-a de decembro]] [[1580]] – [[Pozsony]], [[10-a de marto]] [[1625]]): katolika episkopo, religidisputa verkisto. * [[Árpád Balázs]] ([[16-a de novembro]] [[1874]] – [[Budapest]], [[23-a de marto]] [[1941]]): komponisto, kantotekstaŭtoro. * [[Bence Balázs]] (n. [[13-a de decembro]] [[1978]]): ĵurnalisto * [[Ferenc Balázs]] ([[24-a de oktobro]] [[1901]] - [[Turda]], [[22-a de majo]] [[1937]]): unitariisma pastro en [[Cheia (Mihai Viteazu)]], verkisto, poeto, socireformisto. * [[Sándor Balázs (verkisto)|Sándor Balázs]] ([[6-a de decembro]] [[1830]] – [[Budapest]], [[1-a de aŭgusto]] [[1887]]): verkisto. * [[Sándor Balázs (filozofo)|Sándor Balázs]] (*[[4-a de aprilo]] [[1928]]): filozofo, tradukisto. * [[Gyula István Bálint]], hungara franciskano * [[Júlia Bálint]] (n. [[27-a de oktobro]] [[1937]]): bibliotekistino, edzino de verkisto [[Tibor Bálint]] * [[Sándor Bálint]] ([[8-a de januaro]] [[1860]] – [[Budapest]], [[29-a de aŭgusto]] [[1922]]): biologo, vinberkulturisto. * [[Tibor Bálint]] ([[12-a de junio]] [[1932]] - samloke, [[28-a de januaro]] [[2002]]) hungara verkisto * [[Zoltán Bálint]] ([[Temesvár]], [[21-a de aŭgusto]] [[1898]] – Cluj-Napoca, [[29-a de decembro]] [[1978]]): psikologo, ĵurnalisto, redaktro. * [[Zsófia Balla]] (*[[15-a de januaro]] [[1949]]): poetino. * [[Antal Ballauer]] ([[Temesvár]], [[28-a de januaro]] [[1901]] – [[3-a de julio]] [[1981]], Cluj-Napoca): redaktoro, laboristmovada verkisto. * [[Áron Balló]] ([[23-a de novembro]] [[1967]] - survoje inter [[Satu Mare]] kaj Cluj-Napoca pro akcidento, [[8-a de julio]] [[2006]]): ĵurnalisto, ĉefredaktoro de tagĵurnalo [[Szabadság]]. * [[Zoltán Balló]] (*[[11-a de marto]] [[1940]]): pupaktoro. * [[Zsuzsanna Balló]], ''Zsuzsanna Laczka'' (*[[1-a de marto]] [[1943]]):pupaktorino. * [[András Balogh]] (*[[4-a de septembro]] [[1932]]): juristo, universitata asistanto, politikisto. * [[András Balogh (reĝisoro)|András Balogh]] (*[[15-a de decembro]] [[1945]]): aktoro, reĝisoro. * [[Artúr Balogh]] ([[Abony]], [[18-a de marto]] [[1866]] – ([[Cluj-Napoca|Cluj]], [[4-a de marto]] [[1951]]): juristo, universitata profesoro, ano de [[Hungara Scienca Akademio]] (1905). * [[Béla Balogh]] (n. [[10-a de julio]] [[1955]]): inĝeniero pri pontkonstruado, verkisto * [[Attila Balogh]], ''Gajdos Balogh'' (*[[16-a de septembro]] [[1937]]): verkisto. * [[Edgár Balogh]] ĝis [[1926]] ''Kessler'' ([[Temesvár]], [[7-a de septembro]] [[1906]] - Cluj-Napoca, [[19-a de junio]] [[1996]]): publicisto, redaktoro, memuaristo. * [[Ferenc Balogh]] filo ([[Aszód]], [[7-a de majo]] [[1920]] - [[Budapeŝto]], [[21-a de januaro]] [[2005]]): violonisto, altlerneja profesoro, koncertmajstro. * [[Ferenc Balogh]] (*[[9-a de marto]] [[1941]]): arkitekto, fakverkisto, vicurbestro. * [[Kálmán Balogh (geologo)]] * [[Béla B. Kiss]] (*[[14-a de aŭgusto]] [[1952]]): biologo, redaktoro. * Ileana Balotă (*[[24-a de oktobro]] [[1929]]): dekoraciartistino. * [[Nicolae Balotă]] (*[[26-a de januaro]] [[1925]]): eseisto, kritikisto, literaturhistoriisto kaj literaturteoriisto. * [[Antal Bánhegyesy]] (n. [[1990]])?: fotisto [http://www.flickr.com/photos/35505816@N08/] * [[Nóra Orsolya Bánhegyesy]] (n. [[13-a de junio]] [[1987]]): vojaĝverkistino * [[Géza Banner]] (*[[17-a de decembro]] [[1970]]): ĵurnalisto. * [[Albert Bánffy]], hungara [[magnato]]. * [[Dezső Bánffy]], barono ([[28-a de oktobro]] [[1843]] – [[Budapest]], [[24-a de majo]] [[1911]]): ĉefministro de [[Hungarujo]]. * [[György Bánffy (senatano)]], hungara grafo. * [[Miklós Bánffy]] grafo ([[1873]] - [[Budapest]], [[1950]]): verkisto, belartisto, politikisto. * [[Éva Bányai]] (n. [[9-a de januaro]] [[1971]]): literaturhistoriistino, redaktorino * [[Margit Bara]] (*[[21-a de junio]] [[1928]]): aktorino. * [[Béla Barabás (fagotisto)|Béla Barabás]] ((*[[26-a de decembro]] [[1936]]): fagotisto, docento. * [[János Barabás T.]] (*[[27-a de decembro]] [[1959]]): verkisto, diplomato. * [[Sándor Barabás]] (*[[13-a de oktobro]] [[1968]]): violonisto. * [[László Barabási]] (n. [[15-a de aprilo]] [[1943]]): historiisto, verkisto * [[Lőrinc Baranyai]] (n. [[17-a de marto]] [[1946]]): reklamgrafikisto. * [[Attila Bárány-Horváth]] (*[[1931]]): biologo. * [[Béla Baráth]] ([[Budapest]], [[3-a de novembro]] [[1893]] – Cluj-Napoca, [[16-a de junio]] [[1977]]): bibliotekisto, bibliografo * [[Zoltán Barcsay]] (n. [[24-a de majo]] [[1929]]): muzikisto, instruisto * [[Zoltán Barcsay-Amant]], hungara historiisto * Teréz Bárdi, ''Dincsi Braun'' ([[24-a de junio]] [[1908]] – [[Cluj-Napoca]], [[8-a de julio]] [[1987]]: aktorino. * [[Arthur Bárdos B.]], ''Boros-Bárdos'' ([[3-a de januaro]] [[1923]] - ): poeto, ĵurnalisto. * [[Pál Baróti]] ([[Budapest]], [[1-a de junio]] [[1930]] – [[23-a de julio]] [[1981]], Budapest): kritikisto, redaktoro. * [[Eva Bârsan]] (*[[16-a de oktobro]] [[1936]]): dekoraciartistino. * [[Zaharia Bârsan]] ([[Barcaszentpéter]], [[31-a de decembro]] [[1879]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[13-a de decembro]] [[1948]]): aktoro, reĝisoro, verkisto, poeto, tradukisto. * [[Enikő Barta]] ([[28-a de novembro]] [[1960]] - [[Satu Mare]], [[18-a de marto]] [[2001]]): aktorino. * [[Ilona-Ottilia Barta]], ''Ilona-Ottilia Nagy'' (*[[24-a de junio]] [[1958]]): grafikistino. * [[Tibor Barta]] (*[[3-a de oktobro]] [[1951]]): kuracisto, radioredaktoro, orgenisto. * [[János Bartalis]] ([[Apáca]], [[29-a de julio]] [[1893]] - Cluj-Napoca, [[18-a de decembro]] [[1976]]): poeto. * [[Judit Bartalis Bán]] (*[[31-a de januaro]] [[1958]]): lingvistino, universitata adjunktino. * [[Albert Bartha]] ([[12-a de aŭgusto]] [[1877]] – [[New York]], [[5-a de decembro]] [[1960]]): politikisto, oficiro, militafera ministro. * [[Ignác Bartha]] ([[Craiova]], [[18-a de junio]] [[1896]] – Cluj, [[12-a de oktobro]] [[1970]]): jurfakverkisto * [[László Bartha]] (Koloĵvaro, [[5-a de aŭgusto]] [[1908]] - [[Kőszeg]], [[5-a de januaro]] [[1998]]): pentristo, scenejdekoraciisto. * [[Zoltán Bartha]] ([[15-a de januaro]] [[1922]] – [[Budapest]], [[29-a de aŭgusto]] [[1989]]): kemiinĝeniero, kandidato pri kemiaj sciencoj (1960). * [[György Bartók (episkopo)|György Bartók]] ([[Málnás]], [[28-a de aprilo]] [[1845]] – Kolozsvár, [[19-a de decembro]] [[1907]]): reformita episkopo, eklezia verkisto. * [[Katalin Bartók]], ''Katalin Váczy'' (*[[22-a de julio]] [[1942]]): biologino, fakverkistino. * [[István Bartunek]] (n. [[18-a de aŭgusto]] [[1942]]): ĵurnalisto, politika konsilanto * [[Zoltán Batiz]] ([[23-a de marto]] [[1969]]): fizikisto en [[Usono]]. * [[Ignác Batthyány]], grafo ([[Németújvár]], [[30-a de januaro]] [[1741]] – Kolozsvár, [[17-a de novembro]] [[1798]]): katolika episkopo, eklezihistoriisto, fondinto de [[Biblioteko Batthyaneum]]. * [[Viktor Bauma]] ([[1-a de novembro]] [[1892]] – [[Budapest]], [[29-a de aŭgusto]] [[1964]]): minejinĝeniero, evoluiganto mineralminado. * [[Éva Bázsa]] ([[29-a de aŭgusto]] [[1920]] – [[Fonyód]], [[23-a de julio]] [[1975]]): aktorino. * [[József Beczkóy]]; ''Mosolygó'' ([[10-a de oktobro]] [[1856]] – ?): aktoro, dekoracipentristo. * [[Károly Békésy]] ([[1850]] ? – Cluj, decembro [[1938]]): ĵurnalisto, ekonomia verkisto * [[János Belky]] ([[Miskolc]], [[25-a de junio]] [[1851]] – Kolozsvár, [[12-a de novembro]] [[1892]]): kuracisto, universitata profesoro, justicafera fakkuracisto * [[Ferenc Belényi]] (*[[28-a de decembro]] [[1927]] – [[Oradea]], [[8-a de novembro]] [[1988]]): aktoro. * [[Augustin Bena]] ([[Pianu de Jos]], [[29-a de oktobro]] [[1980]] - Cluj, [[10-a de januaro]] [[1962]]): komponisto, dirigento. * [[Sándor Benamy]] ([[Sáp]], [[6-a de majo]] [[1899]] - [[Budapest]] [[13-a de oktobro]] [[1989]])): ĵurnalisto, verkisto, tradukisto. * [[Erzsébet Bencze]] ([[Kispest]], [[29-a de julio]] [[1898]] – Cluj, [[25-a de decembro]] [[1924]]): aktoro. * [[József Benczédi]] (*[[13-a de decembro]] [[1953]]): televidredaktoro. * [[Kálmán Bene]] ([[2-a de novembro]] [[1882]] - [[Budapest]], ? [[1961]]): literaturhistoriisto. * [[István Benedek]] (*[[24-a de januaro]] [[1926]]): aviadmodelisto. * [[Marcell Benedek]] ([[Budapest]], [[22-a de septembro]] [[1885]] – [[30-a de majo]] [[1969]], Budapest): verkisto, literaturhistoriisto, tradukisto, ĝis aŭtuno [[1947]] universitata profesoro en [[Universitato Bolyai]]. * [[Ilona Beness]] ([[Budapest]], [[10-a de januaro]] [[1889]] – Cluj, [[25-a de januaro]] [[1971]]): aktorino. * [[Sándor Benke]] (*[[24-a de majo]] [[1924]]): floretisto, sprotgvidanto, ekonomo, universitata profesoro. * [[András Benkő]] ([[Feiurdeni]], [[21-a de januaro]] [[1923]] - Cluj-Napoca, [[9-a de aprilo]] [[2001]]): muzikhistoriisto. * [[Elek Benkő]] ((*[[23-a de aŭgusto]] [[1954]]): arkeologo. * [[Judit Benkő]] ([[8-a de marto]] [[1959]]): muzikologino, radio- kaj televidredaktorino. * [[György Berecz]] ([[11-a de majo]] [[1924]] – [[Budapest]], [[28-a de januaro]] [[1958]]): ŝoforo ekzekutita pro partopreno en revolucio [[1956]]. * [[Péter Bereczky]] ([[Bukareŝto]], *[[16-a de oktobro]] [[1927]]): reĝisoro en la [[Kolozsvári Állami Magyar Színház]]. * [[Ágoston Bernád]] (*[[29-a de novembro]] [[1929]]): literaturhistoriisto, redaktoro. * [[Ilma Bernáth]], ''Lukács Hugóné'' ([[10-a de decembro]] [[1891]] – [[Budapest]], [[19-a de aprilo]] [[1961]]): pentristino, desegnistino * [[László Berzenczey]] ([[26-a de junio]] [[1820]] – [[Budapest]], [[14-a de novembro]] [[1884]]): reformpolitikisto, liberecbatalisto, vojaĝisto. * [[Ottó Berzeviczi]] (?, [[1812]] – Kolozsvár, [[17-a de aŭgusto]] [[1848]]): aktoro. * [[András Bethlen]], ''bethleni'', grafo (Kolozsvár, [[26-a de julio]] [[1847]] – [[Bethlen]], [[25-a de aŭgusto]] [[1898]]): politikisto, ministro pri agrikulturo. * [[Grafo]] [[Balázs Bethlen]], hungara inĝeniero. * [[György Bethlen]], grafo d-ro (?, ? [[1888]] - ?, ?[[1968]]): politikisto. * [[Mária Biasini]] ([[3-a de januaro]] [[1966]] - [[Riederau]] [[12-a de majo]] [[1937]]) pentristino * [[Sándor Bihari]], ''Bucsumán'' ([[15-a de marto]] [[1888]] - ?): aktoro, teatrdirektoro. * [[Annamária Biluska]] (*[[3-a de junio]] [[1941]]): aktorino. * [[András Csaba Bíró]] (n. [[22-a de aŭgusto]] [[1941]]): fizikisto-kemiisto, universitata instruisto * [[Béla Bíró (arthistoriisto)|Béla Bíró]] ([[Makó]], [[11-a de decembro]] [[1899]] - ?): arthistoriisto. * [[Gábor Bíró]] (*[[2-a de septembro]] [[1919]]): arkitekto, fakverkisto. * [[György Bíró]] ([[Tiszaföldvár]], [[26-a de julio]] [[1902]] – ?, ? [[1944]], deportite): ĵurnalisto, poeto. * [[László Péter Bíró]]: fizikisto * [[Vencel Bíró]] ([[Vértessomló]], [[9-a de aŭgusto]] [[1885]] – Cluj, [[2-a de decembro]] [[1962]]): historiisto, universitata profesoro. * [[Mária Bisztrai]] (*[[25-a de majo]] [[1928]]: aktorino, teatrestrino. * [[Enikő Bitay]] (n. [[4-a de junio]] [[1960]]): universitata instruistino, esplorinĝeniero * [[László Bitay]] (1928-2018): hungara matematikisto, universitata instruisto * [[Béla B. Kiss]] (n. [[14-a de aŭgusto]] [[1952]]): biologo, redaktoro * [[Lucian Blaga]] ([[9-a de majo]] [[1895]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[6-a de majo]] [[1961]]): poeto, dramverkisto, filozofo, tradukisto. * [[András B. Kovács]] (*[[25-a de majo]] [[1949]]): ĵurnalisto, redaktoro. * [[Vladimir Sándor Blazsek]] (n. [[1-a de majo]] [[1929]]): biokemiisto, fakverkisto. * [[Margit B. Nagy]] ([[Gyoma]], *[[4-a de majo]] [[1928]]): arthistoriistino, esploristino. * [[Stefano Bocskai]] ([[1-a de januaro]] [[1557]]. – [[Kassa]], [[29-a de decembro]] [[1606]]): reganto de [[Transilvanio]] (1605-1606). * [[Edit Bódizs]] (*[[10-a de majo]] [[1968]]): radioredaktorino. * [[György Bodó]] ([[1916]] – [[Bergatreute]], [[Germanio]], aprilo [[1986]]): aktoro. * [[Márta Bodó]] (n. [[20-a de septembro]] [[1963]]): radaktorino * [[Sámuel Bodola]], hungara kalvinana [[episkopo]] * [[Ádám Bodor]] (*[[22-a de februaro]] [[1936]]) hungara verkisto, laŭreato de [[Kossuth-premio]], [http://www.neumann-haz.hu/scripts/DIATxcgi?infile=diat_vm_eletrajz.html&session=1394749025&fnev=&sname=Bodor+%C1d%E1m&nkep= Verkoj en Digitala Literatura Akademio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927233711/http://www.neumann-haz.hu/scripts/DIATxcgi?infile=diat_vm_eletrajz.html&session=1394749025&fnev=&sname=Bodor+%C1d%E1m&nkep= |date=2007-09-27 }} * [[Antal Bodor]] ([[8-a de januaro]] [[1878]] – [[Budapest]], [[3-a de januaro]] [[1955]]): ekonomia fakverkisto, vilaĝesploristo. * [[Johanna Bodor]] (*[[23-a de oktobro]] [[1965]]) baletistino, koreografino. * [[Kálmán Bodor]] ([[17-a de majo]] [[1886]] – [[30-a de januaro]] [[1960]], [[Sülelmed]]): agrinĝeniero, fakverkisto. * [[Klára Bodor]] ([[Budapest]], [[15-a de aŭgusto]] [[1904]] – [[28-a de julio]] [[1973]], Cluj): rakontistino, porinfana verkistino. * [[Pál Bodor (plantkulturisto)|Pál Bodor]] ([[31-a de januaro]] [[1773]] – Kolozsvár, [[30-a de majo]] [[1828]]): fruktokultivisto. * [[Elek Boér]] ([[13-a de septembro]] [[1899]] – [[Újfehértó]], [[28-a de junio]] [[1954]]): juristo, universitata profesoro, ano korespondanta de [[Hungara Scienca Akademio]] (1941-49). * [[Lászlóné Boér]] ''Margit Léber'' ([[22-a de marto]] [[1914]]): mezlerneja instruistino pri matematiko, fakverkistino. * [[Mária Boér]] (*[[Budapest]], [[21-a de januaro]] [[1941]]): muzikistino, libroredaktorino, verkistino. * [[Márton Boér]] ([[1762]] - [[Marosvásárhely]], [[1830]]): pentristo * [[Miklós Bogáti Fazekas]] (? – Kolozsvár, somere [[1592]]): unitariirisma pastro, kantaŭtoro, psalmtradukisto. * [[Miklós Bogáti Fazekas]] ([[14-a de decembro]] [[1548]] – Kolozsvár inter [[1598]] kaj [[1607]]): unitariisma pastro, poeto. * [[Lajos Bogáti Kispál]] ([[30-a de januaro]] [[1944]]) ceramikisto. * [[Imre Bogdán]] ([[7-a de julio]] [[1928]]): agrinĝeniero, fakverkisto. * [[Tibor Bogdán]] (*[[24-a de oktobro]] [[1946]]): redaktoro, ĵurnalisto. * [[Zsolt Bogdán]] (*[[Miercurea Ciuc]], [[23-a de decembro]] [[1964]]): aktoro laŭreato de [[Magyar Művészetért Díj]] (2007) [http://www.hamlet.ro/emberek.php?id=14 Roloj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090628182453/http://www.hamlet.ro/emberek.php?id=14 |date=2009-06-28 }}. * [[Vasile Bogrea]] ([[1881]]-[[1926]]): klasika filologo, universitata profesoro. * [[Romul Boilă]] ([[1881]]-[[1946]] : universitata profesoro pri konstitucijuro. * [[Andor Bokor]] (*[[1911]] - [[Târgu Mureş]], [[1974]]): reĝisoro, teatrestro. * [[Barnabás Bokor]] (*[[14-a de marto]] [[1940]]): violonisto, kapelestro. * [[Ildikó Bokor]] (*[[11-a de marto]] [[1949]]) : aktorino. * [[József Bokor (komponisto)|József Bokor]] ([[12-a de februaro]] [[1861]] – [[Budapest]], [[23-a de oktobro]] [[1911]]): komponisto kaj dramverkisto. * [[Péter Bokor]] ([[1940]] - ? [[2014]]): reĝisoro, verkisto * [[Ferenc Boldizsár]] (? – Kolozsvár, [[7-a de junio]] [[1873]]): aktoro, sufloro. * [[Valeriu Lucian Bologa]] ([[1892]]-[[1971]]): medicinhistoriisto, universitata profesoro. * [[János Bolyai]]: matematikisto. * [[Vince Borbás]] ([[1844]]-[[1905]]) botanikisto, universitata profesoro * [[Andor Borbáth]] ([[6-a de junio]] [[1912]] - [[Târgu Mureş]], [[21-a de aprilo]] [[2000]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[Júlia Borbáth]] (*[[19-a de februaro]] [[1945]]): aktorino. * [[Éva Bornemissza]] ([[31-a de aŭgusto]] [[1919]] – [[Budapest]], [[28-a de novembro]] [[1971]]): aktorino. * [[János Boros]] (*[[24-a de januaro]] [[1924]]): konstruinĝeniero, politikisto. * [[László Boros]] ([[21-a de decembro]] [[1892]] – [[Budapest]], [[11-a de oktobro]] [[1948]]): ĵurnalisto. * [[Miklós Boros]] (*[[30-a de julio]] [[1971]]): sportĵurnalisto. * [[Ilona Borsai]] ([[10-a de aprilo]] [[1924]] – [[Budapest]], [[8-a de julio]] [[1982]]): popolmuzikesploristino, muzikhistoriistino. * [[Dana Borşan]] (*[[9-a de aŭgusto]] [[1957]]): pianistino. * [[Alexandru Borza]] ([[21-a de majo]] [[1887]], [[Alba Iulia]] - [[3-a de septembro]] [[1971]], Cluj) botanikisto, fondinto de la [[Botanika Ĝardeno de Cluj-Napoca]]. * [[Enea Borza]] (*[[16-a de januaro]] [[1926]]): muzikologo, profesoro. * [[Katalin Botár]] (*[[11-a de januaro]] [[1946]]): muzikistino, altlerneja adjunktino. * [[József Both]] (n. [[Miercurea Ciuc]], [[15-a de marto]] [[1972]]): dancinstruisto, kulturreferento en [[Kluĵo]]. * [[Karolina Botos Pályné]] (?, [[1811]] – Kolozsvár, [[3-a de decembro]] [[1843]]): kantistino, aktorino. * [[Péter Böjthe]] (n. [[21-a de julio]] [[1941]]): kemiisto, inventisto * [[Károly Böhm]] ([[Besztercebánya]], [[17-a de septembro]] [[1846]] – Kluĵo, [[19-a de majo]] [[1911]]): filozofo, universitata profesoro, ano de [[hungara Scienca Akademio]] (1908). * [[Gyöngyike Böndi]] (*[[2-a de oktobro]] [[1952]]): politikistino. * [[József Brandt]] ([[Pósfalva]], [[1838]] – Kluĵo, [[12-a de julio]] [[1912]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[Sándor Braun]] (n. [[2-a de januaro]] [[1929]]): geologo * [[Sámuel Brassai]] la lasta ĉiosciulo de [[Transilvanujo]]. * [[Viktor Brassai]], ''Resch'' ([[5-a de novembro]] [[1913]] - [[Ukrainio]], somero de [[1944]]): poeto, tradukisto, deklamisto. * [[Andrea Bretan]] ([[1917]]-[[1996]]): operkantisto. * [[Nicolae Bretan]] ([[1887]]-[[1968]]): operkantisto, komponisto. * [[E. Zoltán Bretter]] (*[[6-a de januaro]] [[1958]]) ideohistoriisto, politikhistoriisto. * [[György Bretter]]: filozofo. * [[Tamás Bródy]] ([[24-a de januaro]] [[1913]] – [[Budapest]], [[6-a de julio]] [[1990]]): kapelestro, komponisto. * [[István Brozer]] ([[17-a jarcento]]): juvelistmajstro. * [[Peter Broser]] (? - samloke, [[25-a de aŭgusto]] [[1695]]): urba konsilanto, taglibroverkisto. * [[Emil Buczy]] ([[16-a de majo]] [[1782]] – samloke, [[28-a de oktobro]] [[1839]]): poeto, estetikisto, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1832). * [[György Buday]] ([[7-a de aprilo]] [[1907]] - Sanatorio [[Coulsdon]] apud [[Londono]], [[Britio]], [[12-a de junio]] [[1990]]): ksilografisto * [[Kálmán Buday (historiisto)]] * [[Balázs Bugyi]] ([[21-a de majo]] [[1911]] – [[Budapest]], [[18-a de novembro]] [[1982]]): kuracisto, radiologo, medicinhistoriisto. * Laurenţiu Buda ([[1931]]-[[1992]]): pentristo. * Tudor Bugnariu ([[30-a de junio]] [[1909]], [[Budapeŝto]] - [[25-a de junio]] [[1988]], [[Bucureşti]]): sociologo, publicisto, akademiano, urbestro de Kluĵo en [[1944]] - [[1945]]. * Octavian Buracu (?, regisor, [[26-a de aprilo]] [[1932]] - [[1-a de septembro]] [[1995]]): geologo, universitata profesoro, civilrajta aganto. * Ladislau V. Buteanu ([[1826]]-[[1867]]): revoluciulo en [[1848]]. * [[László Buza]] ([[Sárospatak]], [[8-a de februaro]] [[1885]] – [[Budapest]], [[18-a de oktobro]] [[1969]]): internacia juristo, universitata profesoro ankaŭ en [[Kolozsvári Ferenc József Tudományegyetem]] kaj [[Bolyai Tudományegyetem]], ano de [[Hungara Scienca Akademio]] (1946) * [[László Buza (bestkuracisto)|László Buza]] (?-a de februaro [[1914]] – [[Budapest]], [[5-a de majo]] [[1987]]): bestkuracisto, fakulo pri fiŝ- kaj abelmalsanoj. * [[Gábor Buzás]] (*[[1-a de februaro]] [[1947]]): fizikisto, informatikisto, universitata lektoro. * [[Pál Búzás]] (*[[3-a de marto]] [[1943]]): pianisto, instruisto. * [[Ion Buzea]] (*[[14-a de aŭgusto]] [[1934]]: operkantisto (tenoro). regisor == C == * [[Alexandru Căprariu]] ([[20-a de decembro]] [[1929]]): poeto, kritikisto. * [[Cornel Cenan]] (*[[23-a de aprilo]] [[1907]] - ?): pentristo. * [[Lajos Chappon]] ([[1802]] – Kolozsvár, [[1878]]): francdevena skermmajstro. * [[Iván Péter Chelu]], Jehan Calvus (n. [[1955]]): pupartisto, verkisto, pentristo en [[Vieno]]. * [[Mária Terézia Chereji]], ''Cappellaro Peris Mária Terézia'' (*[[19-a de oktobro]] [[1932]]): aktorino, universitata profesorino, tradukistino. * [[Ioan Chişu]] (*[[28-a de januaro]] [[1939]]): pentristo. * [[Antonin Ciolan]] ([[Iaşi]], [[1-a de januaro]] [[1883]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[4-a de decembro]] [[1970]]): kapelestro, profesoro. * [[Eugen Ciceu]] (*[[1940]]): pianisto. * [[Radu Ciorei]] (*[[28-a de majo]] [[1952]]): kapelestro. * [[Aurel Ciupe]] ([[Lugoj]], [[16-a de majo]] [[1900]] - Cluj-Napoca, [[18-a de julio]] [[1988]]): pentristo. * [[Mária Sarolta Ciupe]] ''Mária Sarolta Kiráy'' ([[Segesvár]], [[6-a de septembro]] [[1909]]: grafikistino, tekstilistino, edzino de pentristo [[Aurel Ciupe]] * [[Alexandra Ciura]] ([[1878]]-[[1936]]): verkistino, literaturhistoriistino, tradukistino de hungara literaturo. * [[Victor Niculae Creţulescu]] (*[[1-a de aŭgusto]] [[1938]]): scenejdekoraciisto. * [[Viorica Cristea]] (*[[4-a de oktobro]] [[1929]]): grafikistino. * [[Ádám Czakó]] (n. [[5-a de novembro]] [[1940]]): muzikkomponisto * [[Árpád Attila Czégeni]] (n. [[13-a de marto]] [[1943]]): kemiisto, instruisto, sporttrajnisto. * [[Éva Czjzek]] (familinomo ''Toldalagi'' *[[9-a de oktobro]] [[1923]]): tradukistino. * [[Tibor Cs. Erdős]] ([[Berettyóújfalu]], [[17-a de februaro]] [[1914]] - ): pentristo, grafikisto, scenejdekoraciisto. * [[Péter Csaba]] (*[[7-a de novembro]] [[1952]]): violonisto. * [[Pál Csanádi]] ([[1572]] - samloke, [[5-a de decembro]] [[1636]]): unitariisma eklezia verkisto. * [[Mant. Máté Csanaki]] (?, [[1595]] - Kolozsvár, novembro [[1636]]): reformita verkisto, kuracisto. * [[Ferenc Csányi]], hungara juĝisto (1842-1897) * [[Angéla Császár]] (*[[16-a de marto]] [[1946]]): aktorino. * [[Károly Császár]] ([[28-a de januaro]] [[1887]] - [[Budapest]], [[3-a de aŭgusto]] [[1968]]): literaturhistoriisto, estetikisto. * [[Győző Csatár]]; ''Gabrielli'' ([[Veszprém]], [[1849]] – Kolozsvár, [[8-a de decembro]] [[1915]]): kantisto (baritono), pli malfrue patroaktoro. * [[György Csapó]] (*[[16-a de septembro]] [[1961]]): aktoro. * [[József Csapó]] ([[Temesvár]], [[16-a de marto]] [[1911]] – Cluj-Napoca, [[1-a de majo]] [[1979]]): agrikultura fakverkisto, universitata profesoro. * [[Zsombor Csata]] (*[[Ciumani]], [[2-a de aprilo]] [[1978]]): sociologo. * [[Melinda Csatári]] (*[[17-a de junio]] [[1967]]): ekonomikistino, radioredaktorino. * [[Áron Gusztáv Cseh]] (n. [[26-a de julio]] [[1972]]): diplomato, juristo, politologo * [[Gusztáv Cseh (patro)|Gusztáv Cseh]] ''pli maljuna'' ([[24-a de julio]] [[1900]] – [[26-a de januaro]] [[1972]]): grafikisto. * [[Gusztáv Cseh]] pli juna ([[13-a de julio]] [[1934]] - [[Cluj-Napoca]], [[19-a de junio]] [[1985]]): grafikisto. * [[Gyula Csehi]] ([[Szatmárnémeti]], [[26-a de novembro]] [[1910]] – Cluj-Napoca, [[21-a de junio]] [[1976]]): literaturteoriisto, universitata profesoro. * [[Péter Csehi]] pentristo, grafikisto. * [[Gábor Cseke]] (*[[29-a de julio]] [[1941]]): verkisto, poeto, publicisto. * [[Tamás Cseke]] (*[[1946]]): pentristo. * [[Béla Cselényi]] (*[[4-a de aprilo]] [[1955]]): poeto. * [[Zoltán Csendes]] ([[3-a de novembro]] [[1924]] – [[3-a de majo]] [[1959]]): statistikisto, universitata profesoro. * [[Ica Csengeri]] ([[7-a de januaro]] [[1913]] - [[Temeŝvaro]], [[19-a de oktobro]] [[1974]]) aktorino * [[István Csengery]] ([[30-a de januaro]] [[1887]] - [[Budapest]], [[3-a de decembro]] [[1946]]): memlerninto. akvarelisto karikaturisto. * [[Ferenc Csepregi Turkovics]] (? [[1700]] - samloke, [[24-a de majo]] [[1758]]): reformita eklezia verkisto. * Mihály Csepregi Turkovics (? [[1663]] - samloke, [[13-a de aprilo]] [[1704]]): reformita eklezia verkisto. * [[Lajos Csernátony]], ''Cseh'' (Kolozsvár, [[21-a de aŭgusto]] [[1823]] – [[Budapest]], [[4-a de marto]] [[1901]]): ĵurnalisto. * [[Éva Cs. Gyimesi]] (*[[11-a de septembro]] [[1945]]): lingvistino, literaturhistoriistino, universitata profesorino. * [[Vencel-József Csibi]] (*[[7-a de marto]] [[1945]]): inĝeniero pri mekaniko, universitata profesoro. * [[Endre Csiki]] ([[1-a de decembro]] [[1888]] - [[Cluj-Napoca]], [[11-a de januaro]] [[1949]]): komponisto. * [[Levente Csiki]] (*[[1954]]): grafikisto, pentristo de [[1989]] en [[Malmő]] ([[Svedujo]]). * [[Ibolya Csiky]] (*[[9-a de aprilo]] [[1945]]): aktorino. * [[János Csiky]] (Kolozsvár, [[3-a de oktobro]] [[1873]] – [[Újpest]], [[28-a de junio]] [[1917]]): komponisto, muziksciencisto. * [[Gábor Csire]] (*[[21-a de aprilo]] [[1964]]): biokemiisto, universitata asistanto. * [[Judit Csoma]] (*[[14-a de oktobro]] [[1952]]): aktorino. * [[Mária Csoma]] (*[[1944]]): kantistino (soprano). * [[Ferenc Csomafáy]] (*[[13-a de majo]] [[1936]]): fotografisto. * [[Ferenc Csortán]] (*[[14-a de aprilo]] [[1947]]): inĝeniro, arkitekturhistoriisto, [[Balkano]]-esploristo. * [[István Csucsuja]] (*[[19-a de aŭgusto]] [[1941]]): historiisto, universitata profesoro. * [[István Csűrös]] ([[Székástóhát]], [[3-a de majo]] [[1914]] - [[Cluj-Napoca]], [[2-a de aŭgusto]] [[1998]]): botanikisto, universitata profesoro. * [[Bálint Csűry]] ([[Egri]], [[13-a de februaro]] [[1886]] – [[Debrecen]], [[13-a de februaro]] [[1941]]): lingvisto, universitata profesoro, ano korespondanta da la [[Hungara Scienca Akademio]] (1927), inter [[1911]] kaj [[1932]] instruis en tiu urbo. * [[Ádám Czakó]] (*[[5-a de novembro]] [[1940]]): komponisto. * [[Attila Czanka]] (*[[1-a de majo]] [[1969]]): pezlevadisto, olimpikano. * [[Flóra Czoppán]] (Kolozsvár, [[24-a de aprilo]] [[1891]] – ?): aktorino. == D == * [[Constantin Daicoviciu]] ([[1898]]-[[1973]]): arkeologo, universitata profesoro, akademiano. * [[András Dálnoki]] ([[1922]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[1968]]): aktoro. * [[István Dálnoky]] ([[Dalnoko]], [[11-a de marto]] [[1887]] - [[5-a de februaro]] [[1962]]): reĝisoro, aktoro. * Ágnes Daly ([[20-a de januaro]] [[1939]]): instruistino, libroredaktorino. * [[Pavel Dan]] ([[1907]]-[[1937]]): verkisto. * [[Tibor Dáné]] ([[24-a de marto]] [[1924]] - [[11-a de oktobro]] [[2006]]): verkisto, redaktoro. * [[Tibor Kálmán Dáné]] (*[[31-a de marto]] [[1954]]): instruisto pri matematiko, redaktoro. * [[Ádám Dankanits]] ([[2-a de januaro]] [[1932]] – [[Bukareŝto]], [[4-a de marto]] [[1977]]): historiisto, bibliotekisto, ĵurnalisto. * [[István Darkó (aktoro)|István Darkó]] ([[4-a de majo]] [[1954]] – [[Oradea]], [[7-a de septembro]] [[1982]]): aktoro. * [[Zsolt Darvay]] (*[[9-a de junio]] [[1968]]): informatikisto, universitata adjunkto. * [[Dezső Darvas]] ([[1909]] -?): aktoro. * [[Ferenc Dávid]] (? [[1510]]– [[Déva]], [[15-a de novembro]] [[1579]]): fondanto de unitariisma eklezio. * [[Lajos Dávid (matematikisto)|Lajos Dávid]] ([[28-a de majo]] [[1881]] – [[Leányfalu]], [[9-a de januaro]] [[1962]]): matematikisto, universitata profesoro. * Lajos Dávid (*[[3-a de junio]] [[1965]]): ĵurnalisto. * [[Leo Davida]] ([[1852]]-[[1929]]): rumana kuracisto, universitata profesoro. * Mimi De Caŭ, ''László Józsefné'' (Kolozsvár, ? [[1823]] – [[Újpest]], [[8-a de decembro]] [[1906]]): kantistino (koloratursoprano). * [[Antonia De Gerando]] ([[Parizo]], [[13-a de februaro]] [[1845]] – Kolozsvár, [[9-a de aprilo]] [[1914]]): pedagogino, verkistino. * [[Barna Deák]] (n. [[16-a de aprilo]] [[1943]]): arkitekto, scenejdokoraciisto * [[Gyöngyi Deák]] (n. [[30-a de aprilo]] [[1969]]): redaktorino. * [[Nándor Deák]] ([[Budapeŝto]] [[1883]] - Kluĵo, [[1953]]) pentristo * [[Péter Deák]] (Kolozsvár, ? [[1857]] [[Budapest]], [[7-a de marto]] [[1909]]): operetaktoro, teatrestro * [[Pál Deáki Filep]] ([[1738]] - [[Kolozsvár]], [[14-a de januaro]] [[1779]]) reformita eklezia verkisto * [[Sámuel Deáki Filep (poeto)|Sámuel Deáki Filep]], ''Deáki Fülöp'' ([[25-a de oktobro]] [[1784]] - [[Kolozsvár]], [[21-a de oktobro]] [[1855]]) poeto, tradukisto, literaturhistoriisto, ano korespondanta de [[Hungara Scienca Akademio]] (1831). * [[Jenő Deési]] ([[1889]] - [[Satu Mare]], [[18-a de julio]] [[1967]]): hungara aktoro. * István Debitczky ? pentristo * [[Sándor Degenfeld-Schönburg]] grafo, (n. [[12-a de januaro]] [[1922]]): ekonomikisto, fakverkisto * [[Géza Delly-Szabó]] ([[Somogycsurgó|Csurgó]], [[19-a de majo]] [[1883]] – Cluj, [[1-a de novembro]] [[1961]]): komponisto, kapelestro. * [[Attila Demény]] (*[[2-a de marto]] [[1955]]): operreĝisoro, kapelestro. * [[Balázs Demény]] (*[[1989]] pianisto. * [[Péter Demény]] (n. [[24-a de julio]] [[1972]]): redaktoro, verkisto. * [[Piroska Demény (muzikfolkloristo)|Piroska Demény]] muzikfolkloristino * [[Piroska Demény (pedagogo)|Piroska Demény]] doktoro [[2006]], (*[[31-a de julio]] [[1963]], instruadfakulino, universitata adjunktino de [[UBB]]. * [[György Demeter (kuracisto)]] (?, [[1875]] - [[Szeged]], [[20-a de januaro]] [[1925]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[Károly Demeter (botanikisto)|Károly Demeter]] ([[1852]] – [[Marosvásárhely]], [[12-a de marto]] [[1890]]): kolegia instruisto, botanikisto (muskesploristo). * [[László Demjén]] ([[1864]] - [[München]], [[1929]]): pentristo. * [[Tibor Dengyel]] ([[8-a de novembro]] [[1913]] - ): pentristo, ekde [[1948]] en [[Belgio]].[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/dengyel_tibor] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120206070246/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/dengyel_tibor |date=2012-02-06 }} * [[András Derzsi]], hungara ministro * [[Ervin Dezső]] ([[Pozsony]], [[15-a de marto]] [[1913]] - Cluj-Napoca, [[15-a de septembro]] [[1993]]): fizikisto, universitata profesoro. * [[Gábor Dezső]] ([[27-a de majo]] [[1947]] - samloke, [[16-a de februaro]] [[2006]]): matematikisto, universitata profesoro. * [[Sándor Diénes]] (*[[3-a de julio]] [[1925]]): kuracisto, universitata profesoro.. * [[Gheorghe Dima]] ([[Braŝovo]], [[10-a de oktobro]] [[1847]] - Cluj, [[4-a de junio]] [[1925]]): komponisto kaj kapelestro. * [[Iván Diószeghy]] pli juna (*[[21-a de oktobro]] [[1952]]): aktoro. * [[Gábor Ditrói]] (Kolozsvár, [[3-a de oktobro]] [[1884]] – [[Szeged]], [[7-a de majo]] [[1950]]): oftalmologo, universitata profesoro. * [[Mór Ditrói]], ''Himmelstein'' (Kolozsvár, [[5-a de oktobro]] [[1851]] – [[Budapest]], [[16-a de februaro]] [[1945]]): aktoro, teatrestro, fondantdirektoro de [[Vígszínház]]. * [[Tamás Ditrói]] skulptisto vivanta je komenco de 80-aj jaroj en [[Israelo]]. * [[Rezső Diviaczky]] ([[Budapeŝto]], [[17-a de februaro]] [[1876]] - Kluĵo, [[17-a de februaro]] [[1971]]) pentristo. * [[Erzsébet Dombi]], ''P. Dombi'' (*[[16-a de marto]] [[1942]]): lingvistino, lernolibrvekistino, universitata instruistino. * [[Imre Domby]] (*[[22-a de februaro]] [[1922]]) koreografo, baletmajstro. * [[Ilona Dorián]] (*[[14-a de septembro]] [[1927]]) aktorino. * Nicolae Drăganu ([[1884]]-[[1939]]): rumana lingvisto, literaturhistoriisto, universitata profesoro, urbestro. * [[Jenő Dsida]] ([[Szatmárnémeti]], [[17-a de majo]] [[1907]] - Kluĵo, [[7-a de junio]] [[1938]]): poeto, tradukisto.[http://mek.oszk.hu/00600/00640/ Ĉiuj poemoj] hungare. * [[Éva-Henrietta Dulf]] (n. [[4-a de februaro]] [[1974]]): inĝenierino, universitata docentino * [[Ödön Dusa]] (*[[7-a de januaro]] [[1943]] - [[Stokholmo]], [[29-a de novembro]] [[2007]]): aktoro, deklamisto.[http://www.szinhaz.hu/odon/index.htm] == E == * [[Tibor Ebergényi]] (*[[9-a de februaro]] [[1931]]): aktoro, reĝisoro. * [[Péter Eckstein Kovács]] (*[[5-a de julio]] [[1956]]): advokato, politikisto. * [[Emese Egyed]] ([[5-a de julio]] [[1957]]): poetino, literaturhistoriistino * [[Péter Egyed]] (*[[6-a de aprilo]] [[1954]]): poeto, verkisto, kritikisto, filozofhistoriisto. * [[Zoltán Egyed]] ([[19-a de aprilo]] [[1894]] - [[Budapest]], [[8-a de junio]] [[1947]]): verkisto, ĵurnalisto. * [[Mátyás Eisler]] ([[Páty]], [[2-a de septembro]] [[1865]] – Cluj, [[13-a de decembro]] [[1931]]): orientalisto, ĉefrabeno. * [[Károly Éjszaki]] ([[Bakonyréde]], [[2-a de oktobro]] [[1818]] – Kolozsvár, [[26-a de januaro]] [[1907]]): inĝeniero, dramverkisto. * [[Éva Eke]] (n. [[20-a de marto]] [[1954]]): arkitektorino * [[Emma Elekes]] (*[[17-a de septembro]] [[1932]]): aktorino. * [[Miklós Elekes]] ([[Óbecse]], [[3-a de septembro]] [[1897]] – Cluj, [[15-a de decembro]] [[1947]]): rumania hungara neŭrologiisto, fakverkisto. * [[Eleonora Enăchescu]] (*[[12-a de aŭgusto]] [[1952]]: operkantistino (soprano). * [[István Endrődi]] (*[[1920]]): pentristo. * [[József Engel]] ([[Vieno]], [[2-a de majo]] [[1807]] – Kolozsvár, [[2-a de junio]] [[1870]]): farmacisto, kuracisto, ano korespondanta de [[Hungara Scienca Akademio]] (1859). * [[Béla Entz]] ([[Koloĵvaro]], [[10-a de marto]] [[1877]] - [[Pécsvárad]], [[14-a de januaro]] [[1959]]): kuracisto, patologo, universitata profesoro, ano de [[MTA]] ([[1945]]). * [[Géza Entz]] ([[30-a de majo]] [[1875]] – [[Budapest]], [[21-a de februaro]] [[1943]]): zoologo, universitata profesoro, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1932). * [[Géza Entz (arthistoriisto)|Géza Entz]] ([[Budapeŝto]], [[2-a de marto]] [[1913]] - Budapeŝto, [[3-a de marto]] [[1993]]: arthistoriisto, inter [[1941]] kaj [[1950]] en Kluĵo. * [[Géza Entz (pli juna, arthistoriisto)|Géza Entz]] ([[Kluĵo]], [[1949]]: arthistoriisto * [[György Enyedi]] ([[1551]] aŭ. [[1555]] – Kolozsvár, [[24-a de novembro]] [[1597]]): unitariisma episkopo, eklezia verkisto. * [[András Erdélyi]] (*[[2-a de junio]] [[1955]]) glitkuristo (olimpikano). * [[György Erdélyi]] ([[13-a de aprilo]] [[1923]] – [[Budapest]], [[21-a de februaro]] [[1983]]): ĵurnalisto. * [[Gyula Erdélyi]] ([[Holtmaros]], [[25-a de julio]] [[1909]] – Kolozsvár, [[31-a de januaro]] [[1978]]): rumania hungara pedagogo * [[Károly Erdélyi]] ([[Perjámos]], [[19-a de oktobro]] [[1859]] – Kolozsvár, [[13-a de majo]] [[1908]]): filologo, tradukisto * [[Margit Erdélyi]] ([[1-a de majo]] [[1864]] - [[Kispest]], [[18-a de oktobro]] [[1918]]): aktorino. * [[Rózsa Erdélyi]]; ''Róza Cordier Vanda'' (*[[3-a de julio]] [[1943]]): aktorino. * [[Borbála Erdélyiné Sáska]] ([[1800]] – [[Budapest]], [[12-a de aprilo]] [[1884]]): kantistino-aktorino. * [[László Erős]] (*[[31-a de majo]] [[1913]] - ): ĵurnalisto. * [[Klára Essig Kacsó]] (n. [[19-a de oktobro]] [[1940]]): artisto * [[János Esterházy (historiisto)]] naskiĝis kaj mortis en Kolozsvár * [[Ágnes Eszterházy]] ([[1901]] – [[München]], [[1956]]): aktorino. * [[Ilona Esterházy]]; ''Eszterházy''(Kolozsvár, [[18-a de majo]] [[1908]] – ?): aktorino. * [[Sándor Esterházy]] ([[19-a de oktobro]] [[1863]] – [[Budapest]], [[28-a de septembro]] [[1907]]): jurakademia profesoro, jurverkisto == F == * [[Rudolf Fabinyi]] ([[31-a de majo]] [[1879]] – [[Budapest]], [[30-a de oktobro]] [[1936]]): psikiatro. * [[József Faragó]] folkloristo. * [[Pál Faragó]] ([[Pereg]], [[4-a de aprilo]] [[1886]] – Kolozsvár, [[1-a de decembro]] [[1969]]): majstro pri ŝakproblemoj, olimpia ĉampiono de ŝakfinludo (1936) * [[Árpád Farkas (agrikulturisto)|Árpád Farkas]] ([[Tiszavasvári|Büd]], [[17-a de septembro]] [[1887]] – Cluj, [[30-a de marto]] [[1962]]): agrikultura fakverkisto, universitata profesoro * [[Csaba Szilárd Farkas]] (:[[1965]]): pentristo. * [[Attila Lajos Farkas]] (*[[26-a de aprilo]] [[1961]]): marionetaktoro. * [[Imreh Mária Farkasné]] (n. [[4-a de aprilo]] [[1947]]): ekonomikistino, fakverkistino * [[Lajos Farkas]] (?, [[1818]] – Kolozsvár, [[21-a de marto]] [[1852]]): aktoro, sufloristo, reĝisoro. * [[Ödön Farkas]] ([[Pusztamonostor]], [[27-a de januaro]] [[1851]] – Kolozsvár, [[11-a de septembro]] [[1912]]): komponisto. * [[Rose-Marie Farkas]] (*[[24-a de julio]] [[1964]]– ): kantistino (soprno). * [[Dezső Farnos]] ([[5-a de aŭgusto]] [[1860]] – ?, [[1922]]): instruisto, kulturhistoriisto. * [[Tibor Fátyol]] ([[9-a de oktobro]] [[1935]]): komponisto. * [[Aaron Fazakas]] ([[17-a de aprilo]] [[1974]]): komponisto. * [[János Fazakas]] ([[Málnás]], [[26-a de aŭgusto]] [[1910]] – Cluj, [[3-a de aŭgusto]] [[1979]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[Antal Fehérváry]]; ''Kontra'' ([[Aba]], [[31-a de majo]] [[1825]] – Kolozsvár, [[10-a de oktobro]] [[1901]]): aktoro, teatrodirektoro. * [[Gizella Fejér, B.]] ''Gizella Bors'' (*[[12-a de februaro]] [[1923]]): tradukistino. * [[Lipót Fejér]] ([[Pécs]], [[9-a de februaro]] [[1880]] - [[Budapest]], [[15-a de oktobro]] [[1959]]): matematikisto * [[Gyula Fekete]] ([[8-a de majo]] [[1922]] - [[Sfântu Gheorghe]], [[17-a de aŭgusto]] [[1977]]): aktoro. * [[Margit Fekete]] ([[18-a de marto]] [[1903]] - Kluĵo, ? [[1969]]) pentristino. * [[Mihály Fekete]] ([[Csongrád]], [[31-a de decembro]] [[1884]] – Cluj, [[16-a de aprilo]] [[1960]]): aktoro, teatrestro. * [[Victor Felea]] ([[24-a de majo]] [[1923]] - [[Cluj-Napoca]], [[28-a de marto]] [[1993]]): poeto, kritikisto. * [[Lajos Felméri]] ([[Székelyudvarhely]], [[1840]] - [[1894]]): ĵurnalisto, universitata profesoro * [[Sándor Fenyves]] ([[24-a de majo]] [[1904]] - [[13-a de novembro]] [[1975]]) operkantisto (baritono). * [[Simon Ferencz]] ([[10-a de majo]] [[1895]] – [[Budapest]], [[9-a de januaro]] [[1962]]): militisto de laboristmovado. * [[Zsuzsanna Ferencz]], familia nomo ''Jagamas'' ([[20-a de novembro]] [[1947]]) verkistino, ĵurnalistino. * [[Enikő Ferenczi]] (*195?): verkistino. * [[Géza Ferenczi]] (*[[22-a de junio]] [[1924]] -): arkeologo. * [[István Ferenczi (arkeologo)|István Ferenczi]] ([[15-a de aprilo]] [[1921]] - samloke, [[8-a de majo]] [[2000]]): arkeologo. * [[Magda Ferenczi]] ([[11-a de januaro]] [[1890]] – [[Sztána]], [[2-a de januaro]] [[1913]]): verkisto. * [[Sári Ferenczi]], ''Bató Józsefné'' (Kolozsvár, [[23-a de junio]] [[1887]] – [[Budapest]], [[8-a de marto]] [[1952]]): verkistino, literaturhistoriistino. * [[György Ferenczy]] ([[14-a de aprilo]] [[1901]] – [[Bukareŝto]], [[27-a de aprilo]] [[1967]]): redaktoro, verkisto. * [[Gyula Ferenczy]] ([[12-a de aprilo]] [[1891]] – [[Budapest]], [[13-a de februaro]] [[1962]]): komponisto, dramverkisto, teatrorganizanto, aktoro. * [[Júlia Ferenczy]] ([[Nyárádszentbenedek]], [[3-a de aprilo]] [[1909]] - [[Cluj-Napoca]], [[1999]]): pentristino. * [[Marcella Ferenczy László]], familinom [[Margit Ferenczy]] ([[Kisnamény]], [[1903]] - [[Kluĵo]], 6-a? de marto [[1940]]): porinfana verkistino, redaktorino * [[György Feszt]] (*[[15-a de septembro]] [[1925]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[László Feszt]] ([[17-a de oktobro]] [[1930]]): grafikisto, universitata profesoro.[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/feszt_laszlo/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080424014450/http://www.artportal.hu/lexikon/muveszek/feszt_laszlo |date=2008-04-24 }} * [[László Feszt (pli juna)]] (*[[2-a de novembro]] [[1957]]): grafikisto [http://artportal.hu/lexikon/muveszek/feszt_laszlo_ifj/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080424014453/http://www.artportal.hu/lexikon/muveszek/feszt_laszlo_ifj |date=2008-04-24 }} * [[Tibor Feszt]] (*[[23-a de septembro]] [[1929]]): kuracisto, ĉefesploristo. * [[Klára Fey]], (Szabó) (n. [[10-a de majo]] [[1948]]): atletino, trejnistino, topografino * [[Ferenc Fiala]] ([[19-a de decembro]] [[1906]] – [[Saarbrücken]], [[14-a de septembro]] [[1988]]): inĝeniero, publicisto, redaktoro. * [[József Finta]], fama hungara arkitekto * [[Balázs Fitz]] (*[[2-a de januaro]] [[1944]]): boksisto. * [[Antal Fleischer]] ([[Kecskemét]], [[19-a de julio]] [[1845]] – Kolozsvár, [[28-a de novembro]] [[1877]]): kemiisto, universitata profesoro. * [[Jenő Flóra]] ([[1-a de majo]] [[1914]] - [[Cluj-Napoca]], [[22-a de oktobro]] [[1982]]): aktoro. * [[Alexandru-Milan Florian]] (*[[22-a de decembro]] [[1937]]- Kluĵo, [[27-a de marto]] [[2004]]): grafikisto. * [[Éva Fodor Nagy]] (*[[Petroşani]], [[2-a de februaro]] [[1928]]): pentristino, grafikistino.[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/fodor_nagy_eva] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120206080620/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/fodor_nagy_eva |date=2012-02-06 }} * [[Octavian Fodor]] ([[1913]]-[[1976]]): internisto. * [[Sándor Fodor]] (*[[Miercurea Ciuc]], [[7-a de decembro]] [[1927]]): verkisto, tradukisto.[http://mek.oszk.hu/02500/02507/ Csipike hungarlingve] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070708112701/http://mek.oszk.hu/02500/02507/ |date=2007-07-08 }}. * [[László Fodorpataki]] (*[[6-a de aprilo]] [[1968]]): biologo, universitata profesoro. * [[Fanny Eszter Fogel]] ([[2-a de marto]] [[1968]]): operkantistino (soprano). * [[Erik Forfota]] ([[24-a de aprilo]] [[1903]] – [[Santa Barbara]], [[Kalifornio|California]], [[Usono]], [[21-a de oktobro]] [[1966]]): kuracisto, radiologo, universitata profesoro. * [[Ferenc Forrai]] (*[[1915]] - ?): aktoro. * [[Ágnes Forró]] (*[[10-a de oktobro]] [[1956]]): pentristino, grafikistino, ceramikistino.[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/forro_agnes] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120206071405/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/forro_agnes |date=2012-02-06 }} * [[Antal Forró]] ([[Mărtănuş]], [[7-a de marto]] [[1924]] - Kluĵo, [[11-a de aŭgusto]] [[1982]]): pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto.[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/forro_antal] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120206070634/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/forro_antal |date=2012-02-06 }} * [[Ilona Földesi]] ([[1904]] – [[Satu Mare]], [[1970]]: aktorino. * [[Katalin Fugulyán]] ([[Ópalánka]], [[24-a de januaro]] [[1888]] – Cluj, [[23-a de julio]] [[1969]]): kuracistino, unu el unuaj transilvaniaj verinkuracistoj. * [[Virgil Fulicea]] ([[Vaidarecea]], [[9-a de aŭgusto]] [[1907]] - Cluj-Napoca, ?[[1979]]): skulptisto. * [[Gheorghe Funar]] ([[Sânnicolau Mare]], *[[29-a de septembro]] [[1949]]): ekonomo, politikisto, urbestro de Cluj-Napoca inter [[1992]]-[[2002]]. * [[Károly Fuhrmann]] ([[31-a de julio]] [[1912]] - samloke, [[27-a de junio]] [[1991]]): juvelisto. * [[Radu Fulger]] (*[[2-a de oktobro]] [[1923]] - ): pentristo. * [[Géza Fülöp]] (*[[23-a de novembro]] [[1930]]): kemiisto, scienca publicisto. * [[Klára Fülöp]] (*[[18-a de novembro]] [[1939]]): aktorino. * [[Mihály Fülöp (aktoro)|Mihály Fülöp]] (*[[5-a de februaro]] [[1928]]): aktoro. * [[Miklós Fülöp (verkisto)|Mihály Fülöp]] (*[[4-a de aprilo]] [[1935]]): verkisto. * [[Sándor Fülöp]], ''Fóti'' (*[[27-a de marto]] [[1899]] – ?): aktoro. * [[Ágoston Franzenau]] ([[2-a de septembro]] [[1856]] – [[Rákospalota]], [[19-a de novembro]] [[1919]]): paleontologo, mineralogo, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1896). * [[Géza Fratta]] ([[31-a de oktobro]] [[1883]] – Cluj, [[3-a de oktobro]] [[1939]]: aktoro. * [[Vilma Fratta]] (*[[5-a de marto]] [[1866]] - [[?]]): kantistaktorino. == G == * [[Gábor Gaál]], familia nomo ''Gál'' ([[Budapest]], [[8-a de marto]] [[1891]] – Cluj, [[13-a de aŭgusto]] [[1954]]): redaktoro de revuo [[Korunk]], literaturkritikisto, publicisto. * [[György Gaal]] (*[[16-a de februaro]] [[1948]]): kulturhistoriisto, lokhistoriisto. * [[László Gabányi]] ([[18-a de decembro]] [[1879]] – [[Budapest]], [[23-a de januaro]] [[1943]]): aktoro. * [[Csilla Gábor]] (*[[6-a de julio]] [[1963]]): literaturhistoriistino, universitata profesorino. * [[Kinga Gál]] (n. [[6-a de septembro]] [[1970]]): juristino, eŭropa parlamentanino de FIDESZ-partio (2004-2009, 2009- [[Hungario]]) * [[László Gál]] (?, [[1777]] – Kolozsvár, [[8-a de julio]] [[1848]]): advokato, jurverkisto. * [[András Gáll]] (n. [[31-a de marto]] [[1930]]) verkisto, ĵurnalisto, publicisto. * [[Ferenc Gáll]]: hungaradevena franca pentristo. * [[István Galló]] (*[[8-a de novembro]] [[1930]]): kemiisto, scienca esploristo. * [[Zsigmond Gámán]] ([[2-a de marto]] [[1829]]– ? ): ekonomia fakverkisto * [[Dezső Garda]] (*[[26-a de aŭgusto]] [[1948]]) – sociologo, historiisto, politikisto. * [[Ede Géber]] ([[Körmend]], [[19-a de novembro]] [[1840]] – Kolozsvár, [[1-a de oktobro]] [[1890]]): dermatologo, universitata profesoro. * [[József Adolf Gegő]], piarista astronomo * [[Anikó Gerendi]] (*[[20-a de januaro]] [[1952]]): grafikistino.[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/gerendi_aniko] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080413131219/http://www.artportal.hu/lexikon/muveszek/gerendi_aniko |date=2008-04-13 }} * [[Jenő Gergely]] ([[4-a de marto]] [[1896]] – samloke, [[10-a de majo]] [[1974]]) matematikisto, lernolibrverkisto. * [[László Gergely]] (*[[21-a de novembro]] [[1941]]): ĉefredaktoro de hungarlingva fakrevuo [[Közoktatás]] (Publikinstruado). * [[Piroska B. Gergely]] (*[[6-a de novembro]] [[1932]]): lingvistino, universitata docentino. * [[Attila Geréb]] ([[27-a de junio]] [[1946]]): aktoro. * [[Pál Gergely]] ([[1902]]. – [[Budapest]], [[27-a de oktobro]] [[1982]]): bibliotekisto, literaturhistoriisto. * [[Sándor Giliga]] (n. [[1-a de septembro]] [[1971]]): rradiredaktoro, inĝeniero pri elektro * [[Gheorghe Gorun]] (n. [[14-a de julio]] [[1949]]): instruisto, historiisto, muzeologo * [[Mihály Gócz]] ([[1945]] - [[Târgu Mureş]], [[1973]]): aktoro. * [[Eugen Gogan]] (*[[9-a de novembro]] [[1938]]): skulptisto. * [[Dan Mihai Goia]] (*[[10-a de aŭgusto]] [[1952]]): komponisto, kapelestro. * [[Ion Goia]] ([[1892]]-[[1982]]): internisto, universitata profesoro. * [[Annamária Gombár]] ([[22-an de aprilo]] [[1968]] asistantino de reĝisoro [http://www.hungarianopera.ro/index.php?option=com_content&view=article&id=275&lang=ro&Itemid= Retpaĝo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120119224312/http://www.hungarianopera.ro/index.php?option=com_content&view=article&id=275&lang=ro&Itemid= |date=2012-01-19 }} * [[Zoltán Gombos]] ([[21-a de januaro]] [[1905]] – [[Cleveland]], [[26-a de novembro]] [[1984]]): redaktoro, eldonisto. * [[Ferdinánd Zsongor Goresz]] (n. [[8-a de aŭgusto]] [[1964]]): universitata instruisto, inĝeniero pri konstruo * [[László Gönczi]] ([[Székelyudvarhely]], [[26-a de majo]] [[1891]] – Kluĵo, [[1952]]): direktoro de la reformita kolegio inter [[1933]] kaj [[1948]]. * [[Aurél Gredinár]] ([[2-a de septembro]] [[1896]] – samloke, [[21-a de marto]] [[1967]]) ĵurnalisto, dramverkisto. * [[György Griger]] ([[Csabacsüd]], [[6-a de decembro]] [[1879]] – Cluj, [[19-a de julio]] [[1946]]): ĝardenisto, ornamplantpliboniganto. * [[Gusztáv Groisz]], hungara juristo * Gusztáv [[Ernő Grünwald]] (*[[23-a de aprilo]] [[1931]]): kemiisto, scienca esploristo. * [[Albert Gulácsy]] (*[[22-a de januaro]] [[1918]]- [[Oradea]], [[27-a de oktobro]] [[2007]]): aktoro. * [[István Guman]], hungara astronomo (1919-2019) * [[Béla Guráth]] (n. [[28-a de aprilo]] [[1942]]): biofizikisto, prielektra inĝeniero, universitata profesoro * [[Júlia Gusztinyi]] (?– [[Kolozsvár]], [[1849]]): kantistino, aktorino. * [[Mihály Guttman]] (*?): instruisto pri muziko, lernejestro, honora prezidanto de [[Romániai Magyar Dalosszövetség]]. * [[Miklós Guzner]] ([[9-a de julio]] [[1905]] – [[Târgu Mureş]], [[18-a de oktobro]] [[1972]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[Ilona Gyárfás]] ([[8-a de januaro]] [[1932]]) gimnastikisto, olimpikanino. * [[Sámuel Gyarmathi]] ([[15-a de julio]] [[1751]] – samloke, [[4-a de marto]] [[1830]]): lingvisto, kuracisto. * [[Andrea Gyarmati]] (*[[11-a de decembro]] [[1972]]): biologino. * [[Ferenc Pál Gyergyay]] (*[[25-a de oktobro]] [[1922]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[Jenő Gyalui]] ([[24-a de aŭgusto]] [[1897]] – samloke, [[9-a de majo]] [[1921]]) scenarlibretisto. * [[Csongor Gyárfás]] (n. [[29-a de januaro]] [[1956]]): akvopilkisto * [[Éva Gyulányi]], ''Eugenia Csapó'' (*[[15-a de marto]] [[1915]]): aktorino * [[Árpád Gyergyai (pli juna)|Árpád Gyergyai]] ([[21-a de aprilo]] [[1881]] – samloke, [[1-a de aprilo]] [[1952]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[Ferenc Gyergyai]] ([[4-a de novembro]] [[1799]] - samloke, [[20-a de marto]] [[1874]]): tradukisto, redaktoro, lingvisto. * [[Levente Gyöngyösi]] (*[[1975]]): komponisto. * [[Zoltán Attila Györfi]] (*[[22-a de marto]] [[1941]]): kemiisto, scienca esploristo. * [[Erzsébet Simone Györfi-Deák]] (*[[6-a de marto]] [[1961]]): instruistino pri matematiko, poetino. * [[Lajos György]] ([[Marosvásárhely]], [[3-a de aprilo]] [[1890]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[31-a de decembro]] [[1950]]) literaturhistoriisto, bibliografo, redaktoro. * [[Ferenc Gyulai]] (?, [[1817]] – Kolozsvár, [[6-a de decembro]] [[1866]]): aktoro, direktoro, reĝisoro. * [[Pál Gyulai (historiisto)|Pál Gyulai]] ([[Bukareŝto]], [[18-a de januaro]] [[1936]]- [[Kluĵo]], fino de aŭgusto aŭ 1-a de septembro [[2007]]): historiisto, muzeologo. * [[Pál Gyulai]] ([[25-a de januaro]] [[1926]] - [[Budapest]], [[9-a de novembro]] [[1909]]): literaturkritikisto, poeto, verkisto. * [[Sámuel Gyulai]] (fino de la [[18-a jarcento]], post [[1830]]: kuprogravuristo. * [[Tibor Gyulay]] ([[12-a de aprilo]] [[1887]] – [[Békéscsaba]], [[25-a de decembro]] [[1960]]): priindistriafera ministro de [[Hungario]]. * [[Előd Gyurka]] (*[[23-a de julio]] [[1943]]): naĝisto, fotoraportisto. * [[István Gyurkó]] ([[Encs]], [[28-a de januaro]] [[1924]] – [[Cluj-Napoca]], [[13-a de majo]] [[1990]]): zoologo, fakverkisto. == H == * [[Péter Pál Habala]] (n. [[10-a de februaro]] [[1947]]): skermomajstro, universitata profesoro * [[Péter Habala]] (n. [[16-a de januaro]] [[1975]]): instruisto pri korpedukado, skermtrejnisto * [[Zsuzsa Hadházy]] (*[[9-a de marto]] [[1952]]): redaktorino. * [[Árpád Hadnagy]] (n. [[3-a de novembro]] [[1943]]): esploristo pri geologio * [[Sándor Hadnagy]] (n. [[7-a de marto]] [[1955]]): instruisto, enigmfaristo * [[Ionel Haiduc]] ([[9-a de majo]] [[1937]]): kemiisto, universitata profesoro, ekde la [[5-a de aprilo]] [[2006]] prezidanto de la Scienca Akademio de Rumanio. * [[Károly Haják]] ([[Budapest]], [[24-a de aŭgusto]] [[1886]] – [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[6-a de septembro]] [[1970]]): violonisto, aldviolonisto, komponisto. * [[Attila Hajdu]] (n. [[5-a de aprilo]] [[1945]]): dentisto, amatora fotisto. * [[Mihály Halász]] (*[[21-a de majo]] [[1938]]): kapelestro. * [[Gusztáv Haller]] (1873-1923): urbestro de Kolozsvár * [[Erika Halmágyi]] (n. [[21-a de septembro]] [[1974]]): ĵurnalistino, redaktorino * [[Katalin Halmos]] (n. [[19-a de novembro]] [[1950]]): muzikinstruistino, lernolibroverkistino * [[Péter Hamburg]] (*[[3-a de februaro]] [[1929]]): matematikisto. * [[Zoltán Hankó]] ([[12-a de januaro]] [[1910]] – [[Târgu Mureş]], [[20-a de junio]] [[1978]]): farmacisto, altlerneja instruisto. * [[Gyula Hantos]] ([[29-a de junio]] [[1903]] – [[Budapest]], [[21-a de decembro]] [[1945]]): geografo, universitata profesoro. * [[András Hantz]] (*[[3-a de februaro]] [[1934]]): kemiisto, scienca esploristo. * [[Irén Hantz-Lám]] (*[[25-a de majo]] [[1937]]): geografino, kulturhistoriistino. * [[Gyula Haraszti]] ([[25-a de aŭgusto]] [[1858]] – [[Budapest]], [[15-a de julio]] [[1921]]): literaturhistoriisto, universitata profesoro, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1903). * [[Viktor Haray]], familia nomo ''Horváth'' ([[1818]]-[[23-a de julio]] [[1882]]): verkisto. * [[Judit Hary]] (*[[1-a de septembro]] [[1968]]): operkantistino. * [[Ferenc Hatházy]] (*[[27-a de oktobro]] [[1929]]): redaktoro. * [[Teodor Harşia]] ([[Filpişu Mare]], [[2-a de marto]] [[1914]] - [[Cluj-Napoca]], ? [[1987]]): pentristo. * [[Emil Haţeganu]] ([[1878]]-[[1959]]): juristo. * Iuliu Haţeganu ([[1885]]-[[1959]]): kuracisto, universitata profesoro. * Béla Havas (?): pentristo. * [[István Hegedűs]] ([[7-a de septembro]] [[1848]] – [[Orosháza]], [[31-a de decembro]] [[1925]]): literaturhistoriisto, tradukisto, universitata profesoro, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]].(1910). * [[Sándor Hegedüs]] ([[22-a de aprilo]] [[1847]] – [[Budapest]], [[28-a de decembro]] [[1906]]): politikisto, ministro, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1893). * [[Zoltán Hegedűs]] ([[18-a de julio]] [[1912]] – [[Budapest]], [[7-a de januaro]] [[1989]]): poeto, verkisto, redaktoro, laŭreato de [[Baumgarten-premio]] (1946). * [[Lili Hegyi V.]] ([[Dunaharaszti]], [[1883]] – Cluj, [[1967]]): aktorino, kantistino. * [[Ákos Heigel]] ([[2-a de septembro]] [[1883]] - [[10-a de januaro]] [[1962]]): verkisto * [[András Heim]] (*[[18-a de septembro]] [[1946]]): grafikisto. * [[Gusztáv Herédi]], pseŭdonomo: ''Géza Dombi'' ([[14-a de majo]] [[1925]] - samloke, [[11-a de julio]] [[1997]]): verkisto, publicisto. * [[István Herzenberger]] (? - Marosvásárhely, majo [[1893]]): komponisto, kapelestro. * [[László Heinrich]] ([[9-a de septembro]] [[1910]] – Kolozsvár, [[7-a de decembro]] [[1985]]): scienchistoriisto, verkisto. * [[(Döme) Elemér Hetényi]] ([[Ádánd]], [[1866]] – [[Kolozsvár]], [[1943]]): aktoro, reĝisoro, pedagogo. * [[Gáspár Heltai]] ([[Nagydisznód]] aŭ. [[Nagyszeben]], [[1490]] aŭ. [[1510]] – Kolozsvár, [[1574]]): protestanta predikisto, presisto, verkisto. * [[Gáspár Heltai (pli juna)|Gáspár Heltai]] (? - samloke, [[18-a de oktobro]] [[1616]]): presisto, verkisto. * [[Gusztáv Hennyey]] ([[25-a de septembro]] [[1888]] – [[München]], [[14-a de junio]] [[1977]]): generalkolonelo, ministro pri eksteraj aferoj. * [[Ferenc Herbich]] ([[Pozsony]], [[15-a de januaro]] [[1821]] – Kolozsvár, [[15-a de januaro]] [[1887]]): geologo. * [[Gergely Herepei]] ([[21-a de februaro]] [[1807]] – Kolozsvár, [[4-a de julio]] [[1859]]): ref. pastro, eklezia verkisto. * [[János Herepei]] ([[11-a de oktobro]] [[1891]] – [[Szeged]], [[30-a de oktobro]] [[1970]]): muzeologo, arkeologo. * [[József Hercz]] (n. [[12-a de junio]] [[1952]]): pugnobatalisto * [[Margit Hermann]] ([[1891]] - ?) pentristo * [[Piroska Hévizi]] ([[Koloĵvaro]], [[1915]] - [[Budapeŝto]], [[1994]]) pentristo. * [[György Hintz]] ([[6-a de septembro]] [[1874]] – Kolozsvár, [[5-a de majo]] [[1956]]): farmaciisto, prezidanto de asocio de farmacistoj de urbo. * [[Elemér Hirsch]] ([[?]] - [[?]], [[1952]]): piedpilkisto (olimpikano). * [[Clemente Aurel Hodis Cosmin]] (*[[8-a de septembro]] [[1974]]): grafikisto. * [[Georg Hoffgreff]] (? – Kolozsvár, fino de [[1558]] aŭ komenco de [[1559]]): presisto, librokomercisto. * [[Erzsébet Hollandus]] (n. [[30-a de septembro]] [[1942]]): kuracistino, pentristino * [[Péter Holok]] (n. [[2-a de junio]] [[1944]]): inĝeniero pri mekaniko, redaktoro, lernolibroverkisto * [[Iosif Horak]] ([[31-a de oktobro]] [[1912]] - ?): grafikisto. * [[András Hóry]] (Kolozsvár, [[5-a de januaro]] [[1883]] – [[Vieno]], [[2-a de aprilo]] [[1971]]): diplomato, politikverkisto. * [[Andor Horváth]] (*[[8-a de marto]] [[1944]]): eseisto, tradukisto, redaktoro. * [[Béla Horváth]] ([[Ineu]], [[23-a de aprilo]] [[1927]] – Cluj-Napoca, [[5-a de septembro]] [[1981]]): aktoro, reĝisoro. * [[Előd Benjamin Horváth]] (Kluĵo, [[1988]]): poeto. * [[Ioan Francisc Horvat-Bugnariu]] (*[[26-a de aprilo]] [[1945]]): grafikisto. * [[Henrik Horváth (tradukisto)|Henrik Horváth]] ([[1883]] – [[Budapest]], julio [[1947]]): hungara tradukisto. * [[József Horváth (aktoro)|József Horváth]] (? – Kolozsvár, [[1830]]): aktoro, direktoro, tradukisto. * [[József Horváth]] (*[[9-a de septembro]] [[1975]]): ĥorgvidanto, kapelestro. * [[Paula Horváth]]; ''Polixena Soós'' (Kolozsvár, [[18-a de junio]] [[1872]] – ?): aktorino. * [[Sándor Horváth]] ([[1850]] – [[Budapest]], [[26-a de majo]] [[1922]]): arbarinĝeniero, fakverkisto. * [[Gyöngyvér Horváth Szőke]] (n. [[9-a de februaro]] [[1952]]): grafikistino. Retpaĝo [http://kollografia-hgy.fw.hu/], [http://www.erdelyimuveszet.ro/portfolio/horvath/horvgy.htm Portfolio]{{404|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. * [[Gyula H. Szabó]] (*[[17-a de januaro]] [[1951]]): redaktoro, libroeldonisto. * [[Márton Hosszú]] ([[Balassagyarmat]], [[27-a de aŭgusto]] [[1894]] - [[Hockliffe]], [[24-a de novembro]] [[1953]]): portretisto de [[Pio la 11-a]] plenkreskuliĝis en tiu urbo. * [[Lya Hubic]] ([[9-a de januaro]] [[1911]], [[Paleu]] - [[16-a de februaro]] [[2006]], [[Cluj-Napoca]]): soprano. * [[László Hunyadi (aktoro)|László Hunyad]]([[30-a de oktobro]] [[1951]] - [[Cluj-Napoca]], [[2-a de oktobro]] [[2001]]): aktoro. * [[Mátyás Hunyadi]] (*[[16-a de februaro]] [[1958]]): poeto. * [[Sándor Hunyady]] ([[2-a de oktobro]] [[1890]] - [[Budapeŝto]], [[10-a de oktobro]] [[1942]]): dram- kaj romanverkisto, novelisto. * [[Sándor Huszár]] ([[15-a de aprilo]] [[1929]] - [[Békéscsaba]], [[13-a de decembro]] [[2005]]) – prozaisto, dramverkisto, tradukisto, redaktoro, teatrodirektoro. * [[György Huszti]] ([[Huszt]], ? [[1710]] - Kolozsvár, somero de jaro [[1767]]: reformita eklezia verkisto, lingvosciencisto. == I == * [[George Iarosevici]] ([[Alexandrovka]], [[24-a de junio]] [[1910]] - Cluj-Napoca, [[12-a de aprilo]], [[1975]]): muzikinstruisto, violonĉelisto. * [[Iván Illés]], hungara ekonomo. * [[István Mihály Ilyés]] (*[[20-a de aŭgusto]] [[1941]]): biologo, kunlaboranto de Biologia Esplorcentro, exlibriso-kolektanto. * [[Mária Imecs]] (*[[17-a de februaro]] [[1948]]): elektroinĝenierino, universitata profesorino. * [[Géza Imrédy]] ([[Versec]], [[19-a de januaro]] [[1909]] – Cluj-Napoca, [[2-a de junio]] [[1987]]: aktoro. * [[István Imreh (biologo)|István Imreh]], ''Imreh Sz.'' (*[[9-a de julio]] [[1945]]): biologo, genetikisto. * [[Lajos Imre]] ([[Hódmezővásárhely]], [[4-a de novembro]] [[1888]] – Cluj, [[8-a de marto]] [[1974]]): pedagogia verkisto. * [[Frigyes Incze]] (*[[9-a de decembro]] [[1916]]): kontrabasisto. * [[Jolán Incze]] (*[[20-a de novembro]] [[1928]]): geologino, adjunktino. * [[Sándor Incze]] ([[10-a de aŭgusto]] [[1889]] – [[New York]], [[24-a de januaro]] [[1966]]): redaktoro, verkisto. * [[Aurel Isac]] ([[1845]]-[[1932]]: advokato. * [[Emil Isac]] ([[1881]]-[[1954]]): verkisto. * [[Mircea Istrate]] (*[[27-a de septembro]] [[1929]]): komponisto. * [[Johanna Izsó]] ([[17-a de junio]] [[1922]] - [[Timişoara]], ?): aktorino. == J == * [[Ioana Joca]] (*[[1979]]): reĝisorino [http://www.flechettefilms.com/ioanajoca/ Ŝia retpaĝo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927220637/http://www.flechettefilms.com/ioanajoca/ |date=2007-09-27 }}. * [[Johannes Jacobinus]] ([[1574]] aŭ [[23-a de marto]] [[1575]] – [[Brassó]], [[17-a de julio]] [[1603]]): kanceliero de [[Transilvanio]]. * [[Géza Jakab]], familia nomo ''Szentgericzei Jakab'' ([[13-a de februaro]] [[1904]] – [[Budapest]], [[2-a de januaro]] [[1972]]) – poeto, ĵurnalisto. * [[György Jakab]] (*[[24-a de majo]] [[1954]]): aktoro, reĝisoro. * [[Klára Júlia Jakó]] (*[[26-a de junio]] [[1962]]): historiistino, scienca esploristino, redaktorino. * [[Jakab Jakobi]] (?, [[1827]] – samloke, oktobro [[1882]]): kapelestro, komponisto. * [[Miklós Jakobovits]] (*[[9-a de aŭgusto]] [[1936]]): pentristo, muzeografo, artvekisto. * [[Béla Jancsó]] ([[Marosújvár]], [[25-a de julio]] [[1903]] - Cluj, [[28-a de julio]] [[1967]]): verkisto, kuracisto. * [[Elemér Jancsó]] ([[Marosújvár]], [[10-a de aprilo]] [[1905]] - Cluj, [[1971]]): literaturhistoriisto. * [[Miklós Jancsó (farmakologo)|Miklós Jancsó]] ([[27-a de aprilo]] [[1903]] – [[Szeged]], [[16-a de aprilo]] [[1966]]): universitata profesoro, farmakologo, akademiano, laŭreato de [[Kossuth-premio]]. * [[Miklós Jancsó (kuracisto)|Miklós Jancsó]] ([[14-a de oktobro]] [[1868]] – Cluj, [[19-a de julio]] [[1930]]): internisto, universitata profesoro. * [[Miklós Jancsó (aktoro, verkisto)|Miklós Jancsó]] (*[[1946]]): aktoro, verkisto. * [[Noémi Jancsó]] ([[1988]] - [[25-a de julio]] [[2010]]) poetino.[http://koliver.wordpress.com/2010/08/01/jancso-noemit-eltemettek-de-halalanak-korulmenyei-meg-mindig-tisztazatlanok/] * [[András Janitsek]] (*[[18-a de oktobro]] [[1949]]) grafikisto. * [[György Jánosházy]] (*[[20-a de junio]] [[1922]]): poeto, tradukisto, reĝisoro, kritikisto. * [[Zelma Jánosi]] ([[3-a de majo]] [[1921]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[7-a de decembro]] [[1957]]) aktorino. * [[Jenő Janovics]] ([[Ungvár]], [[8-a de decembro]] [[1872]] – [[16-a de novembro]] [[1945]], Cluj) – aktoro, reĝisoro, literaturhistoriisto, scenoverkisto, kulturpolitikisto. * [[Tudor Jarda]] ([[11-a de februaro]] [[1922]]): komponisto. * [[Györgyné Jászó]], [[Margit Clauser]] (Kolozsvár, [[13-a de majo]] [[1887]] – [[Budapest]], [[27-a de oktobro]] [[1963]]): muzikpedagogino. * [[Ernő Jendrassik]] ([[7-a de junio]] [[1858]] – [[Budapest]], [[21-a de decembro]] [[1921]]): internisto, neŭrologiisto, universitata profesoro, akademiano. * [[Dezső Jenei]] (*[[25-a de junio]] [[1960]]): glitkuristo (olimpikano). * [[Ilona Janei Gyulai]] (n. [[12-a de junio]] [[1946]]): skermtrejnistino * [[Erzsébet Jeney-Lám]], ''Jeney Ádámné'' (*[[14-a de septembro]] [[1931]]): psikologino, artverkistino, ilustraciistino. * [[László Jeney]] (*[[30-a de majo]] [[1923]]) akvopilkisto, olimpikano * [[Attila Joikits]] (n. [[22-a de septembro]] [[1939]]): instruisto pri historio, fakverkisto * [[Tibor Joó]] ([[21-a de aŭgusto]] [[1901]] - [[Budapest]], [[1-a de marto]] [[1945]]) filozofo, publicisto, bibliotekisto]): restarigisto, pentristo. * [[Béla Jordáky]] ([[28-a de januaro]] [[1919]] - [[Budapest]], [[21-a de decembro]] [[1995]]) naĝisto, akvopilkisto, olimpikano * [[Lajos Jordáky]] ([[6-a de septembro]] [[1913]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[29-a de novembro]] [[1974]]) sociologo, publicisto, teatrohistoriisto. * [[Tamás Jordán]], ''Kolozsvári Jordán'' ([[1539]] – [[Brünn]], [[6-a de februaro]] [[1585]]): kuracisto. * [[Sándor Józsa]] ([[1910]] - ?) pentristo. * [[Kálmán Jósika]], barono (? [[1837]] - [[Budapest]], [[6-a de aŭgusto]] [[1910]]): verkisto, ĵurnalisto. * [[Sámuel Jósika (ministro)|Sámuel Jósika]], barono ([[Salzburg]], [[23-a de aŭgusto]] [[1848]] – Kolozsvár, [[4-a de junio]] [[1923]]): politikisto, ministro, grandbienulo. * [[Sámuel Jósika (ĉefkanceliero)|Sámuel Jósika]], barono ([[7-a de julio]] [[1805]] – [[Vieno]], [[28-a de marto]] [[1860]]): politikisto, ĉefkanceliero de [[Transilvanio]]. * [[Márta Józsa]] (*[[26-a de januaro]] [[1962]]): ĵurnalistino, verkistino.[http://www.szepiroktarsasaga.hu/index.php?pageid=295] * [[László Józsa]] (*[[5-a de januaro]] [[1953]]): ĉefredaktoro de [[Szilágyság]]. * [[Sándor Józsa]]: pentristo. * [[József Judik]] ([[3-a de oktobro]] [[1891]] – [[Budapest]], [[14-a de septembro]] [[1951]]): financa kaj ekonomia fakulo. * [[Tamás Juhász]] (*[[23-a de januaro]] [[1946]]): reformita teologo, universitata profesoro. * [[Lajos Juhos]] ([[8-a de aŭgusto]] [[1879]] – [[Keszthely]], [[18-a de januaro]] [[1940]]): agrikultura uzinscienca fakverkisto. == K == * [[Melinda Kaba]], hungara arkeologo * [[Annamária Kabán]] (*[[16-a de januaro]] [[1953]]): lingvistino, universitata docentino. * [[József Kabán]] (*[[30-a de julio]] [[1933]]): fotografisto. * [[Éva Kabós]] (*[[2-a de februaro]] [[1915]] [[Târgu Mureş]], ? [[2003]]): poetino [http://www.mek.iif.hu/porta/szint/human/szepirod/modern/kaboseva.hun] * [[Mária Kacsir]] ([[7-a de januaro]] [[1929]]) – [[Bukareŝto]], [[5-a de aprilo]] [[2005]]): ĵurnalistino, redaktoro, kritikistino, tradukistino. * [[Sándor Kacsó]], verkistnomo ''Őrhegyi Sándor'' ([[Mikháza]], [[21-a de februaro]] [[1901]] - Cluj-Napoca, [[17-a de februaro]] [[1984]]): verkisto, redaktoro. * [[Róbert Kaiser]] (n. [[6-a de majo]] [[1934]]): elektroteknikisto, flugilmodelisto * [[Tibor Kádár (1946)|Tibor Kádár]]: pentristo. * [[István Kakas]], ''Zalánkeményi Kakas'' (Kolozsvár, ĉ. [[1558]] – [[Lahidĵano]], [[Persio]], [[25-a de oktobro]] [[1603]]): nobelo, diplomato. * [[Ágnes Kakassy]] ([[5-a de aprilo]] [[1941]] - Oradea, [[?-a de julio]] [[1987]]): aktorino. * [[Dezső Kalinovszky]] (*[[6-a de junio]] [[1933]]) – ĵurnalisto, verkisto * [[Jolán Kállay]] ([[8-a de februaro]] [[1879]] - [[27-a de decembro]] [[1921]]): kantistino, aktorino. * [[József Kallós]] ([[1907]] - ?): operkantisto. * [[István Kancsura]] (*[[Budapest]], [[18-a de aŭgusto]] [[1941]]): pentristo.[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/kancsura_istvan] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120206090114/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/kancsura_istvan |date=2012-02-06 }} * [[Erzsébet Kántor]] (*[[10-a de februaro]] [[1938]]): tradukistino. * [[István Kántor]] (n. [[7-a de marto]] [[1966]]): kuracisto, filmproduktisto * [[Lajos Kántor (patro)|Lajos Kántor]] ([[Dés]], [[20-a de septembro]] [[1890]] - Cluj, [[19-a de aprilo]] [[1966]]): literaturhistoriisto, ĉefsekretario de [[Erdélyi Múzeum-Egyesület]] * [[Lajos Kántor (filo)|Lajos Kántor]] (n. [[7-a de aŭgusto]] [[1937]]): literaturhistoriisto, kritikisto, publicisto, ĉefredaktoro de revuo [[Korunk]]. * [[László Kántor]] (n. [[27-a de oktobro]] [[1964]]): produktisto, film- kaj televidreĝisoro, kameraisto. * [[András Kányádi]] (n. [[1971]]) literaturhistoriisto, mitkritikisto. * [[Sándor Kányádi]] (n. [[Porumbenii Mari]], [[10-a de majo]] [[1929]]): poeto, tradukisto. * [[Emmy T. Karácsony]], ''Törökné'', ''T. Karácsony'' ([[Kékes]], [[19-a de aŭgusto]] [[1896]] – Cluj-Napoca, [[24-a de junio]] [[1980]]): pentristino, verkistino. * [[Artúr Kárász]] ([[13-a de decembro]] [[1907]] – [[Parizo]], [[16-a de januaro]] [[1992]]): ekonomo, altlerneja profesoro. * [[János Karlócai]] (Cluj, [[4-a de septembro]] [[1920]] – [[Kaŭkazo]], [[Sovetunio]], [[5-a de aŭgusto]] [[1976]]): juristo, alpinisto, kandidato pri ŝtataj kaj juraj sciencoj (1974). * [[Sándor Károly (skulptisto)|Sándor Károly]] ([[4-a de novembro]] [[1948]] - samloke, [[5-a de junio]] [[2000]]): belartisto (juvelprojektanto), skulptisto. * [[Sándor Áron Károly]] (n. [[27-a de majo]] [[1978]]): artisto * [[Béla Károlyi]] (n. [[13-a de septembro]] [[1942]]): gimnastiktrejnisto. * [[Suzanna Károlyi]] ([[1585]] – Kolozsvár, [[13-a de majo]] [[1622]]): idulino de grandbienula familio, ekde [[1605]] edzino de [[Gábor Bethlen]], reganto de [[Transilvanio]]. * [[Miklós Kassay]] (*[[Bukareŝto]], [[26-a de oktobro]] [[1936]]): verkisto, ĵurnalisto, kunlaboranto de [[Korunk]]. * [[Rudolf Kasztner]] aŭ Dezső Kasztner ([[1906]]] – [[15-an de marto]] [[1957]], [[Tel-Avivo]]): ĵurnalisto advokato * [[Éva Katona]] (n. [[4-a de aŭgusto]] [[1942]]): aktorino. * [[Julius Katona]], operkantisto * [[Károly Katona]] (n. [[3-a de oktobro]] [[1944]]): aktoro. * [[Erzsébet Katona Szabó]] (*[[5-a de septembro]] [[1952]]): industriartistino, tekstilartistino.[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/katona_szabo_erzsebet] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110319182021/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/katona_szabo_erzsebet |date=2011-03-19 }} * [[Emese Kaucsár]] (n. [[9-a de septembro]] [[1948]]): oftalmologistino * [[Gabriella Kecseti]] (*[[8-a de junio]] [[1942]]): grafikistino.[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/kecseti_gabriella] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111215041836/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/kecseti_gabriella |date=2011-12-15 }} * [[Éva Kecseti]] (n. [[1-a de septembro]] [[1972]]) belaristino pri tekstilo-ledo [http://artportal.hu/lexikon/muveszek/kecseti_eva] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120206091419/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/kecseti_eva |date=2012-02-06 }} * [[István Kecskeméthy]] ([[Paks]], [[31-a de januaro]] [[1864]] – [[10-a de majo]] [[1938]], [[Cluj-Napoca|Cluj]]): orientalisto, tradukisto, redaktoro, publicisto. * [[Erzsébet Kékedy]] (*[[12-a de marto]] [[1919]]): kemiistino, adjunktino. * [[László Kékedy Nagy]] (*[[6-a de decembro]] [[1948]]): kemiisto, universitata adjunkto. * [[Judit Kelemen Toroczkai]] ([[1955]]): pentristino. * [[Lajos Kelemen (poeto)|Lajos Kelemen]] ([[8-a de oktobro]] [[1801]] - [[Buda]], ? [[1849]]): poeto * [[Lajos Kelemen]] ([[Marosvásárhely]], [[30-a de septembro]] [[1877]] - Cluj, [[29-a de julio]] [[1963]]) arkivisto, historiisto, ano de [[Hungara Scienca Akademio]]. * [[Ilona Kéler]] (?, [[3-a de marto]] [[1860]] – Kolozsvár, [[26-a de novembro]] [[1880]]): aktorino. * [[Árpád Kemény]] ([[24-a de julio]] [[1937]] - [[Budapest]], [[24-a de aprilo]] [[1995]]): scenejdekoraciisto kaj kostumdizajnisto. * [[Ádám Kendeffy]], hungara aristokrato * [[Katinka Kendeffy]], hungara grafino * [[Sándor Kendi]] (? – Kolozsvár, [[30-a de aŭgusto]] [[1594]]): transilvania magnato. * [[Béla Kenessey]], hungara kalvinana episkopo. * [[Anikó Kenéz]] ([[1969]]): pentristino. * [[Éva Kerekes]] (*[[12-a de aprilo]] [[1966]]): aktorino. * [[Ibolya Kerekes]] (n. [[4-a de aprilo]] [[1950]]): ekonomikistino, publicistino * [[László Kerekes]] (*[[30-a de majo]] [[1951]]): inĝeniero pri mekaniko, universitata profesoro. * [[Medárd Kerekes]] (*[[9-a de oktobro]] [[1925]]): biokemiisto, ĉefesploristo. * [[Ádám Kereskényi]], hungara [[jezuito]] mortis en iama Kolozsvár * [[Magda Keresztes Páll]] ''Magda Páll'' (*[[15-a de decembro]] [[1925]]): pianistino. * [[Sándor Keresztes]] (*[[1956]]): aktoro. * [[Sándor K. Keresztes]], hungara ministro * [[Vera Keszy-Harmath]] (*[[25-a de februaro]] [[1950]]- [[21-a de marto]] [[2001]]): ĵurnalistino, radioredaktorino. * [[Farkas Király]] ([[7-a de majo]] [[1971]]) poeto, tradukisto. * [[Jenő Király]] ([[1885]] - [[Hajdúböszörmény]], [[1958]]): pentristo. * [[József Király]] ([[2-a de januaro]] [[1912]] - ?): aktoro. * [[Zoltán Király]] ([[3-a de majo]] [[1977]]): poeto, tradukisto. * [[Zsuzsa Király]] (*[[6-a de septembro]] [[1945]]): verkistino, tradukistino. * [[Orsolya Kirkósa]] ([[31-a de majo]] [[1974]]) operkantisto (soprano). [http://www.orsolyakirkosa.com Retejo] * [[Árpád Kiss]] ([[20-a de decembro]] [[1916]] – [[20-a de majo]] [[1958]], [[Cluj-Napoca|Cluj]]): matematikisto. * [[Csaba Kiss]] (n. [[13- de majo]] [[1958]]): inĝeniero, radiredaktoro * [[Ernő Kiss (literaturhistoriisto)|Ernő Kiss]] ([[Makó]], [[27-a de julio]] [[1868]] – [[9-a de novembro]] [[1931]], [[Alag]], [[Hungario]]): literaturhistoriisto, redaktoro ĝis [[1929]] en tiu urbo. * [[János Kiss (verkisto)|János Kiss]] (*[[26-a de februaro]] [[1933]]): verkisto, publicisto. * [[József Kiss]] ([[1850]] – [[Budapest]], [[19-a de novembro]] [[1909]]): poŝt- kaj telegrafĉefdirektoro. * [[Mór Kiss]] ([[12-a de majo]] [[1857]] – Kolozsvár, 192? ): juristo, universitata profesoro. * [[Szidónia Kiss]] (*[[18-a de aŭgusto]] [[1961]]): biologino, universitata asistantino, esploristino. * [[Gyula Klamár]] ([[7-a de septembro]] [[1906]] – [[Vieno]], [[6-a de decembro]] [[1979]]): ĵurnalisto, redaktoro. * [[Zsolt K. Lengyel]] (*[[23-a de novembro]] [[1960]]): historiisto. * [[István Klumák]] ([[20-a de aŭgusto]] [[1908]] – [[9-a de aprilo]] [[1983]], [[Budapest]]) – tradukisto. * [[Nándor Koch]] ([[7-a de julio]] [[1885]] – [[Budapest]], [[27-a de aprilo]] [[1961]]): geografo, geologo. * [[Sándor Koch]] ([[16-a de aŭgusto]] [[1896]] – [[Szeged]], [[25-a de majo]] [[1983]]): mineralogo, laŭreato de [[Kossuth-premio]] (1953). * [[András Kocsis]] ([[31-a de julio]] [[1905]] – [[Budapest]], [[26-a de oktobro]] [[1976]]): skulptisto. * [[Hillel Kohn]] ([[26-a de junio]] [[1891]] – [[15-a de februaro]] [[1972]], [[Bukareŝto]]) – ekonomo, sociologo, publicisto. * [[Erzsébet Kol]] ([[8-a de julio]] [[1897]] – [[15-a de novembro]] [[1980]], [[Budapest]]): algologino, kandidatino pri biologiaj sciencoj. * [[Bálint Kolosváry]] ([[25-a de januaro]] [[1875]] – [[Budapest]], [[28-a de aŭgusto]] [[1954]]): juristo, universitata profesoro, akademiano. * [[Mihály Kolosváry-Borcsa]] ([[1896]] – [[Budapest]], [[6-a de decembro]] [[1946]]): ĵurnalisto. * [[Gábor Kolosváry]] ([[18-a de aŭgusto]] [[1901]] – [[Szeged]], [[25-a de decembro]] [[1968]]): zoologo, paleontologo, universitata profesoro, akademiano (1960). * [[Andor Kolozsvári]] ([[6-a de decembro]] [[1900]] – [[Budapest]], [[1-a de oktobro]] [[1982]]): scenarlibretisto, grafikisto. * [[Pál Kolozsvári Dimién]] ([[1655]] - samloke, [[4-a de januaro]] [[1720]]): kuracisto, poemaŭtoro. * [[Emil Kolozsvári Grandpierre]] ([[15-a de januaro]] [[1907]] - [[Budapest]], [[11-a de majo]] [[1992]]) verkisto, kritikisto, tradukisto * [[László Kolozsvári Papp]] ([[18-a de marto]] [[194]] - [[Budapest]], [[11-a de aprilo]] [[2005]]): verkisto, tradukisto. * [[Sándor Kolozsvári Puskás]] (*[[18-a de junio]] [[1928]]): skulptisto. * [[Ferenc Kolozsvári-Szeszák]] ([[1881]] - [[1919]]): skulptisto. * [[Sándor Kolozsy]] 15-a de februaro 1938) [koloĵi]: skulptisto. * [[Andor Komáromy (inspektoro)]]. * [[Ilona Komlóssy]]; ''Komlosi'' ([[1-a de aprilo]] [[1884]] - [[?]]): aktorino. * [[Judith Koncz-Münich]], Judith Münnich (n. [[16-a de januaro]] [[1971]]): artistino * [[Gábor Kontz]] (*[[8-a de oktobro]] [[1949]]) operkantisto (tenoro), ĝis [[1990]] en la [[Kolozsvári Állami Magyar Opera]] * [[István Koncz]] ([[7-a de decembro]] [[1907]] – [[Budapest]], [[26-a de septembro]] [[1978]]): prielektra inĝeniero, kandidato pri teknikaj sciencoj (1952). * [[Károly Korbuly]] ([[11-a de aŭgusto]] [[1873]] – [[Budapest]], [[24-a de julio]] [[1944]]): maŝininĝeniero, inventisto. * [[Mária Fiametta Kormos]] (n. [[30-a de novembro]] [[1946]]): kemiisto, esploristro * [[Baltazaro Kornis]], barono (antaŭ [[1581]] – Kolozsvár, [[11-a de julio]] [[1610]]): transilvania grandbienulo, magnato. * [[Péter Korniss]] (*[[4-a de aŭgusto]] [[1937]]) fotografisto, verkisto [http://www.webdesign.hu/pkorniss/ Retejo] * [[Balázs Kós]] ([[10-a de aŭgusto]] [[1912]] - samloke, [[4-a de decembro]] [[1957]]): agrikultura fakverkisto, redaktoro. * [[Ágnes Kovács]] ([[31-a de oktobro]] [[1919]] – [[30-a de januaro]] [[1990]], [[Budapest]]): folkloristino. * [[Attila Kovács (kantisto, baso)|Attila Kovács]] (n. [[27-a de januaro]] [[1942]]): operkantisto (baso). * [[Béla Kovács (agronomo)|Béla Kovács]] (*[[3-a de novembro]] [[1918]]): agrikulturisto, docento, fakverkisto. * [[Éva Kovács]] (*[[10-a de aprilo]] [[1946]]): aktorino. * [[Ferenc Kovács]] (*[[17-a de novembro]] [[1927]]): literaturhistoriisto, tradukisto, radioteatrverkisto. * [[György Kovács]] ([[22-a de februaro]] [[1910]] - [[Cluj-Napoca]], [[9-a de novembro]] [[1977]]): aktoro, reĝisoro. * [[Ildikó Kovács]] ([[Sfântu Gheorghe]], [[5-a de decembro]] [[1927]] - [[Kluĵo]], [[23-a de januaro]] [[2008]]: pupteatra reĝisorino.[http://www.szinhaz.hu/index.php?id=1268&cid=30551] * [[István Kovács (radioraportisto)|István Kovács]] ([[1-a de januaro]] [[1919]] [[Târgu Mureş]], [[31-a de oktobro]] [[2001]]): radioraportisto, redaktoro, literaturhistoriisto, memuaristo. * [[István Kovács (inĝeniero)|István Kovács]] (*[[12-a de marto]] [[1919]]): elektroinĝeniero, docento. * [[István K. Kovács]] (n. [[27-a de majo]] [[1969]]): teatrologo, dramaturgisto, reĝisoro * [[Iván Kováts]] ([[11-a de decembro]] [[1921]] – [[1983]], [[Köln]]): artkritikisto. * [[József Kováts]] ([[16-a de majo]] 1906 – 23-a de decembro 1937, Cluj): verkisto, kritikisto. * [[Kató Kovács]] ([[31-a de jul]] 1905), hungara aktorino * [[Katalin Kovács]] (*[[9-a de marto]] [[1951]]): aktorino, reĝisorino, aktorpedagogino. * [[Gyöngy Kovács Kiss]] (*[[2-a de decembro]] [[1960]]): historiistino, respondecredaktorino de [[Erdélyi Múzeum]], lektorino. * [[Lenke M. Kovács]] (*[[11-a de aprilo]] [[1945]]) kantistino-aktorino, de [[1968]] por 5 jaroj en la [[Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat]] kaj poste en la [[Kolozsvári Állami Magyar Színház]]. * [[Nemere Kovács]] ([[28-a de aprilo]] [[1942]] – [[Cluj-Napoca]]), ? [[2003]]: ĵurnalisto, publicisto, verkisto * [[Sándor Kovács]] (*[[6-a de aŭgusto]] [[1945]]): pianisto, ŝakisto. * [[Zoltán Kovács (pentristo)|Zoltán Kovács]] ([[30-a de septembro]] [[1913]] - samloke, [[30-a de junio]] [[1999]])): pentristo. * [[Zoltán Kovács (fizikisto)|Zoltán Kovács]] (n. [[7-a de oktobro]] [[1949]]): fizikisto, universitata instruisto * [[Elza Kozma]] (*[[20-a de julio]] [[1932]]): ĵurnalistino, redaktrino. * [[Gyula Kozma]] (*[[1910]] - [[Cluj-Napoca]], [[1976]]): aktoro. * [[Tibor Kozma]] ([[Szabadka]], [[3-a de decembro]] [[1909]] – Kolozsvár, [[19-a de januaro]] [[1981]]): reformita pastro, teologia profesoro. * [[Lajos Kőmíves Nagy]] ([[Budapest]], [[16-a de aŭgusto]] [[1886]] – [[9-a de decembro]] [[1977]], Cluj-Napoca) – ĵurnalisto, dramaturgo. * [[Csilla Könczei]] (*[[14-a de julio]] [[1963]]): etnografino. * [[Mária Kőrösi]]; ''Mimi'', ''Judit'' ([[Torna]], [[10-a de decembro]] [[1825]] – Kolozsvár, [[11-a de marto]] [[1895]]: aktorino. * [[Vilmos Körösy]] ([[1891]] - [[?]]): pentristo. * [[János Kőrössy]] (Kluĵo, [[26-a de decembro]] [[1926]] - ? [[21-a de januaro]] [[2013]]) muzikisto de ĵazo (pianisto, componisto), ekde [[1969]] en [[Atlanta]] ([[Usono]]) * [[József Kötő]] (*[[8-a de aŭgusto]] [[1939]]): dramaturgiisto, teatrohistoriisto, politikisto. * [[László Kőváry]], ''Kővári'' ([[Torda]], [[17-a de julio]] [[1819]] - [[Kolozsvár]], [[25-a de septembro]] [[1907]]): historiisto, verkisto, statistik-verkisto. * [[Mihály Kőváry]]: hungara advokato * [[István Kövesdy]] (*[[1955]]): reĝisoro. * [[Andor Krasznai]] (mortinta en Nadjvarado la 17-an de januaro 1910): aktoro. * [[Gáspár Krasznai]] (n. [[30-a de septembro]] [[1981]]): muzikinstruisto, kapelestro [http://www.szabadsag.ro/szabadsag/servlet/szabadsag/template/article,PArticleScreen.vm/id/51320]{{404|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[Paula Krasznai]] (*[[24-a de junio]] [[1931]]): aktorino. * [[Jenő Krémer]] (aŭgusto [[1866]] – samloke, ? [[1919]]): aktoro, reĝisoro. * [[Sándor Krémer]] ([[1859]] – [[Gyula]], [[12-a de aŭgusto]] [[1918]]): aktoro, direktoro. * [[György Kristóf]] ([[Tófalva]], [[2-a de oktobro]] [[1878]] – [[15-a de oktobro]] [[1965]], [[Cluj-Napoca|Cluj]]) literaturhistoriisto * [[Karola Krisán]] ([[8-a de januaro]] [[1910]] - [[?]]) aktorino. * [[Andrea Krizsán]] (1970) * [[Zoltán Krizsán]] ([[4-a de majo]] [[1940]] – samloke, [[19-a de februaro]] [[1993]]): kritikisto, filmestetikisto. * [[Pál Alajos Krőbl]] (*[[26-a de januaro]] [[1928]]): kemiisto, universitata profesoro. * [[Ildikó Kudelász]] (*[[1926]]): aktorino. * [[Antónia Kubayné Éder]] (januaro [[1811]] – [[Debrecen]], [[19-a de majo]] [[1838]]): kantistino-aktorino. * [[Gabriella Ida Kulcsár]] (n. [[26-a de majo]] [[1952]]): muzikinstruistino, muzikkritikistino * [[Szabolcs Kulcsár]] (*[[14-a de julio]] [[1977]]): dirigento, kapelestro [http://www.musicianswho.hu/kulcsar_szabolcs/449.html]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.hamlet.ro/emberek.php?id=124] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120327091722/http://www.hamlet.ro/emberek.php?id=124 |date=2012-03-27 }} * [[Aladár Kuncz]]: verkisto, redaktoro. * [[Elek Kuncz]] ([[Kisfalud]], [[30-a de januaro]] [[1846]] – Kolozsvár, [[9-a de decembro]] [[1915]]): pedagogo. * [[Ignác Kuncz]] ([[Réde]], [[31-a de julio]] [[1841]] – Kolozsvár, [[25-a de januaro]] [[1903]]): juristo, universitata profesoro, korespondanta akademiano (1896). * [[Edit Kunovits-Schranz]] ([[Craiova]], [[30-a de oktobro]] [[1922]] – Cluj-Napoca, [[1-a de junio]] [[1984]]): scenej kaj- kostumprojektantino. * [[Piroska Kuszálik]], ''Kuszálikné'' ([[Arad]], [[1-a de decembro]] [[1919]] - [[30-a de novembro]] [[1992]]): pedagogia kaj lernolibro verkistino. * [[Péter Kuszálik]] (*[[4-a de marto]] [[1949]]): leksikografo, publicisto. == L == * [[Géza Laczkó]], d-ro ([[3-a de decembro]] [[1884]] – [[Budapest]], [[1-a de decembro]] [[1953]]): verkisto, teatrokritikisto. * [[Romul Ladea]] ([[Jitin]], [[17-a de majo]] [[1901]] - Cluj, [[28-a de aŭgusto]] [[1970]]): skulptisto. * [[István Lakatos]]: muzikhistoriisto. * [[István Lakatos (politikisto)|István Lakatos]] ([[Kalotaszeg]]?, ? [[1904]] - Cluj-Napoca, [[3-a de septembro]] [[1993]]): presisto, socialdemokrata autonomista politikisto, memuaristo. * [[Róbert Lakatos]] (n. [[30-a de oktobro]] [[1968]]): filmreĝisoro, scenarlibristo, produktisto, universitata instruisto * [[Béla Lám]] ([[Medgyes]]): verkisto. * [[Gusztáv Láng]] ([[Budapest]], *[[12-a de junio]] [[1936]]): literaturhistoriisto, universitata profesoro. * [[Annamária Lángné Járdos]] (? – Kolozsvár, [[14-a de aŭgusto]] [[1806]]): aktorino. * [[Ödön Láng]], ''jászai'' ([[1857]] – [[Rákosszentmihály]], [[23-a de majo]] [[1912]]): aktoro, reĝisoro, direktoro. * [[Dániel Láposi]] (*[[1933]]): operkantisto. * [[Adrienne Laskay]] (*[[25-a de aprilo]] [[1944]]): kapelestrino en la [[Kolozsvári Állami Magyar Opera]], muzikakademia instruistino. * [[Csaba Ferenc László]] (*[[3-a de marto]] [[1935]]): mezlerneja instruisto, fotografisto. * [[Dezső László]] ([[12-a de julio]] [[1904]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[15-a de novembro]] [[1973]]): sociscienca kaj eklezia verkisto, redaktoro. * [[Endre László]] ([[30-a de oktobro]] [[1914]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[1964]]): juristo, ĵurnalisto, turistika verkisto. * [[Ferenc László (arkeologo)]] ([[28-a de junio]] [[1873]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[16-a de septembro]] [[1925]]): arkeologo. * [[Ferenc László (sportĵurnalisto)|Ferenc László]]([[10-a de majo]] [[1930]] [[Szeged]], [[29-a de aprilo]] [[2009]]): sportĵurnalisto, redaktoro. * [[Ferenc László (muzikologo)]] (*[[8-a de majo]] [[1937]]): muzikhistoriisto, universitata profesoro. * [[Gerő László]] ([[Alba Iulia]], [[3-a de januaro]] [[1928]]- Cluj-Napoca, [[23-a de junio]] [[2005]]): aktoro. * [[Margit László]] [[17-a de marto]] [[1931]]): kantistino (soprano). * [[Miklós László (fotisto)]] * Tibor László (*[[6-a de novembro]] [[1963]]): radioredaktoro. * [[Mimi Lászlóné De Caux]]; ''Mari'' ([[1825]] – [[Újpest]], [[8-a de decembro]] [[1906]]): kantistino, aktorino. * [[Noémi László]] (*[[28-a de julio]] [[1973]]): poetino. * [[Aladár Lászlóffy]] poeto. * [[Zsolt Lászlóffy]] (*[[18-a de majo]] [[1973]]): komponisto, pianisto. * [[Tihamér László]] ([[13-a de januaro]] [[1910]] – [[26-a de majo]] [[1986]]): fizikisto. * [[Zoltán László]] (*[[25-a de marto]] [[1953]]): aktoro de [[1976]] ĝis [[1991]] en la [[Kolozsvári Állami Magyar Színház]]. * [[Waldemár Lászlóffy]], ''Böhm'' ([[2-a de majo]] [[1903]] – [[Budapest]], [[16-a de januaro]] [[1984]]): hidrologo. * [[Endre Latabár pli juna|Endre Latabár]] ([[5-a de aprilo]] [[1841]] – [[Budapest]], ?-a decembro [[1888]]): aktoro. * [[Rezső Latabár]] *([[26-a de julio]] [[1888]] – [[Munkács]], [[30-a de januaro]] [[1943]]): aktoro. * [[Károly Lavotta]] (*[[1926]]): aktoro. * [[Sarolta Lázár]], ''Sarolta Agárdi'' (*[[29-a de aŭgusto]] [[1947]]): psikologino. * [[Egon Lechner]] ([[24-a de novembro]] [[1890]] – ? , 9-a aŭ 10-a de julio [[1967]]): maŝininĝeniero, universitata profesoro. * [[János Lemény]], ''Pap'' ([[23-a de aprilo]] [[1780]] – [[Vieno]], [[29-a de marto]] [[1861]]): greka katolika episkopo. * [[Ilona Len]], ''Márton Imréné'' (*[[21-a de julio]] [[1934]]): ĵurnalistino, redaktorino, mastrumfakverkisto. * [[Judit Lénárd]], hungara televidparolisto * [[Márton Lendvay]] pli maljuna ([[14-a de septembro]] [[1830]] – [[Budapest]], [[12-a de julio]] [[1875]]): aktoro. * [[Andrásné Lengyel]], vidvino de ''Andrzej Kmita'', ''Krystyna Wilhelm'' (?, ? - [[Kolozsvár]], [[14-a de junio]] [[1704]]): polnaskita presejposedantino. * [[Dániel Lengyel]] ([[15-a de novembro]] [[1815]] – [[Pozsony]], [[14-a de aŭgusto]] [[1884]]): kuracisto, fakverkisto. * [[Irén Lengyel]] ([[Rákospalotaújfalu]], [[3-a de februaro]] [[1900]] – Cluj, ĉirkaŭ [[1970]]): aktoro. * [[Olga Lengyel]] (? ? [[1911]] - [[Novjorko]]?, [[15-a de aprilo]] [[2001]]: transvivintino de holokaŭsto, aŭtoro de libro ''Kvin fumtuboj'' [http://thememoriallibrary.org/olga.html] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090209024218/http://thememoriallibrary.org/olga.html |date=2009-02-09 }}. * [[Erika Leopold]] (*[[24-a de aŭgusto]] [[1971]]): ĵurnalistino. * [[Ottó Leövey]] [[23-a de oktobro]] [[1869]] – [[Budapest]], [[29-a de julio]] [[1938]]): aktoro. * [[Ilona Leprich]] (n. [[7-a de majo]] [[1935]]): libroinlustristino * [[Lehel Lészai]] (n. [[6-a de majo]] [[1964]]): ref. pastro, teologia instruisto * [[Lajos Létay]] (*[[Vălenii de Arieş]], [[23-a de januaro]] [[1920]] - Kluĵo, [[26-a de septembro]] [[2007]]): poeto, redaktoro. * [[László Létay]] (*[[10-a de majo]] [[1954]]): arkitekto. * [[Lajos Lévai]] ([[27-a de junio]] [[1894]] - ?, ?): verkisto, ĵurnalisto. * [[Ernő Ligeti]] ([[19-a de februaro]] [[1891]] – [[11-a de januaro]] [[1945]], [[Budapest]]): verkisto, publicisto, redaktoro kaj eldonisto de [[Független Újság]], memuaristo. * [[Ladislaus Löb]], altlerneja instruisto * [[Éva Lőte]], skulptisto (1906 Kolozsvár - 1966 [[Karakaso]]) * [[György Lotscharek]] ([[Vieno]], [[1844]] – Kolozsvár, [[8-a de junio]] [[1885]]): dirigento. * [[Gizella Lotscharekné Némethy]] ([[Pest]], [[1852]] Cluj, [[26-a de decembro]] [[1921]]): aktorino, kantistino (aldo). * [[Sára Loy]] ([[1907]] - ?) pentristino. * [[Lehel Lőrincz]] ([[Tureni]], [[1933]] - [[2014]]): skulptisto, pentristo * [[Egon Löwith]] (*[[21-a de majo]] [[1923]]): skulptisto. * [[Dániel Lőwy]] ([[10-a de oktobro]] [[1953]]): verkisto, eseisto, lokhistoriisto. * [[Hugó Lukács]] (? [[1875]] - [[Parizo]], [[23-a de aprilo]] [[1939]]): hungara neŭrologiisto aparteninta al intima amika rondo de [[Endre Ady]] * [[Ilma Bernáth]], edzino de Lukács ([[1898]] - [[Budapest]], [[1960]]): pentristino. * [[Gyula Luckhaub]], matematikisto, pedagogo mortis en Kolozsvár * [[Mária Lukáts]] (*[[27-a de marto]] [[1954]]): pentristino, grafikistino.[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/lukats_maria] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080412225524/http://www.artportal.hu/lexikon/muveszek/lukats_maria |date=2008-04-12 }} * [[Katalin Lukácsy]] (*[[8-a de aprilo]] [[1954]]): aktorino * [[Ana Lupaş]] (*[[30-a de aŭgusto]] [[1940]]): dekoraciartistino. == M == * [[Ernő Macalik]] (n. [[7-a de julio]] [[1944]]): biologo, kuracplantkolektisto. * [[Tibor Machula]], hungara [[violonĉelisto]] * [[Mihail Macrea]] ([[1908]]-[[1967]]): historiisto, universitata profesoro. * [[Lóránt Madarász]] (*[[27-a de oktobro]] [[1969]]): aktoro en la [[Kolozsvári Állami Magyar Színház]]. * [[György Máday]] (*[[30-a de junio]] [[1944]]): aktoro. * [[Enikő Magyari-Vincze]] (*[[1962]]): antropologino. * [[Tivadar Magyari]] (*[[21-a de januaro]] [[1968]]: sociologo, ĵurnalisto. * [[Zita Magyari]] (n. [[15-a de aŭgusto]] [[1965]]): muzikinstruistino, komponistino, ĥorestrino * [[János Magyarósy]] (*[[15-a de septembro]] [[1933]]): inĝeniero pri mekaniko, scienca esploristo, vortarredatoro. * [[Ágnes Magyary]] (*[[8-a de novembro]] [[1975]]): verkistino. * [[Radu Maier]] (*[[28-a de aprilo]] [[1934]]): pentristo. * [[János Maizner]] ([[Vác]], [[24-a de majo]] [[1828]] – Kolozsvár, [[30-a de junio]] [[1902]]): kuracisto, akuŝisto, universitata profesoro. * [[Zoltán Majó]] (?), flutisto, ŝalmisto, universitata instruisto [http://rt.ubbcluj.ro/Tanszekek/ZPT/Tanarok/Majo/MajoZ.html] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140322013819/http://rt.ubbcluj.ro/Tanszekek/ZPT/Tanarok/Majo/MajoZ.html |date=2014-03-22 }} * [[Miklós Major]] ([[27-a de januaro]] [[1887]] -[[Budapeŝto]], [[24-a de aŭgusto]] [[1978]]): generalleŭtenanto * [[Olga Major]] (*[[1955]]): aktorino. * [[János Makai Nyírő]] (ĉirkaŭ [[1592]] - samloke, ? marto [[1622]]): presisto. * [[Irén Makár]], ''Irén Boldis'' (*[[8-a de junio]] [[1930]]): skulptistino. * [[Júlia Makár]] (*[[16-a de junio]] [[1956]]): ĵurnalistino. * [[Lajos Makara]] ([[Pápa]], [[20-a de marto]] [[1862]] – Kolozsvár, [[5-a de novembro]] [[1915]]): kuracisto, kirurgo, universitata profesoro. * [[Ernő Makkai]] ([[14-a de aŭgusto]] [[1916]] – [[1945]]): filozofihistoriisto. * [[László Makkai]] ([[10-a de julio]] [[1914]] – [[1-a de decembro]] [[1989]], [[Budapest]]): historiisto, akademiano. * [[József Makkay]] (*[[4-a de januaro]] [[1967]]): ĵurnalisto, redaktoro, libroeldonisto. * [[Klára Makkay]] (*[[4-a de novembro]] [[1930]]): kemiistino, adjunktino. * [[Dénes Makray]] ([[Istensegíts]], [[1866]] – Kolozsvár, [[9-a de decembro]] [[1910]]): aktoro, reĝisoro. * [[Ágnes Maksay]] (*[[10-a de marto]] [[1965]]): instruistino pri filozofio kaj psikologio, radio- kaj televidredaktorino. * [[Albert Maksay]] ([[Sopron]], [[7-a de junio]] [[1897]] – [[22-a de junio]] [[1971]], [[Cluj-Napoca|Cluj]]): poeto, verkisto, tradukisto, teologia fakverkisto. * [[László Maksay]] ([[23-a de majo]] [[1914]] – [[Budapest]], [[11-a de julio]] [[1986]]): arthistoriisto, grafikisto. * [[Mária Maksay]], ''Zs'' (*[[28-a de majo]] [[1935]]): vortarredaktorino. * [[Lenke M. Kovács]] (n. [[11-a de aprilo]] [[1945]]): kantistino. * [[Ferenc Málnási]] (*[[14-a de julio]] [[1940]]): instruisto pri la hungara lingvo kaj literaturo, lernolibrredaktoro. * [[Luiza Malom]] (? [[1821]] - samloke, [[18-a de marto]] [[1847]]): poetino. * Adrian Marino ([[5-a de septembro]] [[1921]], [[Iaşi]] - [[19-a de marto]] [[2005]], [[Cluj-Napoca]]): literaturkritikisto, literaturhistoriisto kaj literaturteoriisto, laŭreato de [[Herder-premio]]. * [[Sándor Márki]]: historiisto, universitata profesoro en Koloĵvaro, akademiano. * [[Albert Márkos (violonisto)|Albert Márkos]] (*[[13-a de decembro]] [[1944]]): violonisto. * [[Albert Márkos (violonĉelisto)|Albert Márkos]] (*[[1967]]): violonĉelisto, komponisto. * [[András Márkos (skulptisto)|András Márkos]] ([[6-a de februaro]] [[1919]] - Cluj, [[1972]]): skulptisto. * [[Tamás Marosán]] (*[[22-a de majo]] [[1974]]): humuristo, redaktoro, eldonisto. * [[Péter Marosi]] ([[Târgu Mureş]], [[15-a de junio]] [[1920]] - Cluj-Napoca, [[13-a de septembro]] [[1998]]): redaktoro, kritikisto, teatrodirektoro. * [[Endre Marsalek]] ([[1867]] - ?): pentristo. * [[Tamás Marschalkó]] ([[Tokaj]], [[25-a de junio]] [[1862]] – Kolozsvár, [[23-a de septembro]] [[1915]]): dermatologo, universitata profesoro. * [[Gizi Marsi]], hungara aktoro. * [[János Martin]] ([[1929]]) memuaristo, aŭtoro de libro ''Sorsvállalás''. * [[Lajos Martin]] ([[Buda]], [[30-a de aŭgusto]] [[1827]] – Kolozsvár, [[4-a de marto]] [[1897]]): hungara matematikisto, universitata profesoror, korespondanta akademiano (1861), unu el pioniroj hungaraj de flugado. * [[Erzsébet F. Márton]]. (*[[27-a de marto]] [[1947]]): aktorino. * [[Lili Marton]] (*[[Budapest]], [[12-a de decembro]] [[1914]] - [[Kluĵo]], [[28-a de marto]] [[2000]]): ĵurnalistino, verkistino. * [[Melinda Marton]] (*[[14-a de aŭgusto]] [[1956]]): operkantistino (koloratursoprano) de [[1975]] en la [[Kolozsvári Állami Magyar Opera]]. * [[János Martonyi]] (*[[5-a de aprilo]] [[1944]]): diplomato, juristo, ministro por eksteraj aferoj en registaro de [[Viktor Orbán]]. * [[János Máthé]] ([[21-a de junio]] [[1932]] – samloke, [[12-a de majo]] [[1982]]): kemiisto, doktoro de kemiaj sciencoj (1970). * [[Matiaso la 1-a]]: reĝo de [[Hungario]]. * [[József Mátéfy]]; ''Mátéfi'' ([[1848]]–?): aktoro, sufloristo, tradukisto. * [[Erika Mátis-Halmágyi]] (n. [[2-a de septembro]] [[1974]]): ĵurnalistino, redaktorino * [[Béla Mátrai]], ''Betegh'' ([[19-a de marto]] [[1846]] – [[Gödöllő]], [[19-a de aŭgusto]] [[1912]]): aktoro, reĝisoro. * [[Ferenc Mátyás B.]] ''Ferenc Bráver'' (*[[Csepel]], [[6-a de aŭgusto]] [[1943]]): verkisto, redaktoro ĝis [[1986]] en tiu urbo. * [[Octavian Maxim]] (*[[10-a de aŭgusto]] [[1934]]): skulptisto. * [[Imre Mayer]] ([[4-a de novembro]] [[1884]] – [[Pozsony]], [[11-a de oktobro]] [[1961]]): instruisto, lingviato.. * [[Ilona Méder]] ([[1903]] - samloke, [[1988]]): pentristino. * [[György Méhes (instruisto)|György Méhes]] ([[Visk]], [[1746]] – [[Kolozsvár]], [[12-a de marto]] [[1809]]): instruisto, verkisto. * [[Sámuel Méhes]] ([[30-a de januaro]] [[1785]] – Kolozsvár, [[29-a de marto]] [[1852]]): presej- kaj ĵurnalposedanto, verkisto, redaktoro, akademiano korespondanta (1836). * [[Anna Méliusz]] (*[[18-a de majo]] [[1920]] - ?): verkistino. * [[Vince Melka]] ([[Neu Benatek]], [[10-a de januaro]] [[1834]] - Kluĵo, [[25-a de septembro]] [[1911]]) pentristo * [[Hugó Meltz]] ([[Szászrégen]], [[31-a de julio]] [[1846]] - [[Nagyvárad]], [[20-a de januaro]] [[1908]]): literaturhistoriisto, universitata profesoro, rektoro de la [[Universitato Ferenc József]]. * [[Gyula Merész Müller]] ([[1888]] - ?): pentristo. * [[András Mérey]] ([[1944]] - [[Miercurea Ciuc]], ?-a de aprilo [[2006]]): grafikisto. * [[Gheorghe Merişescu]] ([[Pietrar]], [[21-a de februaro]] [[1914]] - [[13-a de aprilo]] [[1991]]): muzikologo. * [[István Merk]] (*[[Jenő]]?, [[12-a de julio]] [[1947]]): operkantisto. * [[Gyula Merza]] ([[25-a de februaro]] [[1861]] – samloke, [[15-a de decembro]] [[1943]]): armenologo, turistorganizanto. * [[János Mészáros]] arkitekto, grafikisto * [[Miklós Mészáros]] (*[[12-a de septembro]] [[1927]]): geologo, universitata profesoro. * [[Ştefan Meteş]] ([[1886]]-[[1977]]): rumana historiisto. * [[Andor Mezei]]; ''Meizl'' ([[Pest]], [[6-a de julio]] [[1869]] – Cluj, [[6-a de marto]] [[1926]]): aktoro, kantisto (baritono). * [[János Mezei]] ceramikisto * [[József Mezei]] (*[[6-a de septembro]] [[1938]]): ĵurnalisto, artkritikisto, redaktoro. * [[György Lóránd Mezey]] ([[27-a de januaro]] [[1920]] – [[Budapest]], [[17-a de oktobro]] [[1985]]): reformita pastro, dekano. * [[József Mihalik]] (*[[13-a de februaro]] [[1938]]): boksisto (olimpikano). * [[József Mihály]] ([[17-a de majo]] [[1853]] – [[Budapest]], [[15-a de majo]] [[1927]]): ĵurnalisto, kuracisto, tradukisto. * [[Sándor Mike]], hungara arkivisto. * [[Imre Mikes]], familinomo ''Győri'', pseŭdonimo ''Gallicus'' ([[9-a de februaro]] [[1900]] - [[Kihei]], ([[Hawaii]], [[Usono]]), [[30-a de marto]] [[1990]]): ĵurnalisto, redaktoro, publicisto; ĝis [[1935]] kunlaboranto de [[Keleti Újság]]. * [[Imre Mikó (politikisto)|Imre Mikó]] grafo, politikisto, historiisto. * [[Imre Mikó (juristo)|Imre Mikó]] juristo, verkisto. * [[László Miklós]] ([[11-a de novembro]] [[1937]] - ?): poeto, ĵurnalisto. * [[Imre Miklósy]] ([[1-a de majo]] [[1901]] – [[Budapest]], [[18-a de januaro]] [[1937]]): aktoro, direktoro. * [[Margit Miklóssy]] ([[Keszthely]], [[9-a de junio]] [[1877]] – Kolozsvár, [[26-a de decembro]] [[1940]]): aktorino. * [[Lőrinc Mikó]] (*[[4-a de januaro]] [[1951]]): juristo, ĵurnalisto. * [[Dezső Miskolczy]] ([[Baja]], [[12-a de aŭgusto]] [[1894]] – [[31-a de decembro]] [[1978]], [[Budapest]]): kuracisto * [[Anikó Mitruly]] (n. [[14-a de julio]] [[1963]]): biologino, universitata instruistino * [[Ildikó Mócsy]] (*[[15-a de oktobro]] [[1943]]): fizikistino, ĉefesploristino. * [[László Mócsy T.]] (*[[17-a de aŭgusto]] [[1927]]): juristo, adjunkto. * [[Alex Mohy]] (? [[1902]] - ?): pentristo, profesoro. * [[Sándor Mohy]] ''Mohi'', familia nomo ''Muhy'' ([[Dercen]], [[23-a de marto]] [[1902]] - [[Cluj-Napoca]], [[11-a de aŭgusto]] [[2001]]): pentristo * [[István Moldován]] ([[1911]]-[[?]]): pentristo. * [[Iuliu Moldovan]] ([[1882]]-[[1966]]): epidemiologo, universitata profesoro. * [[Elemér Moll]] ([[Ságod]], [[24-a de februaro]] [[1886]] – [[2-a de novembro]] [[1955]], Cluj): arkitekto. * [[Enikő Molnár Bodrogi]] (*[[21-a de oktobro]] [[1967]]): lingvistino, universitata profesorino. * [[Erzsébet Molnár]], ''R. Molnár'', ''M. Reinhart'' (Kolozsvár, [[25-a de junio]] [[1943]]): ĵurnalistino, redaktorino, tradukistino. * [[István Molnár (koreografo)|István Molnár]] ([[17-a de septembro]] [[1908]] – [[Budapest]], [[3-a de junio]] [[1987]]): koreografo. popoldancesploristo, laŭreato [[Kossuth-premio]] (postmorto, [[1990]]). * [[Zsuzsanna Molnár]] (*[[27-a de marto]] [[1941]]): pentristino. * [[Lajos Molnos]] (*[[Budapest]], [[1-a de decembro]] [[1941]]): poeto, ĵurnalisto, politikisto. * [[Bernát Móra]] (?): pentristo. * [[László Móra]] (*[[16-a de oktobro]] [[1943]]): sportĵurnalisto. * [[Eugenia Morariu]] ([[28-a de marto]] [[1903]], [[Kassa]] - januaro [[1977]], Kluĵo): esperantistino. * [[Huba Mózes]] (*([[2-a de junio]] [[1941]]): literaturhistoriisto. * [[János Kristóf Murádin]] (*[[1980]]): historiisto. * [[Olga Murvai]] (*[[10-a de oktobro]] [[1942]] - Târgu Mureș, [[30-a de oktobro]] [[2011]]): lingvistino, literaturkritikistino.[http://www.bukarestiradio.ro/index.php?option=com_content&view=article&id=33701:elhunyt-murvai-olga&catid=52:kozelet&Itemid=110&lang=hu] * Ibrahim Müteferrika (ĉirkaŭ [[1670]] - [[Konstantinopolo]], ? [[1745]]): fondinto de unua presejo en [[Turkio]], libroeldonisto, diplomato [http://www.britannica.com/eb/article-9041944/Ibrahim-Muteferrika] El Encyklopedia Brittanica. == N == * [[Johannes Nachtigall]] (? [[1717]] – ?, ? [[1761]]): skulptisto. * [[József Nádassy]]; ''Nádasy'' ([[3-a de septembro]] [[1874]] – [[Makó]], [[5-a de aŭgusto]] [[1925]]): aktoro, direktoro. * [[Margit Nádory]] (*[[14-a de februaro]] [[1920]]): aktorino. * [[Anna Nagy]] (*[[16-a de februaro]] [[1943]]): pentristino. * [[Csongor István Nagy]], juristo * [[György József Nagy Baka]] (n. [[31-a de marto]] [[1949]]): faktradukisto, interpretisto * [[Bálint Zsolt Nagy]] (n. [[25-a de aŭgusto]] [[1979]]): ekonomikisto, universitata adjunkto * [[Elek Nagy (politikisto)|Elek Nagy]]: politikisto * [[Emese Nagy]] (n. [[16-a de junio]] [[1958]]): harpistino * [[Endre Nagy (pentristo)]] (*[[1-a de decembro]] [[1930]]): pentristo, grafikisto, scenejdekoraciisto. * [[Géza Nagy]] ([[Székelyszenterzsébet]], [[1-a de septembro]] [[1914]] – Cluj-Napoca, [[24-a de januaro]] [[1981]]): literaturhistoriisto, tradukisto. * [[Géza Nagy (pentristo)|Géza Nagy]] (*[[9-a de majo]] [[1954]]): pentristo.[http://artportal.hu/lexikon/muveszek/nagy_geza] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111213194034/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/nagy_geza |date=2011-12-13 }} * [[Hanna Nagy]] (*[[28-a de aŭgusto]] [[1953]]): violonistino. * [[István Nagy (verkisto)|István Nagy]] ([[22-a de februaro]] [[1904]] – [[24-a de aprilo]] [[1977]], Cluj-Napoca): verkisto, politikisto. * [[István Nagy (aktoro)|István Nagy]] ([[6-a de oktobro]] [[1914]] - ?): aktoro. * [[István Nagy (geologo)|István Nagy]] (n. [[27-a de septembro]] [[1941]]): geologo, scienca esploristo * [[Jenő Nagy]] ([[17-a de julio]] [[1916]] – [[12-a de septembro]] [[1996]]): lingvisto, etnografo. * [[Kálmán Nagy]] ([[Ocna de Sus]], [[5-a de majo]] [[1939]] – Cluj, [[9-a de oktobro]] [[1971]]): lingvisto, [[Kalevala]]-tradukisto. * [[László Nagy (Sütő)|László Nagy]] , ''S. Nagy'', ''Sütő Nagy'' *[[4-a de aŭgusto]] [[1894]] - [[Budapest]], ? [[1978]]): poeto, ĵurnalisto. * [[László Nagy (fizikisto)|[László Nagy]] (*[[10-a de junio]] [[1961]]): fizikisto, universitata profesoro. * [[László Nagy (pentristo)|László Nagy]] ([[1903]] - [[St. Gallen]], [[1977]]): pentristo. * [[Lázár Nagy]], ''Káli Nagy'' (? , [[1772]] – Kolozsvár [[26-a de julio]] [[1837]]): mecenato de loka teatro, direktoro, memuatisto. * [[Mihály Nagy]]; ''Poleretzky'' ([[1826]]– [[Baja]], [[4-a de novembro]] [[1879]]): aktoro, direktoro. * [[Péter Nagy]] , familinomo: malpli juna ''Emil Grandpierre'' ([[Nagykanizsa]], [[18-a de novembro]] [[1874]] – [[7-a de aprilo]] [[1938]], [[Budapest]]): juristo, romanverkisto, jura kaj politika verkisto, ĝis januaro de [[1925]] en tiu urbo. * [[Péter Nagy (reformita episkopo)|[Péter Nagy ]] ([[22-a de aprilo]] [[1819]] – samloke, [[16-a de septembro]] [[1884]]): reformita episkopo, eklezia verkisto, tradukisto. * [[Zoltán Nagy (ekonomikisto)|Zoltán Nagy]]([[Hódmezővásárhely]], [[26-a de januaro]] [[1905]] – [[17-a de januaro]] [[1948]], [[Cluj-Napoca|Cluj]]): ekonomika fakverkisto. * [[Mihály Zoltán Nagy]] (n. [[1974]]): historiisto * [[Aurel Nana]] ([[1907]]-[[1989]]): kirurgo. * [[Imre Naphegyi]] ([[12-a de februaro]] [[1912]] - [[Winnipeg]], ([[Kanado]]) septembro [[1997]]: pentristo, verkisto, skulptisto * [[Katalin Nászta]] (*[[18-a de aprilo]] [[1950]]): aktorino, poetino. * [[Teodor Naum]] ([[1891]]-[[1980]]): klasikfilologo, tradukisto. * [[Mária Néb]], ''Núb'' ([[18-a de aŭgusto]] [[1799]] – samloke, [[17-a de januaro]] [[1884]]): aktorino. * [[Zoltán Néda]] (*[[14-a de aprilo]] [[1964]]): fizikisto, universitata profesoro. * [[Ion Negoiţescu]] ([[10-a de aŭgusto]] [[1921]] - [[München]], [[6-a de februaro]] [[1993]]): eseisto, poeto. * [[Camil Negrea]] ([[1882]]-[[1956]]): juristo, universitata profesoro. * [[Ágnes Neményi]] (*[[28-a de januaro]] [[1947]]): sociesploristino, universitata profesorino. * [[László Nemess]] ([[11-a de aprilo]] [[1948]]): pentristo, skulptisto. * [[Mária Margit Nemes]] (*[[12-a de februaro]] [[1932]]): pentristino. * [[Sándor Nemes Niman]] ([[1928]] - [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[1973]]): aktoro. * [[Anna Németh]] ([[29-a de februaro]] [[1908]] – [[Budapest]], [[7-a de marto]] [[1990]]): operkantistino (aldo). * [[Júlia Németh]] (*[[Arad]], [[28-a de julio]] [[1941]]): redaktorino, ĵurnalistino de ĵurnalo [[Szabadság]]. * [[Sándor Németh]] (*[[31-a de decembro]] [[1938]]): matematikisto, docento. * [[Sándor Némethi]] (? -?): aktoro ludinta kvazaŭ 10 jarojn en Kolozsvár en la unua kaj dua jardeko de [[19-a jarcento]]. * [[Gottfried Neuhauser]] ([[1836]]-[[?]]): pentristo. * [[Nicolaus de Mirabilibus]], ''N. de Mirabilis'' (? - ?, post [[1508]]): eklezia verkisto. * [[Árpád Nits]] (*[[15-a de julio]] [[1938]]): ĵurnalisto, redaktoro. * [[Ildikó Novák]] (*[[3-a de junio]] [[1949]]): tekstilartistino. * [[Gabriella Nuridsány]], ''Gabriella Illyés'' (*[[30-a de junio]] [[1935]]): marionetaktorino. * [[László Nyakas]] (*[[8-a de decembro]] [[1967]]): baletisto. * [[Antal Nyárády]] ([[Târgu Mureş]], [[5-a de junio]] [[1920]] – [[21-a de aŭgusto]] [[1982]], Cluj-Napoca): botanikisto. * [[Géza Nyiredy (kuracisto)]] ([[16-a de marto]] [[1924]] – [[Budapest]], [[25-a de julio]] [[1990]]): kuracisto, ftizologo, kandidato de medicinaj sciencoj (1969). * [[Piroska Nyiredi]] ([[1925]] - [[Cluj-Napoca]], [[1997]]): aktorino. * [[Ferenc Nyulas]] ([[Köszvényesremete]], [[25-a de julio]] [[1758]] – Kolozsvár, [[27-a de decembro]] [[1808]]): ĉefkuracisto de [[Transilvanio]]. == O == * [[György Okos]] (*[[17-a de aprilo]] [[1927]]): ĵurnalisto. * [[József Oláh]] (*[[9-a de septembro]] [[1938]]): elektroinĝeniero, universitata profesoro. * [[Katalin Orbán]], ''Katalin Fayk'' (*[[2-a de aŭgusto]] [[1953]]): radio- kaj televidraportistino. * [[István Orbán]] (*[[15-a de januaro]] [[1953]]): grafikisto, reklamfakulo. * [[Judit Orosz]] (*[[26-a de oktobro]] [[1942]]): belartistino, industriartistino, naĝistino. * [[Enikő Óss]] (*[[1948]]): aktorino. * [[György Osztrovszki]] ([[28-a de marto]] [[1914]] – [[Budapest]], [[15-a de oktobro]] [[1988]]): kemiinĝeniero, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1976), ĝia ĉefsekretario (1953). * [[Noémi Ottó Szigeti]] (n. [[15-a de marto]] [[1973]]): pianistino. * [[Enikő Óváry Óss]] (n. [[20-a de oktobro]] [[1942]]): aktorino, verkistino * [[Kelemen Ováry]] ([[Pécs]], [[21-a de novembro]] [[1844]] – Kolozsvár, [[17-a de decembro]] [[1925]]): jurhistoriisto, universitata profesoro, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1892). * [[Zoltán Óváry]]: imunologo * [[Imre Ördög]] (*[[27-a de junio]] [[1954]]): ekonomikisto, ĵurnalisto. * [[Béla Ördög I.]] (*[[16-a de aŭgusto]] [[1954]]): ekonomikisto, ĵurnalisto, redaktoro. * [[Dániel Ötvös]], kemiisto == P == * [[Attila Pálfalvi]] (*[[22-a de aprilo]] [[1930]]): inĝeniro pri mekaniko, universitata profesoro, vortarredaktoro. * [[Mircea Pálfi]] (*[[Săcele (Constanţa)]], [[30-a de oktobro]] [[1934]]): ĵurnalisto, instrumentisto, sociologo. * [[Jolán Páka]] (?, ? [[1920]] – [[Budapest]], [[27-a de junio]] [[2005]]): kantistino (soprano) debutinta en Cluj.[http://szinhaz.hu/component/content/article/13-archivum/4053] * [[Lajos Pákey]] ([[1-a de marto]] [[1853]] – samloke, aprilo [[1921]]): arkitekto. * [[István Pál (pentristo)]] * [[István Páldi Székely]] ( [[1771]] - samloke, [[1769]]): pentristo. * [[Zsigmond Pálfi]] (? , [[1672]] – Kolozsvár, [[30-a de aprilo]] [[1737]]): instruisto, unitariisma episkopo. * [[Ernő Palkó]] (n. [[8-a de januaro]] [[1958]]): ceramikisto * [[Rudolf Palocsay]] [[22-a de marto]] [[1900]] – [[27-a de majo]] [[1978]]): ĝardenisto, biologo. * [[István Pálos (statistikisto)]] * [[Dezső Palotás]] ([[11-a de marto]] [[1951]] - [[7-a de marto]] [[1999]], [[Budapest]]): pentristo, novelisto, eseisto. * [[Elek Pály]]; ''Lukics'' ([[Pápa]], [[20-a de januaro]] [[1797]] – Kolozsvár, [[4-a de marto]] [[1846]]): kantisto, aktoro, direktoro, tradukisto. * [[Kati Panek]] (*[[4-a de septembro]] [[1957]]): aktorino, popolkantistino. * [[Domokos Pap]] ([[2-a de majo]] [[1894]] - ? ) pentristo * [[Ferenc Pap]] (*[[Bukareŝto]], [[25-a de majo]] [[1935]]): historiisto, muzeologo, scienca esploristo, tradukisto. * [[Géza Pap (episkopo)]], kalvinana episkopo de Transilvanio * [[János Pap]] (*[[24-a de oktobro]] [[1954]]): skermisto (olimpikano). * [[Károly Pap]] ([[22-a de septembro]] [[1910]] – [[Debrecen]], [[20-a de decembro]] [[1986]]): kuracisto, kirurgo, ortopedfakkuracisto,traumatologo, kandidato de medicinaj sciencoj (1955) * [[Melinda Pap]], [[ĉinologo]] * [[Zoltán Pápai]] ([[24-a de aŭgusto]] [[1909]] - ?): kuracisto, universitata profesoro. * [[Annamária Papp]] (n. [[4-a de decembro]] [[1975]]): ĵurnalistino, historiistino * [[Gábor Papp]] ([[10-a de septembro]] [[1872]] - [[Segedo]], februaro [[1931]]) pentristo * [[Lajos Papp]] ([[Kiskunhalas]], [[9-a de januaro]] [[1886]] - -Kluĵo, [[1963]]) pentristo, grafikisto. * [[István Levente Papp]] (*[[15-a de decembro]] [[1975]]): ĵurnalisto. * [[Ernő Papp]] ([[1869]] – [[Budapest]], [[14-a de julio]] [[1935]]): dermatologa ĉefkuracisto. * [[Gyula Papp]] ([[4-a de julio]] [[1897]] – [[Budapest]], [[13-a de marto]] [[1926]]): filmkameraisto, gravulo de mutfilmo. * [[János Papp]] ([[29-a de septembro]] [[1879]] – [[Budapest]], [[3-a de januaro]] [[1944]]): aktoro, kabaretkantisto. * [[Magda Papp]] ([[10-a de marto]] [[1921]] Botos - [[Békéscsaba]], [[25-a de marto]] [[1992]]): kantistino-aktorino. * [[Nusi Papp]]; ''Anna''([[6-a de decembro]] [[1908]] – samloke, [[21-a de decembro]] [[1985]]): aktorino. * [[Sándor Zsigmond Papp]] (*[[Rădăuţi]], [[1972]]): verkisto. * [[Tibor Papp]] (*[[17-a de aŭgusto]] [[1944]]): instruisto, pianisto, verkisto. * [[Kálmán Parádi]] ([[Pest]], [[25-a de aprilo]] [[1842]] – Kolozsvár, [[7-a de aprilo]] [[1902]]): instruisto, zoologo, fakverkisto. * [[János Pásztor]] (? [[1929]] - samloke, [[13-a de decembro]] [[1981]]): aktoro. * [[Bálint Pataki]] ([[5-a de februaro]] [[1927]] – [[Eforie Nord]], [[28-a de julio]] [[1966]]): literaturhistoriisto. * [[Csilla Ida Pataki]] (*[[9-a de novembro]] [[1966]]): ekonomistino, universitata asistino. * [[Dániel Pataki]] ([[10-a de marto]] [[1804]] – samloke, [[11-a de januaro]] [[1871]]): kuracisto, landa ĉefkuracisto. * [[Enikő Pataki]] ([[18-a de aprilo]] [[1968]]) operkantistino (soprano) de [[1990]] en [[Kolozsvári Állami Magyar Opera]]. * [[Jenő Pataki]] ([[22-a de novembro]] [[1857]] – samloke, [[14-a de januaro]] [[1944]]): kuracisto, medicinhistoriisto. * [[Sámuel Pataki]] ([[16-a de februaro]] [[1765]] – samloke, [[2-a de aprilo]] [[1824]]): ĉefkuracisto de [[Transilvanio]]. * [[Mózes Pataky]], ''Pataki'' ([[29-a de februaro]] [[1784]] - samloke, [[25-a de januaro]] [[1815]]): literaturhistoriisto. * [[Károly Pattantyús]] ([[Egeres]], [[4-a de februaro]] [[1904]] - [[Kluĵo]], [[12-a de decembro]] [[1987]]) arthistoriisto, akvarelisto * [[Gelu Mario Păteanu]], ''Gelu Perian'', ''G. Păteanu-Perian'' ([[3-a de junio]] [[1925]] - [[Budapest]], [[3-a de junio]] [[1995]]): rumana poeto, verkisto, tradukisto. * [[Károly Páter]] ([[31-a de marto]] [[1900]] – [[Budapest]], [[14-a de marto]] [[1964]]): humokemiisto, universitata profesoro, kandidato de agrikulturaj sciencoj (1952). * [[Dénes Pázmány]] (*[[15-a de aŭgusto]] [[1931]]): botanikisto, universitata profesoro. * [[Dénes Penyigey]] ([[12-a de aprilo]] [[1909]] – [[Budapest]], [[25-a de februaro]] [[1974]]): platproduktisto, agrohistoriisto, universitata profesoro, kandidato de agrikulturaj sciencoj (1964). * [[György Perédy]] ([[17-a de oktobro]] [[1883]] – [[21-a de junio]] [[1947]], [[Budapest]]): ĵurnalisto. * [[Antal Persian]] ([[1842]] - [[Budapest]], [[1908]]): pentristo. * [[Teréz Peris]], Chereji-Peris'' (*[[19-a de oktobro]] [[1932]]): aktorino, teatrohistoriistino, tradukistino. * [[George Petean]] (*[[1976]]): operkantisto (baritono). * [[István Petelei]] ([[Marosvásárhely]], [[13-a de septembro]] [[1852]] - Kolozsvár, [[15-a de januaro]] [[1910]]): verkisto. * [[Árpád Péterffy]] (n. [[17-a de februaro]] [[1938]]): kirurgo, universitata profesoro * [[Ferenc Péterfi]] (*[[7-a de majo]] [[1917]]): biologo, docento. * [[Leontin István Péterfi]] (*[[3-a de februaro]] [[1937]]): botanikisto, universitata profesoro. * [[István Péterfi (pentristo)|István Péterfi]] (*[[1953]]): pentristo. * [[József P. Lengyel]], ''Polacsek'' ([[Bukareŝto]], [[15-a de septembro]] [[1938]] - Cluj-Napoca, [[18-a de majo]] [[1989]]): verkisto, ĵurnalisto. * [[Boldizsár Petrichevich Horváth]] ([[4-a de julio]] [[1714]] – ? , [[29-a de novembro]] [[1777]]): grandbienulo, supera juĝisto de departementoj Doboka, Küküllő kaj Torda. * [[Bálint Petrőci]], ''Popoff Borisz Cvetov'' (*[[1-a de septembro]] [[1924]]): verkisto. * [[Lázár Petrichevich Horváth]] ([[17-a de majo]] [[1807]] – [[Vieno]], [[5-a de februaro]] [[1851]]): verkisto, ĵurnalisto, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1844). * [[Liana Maria Petruţiu]] (*[[4-a de aŭgusto]] [[1940]]): grafikistino. * [[Károly Pichler Bódog]] ([[Pécs]], ? [[1833]] – Kolozsvár, [[8-a de februaro]] [[1876]]): kapelestro, komponisto. * [[Florin Piersic]] [[27-a de januaro]] ([[1936]]): aktoro. * [[Apor Balázs Pillich]] (n. [[26-a de junio]] [[1980]]): kultura maneĝaro, popoldancinstruisto, koreografo * [[Erzsébet Pillich]] (n. [[11-a de januaro]] [[1932]]): pupaktorino [http://www.kolozsvartarsasag.com/anunturi.php?action=3&anunt=1093&subtema=70&order=] * [[László Pillich]] (*[[21-a de aŭgusto]] [[1951]]): sociografo, redaktoro. * [[Lucia Piso]] (*[[Milaş]], [[10-a de aprilo]] [[1914]] - Cluj, [[3-a de februaro]] [[1972]]): pentristino. * [[Mór Pisztóry]] ([[Pest]], [[20-a de majo]] [[1841]] – Kolozsvár, [[13-a de julio]] [[1906]]): juristo, ekonomia verkisto, universitata profesoro. * [[András Placsintár]] (n. [[1928]]) kameraisto, pri sportfilmoj * [[Klára Póczy]], hungara arkeologo * [[Mihály Póczy]] ([[1895]] – [[Budapest]], [[23-a de junio]] [[1963]]): inĝeniero, doktoro de teknikaj sciencoj (1960). * [[László Podhradszky]] (*[[Kőszeg]], [[2-a de marto]] [[1920]]): advokato, jurkonsilanto, politikisto. * [[János András Póka]] (*[[28-a de decembro]] [[1969]]): sportĵurnalisto. * [[Janka; T. Pokorny-Pogány]]; ([[Budapest]], [[20-a de marto]] [[1873]] – Kolozsvár, ?): aktorino. * [[Alaine Polcz]] ([[7-a de oktobro]] [[1922]] - [[Budapest]], [[20-a de septembro]] [[2007]]): psikologino, verkistino. * [[Fanni Polgár]] (?, [[1855]] – Cluj, [[16-a de novembro]] [[1932]]): aktorino. * [[István Géza Polonyi]] (n. [[17-a de aŭgusto]] [[1947]]): kuracisto, fakverkisto * [[Antónia Pongrácz]] ([[Bukareŝto]], [[1-a de junio]] [[1935]] – [[1995]], Cluj-Napoca): industriartistino, grafikisto. * [[Dariu Pop]] ([[Măgura Ilvei]], [[16-a de aprilo]] [[1887]] - Cluj, [[20-a de marto]] [[1965]]): komponisto, ĉorkapelestro, folkloristo. * [[Emil Pop]] ([[1897]]-[[1974]]): botanikisto. * [[György Pop]] (n. [[21-a de januaro]] [[1952]]): kuracisto, fakverkisto * [[Rodica Pop-Oana]] (*[[1-a de septembro]] [[1931]]): muzikologino. * [[Sânziana Pop]] (*[[24-a de januaro]] [[1939]]): prozaistino, publicistino. * [[Dionisie Popa]] (*[[19-a de majo]] [[1938]]): dekoraciartisto. * [[Adrian Popescu]] (*[[24-a de majo]] [[1947]]): poeto. * [[Dumitru Popovici]] [[1902]] - [[6-a de aprilo]] [[1959]]): literaturhistoriisto, universitata profesoro. * [[Dimitrie Popovici-Bayreuth]] (([[Iaşi]], [[18-a de aŭgusto]] [[1860]] - [[6-a de aprilo]] [[1927]]): operkantisto. * [[Tiberiu Popovici]] ([[Arad]], [[15-a de februaro]] [[1906]] - Cluj-Napoca?, [[29-a de decembro]] [[1975]]): matematikisto, universitata profesoro, akademiano. * [[Eugen Pora]] [[1909]]-[[1981]]): rumana biologo, universitata profesoro, akademiano. * [[Bálint Porcsalmi]] (n. [[16-a de novembro]] [[1980]]): plolitologo, politika konsilanto * [[Béla Pósta]] ([[Kecskemét]], [[22-a de aŭgusto]] [[1862]] – Kolozsvár, [[16-a de aprilo]] [[1919]]): arkeologo, universitata profesoro. * [[György Poszler]] (*[[12-a de junio]] [[1931]]): estetikisto, literaturhistoriisto, eseisto. * [[Dezső Prágay]], ''Desider A'' (*[[12-a de aŭgusto]] [[1921]]): kemiisto, biokemiisto, kultura organizanto. * [[Ernő Puhala]] (*[[1928]]) aktoro. * [[Attila Puskás]] (*[[9-a de aŭgusto]] [[1931]]): biologo, scienca esploristo, politika malliberulo. * [[Ferenc Puskás (fizikisto)|Ferenc Puskás]] (*[[21-a de septembro]] [[1929]]): fizikisto, universitata docento. * [[Sándor Puskás]] ([[18-a de junio]] [[1928]]) skulptisto, juvelisto * [[Kálmán Pusztai]] ([[Kluĵo]], [[7-a de junio]] [[1944]] – [[Kluĵo]], [[27-a de marto]] [[2005]]): kalkulteknika inĝeniero, universitata profesoro. == R == * [[Alexandru Racolţa]] ([[1926]]-[[1978]]): operkantisto (tenoro). * [[Emil Racoviţă]] ([[Iaşi]], [[15-a de novembro]] [[1868]]- [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[17-a de novembro]] [[1947]]): grotesploristo, biologo. * [[Florica Racoviţă-Flondor]] ([[Rogozeşti]], [[27-a de novembro]] [[1897]] - ([[Kluĵo]], [[7-a de februaro]] [[1983]]): komponistino. * [[András Rácz]] (n. [[1926]]): pentristo. * [[Éva Ráduly-Zörgő]] (n. [[23-a de oktobro]] [[1954]]): logopedo, lernejpsikologo, lanĉoĵetistino (olimpikanino). * [[Nepomuk János Raffay]], hungara piaristo mortis en Kolozsvár * [[László Rajka]] ([[7-a de julio]] [[1894]] – [[1-a de novembro]] [[1938]], Cluj): literaturhistoriisto, tradukisto. * [[Raluca Ripan]] ([[1894]]-[[1975]]): kemiisto, rektoro de universitato. * [[Boriska Ravasz]], ''Bibó Istvánné'' ([[27-a de aprilo]] [[1909]] – [[Budapest]], [[14-a de aprilo]] [[1979]]): instruistino, historiistino. * [[Emil Récsi]] ([[17-a de novembro]] [[1822]] – [[Pest]], [[1-a de junio]] [[1864]]): juristo, ĵurnalisto, tradukisto, universitata profesoro, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1858). * [[Mihály Régeni Pál]] ([[17-a jarcento]]): filozofia verkisto. * [[Maria Reichert]] (?): pentristino. * [[Béla Reinbold]] ([[13-a de decembro]] [[1875]] – [[Szeged]], [[10-a de decembro]] [[1927]]): biokemiisto, universitata profesoro. * [[Erzsébet Mária Reinhart]] (*[[25-a de majo]] [[1943]]): literaturhistoriistino, adjunktino. * [[Sándor Reményi (matematikisto)|Sándor Reményi]], matematikisto * [[Sándor Reményik]] ([[30-a de aŭgusto]] [[1890]] – samloke, [[24-a de oktobro]] [[1941]]) – poeto, redaktoro. * [[János Réti]] ([[Csongrád]], [[17-a de julio]] [[1849]] – Kolozsvár, [[26-a de aŭgusto]] [[1910]]): agrikultura fakverkisto. * [[Ödön Réthely]] ([[Pápa]], [[1881]] – Cluj, [[20-a de oktobro]] [[1951]]): aktoro. * [[Árpád Réthy]] (*[[31-a de decembro]] [[1939]]): aktoro. * [[Kálmánné Révai]] ([[11-a de januaro]] [[1912]] - [[Budapeŝto]], [[5-a de februaro]] [[1977]]): pentristino, restarigistino. * [[Ferenc Rhédey]] (? – Kolozsvár, [[24-a de marto]] [[1684]]): transilvania magnato, prefekto de departamento Kolozs. * [[Lajos Révész]] ([[29-a de aprilo]] [[1903]] - ?): aktoro. * [[Károly Rezik]], konservatoriestro * [[Lóránd Rigán]] (*[[1980]]): redaktoro. * [[Gusztáv Rigler]] ([[Dunamocs]], [[4-a de novembro]] [[1868]] – [[Budapest]], [[30-a de aŭgusto]] [[1930]]): higienisto, universitata profesoro ekde [[1899]] en tiu urbo. * [[Béla Rigó]], hungara publikigisto * [[János Ritoók]], familia nomo ''Johann Miess Günther'' ([[Braŝovo]], [[22-a de junio]] [[1935]] - Cluj-Napoca, [[21-a de majo]] [[1981]]): poeto, tradukisto, literaturhistoriisto. * [[Rezső Rizsmann]] ([[Körmöcbánya]], ? [[1885]] - Kolozsvár, [[7-a de oktobro]] [[1941]]): kapelestro, ''orgenisto de Transilvanio''. * [[József Roboz]] ([[Dunapataj]], [[1864]] – Kolozsvár, [[7-a de aprilo]] [[1908]]): kuracpedagogo, fakverkisto. * [[László Rohonyi]] (*[[1-a de septembro]] [[1938]]): skermisto (olimpikano). * [[Zoltán Rohonyi]] (*[[31-a de majo]] [[1943]]): literaturhistoriisto, studverkisto, eseisto. * [[Ádám Rónai]] (*[[15-a de junio]] [[1950]]): violonisto. * [[Antal Rónai]] ([[Szeged]], [[22-a de julio]] [[1906]] – [[Cluj-Napoca]], [[9-a de februaro]] [[1996]]) – operkapelestro * [[István Rónai]] (*[[6-a de julio]] [[1940]]): pianisto, muzikkritikisto, universitata profesoro. * [[Lya Rosescu]] ([[29-a de oktobro]] [[1926]] - [[Cluj-Napoca]], [[25-a de septembro]] [[1999]]): kostumistino. * [[Dumitru Roşca]] ([[Szelistye]], [[29-a de januaro]] [[1895]] – Kluĵo, [[25-a de aŭgusto]] [[1980]]): filozofo, akademiano. * [[Anna Rozek]] (n. [[1937]]): aktorino. * [[István Ruha]] ([[Carei]], [[17-a de aŭgusto]] [[1931]]- Cluj-Napoca, [[28-a de septembro]] [[2004]]): violonisto. * [[Lívia Rusz]] ([[28-a de septembro]] [[1930]]): pentristino. * [[Jenő Rózsa]] ([[Nyíregyháza]], [[6-a de oktobro]] [[1906]] – [[Cluj-Napoca|Cluj]], [[6-a de septembro]] [[1971]]): filozofo. * [[László Rozsnyai]] (n. [[5-a de januaro]] [[1962]]): poeto * [[Iván Rőder]] ([[3-a de majo]] [[1924]] – [[Budapest]], [[10-a de junio]] [[1988]]): inĝeniero pri mekaniko, fakverkisto, redaktoro. * [[Liviu Rusu]] ([[Sărmaşu]], [[9-a de novembro]] [[1901]] - [[17-a de decembro]] [[1985]], [[Cluj-Napoca]]): rumana psikologo, estetikisto, literaturhistoriisto. * [[Béla Ruzitska]] ([[24-a de aŭgusto]] [[1867]] – ? ): kemiisto, fakverkisto. * [[György Ruzitska]] ([[Vieno]], [[1789]] – Kolozsvár, [[2-a de decembro]] [[1869]]): komponisto, pedagogo. == S == * [[Tudor Sălăgean]] (*[[26-a de aprilo]] [[1968]]): historiisto. * [[Árpád Sándor]]: operkantisto (baritono) en [[Kolozsvári Állami Magyar Opera]]. * [[Erzsi Sándor]] ([[28-a de aŭgusto]] [[1885]] – [[Budapest]], [[21-a de marto]] [[1962]]): operkantistino (soprano). * [[Imre Sándor (genealogo)|Imre Sándor]] ([[14-a de februaro]] [[1877]] - [[Budapeŝto]], [[3-a de januaro]] [[1930]]) genealogo, heraldikisto * [[József Sándor (politikisto)|József Sándor]] ([[Bukarest]], [[16-a de novembro]] [[1853]] – Kolozsvár, [[1945]]): politikisto, verkisto, redaktoro. * [[Mária Sándor]] ([[1895]] – [[Budapest]], [[9-a de oktobro]] [[1964]]): operkantistino (mezzosoprano). * [[István Sárdy]][http://www.muvelodes.ro/index.php/Cikk?id=723][http://www.muvelodes.ro/index.php/Cikk?id=384] desegninstruisto, pentristo. * [[Mihály Sárpataki Nagy]] (?, [[1638]] aŭ [[1639]] - Kolozsvár, ? [[1694]]): reformita eklezia verkisto. * [[Béla Sáry]] ([[24-a de novembro]] [[1915]] – [[Budapest]], [[4-a de novembro]] [[1971]]): internisto, kandidato pri medicinaj sciencoj (1961). * [[Ágnes Saszet]] (*[[16-a de marto]] [[1957]]) tradukistino * [[Andrea Sass-Gyarmati]] (*[[11-a de decembro]] [[1972]]): botanikistino. * [[László Scheitz]] ([[1897]] – [[Katango]], [[24-a de aprilo]] [[1963]]): kuracisto, ministro por sanaferoj de [[Katango]]. * [[Ernő Schiff]] ([[Gáborján]], [[6-a de septembro]] [[1863]] [[Kluĵo]], [[26-an de majo]] [[1939]]) pri medicina fakverkisto * [[Lajos Schilling]], historiisto * [[Zoltán Schilling]] ([[1876]] – [[Budapest]], [[1942]]): inĝeniero pri mekaniko, prezidanto de patenttribunalo. * [[Rozália Schodelné Klein]], (Kolozsvár, [[29-a de septembro]] [[1811]] – [[Nyáregyháza]], [[19-a de septembro]] [[1854]]): operkantistino (dram- kaj koloratursoprano). * [[Edit Schranz Kunovits]] ([[Craiova]], [[30-a de oktobro]] [[1922]] - Kluĵo, [[1985]]) scenejdekoraciistino * [[Mária Schuller]] (*[[5-a de marto]] [[1936]]): ĵurnalistino. * [[Rudolf Schuller]] ([[Erdőszentgyörgy]], [[2-a de de junio]] [[1916]] - [[Kluĵo]], [[30-a de januaro]] [[1995]]) tradukisto * [[Ferenc András Schwáby]] (*[[26-a de januaro]] [[1932]]): filmkameraisto. * [[Róbert Schwartz]] (*[[3-a de septembro]] [[1944]]) esploristo pri kemio * [[Monica Scurtu-Damian]] (*[[22-a de septembro]] [[1936]]): dekoraciartisto. * [[Ákos Sebe]] (*[[3-a de julio]] [[1937]]) lokhistoriisto * [[Attila Sebesi Karen]] (*[[1-a de januaro]] [[1965]]): aktoro, radioredaktoro. * [[Nina Sebesi Panieva]] (*[[Tbilisi]], [[28-a de septembro]] [[1932]]): pianistino, adjunktino. * [[György Sebestyén]] ([[31-a de marto]] [[1920]] - [[Bukareŝto]], [[21-a de aŭgusto]] [[1993]]) fakverkisto pri arkitekturo, universitata profesoro * [[Lajos Sebestyén]] (*[[24-a de marto]] [[1952]]): instruisto, aldisto. * [[Péter M(átyás) Sebők]] [[23-a de septembro]] [[1924]]] - [[23-a de majo]] [[2003]]) fakverkisto pri agrikulturo * [[Tibor Séfeddin Sevket bejo]] ([[6-a de junio]] [[1913]] - ?): verkisto, ĵurnalisto. * [[Bálint Segesvári]] (antaŭ [[1606]] - samloke, post [[1654]]): unitariisma saksa civitano, hungarlingva kronikisto. * [[György Selmeczi]] (*[[8-a de marto]] [[1952]]): komponisto, dirigento. * [[János Selmeczi]] (*[[3-a de aŭgusto]] [[1953]]): violonisto. * [[Endre Senkálszky]] (*[[2-a de oktobro]] [[1914]]): aktoro, reĝisoro, pedagogo, direktoro.[http://www.huntheater.ro/cv.php?soid=33&PHPSESSID=ffc2f86286763f44d7bbb9ed309cbcd5] * [[Anna Seprődi, K.]] ([[25-a de januaro]] [[1902]] - [[Budapeŝto]], [[25-a de januaro]] [[1988]]) porjunulara dramistino * [[Dezső Sepsi]] (*[[25-a de majo]] [[1955]]): violonisto. * [[István Seres]] ([[17-a de aŭgusto]] [[1929]] – [[Budapest]], [[21-a de marto]] [[1987]]): muzikinstruisto, dramaturgo. * [[Elek Sigmond]] ([[26-a de februaro]] [[1873]] – [[Budapest]], [[30-a de septembro]] [[1939]]): kemiinĝeniero, agrogeologo, teknikuniversitata profesoro, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1925). * [[Júlia Sigmond]] (*[[Turda]], [[11-a de julio]] [[1929]]): marionetaktorino, esperantista verkistino, redaktorino de revuo [[Bazaro (revuo)|Bazaro]]. * [[Olga Siklós]] ([[6-a de novembro]] [[1926]]): dramaturgiistino, reĝisorino, verkistino, kandidato pri literaturaj sciencoj. * [[Ilona Silay]] ''Ileana Silai'' (*[[14-a de oktobro]] [[1941]]): kuristino (olimpikanino). * [[Paul Sima]] ([[27-a de julio]] [[1932]] - [[1991]]): pentristo. * [[Borbála Simény]] (?–?): aktorino. * [[Elek Simon]], hungara advokato, urbestro * [[Emil Simon]] ([[Chişinău]], [[24-a de septembro]] [[1936]] - [[25-a de februaro]] [[2014]]): dirigento, komponisto. * [[Györgyi Simon]] ([[5-a de julio]] [[1908]] - ?): aktoro en [[Oradea]]. * [[Sándor Simon]] ? grafikisto (memlerninto) vivanta en [[Parizo]] de 80-aj jaroj * [[Irén Simonfy Dani]] (n. [[28-a de aprilo]] [[1932]]): grafikisto, tekstildekoraciisto * [[Zoltán Sinkó]], ''Kolozsvári Sinkó'' ([[19-a de marto]] [[1938]] - [[Veszprém]], [[Hungario]], [[19-a de oktobro]] [[2002]]): humuristo, dramverkisto. * [[Dénes Sinor]], ''Denis'' (*[[17-a de aprilo]] [[1916]]): lingvisto, orientalisto. * [[Gábor Sipos]] (*[[30-a de oktobro]] [[1951]]): historiisto. * [[István Sipos]] (*[[24-a de marto]] [[1949]]): juristo, scienca esploristo, universitata lektoro. * [[László Sipos]] (*[[23-a de julio]] [[1943]]): pentristo, grafikisto. * [[Margit Sipos]] (*[[1936]]): baletistino. * [[József Smialy]] ([[22-a de junio]] [[1922]] - [[Joseni]], [[23-a de januaro]] [[1957]]) romkatolika eklezia verkisto * [[Jenő Sólyom]] ([[25-a de julio]] [[1904]] – [[Budapest]], [[24-a de decembro]] [[1976]]): evangelia pastro, universitata profesoro. * [[Jenő Sólyom (fizikisto)]]. * [[Rozália Schodelné Klein]] ([[29-a de septembro]] [[1811]] – [[Nyáregyháza]], [[29-a de septembro]] [[1854]]): kantistino (szoprano). * [[Bódog Somló]] ([[Pozsony]], [[1873]] – Kolozsvár, [[28-a de septembro]] [[1920]]): juristo, universitata profesoro. * [[István Somodi]] d-ro (*[[22-a de aŭgusto]] [[1885]] - [[1963]]) alto- kaj distancsaltisto (olimpikano), urbprokuroro. * [[Botond Somogyi]] (*[[28-a de marto]] [[1973]]) reformita eklezia verkisto, redaktoro. * [[Erzsi Somogyi]] ([[10-a de septembro]] [[1906]] – [[Budapest]], [[10-a de julio]] [[1973]]): aktorino, laŭreato de [[Kossuth-premio]] (1953, 1959), meritartisto (1955), eminentartisto (1962). * [[Johann Sommer]] ([[Pirna]], ? [[1542]] - [[Kolozsvár]], [[8-a de aŭgusto]] [[1574]]): poeto, liberpensanto, historia, teologia filozofia verkisto. * [[Margit Soó Zöld]] (*[[9-a de julio]] [[1931]]): grafikistino, ilustraciistino. * [[Ferenc Soós]] pli juna (? [[1705]] aŭ [[1706]] - Kolozsvár, [[4-a de junio]] [[1776]]): reformita eklezia verkisto. * [[Árpád Sós]] (*[[2-a de marto]] [[1919]] - [[2-a de marto]] [[1998]]): sportĵurnalisto, redaktoro. * [[Ilona Soós]] ([[1903]] - [[Budapeŝto]], [[20-a de oktobro]] [[1975]]) fakverkistino pri kemio * [[Judit Sándor Sövényháziné]] ([[5-a de februaro]] [[1920]] - [[Segedo]], [[6-a de januaro]] [[2003]]) poetino * [[Lenke Soós]] (*[[23-a de junio]] [[1943]]) fakverkistino pri geografio * [[János Spáda]], hungara arkitekto * [[Marina Spînu Mihalik]] (*[[Egorjevsk]], [[12-a de aprilo]] [[1958]]): bestkuracistino, universitata profesorino. * [[Ludovic Spiess]] ([[13-a de majo]] [[1938]] - [[Drăgăneşti]], [[29-a de januaro]] [[2006]]): operkantisto (tenoro). * [[Dominic Stanca (kuracisto)|Dominic Stanca]] ([[1892]] - [[1979]]): ginekologo. * [[Dominic Stanca (verkisto)|Dominic Stanca]] ([[31-a de januaro]] [[1926]] - [[Bukareŝto]], [[26-a de julio]] [[1976]]): verkisto, poeto, aktoro. * [[Radu Stanca]] ([[Sebeş]], [[5-a de marto]] [[1920]] - Cluj, [[26-a de decembro]] [[1962]]): poeto, dramverkisto, aktoro, reĝisoro. * [[Ion Stănescu-Popa]] ([[1973]]-[[1926]]): aktoro. * [[Katalin Starmüller]] (n. [[22-a de novembro]] [[1959]]): scenejdokaciistino, kostumdezajnistino * [[János Stein]] ([[14-a de junio]] [[1874]] - [[Budapeŝto]], [[1944]]) pentristo, grafikisto * [[Pál Steiner]] ([[Pápa]], [[5-a de februaro]] [[1879]] - [[Kluĵo]], [[12-a de septembro]] [[1959]]) kuracisto * [[János Stern]] (*[[19-a de majo]] [[1929]]) fakverkisto pri plantdefendo * [[Magda Stief]] (*[[1943]]): aktorino, ekde [[1971]] en [[Germanujo]], eterna ano de [[Kolozsvári Állami Magyar Színház]] ([[2007]]). * [[Stella Roman]] ([[23-a de aŭgusto]] [[1904]], Cluj - [[12-a de februaro]] [[1992]], [[New York]]): operkantistino, soprano * [[Sándor Stief]] ([[25-a de majo]] [[1896]] – [[Budapest]], [[4-a de septembro]] [[1954]]): psikiatro, neŭrologo, universitata profesoro. * [[Savel Stiopul]] (*[[15-a de majo]] [[1926]]: reĝisoro, scenarlibretisto. * [[Liviu Stoicovici]] (*[[6-a de marto]] [[1942]]): pentristo. * [[Erzsébet Surány]] ([[Budapeŝto]], [[14-a de novembro]] [[1911]] - Kluĵo, [[26-a de novembro]] [[1972]]) grafikistino. * [[Éva Sükösd]] (*[[22-a de julio]] [[1928]]) fakverkistino pri geografio * [[László Surján]], hungara ministro, membro de [[Eŭropa parlamento]] * [[Éva Sütő]] (Sorbán) ([[16 d oktobro]] [[1936]]) tekstilistino, scenejdekoraciistino * [[László Szabédi]], ĝis [[1933]] ''Székely'' ([[Sáromberke]], [[7-a de majo]] [[1907]] - CLuj, [[18-a de aprilo]] [[1959]]): poeto, verkisto, lingvisto. * [[Zsuzsa Szabó-Selényi]] ([[12-a de julio]] [[1923]]) toksikologino * [[Ádám Szabó T.]] ([[12-a de marto]] [[1946]] - ?, [[7-a de decembro]] [[1995]]): lingvisto, kulturhistoriisto. * [[Anna Szabó T.]] (*[[1972]]): poetino. * [[Attila Szabó T.]] ''Szabó Törpényi'' ([[Fehéregyháza]], [[12-a de januaro]] [[1906]] - Kluĵo, [[3-a de marto]] [[1987]]): lingvohistoriisto, filologo. * [[Attila Szabó T. E.]] (*[[1941]]): biologo. * [[Bálint Szabó (arkitekto)|Bálint Szabó]] (*[[9-a de aprilo]] [[1944]]): arkitekto, universitata profesoro. * [[Csaba Szabó (ĵurnalisto)|Csaba Szabó]] *[[16-a de januaro]] [[1965]]): ĵurnalisto. * [[Dénes Szabó (ginekologo)|Dénes Szabó]] ([[Peŝto]], [[4-a de majo]] [[1856]] – [[17-a de januaro]] [[1918]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[Dezső Szabó]] ([[10-a de junio]] [[1879]] - [[Budapest]], [[13-a de januaro]] [[1945]]): verkisto, eseisto. * [[Duci Szabó]] ''Ida'' (*[[10-a de novembro]] [[1920]]): aktorino. * [[Erzsébet Szabó]] (*[[1952]]): scenejdekoraciistino kaj marionetprojektantistino. * [[Géza Szabó]] ([[22-a de marto]] [[1909]] - ?): muzik-interpretartisto, universitata profesoro. * [[György Szabó]] ([[Târnăveni]], [[19-a de aprilo]] [[1920]] - Kluĵo, [[10-a de majo]] [[2011]]): klasika filologo, tradukisto, universitata profesoro * [[Gyula Szabó]] ([[Mereşti]], [[11-a de septembro]] [[1930]] - [[Cluj-Napoca]], [[21-a de decembro]] [[2004]]): verkisto * [[Ica Szabó]] ([[9-a de marto]] [[1907]] - [[Cluj-Napoca]], [[5-a de majo]] [[1979]]): kantistaktorino. * [[Imre Szabó]] ([[Érsekújvár]], ? [[1882]] - Kolozsvár, [[19-a de septembro]] [[1943]]): verkisto, ĵurnalisto. * [[Jenő Szabó (poeto)|Jenő Szabó]] ([[17-a de aprilo]] [[1967]] - [[Kézdivásárhely]], [[18-a de novembro]] [[1934]]): poeto, verkisto. * [[Jenő Szabó (aktoro)|Jenő Szabó]] (*[[2-a de aprilo]] [[1969]]): aktoro. * [[József Szabó (kuracisto)|József Szabó]] ([[10-a de marto]] [[1882]] – [[Szeged]], [[5-a de julio]] [[1929]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[József Szabó (biologo)|József Szabó]] ([[31-a de aŭgusto]] [[1911]] - [[Kluĵo]], [[20-a de aŭgusto]] [[1995]]) biologo * [[Károly Szabó]] ([[Köröstarcsa]], [[17-a de decembro]] [[1824]] – Kolozsvár, [[31-a de aŭgusto]] [[1890]]): historiisto, bibliografo, universitata profesoro, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1871). * [[László Károly Szabó]] (*[[15-an de aŭgusto]] [[1932]]): aktoro. * [[Mária Szabó]] ([[25-a de oktobro]] [[1945]]): aktorino. * [[Pál Szabó]] (*[[8-a de oktobro]] [[1954]]): rapiristo (olimpikano). * [[Vera Szabó]] ([[Kiskunfélegyháza]], [[22-a de novembro]] [[1890]] - Kluĵo, [[23-a de julio]] [[1966]]) skulptistino [http://artportal.hu/lexikon/muveszek/szabo_vera] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120206060421/http://artportal.hu/lexikon/muveszek/szabo_vera |date=2012-02-06 }} * [[Zelmira Szabó]] (n. [[1977]]): fabelverkistino, ilustristino * [[Zoltán Szabó]] ([[Valea Lungă (Alba)]], [[18-a de februaro]] [[1927]] - Cluj-Napoca, [[19-a de junio]] [[2007]]): lingvisto, universitata profesoro. * [[Zsolt Szabó]] (*[[29-a de majo]] [[1946]]): literaturhistoriisto, ĉefredaktoro de monatrevuo [[Művelődés]][http://www.muvelodes.ro/]. * [[Elemér Szádeczky-Kardoss]] ([[10-a de septembro]] [[1903]] – [[Budapest]], [[23-a de aŭgusto]] [[1984]]): geologo, geokemiisto, universitata profesoro, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1950), laŭreato de [[Kossuth-premio]] (1949, 1952). * [[Gyula Szádeczky-Kardoss]] ([[Pusztafalu]], [[30-a de decembro]] [[1860]] – Cluj, [[8-a de novembro]] [[1935]]): geologo, mineralogo, universitata profesoro. * [[Samu Szádeczky-Kardoss]] ([[21-a de januaro]] 1918-[[Budapeŝto]], ? [[2004]]): klasik-filologo. * [[Andor Szakács]] ([[Étfalva]], [[1865]] – Kolozsvár, [[21-a de marto]] [[1924]]): aktoro. * [[György Szakács]] ([[1921]] – [[Târgu Mureş]], [[14-a de oktobro]] [[1986]]): scenejdekoraciisto. * [[Vida Szakácsy]], hungara minoritano * [[Ferenc Szakál]] (Kolozsvár? – ? , ĉ. [[1720]]): karpentisto, taglibroverkisto. * [[Ilona Szalay-Kocsis]] (*[[21-a de junio]] [[1927]]): aktorino. * [[Zoltán Szalay]] ([[22-a de januaro]] [[1959]]): komponisto, muzikfolkloristo. * Erzsébet Szállassy Nagy (*[[1942]]): baletistino, koreografino. * [[Lóránt Szalman]] (*[[11-a de novembro]] [[1929]] - [[Târgu Mureș]], [[12-a de aprilo]] [[2007]]): dirigento, kapelestro. * [[János Szamosi]] ([[18-a de aprilo]] [[1840]] - samloke, [[27-a de aprilo]] [[1909]]): klasik-filologo. * [[Vilmos Szamosi Soós]]: skulptisto. * [[Kornélia Szamossy]] (*[[20-a de oktobro]] [[1932]]): aktorino, aktorpedagogino. * [[István Szamosközy]], ''Zamosius'' (Kolozsvár?, ĉirkaŭ [[1565]] aŭ [[1570]] – [[Gyulafehérvár]], 29?-a de marto? [[1612]]?): historiisto humanista. * [[József Szanati]] ([[Budapest]], [[1914]] – Cluj-Napoca, [[1975]]): kantisto (baso). * [[János Szántai]] ([[5-a de marto]] [[1969]]): verkisto, poeto. * [[János Szántay]], ''jászkíséri'' (*[[Oradea]], [[16-a de decembro]] [[1922]] - Cluj-Napoca, [[17-a de marto]] [[2007]] ): biokemiisto, skulptisto, skermisto. * [[Csaba János Szántó]] (*[[2-a de marto]] [[1944]]): fizikisto, scienca esploristo. * [[Béla Szász (filo)|Béla Szász]] ([[30-a de oktobro]] [[1872]] – [[Budapest]], [[30-a de septembro]] [[1944]]): reformita pastro, instruisto, verkisto, tradukisto. * [[Béla Szász (ĵurnalisto)|Béla Szász]] ([[1910]] - ?) ĵurnalisto, tradukisto * [[Endre Szász (ĵurnalisto)|Endre Szász]] ([[1887]]- [[Târgu Mureș]], [[1944]]) ĵurnalisto * [[Gyöngyi Szász-Fejér]] (*[[3-a de majo]] [[1943]]) tradukistino * [[Gyula Szász]], ''Szerjai Szász'' (? [[1866]] - samloke, [[15-a de majo]] [[1891]]): poeto, tradukisto. * [[István Szász]] (*[[23-a de februaro]] [[1956]]): kantisto (tenoro). * [[István Tas Szász]] (*[[15-a de julio]] [[1938]]) kuracisto (psikiatro), poeto, kulturhistoriisto vivanta en [[Leányfalu]]. * [[Zoltán Szász]] ([[28-a de junio]] [[1877]] - [[Budapest]], [[16-a de marto]] [[1940]]): verkisto,ĵurnalisto teatrkritikisto. * [[Zsombor Szász]] ([[24-a de novembro]] [[1871]] – ? ): juristo, politikisto, jurverkisto. * [[Mihály Szathmári Pap]] ([[28-a de septembro]] [[1737]] - samloke, [[31-a de majo]] [[1812]]): reformita eklezia verkisto. * [[Sándor Szathmári Pap (presisto)|Sándor Szathmári Pap]] ([[1697]] – samloke, [[25-a de januaro]] [[1745]]): presisto. * [[Károly Szathmári Pap]] ([[11-a de januaro]] [[1812]] – [[Bukareŝto]], [[3-a de junio]] [[1887]]): pentristo, grafikisto, fotografisto. * [[Zsigmond Szathmári Pap]] (?[[1703]] - samloke, [[9-a de aprilo]] [[1760]]): reformita eklezia verkisto. * [[Széfeddin Sefket]] Tibor bej ([[6-a de junio]] [[1913]] - ? [[Bejrut]], [[22-a de novembro]] [[1967]]) poeto, verkisto, ĵurnalisto, filmreĝisoro * [[György Szegő]] ([[17-a de novembro]] [[1919]] - Kluĵo, [[11-a de septembro]] [[2007]] tradukisto. * [[Zsuzsa Szebeni]] (n. [[1970]]): kunlaborantino de Tutlanda Teatrhiitoria Instituto de [[Bp.]] * [[Júlia Szegő]] ([[Beregszász]], [[19-a de aprilo]] [[1900]] – Cluj-Napoca, [[7-a de novembro]] [[1987]]): kantistino, muzikpedagogino, folkloristino, verkistino. * [[Katalin Szegő]] ([[Oradea]], [[18-a de februaro]] [[1933]] - [[Oradea]], [[16-a de junio]] [[2005]]): filozofihistoriistino. * [[Péter Szegő]] (*[[1954]]): komponisto. * [[József Szegszárdy-Csengery]] ([[24-a de aŭgusto]] [[1915]] - [[Budapest]], [[26-a de novembro]] [[1991]]): tradukisto, literaturhistoriisto. * [[Bertalan Székely]] ([[8-a de majo]] [[1835]] – [[Budapest]], [[21-a de aŭgusto]] [[1910]]): pentristo. * [[Erzsébet Székely]] ([[15-a de junio]] [[1922]] - Kluĵo, [[6-a de januaro]] [[2001]]) literaturhistoriistino, lernolibroverkistino, tradukistino. * [[János Jenõ Székely]] (*[[25-a de majo]] [[1956]]): skulptisto. * [[Kriszta Székely]] (*[[26-a de julio]] [[1969]]): ĵurnalistino. * [[Melinda Székely]] (*[[1979]]): literaturhistoriistino, tradukistino. * [[Mózes Székely]], ''Aranyosrákosi'' ([[Szabéd]], [[1805]] - Kolozsvár, [[11-a de aŭgusto]] [[1862]]): filozofia verkisto. * [[György Székely Sebestyén]] (*[[1978]]): artkritikisto. * [[Győző Székely]] ([[19-a de novembro]] [[1946]]) fakverkisto pri tekniko * [[Kriszta Székely]] (n. [[26-a de junio]] [[1969]]): ĵurnalistino, redaktorino * [[Adrienne Székelyhidy]] ([[26-a de aŭgusto]] [[1902]] – [[Budapest]], [[12-a de septembro]] [[1981]]): aktorino. * [[Alajos Szekér Joakim]] ([[Komárom]], [[5-a de julio]] [[1752]] – Kolozsvár, [[26-a de septembro]] [[1810]]): monaĥo, verkisto. * [[László Szekernyés]] (*[[15-a de oktobro]] [[1935]]) verkisto, ĵurnalisto, dramisto * [[Tibor Széki]] ([[18-a de aprilo]] [[1879]] – [[Budapest]], [[4-a de decembro]] [[1950]]): farmacisto, kemiisto, universitata profesoro, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1945). * [[Péter Szele]] ([[8-a de februaro]] [[1940]]) ĵurnalisto * [[Emília Szelényi]] ([[Sátoraljaújhely]], [[1858]] – Cluj, [[25-a de januaro]] [[1924]]): kantistino. * [[Péter Széman]] ([[8-an de novembro]] [[1949]]) kuracisto, redaktoro * [[Albert Szenczi Molnár]] ([[Szenc]], [[30-a de aŭgusto]] [[1574]] – [[Kolozsvár]], [[17-a de januaro]] [[1639]]): reformita pastro, lingvisto, filozofo, [[psalmo]]tradukisto, eklezia verkisto, tradukisto. * [[Ákos Szendrey]] ([[7-a de decembro]] [[1902]] - [[Budapest]], [[20-a de novembro]] [[1965]]): etnografo. * [[Júlia Szendrei V.]] ([[15-a de marto]] [[1930]] - [[Kluĵo]] [[12-a de novembro]] [[1976]]) literaturhistoriistino * [[Mihály Szendrey]] ([[Pozsony]], [[11-a de septembro]] [[1902]] – Cluj-Napoca, [[5-a de marto]] [[1989]]): aktoro. * [[Enikő Szenkovics (Kluĵo]], n. [[1974]]): tradukistino * [[Mihály Szentábrahámi Lombard]] ([[Városfalva]], [[1683]]? - Kolozsvár, [[30-a de marto]] [[1758]]): unitariisma eklezia verkisto. * [[István Szentgyörgyi (aktoro)|István Szentgyörgyi]] ([[Diósjenő]], [[20-a de februaro]] [[1842]]– Kolozsvár, [[20-a de oktobro]] [[1931]]): aktoro. * [[Zsigmond Szentkirályi]] ([[14-a de majo]] [[1804]] – samloke, [[16-a de aprilo]] [[1870]]): inĝeniero pri minejoj, minejkonsilanto, transilvania minejkapitano, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1845). * [[Judit Szentimrei]] (*[[19-a de majo]] [[1921]]): industriartistino, prietnografia esploristino. * [[József Szentpétery]] (*[[14-a de februaro]] [[1921]]) kuracisto, fakverkisto * [[Jenő Szervátiusz]] ([[4-a de julio]] [[1903]] - [[Budapest]], [[14-a de septembro]] [[1983]]): skulptisto. * [[Margit Szerémy Bródy]] ([[18-a de julio]] [[1914]] - [[Satmaro]], [[9-a de marto]] [[2002]]) kuracistino, fakverkistino * [[Tibor Szervátiusz]] (*[[1930]]): skulptisto. * [[Gyula Mózes Szigheti]] (?, [[1785]]? - Kolozsvár, [[6-a de aprilo]] [[1876]]): fabelverkisto. * [[Rudolf Szigethy]] (8[[25-a de majo]] [[1934]] ): bibliotekisto, bibliografo. * [[József Szigeti]] ([[Máriagyűd]], [[22-a de majo]] [[1912]] - Kluĵo, [[2-a de junio]] [[1986]]) literaturhistoriisto * [[Noémi Szigeti]] (*[[15-a de marto]] [[1973]]): pianistino. * [[Domokos Szilágyi]] ([[Şomcuta Mare]], ([[2-a de julio]] [[1938]] - [[Cluj-Napoca]], [[2-a de novembro]] [[1976]]): poeto, tradukisto. * [[Enikő Szilágyi]], ''Borbély'' (*[[19-a de decembro]] [[1952]]): aktorino. * [[Ferenc Szilágyi (historiisto)|Ferenc Szilágyi]] ([[14-a de aprilo]] [[1797]] - [[Budapest]], [[20-a de majo]] [[1876]]): historiverkisto. * [[Mihály Gál Szilágyi]] (n. [[28-a de aprilo]] [[1971]]): filozofihistoriisto, universitata instruisto * [[István Szilágyi (kuracisto)|István Szilágyi]] ([[14-a de decembro]] [[1911]] - [[Kluĵo]], [[15-a de marto]] [[1994]]) kuracisto * [[István Szilágyi (verkisto)|István Szilágyi]] (*[[20-a de oktobro]] [[1938]]) verkisto * [[Júlia Szilágyi]] (*[[1-a de aŭgusto]] [[1936]]): literaturkritikistino, eseistino. * [[Zsuzsa Szilágyi N.]] (*[[24-a de februaro]] [[1972]]) literaturhistiriistino, redaktorino * [[Lilla Szilágyi]], Bulyovszkyné (Kolozsvár, [[25-a de majo]] [[1833]] – [[Graz]], [[11-a de decembro]] [[1909]]): aktorino. * [[Sándor Szilágyi (historiisto)|Sándor Szilágyi]] ([[30-a de aŭgusto]] [[1827]] – [[Budapest]], [[12-a de januaro]] [[1899]]): historiisto, ano de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1873). * [[Sándor Szilágyi (gimnastikisto)|Sándor Szilágyi]] (*[[8-a de februaro]] [[1942]]): gimnastikisto (olimpikano). * [[Tibor Szilágyi]] (*[[31-a de januaro]] [[1967]]) kuracisto * [[Móric Szilasi]] ([[Szilasbalhás]], [[20-a de oktobro]] [[1854]] – Kolozsvár, [[15-a de majo]] [[1905]]): lingvisto, universitata profesoro, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1902). * [[Sándor Szinberger]] ([[24-a de oktobro]] [[1921]] - [[Bat-Yam]], 30-a de junio [[2008]]): fakverkisto pri muziko, reĝisoro. * [[Sándor Szives]] (*[[31-a de oktobro]] [[1927]]): verkisto. * [[Kázmér Szmodits]], ''Szmodics''([[11-a de aprilo]] [[908]] – [[Budapest]], [[13-a de januaro]] [[1985]]): konstruinĝeniero, doktoro de teknikaj sciencoj (1962). * [[Irén Szmuk]], Lautmann ([[20-a de decembro]] [[1901]]) fakverkistino pri dommastrumado * [[Sándor Szolnay]] ([[4-a de novembro]] [[1893]] - Cluj, [[14-a de aprilo]] [[1950]]): pentristo. * [[Elemér Szolnoky]] ([[20-a de marto]] [[1923]] – [[Hatvan]], [[10-a de oktobro]] [[1979]]): inĝeniero pri mekaniko, fakverkisto. * [[Béla Szombathelyi]]; ''Theindl'' ([[Szombathely]], [[18-a de aŭgusto]] [[1851]] – Kolozsvár, [[24-a de aŭgusto]] [[1881]]): aktoro. * [[Klára Szopos]] scenejdekoraciistino, kostumdezajnistino * [[Erika Noémi Szőcs]] (*[[7-a de decembro]] [[1967]]): aktorino. * [[István Szőcs]] ([[Târgu Mureş]], *[[2-a de aŭgusto]] [[1928]]): kritikisto, verkisto, publicisto, ĉefkunlaboranto de [[Helikon]]. * [[Judit Szőcs]] (*[[23-a de junio]] [[1939]]) fakredaktorino * [[László Szőcs]] ([[24-a de majo]] [[1924]]) pentristo * [[Levente Szőcs]] (n. [[8-a de novembro]] [[1975]]): radiĵurnalisto * [[Sándor Szőcs]] (*[[31-a de majo]] [[1924]]): pentristo. * [[Annamária Szőke]], Cipăianu ([[31-a de januaro]] [[1945]] - [[26-a de marto]] [[2004]]) muzeografino * [[Béla Szőkefalvi-Nagy]] matematikisto * [[Zoltán Szőkefalvi-Nagy]] kemihistoriisto * [[András Szőts (kuracisto)]] * [[András Szőts (oficiro)]], ankaŭ hungara aktoro * [[Ferenc Szövérdi]] ([[7-a de junio]] [[1912]] - [[1-a de oktobro]] [[1971]], [[Kluĵo]]) fakverkisto pri agrikulturo kaj abelkulturo * [[Károly Szövérdi]] ? - ? fakverkisto pri agrikulturo * [[Szilárd Sztranyicki]] (n. [[18-a de aprilo]] [[1970]]): advokato, universitata instruisto * [[Ildikó Szűcs]] (*[[10-a de septembro]] [[1943]]): aktorino. * [[Rodica Svinţiu]] (*[[21-a de marto]] [[1939]]): pentristino. * [[Mihai Şerban]] ([[1887]]-[[1947]]): ekonomo. * [[Raoul Şorban]] ([[Dej]], [[4-a de septembro]] [[1912]] - Cluj-Napoca, 19-a ? de aprilo [[2006]]): artkritikisto, altlerneja rektoro. == T == * [[Gábor Takács]] (n. [[9-a de novembro]] [[1938]]): teknikisto pri dentoj, amatora artisto, arta verkisto. * [[Gabriella Takács G.]] ([[Hălagiu]], [[15-a de novembro]] [[1925]] - [[Kluĵo]], [[7-a de septembro]] [[1998]]): lernolibroverkisto pri muziko * [[Gábor Tamás]] (*[[31-a de majo]] [[1948]]): distrmuzika kantisto. * [[Gáspár Tamás]]: verkisto, direktoro de teatro. * [[Gáspár Miklós Tamás]]: filozofo, publicisto. * [[Mihály Táncos]] (Tänzer) ([[7-a de februaro]] [[1905]] - [[22-a de septembro]] [[1993]]): piedpilkisto (olimpikano). * [[Károly Tar]] (*[[30-a de aŭgusto]] [[1935]]): verkisto, redaktoro. * [[Bertalan Tárcza]] ([[Alsóapsa]], [[3-a de julio]] [[1882]] - Kluĵo, [[3-a de aprilo]] [[1950]]) fakverkisto pri muziko, komponisto * [[Gábor Takács]] (n. [[9-a de novembro]] [[1938]]): dentteknikisto, artisto * [[Lajos Takács]] ([[Vízakna]], [[25-a de aŭgusto]] [[1908]] - [[18-a de decembro]] [[1982]]) juristo * [[János Tárkányi]] (n. [[24-a de aŭgusto]] [[1970]]): universitata instruisto, televidtranĉisto-kameraisto * [[Ferenc Taucher]] ([[16-a de julio]] [[1738]] – [[Buda]], [[20-a de oktobro]] [[1820]]): astronomo, jezuito. * [[Jenő Tauffer]] ([[14-a de marto]] [[1852]] - [[Szolnok]], [[24-a de septembro]] [[1933]]): kuracisto * [[Ádám Teleki]] ([[Koloĵvaro]], [[24-a de novembro]] [[1900]]- Kluĵo, [[1972]]) fakverkisto pri agrikulturo, redaktoro * [[Géza Pál Teleki]], hungara etologo * [[Vilmos Tauffer]] ([[2-a de julio]] [[1851]] – [[Budapest]], [[7-a de decembro]] [[1934]]): akuŝisto, ginekologo, universitata profesoro. * [[Magda Telegdi]] (*[[5-a de junio]] [[1937]]): verkistino, tradukistino (ekde [[1986]] en [[Svedio]]). * [[Árpád Telegdy]] ([[8-a de novembro]] [[1871]] - [[Alunișu]], [[4-a de oktobro]] [[1931]]) pentristo * [[László Telegdy]] ([[Mezőtelegd]], [[15-a de junio]] [[1886]] - [[Kluĵo]], 1942-04-05) fakverkisto pri agrikulturo, redaktoro * [[Ádám Teleki]], széki grafo (?, ? [[1740]] - Kolozsvár, [[20-a de aprilo]] [[1792]]): poeto, tradukisto. * [[Béla Teleki]] ([[16-a de majo]] [[1899]] - [[Novjorko]], [[7-a de februaro]] [[1990]]): politikisto. * [[Sándor Teleki]], grafo ([[27-a de januaro]] [[1821]] – [[Nagybánya]], [[18-a de aprilo]] [[1892]]): kolonelo, memuaristo. * [[József Tellmann]] ([[Szamosújvár]], [[25-a de novembro]] [[1883]] - [[Kluĵo]], [[3-a de decembro]] [[1957]]) redaktoro, publicisto * [[Gyula Terhes]] ([[Szamosújvár]], [[15-a de julio]] [[1882]] - [[Kluĵo]], [[3-a de aŭgusto]] [[1945]]): tipografo, redaktoro * [[Nóra Tessitori]] ([[1883]] - [[Târgu Mureş]], [[26-a de junio]] [[1969]]): deklamistino. * [[János Thordai]] (? – Kolozsvár, [[13-a de januaro]] [[1636]]): eklezia verkisto, kantkolektanto. * [[Zoltán Thury]] ([[7-a de marto]] [[1870]] - [[Budapest]], [[27-a de aŭgusto]] [[1906]]): verkisto, publicisto. * [[Mircea Tiberian]] (*[[4-a de majo]] [[1955]]): komponisto, pianisto de ĵazo kaj instruisto. * [[Ilona Titkos]] ([[21-a de majo]] [[1898]] – [[Budapest]], [[21-a de majo]] [[1963]]): aktorino. * [[Cornel Todea]] (*[[18-a de novembro]] [[1935]]): reĝisoro de teatro. * [[Endre Toducz]] (*[[21-a de januaro]] [[1952]]): psikiatro. * [[György Tokay]] (*[[27-a de marto]] [[1939]]): juristo, ĵurnalisto, politikisto. * [[Pál Toldalagi]] ([[7-a de januaro]] [[1914]] – [[Budapest]], [[15-a de aprilo]] [[1976]]): poeto. * Tomcsányiné, [[Róza Czukrász]] (Kolozsvár, [[8-a de februaro]] [[1863]]– ? ): pedagogino. * [[Viola Tomori]], Váróné Tomori ([[17-an de junio]] [[1911]] - [[Tisza­új­város]], [[31-a de marto]] [[1988]]): psikologino * [[Artúr Tompa, K.]] ([[Koloĵvaro]], [[24-a de oktobro]] [[1872]] - [[Kendilóna]], [[22-a de oktobro]] [[1942]]): reformita eklezia verkisto * [[Ella Tompos]] ([[19-a de septembro]] [[1898]]–?): aktorino. * [[Ágota Tompos Opra]] (*[[17-a de majo]] [[1954]]): pentristino [http://www.muvelodes.ro/index.php/Cikk?id=23 El ŝiaj kreaĵoj], [http://www.erdelyimuveszet.ro/portfolio/tompos/TOMPOS.htm Portfolio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070112150920/http://www.erdelyimuveszet.ro/portfolio/tompos/TOMPOS.htm |date=2007-01-12 }}. * [[István Tonk]] ([[26-a de februaro]] [[1942]] - [[3-a de aprilo]] [[2010]]): inĝeniero * [[Márton Tonk]] (Kluĵo, [[1973]]): filozofo. * [[Sándor Tonk]] ([[2-a de majo]] [[1947]] - samloke, [[14-a de aŭgusto]] [[2003]]): historiisto, universitata profesoro, la unua rektoro de la [[Sapientia Erdélyi Magyar Tudományegyetem]]. * [[Zádor Tordai]](*[[20-a de aŭgusto]] [[1924]]): filozofo. * [[István Torjai Szabó]] ([[24-a de oktobro]] [[1907]]): literaturhistiriisto, verkisto. * [[Katalin Tosa Szilágyi]] (n. [[1963]]): pentristino, grafikistino * [[Bálint Tóth (matematikisto)]], hungara matematikisto * [[Elek Tóth]] ([[Cegléd]], [[27-a de septembro]] [[1873]] – Kolozsvár, [[1-a de januaro]] [[1944]]): aktoro, reĝisoro. * [[Flóra Tóth]] (*[[24-a de majo]] [[1949]]): instruistino, pianistino, kapelestro en [[Timişoara]]. * [[György Tóth]] [[29-a de aŭgusto]] [[1947]]): aktoro. * [[Ilona Tóth]] ([[Cegléd]], [[14-a de aŭgusto]] [[1900]] – Cluj-Napoca, [[30-a de januaro]] [[1992]]): aktorino. * [[István Tóth (pentristo)|István Tóth]] ([[Marosvásárhely]], [[29-a de marto]] [[1892]]) - Kluĵo, [[24-a de majo]] [[1964]]) pentristo, grafikisto * [[Kálmán Tóth (verkisto)|Kálmán Tóth]] ([[Bp.]], [[8-a de decembro]] [[1907]] - [[1985]]) verkisto * [[Tamás-Endre Tóthpál]] (n. [[21-a de aprilo]] [[1951]]): turisma gvidinto, redaktoro, publicisto * [[Piroska Tóth]] ([[Csürülye]], [[12-a de majo]] [[1918]] - [[Kluĵo]], [[2-a de marto]] [[1981]]): agronomo * [[Sándor Tóth (matematikisto)|Sándor Tóth]] ([[Torboszló]], [[21-a de marto]] [[1913]]-[[Kluĵo]], [[20-a de aŭgusto]] [[2007]]): matematikisto * [[Sándor Tóth (filozofo)]] (*[[Berettyóújfalu]], [[6-a de decembro]] [[1919]]): sociologo, filozofo, universitata profesoro. * [[Tamás Tóth]] (*[[26-a de februaro]] [[1936]]): aktoro, direktoro. * [[László Tőkés]] (*[[1-a de aprilo]] [[1952]]): reformita episkopo, politikisto. * [[Péter Tömöry]] (*[[11-a de julio]] [[1943]]): dramverkisto, reĝisoro. * [[Bálint Török (agronomo)]] ([[31-a de decembro]] [[1887]] - [[1956]]): agronomo, redaktoro * [[Béla Török]] (*[[10-a de julio]] [[1940]]): violonĉelisto. * [[Erzsébet Török]] ([[13-a de novembro]] [[1912]] - [[Budapest]], [[1-a de decembro]] [[1973]]): kantistino. * [[Imre Török]] ([[Németbogsán]], [[16-a de julio]] [[1885]] - [[Kluĵo]], [[1-a de majo]] [[1932]]): kuracisto * [[István Török (n. 1789)|István Török]](?, [[1789]] – Kolozsvár, [[17-a de junio]] [[1851]]): aktoro. * [[István Török (n. 1826)|István Török]] ([[1826]] – [[Szeged]], majo [[1865]]): aktoro. * [[István Török (historiisto)]] (1849-1918) * [[István Török (n. 1924)|István Török]] (*[[Gheorgheni]], [[2-a de januaro]] [[1924]]]): aktoro. * [[Károly Török]] ([[6-a de marto]] [[1843]] - ?): aktoro. * [[Katalin Török]] (*[[9-a de julio]] [[1930]]): aktorino. * [[Mária Török]]; ''Mimi''([[5-a de januaro]] [[1822]] – [[Budapest]], [[16-a de decembro]] [[1895]]): aktorino. * [[Pál Török (historiisto)|Pál Török]] ([[1-a de februaro]] [[1885]] – [[Budapest]], [[22-a de novembro]] [[1943]]): historiisto. * [[Sándor Török (ĵurnalisto)|Sándor Török]] ([[8-a de februaro]] [[1911]] - Kluĵo, [[10-a de februaro]] [[1990]]): ĵurnalisto, poeto, novelisto * [[Dávid Tréfán]], P. Leonárd ([[Kézdiszentkereszt]], [[15-a de decembro]] [[1875]] - [[Kluĵo]], [[30-a de novembro]] [[1945]]): romkatolika eklezia verkisto, rakontisto * [[János Treiber]] ([[Debrecen]], [[4-a de majo]] [[1913]] – Kolozsvár, [[7-a de novembro]] [[1975]]): geologo, fakverkisto. * [[Éva Trenka]] (*[[9-a de marto]] [[1922]]); hungara operkantistino (soprano), de [[1948]] en la [[Kolozsvári Állami Magyar Opera]]. * [[József Lajos Turanitz]] (*[[Budapest]], [[21-a de oktobro]] [[1944]]): kartografteknikisto, arkeologigrafikisto, arkivisto. * [[Éva Turku]] ([[19-a de novembro]] [[1932]] - [[Bukareŝto]], [[24-a de majo]] [[1985]]): vortarredaktorino * [[László Turós-Jakab]] ([[1-a de januaro]] [[1959]]): sportĵurnalisto * [[Anna Tutsek]] ([[12-a de marto]] [[1865]] - [[Budapest]], [[17-a de decembro]] [[1944]]): verkistino, redaktorino. * [[Sándor Türei]] (*[[7-a de aŭgusto]] [[1952]]): boksisto (olimpikano). * [[Karácson Tüzes]] ([[8-a de februaro]] [[1926]] - [[1-a de aŭgusto]] [[1981]]) agrikultura fakverkisto * [[Cornel Ţăranu]] (*[[20-a de junio]] [[1934]]): komponisto, muzikologo. == U == * [[András Udvari]] ([[3-a de majo]] [[1903]] [[28-a de majo]] [[1955]]): ref. eklezia verkisto * [[Renáta Udvary]] (*[[15-a de majo]] [[1936]]): aktorino, dancistino. * [[Constantin Ujeicu]] ([[1890]]-[[1963]]): operkantisto. * [[Ildikó Újvári]], ''Ildikó Tóth'' (*[[20-a de aprilo]] [[1965]]): ĵurnalistino, juristino. * [[József Újvári]] ([[Aiud]], [[15-a de aprilo]] [[1928]] - [[Kluĵo]], [[20-a de marto]] [[2006]]): geografo * [[Lorenco Umling]], ''Kolozsvári Asztalos'' ([[18-a jarcento]]): pentristo-lignaĵisto. * [[Zoltán Uray]] (*[[23-a de septembro]] [[1931]]): radibiologo, skermisto, rapiristo (olimpikano), ekstera ano de la [[Hungara Scienca Akademio]]. * [[Nicolae Ursu]] ([[1905]]-[[1969]]): folkloristo, komponisto. == V == * [[Leona Váczy]], ''Váczy Kálmánné'' ([[Debrecen]], [[5-a de septembro]] [[1913]] - ): bibliografino. * [[László Vadas]] (n. [[6-a de julio]] [[1969]]): reĝisoro * [[Emil Vajda]] ([[18-a de junio]] [[1858]] – [[Győr]], [[8-a de oktobro]] [[1916]]): instruisto, verkisto, muzikverkisto. * [[László Vajda]] ([[Sósmező]], [[1784]] – Kolozsvár, [[9-a de majo]] [[1834]]): jurakademia profesoro. * [[Viktor Vajda]] (Kolozsvár, [[1835]] - [[Makó]], [[7-a de julio]] [[1916]]): verkisto, literaturhistoriisto, muzikkritikisto. * [[Zsuzsa Vajda]] (*[[1955]]): aktorino. * [[Aurél Vajkai]], ''Wagenhuber'' ([[14-a de majo]] [[1903]] – [[Budapest]], [[29-a de novembro]] [[1987]]): etnografo, kandidato de historiaj sciencoj (1959). * [[Zoltán Vajna]] (n. [[15-a de aŭgusto]] [[1928]]): inĝeniero pri mekaniko, universitata profesoro, ano de [[MTA]] * [[Antal Valentiny]] ([[Samac]], [[1-a de aprilo]] [[1883]] – Cluj, [[26-a de junio]] [[1948]]): literaturhistoriisto, lingvisto, bibliografo. * [[István Pál Vallasek]] ([[12-a de julio]] [[1946]]): fizikisto * [[Júlia Vallasek]] (*[[1975]]): literatur- kaj preshistoriistino. * [[Mária Vallasek]] ([[6-a de februaro]] [[1950]]): tradukistino * [[Gábor Vályi]], hungara [[statistikisto]], [[profesoro]] * [[György Vályi]] ([[1756]] – ? , post [[1830]]): inĝeniero, kartografo. * [[Gyula Vályi]] ([[Marosvásárhely]], [[25-a de januaro]] [[1855]] – Kolozsvár, [[13-a de oktobro]] [[1913]]): matematikisto, universitata profesoro, ano korespondanta de [[MTA]] ([[1891]]). * [[Augustin Vancea]] ([[1892]]-[[1973]]): geologo. * [[Aurél Váradi]] ([[16-a de julio]] [[1869]] - [[9-a de majo]] [[1931]]): ĵurnalisto, redaktoro * [[János Váradi Goia]] ([[14-a de aprilo]] [[1946]]): psikiatro * [[György Várdai]] ([[22-a de decembro]] [[1943]]) ekonomikisto * [[Ágnes Varga]] ([[9-a de marto]] [[1943]]) pentristino * [[Borbála Varga]] (n. [[1986]]): poetino * [[Csaba Varga (matematikisto)]] * [[Mária Váradi]] ([[20-a de decembro]] [[1923]] - [[2-a de novembro]] [[2002]]): ĵurnalisto * [[Miklós Várady]] ([[Kecskemét]], [[1848]] – Kolozsvár, [[7-a de majo]] [[1941]]): kantisto (baritono). * [[Gábor Varga]] ([[3-a de aŭgusto]] [[1948]]): rakontisto, dramisto * [[Melinda Varga]] (*[[10-a de aprilo]] [[1952]]): operkantistino (soprano, koloratursoprano) en la [[Kolozsvári Állami Magyar Opera]]. * [[Jenő Vargha]] ([[Lisnău]], [[19-a de januaro]] [[1924]] - Cluj-Napoca, [[29-a de julio]] [[2007]]): kemiisto, universitata profesoro. * [[Jenő László Vargha]] (*[[7-a de oktobro]] [[1954]]): psikologo, fakverkisto. * [[Zoltán Vargha]] (*[[Bukareŝto]], [[1936]]): operreĝisoro en Cluj. * [[János Várhalmi]] ([[1-a de julio]] [[1922]] – [[Budapest]], [[20-a de junio]] [[1990]]): violonisto. * [[Csaba Várhelyi (filo)|Csaba Várhelyi]] ([[4-a de aŭgusto]] [[1962]]): kemiisto * [[Albert Vári]] ([[Firtosmartonos]], [[23-a de aprilo]] [[1868]] - [[Kluĵo]], [[22-a de septembro]] [[1953]]): unitariisma eklezia verkisto, redaktoro * [[Boldizsár Vásárhelyi (pastro)|Boldizsár Vásárhelyi]] ([[Lukailencfalva]], [[24-a de februaro]] [[1862]] - [[Koloĵvaro]], [[6-a de novembro]] [[1942]]): ref. eklezia verkisto * [[Géza Vásárhelyi]] ([[Pécs]], [[7-a de septembro]] [[1937]] - Cluj-Napoca, [[25-a de marto]] [[1988]]): poeto, verkisto. * [[János Vásárhelyi]] ([[Maroscsúcs]], 12-a de [[junio]] [[1888]] - [[Kluĵo]], [[11-a de decembro]] [[1960]]): ref. eklezia verkisto * [[Valeriu Vasilescu]] (*[[22-a de oktobro]] [[1924]]): scenejdekoraciisto. * [[György Vass]] (*[[1939]]): baletisto. * [[Gyula Vass]] (decembro [[1900]] - [[Salgótarján]], [[16-a de aprilo]] [[1951]]): kuracisto, verkisto, ĵurnalisto. * [[Zoltán Vass]] ([[Lippa]], [[14-a de septembro]] [[1898]] - [[Kluĵo]], [[13-a de junio]] [[1970]]): kuracisto * [[Géza Vastagh]] ([[4-a de oktobro]] [[1866]] – [[Budapest]], [[5-a de novembro]] [[1919]]): pentristo. * [[György Vastagh]] ( [[18-a de septembro]] [[1868]] – [[Budapest]], [[3-a de junio]] [[1946]]): skulptisto. * [[Melinda Tínea Végh]] (n. [[22-a de decembro]] [[1972]]: d-rino pri geografio * [[Sándor Végh]] ([[Kolozsvár]], [[17-a de majo]] [[1912]]- [[Salzburg]], [[7-a de januaro]] [[1997]]: violonisto, dirigento. * [[Lajos Vékás]] ([[Barátos]], [[5-a de oktobro]] [[1880]] - [[Kluĵo]], [[1962]]): ekonomikisto * [[Lajos Vékás (juristo)]] * [[Dezső Velits]] ([[28-a de aprilo]] [[1860]] – [[Pozsony]], [[7-a de februaro]] [[1921]]): kuracisto, universitata profesoro. * [[Constantin Velluda]] ([[1893]]-[[1978]]): anatomo, profesoro, la unua rumana kultivanto de antropologio. * [[János Venczel]] ? grafikisto * [[József Venczel]] ([[Csíkszereda]], [[4-a de novembro]] [[1913]] – Cluj, [[16-a de marto]] [[1972]]): sociologo, universitata profesoro. * [[Péter Venczel]] (*[[2-a de septembro]] [[1964]]): komponisto. * [[Erika Veres Wermescher]] (*[[27-a de majo]] [[1951]]): belartistino. * [[Gáspár Veresmarti]] ([[Vörösmart]], [[1608]] – Kolozsvár, [[1-a de marto]] [[1668]]): reformita episkopo en [[Debrecen]]. * [[Elemér Veress]] ([[4-a de januaro]] [[1876]] – [[Szeged]], [[31-a de marto]] [[1959]]): kuracisto, universitata profesoro, pentristo. * [[Ferenc Veress (kuracisto)|Ferenc Veress]] ([[14-a de majo]] [[1907]] - [[19-a de januaro]] [[1989]]): kuracisto * [[Ferenc Veress (fotografisto)|Ferenc Veress]] ([[1-a de septembro]] [[1832]] - samloke, [[3-a de aprilo]] [[1916]]): fotografisto, inventisto. * [[Orsolya Veress]] (n. [[11-a de majo]] [[1983]]): operkantistino * [[László Veress]] (n, [[13-a de marto]] [[1945]]): aktoro. * [[Pál Veress (matematikisto)|Pál Veress]] ([[19-a de julio]] [[1893]] – [[Budapest]], [[27-a de januaro]] [[1945]]): matematikisto, laŭreato de [[Gyula Kőnig]]-premio. * [[Sándor Veress]]: komponisto. * [[Zoltán Veress (pentristo)|Zoltán Veress]] ([[29-a de januaro]] [[1868]] - [[Budapeŝto]], [[20-a de decembro]] [[1935]]): pentristo. * [[Zoltán Veress (verkisto)|Zoltán Veress]] (*[[25-a de februaro]] [[1936]]): verkisto, poeto, redaktoro. * [[Erika Veress Wermescher]] ([[27-a de majo]] [[1951]]) pentristino * [[Ernő Versánszky]] ([[20-a de januaro]] [[1944]]): rakontisto * [[Teofil T. Vescan]] ([[1913]]-[[1963]]): fizikisto. * [[Oszkár Vértes]] ([[Bp.]], [[23-a de novembro]] [[1875]] - [[27-a de septembro]] [[1933]]): kuracisto * [[Tibor Vesselényi]] ([[22-a de novembro]] [[1929]]): ekonomia fakverkisto, redaktoro * [[Zsuzsa Vetró Bodoni]] (*[[25-a de julio]] [[1951]]): grafikistino. * [[András Vetró Bodoni Sebestyén]] (n. [[19-a de januaro]] [[1976]]): artisto, instruisto * [[Ilona Vetró]] (*[[24-a de majo]] [[1921]]): dekoraciartistino. * [[Ibolya Vigh]] (n. [[29-a de novembro]] [[1979]]): operkantistino [http://www.hungarianopera.ro/index.php?option=com_content&view=article&id=211&lang=hu]{{404|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[Ferenc Vincze]] (n. [[19-a de februaro]] [[1957]]): flautisto * [[László Vincze (pupaktoro)|László Vincze]] (n. [[24-a de junio]] [[1961]]): pupaktoro * [[Mária Vincze]] (*[[12-a de februaro]] [[1942]]): matematikistino, ekonomistino, universitata profesorino. * [[Andrea Virginás]] ([[7-a de julio]] [[1976]]): literatur- kaj filmestetikistino, kritikistino * [[János Viski]] ([[10-a de junio]] [[1906]] — [[Budapest]], [[16-a de januaro]] [[1961]]): komponisto. * [[András Vitályos]] ([[Algyógy]], [[2-a de septembro]] [[1901]]- [[Kluĵo]], [[18-a de septembro]] [[1981]]): kuracisto * [[Tibor Vitéz]]; ''Welser''([[13-a de aŭgusto]] [[1902]] – [[Budapest]], [[29-a de aprilo]] [[1972]]): kantisto (basbaritono) kaj reĝisoro. * [[Gabriella Vöő]] (*[[27-a de aŭgusto]] [[1937]]): folkloristino. * [[Lili Vörösmarty]] ([[10-a de majo]] [[1924]] – [[Budapest]], [[20-a de novembro]] [[1964]]): aktorino. * [[Mircea Vremir]] ([[Lipoveni (Români)]] [[19-a de marto]] [[1932]] - ? [[1991]]): pentristo.[http://vremir.com/picture.html?imgid=26 Virtuala Galerio]{{404|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. == W == * [[István Wagner (ĵurnalisto)|István Wagner]] (*[[29-a de decembro]] [[1964]]): inĝeniero pri geologio, ĵurnalisto de [[Bihari Napló]]. * [[Ábrahám Wald]], juda-hungara, poste usonana matematikisto * [[Gyula Walter]] ([[1892]] - [[1965]]): poeto, redaktoro * [[Lajos Warga]] ([[19-a de aŭgusto]] [[1835]] – [[Sárospatak]], [[17-a de majo]] [[1900]]): reformita teologia instruisto, eklezia verkisto. * [[Sámuel Wass]], grafo ([[13-a de januaro]] [[1814]] – [[Budapest]], [[20-a de marto]] [[1879]]): geografia vojaĝverkisto, ano korespondanta de la [[Hungara Scienca Akademio]] (1861). * [[Ferdinand Weiss]] (?, ? - februaro [[2002]]): pianisto. * [[Miklós Wesselényi (ĵurnalisto)|Miklós Wesselényi]], ĝis [[1945]] barono ([[17-a de marto]] [[1911]] – [[Budapest]], [[14-a de majo]] [[1980]]): ĵurnalisto, verkisto. * [[Judit Winkler]] ([[10-a de januaro]] [[1925]] - [[26-a de marto]] [[1985]]): historiistino, fakverkistino pri numismatiko * [[Sándor Winterfeld]] (*[[1933]]): scenejdekoraciisto. * [[András W. Kovács]] ([[4-a de aŭgusto]] [[1975]]): historiisto. * [[Margit Wittlinger]] ? pentristino, scnejdekoraciistino * [[Gyula Wojticzky]] ([[Tiszabő]], [[1887]] - [[Kluĵo]], [[1958]]): poeto, publicisto * [[Erzsébet Wolf]] (*[[6-a de januaro]] [[1952]]): kuracpedagogino, docentino. * [[Rudolf Wolf]] ([[Oradea]], [[7-a de majo]] [[1951]] - [[Kluĵo]], [[9-a de septembro]] [[2008]]): historiisto == Z == * [[Mircea Zaciu]] ([[Oradea]], [[28-a de aŭgusto]] [[1928]] - Cluj-Napoca, [[21-a de marto]] [[2000]]): kritikisto, literaturhistoriisto, prozaisto. * [[Balázs Zágoni]] ([[12-a de decembro]] [[1975]]): verkisto, filmkritikisto, filmreĝisoro * [[Bálint Zágoni]] ([[22-a de februaro]] [[1982]]): manaĝero, verkisto * [[István Zágoni]] ([[1887]]-[[1959]]?): jursciencisto, respondecredaktoro de [[Keleti Újság]]. * [[Olga Zágoni]] (*[[17-a de decembro]] [[1948]]): ĵurnalistino, verkistino. * [[Juli Zeck]], hungara aktoro * [[Aurel Grigore Zegreanu]] ([[Ocna Dejului]], [[31-a de majo]] [[1905]] - Cluj-Napoca, [[1-a de junio]] [[1979]]): poeto. * [[Miklós Zeyk]] (? , [[1810]] – Kolozsvár, [[1854]]): instruisto, naturesploristo, pioniro de hungara stenografio. * [[Károly Ziegler (inĝeniero)|Károly Ziegler]] ([[25-a de junio]] [[1898]] – [[budapest]], [[22-a de januaro]] [[1985]]): akvokonstrua inĝeniero. * [[Béla Zilahi Kiss]] ([[23-a de aprilo]] [[1857]] – [[Gödöllő]], [[26-a de julio]] [[1911]]): ĵurnalisto. * [[Csaba Zilahi]] (*[[21-a de aprilo]] [[1963]]): radioredaktoro, ĵurnalisto. * [[Benjámin Zörgő]] ([[Hosszúrév]], [[31-a de januaro]] [[1916]] – [[Kluĵo]], [[12-a de februaro]] [[1980]]): psikologo, universitata profesoro * [[József Zoltán]] (? [[1712]] - Kolozsvár, [[20-a de februaro]] [[1763]]): verkisto, tradukisto. * [[Magdolna Zoltán]] (*[[6-a de marto]] [[1917]] - ): pentristino. * [[Erzsébet Zsakó]] ([[10-a de decembro]] [[1930]]): priteknika, ref. eklezia verkistino * [[János Zsakó]] (*[[22-a de januaro]] [[1926]] - [[9-a de aŭgusto]] [[2001]]): kemiisto, universitata profesoro. * [[István Zsehránszky]] (*[[3-a de aprilo]] [[1944]]): ĵurnalisto, redaktoro. * [[Ilona Zsizsmann]] ([[16-a de novembro]] [[1936]]): muzikfolkloristino * [[Kristóf Zsizsmann]] ([[31-a de majo]] [[1931]]): naturscirnca faktradukisto, lernolibro redaktoro * [[Rezső Zsizsmann]] ([[Körmöcbánya]], [[1885]]– [[Koloĵvaro]], [[1941]]): orgenisto, ĥorestro [http://www.szabadsag.ro/szabadsag/servlet/szabadsag/template/article,PArticleScreen.vm/id/41731] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20151011013123/http://www.szabadsag.ro/szabadsag/servlet/szabadsag/template/article,PArticleScreen.vm/id/41731 |date=2015-10-11 }} * [[Lenke Zsögön]] ([[11-a de februaro]] [[1906]] - ?): kantistino (soprano). * [[Árpád Zsoldos]] ([[21-a de aŭgusto]] [[1933]] - [[Sfântu Gheorghe]], [[17-a de decembro]] [[2001]]): aktoro. * [[Álmos Zsoldos]] (1930–2004): pentristo kaj artverkisto * [[Zsolt Szilágyi (futbalisto)|Zsolt Szilágyi]] (n. [[29-a de junio]] [[1981]]): futbalisto [http://www.sepcile-rosii.com/Zsolt-Szilagyi.html] * [[Péter Zsurka]] ([[Budapest]], [[17-a de novembro]] [[1916]] – Cluj-Napoca, [[29-a de majo]] [[1982]]): violonisto, instruisto. == X == * [[Áron Xantus]] (n. [[27-a de oktobro]]): filmreĝisoro. kameraisto * [[Gábor Xantus]] (n. [[5-a de aprilo]] [[1954]]): kameraisto, filmreĝisoro. * [[János Xántus (patro)|János Xantus]] ([[Marosillye]], [[1888]] - [[Kluĵo]], [[1-a de novembro]] [[1962]]): geologo kaj geografo * [[János Xántus (filo)|János Xantus]] ([[20-a de februaro]] [[1917]] - samloke, [[27-a de novembro]] [[1982]]): instruisto pri geografio, naturscienca verkisto. * [[Aranka Paull Xantusné]] (Vác, [[7-a de marto]] [[1889]] - [[Kluĵo]], [[5-a de septembro]] [[1961]]): libroverkistino pri geografio == Fontoj == * ''[http://artportal.hu/lexikon/muveszek Artportal.hu] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140709045312/http://artportal.hu/lexikon/muveszek |date=2014-07-09 }}'' * ''[http://www.irodalom.org/uj/index.php Erdélyi magyar írók ligája] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120512164822/http://www.irodalom.org/uj/index.php |date=2012-05-12 }}'' * ''Erdélyi magyar ki kicsoda, 2000. * ''Erdélyi magyar ki kicsoda'', 2010. * ''Ki kicsoda Aradtól Csíkszeredáig'', [[Pallas-Akadémia Könyvkiadó]], [[Csíkszereda]], 1997. * [[Zoltán Banner]]: ''Erdélyi magyar művészet a XX. században'', Képzőművészeti Kiadó, Budapest, 1990. * ''[[Magyar Színházművészeti Lexikon]]'' * ''[http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html Magyar Életrajzi Lexikon]'' * ''[http://mek.niif.hu/04000/04038/html/z.htm#Zsak%C3%B3Gyula Nyugati magyar irodalmi lexikon és bibliográfia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100529142356/http://mek.niif.hu/04000/04038/html/z.htm#Zsak%C3%B3Gyula |date=2010-05-29 }}'' * ''[http://lexikon.kriterion.ro/ Romániai magyar irodalmi lexikon]'' * ''Romániai magyar ki kicsoda, 1997. * ''Új magyar irodalmi lexikon'', Akadémiai Kiadó, Budapest, 1994. [[Kategorio:Kluĵo| ]] [[Kategorio:Rumanujaj hungaroj| Kluĵo]] [[Kategorio:Transilvanio| Kluĵo]] [[Kategorio:Listoj|Kluĵo]] [[Kategorio:Rumanoj| Kluĵo]] [[Kategorio:Hungaroj| Kluĵo]] szmi2ke5t26gcap131vhnjkdbvrci1e 0 202503 9494932 9492103 2026-10-17T18:41:21Z Stefangrotz 91903 [[Projekto:Kontrolu_Vikipedion]] 9494932 wikitext text/x-wiki Ĉi tiu artikolo listigas [[Zamenhof/Esperanto-objekto]]jn en [[Francio]]. Se vi konas ne registritajn ZEO-ojn, bonvolu kompletigi la artikolon. == Listo == === A === {| class="wikitable" |+ !Identigila kodo !colspan="2" |Urbo !Kategorio !Oficiala nomo !Notoj |- |{{ZEO-ligilo|fr-001|Q135234080}} | colspan="2" rowspan="3" |[[Aigné]] (72) |Strato |Rue [[Gaston Waringhien]] (2001) |[[Dosiero:Strato aigne.jpg|100px]] {{koord|48|4|3|N|0|7|15|O|nomo=Aigné, Rue Gaston Waringhien}} |- ||{{ZEO-ligilo|fr-002|Q135234178}} |Biblioteko |Bibliothèque Gaston Waringhien (2001) || |- ||{{ZEO-ligilo|fr-003}} |Epitafo |Epitafo Gaston Waringhien (2001)|| |- ||{{ZEO-ligilo|fr-004|Q135479195}} | colspan="2" rowspan="2" |[[Aix-en-Provence]] (13) |Strato kaj bushaltejo |Espérantistes (Esperantistoj, 1968) |[[Dosiero:ZEO Aix-en-Provence arrêt de bus Espérantistes vers le haut avec bus.jpg|maldekstra|senkadra|125x125ra]] Loko : {{koord|43|32|20|N|05|27|18|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Aix-en-Provence, rue des Espérantistes}} |- ||{{ZEO-ligilo|fr-005}} |Monumento |al Zamenhof (4-an de majo 1996) |[[Dosiero:ZEO Aix-en-Provence Zamenhof monument vue de face contre-plongée.jpg|maldekstra|senkadra|125x125ra]] El [[Eventoj]] n-ro 98 : ''La monumento konsistos el duoncirkla granita bloko kun bronza medaliono reprezentanta la kapon de Zamenhof en juna aĝo. Ĝi surhavos duoblan surskribon, en E-o kaj en la franca lingvo, pri la fakto, ke li kreis Esperanton, la internacian lingvon, en 1887.''<br> Informoj : https://www.eventoj.hu/arkivo/eve-098.htm<br> Loko : en la strato ''Rue des espérantistes'' |- ||{{ZEO-ligilo|fr-006}} | colspan="2" rowspan="2" |[[Aix-les-Bains]] (73) |Arbo kaj tabulo |? (6-an de majo 2006) | [[Dosiero:Plaque en mémoire de L.L. Zamenhof - 2017-08-27.jpg|100px]] Genro de la arbo : [[Eŭropa fago|Fago]]<br> Informo : http://albertville.eo.free.fr/articles.php?lng=fr&pg=297 {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081213010445/http://albertville.eo.free.fr/articles.php?lng=fr&pg=297 |date=2008-12-13 }} |- ||{{ZEO-ligilo|fr-007}} |Trafikcirklo |Giratoire Espéranto (8-an de septembro 2006) |Informoj : http://esperanto-jeunes.org/verda-krabo-41 {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927035645/http://esperanto-jeunes.org/verda-krabo-41 |date=2007-09-27 }}<br> Situo : {{koord|45.68994099437345|N|5.909335613250732|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Aix-les-Bains, Giratoire Espéranto}} |- ||{{ZEO-ligilo|fr-008|Q135234192}} | colspan="2" |[[Alès]] (30) |Strato |Rue Zamenhof (1959) |Loko : {{koord|44|07|10|N|04|05|49|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Alès, Rue Zamenhof}} ; Foto<ref name="Horizonto">[http://horizonte.free.fr/esperanto/zeo-oj/zeo-oj.html Listo de fotoj pri ZEOj] ĉe [http://horizonto.free.fr Horizonto], retpaĝo de Cirilo, [[BEMI]]-ano ; vidu ankaŭ [http://horizonto.free.fr/fotoj/esperanto-shildoj.html la paĝon pri francio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> |- ||{{ZEO-ligilo|fr-009|Q135217003}} | colspan="2" |[[Amiens]] (80) |Strato |Rue Zamenhof (24 junio 1931) |Antaŭa nomo : Chemin de la falaise<br> Komenco ĉe strato ''Octave Thierce''<br> Speciala tabulo klariga ne ekzistas. Nur la strataj tabuloj portas la surskribon: Rue Zamenhof, 1859-1917.<br> Loko : {{koord|49|54|18|N|2|17|28|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Amiens, Rue Zamenhof}} ; Foto<ref name="Horizonto"/> |- ||{{ZEO-ligilo|fr-010|Q135479525}} | colspan="2" |[[Angers]] (49) |Strato |Rue Zamenhof (1947) |Informoj : http://www.esperanto-angers.fr/spip/article.php3?id_article=13{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br> Loko : {{koord|47|27|00|N|00|33|03|U|formato=gms|nekat=1|nomo=Angers, Rue Zamenhof}} ; Foto<ref name="Horizonto"/> |- ||{{ZEO-ligilo|fr-011|Q135479534}} | colspan="2" |[[Argelès-sur-Mer]] (66) |Strato |Rue du Dr Zamenhof (2000) |Loko : {{koord|42|32|40|N|03|01|44|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Argelès sur Mer, Rue du Dr Zamenhof}} ; Foto<ref name="Horizonto"/> |- ||{{ZEO-ligilo|fr-012|Q135479541}} | colspan="2" rowspan="2" |[[Arles]] (13) |1. Vojo |Chemin du Dr Zamenhof (1962) |Loko : {{koord|43|40|25|N|04|38|04|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Arles, Chemin du Dr Zamenhof}} ; Foto<ref name="Horizonto"/> |- ||{{ZEO-ligilo|fr-013}} |2. Epitafo || Epitafo de la Esperantisto [[Honoré Bourdelon]] (1980) || Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- ||{{ZEO-ligilo|fr-014}} |rowspan=3|[[Arras]] (62) |Monumento |Statuo de Zamenhof |Informoj : http://arrasesperanto.free.fr/tr1-05.htm |- ||{{ZEO-ligilo|fr-015|Q141498756}} | |Arbo |Esperanto-arbo (2000) |[[Dosiero:Arras ginko memorŝtono ZEO.jpg|senkadra|167x167ra]]Informoj : http://esperanto.nord.online.fr/fr/clubs/arras.htm <br> Loko : {{koord|50|18|32|N|02|45|13|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Arras, Esperanto-arbo}} |- ||{{ZEO-ligilo|fr-016|Q135216949}} | |Stratoj kaj bushaltejo |1.Rue Zamenhof (1935) <br> 2. Impasse Zamenhof <br> 3. Zamenhof-bushaltejo (1935) |Situo : {{koord|50.27858975847354|N|2.7782535552978515|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Arras, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=vaz&id=fr-016&descriptionlang=eo&description=Esperanto&lat=&lon= fr-017] |[[Aspremont]] (ekzistas du urboj nomitaj tiel, en 05 kaj 06) || Epitafo || ? (1993) |} === B === {| class="wikitable" |+ !Identigila kodo !Urbo !Kategorio !Oficiala nomo !Notoj |- |{{ZEO-ligilo|fr-018}} |[[Bagneux]] || Epitafo || Epitafo de la Esperantisto [[Louis Bastien]] (1961) || |- |{{ZEO-ligilo|fr-019|Q135479562}} |[[Baixas]] |Placo/Strato |Rue Zamenhof kaj Place Zamenhof (1947) |Komenco ĉe ''Rue Voltaire''<br>Loko : {{koord|42|44|59|N|02|48|29|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Baixas, Rue Zamenhof kaj Place Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-020|Q135479574}} |[[Bar-le-Duc]] |Placo |Place du Dr Zamenhof, Père de l'Espéranto (1997) |''Placo de la D-ro Zamenhof, patro de Esperanto''<br> Inaŭguracio la 14-an de marto 1999, kun [[Louis-Christophe Zaleski-Zamenhof]]. Loko : {{koord|48|46|04|N|05|10|22|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Bar-le-Duc, Place du Dr Zamenhof, Père de l'Espéranto}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-021|Q1339136}} |rowspan=2|[[Baugé-en-Anjou|Baugé]] |Esperanto-domo |Kastelo Grezijono (1952) |[[Dosiero:Kastelo Grezijono 1.jpg|100px]]Vidu la artikolon : '''[[Kastelo Grezijono]]''' |- |{{ZEO-ligilo|fr-022|Q135448315}} |Strato |Rue Zamenhof (1959) |Situo : {{koord|47.54454|N|0.096661001|U|formato=gms|nekat=1|nomo=Baugé, Rue Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-023}} |[[Bersée]] |Arbo |Arbre de l'Espéranto (1997) |Genro : [[Ginko]] |- |{{ZEO-ligilo|fr-024|Q135448323}} |[[Betschdorf]] |Trafikcirklo |Rond-Point de l'Espéranto (1999) || {{koord|48.8953122|7.9112278|formato=gms|nekat=1|nomo=Betschdorf, Rond-Point de l'Espéranto}} El [[Eventoj]] [https://www.eventoj.hu/arkivo/eve-169.htm n-ro 169] : <br> ''Sabate la 10-an de julio 1999 okazis sukcesa inaŭguro de nova ZEO, cirklokruciĝo Esperanto en la urbeto Betschdorf. Sesdeko da esperantistoj el Francio kaj Germanio aŭskultis la inaŭgurajn prelegetojn de la urbestro, kaj la prezidanto de la asocio Esperanto France-Est. La muzika programo konsistis en kantado en Esperanto de loka koruso gvidita de s-ino Schmitter. Dankis kaj miris la urbestro pro la granda nombro da bondezir-mesaĝoj el la tuta mondo.''<br> [http://www.ipernity.com/doc/jeo055/2424085 Foto] ĉe [[Ipernity]]. |- |{{ZEO-ligilo|fr-025|Q135448330}} |[[Béziers]] |Strato |Rue Zamenhof (1976) |{{koord|43.354843|N|3.2452481|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Béziers, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-026|Q135448336}} |[[Bischheim]] |Strato |Rue de l'Espéranto (1937) |Situo : {{koord|48.61528|N|7.7481208|O|formato=gms|nekat=1|nomo= Bischheim, Rue de l'Espéranto}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-027|Q111301957}} |rowspan=2|[[Bondy]] |Strato |Rue de l'Espéranto (1990) |Situo : {{koord|48.915596|N|2.4846971|O|formato=gms|nekat=1|nomo= Bondy, Rue de l'Espéranto }} |- |{{ZEO-ligilo|fr-028}} |Arbo |Esperanto-arbo (1992) |Genro : [[Ginko]] |- |{{ZEO-ligilo|fr-029|Q100734722}} |[[Boulazac]] |Ponto |Pont Zamenhof (1990) |[[Dosiero:Bemi-boulazac.jpg|100px]] {{koord|45.1810027|0.7621550|O|formato=gms|nekat=1|nomo= Boulazac, Ponto Zamenhof}} Informoj : http://esperanto.24.free.fr/ralioj.htm ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-030|Q135448345}} |rowspan=2|[[Boulogne-sur-Mer]] |Placo |Place L. Zamenhof (3 februaro 1931) |Antaŭa nomo : Place de la Gare.<br> Estas tiu placo, kie dum la unua UK loĝis Zamenhof ĉe [[Alfred Michaux]]. <br> [http://xavy.online.fr/eo/esperanto/voixdunord_placezamf.htm Reinaŭguro]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} la 3-an de junio 2007 post rearanĝo.<br> Loko : apud la stacidomo ''{{stacidomo|Boulogne-Tintelleries}}'', {{koord|50|43|38|N|01|36|30|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Boulogne-sur-Mer, Place L. Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> , [http://www.bildarchivaustria.at/Pages/ImageDetail.aspx?p_iBildID=9840732 Foto de inaŭguro, Bildarchiv Austria] |- |{{ZEO-ligilo|fr-031|Q135479592}} |Monumento |al Zamenhof (1987) || [[Dosiero:Boulogne-sur-Mer, soleno pri la 1-a UK dum la 100-a UK (23).JPG|100px]][[Dosiero:Boulogne-sur-Mer, soleno pri la 1-a UK dum la 100-a UK (18).JPG|100px]][[Dosiero:Boulogne-sur-Mer, soleno pri la 1-a UK dum la 100-a UK (2).JPG|100px]] |- |{{ZEO-ligilo|fr-032}} |[[Bouresse]] (Bureso) |Esperanto-domo |Esperanto-centro Kvinpetalo (1985) |[[Dosiero:Domo.JPG|100px]] {{koord|46.3626588|0.6090318|formato=gms|nekat=1|nomo=Bouresse, Esperanto-centro Kvinpetalo}} Vidu la artikolon : '''[[Kvinpetalo]]''' |- |{{ZEO-ligilo|fr-033|Q135479608}} |[[Bourg-de-Péage]] |Strato kaj bushaltejo |Rue Zamenhof (13/12/1959) |Situo : {{koord|45.038011|N|5.057184|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Bourg-de-Péage, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> [http://www.bildarchivaustria.at/Pages/ImageDetail.aspx?p_iBildID=7209636 Foto de la inaŭguro] |- |{{ZEO-ligilo|fr-034|Q135479618}} |rowspan=2|[[Bourges]] |Stratoj |Rue du Docteur Zamenhof kaj Allée Zamenhof (1973) |Situo : {{koord|47.11137|N|2.412698|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Bourges, Rue du Docteur Zamenhof kaj Allée Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-035|Q135479623}} |Strato |Rue de l'Espéranto (1990) |Situo : {{koord|47.082397|N|2.369969|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Bourges, Rue de l'Espéranto}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |} === C === {| class="wikitable" |+ !Identigila kodo !Urbo !Kategorio !Oficiala nomo !Notoj |- |{{ZEO-ligilo|fr-036|Q135479630}} |[[Calais]] |Strato |Rue du Docteur Zamenhof (1972) |Situo : {{koord|50.93272599441531|N|1.8880283832550048|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Calais, Rue du Docteur Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-037}} |[[Cagnes-sur-Mer]] |Strato |Rue Dr. L. L. Zamenhof Auteur de l‘ Esperanto 1859-1917 (25 decembro 1933) |Komenco kaj fino ĉe Av. de la Gare / Av. des Reynes - Bd.d' Alsace prol. |- |{{ZEO-ligilo|fr-038|Q135480378}} |[[Caluire-et-Cuire]] |Strato |Avenue du Docteur Zamenhof (1970) |Komenco ĉe ''Rue Pasteur'' kaj fino ĉe ''Allée Claude Dumont''.<br>Loko : {{koord|45|47|47|N|04|51|09|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Caluire-et-Cuire, Avenue du Docteur Zamenhof}} ; foto [http://www.ipernity.com/doc/53089/5616777/in/group/59808 ĉe Ipernity] |- |{{ZEO-ligilo|fr-039|Q135480284}} |rowspan=3|[[Cannes]] |Strato |Rue du Docteur Zamenhof Créateur de l' Esperanto 1859-1917 (18 junio 1933) |Antaŭa nomo : Rue de la Prairie - [[Promenejo de la Croisette|Promenade de la Croisette]] Nr 63 ; [http://www.bildarchivaustria.at/Pages/ImageDetail.aspx?p_iBildID=10199363 foto de la inaŭguro, Bildarchiv Austria]<br> Loko : {{koord|43|32|52|N|07|01|56|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Cannes, Rue du Docteur Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-040}} |Bus-haltejo |Arrêt Zamenhof (1991) |[[Dosiero:Arrêt de bus Zamenhof (Vautrin) à Cannes 01.jpg|senkadra|125x125ra]] En la strato Zamenhof |- |{{ZEO-ligilo|fr-041|Q135480780}} |Hotelo |Esperanto (1930) |Retejo : http://hotel-esperanto.fr/ <br> Loko : {{koord|43.55633|N|7.01283|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Cannes, Hotelo Esperanto}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-042|Q135482408}} |[[Carcassonne]] |Strato |Rue du Docteur Lejzer Ludwik Zamenhof (1955) |[[Dosiero:Rue Louis-Lazare Zamenhof (Carcassonne).jpg|senkadra|135x135ra]] Situo : {{koord|43.21723|N|2.342211|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Carcassonne, Rue du Docteur Lejzer Ludwik Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-043|Q135482412}} |[[Carpentras]] |Strato |Rue du Docteur Zamenhof (1975) |Situo : {{koord|44.06009806108473|N|5.041329860687256|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Carpentras, Rue du Docteur Zamenhof}} ; [http://www.ipernity.com/doc/132888/11248730 Foto] en ipernity. |- |{{ZEO-ligilo|fr-044}} |[[Castres]] |Sonorilo |Sonorilo Esperanto (1977) || Notre-dame de la Platée |- |{{ZEO-ligilo|fr-045|Q135482423}} |[[Caudry]]|| Strato || Rue Docteur Lejzer Zamenhof (1954) || Situo : {{koord|50.123025|N|3.414873|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Caudry, Rue Docteur Lejzer Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-046|Q135482428}} | rowspan=2 | [[Cavaillon]] || Strato|| Rue du docteur Zamenhof (1988) ||Situo : {{koord|43.843618|N|5.049489|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Cavaillon, Rue du Docteur Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-047|Q135482442}} | Sakstrato || Impasse de l'Espéranto (1989) ||Situo : {{koord|43.83907724|N|5.051500|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Cavaillon, Impasse de l'Espéranto}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-048|Q135482453}} | [[Cenon]] || Strateto || Allée de l'Espéranto (1987) || Situo : {{koord|44.861225|N|0.530549|U|formato=gms|nekat=1|nomo=Cenon, Allée de l'Espéranto}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-049|Q135482688}} | [[Cerny]] (91) || Placo, strato kaj lernejo || Place Zamenhof (1979) || |- |{{ZEO-ligilo|fr-050|Q135484114}} | rowspan=4 |[[Chambéry]] || Skvaro || Square Zamenhof (1987) || informoj : http://albertville.eo.free.fr/articles.php?lng=eo&pg=176 {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081213013936/http://albertville.eo.free.fr/articles.php?lng=eo&pg=176 |date=2008-12-13 }} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> Je la 15-a de Junio 2013, la skvaro estis denove inaŭgurita post re-konstruo. Situo : {{koord|45.5972694|5.9157085|formato=gms|nekat=1|nomo=Chambéry, Square Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-051|Q135484121}} | Memortabulo || Plaque commémorative Espéranto (1989) || |- |{{ZEO-ligilo|fr-052}} | Monumento || Monument Zamenhof (1992) || Informoj : http://albertville.eo.free.fr/articles.php?lng=eo&pg=210{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> En 2013 la skvaro estis rekonstruita. Okaze de tio, la monumento, kies literoj mankis, verŝajne estis refarbita. |- |{{ZEO-ligilo|fr-053}} | Arbo || Arbre Espéranto (2001) || [[Sekvojadendro|Sekvojo giganta]] <br> Informoj : http://www.esperanto-sat.info/article338.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150924002237/http://www.esperanto-sat.info/article338.html |date=2015-09-24 }} |- |{{ZEO-ligilo|fr-054}} | [[Chamborigaud]] || Arbara vojeto || Chemin forestier Zamenhof (1996)|| |- |{{ZEO-ligilo|fr-055}} | [[Champenoux]] || Vojeto || Chemin Zamenhof (2001) || [[Dosiero:Champenoux, Chemin du Dr Zamenhof – plaque.JPG|100px|maldekstra]] El ''[http://www.volny.cz/toutf8.cs/aeh-ikeh/informilo/INFORMILO_2003_1.htm La informilo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20041115160521/http://www.volny.cz/toutf8.cs/aeh-ikeh/informilo/INFORMILO_2003_1.htm |date=2004-11-15 }}'' : « Jen plua ZEO (Zamenhofaj E-objektoj). Foton kun la letero ni ricevis de la membro IKEH amiko André Wagner, kiu elkore salutas ĉiujn konatojn. En la franca vilaĝo Champenoŭ inter la urboj Nancy kaj Dieuze loĝas paro da esperantistoj, kiuj sukcese inaŭguris “ Vojon de Dr. Zamenhof”. Ili konatiĝis dum internacia kongreso kaj uzas Esperanton en sia familio. Ilia knabineto (sur la foto) parolas Esperanton same bone kiel la francan. » |- |{{ZEO-ligilo|fr-056}} | [[Châteaufort (78)]] || Vojeto || Chemin des Réservoirs || [https://bobkordeo.github.io/RONDO/#Rondo/zeo zeo] |- |{{ZEO-ligilo|fr-056|Q135496469}} | rowspan=2|[[Choisy-le-Roi]] || Monumento || Monument Zamenhof (1987) || {{koord|48.7645716|2.4100494|formato=gms|nekat=1|nomo=Choisy-le-Roi, Zamenhof-monumento}} Ĉe la stacidomo ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> ; alia foto [http://www.flickr.com/photos/bou5zou57ki1208yasu/5325310924/ ĉe Flickr]. |- |{{ZEO-ligilo|fr-057}} | Arbo || Arbre de l’Espéranto (2000) || [[Ginko|Ginkgo biloba]] |- |{{ZEO-ligilo|fr-058|Q135490383}} |[[Clamart]] |Strato |Rue Zamenhof |Antaŭa nomo : rue de Vanves <br> Situo : {{koord|48.81522|N|2.26713|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Clamart, Rue Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-059}} | [[Condé-sur-Escaut]] || Epitafo || Epitafo en Esperanto de [[Valentin Mannevy]] || |- |{{ZEO-ligilo|fr-060}} | [[Coupvray]] || Memortabulo || Monumento al [[Louis Braille]] (1932) | El la [http://www.volny.cz/toutf8.cs/aeh-ikeh/informilo/INFORMILO_2002_6.htm Informilo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20041115160514/http://www.volny.cz/toutf8.cs/aeh-ikeh/informilo/INFORMILO_2002_6.htm |date=2004-11-15 }} de [[AEH]] (06/2002) :<br> :''En 1932 okazis Internacia Kongreso de Blindaj Esperantistoj en Parizo. Dum la lasta tago de la kongreso la kongresanoj pilgrime iris en Coupvray kaj kunportis memortabulon honore al Louis Braille. Post la diversaj ceremonioj la tabulo estis transdonita al la urbestro, kiu fiksigis ĝin sur la soklo de la tiea monumento de Louis Braille. La franclingva teksto diras: ::''"Al ilia kara kaj genia Louis BRAILLE la partoprenantoj de la II-a Internacia Kongreso de blindaj esperantistoj. Parizo la 30-an de julio - la 6-an de aŭgusto 1932." :''Do tiu ĉi ZEO estos 70-jara venontaŭguste! :''El la letero de Raymond Boré, Chambery, Francio |- |{{ZEO-ligilo|fr-061}} | [[Crest]] || Skvaro || Square Zamenhof (1983) |- |{{ZEO-ligilo|fr-062|Q135490392}} | [[Croix (Nord)|Croix]] || Strato || Rue Zamenhof (1973) ||Situo : {{koord|50.67949186859526|N|3.1595993041992187|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Croix, Rue Zamenhof }} ; [http://www.ipernity.com/doc/158659/10836551 Foto] |- |{{ZEO-ligilo|fr-063}} | [[Cubjac]] || Ponteto || Passerelle Esperanto (1988) || {{koord|45.2207214|0.9387574|formato=gms|nekat=1|nomo=Cubjac, Ponteto Esperanto }} Informo : http://esperanto.24.free.fr/ralioj.htm ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |} === D-F === {| class="wikitable" |+ !Identigila kodo !Urbo !Kategorio !Oficiala nomo !Notoj |- |{{ZEO-ligilo|fr-064|Q135496487}} | [[Dijon]] || Strateto || Impasse du Docteur Zamenhof (1960) ||Situo : {{koord|47.305455013239985|N|5.057315826416016|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Dijon, Impasse du Docteur Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-065|Q135496499}} | [[Draveil]] || Strato || Allée de l'Esperanto (1991) ||Situo : {{koord|48.6774455086254|N|2.41574764251709|E|formato=gms|nekat=1|nomo=Draveil, Rue de l'Espéranto}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-066|Q135496514}} |rowspan=2|[[Dunkerque]] |Strato |Rue Zamenhof (1938) |La asocio Association Dunkerque-Espéranto lokiĝas en la strato (numero 72A).<br> Loko : {{koord|51|02|48|N|02|24|56|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Dunkerque, Rue Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-067}} | Loĝdomo || Résidence Zamenhof (1957) || En la 103-113 de la strato Zamenhof |- |{{ZEO-ligilo|fr-068|Q135496528}} | [[Evreux]] || Strato || Rue Espéranto (1959) ||Situo : {{koord|49.008519|N|1.154091|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Evreux, Rue Espéranto}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-069|Q135496536}} |rowspan=2| [[Eysines]] || Strato || Rue de l'Espéranto (1988) || Situo : {{koord|44.889337|N|0.651419|U|formato=gms|nekat=1|nomo=Eysines, Rue de l'Espéranto}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-070}} | Arbo || Esperanto-arbo (1997) || [[Himalaja cedro]] |- |{{ZEO-ligilo|fr-071|Q135496541}} | [[Fleury-les-Aubrais]] || Strato || Rue de l'Espéranto (1961) || Situo : {{koord|47.931946|N|1.910997|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Fleury-les-Aubrais, Rue de l'Espéranto}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-072}} | [[Fontaine-de-Vaucluse]] || Esperanto-tabuloj || 1.Tabulo al [[Francesco Petrarca]] (1937)<br>2.Esperanto-tabulo (1988) || 1.Foto: [[Dosiero:Fontaine de Vaucluse - Espéranto.JPG|100px]] [[Dosiero:Memortabulo pri Francisko Petrarko en Esperanto.JPG|100px]]<br> 2.Riverbordo de la [[Sorgue]], apude de la Fonto. |- |{{ZEO-ligilo|fr-073}} | [[Forges-les-Eaux]] || Epitafo || [[Harold Bolingbroke Mudie]], la unua prezidanto de UEA (1916 ?) || [[dosiero:Bolingbroke tombo.jpg|100px]] [[dosiero:Bolingbrokeeo.jpg|200px]] Epitafo en esperanto sur la tomboŝtono de Harold BOLINGBROKE MUDIE, unua prezidanto de UEA. Mortis pro aŭtomobila akcidento tie.<br> La 6-an de Januaro 2016 okazos ceremonio por la cent-jara datreveno de lia morto. |- |{{ZEO-ligilo|fr-074|Q135496552}} | rowspan=2|[[Fouquières-les-Lens]] || Placo || Place Zamenhof (1997) || Situo : {{koord|50.424537|N|2.906802|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Fouquières-les-Lens, Place Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-075}} | Loĝdomo || Résidence Esperanto (1997) || |- |{{ZEO-ligilo|fr-076|Q135496569}} | [[Fresnes-sur-Escaut]] || Strato || Rue Zamenhof (1939) || Situo : {{koord|50.43208|N|3.578936|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Fresnes-sur-Escaut, Rue Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-077|Q135496779}} | [[Fussy]] || Placo || Place de l'Espéranto (1992) || {{koord|47.1445573|2.4293699|formato=gms|nekat=1|nomo=Fussy, Place de l'Espéranto}} Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |} === G-I === {| class="wikitable" |+ !Identigila kodo !Urbo !Kategorio !Oficiala nomo !Notoj |- |{{ZEO-ligilo|fr-078|Q135511288}} | [[Gap (Hautes-Alpes)|Gap]] || Strato || Rue de l'Espéranto (1966) || Situo : {{koord|44.550743|N|6.064947|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Gap, Rue de l'Espéranto}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-079}} | rowspan=2|[[Gargas]] || Strateto || Chemin de l’Espéranto (1999) || |- |{{ZEO-ligilo|fr-080}} | Parko || “Parketo“ (petit parc) '''[[Madeleine Gibez]]''' (1999) || |- |{{ZEO-ligilo|fr-081|Q135511313}} | [[Gravelines]] || Strato || Rue du Docteur Louis-Lazare Zamenhof (1997) || Situo : {{koord|50.98539|N|2.14030|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Gravelines, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-082}} | rowspan=4|[[Gray]] || Benko || Banc Esperanto (1965) || |- |{{ZEO-ligilo|fr-083|Q135511319}} | Strato || Rue du Docteur Zamenhof (1973) || Situo : {{koord|47.43559|N|5.59132|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Gray, Rue Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-084|Q3330705}} |Muzeo |Nacia Esperanto Muzeo (1987) |Informoj : http://www.naciaesperantomuzeo.com/ {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070627023418/http://www.naciaesperantomuzeo.com/ |date=2007-06-27 }}<br> Loko : 19 rue Victor Hugo {{koord|47|26|33|N|05|35|29|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Gray, Nacia Esperanto Muzeo}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-085}} | Arbo || Arbre Esperanto (1987) || [[Tilio]] apud la muzeo |- |{{ZEO-ligilo|fr-086|Q135515130}} | [[Gujan-Mestras]] || Kulturdomo || Centre Culturel Zamenhof (1980) || Situo : {{koord|44.6408774|-1.0640691|formato=gms|nekat=1|nomo=Gujan-Mestras, Centre culturel Zamenhof }} |- |{{ZEO-ligilo|fr-087|Q135515228}} | [[Hagondange]] || Strato || Rue du Docteur Zamenhof (1932) || Situo : {{koord|49.25434|N|6.16744|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Hagondange, Rue du Docteur Zamenhof }} |- |{{ZEO-ligilo|fr-088|Q135515321}} | [[Haguenau]] || Strato || Rue de l'Esperanto (1933) || Situo : {{koord|48.81903|N|7.79423|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Haguenau, Rue de l'Esperanto}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-089|Q135515559}} | [[Hasnon]] || Placo || Place Zamenhof || Situo : {{koord|50.40969|N|3.40240|O|formato=gms|nekat=1|nomo=HasnonPlace Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-090|Q135515632}} | [[Hautmont]] (59) || Strato || Rue Zamenhof (1936) || Situo : {{koord|50.246135|3.924179|formato=gms|nekat=1|nomo=Hautmont, Rue Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-091|Q135515767}} || [[Hénin-Beaumont]] (62) || Strato || Rue Zamenhof (1980) || Situo : {{koord|50.41370|N|2.95948|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Hénin-Beaumont, Rue Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-092|Q135515956}} | rowspan=2|[[Hennebont]] || Strato || Rue du Docteur Zamenhof (1970) || Situo : {{koord|47.803994|N|3.286829|U|formato=gms|nekat=1|nomo=Hennebont, Rue du Docteur Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-093}} | Arbo || Esperanto-arbo (1991) || [[Cedro]] |- |{{ZEO-ligilo|fr-094}} | [[Herbignac]] (44) || Arbo kaj bosko || Chêne Zamenhof, Bosquet de la Fraternité (2000) || [[Kverko]] Zamenhof kaj bosko de la frateco. |- |{{ZEO-ligilo|fr-095|Q135516301}} | [[Hérouville-Saint-Clair]] (14) || Skvaro kaj arbo || Square de L’Espéranto (2014)<br />Ginko (2024) || [[Dosiero:Skvaro Esperanto HSC.jpg|100px]] Situo: {{koord|49.198548|-0.335255|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Hérouville-Saint-Clair, Skvaro de Esperanto}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-096|Q135517451}} | [[Houilles]] (78) || Strato || Rue Zamenhof (1935) || [[Dosiero:ZEO-Houilles.JPG|100px]] Situo : {{koord|48.92638|N|2.19195|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Houilles, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-097|Q135518303}} |rowspan=2| [[Hyères]] (83)|| Strato || Rue Docteur Zamenhof (1969) || Situo : {{koord|43.12474|N|6.14462|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Hyères, Avenue Docteur Zamenoff}} <br> Majo 2009: Komencis programo por konstruado de malkosta loĝejaro "Esperanto". {{(fr)}} http://www.varmatin.com/article/hyeres/hyeres-logements-sociaux-une-premiere-pierre-a-lesperanto{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |{{ZEO-ligilo|fr-098|Q135518592}} | Strateto || Impasse Zamenhof (1983) || Situo : {{koord|43.12609|N|6.14386|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Hyères, Impasse Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-099|Q116255395}} |[[Issy-les-Moulineaux]] (92) |Strato |Rue du Dr. Zamenhof Créateur de l‘ Esperanto 1859-1917 (januaro 1933 aŭ 1932) |[[File:Rue Zamenhoff, Issy-les-Moulineaux.jpg|100px]] Situo : {{koord|48|48|54|N|2|16|04|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Issy-les-Moulineaux, Rue du Dr. Zamenhof Créateur de l‘ Esperanto}} |} === J-L === {| class="wikitable" |+ !Identigila kodo !Urbo !Kategorio !Oficiala nomo !Notoj |- |{{ZEO-ligilo|fr-100}} | [[Lalheue]] (71) || Epitafo || Epitaphe E/Claude Bord, 1923 || |- |{{ZEO-ligilo|fr-101|Q135538028}} | [[Laon]] (02) || Rondoplaco || Rond-Point Zamenhof (1998) ||Laŭ [[Eventoj]] [http://www.eszperanto.hu/eventoj/arkivo/eve-140.htm n-ro 140] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050121093703/http://www.eszperanto.hu/eventoj/arkivo/eve-140.htm |date=2005-01-21 }} :<br> ''Rondoplacon Doktoro Zamenhof' (Rond-Point) en Laon, Francio oni solene inaŭguros la 11-an de januaro 1998. La ĉeeston promesis ankaŭ la nepo de nia Majstro, D-ro Louis Zaleski-Zamenhof. Estus bonvena via gratulkarto al la urbestro: Jean-Claude Lamant, Hotel de Ville, FR-02001 Laon Cedex, Francio.'' <br> Situo : {{koord|49.54961|N|3.61717|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Laon, Rond-Point Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-102|Q135560344}} | [[La Roche-sur-Yon]] (85) || Rondoplaco || Rond-point Zamenhof (1999) || Informoj kaj fotoj : http://mondepouce.free.fr/zamenhof.htm <br> Situo : {{koord|46.67301|N|1.40983|U|formato=gms|nekat=1|nomo=La Roche-sur-Yon, Rond-Point Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-103}} | rowspan=2|[[Laroque d'Olmes]], [[Ariège]] | "Areo de Esperanto - Universala lingvo". | Tabulo : "AIRE DE L'ESPERANTO LANGUE UNIVERSELLE" | Ĝi nomas la piknikejon situanta sur kvarona ĉeejo de la tiama trafik-cirklo "rond-point d'ESCLAGNE" (apuda vilaĝo), la herba piknikejo estas ankaŭ la deir-punkto de ekskurs-pado (pied-, bicikl- & ĉeval-) sam-tage inaŭgurita en septembro 1991, kun prelegoj de la Urbestro S-ro DEJEAN, de la Prezidanto de loka M.J.C. (Mult-kultura & Junulara Centro), kiu ek de tiam eklernis E-on kaj de S-ano Raymond BORE - tiam (nure) francuja ZEO-isto - kun partopreno de la muzik-grupo "K.T.P." de Barcelono, kiu de tiam fariĝis pli konata "KAJ TIEL PLU". |- |{{ZEO-ligilo|fr-104|Q135560625}} | "Trafik-Cirklo Esperanto" | "Giratoire l'Espéranto" (200?), kun tri tre videblaj anonc-ŝildoj. | {{koord|42.9769901|1.8682174|formato=gms|nekat=1|nomo=Laroque d'Olmes, Rond-Point Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo||Q135560727}} | [[Lavardac]] (47) || Memortabulo || [[Lucien Péraire]] (2022) | [[File:Plaque Lucien Péraire Lavardac.jpg|200px]] La tabulo troviĝas sur la naskiĝdomo de Lucien Péraire, 8 rue de l'Hôpital. Inaŭguris la urbestro Ludovic BASOTTO, la 26-an de marto 2022. Partoprenis ĉirkaŭ 50 homo: interalie familianoj, esperantisto de la [[Perigordo|perigoda]]-grupo, kaj membroj de [[BEMI]]. |- |{{ZEO-ligilo|fr-105|Q135560736}} | [[Le Havre]] (76) || Strato || Rue Zamenhof (1956) || Situo : {{koord|49.50629|N|0.10996|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Le Havre, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-106|Q135560850}} | rowspan=2|[[Le Mans]] (72) || Strato || Avenue Zamenhof (1963) || Situo : {{koord|48.01911|N|0.21667|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Le Mans, Avenue Zamenhof}}; [http://asso.proxiland.fr/esperantolemans/ Foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130328152745/http://asso.proxiland.fr/esperantolemans/ |date=2013-03-28 }} |- |{{ZEO-ligilo|fr-107}} | Bushaltejo || Arrêt de Bus Zamenhof (1984)|| |- |{{ZEO-ligilo|fr-108|Q135560972}} | [[Liévin]] (62) || Strato || Rue de l'Espéranto (1988) || Situo : {{koord|50.42643|N|2.73882|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Liévin, Rue de l'Espéranto}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> [http://www.bildarchivaustria.at/Pages/ImageDetail.aspx?p_iBildID=8070829 Foto en 1965 ?] |- |{{ZEO-ligilo|fr-109}} | [[Lillo|Lille]] (59) || Memortabulo || [[Gaston Waringhien]] (28/07/2015) || [[File:Inauguration plaque Gaston Waringhien.jpg|200px]] Situo : {{koord|50.628376|3.0605978888889|formato=gms|nekat=1|nomo=Lille, Plaque Gaston Waringhien}} ; inaŭgurita dum la 100-a Universala kongreso de Esperanto, en Lillo |- |{{ZEO-ligilo|fr-110|Q135561178}} |rowspan=2| [[Limoges]] (87) || Strato || Rue Zamenhof (1907) || En 1907, Zamenhof respondis al la sekretario de la E-Grupo de Limoges : ''Kara sinjoro !<br>Se la estraro de Via urbo deziras doni al iu el la stratoj la nomon "Louis Zamenhof", mi volonte donas mian permeson kaj mi dankas kore por tiu honoro, kiun la urbo al mi faros kaj per kiu øi multe servos al la propagando de Esperanto.''<br> Situo : {{koord|45.82745|N|1.23544|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Limoges, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-111|Q135561229}} |Strato || Rue de l'Espéranto (1980)|| Situo : {{koord|45.82105|N|1.21851|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Limoges, Rue de l'Espéranto}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-112}} | [[Liré]] (49) || Skvaro || Square Espéranto (2002) || Informoj kaj fotoj : http://mondepouce.free.fr/NikajESPERANTO.html |- |{{ZEO-ligilo|fr-113|Q135561528}} | [[Lorient]] (56) ||Strato|| Rue Zamenhof (1984) || Situo : {{koord|47.73950|N|3.36567|U|formato=gms|nekat=1|nomo=Lorient, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-114|Q135561615}} | [[Lormont]] (33) ||Strato|| Rue de l'Espéranto (1972) || Situo : {{koord|44.87025|N|0.52246|U|formato=gms|nekat=1|nomo=Lormont, Rue de l'Espéranto}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-115}} | [[Lourdes]] (65) ||Epitafo || Epitaphe [[Emile Peltier]] (1983) || [[Dosiero:Lourdes tombo Emile Peltier.jpg|senkadra|188x188ra]][http://www.esperokatolika.org/historio/peltier.htm Informoj kaj fotoj]{{404|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | | [[Lyon]] (69) Flughaveno/stacidomo || Statuo || Brila estonteco (11-10-2017) || Bronza statuo pri [[Antoine de Saint-Exupéry]], nomata "Brila Estonteco", retejo: https://web.archive.org/web/20190415084645/http://www.brilaestonteco.com/homepage1-3/ La ligilo kun esperanto verŝajne estas nur la nomo. |} === M-O === {| class="wikitable" |+ !Identigila kodo !Urbo !Kategorio !Oficiala nomo !Notoj |- |{{ZEO-ligilo|fr-116}} |[[Malakoff]] (92) |''Strato (iama)'' |''boulevard Zamenhof (1934 ?)'' |''Ne plu ekzistas : Antaŭa nomo : Rue de Clamart, la nomo Zamenhof estis proponita de S-ro [[Louis Cozic]], prezidento de la esperanto-federacio de la Parizregiono, kaj ĝi estis akceptita en 1934, sed en 1948, la Malakoffa parto de la strato estis alinomigita al Rue des frères Vigouroux.''<ref>http://www.ville-malakoff.fr/decouvrir-la-ville/histoire/histoire-des-rues/t-u-v/{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |{{ZEO-ligilo|fr-117|Q135488986}} | [[Manosque]] (04) | Strato kaj bushaltejo | 1.Rue Louis Lazare Zamenhof<br>2.Zamenhof(03/2012) | Laŭ la retejo de [[TEJO]] (28/01/2008) : ''Esperantistaro de Manosque petas dankleterojn en esperanto aŭ en la franca aŭ propra lingvo al la urbestro por la nomado de strato "Louis Lazare Zamenhof".''<br>2.La bushaltejo aperis pli poste ([http://rodanalpa.federacio.free.fr/news.php?lng=fr&pg=472 Foto]) :''La adreso estas:'' :''M. le maire Bernard Jeanmet-Peralta, Mairie de Manosque, FR 04 100 Manosque'' |- |{{ZEO-ligilo|fr-118|Q110958142}} | rowspan=2|[[Marseille]] (13) ||1. Sakstrato||1.Impasse Zamenhof (1937)|| 1.Situo : {{koord|43.35476|N|5.33888|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Marseille, Impasse Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo||Q110959275}} ||2.Strato||2.Rue du Docteur Zamenhof ||2. Situo : {{koord|43.3599835|N|5.3233596|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Marseille, Rue du Docteur Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-119}} |[[Martigues]] (13) (Pont St Pierre ?) || Restoracio || Esperanto (1988) || ? |- |{{ZEO-ligilo|fr-120}} | [[Montbel]] (09) || Strato || Rue de l'Espéranto (1998) || Informoj kaj foto : {{(fr)}} http://esperanto.ariege.free.fr/articles.php?pg=art48 En la vilaĝero Cantérate. |- |{{ZEO-ligilo|fr-121|Q135489373}} |[[Montbéliard]] (25) |Strato |Rue Zamenhof (8 aŭgusto 1933) |Komenco kaj fino ĉe ''route de Laire'' kaj ''rue Lamartine''.<br>Loko : {{koord|47.5103560|6.7984660|formato=gms|nekat=1|nomo=Montbéliard, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-122|Q135489511}} | Montboucher-sur-Jabron (26) ||Strato || Rue Zamenhof (1973) || Situo : {{koord|44.55526|N|4.80935|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Montboucher-sur-Jabron, Rue Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-123|Q135489643}} | [[Montélimar]] (26) || Strato || Rue Zamenhof (1963) || Situo : {{koord|44.54693|N|4.74945|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Montélimar, Rue Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-124}} | [[Montendre]] (17) ||Urba salono || Salle municipale Zamenhof (1996) | El Eventoj n-ro 132 : ''Pasintjare en Montendre, Francio estis inaŭgurita la urba kultura centro Francois Mitterrand. Unu el la urbaj salonoj oficiale ricevis la nomon Zamenhof.'' |- |{{ZEO-ligilo|fr-125}} | [[Montigny-lès-Metz]] (57) || Kultur-domo|| Espace Espéranto (1987) || El 75-a "La Informilo : ''Al Marthe Nau ni Ùuldas la solenan inaŭguron de «l’Espace Espéranto» antaŭ la granda halo «Europa», far la urbestro de Montigny en novembro 1987.''<br> [http://membres.lycos.fr/historio/Pages/1987.htm Foto kaj informoj]. |- |{{ZEO-ligilo|fr-126}} | [[Montpellier]] (34) ||Strato|| Rue Lejzer Zamenhof (1979) || Situo : {{koord|43.61579|N|3.82602|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Montpellier, Rue Lejzer Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-127}} | Montpellier ||Loĝejo || Immeuble Esperanto (1980-81)|| |- |{{ZEO-ligilo|fr-128}} | Montpellier ||Bushaltejo|| Arrêt de Bus Z, 1993|| |- |{{ZEO-ligilo|fr-129}} | Montrésor || Fontano || Esperanto (27/06/2010) || ([http://esperanto-jeunes.org/Les-Cafes-Polyglottes artikolo kaj foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111201084004/http://esperanto-jeunes.org/Les-Cafes-Polyglottes |date=2011-12-01 }}) ; laŭ Jacques Gaumé, Centre Culturel Espéranto Touraine :<br> ''Nova 4.3m-alta ZEO inaŭgurita : ĝi estas granda verda stelo, movigita per la rivera akvo, la stelo movigas karuselon de kvin homoj ĉirkaŭ terglobo. Tio estis kreita de Guy Guetault.'' |- |{{ZEO-ligilo|fr-130}} | Montreuil-Juigné (49) || Strato || Rue Espéranto (1960) || Situo : {{koord|47.52962|N|0.59886|U|formato=gms|nekat=1|nomo=Montreuil-Juigné, Rue Espéranto}} [http://www.bildarchivaustria.at/Pages/ImageDetail.aspx?p_iBildID=12524246 foto de la inaŭguro] |- |{{ZEO-ligilo|fr-131}} | Montreuil-Juigné (49) || Bushaltejo || Bushaltejo Esperanto (1981) || |- |{{ZEO-ligilo|fr-132}} | [[Moutiers-les-Mauxfaits]] (85) || Strato || Rue de l'Esperanto (3-a de Junio 2012) || [[File:Esperanto-strato en Moutiers-les-Mauxfaits.jpg|100px]] Laŭ unuanima decido de la urba Konsilantaro de la 28a de junio 2007. Inaŭgurita la 3an de junio 2012. Informoj: [http://www.esperanto-sat.info/article1019.html 1] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130612203757/http://www.esperanto-sat.info/article1019.html |date=2013-06-12 }},[http://esperanto.china.org.cn/novajhoj/2010-02/11/content_19410854.htm 2]; fotoj [http://www.ipernity.com/doc/32119/8399906 1],[http://www.ipernity.com/doc/32119/7296590 2], [http://www.ipernity.com/doc/32119/album/273430 fotoj]. Al tio aldoniĝas du grupoj de du domoj je modera luprezo sub la nomo "Résidence l'Espéranto" en la sama strato, kaj panelo kun mencio de la nomo de unu el la vendintoj de la kampoj, kie estis konstruita nova parto de la vilaĝo sub la nomo "Hameau du Bois" kiel esperantisto : Henri Masson... |- |{{ZEO-ligilo|fr-133}} |rowspan=2|[[Mulhouse]] |Strato |Rue Docteur Zamenhof (7 januaro 1933) |Komenco kaj fino ĉe : Bd. des Alliés - Rue de la Harpe <br> Situo : {{koord|47.75553|N|7.34381|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Mulhouse, Rue Docteur Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-134}} | Placo || Place Zamenhof (1933) || |- |{{ZEO-ligilo|fr-135}} | [[Nantes]] (44) || Strato kaj bushaltejo|| Rue Zamenhof (1973 aŭ 1987) || Situo : {{koord|47.20423|N|1.53497|U|formato=gms|nekat=1|nomo=Nantes, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-136}} | [[Naucelle]] (Naŭcelo) || Esperanto-frazo sur sabloŝtono ([[23an de oktobro]] [[2010]]) || Honore al Johano Budu || Laŭ [http://www.esperanto-midipyrenees.org/articles/dossier.php?val=421_nova+z+e+o+sudo-pireneoj raporto]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} de [[Andreo Andrio]], kiu estis invitita por legi la frazon : "''Sur placo laŭ la nomo de loka verkisto, Johano Budu' (Jean Boudou, 1920-1975), estas instalitaj 25 kvadrataj slaboj el griza sabloŝtono, kun 1,2 metraj lateroj. Sur tiuj slaboj estas gravurita elektita frazo de la aŭtoro en 24 lingvoj, interalie en esperanto <nowiki>[…]</nowiki> La elektita frazo estas : "La objektoj estas tiaj, kiaj vi kredas ilin. Iuj vojas sur la maro tial, ke por ili ne estas maro...". <nowiki>[…]</nowiki> Nu tiu okcitana verkisto, kiu subskribis Joan Bodon (prononcata Ĉuon' Budu', ĉar ankaŭ la okcitana ne estas fonetika lingvo), tre interesiĝis pri la diversaj kulturoj de la mondo kaj pri la lingvoj, kiuj ebligas studi ilin. Interalie li interesiĝis pri esperanto, tial lia familio deziris, ke tiu lingvo estu reprezentita sur la monumento.''" |- |{{ZEO-ligilo|fr-137}} | [[Nevers]] (58) || Sakstrato || Impasse Zamenhof (1985) || Situo : {{koord|46.99662|N|3.18381|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Nevers, Impasse Zamenhof}}; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-138}} | [[Nice]] (06) || Skvaro || Square Zamenhof (1976) |{{koord|43.6985255|7.2555565|formato=gms|nekat=1|nomo=Nice, Square Zamenhof}}|Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-139}} | rowspan=2| [[Nîmes]] (30) || Strato || Rue Zamenhof (1968) || Situo : {{koord|43.84628|N|4.39267|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Nîmes, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-140}} | Strato || Rue du Dr '''[[Georges Salan|G. Salan]]''', espérantiste (1994)|| ''Strato de la Doktoro G. Salan, esperantisto''<br> Situo : {{koord|43.84148|N|4.35682|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Nîmes, Rue du Dr G. Salan, espérantiste}} |} === P-R === {| class="wikitable" |+ !Identigila kodo !Urbo !Kategorio !Oficiala nomo !Notoj |- |{{ZEO-ligilo|fr-150|Q135488875}} |rowspan=5| [[Paris]] (75) || Sidejo de asocio || [[Sennacieca Asocio Tutmonda]]|| Situo : 67 av. Gambetta, {{koord|48.86498|N|2.39621|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Paris, Sennacieca Asocio Tutmonda}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-151|Q135488918}} | Sidejo de asocio || Siège E-France || [[Dosiero:Siège Espéranto-France Paris.jpg|senkadra|124x124ra]]Vidu : [[Unuiĝo Franca por Esperanto]]<br> |- |{{ZEO-ligilo|fr-152|Q135488965}} | Sidejo de asocio || Siège E-SAT-Amikaro|| [[Dosiero:SAT-amikaro.jpg|100px]] |- |{{ZEO-ligilo|fr-153}} | Universitata ĉambro || Salle Esperanto (Univ. Paris IV Sorbonne)|| Informoj : {{(fr)}} http://www.paris4.sorbonne.fr/fr/article.php3?id_article=828 {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070810100147/http://www.paris4.sorbonne.fr/fr/article.php3?id_article=828 |date=2007-08-10 }} <br> Situo : 108, bd Malesherbes 75017 Paris, {{koord|48.88344|N|2.30939|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Paris, Salle Esperanto}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-154}} |Restoracio || L'étoile verte (La verda stelo, 1951) || 13, rue Brey - 75017 Paris <br> Situo : {{koord|48.87654|N|2.29570|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Paris, L'étoile verte}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-155|Q135240570}} |rowspan=3|[[Pau]] |1.Placo/Parko |1.Square Zamenhof (1983) |Komenco ĉe strato ''Rue du sergent Bernes-Cambot''<br> Informo : http://lekiosque.lautre.net/esperanto64/spip.php?article16 <br> Fotoj : [[Dosiero:Image-ZEO-France-Pau-1.jpg|100px]]<br> Situo : {{koord|43|18|29|N|0|22|10|U|formato=gms|nekat=1|nomo=Pau, Square zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-156|Q135488816}} |2.Monumento |2.Zamenhof-monumento (1987) |Memorŝtono kaj tabulo.<br> [[Dosiero:ZEO-France-Pau-2.jpg|100px]] En la skvaro |- |{{ZEO-ligilo|fr-157}} |3.Arbo |3.Esperanto-arbo (1990) | En la skvaro |- |{{ZEO-ligilo|fr-158|Q56855339}} |[[Perpinyà]]/[[Perpignan]] (Katalunio) |Strato |Carrer del doctor Zamenhof / Rue du Docteur Zamenhof (1936) |Komenco kaj fino ĉe stratoj : Quai de Lattre de Tassigny - Carrer Mariscal Foch / Rue Maréchal Foch<br> Situo : {{koord|42|41|48|N|02|53|28|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Perpignan, Carrer del doctor Zamenhof / Rue du Docteur Zamenhof}}<br> La nomo de la strato estis ŝanĝita dum la [[Reĝimo de Vichy]], en la [[Dua mondmilito]].<ref name="Horizonto"/> ; [[Dosiero:Rue du Docteur Zamenhof in Perpignan 01.jpg|senkadra]] |- |{{ZEO-ligilo|fr-159}} |Pressagny l'Orgueilleux || Vojo || Zamenhof-vojo (1998) || Promenvojo. Informoj : {{(fr)}} http://perso.orange.fr/gerard.pressagny/esperanto.htm |- |{{ZEO-ligilo|fr-160}} | [[Privas]] (07) ||Strato|| Rue Espéranto [[Paulette Bascou]] (1962)|| Situo : {{koord|44.72960|N|4.58463|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Privas, Rue Espéranto}} ; [http://www.flickr.com/photos/96957386@N00/4392019237/ foto ĉe Flickr]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |{{ZEO-ligilo|fr-161}} | ''[[Puteaux]] ([[La Défense|Paris La Défense]], 92)'' || ''Restaurant E, 1989''||''(ne plu ekzistas)''|| |- |{{ZEO-ligilo|fr-162|Q135240553}} | Quillan (11) || Strato|| Rue Zamenhof (1964) || Situo : {{koord|42.87752|N|2.18059|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Quillan, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-163}} | Quintin (22) || Arbo || Arbre de l’Espéranto (Esperanto-arbo, 1998) || [[Fago]], eble dum la kongreso de [[SAT-Amikaro]]. |- |{{ZEO-ligilo|fr-164|Q135240534}} | [[Rennes]] (35) || Skvaro || Square Zamenhof (2001) || Informoj : http://esperanto.rennes.free.fr/inauguro/index.html |- |{{ZEO-ligilo|fr-165|Q135216967}} | Rivesaltes (66) || Strato || Rue Zamenhof (1954) || Situo : {{koord|42.77069|N|2.87528|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Rivesaltes, Rue Zamenhof}} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-166|Q135240510}} | [[Romans-sur-Isère]] (26) ||Placo || Place Zamenhof (1935)|| Situo : {{koord|45.04346|N|5.05125|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Romans-sur-Isère, Place Zamenhof}} ; Foto<ref name="Horizonto"/> "Placo L. L. Zamenhof, Kreinto de la lingvo Esperanto, 1859-1917." Laŭ Anatoly Ionesov<ref>{{en}} [http://peace.maripo.com/m_zamenhof.htm Peace Monuments Around the World]</ref>, Lydia Zamenhof partoprenis la inaŭguron. |- |{{ZEO-ligilo|fr-167|Q116260565}} | [[Rueil-Malmaison]] (92) || Strato || Rue Zamenhof (1937) || [[Dosiero:Zamenhof Strato - Rueil Malmaison.jpg|100px]] Situo : {{koord|48.87896|N|2.18306|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Rueil Malmaison, Rue Zamenhof}} |} === S-U === {| class="wikitable" |+ !Identigila kodo !Urbo !Kategorio !Oficiala nomo !Notoj |- |{{ZEO-ligilo|fr-168|Q135487947}} | [[Saint-André-de-Cubzac]] (33) ||Strateto || Allée de l'Espéranto (1998) || Situo : {{koord|44.99376|N|0.44539|U|formato=gms|nekat=1|nomo=Saint André-de-Cubzac, Allée de l'Espéranto}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-169|Q135487929}} | [[Saint-Avertin]] (37) || Parko || Jardin Zamenhof (1978) || {{koord|47.3717025|0.7217701|formato=gms|nekat=1|nomo=Saint Avertin, Jardin Zamenhof}} [http://www.bildarchivaustria.at/Pages/ImageDetail.aspx?p_iBildID=12449150 Inauĝuro de la ŝildo] |- |{{ZEO-ligilo|fr-170}} | [[Saint-Antoine-de-Breuilh]] (24) | Tabulo || Memortabulo en Esperanto en la domo de [[Théophile Cart]] (1998) || |- |{{ZEO-ligilo||Q135487919}} | [[Saint-Antoine-de-Breuilh]] (24) | Strato || Rue [[Théophile Cart]] || |- |{{ZEO-ligilo|fr-171|Q135487899}} | [[Saint-Brieuc]] (22) || Strato || Rue Zamenhof (1998) ||Okaze de la kongreso de [[SAT-Amikaro]].<br> Situo : {{koord|48.50479|N|2.77048|U|formato=gms|nekat=1|nomo=Saint-Brieuc, Rue Zamenhof }} ; Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-172|Q135487890}} | [[Saint Etienne]] (42) ||Strato || Rue du Docteur Zamenhof (1966) ||Situo : {{koord|49.4114653|1.0909382|formato=gms|nekat=1|nomo=Saint Etienne, Rue du Docteur Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-173}} | Saint Félix-de-Rieutort (09) || Strato || Rue de l'Espéranto (1996) || El [https://www.eventoj.hu/arkivo/eve-106.htm Eventoj n-ro 106] : <br> :''Finsomera honorfesto'' :Printempe de 1995 estis elektita nova estraro en nia vilaĝo Saint-Felix-de-Rieutort (Suda Francio). Aŭtune oni oficiale eknomis ĉiujn vilaĝajn stratojn laŭ la peto de duon-ŝtata sponzor-firmao "France Telecom", kiu pagos ĉiujn ŝildojn. :Bonega ideo venis al la vilaĝestraro: nomi nian straton "Rue de l'Esperanto". Kaj la urbestro proponas inaŭguri ĉiujn stratojn... Kial ne? Esperantistoj montros, ke ili multon povas fari por gajigi la vilaĝon. Por danki ilin ni planis taŭgan inaŭguron. |- |{{ZEO-ligilo|fr-174}} | [[Saint-Fons]] (69) || Skvaro || Square Esperanto (1987)|| |- |{{ZEO-ligilo|fr-175|Q135487843}} |[[Sainte-Savine]] |Strato |Mail Zamenhof (18 octobre 2003) |En ''Quartier du Hamelet''<br> Informoj : [https://esperanto10.jimdofree.com/historique/l-espéranto-dans-l-aube/ esperanto 10] <br> Loko : {{koord|48|17|39|N|04|02|18|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Sainte-Savine, Mail Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-176|Q135487832}} |[[Saint-Gaudens]] |Strato |Rue Louis Lazare Zamenhof (1983) |Loko : {{koord|43|06|28|N|00|42|46|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Saint-Gaudens, Rue Louis Lazare Zamenhof}} ; Foto<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-177|Q135487824}} |[[Saint-Herblain]] || Sakstrato || Impasse de l'espéranto || |- |{{ZEO-ligilo|fr-178|Q135234283}} | Saint Junien (87) ||Strato|| Rue Zamenhof (1966)|| Situo : {{koord|45.89227|N|0.90390|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Saint Junien, Rue Zamenhof}} [http://www.bildarchivaustria.at/Pages/ImageDetail.aspx?p_iBildID=12304068 Bildo en 1975] |- |{{ZEO-ligilo|fr-179|Q135487819}} | Saint Laurent-du-Var (06) ||Strateto|| Allée Zamenhof (1960)|| Situo : {{koord|43.66703|N|7.18539|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Saint Laurent-du-Var, Allée Zamenhof }} Foto<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-180}} | Saint Martin-Hermicourt (62) || Epitafo || Épitaphe [[Émile Grosjean-Maupin]] (2001)|| |- |{{ZEO-ligilo|fr-181|Q135487788}} | [[Saint-Pompain]] (79) || Placo || Place Espéranto (1999) ||{{koord|46.4433478|-0.6003132|formato=gms|nekat=1|nomo=Saint-Pompain, Place de l'Espéranto}} [[El Popola Ĉinio]] [http://esperanto.china.org.cn/EL/EL/ElPopolaĈinio/9905/bd99-5-11.html n°05-1999]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} : ''En Saint-Pompain 79160 (Deux-Sevres), inaŭguro de "Place de l' Esperanto" okazos sabate la 29-an de majo, matene je la 11-a. Ĉiuj e-istaj amikoj estas invitataj. Oni povas sendi gratulojn al la urbestro (post la konsilantara aprobo). Pliajn informojn povos doni: Georges Menossi, rue des Monfortains, 79160 Saint-Pompain (0549061608); Monique Assailly, rue de la Perriere, 79160 Saint-Pompain (0549060203). (Georges Menossi)''<br>Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-182|Q135234266}} |[[:fr:Saint-Raphaël (Var)|Saint-Raphaël]] (Var) |Strato |Rue du Docteur Zamenhof (1934) |Antaŭa nomo : Rue de la grande batterie<br> Komenco kaj fino ĉe stratoj ''Rue de la Corniche d' or'' kaj ''Avenue des chévrefeuilles''<br> Loko : {{koord|43|25|10|N|06|46|17|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Saint-Raphaël, Rue du Docteur Zamenhof}} ; Foto<ref name="Horizonto"/> [http://www.ipernity.com/doc/30614/13276754/in/group/59808] |- |{{ZEO-ligilo|fr-183}} |[[Salavas]]/[[Vallon-Pont-d'Arc]] |Kampadejo |Camping Esperanto (1961) |Loko : {{koord|44|23|40|N|4|22|50|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Salavas, Camping Esperanto}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-184|Q135234245}}|| Saleilles (66) || Strato|| Rue Zamenhof (1984) |{{koord|42.6513459|2.9413761|formato=gms|nekat=1|nomo=Saleilles, Rue Zamenhof}} Foto kaj situo<ref name="Horizonto" /> |- |{{ZEO-ligilo||Q135646628}}|| Salouël || aleo || Allée de l’Espéranto |{{koord|49.872644|2.263162|formato=gms|nekat=1|nomo=Salouël, Allée de l’Espéranto}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-185|Q135234237}} |[[Sotteville-lès-Rouen]] |Strato |Rue Zamenhof (24 majo 1914) | {{koord|49.4114653|1.0909382|formato=gms|nekat=1|nomo=Sotteville-lès-Rouen, Rue Zamenhof}} Antaŭa nomo : Rue de l' Aurore<br>Komenco kaj fino ĉe : Rue Hiacynthe Menager - Bd. 14 Julliet<br>Sur kelkaj strat-tabuletoj estas menciite: Rue Zamenhof, Auteur de Esperanto. |- |{{ZEO-ligilo|fr-186}} |[[Spay]] |Trafikcirklo |Louis GAZON (09/12/2007) |Sur tabulo estas legebla (franclingve):<br> ''Trafikcirklo Louis GAZON''<br> ''1870-1910 ; Farmaciisto ĉe la vilao "Beauchêne" ; Urbestrarano de Spay ; Pioniro de Espéranto en Sarthe''<br> ''Trafikcirklo inaŭgurita la 9 décembre 2007, okaze de la centjara datreveno de la apero de Esperanto en Sarthe ; organizis la Esperanto-groupe de Maine'' ([http://asso.proxiland.fr/esperantolemans/default.asp?a=15351 raporto kaj fotoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121116074304/http://asso.proxiland.fr/esperantolemans/default.asp?a=15351 |date=2012-11-16 }}) |- |{{ZEO-ligilo|fr-187}} | Tende (06) || Epitafo || Sur la tombo de [[Clarence Bicknell]] (1918)|| |- |{{ZEO-ligilo|fr-188|Q135234225}} | Thiers (63) ||Strato|| Rue du Docteur Zamenhof (1936) || Situo : {{koord|45.86098|N|3.54920|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Thiers, Rue du Docteur Zamenhof}} ; Foto<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-189}} | Torcy (71) || Arbo || Arbo de Amikeco (1998)|| [[Tilio]]. Informoj el [[La Ondo de Esperanto]] [http://www.esperanto.org/Ondo/54-lode.htm No 54] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927195223/http://www.esperanto.org/Ondo/54-lode.htm |date=2007-09-27 }} : La urbestro de Torcy (Francio) kaj la prezidanto de la loka E-kulturcentro Jean-Michel Girbes 22 nov. plantis "arbon de amikeco" k subskribis plurlingvan konvencion pri "universala rajto -- universala lingvo". (Esperanto) |- |{{ZEO-ligilo|fr-190}} | Toulon (83) || Skvaro || Square Zamenhof (1981)|| |- |{{ZEO-ligilo|fr-191|Q105732818}} |[[Toulouse]] |Strato |Allée du Docteur Lejzer Zamenhof (1996) |[[Dosiero:Allée du Docteur Lejzer Ludwik Zamenhof in Toulouse 01.jpg|100px]] Loko : {{koord|43|35|09|N|01|22|36|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Toulouse, Allée du Docteur Lejzer Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-192|Q135487768}} | Tours (37) || Strato || Rue Zamenhof (03/1975) || Situo : {{koord|47.38171|N|0.71000|O|formato=gms|nekat=1|nomo=Tours, Rue Zamenhof}} [http://www.bildarchivaustria.at/Pages/ImageDetail.aspx?p_iBildID=10112270 Inaŭguro de la stratŝildo kun Gaston Waringhien] |} === V-Z === {| class="wikitable" |+ !Identigila kodo !Urbo !Kategorio !Oficiala nomo !Notoj |- |{{ZEO-ligilo|fr-193|Q135485886}} | [[Valence]] (26) ||Strateto || Allée Zamenhof (1967)|| {{Koord|50|21|22|N|3|31|11|O|nekat=1|montru=entekste|nomo=Valencienne, Arbre espéranto}} Foto kaj situo<ref name="Horizonto"/> |- |{{ZEO-ligilo|fr-194}} |[[Valenciennes]] |Arbo |Arbre espéranto (1999) |La arbo estas [[Ginko]].<br> Informoj : http://perso.orange.fr/esperanto-nord/valesper/pagharo/arbre.htm <br> Loko : {{Koord|44.9419583|4.9244070|nekat=1|montru=entekste|nomo=Valence, Allée du Dr Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-195}} |[[Vallon-Pont-d'Arc]] |Kampadejo || [[1960-aj jaroj|1960-aj]] - [[1970-aj jaroj]] || [[Dosiero:Camping Zamenhof, Vallon-Pont-d'Arc.JPG|100px]] Camping Municipal Zamenhof {{koord|44.39702598|N|4.38491821|O|formato=gms|nekat=1|montru=entekste|nomo=Vallon-Pont-d'Arc, Camping Municipal Zamenhof}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-196|Q135485871}} |[[Vannes]] |Strato || Allée du Docteur Zamenhof (13/06/2015) || Inaŭgurita kun urbestro David Robo, kaj cento da esperantistoj (inter ili, Sonia Risso, urugvaja esperantistino). [http://www.letelegramme.fr/bretagne/vannes-l-esperanto-gagne-une-rue-13-06-2015-10665496.php Filmeto]. |- |{{ZEO-ligilo|fr-197|Q135485878}} |[[Vénissieux]] (69) || Strato || Rue Espéranto (1988) || Situo : {{koord|45.69002|N|4.88720|O|formato=gms|nekat=1|montru=entekste|nomo=Vénissieux, Rue Espéranto}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-198|Q135485842}} | rowspan=2|[[Verniolle]] || Parko || Jardin de l'Espéranto (2012) || Ripoz-placo kun benkoj, herbejetoj kaj arboj. Ĝi anstataŭas domon, en kiu en jaro 2000-a p.K. oni inaŭguris salonon sub la nomo "Salle de l'ESPERANTO - Raymond PONS" (laŭ la nomo de la fondinto de la loka Esperanto-asocio). Informoj : http://esperanto.ariege.free.fr/articles.php?pg=art2 {{(fr)}}<br> La oficejo de ''Cercle d’Etudes Espérantistes de l’Ariège'' (Rondo de Esperantistaj Studoj de Arjeĝujo) havis jenan tabulon : ''Salle de l’Espéranto – Raymond PONS''. Vidu '''[[Raymond Pons]]'''. Vidu ankaŭ artikolon en [[Esperanto (revuo)]] de decembro 2012. |- |{{ZEO-ligilo|fr-199}} |Epitafo || Epitafo de Raymond Pons || En la urba tombejo. |- |{{ZEO-ligilo|fr-200}} | [[Vierzon]] (18) || Tabulo || Plaque commémorative Esperanto (1996) || {{koord|47.2220651|2.0610546|formato=gms|nekat=1montru=entekste|nomo=Vierzon, Esperanto-memortabulo}} En la junulgastejo ; teksto: ''Por amikeco inter ĉiuj popoloj per Esperanto - [[Raoul CAHOUET]] 1931-1994'' |- |{{ZEO-ligilo|fr-201}} |rowspan=2| [[Villandry]] || Memortabulo || Memor-tabulo en Esperanto (1959) || En la nuna Strato Emile Peltier, Situo : {{koord|47.33970|N|0.51065|O|formato=gms|nekat=1montru=entekste|nomo=Villandry, Esperanto-memortabulo}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-202|Q135485823}} | Strato || Rue '''[[Emile Peltier]]''', Pionnier de l’Espéranto (1997) || [[Dosiero:Peltier strato.jpg|100px]] Situo: {{koord|47.339702|N|0.510652|O|formato=gms|nekat=1|montru=entekste|nomo=Villandry, Rue Emile Peltier}} |- |{{ZEO-ligilo|fr-203|Q111916694}} | [[Villeneuve-Saint-Georges]] (94) || Strato || Rue du docteur Zamenhof (1922) || Situo : {{koord|48.72899|N|2.45060|O|formato=gms|nekat=1montru=entekste|nomo=Villeneuve-Saint-Georges, Rue du docteur Zamenhof}} ; [http://www.ipernity.com/doc/m.vochin/13044515/in/group/59808 Malnova poŝtkarto]. |- |{{ZEO-ligilo|fr-204}} | [[Vœuil-et-Giget]] || Arbo || Esperanto-Arbo (1989) || {{(fr)}} : arbre de Judée <br>Latine : Cercis siliquastrum |- |{{ZEO-ligilo|fr-206}} | [[Wintzenheim]] (68) || Benko+Memortabulo|| Giganta benko #351, (2024) || [[Dosiero:Wintzenheim benkego de malantaŭe.jpg|senkadra|125x125ra]]Situo : {{koord|48.06314|N|7.28421|O|formato=gms|nekat=1montru=entekste|nomo=Wintzenheim,Chapelle des Bois, Banc géant N°351}} {{(fr)}} : Big bench #351 , inaùgurita kun la urbestro Serge Nicole kaj pastro Albert Nouati (20/05/2024) . Unua franca giganta benko de la reto BBCP [https://bigbenchcommunityproject.org] vidu [https://www.dna.fr/culture-loisirs/2024/05/21/un-banc-geant-symbole-de-l-amitie-entre-les-peuples] <br> La memortabulo enhavas krom historio de la benkego kaj de la loko, ankaù multajn informojn pri esperanto, kun kurseto.<br> |- |{{ZEO-ligilo|fr-205|Q135485806}} | [[Yvetot]] (76) || Strato || Rue Zamenhof (1972) || Situo : {{koord|49.61351|N|0.76914|O|formato=gms|nekat=1montru=entekste|nomo=Yvetôt, Rue Zamenhof}} |} == Listo laŭ geografio == Ĉi tie, vi povas aranĝi liston laŭ [[Regionoj de Francio|regiono]] aŭ [[Departementoj de Francio]]. {| class="wikitable sortable collapsible collapsed" |- ! scope="col" | Regiono ! scope="col" | Departmento ! scope="col" | Urboj havantaj Zamenhof/Esperanto-objektojn |- | Rodano-Alpoj || 01 - [[Ain]] || |- | Pikardio || 02 - [[Aisne]] || Laon |- | Aŭvernjo || 03 - [[Allier]] ([[Moulins]]) || |- | Provenco-Alpoj-Bordo Lazura || 04 - [[Alpes-de-Haute-Provence]] || Manosque |- | Provenco-Alpoj-Bordo Lazura || 05 - [[Hautes-Alpes]] || Gap |- | Provenco-Alpoj-Bordo Lazura || 06 - [[Alpes-Maritimes]] || Cagnes-sur-Mer, Cannes, Nice, Saint Laurent-du-Var, Tende |- | Rodano-Alpoj || 07 - [[Ardèche]] || Privas, Vallon-Pont-d'Arc |- | Ĉampanjo-Ardenoj || 08 - [[Ardennes]] || |- | Sudo-Pireneoj || 09 - [[Ariège]] || Laroque d'Olmes, Montbel, Saint Félix-de-Rieutort, Verniolle |- | Ĉampanjo-Ardenoj || 10 - [[Aube]] || Sainte-Savine |- | Langvedoko-Rusiljono || 11 - [[Aude]] || Carcassonne, Quillan |- | Sudo-Pireneoj || 12 - [[Aveyron]] || Naucelle |- | Provenco-Alpoj-Bordo Lazura || 13 - [[Bouches-du-Rhône]] || Aix-en-Provence, Arles, Marseille, Martigues |- | Normandio || 14 - [[Calvados]] || Hérouville-Saint-Clair |- | Aŭvernjo || 15 - [[Cantal]] || |- | Puatuo-Ĉarentoj || 16 - [[Charente]] || Vœuil-et-Giget |- | Puatuo-Ĉarentoj || 17 - [[Charente-Maritime]] || Montendre |- | Centro || 18 - [[Cher]] || Bourges, Fussy, Vierzon |- | Limoĝio || 19 - [[Corrèze]] || |- | Korsiko || 2A - [[Corse-du-Sud]] || |- | Korsiko || 2B - [[Haute-Corse]] || |- | Burgonjo || 21 - [[Côte-d'Or]] || Dijon |- | Bretonio || 22 - [[Côtes-d'Armor]] || Quintin, Saint-Brieuc |- | Limoĝio || 23 - [[Creuse]] || |- | Akvitanio || 24 - [[Dordogne (departemento)|Dordogne]] || Boulazac, Cubjac, Saint-Antoine-de-Breuilh |- | Franĉ-Konteo || 25 - [[Doubs (departemento)]] || Montbéliard |- | Rodano-Alpoj || 26 - [[Drôme]] || Bourg-de-Péage, Crest, Montboucher-sur-Jabron , Montélimar, Romans-sur-Isère, Valence |- | Normandio || 27 - [[Eure]] || Évreux, Pressagny l'Orgueilleux |- | Centro || 28 - [[Eure-et-Loir]] || |- | Bretonio || 29 - [[Finistère]] || |- | Langvedoko-Rusiljono || 30 - [[Gard]] || Alès, Chamborigaud, Nîmes |- | Sudo-Pireneoj || 31 - [[Haute-Garonne]] || Gargas, Saint-Gaudens, Toulouse |- | Sudo-Pireneoj || 32 - [[Gers]] || |- | Akvitanio || 33 - [[Gironde]] || Cenon, Eysines, Gujan-Mestras, Lormont, Saint André-de-Cubzac |- | Langvedoko-Rusiljono || 34 - [[Hérault]] || Aigne, Béziers, Montpellier |- | Bretonio || 35 - [[Ille-et-Vilaine]] || Rennes |- | Centro || 36 - [[Indre]] || |- | Centro || 37 - [[Indre-et-Loire]] || Montrésor, Saint Avertin, Tours, Villandry |- | Rodano-Alpoj || 38 - [[Isère]] || |- | Franĉ-Konteo || 39 - [[Jura (departemento)|Jura]] || |- | Akvitanio || 40 - [[Landes]] || |- | Centro || 41 - [[Loir-et-Cher]] || |- | Rodano-Alpoj || 42 - [[Loire]] || Saint Etienne |- | Aŭvernjo || 43 - [[Haute-Loire]] || |- | Luarlandoj || 44 - [[Loire-Atlantique]] || Herbignac, Nantes, Saint-Herblain |- | Centro || 45 - [[Loiret]] || Fleury-les-Aubrais |- | Sudo-Pireneoj || 46 - [[Lot]] || |- | Akvitanio || 47 - [[Lot-et-Garonne]] || Lavardac |- | Langvedoko-Rusiljono || 48 - [[Lozère]] || |- | Luarlandoj || 49 - [[Maine-et-Loire]] || Angers, Baugé, Liré, Montreuil-Juigné |- | Normandio || 50 - [[Manche]] || |- | Ĉampanjo-Ardenoj || 51 - [[Marne]] || |- | Ĉampanjo-Ardenoj || 52 - [[Haute-Marne]] || |- | Luarlandoj || 53 - [[Mayenne]] || |- | Loreno || 54 - [[Meurthe-et-Moselle]] || Champenoux |- | Loreno || 55 - [[Meuse]] || Bar-le-Duc |- | Bretonio || 56 - [[Morbihan]] || Hennebont, Lorient |- | Loreno || 57 - [[Moselle]] || Hagondange, Montigny-les-Metz |- | Burgonjo || 58 - [[Nièvre]] || Nevers |- | Nordo-Kaleza Markolo || 59 - [[Nord]] || Bersée, Caudry, Condé-sur-Escaut, Croix, Dunkerque, Fresnes-sur-Escaut, Gravelines, Hasnon, Hautmont, Valenciennes |- | Pikardio || 60 - [[Oise]] || |- | Normandio || 61 - [[Orne]] || |- | Nordo-Kaleza Markolo || 62 - [[Pas-de-Calais]] || Arras, Bulonjo-ĉe-Maro, Bourges, Fouquières-les-Lens, Hénin-Beaumont, Liévin, Saint Martin-Hermicourt |- | Aŭvernjo || 63 - [[Puy-de-Dôme]] || Thiers |- | Akvitanio || 64 - [[Pyrénées-Atlantiques]] || Pau |- | Sudo-Pireneoj || 65 - [[Hautes-Pyrénées]] || Lourdes |- | Langvedoko-Rusiljono || 66 - [[Pyrénées-Orientales]] || Argelès-sur-Mer, Baixas, Perpignan, Rivesaltes, Saleilles |- | Alzaco || 67 - [[Bas-Rhin]] || Betschdorf, Bischheim, Haguenau |- | Alzaco || 68 - [[Haut-Rhin]] || Mulhouse |- | Rodano-Alpoj || 69 - [[Rhône (departemento)|Rhône]] || Caluire-et-Cuire, Saint Fons, Vénissieux |- | Franĉ-Konteo || 70 - [[Haute-Saône]] || Gray |- | Burgonjo || 71 - [[Saône-et-Loire]] || Lalheue, Torcy |- | Luarlandoj || 72 - [[Sarthe]] || Le Mans, Spay |- | Rodano-Alpoj || 73 - [[Savoie]] || Aix-les-Bains, Chambéry |- | Rodano-Alpoj || 74 - [[Haute-Savoie]] || |- | Francilio || 75 - [[Parizo|Paris]] || Paris |- | Normandio || 76 - [[Seine-Maritime]] || Le Havre, Sotteville-lès-Rouen, Yvetôt |- | Francilio || 77 - [[Seine-et-Marne]] || Coupvray |- | Francilio || 78 - [[Yvelines]] || Houilles |- | Puatuo-Ĉarentoj || 79 - [[Deux-Sèvres]] || Saint-Pompain |- | Pikardio || 80 - [[Somme]] || Amiens |- | Sudo-Pireneoj || 81 - [[Tarn]] || Castres |- | Sudo-Pireneoj || 82 - [[Tarn-et-Garonne]] || |- | Provenco-Alpoj-Bordo Lazura || 83 - [[Var]] || Hyères, Saint-Raphaël, Toulon |- | Provenco-Alpoj-Bordo Lazura || 84 - [[Vaucluse]] || Carpentras, Cavaillon, Fontaine-de-Vaucluse |- | Luarlandoj || 85 - [[Vendée]] || La Roche-sur-Yon, Moutiers-les-Mauxfaits |- | Puatuo-Ĉarentoj || 86 - [[Vienne (departemento)|Vienne]] || Bouresse |- | Limoĝio || 87 - [[Haute-Vienne]] || Limoges, Saint Junien |- | Loreno || 88 - [[Vosges]] || |- | Burgonjo || 89 - [[Yonne]] || |- | Franĉ-Konteo || 90 - [[Territoire-de-Belfort]] || |- | Francilio || 91 - [[Essonne]] || Cerny, Draveil |- | Francilio || 92 - [[Hauts-de-Seine]] || Clamart, Issy-les-Moulineaux, Malakoff, Rueil Malmaison |- | Francilio || 93 - [[Seine-Saint-Denis]] || Bondy |- | Francilio || 94 - [[Val-de-Marne]] || Choisy-le-Roi, Villeneuve-Saint-Georges |- | Francilio || 95 - [[Val-d'Oise]] ([[Cergy-Pontoise]]) || |- | Transmaraj regionoj kaj departementoj || 97 - Transmaraj departementoj || |} == Fontoj == * [http://www.esperanto-sat.info/article187.html Artikolo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20061209130727/http://www.esperanto-sat.info/article187.html |date=2006-12-09 }} ĉe [[SAT-Amikaro]] {{(fr)}} * [http://www.gvidilo.org/recherche.php Esperanto kaj Turismo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070915030924/http://www.gvidilo.org/recherche.php |date=2007-09-15 }} {{(eo)}} {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Listo de ZEO-oj}} [[Kategorio:Listoj de Zamenhof/Esperanto-objektoj|Francio]] [[Kategorio:Esperanto-movado en Francio]] 9p9dhq139mg0xtwvpdwfqzzfwezb8um 0 202984 9494838 8539973 2026-10-17T14:30:56Z Sj1mor 12103 9494838 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Jakov ĤOZiJEV''' ([[oseta lingvo|osete]] ''Хозиты Яков''; naskiĝis la [[8-an de februaro]] [[1916]] en montara [[Nord-Osetio]], mortis la [[9-an de julio]] [[1938]] en Orĝonikidze, nun [[Vladikavkaz]]), elstara oseta [[poeto]]. La gepatroj de Jakov, kune kun multaj aliaj montaranoj, translokiĝis al apudmontara [[plataĵo]] en [[1922]] kaj ekloĝis en la vilaĝo Kirovo. En [[1930]] Jakov Ĥozijev finis mezlernejon kaj ekstudis en Orĝonikidze. Ekde infanaĝo li verkis poezion en sia denaska (oseta) lingvo. Malgraŭ la ioma studo en agrikultura speciala lernejo, en [[1932]] li serioze dediĉis sin al [[literaturo]], studentiĝinte en literatura fakultato de la [[Nord-Osetia Ŝtata Universitato|Nord-Osetia Pedagogia Instituto]] (nun universitato). En la 1930-aj jaroj en Nord-Osetio estis eldonataj 14 ĵurnaloj kaj revuoj en la oseta lingvo: en ĉiuj ili ekde 1932 aperadis verkojn de Ĥozijev. En [[1936]], fininte la pedagogian instituton, Jakov Ĥozijev komencis doktoriĝajn studojn ĉe la Nord-Osetia Scienc-Esplora Instituto. Li ne finstudis tie kaj ne iĝis doktoro pri filologio pro sia subita morto la 9-an de julio 1938: li dronis dum naĝado en la rapida rivero [[Terek (rivero)|Terek]]. Tiam li estis nur 22-jara. == Verkado == Jakov Ĥozijev verkis plurajn poeziaĵojn. Li havis tre klaran lingvaĵon kaj bonan ritmon. Kelkaj liaj poeziaĵoj eniras la nepran studplanon pri la oseta literaturo en mezlernejoj de la respubliko. Lia ĉeftemo estis renovigo de la patrio, nova vivo kun soveta potenco, revoj pri eĉ pli feliĉa estonteco. Krom tio li verkis por infanoj (pri diligento en mezlernejo kaj aliaj temoj) kaj multe tradukis el diversaj poetoj, ĉefe rusaj ([[Aleksandr Puŝkin]], [[Miĥail Lermontov]], [[Vladimir Majakovskij]] kaj aliaj). Jakov Ĥozijev ankaŭ okupiĝis pri literatura kritikado; li ankaŭ partoprenis kompiladon de literaturaj kolektoj por instrui [[oseta literaturo|osetan literaturon]] en mezlernejoj. {{Vivtempo|Ĥozijev, Jakov}} [[Kategorio:Osetaj poetoj]] gi5bela48bcjp2xczzknte8ay5soyiv 2 203534 9495146 9491539 2026-10-18T10:55:06Z Crosstor 3176 /* Kreitaj artikoloj */ 9495146 wikitext text/x-wiki {{Babel|eo2_esperanto|lando=Hungario|}} {{Uzantoskatolo|geografio|}} Mi pasigis pli ol 40 jarojn en la telefonio. Dume mi vivadis ankaŭ Esperante. Ĵus mi trovis ĉi tiun eblecon. Tial mi aldonos kelke de aldonaĵoj al la artikoloj. Mia gepatra lingvo estas la hungara.--[[Vikipediisto:Crosstor|Crosstor]] 04:41, 21. Jun 2007 (UTC) {{Honorigo |bildo= WAM logo without text.svg |teksto= Gratulon pro la '''2-a loko''' en la konkurso '''[[Projekto:Azia monato 2020|Azia monato 2020]]'''! |subskribo= --[[Uzanto:KuboF Hromoslav|KuboF Hromoslav]] ([[Uzanto-Diskuto:KuboF Hromoslav|diskuto]]) 17:40, 7 feb. 2021 (UTC) }} == Kreitaj artikoloj == Mi faris aŭ kompletigis la jenajn artikolojn: ''Por artikoloj (ĉ. 4200) inter 2007 kaj januaro 2009, vidu '''[[Vikipediisto:Crosstor/Arkivo]]''''' ''Por artikoloj (ĉ. 4400) inter 2009 kaj januaro 2011, vidu '''[[Vikipediisto:Crosstor/Arkivo2]]''''' ''Por artikoloj (ĝuste 4050) inter 2011 kaj majo 2013, vidu '''[[Vikipediisto:Crosstor/Arkivo4]]''''' ''Por artikoloj (ĝuste 4050) inter majo 2013 kaj printempo 2016, vidu '''[[Vikipediisto:Crosstor/Arkivo6]]''''' ''Por artikoloj (ĝuste 4050) inter printempo 2016 kaj 2019-03-04, vidu '''[[Vikipediisto:Crosstor/Arkivo7]]''''' ''Por artikoloj (ĝuste 4050) inter printempo 2019 kaj 2022-04-04, vidu '''[[Vikipediisto:Crosstor/Arkivo8]]''''' ''Por artikoloj (ĝuste 4050) inter 2022-04-04 kaj 2024-12-01, vidu '''[[Uzanto:Crosstor/Arkivo9]]''''' ''Por artikoloj (ĝuste 4050) inter 2024-12-01 kaj 2025 vidu '' [[Kalvinana preĝdomo (Táborfalva)]] [[Kalvinana preĝejo (Szentmártonkáta)]] [[Kalvinana preĝejo (Sződliget)]] [[Luterana preĝejo (Sződliget)]] [[Preĝejo Beatulo Eŭzebio (Békásmegyer)]] [[Preĝejo Ĉieliro de Maria (Sződliget)]] [[Preĝejo Naskiĝo de Maria (Szirmabesenyő)]] [[Preĝejo Marteno de Tours (Szentmártonkáta)]] [[Preĝejo Naskiĝo de Maria (Szegvár)]] [[Preĝejo Patrono de Hungaroj (Táborfalva)]] [[Preĝejo Stefano la 1-a (Szentistván)]] [[Preĝejo Sankta Anna (Taksony)]] [[Albert Bacsó]] [[Ambrus Burján]] [[Andor Hoffmann]] [[András Békéssy]] [[András Márkus (informatikisto)]] [[Antal Ács]] [[Árpád Juhász (agronomo)]] [[ĵurnalisto]] [[pentristo]] [[Árpád Juhász (sociologo)]] [[Ata Kandó]] [[Attila István Bartos]] [[Balázs Herpay]] [[Bálint Balogh (abelisto)]] [[Beatulo Eŭzebio]] [[Beatulo Gertrudo]] [[Beatulo Konstanca]] [[Béla Barna (matematikisto)]] [[Béla Brindza]] [[Béla Grega]] [[Béla Kádár (agronomo)]] [[Béla Kazó]] [[Béla Miklós Szőke]] [[Béla Szőke (arkeologo)]] [[Bertalan Baskay Tóth]] [[Buzád Hahót]] [[Dezső Bozzay]] [[Elemér Bálint]] [[Ernő Bocz]] [[Ernő Gesztelyi]] [[Éva Bónis]] [[Ferenc Bauer]] [[Ferenc Hepp (altlerneja instruisto)]] [[Ferenc Hepp (agronomo)]] [[Ferenc Horváth (aktoro)]] [[Ferenc Horváth (aktoro, 1939)]] [[Ferenc Horváth (geofizikisto)]] [[Ferenc Horváth (instruisto)]] [[Ferenc Horváth (radiologo)]] [[Ferenc Maksay]] [[George Szirtes]] [[Gergely Gyöngyösi]] [[György Járányi]] [[György Koppány (meteologo)]] [[György Rózsa (redaktoro)]] [[Gyula Altenburger]] [[Gyula Baranyai]] [[Gyula Kilb]] [[Ilona Bolla]] [[Imre Görög (agronomo)]] [[Imre Görög (tradukisto)]] [[Imre Pávó]] [[István Ecker]] [[István Herold]] [[István Isó]] [[István Joó (virusologo)]] [[István Ratkó]] [[Iván Bach]] [[János Brenner (beatulo)]] [[János Giber (pli aĝa)]] [[János Giber (pli juna)]] [[János Győrvári]] [[János Horváth (agronomo)]] [[János Keserű]] [[Jenő Bajai]] [[József Gerics]] [[József Heckenast]] [[Károly Biber]] [[Károly Hunyadi]] [[Klára Papp]] [[Lajos Ábrahám]] [[Lajos Balcza]] [[Lajos Borbás]] [[László Alpár]] [[László Beczner]] [[László Horváth (agronomo)]] [[László Huszthy]] [[László Kállai]] [[László Karsai]] [[Margit Altai]] [[Margit Bozzay (manekeno)]] [[Margit Bozzay (verkisto)]] [[Márton Herczegh]] [[Mihály Babinszky]] [[Mihály Balatoni]] [[Miklós Horn (instruisto)]] [[Miklós Horn (plibonigisto)]] [[Miklós Laurisin]] [[Pál Medgyessy (matematikisto)]] [[Rezső Altai]] [[Rezső Száday]] [[Sándor Bozó]] [[Sándor Fekete (redaktoro)]] [[Sándor Guba]] [[Sándor Gulyás (plantanatomo)]] [[Sándor Héjja (agronomo)]] [[Sándor Kászonyi]] [[Sarolta Barsy]] [[Tamás Ádám (agronomo)]] [[Tibor Bakos]] [[Tibor Balogh (filozofo)]] [[Tibor Balogh (kritikisto)]] [[Tibor Balogh (matematikisto)]] [[Tibor Szatmári]] [[Zoltán Bacskay]] [[Zoltán Barcsák]] [[Zoltán Bőjtös]] [[Zoltán Meszlényi (episkopo)]] [[Zsolt Baranyai]] [[Zsuzsa Lőrincz]] [[Belvedero de Miskolc]] [[Belvedero de Pécs]] [[Belvedero de Zalaegerszeg]] [[Belvedero Károly (Sopron)]] [[Belvedero beatulo Eŭzebio]] [[Belvedero Skribita ŝtono]] [[Higaŝimurajama]] [[Hungara Hortikultura Altlernejo]] [[Instruistoj de Ekonomia Universitato (Budapeŝto)]] [[Iruma]] [[Ivakuni]] [[Jonago]] [[Kastelo de Szegvár]] [[Kastelo de Szirmay (Szirmabesenyő)]] [[Kavaniŝi]] [[Komaki]] [[Listo de famuloj mortintaj en Kaposvár]] [[Nagarejama]] [[Naraŝino]] [[Niiza]] [[Noda]] [[Onomiĉi]] [[Sajama]] [[Sfera Belvedero]] [[Ŝunan]] [[Tama (Tokio)]] [[Urajasu]] [[Vinbergardista turo (Budapeŝto)]] 2025-01-05 [[Kalvinana preĝejo (Délegyháza)]] [[Kalvinana preĝejo (Taksony)]] [[Kalvinana preĝejo (Taktaharkány)]] [[Kalvinana preĝejo (Tápiószentmárton)]] [[Kalvinana preĝejo (Tiszebecs)]] [[Kalvinana preĝejo (Tuzsér)]] [[Kalvinana preĝejo (Tyukod)]] [[Kalvinana preĝejo (Vajszló)]] [[Kapelo Sankta Mikaelo (Vonyarcvashegy)]] [[Luterana preĝejo (Tápiószentmárton)]] [[Preĝejo Ĉieliro de Maria (Vajszló)]] [[Preĝejo Marteno de Tours (Tápiószentmárton)]] [[Preĝejo Patrono de Hungaroj (Délegyháza)]] [[Preĝejo Patrono de Hungaroj (Tiszadob)]] [[Preĝejo Reĝino de Rozario (Tárnok)]] [[Preĝejo Sankta Antonio (Üllés)]] [[Preĝejo Sankta Nikolao (Tápiószecső)]] [[Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Taktaharkány)]] [[Preĝejo Sankta Spirito (Győr)]] [[Preĝejo Sankta Triunuo (Zalakomár)]] [[Ágnes Zsinka]] [[Ákos Kiss]] [[Albert Ajtai Kovách]] [[Albert Baczoni]] [[Ambrus Alaksza]] [[Andor Adorján]] [[András Gombás]] [[András Sirák]] [[Andrej Ľudovít Radlinský]] [[Antal Sujánszky]] [[Arnold Károly Börzsönyi]] [[Árpád Kiss (plibonigisto)]] [[Árpád Koltay]] [[Barnabás Lőrincz]] [[Beatulo Jolán]] [[Béla Abaffy]] [[Béla Ambrus]] [[Béla Bevilaqua-Borsodi]] [[Béla Bohus]] [[Béla Darnay]] [[Béla Husz]] [[Béla Lovas]] [[Cecília Müller]] [[Dénes Pázmándy (1781–1854)]] [[Dénes Pázmándy (1848–1936)]] [[Elemér Jónás]] [[Ernő Ábrahám]] [[Ernő Andrássy]] [[Erzsébet Bibó]] [[Erzsébet Vezér]] [[Éva Balogh (dermatologo)]] [[Ferdinánd Buday]] [[Ferenc Batári]] [[Ferenc Gimpl]] [[Ferenc Jenei]] [[Ferenc Kevei]] [[Ferenc Korell]] [[Ferenc Pongor]] [[Fülöp Grünwald]] [[Gábor Bándi]] [[Gábor Zombor]] [[Gedeon Ács]] [[Géza Kovács (agronomo)]] [[György Andersen]] [[György Árvay]] [[György Berencsi (bakteriologo)]] [[György Berencsi (virologo)]] [[György Gábry]] [[György Major (arkitekto)]] [[Gyula Széles (1914)]] [[Gyula Széles (1936)]] [[Ilona Csepreghyné Meznerics]] [[Imre É. Kiss]] [[Imre Szlovencsák]] [[István Dienes]] [[István Grezsa]] [[István Konecsni]] [[István Rédai]] [[Iván Kétyi]] [[Ján Hollý]] [[János Bándi]] [[János Györe]] [[Jolán Stiller]] [[József Bánhegyi]] [[József Höllrigl]] [[József Korek]] [[József Viber]] [[József Viktorián Pituk]] [[Judit Czeglédy]] [[Judith Koós]] [[Kajetán Banovits]] [[Kálmán Czógler]] [[Károly Ács (pastoro)]] [[Károly Ákos]] [[Károly Kovács (plibonigisto)]] [[Károly Perényi (agronomo)]] [[Károly Perényi (episkopo)]] [[Károly Santho]] [[Kornél Hidasy]] [[Lajos Barbarits]] [[Lajos Márton (arkeologo)]] [[Lajos Végvári]] [[László Abaffy]] [[László Barkóczi]] [[László Ruzsányi]] [[Margit Herrmann]] [[Marianna Szatmári]] [[Marianna Takács]] [[Martin Hattala]] [[Márton Bán]] [[Mihály Kecskés]] [[Miklós Horváth (bestokuracisto)]] [[Miklós Horváth (milita historiisto)]] [[Miklós Marián]] [[Nándor Kalicz]] [[Ödön Szarka]] [[Pál Ablonczy]] [[Pál Alpári]] [[Pál Kralovánszky]] [[Péter Török (pejzaĝarkitekto)]] [[Sándor K. Nagy]] [[Sándor Szakály (mikrobiologo)]] [[Tamás Csató]] [[Teréz Gerszi]] [[Tibor Antal Horváth]] [[Zoltán Beck (etnografo)]] [[Zoltán Gyulay (mininĝeniero)]] [[Zoltán Kalmár]] [[Zoltán Meszlényi (maŝininĝeniero)]] [[Zsigmond Ács]] [[Zsuzsanna Kötél]] [[Banlago de Gyömrő]] [[Ĝenerala kuracisto]] [[Ĝoecu]] [[Handa]] [[Inazava]] [[Isahaja]] [[Kakamigahara]] [[Karija]] [[Kastelo de Délegyháza]] [[Kastelo de Zalakomár]] [[Listo de lernantoj de Seminario Emericanum]] [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Kőszeg]] [[Listo de studentoj en Universitato de Sopron]] [[Mongola invado en Hungarujo]] [[Musaŝino (urbo)]] [[Seminario Emericanum]] [[Seto (Ajĉio)]] [[Tojokava]] [[Tokai (urbo)]] [[Vardarac]] 2025-02-16 [[Ekumena preĝejo (Bocskaikert)]] [[Kalvinana preĝejo (Mikepércs)]] [[Kalvinana preĝejo (Páty)]] [[Kalvinana preĝejo (Tahitótfalu)]] [[Kalvinana preĝejo (Üröm)]] [[Kapelo Helena de Konstantinopolo (Gyenesdiás)]] [[Kapelo Sankta Anna (Cserszegtomaj)]] [[Luterana preĝejo (Győrújbarát)]] [[Luterana preĝejo (Nagytarcsa)]] [[Maŭzoleo de Aleksandra Pavlovna]] [[Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Domaszék)]] [[Preĝejo Ĉieliro de Nia Sinjoro (Csemő)]] [[Preĝejo Johano Nepomuka (Ceglédbercel)]] [[Preĝejo Johano Nepomuka (Csolnok)]] [[Preĝejo Johano Paŭlo la 2-a (Páty)]] [[Preĝejo Koro de Jesuo (Erdőkertes)]] [[Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Baracs)]] [[Preĝejo Patrono de Hungaroj (Baracs)]] [[Preĝejo Reĝino de Rozario (Cserszegtomaj)]] [[Preĝejo Sankta Anna (Balatonszabadi)]] [[Preĝejo Sankta Antonio (Balástya)]] [[Preĝejo Sankta Barbara (Csolnok)]] [[Preĝejo Stefano la 1-a (Tahitótfalu)]] [[Preĝejo Virgulino de Fátima (Ballószög)]] [[Ágnes Bakó]] [[Ágost Gyulai]] [[Andor Komáromy (dirigento)]] [[Andor Komáromy (inspektoro)]] [[András Barta]] [[András Károly Havas]] [[Angelo Brelich]] [[Anna Bede]] [[Anna Fazekas]] [[Anna Katona]] [[Ármin Barát]] [[Árpád Horvát (kuracisto)]] [[Béla Baternay]] [[Béla Tóth (teatrestro)]] [[Dániel Bachát]] [[Ede Margalits]] [[Emil Baleczky]] [[Emil Gyagyovszky]] [[Endre Gáspár]] [[Endre Havas]] [[Ernő Zórád]] [[Ervin Bán]] [[Erzsébet Fazekas]] [[Ferenc Hosszú]] [[Ferenc László (ĵurnalisto)]] [[Ferenc Mikulás]] [[Gábor Bereczki]] [[Gábor Hajnal]] [[Gábor Havas (sociologo)]] [[Géza Zórád]] [[György Balázs]] [[György Baló]] [[György Végh]] [[Gyula Alpári]] [[Gyula Aranyossy]] [[Gyula Lovass]] [[Henrik Béla]] [[Henrik Hajdu]] [[Ilona Varga (historiisto)]] [[Ilona Varga (ĵurnalisto)]] [[Imre Benkő]] [[Imre Bolgár]] [[Imre Gáspár]] [[István Baka]] [[István Bodnár (ĵurnalisto)]] [[István Jánosy]] [[István Károly Horváth]] [[István Kemény (sociologo)]] [[István Kormos]] [[István Kulcsár (psikiatro)]] [[Iván Béky-Halász]] [[Iván Boronkai]] [[János Balázs (lingvisto)]] [[János Barna (instruisto)]] [[János Hajdók]] [[Jenő Horovitz]] [[Jenő Kerpel]] [[Jenő Széll]] [[Jolán Mánn]] [[József Bakucz]] [[József Buday]] [[József Gelei (instruisto)]] [[József Kétszery]] [[Judit Kemenczky]] [[Júlia Baló]] [[Károly Báródi]] [[Károly Bakonyi (oficiro)]] [[Károly Berczeli Anzelm]] [[Klára Csűrös]] [[Kornél Döbrentei]] [[Lajos Bálint (kritikisto)]] [[Lajos Gogolák]] [[László András (verkisto)]] [[László Balássy]] [[László Baló]] [[László Bánóczi]] [[László Bús-Fekete]] [[László Geréb (tradukisto)]] [[László Gereblyés]] [[László Gyáros]] [[László Várady (apotekisto)]] [[László Várady (historiisto)]] [[Lili Bródy]] [[Magda Aranyossi]] [[Marcel Ferencz]] [[Mária Fagyas]] [[Mária Kecskési]] [[Mario Brelich]] [[Márton Holló]] [[Mihály Bába]] [[Mihály Balla]] [[Miklós Vida]] [[Pál Aranyossi]] [[Pál Kardos (literaturhistoriisto)]] [[Péter Balabán]] [[Péter Józsa]] [[Róbert Lénárd (grafikisto)]] [[Róbert Lénárd (reĝisoro)]] [[Rudolf Szántó]] [[Sándor Bogdánfi]] [[Sándor Lénárd]] [[Soma Braun]] [[Szilveszter Ördögh]] [[Tamás Alaksza]] [[Tamás Felkai]] [[Tibor Bábi]] [[Tibor Keszthelyi]] [[Tibor Tollas]] [[Valéria Burkus]] [[Zoltán Vas]] [[Zsigmond Bánfi]] [[Zsuzsa Kartal]] [[Ebina]] [[Fuĝieda]] [[Fuĝinomija]] [[Iĉinoseki]] [[Izuka]] [[Jacuŝiro]] [[Jaizu]] [[Karacu]] [[Kaŝihara]] [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Szarvas]] [[Niihama]] [[Nobeoka]] [[Okinava (urbo)]] [[Omuta]] 2025-03-23 [[Kalvinana preĝejo (Ebes)]] [[Kalvinana preĝejo (Gomba)]] [[Kalvinana preĝejo (Hajdúszovát)]] [[Kalvinana preĝejo (Hévízgyörk)]] [[Kalvinana preĝejo (Kápolnásnyék)]] [[Ortodoksa preĝejo Metamorfozo de Kristo (Deszk)]] [[Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Erdőtelek)]] [[Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Ecséd)]] [[Preĝejo Johano Nepomuka (Dunabogdány)]] [[Preĝejo Koro de Jesuo (Kápolnásnyék)]] [[Preĝejo Mario Magdaleno (Felsőtárkány)]] [[Preĝejo Marteno de Tours (Halászi)]] [[Preĝejo Patrono de Hungaroj (Deszk)]] [[Preĝejo Sankta Andreo (Érsekvadkert)]] [[Preĝejo Sankta Jakobo (Dány)]] [[Preĝejo Sankta Jozefo (Hévízgyörk)]] [[Preĝejo Sankta Kruco (Kakucs)]] [[Preĝejo Sankta Laŭrenco (Ebes)]] [[Preĝejo Sankta Nikolao (Hosszúhetény)]] [[Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Farmos)]] [[Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Gönyű)]] [[Preĝejo Sankta Triunuo (Jászalsószentgyörgy)]] [[Ádám Áchim]] [[Ádám Bethlen (ĉefleŭtenanto)]] [[Ádám Forgách]] [[Aladár Andrássy]] [[Albert Bánffy]] [[Albert Zay]] [[Annamária Artner]] [[Antal Augusz]] [[Antal Sigray]] [[Antal Szapáry]] [[Asztrik Sándor Abday]] [[Balázs Bethlen]] [[Bálint Bethlen]] [[Béla Bacher]] [[Béla Barna (plibonigisto)]] [[Domonkos Zichy]] [[Ede Horn (agronomo)]] [[Edit Balás]] [[Edmund Zichy]] [[Elemér Batthyány]] [[Ernő Babos]] [[Eszter Vágó]] [[Ferenc Bakos]] [[Farkas Bethlen (politikisto)]] [[Ferenc Bethlen (verkisto)]] [[Ferenc Szent-Iványi]] [[Ferenc Szerafin Zichy]] [[Ferenc Sztarill]] [[Ferenc Zichy (konsilisto)]] [[Fidél Pálffy (trezormajstro)]] [[Frigyes Antal]] [[Frigyes Szapáry]] [[Fülöp Sigray]] [[Georgo Zrínyi (trezormajstro)]] [[Géza Balázs]] [[Géza Szapáry]] [[Guido Karátsonyi]] [[György Bánffy (senatano)]] [[György Mailáth (1854–1924)]] [[György Mailáth (1883–1967)]] [[Gyula Barla]] [[Gyula Bartalos]] [[Gyula Károlyi (maŝininĝeniero)]] [[Gyula Károlyi (senatano)]] [[Héder Viczay]] [[Hippolit Kázmér Zichy]] [[Ibolya Kiss]] [[Ignác Eötvös (pli aĝa)]] [[Ignác Eötvös (pli juna)]] [[Ilona Bajtay]] [[Ilona Balogh]] [[Imre Degenfeld]] [[Imre Károlyi]] [[István Bóna (restaŭristo)]] [[István Röck]] [[István Zichy (trezormajstro)]] [[Iván Ádám]] [[János Bethlen (liberecbatalanto)]] [[János Buttler]] [[János Horn]] [[János Keglevich]] [[János P. Balázs]] [[János Tibori]] [[Jenő Karátsonyi]] [[Jolán Balogh]] [[József Agnelli]] [[József Balassa (ĵurnalisto)]] [[József Balassa (lingvisto)]] [[József Bauer]] [[József Törley]] [[Judit Beczássy]] [[Kálmán Arady]] [[Kálmán Nákó]] [[Karl Joseph Rabl]] [[Károly Csáky (episkopo)]] [[Károly Tagányi (anestezisto)]] [[Károly Zay]] [[Katalin Bartha (lingvisto)]] [[Krisztina Kókay]] [[Lajos Álmos Lo-Presti]] [[Lajos Krausz]] [[László Bachát]] [[László Baránszky]] [[László Baránszky-Jób]] [[László Bezerédj]] [[László Csáky (pentristo)]] [[László Csáky (politikisto)]] [[László Serényi]] [[László Szapáry (generalo)]] [[László Szapáry (guberniestro)]] [[László Vajda (etnologo)]] [[Lipót Nádasdy]] [[Magda Oberschall]] [[Magdolna Kövesi]] [[Mária Aggházy]] [[Mária Modok]] [[Margit Artner]] [[Mihály Andrássy]] [[Mihály Csiby]] [[Nepomuk János Zichy]] [[Ödön Abaffy]] [[Ödön Batthyány-Strattmann]] [[Ödön Gábor Pogány]] [[Ödön Zichy]] [[Oszkár Ádám]] [[Pál Agócsy]] [[Pál Batthyány]] [[Pál Szapáry]] [[Péter Fried]] [[Rezső Szíj]] [[Rudolf Bedő]] [[Sándor Andrássy]] [[Sándor Balázs (instruisto)]] [[Sándor Brózik]] [[Tamás Lajos (kameraisto)]] [[Tivadar Artner]] [[Zsigmond Batthyány]] [[Zsigmond Károly Batthyány]] [[Akademio Ludovika]] [[Higaŝikurume]] [[Higaŝiomi]] [[Hofu]] [[Kastelo de Erdőtelek]] [[Nasuŝiobara]] [[Sakata]] [[Sanda]] [[Taĝimi]] [[Trezormajstro]] 2025-04-07 [[Baptista preĝdomo (Nyíracsád)]] [[Grek-katolika preĝejo Aŭspicio de Dipatrino (Kótaj)]] [[Grek-katolika preĝejo Aŭspicio de Dipatrino (Nyíracsád)]] [[Grek-katolika preĝejo Sankta Mikaelo (Napkor)]] [[Kalvinana preĝejo (Monorierdő)]] [[Kalvinana preĝejo (Nemesvámos)]] [[Kalvinana preĝejo (Orgovány)]] [[Kapelo Koro de Jesuo (Kulcs)]] [[Preĝejo Adorado de Du Koroj (Nyáregyháza)]] [[Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Ráckeresztúr)]] [[Preĝejo Ĉieliro de Maria (Nagyvenyim)]] [[Preĝejo Ĉieliro de Maria (Jászkarajenő)]] [[Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Nyúl)]] [[Preĝejo Epifanio (Környe)]] [[Preĝejo Ignaco Lojola (Mende)]] [[Preĝejo Johano Baptisto (Öttevény)]] [[Preĝejo Koro de Jesuo (Kengyel)]] [[Preĝejo Maria Magdala (Sződ)]] [[Preĝejo Naskiĝo de Maria (Sóskút)]] [[Preĝejo Patrono de Hungaroj (Orgovány)]] [[Preĝejo Sankta Antonio (Röszke)]] [[Preĝejo Sankta Kruco (Nyíracsád)]] [[Preĝejo Sankta Mateo (Kóka)]] [[Preĝejo Sankta Mateo (Nemesvámos)]] [[Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Kótaj)]] [[Preĝejo Stefano la 1-a (Szajol)]] [[Preĝejo Stefano la 1-a (Szatymaz)]] [[Ágnes Geréb]] [[Ákos Bertalan Apatóczky]] [[Ákos Gerhard]] [[Alajos Györkösy]] [[András Bognár]] [[András Egyed]] [[András László (budhisto)]] [[András László (kameraisto)]] [[András Martinkó]] [[Anna Mária Szász]] [[Antal Dobosy]] [[Árpád Berta]] [[Árpád Radnóti Kovács]] [[Balázs Major]] [[Barna Tálas]] [[Barnabás Csongor]] [[Béla Büky (bibliotekisto)]] [[Béla Büky (infankuracisto)]] [[Béla Büky (pentristo)]] [[Béla Kőhalmi]] [[Csilla Prileszky]] [[Dorottya Büky]] [[Ede Rehatsek]] [[Edit Hexendorf]] [[Elemér Pongrácz]] [[Endre Galla]] [[Endre Galla (pentristo)]] [[Ernő Hetényi]] [[Ernő Juhász]] [[Ernő Kenéz (bibliotekisto)]] [[Éva Kalmár]] [[Éva Korenchy]] [[Ferenc Mártonfi]] [[Ferenc Szilágyi (literaturhistoriisto)]] [[Ferenc Zajti]] [[Gábor Kósa]] [[Gergely Salát]] [[Gerzson Ádám]] [[Géza Bethlenfalvy]] [[Géza Uray]] [[György Geréb]] [[György Vajda (arabisto)]] [[Gyula Herczeg]] [[Gyula Jordán]] [[Huba Bartos]] [[Ildikó Ecsedy]] [[Imre Botos]] [[Imre Galambos]] [[Imre Hamar]] [[Imre Karácson]] [[István Balázs (ĉinologo)]] [[István Pongrácz (oficiro)]] [[István Pongrácz (sanktulo)]] [[Jolán Berrár]] [[János Bartók]] [[János Böhm]] [[János Gárdus]] [[János Ladó]] [[József Béla Nagy]] [[József Bihari (lingvisto)]] [[József Blaskovics]] [[József Hollósy]] [[Judit Bibó]] [[Judit Hidas]] [[Judit Hidasi (japanologo)]] [[Judit Hidasi (verkisto)]] [[Károly Czeglédy]] [[Katalin Soltész]] [[Klára Mészáros]] [[Lajos Bese]] [[Lajos Hegedűs (fonologiisto)]] [[Lajos Magyar]] [[Lajos Pál Bíró]] [[László Bárdi]] [[László Benkő (fasonisto)]] [[László Benkő (instruisto)]] [[László Grétsy]] [[László Gy. Horváth]] [[László Kubinyi]] [[László Ladányi (jezuito)]] [[László Ladányi (poeto)]] [[László Német]] [[Lipót Hirsch]] [[Lipót Réthy]] [[Magda Ádám]] [[Mária Ferenczy]] [[Marianna Kékes]] [[Marko Križevčanin]] [[Melchior Grodziecki]] [[Melinda Pap]] [[Mihály Gedényi]] [[Miklós Gara]] [[Miklós György Hutterer]] [[Miklós Kovalovszky]] [[Ottó Hoffmann]] [[Ottó Jávor]] [[Pál Beregszászi Nagy (lingvisto)]] [[Pál Miklós]] [[Péter Polonyi]] [[Péter Vámos]] [[Róbert Simon]] [[Róbert Suara]] [[Sándor Fodor (egiptologo)]] [[Sándor Fodor (skulptisto)]] [[Sándor Károly (lingvisto)]] [[Sándor P. Szabó]] [[Tamás Agócs]] [[Tibor Mikola]] [[Vera Kósáné Ormai]] [[Vilmos Pröhle (turkologo)]] [[Vilmos Zolnay]] [[Zoltán Horváth (budhisto)]] [[Zsigmond Telegdi]] [[Zsolt Tokaji]] [[Hakusan]] [[Kastelo de Nyíracsád]] [[Kastelo de Öttevény]] [[Kastelo de Sajókaza]] [[Kanoja]] [[Kasuga]] [[Mineja lago Mályi]] [[Miŝima (Ŝizuoka)]] [[Uruma]] 2025-06-08 [[Kalvinana preĝejo (Verőce)]] [[Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Vámosszabadi)]] [[Preĝejo Emeriko de Hungario (Zagyvarékas)]] [[Preĝejo Johano Nepomuka (Törtel)]] [[preĝejo Naskiĝo de Maria (Vértesszőlős)]] [[Preĝejo Sankta Andreo (Verőce)]] [[Preĝejo Sankta Mikaelo (Tószeg)]] [[Preĝejo Senmakula Koncipiĝo (Tápióbicske)]] [[Preĝejo Stefano la 1-a (Telki)]] [[Ágnes Birtalan]] [[Aladár Sövény]] [[Alfréd Schőner]] [[Anna Valachi]] [[Antal Borsa]] [[Antal Renner]] [[Ármin Hoffer]] [[Attila Márton Farkas]] [[Balázs Sudár]] [[Béla Kelényi]] [[Bertalan Edelstein]] [[Borbála Obrusánszky]] [[Chaim Szófér]] [[Dávid Somfai Kara]] [[Dezső Valló]] [[Ede Agárdi]] [[Ede Neumann]] [[Edit Tasnádi]] [[Edith Varga]] [[Etelka Görgey]] [[Erika Hancz]] [[Eszter Bánffy]] [[Ferenc Hevesi]] [[Ferenc Ruzsa]] [[Frigyes Götz]] [[Gábor Karsai]] [[Gábor Lengyel]] [[Gábor Osváth (koreologo)]] [[Gábor Schreiber]] [[Gábor Terebess]] [[Gergely Csoma]] [[Géza Dávid]] [[Gusztáv Bayerle]] [[Gyöngyvér Vígh]] [[György Gábor (filozofo)]] [[György Götz]] [[György Szigeti (budhisto)]] [[Gyula Dessauer]] [[Gyula Fischer (rabeno)]] [[Gyula Káldy-Nagy]] [[Gyula Mészáros (turkologo)]] [[Gyula Wojtilla]] [[Herman Bauer-Márkfi]] [[Ildikó Puskás]] [[Imre Bangha]] [[Imre Ruzsa]] [[István Bechtold]] [[István Krausz]] [[Iván Szántó]] [[Izrael Bak]] [[Jakab Steinherz]] [[János Hóvári]] [[János Oláh (hebreisto)]] [[János Pentelényi]] [[János Szerb]] [[József Bergel]] [[József Ferenc Falkoner]] [[József Pandur]] [[József Samodai]] [[Sámuel Löwinger]] [[Judit Ungárné Komoly]] [[Júlia Bartha]] [[Károly Fendler]] [[Károly Lajos Fábri]] [[Károly Preis]] [[Károly Szandház]] [[Klára Sándor]] [[Lajos Lichtschein]] [[Lajos Naményi (psikiatro)]] [[Lajos Thury]] [[László Castiglione]] [[László Csanády (kulturhistoriisto)]] [[László Gaál (iranologo)]] [[László L. Lőrincz]] [[László Mireisz]] [[László Sári]] [[Leopold Bettelheim]] [[Mária Kenessey]] [[Márk Handler]] [[Márkus Horovitz]] [[Márton Görgey]] [[Michael Friedrich von Althann]] [[Michael Karl von Althann]] [[Miksa Klein (rabeno)]] [[Miksa Klein (skulptisto)]] [[Miksa Weisz]] [[Mózes Bloch]] [[Mózes Csoma]] [[Mózes Feldmann]] [[Norbert Németh (tibetologo)]] [[Ottó Komoly]] [[Pál Fodor (turkologo)]] [[Pál Hirschler]] [[Péter Kaplony]] [[Rezső Fábri]] [[Róbert Illa Hegedűs]] [[Salamon Áron Wertheimer]] [[Samu Bartsch]] [[Sámuel Krausz]] [[Sámuel Lőw Brill]] [[Sándor Büchler]] [[Sándor F. Kovács]] [[Sándor Feldmann]] [[Simon Hevesi]] [[Steffie Lerch]] [[Szefi Bohuniczky]] [[Tamás Bács]] [[Tamás Pentelényi]] [[Valéria Kováts]] [[Zoltán Dávid]] [[Zsigmond Csoma]] [[Zsuzsa Thury]] [[Zsuzsanna Renner]] [[Amasio]] [[Cizre]] [[College Station]] [[Cujama]] [[Erdenet]] [[Ergani]] [[Iida]] [[Jokote]] [[Kanuma]] [[Lakeland (Florido)]] [[Listo de instruistoj en Juda Universitato (Budapeŝto)]] [[Listo de studentoj en Juda Universitato (Budapeŝto)]] [[Listo de studentoj en Scienca Universitato Loránd Eötvös (L-Z)]] [[Macon]] [[Mihara]] [[Nizip]] [[Ödemiş]] [[Onoĝo]] [[Pearland]] [[Polatlı]] [[Rej]] [[Soma (Turkio)]] [[Saku]] [[Sanĝo]] [[Ŝibata]] [[Urasoe]] [[Yozgat]] [[Zombo (Malavio)]] 2025-07-13 [[Adorján Dienes]] [[Alajos Demeter]] [[Andor Stollmann]] [[András Stollmann]] [[Antal Acsay]] [[Antal Diénes]] [[Antal Wachenhusen]] [[Árpád Zsoldos (ornitologo)]] [[Béla Korpássy]] [[Béla Molnár (ornitologo)]] [[Béla Radnai (patologo)]] [[Béla Szende (patologo)]] [[Dénes Bara]] [[Dénes Jánossy (paleontologo)]] [[Dezső Hegymeghy]] [[Dezső Radetzky]] [[Edit Beregi]] [[Elek Cörver]] [[Elek Dobay]] [[Elemér Kenyeres]] [[Ernő Balogh (onkologo)]] [[Ferenc Bendik]] [[Ferenc Bokross]] [[Ferenc Both]] [[Ferenc Gerlei]] [[Gábor Kendrey]] [[Gábor Lusztig]] [[Gábor Kovács (ornitologo)]] [[Gedeon Erős]] [[Gusztáv Scheuthauer]] [[György Bulányi]] [[Gyula Agárdy]] [[Henrik Benedict]] [[Ignác Egervári]] [[Imre Erdősi]] [[Imre Farkas (episkopo)]] [[Imre Kenyeres (patologo)]] [[Imre Kenyeres (redaktoro)]] [[Imre Pátkai]] [[Ince Dezericzky]] [[István Albert (ĵurnalisto)]] [[István Albert (piaristo)]] [[István Bartók]] [[István Budavári]] [[István Földes (virologo)]] [[István Hőnig]] [[István Kádas]] [[István Sterbetz]] [[Iván Király]] [[Iván Reök]] [[János Alber]] [[János Endrődy]] [[János Fehér]] [[János Horányi]] [[János Sugár]] [[János Török (ornitologo)]] [[Jenő Greschik]] [[Jenő Nagy (ornitologo)]] [[Jenő Ormos]] [[Jenő Radetzky]] [[József Balogh (patologo)]] [[József Bán]] [[József Berkes (piaristo)]] [[József Budaváry]] [[József Büki]] [[József Cserép]] [[József Denderle]] [[József Farkas (piaristo)]] [[József Gyurácz]] [[József Hidasi]] [[József Lovrich]] [[József Szijj]] [[Karola Ábrahám]] [[Károly Békeffy]] [[Károly Kelecsényi]] [[Károly Kunszt]] [[Károly Lakatos]] [[Károly Minich]] [[Károly Streitman]] [[Lajos Alleker]] [[Lajos Csiba]] [[Lajos Molnár (ornitologo)]] [[Lajos Puhr]] [[László Agárdi]] [[László Epstein]] [[László Harsányi]] [[László Jankovich (prosektoro)]] [[László Jankovics]] [[László Matkó]] [[Márk Dományi]] [[Márton Bolla]] [[Márton Kühnel]] [[Mihály Bolgár]] [[Mihály Greisiger]] [[Mihály Imre Csősz]] [[Mihály Ország]] [[Nepomuk János Cörver]] [[Norbert Conradi]] [[Ödön Borsos-Nachtnébel]] [[Pál Zacher]] [[Péter Hoppál]] [[Sándor Cserép]] [[Sándor Palkó (ornitologo)]] [[Sándor Palkó (presisto)]] [[Tibor Csörgő]] [[Tibor Schvarcz]] [[Tibor Szép]] [[Vilmos Dékány]] [[Zoltán Siroki]] [[Zsigmond Baranyai]] [[Ahuachapán]] [[Allen (Collin)]] [[Anĝu]] [[Bacabal]] [[Balsas (Brazilo)]] [[Bor (Sud-Sudano)]] [[Choluteca]] [[Cibo]] [[Ĉikuŝino]] [[Elektitaj instruistoj de Universitato de Vieno]] [[Estelí]] [[Frederiksberg (urbo)]] [[Ĝunija]] [[Heroica Córdoba]] [[Heroica Guaymas]] [[Heroica Matamoros]] [[Heroica Nogales]] [[Hpaan]] [[Ĥenifra]] [[Iguala de la Independencia (urbo)]] [[Jaboatão dos Guararapes]] [[Kâhta]] [[Kampongcam (urbo)]] [[Karamaj]] [[La Paz (sidejo)]] [[Las Tunas]] [[Listo de studentoj, poste instruistoj en Universitato Semmelweis]] [[Manzanillo]] [[Marbordurbo]] [[Midyat]] [[Nabatieh]] [[Obregónurbo]] [[Prosektoro]] [[Puerto Ayacucho]] [[Sajĝo]] [[San Fernando ĉe Apure]] [[Sinop (Brazilo)]] [[Sinpho]] [[Tepic (urbo)]] [[Tuy Hòa]] 2025-08-24 [[Ádám Szakál]] [[Adolf Nemcsényi]] [[Adolf Szabóky]] [[Alajos Antal László]] [[Alajos Könnye]] [[Alajos Lapónyi]] [[Alajos Nagy]] [[Alajos Vashegyi]] [[Albert Thótt]] [[András Jallosics]] [[András Pallyó]] [[Antal Simon]] [[Antal Tóth (piaristo)]] [[Béla Tagányi]] [[Celesztin Piller]] [[Dezső Kontraszty]] [[Ede Ivánfi]] [[Ede Polák]] [[Ede Kapronczay]] [[Elek Nagyvendégi]] [[Elek Pintér]] [[Emil Kállay]] [[Endre Kalmár]] [[Ernő Szolcsányi]] [[Ferenc Klohammer]] [[Ferenc Sebes]] [[Ferenc Szabó (piaristo)]] [[Ferenc Ugróczy]] [[Gábor János Szigly]] [[Gábor Magyar (piaristo)]] [[Gáspár Oswald]] [[Gellért Váry]] [[Gergely Tapolcsányi]] [[Glicér Spányik]] [[György Jácint Virág]] [[Gyula Zimányi]] [[Henrik Pales]] [[Ignác Pivár]] [[Imre Lévay]] [[Imre Szemes]] [[Ince Magyarász]] [[Ince Vida]] [[István Frank (piaristo)]] [[István Gáspár Hájos]] [[István Mustos]] [[István Kiss (piaristo)]] [[István Pállya]] [[István Szűcs (piaristo)]] [[Jácint Valla]] [[Jakab Antal Valero]] [[Jakab Zimmermann]] [[János Dezső Pap]] [[János Károly Széky]] [[János Karsay]] [[János Krizosztom Hannulik]] [[János Matusik]] [[János Nedolyi]] [[János Polák]] [[János Poór]] [[János Reisinger (piaristo)]] [[János Szaiff]] [[János Varjú]] [[Jeromos Nécsey]] [[Joseph Christian Fengler]] [[József Majoros]] [[József Maywald]] [[József Révai (piaristo)]] [[Kajetán Poor]] [[Kálmán Pintér]] [[Károly Koppi]] [[Károly Krasznyánszky]] [[Károly Mertz]] [[Károly Német]] [[Károly Váradi]] [[Ker. János Tóth]] [[Ker. János Valentini]] [[Konstantin Halápy]] [[Lajos Kerényi]] [[Lajos Ocskó]] [[Lajos Tőkés]] [[Lajos Tóth (piaristo)]] [[Lajos Zimányi]] [[László Haskó]] [[László Irányi]] [[László Perendy]] [[László Szilvásy (piaristo)]] [[László Varga (piaristo)]] [[László Vízvári]] [[Mátyás Vertler]] [[Mihály Dénes Katona]] [[Mihály Kovács (piaristo, pli aĝa)]] [[Mihály Kovács (piaristo, pli juna)]] [[Mihály Perlaky]] [[Nepomuk János Raffay]] [[Ödön Lénárd]] [[Pál Pruzsinszky]] [[Paulin Lihán]] [[Péter Nagy (piaristo)]] [[Pongrác Varsányi]] [[Remig Miklós Temlényi]] [[Rezső Jászai]] [[Sándor Horvát (piaristo)]] [[Sándor Horváth (piaristo)]] [[Sándor Kucserik]] [[Sándor Piusz Horváth]] [[Sándor Tóth (piaristo)]] [[Tibor Kapu]] [[Viktor Zsódi]] [[Vince Tomek]] [[Zoltán Fórián-Szabó]] [[Zsigmond Orosz]] [[Zsolt Labancz]] [[Anŝun]] [[Baĝun]] [[Bragança (Parao)]] [[Brusque]] [[Carmenurbo]] [[Collegium Oeconomicum]] [[Ĉamdo]] [[Ĉofu]] [[Gujgan]] [[Ĝonŝan]] [[Hopi]] [[Huludao]] [[Hunĉun]] [[Hŭajhŭa]] [[Ĵiĝao]] [[Leŝan]] [[Lincan]] [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Jászberény]] [[Lonan]] [[Luan]] [[Maricá]] [[Minatitlán (urbo)]] [[Nanjan]] [[Nanping]] [[Ninte]] [[Paço do Lumiar]] [[Panĝihua]] [[Parauapebas]] [[Putjen]] [[Rezső]] [[Sanmin]] [[Sujnin]] [[Ŝanlo]] [[Ŝigace]] [[Telin]] [[Três Lagoas]] [[Tubarão]] [[Vejhaj]] [[Ágnes Binét]] [[Ágnes Lukács]] [[Ágnes Marik]] [[Albert Szobor]] [[Alice Bálint]] [[Alice Hermann]] [[Alice Pártos]] [[András Fejes]] [[András Saxlehner]] [[András Stark (psikiatro)]] [[András Veér]] [[Antal Bálint (psikologo)]] [[Attila Lipcsey]] [[Balázs Kézdi]] [[Carmen Elena Rendiles Martínez]] [[Cecil Pál Bognár]] [[Csaba Adorjáni]] [[Ede Kvassay]] [[Emil Schnirch]] [[Endre Gyökössy (pastro)]] [[Endre Gyökössy (poeto)]] [[Ervin Bellák]] [[Erzsébet Baranyai]] [[Erzsébet Dolch]] [[Eszter Berán]] [[Éva Bányai (psikologo)]] [[Éva Braun (komunisto)]] [[Ferenc Bakonyi]] [[Ferenc Erős]] [[Ferenc Túry]] [[Ferenc Völgyesi]] [[Fülöp Schey]] [[Fülöp Stein]] [[Géza Haits]] [[György Barra]] [[György Borgos]] [[György Brem]] [[György Hidas]] [[György Kiss (psikologo)]] [[Gyula Lenz]] [[Hedvig Justné Kéry]] [[Hildebrand Dezső Várkonyi]] [[Ignatius Ŝoukrallah Malojan]] [[Ilona Barkóczi]] [[Ilona Huszár]] [[Imre Hermann]] [[István Ákos]] [[István Czigler]] [[István Hárdi]] [[István Kappéter]] [[István Samu]] [[István Sárospataky]] [[István Szára]] [[Iván Böszörményi-Nagy]] [[Iván Kertész]] [[Jakab Salgó]] [[János Vizúr]] [[Jenő Konrád]] [[José Gregorio Hernández]] [[József Lenz]] [[József Szabó (kuracisto)]] [[Kálmán Babay]] [[Károly Ballai]] [[Károly Bolyó]] [[Károly Eke]] [[Katalin Balogh (aktoro)]] [[Katalin Balogh (psikologo)]] [[Katalin Benson]] [[Klára Faragó]] [[Klára Hamburger]] [[Lajos Bartha (psikologo)]] [[lajos Duró]] [[Lajos Romsauer (psikiatro)]] [[László Gábor Horváth]] [[László Medura]] [[László Nádori]] [[László Tringer]] [[Ludwig Barnay]] [[Luigia Poloni]] [[Mária Neményi]] [[Maria Troncatti]] [[Márta Csabai]] [[Mátyás Trixler]] [[Mihály Arató]] [[Mihály Csaba Bánki]] [[Móric Ullmann]] [[Ottilia Boross]] [[Pál Prónay]] [[Péter Bergendy (reĝisoro)]] [[Péter Gaszner]] [[Péter György]] [[Péter Hunčík]] [[Péter Tariska]] [[Peter To Rot]] [[René Spitz]] [[Róbert Bak]] [[Róbert Büchler]] [[Sándor Braun (patologo)]] [[Sándor Illyés]] [[Sándor Pál Gábor]] [[Sarolta Absolon]] [[Tamás Bereczkei]] [[Tamás Tényi]] [[Tibor Braun]] [[Tibor Hódos]] [[Tivadar Hüttl (kirurgo)]] [[Tivadar Hüttl (pograndisto)]] [[Zelka Baktay]] [[Zoltán Böszörmény (politikisto)]] [[Zoltán Rihmer]] [[Zsuzsa Alpár]] [[Zsuzsanna Kulcsár (historiisto)]] [[Zsuzsanna Kulcsár (psikologo)]] [[Boĝou]] [[Ĉande]] [[Ĉifen]] [[Ĉiĝou]] [[Ĉuĝou]] [[Daĝou]] [[Donguan]] [[Eĝou]] [[Ganĝou]] [[Gujan]] [[Ĝaĉaĉi]] [[Ĝaoĉin]] [[Ĝaotong]] [[Heĝou]] [[Hejuan]] [[Huangan]] [[Huangŝan (urbo)]] [[Huĝou]] [[Hujĝou]] [[Jiĉun (Ĝjangŝjio)]] [[Jiĉun (Hejlongĝjango)]] [[Jujao]] [[Julin (Gvanŝio)]] [[Julin (Ŝenŝjio)]] [[Junfu]] [[Ljangĝou]] [[Longjen]] [[Mejĝou]] [[Nanĉon]] [[Panĝihua]] [[Puer]] [[Pinlian]] [[Suĝou (Anhujo)]] [[Ŝijan]] [[Taĉeng]] [[Tianŝui]] [[Vuĝou]] 2025-11-02 [[Ágnes Szokolszky]] [[Ágnes Vida]] [[Ágota Lénárt]] [[Alajos Kannás]] [[András Hegedűs]] [[András Zakar (pastro)]] [[András Zakar (psikologo)]] [[Andrea Szenes]] [[Anna Géczy]] [[Anikó Kónya]] [[Anna Fűri]] [[Anna Kende]] [[Aranka Böhm]] [[Árpád Mezei]] [[Attila Forgács]] [[Attila Krajcsi]] [[Attila Oláh (kirurgo)]] [[Attila Oláh (psikologo)]] [[Aurél Abafi]] [[Béla Lederer]] [[Csaba Szummer]] [[Dénes Lukács (psikologo)]] [[Dóra Perczel-Forintos]] [[Edit Gyömrői]] [[Elvira Lux]] [[Endre Gergő]] [[Erzsébet Kardos]] [[Erzsébet Keményné Gyimes]] [[Erzsébet Radó-Révész]] [[Eszter György (historiisto)]] [[Éva Gyarmathy]] [[Éva Zsuzsanna Szabó]] [[Fanni Hann]] [[Ferenc Lénárd]] [[Ferenc Szakács]] [[Gábor Máté (kuracisto)]] [[Gábor Orosz]] [[Gábor Szendi]] [[Gergely Imre Burány]] [[György Gergely]] [[György Legeza]] [[Imre Pán]] [[István Borsody]] [[István Síklaki]] [[István Szokolszky]] [[István Winkler]] [[János László]] [[Jenő Balaskó]] [[Jenő Gergely (historiisto)]] [[Jenő Gergely (psikologo)]] [[Jenő Gergely (pulmonologo)]] [[Jenő Heimler]] [[Jenő Putnoky]] [[Jolán Jacobi]] [[József Veczkó]] [[Judith Dupont]] [[Julianna Sáray]] [[Károly Ballagi]] [[Katalin Lévy]] [[Katalin Varga (psikologo)]] [[Katalin Varga (ŝnurfaristo)]] [[Katalin Varga (verkisto)]] [[Klára Kokas]] [[Lajos Lévy]] [[Lajos Pressing]] [[László Bujtás (ekonomo)]] [[László Dormándi]] [[László Kelemen (altlerneja instruisto)]] [[László Nagy (inspektoro)]] [[László Nagy (psikologo)]] [[László Nógrády]] [[Lilla Wagner]] [[Lillian Rotter]] [[Lívia Mohás]] [[Lívia Nemes]] [[Magda Kalmár (psikologo)]] [[Magda Ligeti]] [[Margit Dubovitz]] [[Mária Szatmáriné Balogh]] [[Márta Fülöp]] [[Mihály Komóczi]] [[Mihály Racsmány]] [[Mihály Szentmártoni]] [[Miklós Bezegh-Huszágh]] [[Nándor Fodor]] [[Noémi Orvos-Tóth]] [[Olga Dormándi]] [[Pál Harkai Schiller]] [[Pál Rókusfalvy (psikologo)]] [[Péter Búsbach]] [[Péter István Nagy]] [[Péter Popper]] [[Peter Schiller (neŭrologo)]] [[Rezső Szokolszky]] [[Róbert Urbán]] [[Rumen István Csörsz]] [[Sándor Féjja]] [[Sándor Klein]] [[Sándor Radó (psikanalizisto)]] [[Sári Balkányi]] [[Tamás Keczer]] [[Tamás Kolos]] [[Tamás Vekerdy]] [[Teodóra Tomcsányi]] [[Teréz Virág]] [[Tibor Kökény]] [[Tihamér László Kiss]] [[Vilma Kovács]] [[Zoltán Kovács (psikologo)]] [[Zoltán Kőváry]] [[Zoltán Vass (psikologo)]] [[Zsuzsa F. Várkonyi]] [[Zsuzsa Kertész]] [[Zsuzsanna Vajda]] [[Bajin]] [[Baoŝan]] [[Ĉaojan]] [[Czijan]] [[Ĉenĝou]] [[Ĉongĝu]] [[Danĝou]] [[Ĉinĝou]] [[Gvanjuen]] [[Ĝanje]] [[Ĝoŭŝan]] [[Ĝunvej]] [[Jonĝou]] [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Ózd]] [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Rákospalota]] [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Sárvár]] [[Listo de instruistoj en Gimnastika Universitato de Budapeŝto]] [[Ljupanŝuj]] [[Loha]] [[Lonan (Gansuo)]] [[Loudi]] [[Manĝur]] [[Mjanjan]] [[Njinĉi]] [[Suĉjan]] [[Sujhua]] [[Ŝanvej]] [[Ŝicujŝan]] [[Ŝuanjaŝan]] [[Ŝuoĝou]] [[Tunĉuan (Ŝenŝjio)]] [[Tunĵen]] [[Tunljao]] [[Uĝun]] [[Uvej (Gansuo)]] [[Vejnan]] 2025-12-14 [[Adolf Árpási]] [[Ákos Görgényi]] [[Ákos Kiss (maŝininĝeniero)]] [[Aladár Henszelmann]] [[Albert Bogsch]] [[Albin Lajos Balogh]] [[Alfonz Sándor Freh]] [[András Gaál (radiologo)]] [[Antal Leszler]] [[Ármin Vendel Várszély]] [[Arnold Kiss]] [[Ármin Weisz]] [[Arnold Árpád Pauer]] [[Árpád Csák]] [[Asztrik János Barbély]] [[Árpád Fábián]] [[Attila Kiss (arkeologo)]] [[Béla Gimes]] [[Béla Miksa Bánhegyi]] [[Béla Töttössy]] [[Bonifác István Gidró]] [[Dezső Markó]] [[Emilián Béla Gacs]] [[Endre József Pintér]] [[Endre Mester]] [[Ernő Berentey (filo)]] [[Ernő Berentey (patro)]] [[Ernő Koppenstein]] [[Ernő Schiffer]] [[Ervin Aba]] [[Ervin Sövényi]] [[Erzsébet Kálmán]] [[Erzsébet Patek]] [[Éva Kis (geografo)]] [[Éva Kis (radiologo)]] [[Farkas Ignác Fenix]] [[Ferenc Ervin Fáy]] [[Ferenc Orbán Fedák]] [[Ferenc Rudolf Kádas]] [[Frigyes Kőszegi]] [[Gábor Jóna]] [[Gábor Vékony]] [[Gáspár András Fektor]] [[Gellért József Békés]] [[Gizella Erdélyi]] [[György Almássy (elektrinĝeniero)]] [[György Almássy (radiologo)]] [[György Benkő (radiologo)]] [[György Berentey]] [[György Csákány]] [[György Kárpáti (radiologo)]] [[György Luzsa]] [[Győző Gerő]] [[Henrik Bródy]] [[Ida Kutzián]] [[Ilona Oláhné Béládi]] [[Imre Endre Kovács]] [[Imre Hajdú]] [[Imre Holl]] [[Imre Hutás (radiologo)]] [[István Ferenc Borhegyi]] [[István Jóna]] [[István Méri]] [[István Szlávik (radiologo)]] [[Iván Bélai]] [[Jakab Zsigmond Ferenczy]] [[János Bárány (radiologo)]] [[János Damáz Fehér]] [[János Kende (premonstrato)]] [[Jenő Fitz]] [[Jenő Forrai]] [[Judit Gönczi]] [[Jusztin János Fink]] [[Kálmán Hüttl]] [[Károly Garay]] [[Katalin H. Gyürky]] [[Kelemen Kárpáti]] [[Klára Póczy]] [[Lajos Balla]] [[László Berek]] [[László Farádi]] [[László Levente Kasza]] [[László Tibor Kocsár]] [[László Zolnay]] [[lajos Tallián]] [[M. György Csákány]] [[Mária Gődény]] [[Márk Antal Kovách]] [[Melinda Kaba]] [[Menyhért Ferenc Takács]] [[Mihály Barabás (instruisto)]] [[Mihály Barabás (radiologo)]] [[Mihály Fóti]] [[Miklós Gábori]] [[Mihály Medárd Juhász]] [[Mihály Pál Soós]] [[Miklós Farkas (premonstrato)]] [[Miklós Kárpáti]] [[Mór Klein]] [[Nándor Lajos Gosztonyi]] [[Norbert Jakab Francsics]] [[Ödön Gohl]] [[Pál Deák]] [[Pál Lajkó]] [[Pál László Gerinczy]] [[Péter Fitz]] [[Sándor Altmann]] [[Sándor Gallus]] [[Sándor Károly Klempa]] [[Tamás Alajos Füssy]] [[Teofil Ferenc Balás]] [[Tivadar Bársony]] [[Valér Ferdinánd Ballay]] [[Veronika Csánk]] [[Vidor Révész]] [[Zoltán Kádár (arthistoriisto)]] [[Acuña (urbo)]] [[Bicje]] [[Cinĝun]] [[Cinĝou]] [[Cinjan]] [[Cinjuan (Gŭangdongo)]] [[Citajhe]] [[Cjuĉuan]] [[Cjuĝou]] [[Cjujczin]] [[Dejang]] [[Dinsi]] [[Dunjin]] [[Fanĉengan]] [[Gŭan En]] [[Hesano]] [[Huajan]] [[Ja'an]] [[Janczian]] [[Jintan (Ĝjangŝjio)]] [[Keĉhon]] [[Lienjunan]] [[Nagĉu]] [[Piedras Negras (urbo)]] [[Pinsjan (Ĝjangŝjio)]] [[Pisco (urbo)]] [[San Carlos (Cojedes)]] [[Sanmensja]] [[Sienin]] [[Sinju]] [[Sjaogan]] [[Sujĝou]] [[Ŝancjo]] [[Tanĉhon]] 2026-01-18 [[Adolf Vilmos Werner]] [[Ábel József Buzássy]] [[Alán Gyula Kalocsay]] [[Albin Ferenc Kiss]] [[Amand Mészáros]] [[András József Szennay]] [[Antal Cziráky]] [[Antal Imre Rezutsek]] [[Antal János Dréta]] [[Anzelm Kálmán Szentes]] [[Anzelm Sándor Nagy]] [[Arnold Mihály Marosi]] [[Árpád Kálmán Thurzó]] [[Árpád Sixtus Dékány]] [[Aurél Gergely Erdős]] [[Aurél József Ángyán]] [[Balázs Jenő Borsányi]] [[Bekény József Lóskay]] [[Béla Norbert Legányi]] [[Benedek Sajghó]] [[Bernát Antal Takács]] [[Bertalan Sándor Badalik]] [[Bertalan Vid Molnár]] [[Bonifác János Maar]] [[Bonifác Lancsics]] [[Caesar János Vagács]] [[Ciprián Gáspár Halbik]] [[Donát Bálint Szívós]] [[Egyed János Vaszary]] [[Endre Lajos Horváth]] [[Elemér Károly Lovas]] [[Emilián János Mann]] [[Emilián Pál Mórocz]] [[Endre Gergely Kovács]] [[Engelbert Nándor Mázy]] [[Etel József Méry]] [[Ferdinánd János Villax]] [[Ferenc Levente Hervay]] [[Gáspár György Dornis]] [[Géza Ferenc Karsai]] [[Gusztáv József Kalmár]] [[György Gábor Ihász]] [[Gyula Hagyó-Kovács]] [[Gyula Werner]] [[Henrik Jakab Saád]] [[Henrik Benedek Takács]] [[Hugó Ferenc Kamiss]] [[Illés Ede Kemenes]] [[Imre Flóris Szabó]] [[Imre Sixtus Debreczeni]] [[István Károly Pontelly]] [[Iván János Orsonics]] [[Izidor Sándor Szinek]] [[János Károly Kerekes]] [[Jeromos Antal Supka]] [[Jeromos István Szalay]] [[Jeromos Károly Fenyvessy]] [[József Dóczy (monaĥo)]] [[József Vaszary Dózsa]] [[Julián Imre Ágoston]] [[Jusztin Gyula Baranyay]] [[Kasszián Kázmér Mattyasovszky]] [[Kázmér Antal Zsilinszky]] [[Kornél Albert Bárdos]] [[Krizosztom József Novák]] [[Lajos Czakó Ambró]] [[László Bernát Bérczi]] [[László Bertalan Vass]] [[Leó Nándor Kuncze]] [[Lipót Márton Somogy]] [[Lőrinc Bogovich]] [[Marian Lajos Prikkel]] [[Márk János Kovács]] [[Maurus István Nyiredy]] [[Maurus Pál Pataki]] [[Mihály János Rimely]] [[Miklós Andrássy]] [[Miklós József Sárkány]] [[Miklós Orbán Arató]] [[Miklós Richárd Korzenszky]] [[Móric Csák]] [[Nándor János Lájer]] [[Norbert János Juhász]] [[Ödön Pál Vajda]] [[Oszvald János Tury]] [[Ottokár Lajos Székely]] [[Pál Horváth (abato)]] [[Placid Károly Olofsson]] [[Polikárp Ferenc Zakar]] [[Rajmund Sándor Molnár]] [[Róbert István Horváth]] [[Romuáld János Németh]] [[Sándor József Karle]] [[Sándor Teodóz Jáki]] [[Szaléz Gyula Tomanik]] [[Szaniszló Béla Villányi]] [[Szaniszló Győző Kühn]] [[Szörény Pál Schmidt]] [[Szulpic Dezső Molnár]] [[Tamás Horváth Dori]] [[Tibor Vendel Hajdu]] [[Timót József Horváth]] [[Tóbiás Mollik]] [[Valér Ignác Maczki]] [[Valerián József Ramóczy]] [[Vidor János Pataki]] [[Viktor Alfonz Récsei]] [[Vilmos Mihály Németh]] [[Vitál János Rózsa]] [[Xavér Ferenc Zsoldos]] [[Zoltán Elizeus Bán]] [[Zoltán György Zemplén]] [[Zsigmond Antal Simon]] [[Zsigmond Lajos Horváth]] [[Anĉin]] [[Bajse]] [[Binĝou]] [[Cjuĉuan]] [[Ĉejan]] [[Ĉianan]] [[Ĉiandongnan]] [[Ĉiansinan]] [[Ĉijuan]] [[Ĉinĉan]] [[Ĉinĉen]] [[Ĉindeĝen]] [[Ĉinhua]] [[Ĉinmen]] [[Ĉisi]] [[Ĉunzo]] [[Deĝou]] [[Fuĝou]] [[Gannan]] [[Ĝoukou]] [[Ĝumadian]] [[Hece]] [[Heĉi]] [[Junĉen]] [[Lajbin]] [[Liaoĉeng]] [[Linfen]] [[Linsja]] [[Listo de famuloj mortintaj en Pannonhalma]] [[Lulian]] [[Mejŝan]] [[Rábca]] [[Sanja]] [[Sanŝa]] [[Sjuanĉen]] [[Ŝanĵao]] 2026-02-22 [[Ádám Bernát Károlyi]] [[Ádám Kereskényi]] [[Ádám Nyirő]] [[Ágoston István Kovács]] [[András Lux]] [[Antal Ambschell]] [[Antal Arzén Karcsú]] [[Antal Gabon]] [[Antal Mindszenti]] [[Antal Muszka]] [[Attila András]] [[Attila Miklósházy]] [[Béla Bangha]] [[Benedek Kisdy]] [[Bertalan Farkas (monaĥo)]] [[Cirjék János Piry]] [[Dániel Hunya]] [[Dávid Alajos Fáy]] [[Ede Jacobi Lányi]] [[Elek Okolicsányi]] [[Erzsébet Tóth]] [[Farkas Tóth]] [[Ferenc Babai]] [[Ferenc Csepelényi]] [[Ferenc Fáicser]] [[Ferenc Patsch (jezuito)]] [[Ferenc Salbeck]] [[Ferenc Vágó]] [[Ferenc Xavér Demeter]] [[Gábor Hevenesi]] [[Gábor Jób]] [[Gábor Szerdahelyi (episkopo)]] [[Gábor Szerdahelyi (jezuito)]] [[Gedeon László Gál]] [[Gergely Malomfalvay]] [[Gergely Peltzmann]] [[György Árvai]] [[György Imrikovics]] [[György Szegedi]] [[György Tyukodi]] [[Gyula Morel]] [[Ignác Bärenkopf]] [[Ignác Szentmártonyi]] [[Imre Jeromos Huszár]] [[Imre Kelcz]] [[Imre Mócsy]] [[Imre Tolvay]] [[István Csete]] [[István Hajas]] [[István Kaprinai]] [[István Kereskényi]] [[István Komárik]] [[István Landovics]] [[István Pál (pentristo)]] [[István Szabó (agronomo)]] [[István Szabó (jezuito)]] [[István Tarnóczi]] [[István Tattay]] [[Jakab Németh]] [[Jakab Raile]] [[János Fonovich]] [[János Fridvalszky]] [[János Hevenesi]] [[János Illei]] [[János Labos]] [[János Lackfi]] [[János Lukács (jezuito)]] [[János Molnár (1708)]] [[János Molnár (1728)]] [[János Szegedi]] [[János Szegedy]] [[János Tersztyánszky]] [[Jenő Kerkai]] [[Jenő Vácz]] [[József Balogh (jezuito)]] [[József Kenyeres]] [[József Osvald Oslay]] [[Juraj Turković]] [[Kálmán Mészáros (monaĥo)]] [[Kálmán Mészáros (verkisto)]] [[Károly Salbeck]] [[Károly Tóth (monaĥo)]] [[Krizosztom Imre Körösztös]] [[László Boros (teologo)]] [[László Kőszeghy]] [[László Molnár (jezuito)]] [[László Őrsy]] [[László Thuróczy]] [[Levente Gyöngyösi]] [[Magdolna Rúzsa]] [[Márton Cseles]] [[Márton Takáts]] [[Máté Pankl]] [[Matthias Faber]] [[Matthias Piller]] [[Mátyás Pock]] [[Mátyás Sámbár]] [[Mihály Árvay]] [[Mihály Godó]] [[Mihály Lipsicz]] [[Mihály Salbeck]] [[Mihály Szegedi (jezuito)]] [[Mike Mihály Tóth]] [[Miklós József Lepsényi]] [[Miklós Muszka]] [[Mónika Fischl]] [[Nepomuk János Adami]] [[Pál Arató]] [[Pál Balassa]] [[Pál Bertalanfi]] [[Pál Hicsoldt]] [[Pál Kovács (jezuito)]] [[Pál Napholcz]] [[Pál Pereszlényi]] [[Péter Ágoston (monaĥo)]] [[Péter Mustó]] [[Robert Lantos]] [[Sándor Balogh (jezuito)]] [[Sándor Szörény]] [[Szabolcs Sajgó]] [[Szaléz László Kiss]] [[Tamás Beőthy]] [[Tamás Gergely Forrai]] [[Tóbiás Dirner]] [[Töhötöm Sándor Nagy]] [[Ulrich Kiss]] [[Vazul László Végvári]] [[Xavér Ferenc Éder]] [[Ankang]] [[Bajanur]] [[Bajĉen]] [[Bajŝan]] [[Daĉin]] [[Daŝjinganlin]] [[Golmud]] [[Ĝian' (Ĝilinio)]] [[Hajdun]] [[Hajŝji]] [[Hami]] [[Jezuita Universitato (Kassa)]] [[Juŝji]] [[Liaojuan]] [[Liŝuj]] [[Sunjuan]] [[Ŝanan]] [[Ŝjinĝou]] [[Taojuan (Ĉande)]] [[Tonghua]] [[Turfan]] [[Ulanĉabo]] 2026-04-05 [[Ágnes Dékány]] [[Ágoston Benkovich]] [[Albert Kemény]] [[Andor Borbély (kartografo)]] [[Anita Orbán]] [[Antal Affray]] [[Árpád Daczó]] [[Artúr Probstner]] [[Bálint Hadnagy]] [[Bálint Ruff]] [[Béla Zsolnai]] [[Bernát Mária Bauer]] [[Bernát Sartori]] [[Bertalan Förderer]] [[Boldizsár Marcell Marton]] [[Callistus Ambrus]] [[Damaszcén Gaál]] [[Demeter Ágotha]] [[Dezső Kamocsay]] [[Dezső Kemény (dentkuracisto)]] [[Dezső Kemény (verkisto)]] [[Didák Sámuel Kelemen]] [[Dömjén Paulovics]] [[Elek János Csató]] [[Elemér Vízi]] [[Emil Ábrányi (pli aĝa)]] [[Endre Bán (ginekologo)]] [[Endre Bán (pastro)]] [[Erika Lázár]] [[Ernő Kartal]] [[Ernő Nyáry]] [[Ervin Hruby]] [[Ete Burg]] [[Félix Gál]] [[Félix Szarvas]] [[Ferenc Ádám Bocskor]] [[Ferenc Kósa (pastro)]] [[Ferenc Rogács]] [[Gábor Mészáros (ceramikisto)]] [[Gábor Mészáros (ginekologo)]] [[Gábor Pósfai]] [[Gellért Mihály Pongrátz]] [[Gergely Szegedi (franciskano)]] [[Gergely Szegedi (kalvinisto)]] [[Géza István Kaáli Nagy]] [[Géza Kulitzy]] [[Gusztáv Gaal]] [[György Bártfai]] [[György Békés]] [[György Euszták Sujánszky]] [[György Ferenc Vezér]] [[György Gaal (bibliotekisto)]] [[György Illei]] [[György Kese]] [[György Mosshammer]] [[György Neubauer]] [[György Orbán (ginekologo)]] [[György Tarján]] [[Gyula István Bálint]] [[Ilda Fodor]] [[Ildikó Kamocsay]] [[Imre Aszódi (ginekologo)]] [[Imre Berczeller]] [[Imre Tamás Kreskay]] [[Imre Vajkovics]] [[Imre Zsoldos (misiisto)]] [[István Kapitány]] [[István Martzy]] [[István Polgár (obstetrikisto)]] [[István Soós (pastro)]] [[János Batizfalvy]] [[János Berecz]] [[János Szőke]] [[Jenő Gaál (monaĥo)]] [[Jenő Szili]] [[József Aszalay]] [[József Fleischer]] [[József Kausz]] [[József Tersztyánszky]] [[Judit Lannert]] [[Kálmán Lehoczky-Semmelweis]] [[Károly Burger]] [[Károly Újhelyi]] [[Károly Wagner (jezuito)]] [[Katalin Cseh (politikisto)]] [[Klári Szarvas]] [[Lajos Ábrányi]] [[Lajos Bódis]] [[Lajos Földes]] [[Lajos Kondor (monaĥo)]] [[Lajos Paksi]] [[László Aszalay]] [[László Berczeller]] [[László Gajdos]] [[László Gerő (kartografo)]] [[László Hencz]] [[László Lajos]] [[László Lampé]] [[László Miklós (ginekologo)]] [[László Tiszlavicz]] [[Lázár László]] [[Lóránt Bodnár]] [[Lőrinc Forintos]] [[Márton Billisics]] [[Márton József Keresztes]] [[Márton Melléthei-Barna]] [[Máté Simon]] [[Menyhért Táncz]] [[Miklós Nagy (ginekologo)]] [[Miklós Rosty]] [[Mór Grünwald]] [[Mór Liebmann]] [[Noémi Tiszlavicz]] [[Ödön Tuszkai]] [[Osvát Laskai]] [[Ottó Lakatos]] [[Ottó Mosshammer]] [[Pál Kubinyi]] [[Pál Salacz]] [[Rezső Gimes]] [[Rezső Temesváry]] [[Román Mosshammer]] [[Romulusz Ruszin-Szendi]] [[Sándor Árvay (ginekologo)]] [[Sándor Ferkó]] [[Szabolcs Bóna]] [[Szerafin Ferenc Farkas]] [[Tamás Tapody]] [[Tibor Bedő]] [[Tivadar Kézmárszky]] [[Tivadar Nemecskay]] [[Tóbiás Ferenczi]] [[Vazul Alexovics]] [[Vilmos Kátay-Németh]] [[Viktória Lőrincz]] [[Vince Árva]] [[Vida Szakácsy]] [[Viktor Császár]] [[Zoltán Tanács]] [[Zsolt Hegedűs]] [[Zsolt Intődy]] [[Enŝi]] [[Enŝi Tucja kaj Miao]] [[Gaoĝou]] [[Kabineto Magyar]] [[Lodin]] [[Lufen]] [[Punin]] [[Ŝjantao]] [[Tianmen]] 2026-05-10 [[Ádám Anderle]] [[Ágnes Bakó (komunisto)]] [[Alice Judit Balázs]] [[Andor Almásy]] [[Andor Borbély (ĵurnalisto)]] [[András Babics]] [[András Bokrétás]] [[Antal Bartha]] [[Antal Lábady]] [[Árpád Hudy]] [[Béla Avasi]] [[Béla Balázs (historiisto)]] [[Béla Bellér]] [[Bence Kovrig]] [[Benő Rátóti]] [[Borisz Balla]] [[Csaba Csorba]] [[Dániel Cornides]] [[Dániel Csatári]] [[Dénes Mosolygó]] [[Ede Atzél]] [[Edgár Székely]] [[Egyed Berzeviczy]] [[Elemér Fogassy]] [[Emil Bognár]] [[Emil Csonka]] [[Emil Korpás]] [[Endre Bakay]] [[Endre Csobán]] [[Enikő Anderléné Sajti]] [[Enikő Csukovits]] [[Ernő Béki]] [[Ervin Raisz]] [[Erzsébet Ábrahám]] [[Eszter Ráday]] [[Ferenc Dunai]] [[Ferenc Falus]] [[Ferenc Falus (ĵurnalisto)]] [[Florio Banfi]] [[Gábor Alexander]] [[Gábor Barta]] [[Gábor Bikich]] [[Gábor Czoch]] [[Gábor Horniák]] [[Gedeon Almásy]] [[Géza Gáli]] [[Gizella Apor]] [[György Balázs (historiisto)]] [[György Balázs (lokhistoriisto)]] [[György Borsányi (historiisto)]] [[György Fekete (kirurgo)]] [[György János]] [[György Kerényi (ĵurnalisto)]] [[György Kozma L.]] [[Gyula Belényi]] [[Gyula Dessewffy]] [[Ida Bobula]] [[Imre Áldor]] [[Imre Bánkúti]] [[Imre Boba]] [[Imre Vas (pulmonologo)]] [[Imre Vass]] [[Irén Barát]] [[István Andik]] [[István Barta (historiisto)]] [[István Dobrossy (advokato)]] [[István Dobrossy (muzeologo)]] [[István Tringli]] [[Iván András Bojár]] [[Iván Bertényi (pli aĝa)]] [[Iván Bertényi (pli juna)]] [[Iván Bojár]] [[János Barta (pli juna)]] [[János Csokits]] [[János Drábik]] [[János Tardy]] [[János Tomka Szászky]] [[Jenő Csuday]] [[Jenő Gárdi]] [[Jenő Hofhauser]] [[Jenő Molnár (advokato)]] [[Jenő Molnár (ĵurnalisto)]] [[József Ambrus Bontz]] [[József Borus]] [[József Gáli]] [[József Sartory (inĝeniero)]] [[József Teleki (krongardisto)]] [[Károly Buday]] [[Károly Kett]] [[Keresztély Raisz]] [[Lajos Ábrai]] [[Lajos Vargyas]] [[László Barta (arkivisto)]] [[László Benczédi]] [[László Borbély (ĵurnalisto)]] [[László Borbély (sportĵurnalisto)]] [[László Czoma]] [[László Irmédi-Molnár]] [[László Katona (pulmonologo)]] [[László Korpás]] [[László Vörös (kartografo)]] [[Leono la 8-a]] [[Margit Balogh (geografo)]] [[Margit Balogh (historiisto)]] [[Mária Ács]] [[Mária Busai]] [[Márta Görög]] [[Miklós Besnyő]] [[Miklós Böszörményi]] [[Miklós Lányi]] [[Miklós Tállyai Róth]] [[Oszkár Országh]] [[Pál Bács]] [[Pál Fábry]] [[Péter Balázs (historiisto)]] [[Péter Vargyas]] [[Róbert Halmi]] [[Rudolf Kós]] [[Sándor András (poeto)]] [[Sándor Balogh (historiisto)]] [[Sándor Bezdán]] [[Sándor Csekey]] [[Sándor Marberger]] [[Sándor Mihály Bordás]] [[Sándor Puder]] [[Tamás Bogyay]] [[Tibor Baráth]] [[Tibor Egri Kiss]] [[Tibor Glück]] [[Tibor Hajnal]] [[Tibor Hanák]] [[Tibor Riskó]] [[Tivadar Ács]] [[Vera Bácskai]] [[Vilmos Müller]] [[Zalán Bognár]] [[Zoltán Adonyi]] [[Zoltán Ander]] [[Zoltán Badó]] [[Zoltán Baksay]] [[Zoltán Barcsay-Amant]] [[Zoltán Erdős]] [[Zoltán Ernő Ajkay]] [[Zoltán István Ajkay]] [[Zsuzsanna Boros]] [[Zsuzsanna Csató]] [[Aral (Ĉinio)]] [[Elektitaj membroj de hungara dissendo de Radio Libera Eŭropo]] [[Listo de famuloj naskiĝintaj en iama urbo Rákospalota]] [[São Lourenço da Mata]] 2026-06-14 [[Ádám Erdész]] [[Ágnes Forsthoffer]] [[Ágnes Sztankay]] [[András Fejérdy]] [[András Gergely]] [[András Gerő]] [[András Giró-Szász]] [[András Oszkár Jászi]] [[András Szitányi]] [[Antal Fekete Nagy]] [[Árpád Földeák]] [[Bence Fehér]] [[Christian Pomarius]] [[Csaba Borsodi]] [[Csaba Skultéty]] [[Csilla Csorba]] [[Dániel Bolgár (historiisto)]] [[Dezső Dányi]] [[Dezső Dümmerth]] [[Edina Bozóky]] [[Endre Ferenczy (historiisto)]] [[Endre Ferenczy (juristo)]] [[Endre Friedreich]] [[Endre Radnai]] [[Erik Fügedi]] [[Erzsébet Hanák-Ruttkay]] [[Éva Bóka]] [[Ferenc Bőzsöny]] [[Ferenc Fallenbüchl]] [[Ferenc Gazdag]] [[Gábor Erdődy]] [[Gábor Hanák]] [[Gabriella Erdélyi]] [[Géza Boross (pastro)]] [[Géza Eperjessy]] [[Géza Forgó]] [[Gizella Ambrus]] [[György Dupka]] [[György Fehér (historiisto)]] [[György Feiszt]] [[György Földes]] [[György Granasztói]] [[György Haraszti]] [[György Kemény (ĵurnalisto)]] [[György Schöpflin]] [[Gyula Erdmann]] [[Gyula Erdődy]] [[Gyula Schöpflin]] [[Ilona Duczyńska]] [[Imre Ferenczi (etnografo)]] [[Imre Ferenczi (sociologo)]] [[Imre Gonda]] [[Imre Szente]] [[Imre Vámos]] [[István Erdélyi (arkeologo)]] [[István Éri]] [[István Fazekas (arkivisto)]] [[István Halis]] [[István Lovas (ĵurnalisto)]] [[Iván Harsányi]] [[János Buza (historiisto)]] [[János Buza (instruisto)]] [[János Esterházy (historiisto)]] [[János Estók]] [[János Genersich]] [[János Gömöri]] [[János Gyurgyák]] [[János Keresztély Engel]] [[János Ölvedi]] [[József Bodonhelyi]] [[József Botlik]] [[József Dusnoki]] [[József Fára]] [[József Galántai]] [[József Molnár (eldonisto)]] [[Judit Hammerstein]] [[Judit Károlyi]] [[Judit Selymes]] [[Júlia Lángh]] [[Kálmán Boldisár]] [[Kálmán Demkó]] [[Kálmán Konkoly]] [[Károly András]] [[Károly Fábián (pastro)]] [[Károly Szerencsés]] [[Károly Zoltán Kovács]] [[Keresztély Genersich]] [[Klára Fejér]] [[Lajos Szávay]] [[László Béry]] [[László Böőr]] [[László Bukovszky]] [[László Eörsi]] [[László Földes (politikisto)]] [[László Gálffy]] [[László Gonda (instruisto)]] [[László Göncz]] [[László Gulyás (historiisto)]] [[László Gulyás (pentristo)]] [[László Hangodi]] [[László Harsányi Sulyom]] [[László Nagy (skoltestro)]] [[Lenke Csíkhelyi]] [[Lestár Gyulaffy]] [[Margit Földesi]] [[Mátyás Triznya]] [[Mihály Császár]] [[Mihály Ferdinandy]] [[Mihály Forgon]] [[Miklós Halász]] [[Miklós Lázár]] [[Nóra Gózonné Etényi]] [[Ödön Boncz]] [[Ottó Domonkos]] [[Pál Germuska]] [[Pál Hatos]] [[Péter Donáth]] [[Péter Erdélyi]] [[Péter Gosztonyi]] [[Péter Hahner]] [[Réka Földváryné Kiss]] [[Róbert Gyula Dudás]] [[Róbert Hermann]] [[Sándor Frisnyák]] [[Sándor M. Kiss]] [[Szabolcs Vajay]] [[Tamás Fügedi]] [[Tamás Molnár (grafikisto)]] [[Tibor Erényi]] [[Tibor Filep]] [[Tibor Hajdu (historiisto)]] [[Vilmos Gál]] [[Zoltán Fallenbüchl]] [[Zoltán Gál (geografo)]] [[Zoltán Hangay]] [[Zoltán Sebők]] [[Zoltán Szabó (verkisto)]] [[Zoltán Thury (ĵurnalisto)]] [[Zsuzsa Frisnyák]] [[Zsuzsa Szőnyi]] [[Zsuzsanna Borvendég]] [[Aksu]] [[Altaj]] [[Bajingolin]] [[Bole (Ŝinĝango)]] [[Fudin]] [[Fukan]] [[Jinin (Ŝinĝango)]] [[Kokdala]] [[Korla]] 2026-07-26 [[Ágnes Tóthné Horváth]] [[Aladár Mód]] [[Andor Leszih]] [[András Lehotzky]] [[András Molnár (arkivisto)]] [[András Ortutay]] [[András Pálóczi Horváth]] [[András Patay-Horváth]] [[Anna Perczel]] [[Antal Mocsáry]] [[Antal Molnár (eklezihistoriisto)]] [[Antal Pálkövi]] [[Áron Máthé]] [[Attila Kovács (Slovakio)]] [[Attila Környei]] [[Attila Kovács (Slovenio)]] [[Attila Marosvári]] [[Béla Makkai]] [[Attila Pók]] [[Dávid Kaufmann]] [[Dolores Hegyi]] [[Ede Ormos]] [[Egon Kunz]] [[Emil Jurkovich]] [[Emil Lengyel]] [[Emil Palotás]] [[Ernő Kammerer]] [[Ernő Lorsy]] [[Ervin Pamlényi]] [[Erzsébet Perczel]] [[Éva Kiss]] [[Éva Nyulásziné Straub]] [[Ferenc Kaló]] [[Ferenc Makk]] [[Ferenc Mitták]] [[Ferenc Mukics]] [[Ferenc Oslay]] [[Ferenc Patek]] [[Ferenc Piti]] [[Gábor Kiszely]] [[Gábor Klaniczay]] [[Géza Pálffy (historiisto)]] [[György Amadé Németh]] [[György Kerekes (instruisto)]] [[György Kerekes (instruisto)]] [[György Kerekes (redaktoro)]] [[György Litván]] [[György Módy]] [[Gyula Kedves]] [[Gyula Kereskényi]] [[Gyula Kocsis (etnografo)]] [[Gyula Lázár]] [[Gyula Mokos]] [[Ildikó Horn]] [[Ildikó Lipcsey]] [[Ilona Sz. Jónás]] [[Imre Körmöczy]] [[Imre Molnár (sociologo)]] [[Imre Niedermann]] [[Imre Ódor]] [[István Delhaes]] [[István Iványi (aktoro)]] [[István Iványi (instruisto)]] [[István Kállay]] [[István Kertész (historiisto)]] [[István Kollega Tarsoly]] [[István Kovács (poeto)]] [[István Majoros (historiisto)]] [[István Miskolczy]] [[István Nagy-Luttenberger]] [[István Németh (historiisto)]] [[István Perczel]] [[János Illésy]] [[János Jemnitz]] [[János Lukács (historiisto)]] [[János Mogyoróssy]] [[Jenő Horváth (historiisto, 1881)]] [[Jenő Horváth (historiisto, 1941)]] [[József Alajos Keresztury]] [[József Hudi]] [[József Kanyar]] [[József Lukcsics]] [[József Migray]] [[József Mikulik]] [[József Molnár (instruisto)]] [[József Ö. Kovács]] [[József Perényi]] [[József Pokoly]] [[Judit Klement]] [[Julianna Örsi]] [[Károly Ferenc Palma]] [[Károly Kapronczay]] [[Károly Perczel]] [[Lajos Kerekes]] [[Lajos Kiss (instruisto)]] [[Lajos Labádi]] [[Lajos Olasz]] [[Lajos Olasz (historiisto)]] [[László Hubai]] [[László J. Nagy]] [[László Katus]] [[László Kosján]] [[László Koszta]] [[László Marjanucz]] [[László Nagy (historiisto)]] [[Lilla Krász]] [[M. Mária Kovács]] [[Mária Anna Móró]] [[Melinda Kalmár]] [[Mihály Mózes]] [[Miklós Istvánffy]] [[Miklós Koroda]] [[Miklós Lackó]] [[Miklós Mitrovits]] [[Nándor Hummer]] [[Ödön Kárffy]] [[Pál Koroda]] [[Pál Kriston]] [[Pál Lukcsics]] [[Péter Konok]] [[Péter Tibor Nagy]] [[Richárd Hörcsik]] [[Róbert Kun]] [[Sámuel Kohn]] [[Sándor Kollega Tarsoly]] [[Sándor Kávássy]] [[Sándor Mike]] [[Sándor Őze]] [[Sándor Papp (historiisto)]] [[Szilveszter Póczik]] [[Tamás Katona (historiisto)]] [[Tamás Katona (statistikisto)]] [[Tamás Krausz]] [[Tamás Meszerics]] [[Tamás Molnár (filozofo)]] [[Teréz Oborni]] [[Zita Horváth]] [[Zoltán Horváth (ĵurnalisto)]] [[Zoltán Kovács (astronomo)]] [[Zoltán Kovács (subministro)]] [[Zoltán Nagygyörgy]] [[Zsolt Pákay]] [[Anda]] [[Elektitaj studentoj de Universitato Komenio en Bratislavo]] [[Fulin]] [[Listo de elektitaj muzeanoj de Hungara Nacia Muzeo]] [[Listo de elektitaj personoj, kiuj ligiĝis al la Hungara Televido]] [[Listo de elektitaj reĝisoroj de la Hungara Televido]] [[Listo de instruistoj en Mez-Eŭropa Universitato]] [[Nanan]] 2026-09-20 [[Ágnes Tóth (historiisto)]] [[Ákos Széll]] [[Aladár Radnóti]] [[Aladár Stefaits]] [[András Reszler]] [[András Siklós]] [[Antal Szirmay]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[Bálint Surányi]] [[Barnabás Szalontai]] [[Beatrix F. Romhányi]] [[Béla Radványi]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[Dezső Sümeghy]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[Ede Reiszig (pli aĝa)]] [[Ede Reiszig (pli juna)]] [[Ede Tóth (historiisto)]] [[]] [[Erika Szívós]] [[Ernő Raffay]] [[Éva Somogyi]] [[Éva Standeisky]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[Farkas Széll]] [[Ferenc Pollmann]] [[Ferenc Ribáry]] [[Ferenc Szabó (dekano)]] [[Ferenc Szabó (historiisto)]] [[Gábor Thoroczkay]] [[Gábor Török (politologo)]] [[Gergely Tóth (historiisto)]] [[Géza Kuun]] [[Gizella Szántó]] [[György Spira]] [[György Szabados (historiisto)]] [[György Szamuely]] [[György Timkó (botanikisto)]] [[György Timkó (presisto)]] [[Gyula Spiegler]] [[Gyula Surányi]] [[Gyula Szvák]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[Ildikó Hankó]] [[Imre Polányi]] [[Imre Szántó (fotisto)]] [[Imre Szántó (historiisto)]] [[Imre Tóth (historiisto)]] [[István György Tóth]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[István Rácz (instruisto)]] [[István Rév (historiisto)]] [[István Rév (pupisto)]] [[István Révay]] [[István Szijártó]] [[István Török (historiisto)]] [[]] [[János Radványi]] [[János Rézbányay]] [[János Szilágyi (arkeologo)]] [[János Temesváry (instruisto)]] [[Jenő Rácskay]] [[Jenő Szigeti (adventista pastro)]] [[József Borgátai Szabó]] [[József Rézbányay]] [[József Thim]] [[József Vazul Salamon]] [[]] [[Kálmán Soós]] [[King Vidor]] [[Konrád Salamon]] [[]] [[Lajos Mátyás Szabó]] [[Lajos Serédi]] [[Lajos Steier]] [[Lajos Széll (kuracisto)]] [[László Pósán]] [[László Salgó (ĵurnalisto)]] [[László Salgó (rabeno)]] [[László Szamuely]] [[László Tőkéczki]] [[Loránt Tilkovszky]] [[Mária Radnóti-Alföldi]] [[Mária Schmidt]] [[Márton Schmidt]] [[Marianne Sághy]] [[Miklós Sárközy]] [[Miklós Szabó (historiisto, 1935)]] [[Miklós Szalai (historiisto)]] [[Norbert Tóth]] [[Ottó Szabolcs]] [[Pál Diószegi Szabó]] [[Pál Pritz]] [[Péter Sipos]] [[Péter Straub (arkeologo)]] [[Péter Tamáska]] [[Rezső Szántó]] [[Sándor Szakács (aktoro)]] [[Sándor Szakács (historiisto)]] [[Sándor Szilágyi (kritikisto)]] [[Tamás Stark]] [[Tibor Szamuely (politologo)]] [[Tibor Tóth (historiisto)]] [[Tivadar Szerelemhegyi]] [[Zoltán Ripp]] [[Gualeguaychú]] [[Itaituba]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] [[]] ov3yib1e39k1qujskclpu08noss40hg 0 215841 9494986 9435249 2026-10-17T21:16:02Z Sj1mor 12103 9494986 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Sistemo de linearaj ekvacioj''' estas [[sistemo de ekvacioj]], en kiu estas laŭvola nombro da [[lineara ekvacio|linearaj ekvacioj]] kaj samtempe ne estas nelinearaj ekvacioj. Se estas '''m''' ekvacioj, en kiujn estas '''n''' variantoj, tiam oni povas prezenti en formo: :<math>\begin{cases}\begin{matrix} a_{11}x_1&+&a_{12}x_2&+&a_{13}x_3&+&\dots&+&a_{1n}x_n& = b_1\\ a_{21}x_1&+&a_{22}x_2&+&a_{23}x_3&+&\dots&+&a_{2n}x_n& = b_2\\ a_{31}x_1&+&a_{32}x_2&+&a_{33}x_3&+&\dots&+&a_{3n}x_n& = b_3\\ \vdots&&\vdots&&\vdots&&\ddots&&\vdots&\vdots\\ a_{m1}x_1&+&a_{m2}x_2&+&a_{m3}x_3&+&\dots&+&a_{mn}x_n& = b_m \end{matrix}\end{cases}</math> [[skalaro (matematiko)|Skalaroj]] <math>a_{ij}</math> nomiĝas '''koeficientoj''' de la sistemo, [[skalaro (matematiko)|skalaroj]] <math>b_i</math> nomiĝas '''liberaj elementoj'''. '''Solvo de sistemo de ekvacioj''' estas n-opo de elementojn <math>(r_1, r_2, \dots, r_n)</math> de [[kampo (algebro)|kampo]] <math>K</math> (al kiu apartenas koeficientoj kaj liberaj elementoj de la sistemo), kiuj post respektiva anstataŭigo per ili de <math>x_i</math> igas la ekvaciojn de la sistemo validaj egalaĵoj. == Ĉefa matrico de sistemo == '''Ĉefa matrico''' estas [[matrico]], kiujn elementojn estas '''koeficiento de sistemo''' :<math>A=\begin{bmatrix} a_{11}&a_{12}&a_{13}&\cdots&a_{1n}\\ a_{21}&a_{22}&a_{23}&\cdots&a_{2n}\\ a_{31}&a_{32}&a_{33}&\cdots&a_{3n}\\ \vdots&\vdots&\vdots&\ddots&\vdots\\ a_{m1}&a_{m2}&a_{m3}&\cdots&a_{mn}\\ \end{bmatrix}</math>. == Pluigita matrico de sistemo == '''Pluigita matrico''' estas '''ĉefa matrico''', al kiu estas aldonita vertikala [[vektoro]] <math>(b_1, b_2, \dots, b_m)</math>: :<math>U=\left[\begin{matrix} a_{11}&a_{12}&a_{13}&\cdots&a_{1n}\\ a_{21}&a_{22}&a_{23}&\cdots&a_{2n}\\ a_{31}&a_{32}&a_{33}&\cdots&a_{3n}\\ \vdots&\vdots&\vdots&\ddots&\vdots\\ a_{m1}&a_{m2}&a_{m3}&\cdots&a_{mn}\\ \end{matrix}\right|\left.\begin{matrix}b_1\\b_2\\b_3\\\vdots\\b_m\end{matrix}\right]=[A|B]</math> == Priskribo de matricoj de sistemo de linearaj ekvacioj == Ĉar koeficientoj de sistemoj de ekvacioj facile skribas per matricoj, tial oni uzas atributojn de [[matrica multipliko]] oni povas skribi sistemon de ekvacioj kiel: :<math>AX = B</math> kie: :<math>A</math> - ĉefa matrico, :<math>X</math> - (vertikala) vektoro de variantoj <math>x_i</math>, :<math>B</math> -(vertikala) vektoro de liberaj elementoj <math>b_i</math>. do, oni povus solvi sistemo de linearaj ekvacioj, kiel: :<math>X={B \over A}</math> se oni ekzistus divido de matricoj. Tamen oni scias ke divido de du elementoj de [[grupo (matematiko)|grupo]] estas multipliko de unue elemento kaj [[inversa elemento|inverso]] de dua elemento, oni povas skribi: :<math>X = A^{-1}B</math> ('''Rimarku!''', ke <math>X = BA^{-1}</math> ne estas korekta , ĉar multipliko de matricoj ne estas [[Komuteco|komuta]]. ) == Tipoj de sistemoj de linearaj ekvacioj == === Sistemo de Kramero === Sistemo de Kramero estas sistemo ''n'' de linearaj ekvacioj (kun ''n'' variantoj), kiuj havas sekvan atributon: :<math>\det A \not = 0 </math> Sistemo de Kramero havas nur strikte unu solvon, kiu estas difinata per [[formuloj de Kramero]]. === Homogena sistemo === Sistemo de ekvacioj estas homogena se ĉiuj liberaj elementoj de sistemo estas nuloj. Ekzemplo de homogena sistemo: : <math>a_{11}x_1 + a_{12}x_2 + ... + a_{1n}x_n = 0 \,</math> : <math>a_{21}x_1 + a_{22}x_2 + ... + a_{2n}x_n = 0 \,</math> : <math>\vdots \,</math> : <math>a_{n1}x_1 + a_{n2}x_2 + ... + a_{nn}x_n = 0 \,</math> Atributoj de homogena sistemo: * havas ĉiam nulan solvon. * havas ne nulan solvon nur se [[vico de matrico|vico de ĉefa matrico]] estas malpli ol ''n'' === Kvadrata sistemo === Se <math>n = m</math> (nombro de variantoj egalas nombro de ekvacioj), tiam sistemo nomas kvadratan sistemon. Se [[determinanto]] de ĉefa matrico '''ne''' estas nulo, tiam oni povas uzi [[formuloj de Kramero]] por solvi. Se [[determinanto]] de ĉefa matrico estas nulo, tiam sistemo ne havas solvon aŭ havas infinite multe solvojn. Signifas per <math>A_i</math> matricojn, kiel sube: :<math>A_i=\begin{bmatrix} a_{11} & a_{12} & \dots & a_{1\ i-1} & b_{1} & a_{1\ i+1} & \dots & a_{1n} \\ a_{21} & a_{22} & \dots & a_{2\ i-1} & b_{2} & a_{2\ i+1} & \dots & a_{2n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots & \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{n1} & a_{n2} & \dots & a_{n\ i-1} & b_{n} & a_{n\ i+1} & \dots & a_{nn} \end{bmatrix}</math> * Se [[determinanto]] de ĉiuj matricoj <math>A_i</math> estas nulo (kaj <math> \det A = 0</math>), tiam sistemo havas infinite multe solvojn. * Se almenaŭ unu el matricoj<math>A_i</math> havas [[determinanto]]n nenula, tiam sistemo ne havas solvojn. === Ortangula sistemo === Laŭvola sistemo: : <math>a_{11}x_1 + a_{12}x_2 + ... + a_{1n}x_n = b_1 \,</math> : <math>a_{21}x_1 + a_{22}x_2 + ... + a_{2n}x_n = b_2 \,</math> : <math>\vdots \,</math> : <math>a_{m1}x_1 + a_{m2}x_2 + ... + a_{mn}x_n = b_m \,</math> nomas ortagulan sistemon, kiam <math>m \not = n </math>. == Ekzemploj == <math>x + 3y = 2 \atop -2x + -6y = -4</math> <math>\begin{cases}\begin{matrix} a_{11}x_1&+&a_{12}x_2&+&a_{13}x_3&+&\dots&+&a_{1n}x_n& = b_1\\ a_{21}x_1&+&a_{22}x_2&+&a_{23}x_3&+&\dots&+&a_{2n}x_n& = b_2\\ a_{31}x_1&+&a_{32}x_2&+&a_{33}x_3&+&\dots&+&a_{3n}x_n& = b_3\\ \vdots&&\vdots&&\vdots&&\ddots&&\vdots&\vdots\\ a_{m1}x_1&+&a_{m2}x_2&+&a_{m3}x_3&+&\dots&+&a_{mn}x_n& = b_m \end{matrix}\end{cases}</math> == Vidu ankaŭ == * [[Metodo de Gaŭso]] * [[Teoremo de Kronecker-Capellego]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Algebro]] minzahetg76jhav71jqbn1bixxtz9dh 0 222980 9494886 9363612 2026-10-17T15:28:09Z Sj1mor 12103 9494886 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} [[Dosiero:Vilhelm Moberg 1967.jpg|eta|250ra|Vilhelm Moberg, 1967.]] [[Dosiero:LA2-vx06-vilhelmmoberg.jpg|dekstra|eta|250ra|Busto de Moberg en [[Växjö]], ĉe la Sveda Elmigrula Instituto.]] Karl Artur '''Vilhelm MOBERG''', (naskiĝis la [[20-an de aŭgusto]] [[1898]] en [[Moshultamåla]], [[paroĥo]] de Algutsboda, [[Smolando]], mortis la [[8-an de aŭgusto]] [[1973]] en [[Grisslehamn]], [[Stokholmo]]), estis komence [[Svedio|sveda]] [[Ĵurnalismo|ĵurnalisto]], kaj poste [[verkisto]], [[dramo|dramisto]], [[historio|historiisto]] kaj [[debato|debatisto]]. Li fariĝis la plej juna ĉefredaktoro de Svedio en [[1921]]. Li estas ĉefe konata pro sia verko "'''Utvandrarserien'''" (La Elmigruloj). Moberg estis la patro de la verkistino kaj dramistino [[Eva Moberg]], naskiĝinta en 1932, kiu iniciatis kaj animis debatojn pri diversaj sociaj temoj, i.a. seksegaleco, nukleaj centraloj, emancipado, Eŭropo, ktp. Precipe famiĝis lia kvarvoluma, epopea [[romano]] titolita "'''La Elmigruloj'''", kiun li verkis inter [[1949]] kaj [[1959]]. Surbaze de historiaj fontoj, la verkisto redaktis sian romanon pri la svedoj, kiuj elmigris al [[Minesoto]] fine de la [[19-a jarcento]] (vidu ''[[Sveda elmigrado al Usono]]''). Temas pri la humana aventuro de pluraj kamparanoj el la sveda regiono [[Smolando]] : unu el la ĉefpersonoj, Kristina, estis eble inspirita de la avino de la verkisto. En [[1998]], cent jarojn post la naskiĝo de Moberg, la svedoj proklamis "'''La Elmigruloj'''" kiel la plej bona sveda romano de la tuta [[20-a jarcento]]. == Biografio == === La familio kaj la komenco === Moberg naskiĝis en soldata-kamparana medio. Li estis la kvara el ses-infana familio, sed nur tri el ili atingis la plenkreskan aĝon <ref>von Platen (1993), p. 41.</ref>. Moberg iris al baza lernejo ekde printempo 1906 ĝis la printempo 1912, sed instruado estis ricevebla nur kvar monatojn en ĉiu jaro <ref>von Platen (1978), p.46.</ref>. En 1907, la familio transloĝiĝis en la infanaĝan domon de lia patrino en la vilaĝo. Infanaĝe, Moberg pasiiĝis pri legado. Jam 13-jara, li ricevis premion en skribkonkurso, kiun magazino organizis por la junuloj. Kiel junulo, li havis regulan kronikon en la magazino "'''Såningsmannen'''" (Semanto) <ref>Holmes (2001), p.20...</ref> kaj en la loka gazeto "'''[[Smålandsposten]]'''"<ref>von Platen (1993), p. 59 kaj ceteraj.</ref>. Kiel infano, kaj poste adolesko, li sinsekve laboris en agrikulturo, arbarkulturo kaj kiel vitroblovisto. En 1913, Moberg fariĝis membro de la Klubo de la socialista junularo en [[Algutsboda]] kaj, junaĝe, li estis aktiva en loka grupo por sobreco. En 1916, post hezito, kiam lia onklo kaj onklino elmigris al Usono, li finfine rezignis fari same. Dum la [[unua Mondmilito]] Moberg studis en la alta Popollernejo de [[Grimslöv]]. Li lernis aŭtodidakte, kiam li ne havis eblecon frekventi lernejojn. Poste, li fariĝis arbara laboristo antaŭ ol lerni en praktika lernejo de [[Katrineholm]] (Katrineholms Praktiska Skola). En 1918, li suferis pro la [[hispana gripo]] kaj estis malsana dum ses monatoj<ref>Holmes (2001), p. 1-20.</ref>. En majo 1919, Moberg laboris kiel staĝanto en la gazeto "'''Vadstena Läns Tidning'''" en [[Ostrogotio]]. Per tio li havis la eblecon, inter 1919 kaj 1929, publikigi rakontojn, kiuj baziĝis sur propra sperto kaj travivaĵoj. Li fariĝis ties ĉefredaktoro en 1920. Tiuj rakontoj estis publikigitaj sub la pseŭdonomo "Ville i Momåla". En Oktobro 1920, li komencis skribi en "'''Arvika Nyheter'''", sed li sukcesis reveni al "'''Vadstena'''" kiel ĉefredaktoro de la magazino. Li poste verkis humuran kaj satiran artikolserion sub la titolo "I vapenrock och linnebyxor" (Sub la tola tuniko kaj la pantalono); ĝi aperis en la gazeto "'''Växjöbladet'''" kaj havis certan sukceson<ref>von Platen (1993), p. 114f .</ref>. Li revenis al "'''Vadstena'''", sed post malakordo kun la posedanto de la gazeto, li fariĝis, en aŭtuno 1922, loka ĉefredaktoro de "'''New Växjö blade'''" en [[Alvesta]]. En tiu periodo, ĉe "'''Vadstena'''", li renkontiĝis kun Margareta Törnqvist. Ili geedziĝis en septembro 1923<ref>Holmes (2001), p. 20-23.</ref>. === Unuaj literaturaj verkoj === Migraj teatroj ludis lian unuan komedion teatraĵon kaj poste teatroj de [[Stokholmo]], [[Gotenburgo]] kaj [[Växjö]]. Per la mono de la teatraĵoj, li povis liberiĝi por verki, en 1926 "'''Raskens'''". Per ĝi, Moberg sukcesis famiĝi kiel romanverkisto.<ref>Holmes (2001), p. 25-27.</ref> Plej gravan verkon faris Moberg en la jaroj 1930 per trilogio pri Knut Toring : "'''Sänkt sedebetyg'''" (Malbona kondutnoto), "'''Sömnlös'''" (Sendormeco) kaj "'''Giv oss jorden!'''" (Donu al ni la teron !). Ĝi estas rakonto pri Knut Toring, eldonisto de gazeto en urbo, edzo kaj patro de du infanoj. Ĉiam malfeliĉa pro nostalgio al sia naskiĝa Smolando, la heroo iel similas al Moberg : Moberg kaj lia edzino transloĝiĝis el Smolando, de Alvesta al Stokholmo en 1929 sed ne ŝatis ĝin dum ne estis eble reveni al sia provinco.<ref>Holmes (2001), p. 72-89.</ref>. Moberg verkis ankaŭ historiajn romanojn pri Smolando : "'''Mans kvinna'''" (Viro Virino), "'''Brudarnas källa'''". "'''Rid i natt! '''" (Rajdanta en la nokto! ), aperinta en 1941 montras la engaĝiĝon de Moberg kontraŭ naziismo kaj ĉia totalismo, kaj lian kritikon pri la koncedemo de Svedio al Germanio dum la dua Mondmilito. En 1944 aperis 800-paĝa "'''Soldat med brutet gevär'''" (Soldato kun rompita fusilo). Same kiel multaj romanoj de Moberg, ĝi komenciĝas en Smolando kie la heroo Valter Sträng, kiel adoleskanto, fariĝas [[pacisto]], [[socialismo|socialisto]] kaj [[abstinado|abstinulo]]. Post pluraj jaroj kiel laboristo, li povas lerni en popola altlernejo, suferas je hispana gripo... tiel ke leganto povus kredi, ke temas pri aŭtobiografia romano. Tamen enestas multaj malsimilaĵoj. Moberg uzis tiun eblecon por kritiki aferojn, kiujn la social-demokratoj, sine de la registaro, dum la milito, prenis sur sin : la cenzuro de la gazetaro, tio konservante la monarkion kaj la ŝtatreligion<ref>Holmes (2001), p. 122-142.</ref>. En 1970-1971 aperis duvoluma "'''Min svenska historia, folket för berättad'''" (Mia historio pri Svedio, la homoj diris) === La Elmigruloj === [[Dosiero:Statue of Oskar and Kristina in Karlshamn.jpg|eta|La statuo de Karl Oskar kaj Kristina, herooj el la "'''La Elmigruloj'''", en Karlshamn. Skulptaĵo de [[Axel Olsson]]. ]] La plej fama verko de Moberg estas ankoraŭ nun sendube "'''Utvandrarserien'''" (La Elmigruloj), kiu priskribas grupon da elmigrantoj en la periodo kiam okazis amasa fuĝo de homoj el la sudo de Smolando al [[Minesoto]], en Usono, meze de la 19a jarcento. Tio estis tiam la sorto de 1,2 milionoj da aliaj svedoj el kiuj multaj parencoj de la aŭtoro. En junio 1948, Moberg transloĝiĝis kun sia tuta familio al Usono kaj tie vizitis svedajn komunumojn por havigi al si informojn. En [[Saint Paul]], Minesoto, li trovis gazetojn, kiuj ebligis al li esplori la komencan periodon de la sveda enmigrado en Usono <ref>[http://www.andrewpeterson.se/moberg.htm Andrew Peterson Sällskapet: Moberg och Andrew Petersons dagböcker] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120806214221/http://www.andrewpeterson.se/moberg.htm |date=2012-08-06 }} .</ref>. Tio konsistigis la bazan materialon, kiun li bezonis. Li restadis en [[Carmel]], [[Kalifornio]], kaj el tio li eltiris la du unuajn partojn. La trian parton li aperigis en 1954. Moberg decidis verki kvaran parton, kiu estis publikigita en 1959<ref>Holmes (2001), p. 143-173.</ref>.<ref>La muzika komedio "'''Kristina från Duvemåla'''" de la eksa sveda [[Pop-muziko|popmuzik-grupo]] [[ABBA]] baziĝas sur "'''La Elmigruloj'''".</ref> === La dramverkisto Moberg === La unua sukceso de Moberg kiel dramverkisto estis "'''Kassabrist'''", teatraĵo pri la kasistoj en diversaj entreprenoj, kiuj fraŭde prenis monon, sed por helpi la aliajn. Moberg estis inter la unuaj, kiuj skribis teatraĵojn speciale por radiofonio. Sekve de invito de la direktoro de Radio Theater [[Per Lindberg]], li skribis "'''Marknadsafton'''" (Nokta merkato). Eĉ en siaj teatraĵoj, Moberg pritraktis aktualajn sociajn problemojn, ekzemple "'''Vår ofödde son'''" (Nia naskota filo) pri [[aborto]]. En la komedio "'''Jungfrukammare'''"(1937), li pritraktis aktualajn debatojn pri malmoraleco de la literaturo. Pluraj teatraĵoj de Moberg estis filmitaj, unuafoje en 1932, "'''Kärlek och kassabrist'''" (Amo kaj manko de disponebla mono) pri kiu li ne estis kontenta. "'''Rid i natt!'''" (filmo — Rajdo en nokto) fariĝis sukceso same por la spektantaro kiel por la kritikistaro.<ref>Holmes (2001), p. 198-230.</ref> === Komentariisto Moberg === Moberg, kiu jam 15-jara aliĝis al la junaj socialddemokratoj, ofte esprimis en siaj romanoj respublikajn kontraŭreĝajn opiniojn. Li partoprenis en la jaroj 1950 en debatoj pri la sveda monarkio, pri burokratio kaj koruptado, ankaŭ por subteni civitanojn kiuj estis viktimoj de maljusteco. Same kiel la sama generacio de svedaj aŭtoroj, kiaj [[Ivar Lo-Johansson]], [[Harry Martinson]] kaj [[Moa Martinson]], Moberg priskribis la vivon de la senposedigitoj, iliajn tradiciojn, kutimojn, kaj la ĉiutagan lukton. Liaj romanoj estas gravaj dokumentoj pri la socia historio kaj konsistigas spurojn pri la diversaj sociaj kaj politikaj movadoj en Svedio. Dum la oficiala historio priskribas iamajn historiajn svedajn reĝojn [[Gustavus Adolphus]] kaj [[Karolo la 12-a (Svedio)|Karolo la 12a]] kiel heroojn, Moberg vidis fakte en ili "tiranojn", "militkrimulojn" kaj "amasmurdistojn". En la jardeko 1960, li estis unu el la plej akraj kritikantoj de la ĉefministro [[Olof Palme]], i.a. pro tio, ke li flateme rilatis kun la reĝo okaze de lia 90a naskiĝdatreveno kaj kantis la reĝan himnon "Kungssången". Laŭ Moberg, tio estis hipokritaĵo, ĉar Palme pretendis esti respublikano<ref>Johan Norberg : "'''Motståndsmannen Vilhelm Moberg'''". Stokholmo : Timbro. 1997. p. 125-139. ISBN 91-7566-340-6.</ref> Moberg esprimis ankaŭ fortan opozicion al la totalismaj movadoj kiuj kreskis kaj finfine superregis en la jardekoj 1920 kaj 1930, kaj li vigle kontraŭis samtempe[[naci-socialismo]]n, [[komunismo]]n kaj [[faŝismo]]n. Li kontribuis al sukceso de pacismo en la jardeko 1930. Tamen, pli poste, li proponis aliĝon de Svedio al [[NATO]]<ref>Johan Norberg, "'''Vilhelm Moberg – en svensk rebell'''", "http://www.liberalismen.com/moberg.shtml {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20061114202833/http://www.liberalismen.com/moberg.shtml |date=2006-11-14 }} "Vilhelm Moberg – en svensk rebell" (Vilhelm Moberg — sveda ribelulo).</ref>. Dum la dua Mondmilito, li aparte kritikis la naziajn farojn sed ankaŭ la svedan registaron, kiu daŭrigis politikon de paciĝo kun Germanio. [[Dosiero:Grav Vilhelms Mobergs.jpg|eta|dekstra|200ra|Tombo de Vilhelm Moberg en la tombejo North Burial Ground.]] Moberg ankaŭ pledis por abolo de la [[SVT|monopolo de la televido]], multe antaŭ ol tio efektiviĝis.<ref>Johan Norberg, "'''Vilhelm Moberg – en svensk rebell'''".</ref>. En la jardeko 1950, li partoprenis en lukto kontraŭ tio, kion li konsideris kiel putriĝo de la sveda juro. Tiu engaĝiĝo kulminis sur du interligitaj kampoj, la afero Kejne kaj la afero Haijby en rilato kun seksaj skandaloj. Moberg estis kondamnita al ĉiutagaj monpunoj pro tio, ke li ŝtelis dokumentojn, i.a., kaj diskonigis ke la sveda polico kunlaboris kun [[Gestapo]]. Moberg deklaris ke estas morale juste ŝteli dokumentojn por malkaŝi krimojn de svedaj aŭtoritatoj. Granda debato okazis en kulturaj medioj kiam la dekstrula verkisto Johan Norberg asertis en la libro ''Motståndsmannen Vilhelm Moberg'' (“Rezisto de homo”, 1997), ke Moberg estis liberalulo. === La lastaj jaroj === Dum siaj lastaj jaroj, Moberg havis la "sindromon de la blanka paĝo", t.e. angoro pro timo malbone verki, tiagrade ke li estis deprimita. Li fine sin mortigis la 8an de aŭgusto 1973 per sindronigo en proksima lago<ref>[http://books.google.com/books?id=zo5os6d0rvMC&pg=PA397&lpg=PA397&source=bl&ots=juQh2KrPNh&sig=XHlRaiyS1Wg26hVĤL2EzlH8kmk&hl=en&ei=3z0jSsaWFZnKtgf5173EBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=10 Stanley Hochman. McGraw-Hill Encyclopedia of World Drama (2 eld.). McGraw-Hill. (1984). p. 397.] ISBN 978-0-07-079169-5..</ref>. Pli frue, en la sama tago, li finis leteron al sia edzino per la vortoj: "''Estas la sepa horo dudek. Mi iras serĉadi en la lago por la eterna dormo. Pardonu, mi ne povis elteni.''" Moberg estis entombigita en la tombejo de Norra begravningsplatsen, unu el a plej grandaj de Svedio, en la komunumo [[Solna]] asociita kun Stokholmo<ref>Blekinge Museum http://www.blekingemuseum.se/lansbibl/forfattare/mobeforf.asp {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120223233446/http://www.blekingemuseum.se/lansbibl/forfattare/mobeforf.asp |date=2012-02-23 }}.</ref>. === La Ĉambro Moberg === La ĉambro de Moberg en la [http://sv.wikipedia.org/wiki/Svenska_Emigrantinstitutet Sveda Instituto pri Elmigrado] en [[Växjö]] enhavas liajn originalajn manuskriptojn, eltiraĵojn, notojn kaj fotojn tiel, ke vizitantoj havas senton pri kuneco kun Vilhelm Moberg en lia laborejo. Tiu unika kolekto de memoraĵoj pri Moberg enhavas ankaŭ skulpturon de Axel Olsson, nomita "Les Émigrants", kiu enscenigas la ĉefajn heroojn de "'''La Elmigruloj'''". La Societo Vilhelm Moberg, kie sidejo estas en la Sveda Elmigrula Instituto, celas diskonigi la publikaĵojn, la esploradon kaj la publikan intereson pri la verkaro de Moberg. == Bibliografio == === Romanoj === * ''Raskens''. 1927 * ''Långt från landsvägen''. 1929 * ''De knutna händerna''. 1930 * ''A. P. Rosell, bankdirektör''.1932| * ''Mans kvinna''. 1933. * ''Sänkt sedebetyg''. 1935. * ''Sömnlös''. 1937. * ''Giv oss jorden!''. 1939. * ''Rid i natt!''. 1941. * ''Soldat med brutet gevär''. 1944. * ''Brudarnas Källa''. 1946. * ''Utvandrarna''. 1949. * ''Invandrarna''. 1952. * ''Det gamla riket''. 1953. * ''Nybyggarna''. 1956. * ''Sista brevet till Sverige''. 1959. * ''Din stund på jorden''. 1963. * ''Förrädarland''. 1967. === Alia prozo === * 1921 ''I vapenrock och linnebyxor'' * 1941 ''Svensk strävan'' * 1943 ''Sanningen kryper fram'' * 1945 ''Segerstedtstriden'' * 1946 ''Hatets och kärlekens diktare: Ragnar Jändel'' * 1950 ''Den okända släkten'' * 1951 ''Fallet Krukmakaregatan'' * 1953 ''Att övervaka överheten'' * 1955 ''Därför är jag republikan'' * 1956 ''Komplotterna: affärerna Unman och Selling'' * 1966 ''Bondeåret. En krönika'' * 1968 ''Berättelser ur min levnad'' * 1970 ''Min svenska historia Del I'' * 1971 ''Min svenska historia Del II'' * 1973 ''I skrivande stund'' * 1973 ''Otrons artiklar'' * 1984 ''I egen sak'' * 1990 ''Vårplöjning och andra berättelser'' * 1995 ''Att upptäcka Amerika'' * 1996 ''I det fria ordets tid'' === Dramoj kaj popularaj komedioj === * ''Kassabrist''. (1926) * ''Marknadsafton''. (1929) * ''Kyskhet (teatraĵo)'' (1937) * ''Änkeman Jarl'' (1940) * ''Vår ofödde son'' (1945) * ''Lea och Rakel'' (1954) * ''Domaren (libro)'' (1957) * ''Äktenskapsdramer'' (1957) * ''Sagoprinsen'' (1962) === Historio === * ''Den okända släkten''. 1950. * ''Min svenska historia, berättad för folket''. 1970-71. ** Del 1: ''Från [[Oden (familia nomo)|Oden]] till Engelbrekt''.1970. ** Del 2: ''Från Engelbrekt till och med Dacke''. 1971. === Politiko === * ''Svensk strävan''. 1941. * ''Sanningen kryper fram : fyra inlägg för dagen''. 1943. * ''Därför är jag republikan''. 1955. * ''Otrons artiklar : läsning i blandade ämnen''. 1973. * ''I egen sak : obekväma inlägg i det offentliga samtalet''. 1984. Modifita fare de la verkisto Otto von Friesen. === Filmscenaro === * ''Domaren''. Filmo 1960. == Premioj kaj honorigoj == * De Nios stora pris (granda literatura premio Nios). 1939. * BMF-plaketten (Plako BMF). 1953. * La [[asteroido]] [[7360 Moberg]] ricevis lian nomon. == Notoj == {{Referencoj|}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Moberg, Vilhelm}} [[Kategorio:Svedlingvaj verkistoj]] [[Kategorio:Svedaj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Svedaj historiistoj]] [[Kategorio:Stokholmanoj]] 37e96j2c3k5jxpwevrq34kpqbgl01l8 0 224893 9494792 9346779 2026-10-17T12:30:47Z Crosstor 3176 /* Famuloj */ 9494792 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU-BA|tipo1=reliefo|zomo=11}} '''Szigetvár''' [sigetvAr], estas [[urbo]] kun [[titolo]] [[vinvilaĝo]] kaj [[kuracbanloko]] en [[Hungario]], en [[regiono]] [[Suda Transdanubio]], en [[departemento]] [[Baranya]], en [[Distrikto Szigetvár]], kies centro ĝi estas. La [[loknomo]] signifas [[insulo]][[fortikaĵo]]. La fortikaĵo fakte konstruiĝis sur insulo, tamen la nomo devenas de iama posedanto Sziget. [[Dosiero:Városháza (1985. számú műemlék).jpg|eta|maldekstre|Urbodomo en Szigetvár]] == Geografio == Szigetvár situas sur [[ebenaĵo]] laŭ [[rojo]], laŭ ĉef[[vojo]] kaj [[fervojo]] [[Budapeŝto]]-[[Barcs]]. [[Szentlőrinc]] 16, Barcs 31, [[Pécs]] 34, Budapeŝto 220 [[km]]. [[Dosiero:Szigetvári vár 1.jpg|eta|Ĉefpordo de fortikaĵo en Szigetvár]] [[Dosiero:Park of Hungarian Turkish Friendship Szigetvár 2.jpg|eta|Memorparko en Szigetvár: Nikolao Zrínyi kaj Sulejmano la 1-a]] == Historio == Pli frue vivis tie [[keltoj]], [[romianoj]] kaj [[avaroj]]. Tie fluis [[rojo]], apude bienulo Sziget konstruis fortikaĵeton, poste oni faris [[marĉo]]n kaj rojobranĉojn ĉirkaŭ la [[fortikaĵo]]. La komunumo iĝis [[kampurbo]] en la [[15-a jarcento]] En [[1556]] la [[turkoj]] malsukcese sieĝis la fortikaĵon, sed ili sukcese okupis ĝin post 10 jaroj. La turkoj pligrandigis la fortikaĵon kaj tenis ĝin ĝis [[1689]]. Pli frue en [[1686]] [[incendio]] okazis. Inter [[1918]]-[[1921]] la [[serboj]] okupadis la urbeton. En [[1966]] la setlejo ricevis la rangon urbo. En la urbo estas grava la [[ŝuo]]fabriko kaj konservaĵofabriko. == Vidindaĵoj == * [[Preĝejo de Sankta Roĥo (Szigetvár)]] * [[Preĝejo Sankta Antonio (Szigetvár)]] * [[Preĝejo Helpema Sankta Maria (Szigetvár)]] * [[Kalvinana preĝejo (Szigetvár)]] * [[Fortikaĵo de Szigetvár]] * unusola turka loĝdomo en Hungario * [[kastelo]] de Polák * kuracbanejo * rande de la urbo romkatolika pilgrimloko troviĝas, pli frue la turkoj pilgrimadis tien == Ambaŭ [[Miklós Zrínyi]] == [[Familio]] Zrinyi estis kroata-hungara historia familio, dinastio. En [[1566]] [[Miklós Zrínyi (heroo)]] defendis la fortikaĵon, sed el ekstero li ne ricevis helpon, krome estis nekutima varmo, sekve la marĉo sekiĝis. Fine de la sieĝo Zrinyi kune kun la restintaj hungaroj abrupte atakis la turkojn. Ili heroe mortis, dume la maljuna [[sultano]] [[Sulejmano la 1-a]] mortis. Tiun agon kantis nepo de Zrínyi, havanta la saman nomon [[Miklós Zrínyi]]. Oni faris [[parko]]n en loko de morto de la sultano. == Famuloj == * en Szigetvár naskiĝis: ** [[advokato]] [[Mihály Hompola]] ** [[aktoro]]j [[Levente Kárpáti]], [[Gellért Raksányi]] kaj [[Ottó Szabó]] ** [[Béla Gyarmati (arbarinĝeniero)]] ** [[fotisto]] [[Olga Máté]] ** [[grafikisto]] [[Sándor Pinczehelyi]] ** [[Tibor Tóth (historiisto)]] ** [[kritikisto]] [[Lajos Sándor Szigeti]] ** [[kuracisto]] [[József Babocsay]] ** [[Péter Módos (luktisto)]] ** [[ministro]] [[Péter Ákos Bod]] * en Szigetvár mortis: ** franciskano [[Lőrinc Forintos]] ** [[Miklós Zrínyi (heroo)]] == Famaj nomportantoj == * [[György Szigetvári]] == Ĝemelurboj == * {{Flago|Finnlando}} [[Imatra]], [[Finnlando]] * {{Flago|Germanio}} [[Eppingen]], [[Germanio]] * {{Flago|Kroatio}} [[Slatina]], [[kroatio]] * {{Flago|Turkio}} [[Trabzon]], [[Turkio]] * {{Flago|Rumanio}} [[Déva]], [[Rumanio]] == [[Komunumo]]j pri ''sziget'' (= [[insulo]]) en [[Hungara reĝlando]] == {|class="wikitable" border="2" |- | [[Dunasziget]] || [[Gelsesziget]] || [[Kertészsziget]] || [[Kissziget]] || [[Kunsziget]] |- | [[Sighetu Marmaţiei|Máramarossziget]] || [[Ižakovci|Murasziget]] || [[Siget in der Wart|Őrisziget]] || [[Szécsisziget]] || [[Vrbová nad Váhom|Sziget]] |- | [[Siget|Sziget]] || [[Szigetbecse]] || [[Szigetcsép]] || [[Szigethalom]] || [[Szigetmonostor]] |- | [[Szigetszentmárton]] || [[Szigetszentmiklós]] || [[Szigetújfalu]] || [[Szigetvár]] || [[Tiszasziget]] |- | [[Sakule|Torontálsziget]] || || || || |} [[Dosiero:L'église baroque de Szigetvár.jpg|eta|Kirko Sankta Roĥo en Szigetvár]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=26578&i2=9566 distancoj]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.bucsujaras.hu/szigetvar/index.html hungare] [[Dosiero:Török ház Szigetvár.jpg|eta|maldekstre|Turka loĝdomo en Szigetvár]] {{Projektoj}} {{Romkatolikaj kermesejoj en Karpata baseno}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Szigetvár| ]] [[Kategorio:Vinvilaĝoj]] [[Kategorio:Kuracbanlokoj de Hungario]] [[Kategorio:Zrinski|*]] dr2svjc9teq5enjpzvl4ywpzr6hik6c 0 226539 9495049 9426041 2026-10-18T04:55:19Z Crosstor 3176 /* Famuloj */ 9495049 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |ŝtato = {{Hungario}} |regiono = [[Norda Hungario]] |departemento = [[dosiero:Borsod-Abaúj-Zemplén Flag(HUNGARY).png|20ra]] [[Borsod-Abaúj-Zemplén]] |distrikto = [[distrikto Szikszó|Szikszó]] |regiono-ISO=HU-BZ |tipo1=reliefo |zomo=11 }} '''Szikszó''' [siksO] estas [[urbo]] kun [[titolo]] [[vinvilaĝo]] en [[Hungario]], en [[regiono]] [[Norda Hungario]], en [[departemento]] [[Borsod-Abaúj-Zemplén]], en [[Distrikto Szikszó]], kies centro ĝi estas. [[Dosiero:Szikszo 02civertanlegi.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Aerfoto pri preĝejo en Szikszó}}]] == Situo == Szikszó situas en [[valo]] de [[Hernád]], laŭ ĉefvojo kaj [[fervojo]] [[Miskolc]]-[[Kassa]]. Miskolc troviĝas 20, [[Budapeŝto]] 189 [[km]]. == Historio == La unua skriba mencio devenis el [[1280]], laŭ la dokumentoj Szikszó estis [[reĝo|reĝa]] urbo en [[1391]]. Interalie en [[1558]] la [[turkoj]] forbruligis la urbon, sekve remparo kaj el la gotika [[preĝejo]] [[burgo]]preĝejo konstruiĝis. En [[1588]] la turkoj ne povis okupi la urbon, en [[1679]] [[armeo]] de [[Emeriko Thököly]] venkis la [[aŭstro]]jn. En [[1706]] la aŭstroj forbruligis la urbon, fine en [[1848]] la hungara armeo venkis la aŭstrojn. [[Incendio]] okazis en [[1852]]. La komunumo iĝis departementejo inter [[1920]]-[[1938]], ĝis [[1962]] distriktejo. Szikszó urbiĝis en [[1989]]. == Vidindaĵoj == * iama gotika kaj katolika, nun [[Kalvinana preĝejo (Szikszó)]] * [[Preĝejo Sankta Triunuo (Szikszó)]] * [[Grek-katolika preĝejo Naskiĝo de Maria (Szikszó)]] * iama [[sinagogo]] * [[Kastelo de Szikszó]] kun parko Bethánia == Famuloj == En Szikszó naskiĝis: * [[aktoro]]j [[András Máté Gömöri]] kaj [[Csaba Polgár]] * [[geografo]] [[Sándor Frisnyák]] * [[gitaristo]] [[Zoltán András Tóth]] * [[grafikisto]] [[István Mezey]] * [[historiisto]] [[László Tőkéczki]] * [[koreografo]] kaj [[dancisto]] [[Zoltán Zsuráfszky]] * [[Sándor Simon (inĝeniero)]] * [[juristo]] [[Tamás Vécsey]] * kalvinana [[episkopo]] [[Dániel Csathy]] * [[poeto]] [[Rudolf Varga]] * [[politikisto]] [[Ildikó Pelczné Gáll]]. En Szikszó mortis: * [[mineralogo]] [[Gyula Ferdinandy]]. == Ĝemelurboj == * {{Flago|Rumanio}} [[Sovata]], [[Rumanio]] * {{Flago|Germanio}} [[Waldems]], [[Germanio]] * {{Flago|Pollando}} [[Stronie Slonsnie]], [[Pollando]] * {{Flago|Italio}} [[Dro]], [[Italio]] == Referencoj == {{referencoj}} [[Dosiero:Szikszó zsinagóga.jpg|eta|maldekstre|Iama sinagogo en Szikszó]] [[Kategorio:Vinvilaĝoj]] [[Kategorio:Szikszó]] 72p9bn1egn34jyh6rgu4o2h5kb1904l 0 236472 9494855 9340574 2026-10-17T14:51:37Z Sj1mor 12103 9494855 wikitext text/x-wiki {{Prisupre|pri=fizika termino|biologia termino kaj tipo de proteino|Antikorpo}}{{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:Just your average backyard low energy anti-proton accelerator (2280414954).jpg|eta|300px|Akcelilo de [[antiprotono]]j ĉe la [[CERN]].]] '''Antimaterio'''<ref>Antimaterio laŭ [[NPIV]] kiu indikas la jenajn: ''antipartiklo, antimaterio, antineŭtrino'' (Vidu ankaŭ retan vortaro.net [http://vortaro.net/#anti-])</ref> (aŭ kelkfoje '''kontraŭmaterio''') estas tia formo de [[materio]], kiu konsistas el [[antipartiklo]]j de normala materio - tio estas de [[partiklo]]j kiuj havas saman [[maso]]n sed parte malajn ecojn, precipe malan [[ŝargo]]n. Ekzemple, en kontraŭatomoj anstataŭ [[elektrono]]j rolas [[pozitrono]]j kaj en ĝiaj nukleoj antipartikloj de [[protono]] kaj [[neŭtrono]]. Kiam antimaterio kaj materio kunvenas, okazas procezo de [[anihilacio]]. Plej ofte, altenergiaj [[fotono]]j aŭ aliaj duopoj da antipartikloj aperas. == Antimaterio en la universo == La sciencaj teorioj akceptitaj asertas ke en la origino de la universo ekzistis materio kaj antimaterio en egalaj proporcioj. Sed la materio kaj la antimaterio neniigas sin reciproke, donante kiel rezulton puran energion, kaj tamen, la universo kiun ni observas estas formita nur de materio. Oni ne konas la motivojn pro kiuj oni ne trovas grandajn strukturojn de antimaterio en la universo. En fiziko, la procezo por kiu la kvanto de materio superis al tiu de antimaterio nomiĝas [[bariogenezo]], kaj oni konsideras tri eblojn: # Malgranda troo de materio post la ''[[Praeksplodo]]'' (''Big Bang''). # ''Malsimetrio CP'': En 1967, [[Andrej Saĥarov]] postulatis por la unua fojo ke la partikloj kaj la antipartikloj ne havis proprecojn ekzakte egalajn aŭ ''simetriajn'' # Ekzisto de galaksioj de antimaterio ligitaj de ''[[antigravito]]'': Tre malmultaj scienculoj konfidas en ĉi tiu eblo, sed ankoraŭ ne eblas tute ĝin forĵeti. Ĉi tiu tria eblo proponas la hipotezon ke povas ekzisti regionoj de la universo formitaj de antimaterio. Ĝis nun ne ekzistas maniero distingi inter materio kaj antimaterio je longaj distancoj, ĉar ilia konduto kaj proprecoj estas nedistingeblaj. == Historio == La [[diraka ekvacio|ekvacio de Dirac]], formulita de [[Paul Dirac]] en 1928, antaŭdiris la ekziston de antipartikloj, aparte de la partikloj de ordinara materio. Oni poste malkovris eksperimente multajn el la koncernaj antipartikloj: [[Carl David Anderson]], en la [[Kalifornia Instituto de Teknologio]] malkovris la [[pozitrono]]n en 1932. Dudek tri jarojn poste, en 1955, [[Emilio Segrè]] kaj [[Owen Chamberlain]], en la [[Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley|Universitato de Berkeley]], la antiprotonon kaj antineŭtronon. Sed la unua fojo kiam povis paroli propre pri ''antimaterio'', tio estas, pri "materio" formita de antipartikloj, okazis en 1965, kiam du teamoj sukcesis krei ''[[antideŭterono]]n'', antipartiklo formita je [[antiprotono]] kaj [[antineŭtrono]]. La antipartiklo estis atingita en la ''Akcelilo Protono-Sinkrotrono'' de [[CERN]], prizorgata de [[Antonino Zichichi]], kaj paralele fare [[Leon Max Lederman]], en la akcelilo [[AGS]] (''Alternating Gradient Synchrotron'') de la [[Nacia Laboratorio de Brookhaven]], en Nov-Jorko. Do ne nur simplaj antipartikloj estas kreitaj en [[laboratorio]]j, sed ankaŭ ''kontraŭ[[molekulo]]j''. En 1995, CERN anoncis ke ĝi kreis naŭ ''kontraŭhidrogenojn'' per usona procezo, per kiu [[antiprotono]]j kaj [[pozitrono]]j estas kunligitaj. Fermilab (usona laboratorio apud [[Ĉikago]]) konfirmis tiun eltrovon per kreado de cent ''kontraŭhidrogenoj''.<ref name="both"> {{Cite journal |author=G. Gabrielse |year=1999 |title=The ingredients of cold antihydrogen: Simultaneous confinement of antiprotons and positrons at 4&nbsp;K |journal=Physics Letters B |volume=455 |issue=1–4 |pages=311–315 |doi=10.1016/S0370-2693(99)00453-0 }}</ref> Eĉ ''kontraŭheliumo-3'' estis produktita per kolizio-eksperimento de [[plumbo]]-[[jono]]j.<ref> {{Cite journal |author=R. Arsenescu ''et al.'' |year=2003 |title=Antihelium-3 production in lead-lead collisions at 158 ''A'' GeV/''c'' |journal=New Journal of Physics |volume=5 |pages=1 |doi=10.1088/1367-2630/5/1/301 }}</ref> == Produktado kaj kosto de la antimaterio == La antimaterio estas la plej multekosta substanco de la mondo, kun estimita kosto de po ĉirkaŭ 60'000 milionoj de [[Usona dolaro|usonaj dolaroj]] je [[miligramo]]. Produktado de antimaterio, krom konsumi enormajn kvantojn da energio, estas tre malmulte efika. Krome, ĉar la antimaterio tuje neniiĝas okaze de kontakto kun kutima materio, ties stokado per apartigado per elektromagnetaj kampoj, kaŭzas plian daŭran altan koston. == Uzoj de la antimaterio == Eĉ se la antimaterio estas for de la ebleco esti konsiderita rekte utila pro ĝia grandega kosto kaj la teknologiaj malfacilaĵoj de manipulado, la antipartikloj ja trovis oportunajn uzojn: la [[pozitrona emisia tomografio]] estas jam realaĵo. Izolita kaj stokita antimaterio teorie povus esti uzata kiel [[brulaĵo]] por interstelaj aŭ interplanedaj [[kosmoflugo]]j <ref>{{Cite web |author = G. R. Schmidt |date = 1999 |title = Antimatter Production for Near-Term Propulsion Applications |url = https://ntrs.nasa.gov/search.jsp?R=19990100915 |work = Nuclear Physics and High-Energy Physics |publisher = Marshall Space Flight Center, NASA |accessdate = 14-a de decembro 2012 |deadurl = no |archiveurl = https://web.archive.org/web/20140311194300/http://ntrs.nasa.gov/search.jsp?R=19990100915 |archivedate = 11-a de marto 2014 |df = dmy-all }}</ref>. Oni eĉ esploras pri uzoj en armilaro, pro la tre altaj energioj elsenditaj ĉe la anihilado de antimaterio. == Antimaterio en la fikcio == Kiel estas logike, la energiplena kapablo de la antimaterio, kunigite al ekzoteco de ĝia koncepto, igis ĝin referenco en futurismaj verkoj aŭ en [[scienc-fikcio]], tiel en brulaĵoj kiel en armilaroj. Tre fama ekzemplo estas la libro [[Anĝeloj kaj demonoj (romano)|Anĝeloj kaj demonoj]] de [[Dan Brown]]. La plej populara ŝipo kiu utiligas antimaterion kiel brulaĵon estas la [[Enterprise]] de la sagao [[Star Trek]]. Oni ankaŭ uzas ĝin en la filmo [[Avatar (filmo 2009)|Avatar]]. == Vidu ankaŭ == * [[Antipartiklo]] * [[Simetrio CP]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=antimateri}} * [https://www.esperanto.be/fel/mon/007255.html Ĉu antimaterio en la universo?] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160306232656/http://www.esperanto.be/fel/mon/007255.html |date=2016-03-06 }} * [http://www.espero.com.cn/11s/11s-3s/kejiao3-1.htm Serĉado de antimaterio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050227053208/http://www.espero.com.cn/11s/11s-3s/kejiao3-1.htm |date=2005-02-27 }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Fiziko]] [[Kategorio:Partikla fiziko]] [[Kategorio:Kvantuma kemio]] gj9jbtldy9v8ikhcd8t7s6xmzpvzvxy 0 241027 9494979 9428118 2026-10-17T20:57:22Z Sj1mor 12103 9494979 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} [[Dosiero:Musée Ingres-Bourdelle - Le songe d'Ossian, 1813 - Ingres - Joconde06070001439.jpg|eta|dekstra|250px|''La revo de Ossian'', fare de [[Jean Auguste Dominique Ingres]].]] '''''Ossian''''' aŭ '''Kantoj de Ossian''' ({{lang-en|Poems of Ossian}}; ''{{lang|en|Osian}}'' estas angligo de la gaela nomo Oisín) estas la titolo de verko eldonita en [[1760]] de la skota poeto [[James Macpherson]]. Ĝi pretendas esti traduko de kolekto da poemoj verkitaj de la legenda irlanda poeto kaj batalanto [[Oisín]], filo de la 3a jarcenta Fionn (aŭ Fingal) MacCumhail, protagonisto de la poemcikloj pri la Fianna-herooj. La versaĵoj estas sombraj, melankoliaj kaj kelkfoje bombastaj. Kiam ĝi unue aperis, la libro de Macpherson estis entuziasme akceptitaj en tuta Eŭropo kaj forte influis la romantikan movadon. Poste oni konstatis, ke ''Ossian'' estis (almenaŭ parte) libera imitaĵo de teksto originale verkita en la gaela (irlanda) lingvo. (Eldono de tiu teksto poste aperis en 1807.) == Rilato al la gaela tradicio == En la originala gaela tradicio, ''Oisín'' kaj ''Niamh'' estas geherooj en rakonto de la ''Fionn-ciklo''. Niamh estas bela virino, kiu amas Oisín, filo de Fionn MacCumhail, kaj de ''Sadhbh'', kiu devenas de la ''Tuatha de Dannan'', pramastroj de Irlando. Laŭ la antikva skribaĵo ''Acallamh na Senórach'', Oisín travivis ĝis la alveno al Irlando de la sankta Patriko. La tradicio rakontas, ke li estis koncipita kiam lia patrino metamorfoziĝis en cervinon. (Pro tio, li nomiĝis Oisín, kiu signifas "cerveto".) Rakontoj pri Oisín kaj Niamh estas ankoraŭ parto de la gaela folkloro de Irlando kaj Skotlando. Iu stranga [[Popolrakonto|popola rakonto]] pri Ossian, nome, ''Oisean an Déidh na Féinne (“Ossian post la fenianoj”)'' estas konata en Skotlando, sed nekonata en Irlando. Kvankam la verko ''Ossian'' ne plu estas rigardata kiel aŭtenta, ĝi almenaŭ atentigis la mondon pri la fakto, ke la gaela lingvo vere posedas antikvegajn kaj ege valorajn tradiciojn, kiuj inkludas epopeojn kaj poemciklojn kompareblajn kun la grekaj kaj latinaj klasikaĵoj. == Influo de Ossian == Senkonsidere ĉu oni rigardu Macpherson kiel fraŭdulon aŭ kiel imagplenan kaj inventema poeto, iu eldonaĵo de la Skotgaela Literatura Societo (''Comann Litreachas Gàidhlig na h-Alba''), volumo 23, kiu aperis en la jaro 2015, provizas atestaĵon ke la publikigado de Ossian, maldirekte instigis la presadon de literaturo en la gaela lingvo. La koncerna libro estas ''Laoidhean Spioradail Dhùghaill Bhochanan'' (“La spiritaj himnoj de Dugald Buchanan”. Buchanan (1716-69) estis lernejestro en la graflando Perthshire (Skotlando), kiu ekde la jaro 1750 estis dungita de la eduka instanco SSPCK (“Skota societo por la antaŭenigo de kristana scio”). Post la malsukceso de la jakobista ribelo de 1745, la gaela lingvo kaj kulturo estis malpermesita, kaj malobeantoj devis suferi mortopunon. Oni postulis ke ĉiuj lernejoj en la nordskotlanda Altejo instruu nur en la angla lingvo. La gaela lingvo devis esti elradikita, kaj tiel la sendisciplinaj kaj ribelemaj gaeloj estus “civilizitaj”. Dugald Buchanan, respektita instruisto kaj renoma religia poeto troviĝis sin profunde influita post legado de skribaĵoj fare de anglaj puritanoj, kaj sekve komponis sian faman verkon ''Spiritaj himnoj'', en altkvalita skotgaela lingvaĵo kiu parte respegulas la klasikan gaelan lingvon komunan al la bardoj de Irlando kaj Skotlando. En sia lernejo, li obeeme kaj diligente sekvis la postulojn de la SSPCK kaj de la regantaj aŭtoritatoj, nome, ke nur anglalingvo kaj protestanta religio estu instruataj al la infanoj. Tamen, ekster la klasoj, li gaeligis kelkan puritanan skribaĵon, kaj kunlaboris ĉe la preparo de la gaela Nova Testamento. Tiuj publikigaĵoj, precipe la NT, kaj la poste eldonita kompleta Biblio, iĝis gravaj faktoroj je la antaŭenigo de legkapablo en la gaela lingvo. Kiam Buchanan havis okazon legi Ossian, li estis profunde imponita, kaj supozante ke ĝi estis aŭtentika, li estis instigita reaprezi la valoron de la verajn tradiciojn kaj la riĉan kulturan heredaĵon de la gaeloj. Samtempe liaj mallarĝaj puritanaj konceptoj iĝis pli vastaj kaj liberaj kiam li trovis sin influita de la skota klerisma movado. Li skribis leteron al la kavaliro James Clerk, la ĉefa antikvaĵisto de la klerisma movado, proponante ke iu (supozeble Buchanan mem) vojaĝu al la insuloj kaj okcidenta marbordo de skotlando, kaj kolektu la komponaĵojn de la antikvaj kaj modernaj bardoj, en kiuj ekskluzive oni povus trovi la lingvon en pura formo. (Multe pli malfrue, nome, en la 19-a kaj 20-a jarcentoj), tiu tasko estis entreprenita le kolektantoj kiel Alexander Carmichael kaj la lordino Evelyn Stewart Murray. Poste, tiun materialo estis registrita kaj daŭrigita de la Skola de skotgaelaj studado kaj la Skotgaela Literatura Societo. Sekve, eble oni rajtas pretendi ke la efiko de la legado de Ossian sur Dugald Buchanan eventuale kondukis al la disponebleco de libroj presitaj en la gaela lingvo (kaj ne nur religia materialo), ekde la malfruaj jaroj de la 19-a jarcentoj, kaj al la apero de matura gaela literaturo en la 20-a kaj 21-a. == Publikigo kaj ricevo == Kiel jam menciita, en 1760, Macpherson eldonis anglalingvan tekston, nome: ''Fragments of ancient poetry, collected in the Highlands of Scotland, and translated from the Gaelic or Erse language'' (‘Fragmentoj de antikva poezio, kolektita en la skota altejo, kaj tradukitaj el la gaela lingvo’). === La unuaj eldonoj === Pli malfrue en la sama jaro, li pretendis, ke li akiris pliajn manuskriptojn, kaj en 1761, li asertis, ke li trovis eposon pri la heroo Fingal, verkitan de la poeto Ossian (gaele: Oisín, Oisean). La nomo Fingal (gaele: Fionghall) signifas ‘blanka fremdulo’. Laŭ antaŭparolo de Macpherson, ĉar lia eldonisto asertis ke ne ekzistis merkato por tiaj verkoj, krom en la angla, ili devas esti angligitaj. Dum sekvantaj jaroj, Macpherson eldonis tiujn tradukojn, kulminante en 1765, je la kolekto La verkoj de Ossian. La plej fama el tiuj ossianaj poemoj estis Fingal, verkita en 1762. === Influo kaj akcepto === Kaj en Skotlando, kaj en Irlando, el kie devenas la gaela lingvo, la buŝaj tradicioj kaj la skribita literaturo de la popolo inkluzivas legendojn, poemojn, kantojn, proverbojn kaj aliajn aludojn al la rolantoj kaj herooj de la keltaj sagaoj, el kiuj multaj estas menciitaj en Ossian. Macpherson pretendis, ke la poemaro estis verkita de la poeto Ossian (skotgaele: Oisean, irlandgaele: Oisín), filo de la heroo Fionn mac Cumhaill, ofta protagonisto kaj en la irlanda kaj en la skota mitologio. Macpherson prezentis sian verkon kiel aıtentan kompilaĵon de tiaj tradicioj, iom kompareblan al la klasikaj epopeoj de aliaj nacioj. Preskaı ekde la tago de la unua eldono de la verko, la publiko akceptis ĝin kaj aklamo kaj febra entuziasmo. Ne mallonge poste, ŝajnis ke tuta Eŭropo – se ne la literatura mondo - fervoris pri Ossian. Finfine, oni asertis, ke la gaela etno posedas sian propran Iliadon , Odiseadon, sian Luziadon. El ĉiuj admirantoj de la poemaro ''Ossian,'' eble la plej respektinda kaj kompetenta juĝisto de ĝia poezia valoro (kaj ignorante la demandon pri ĝi aŭtenteco) estis Petõfi Sandor, la renoma nacia poeto de Hungario. Petõfi eĉ verkis poemon kun la titolo ''Homero kaj Ossiano.''  Jen la unua strofo de tiu versaĵo laŭ traduko fare de Kálman Kalocsay, eldonita en la libro ''Libero kaj amo – poemoj elektitaj'', Libroeldonejo Corvina, 1970). ''Ho, kie vi estas, helenoj kaj keltoj, / jam vi malaperis, kiele / du urboj dronintaj / en akvo de maro profunda. / Nur pinto  de turoj elstaras el akvo, / du pintoj de turo: Homer’, Osian’.'' === Tradukoj kaj tutmonda influo === Iom post iom aperis versioj de la verko en ĉiuj el la literaturaj lingvoj de Eŭropo. Ĝi estis ege influhava en la evoluo de la romantika movado kaj la estiĝo de la tiel nomata kelticismo, t.e. entuziasmo pri ĉio kiu estis reala aı imaginita kelta. (Tio okazis malgraŭ la fakto, ke la romantikismo de Macpherson estas tute fremda al la gaela tradicio kaj karaktero). Pentristoj faris bildojn inspiritajn de la roluloj kaj okazaĵoj priskribitaj en Ossian. Komponistoj verkis muzikaĵojn laŭ temoj sugestitaj de la epopeo. Tiom granda estis la estimo de de la publiko al Macpherson, ke kiam li mortis, li estis enterigita en “Poets’ Corner” (angulo de la poetoj), inter la eminentaj poetoj en la abatejo Westminster en Londono, honoro aljuĝita nur al la plej elstaraj literaturaj eminentuloj de Britio. === Kritikoj kaj aferoj de aŭtenteco === Tamen, oni baldaı komencis akuzi Macpherson pri fraŭdo kaj trompo. Nenie povis esti trovata aŭtenta gaela originalo de la epopeo. La verkisto respondis per aperigo de pretendita gaela teksto. Li asertis, ke li unue verkis ĝin en la skotgaela, sed devis publikigi ĝin en angla traduko, pro la fakto ke la eldonisto opiniis, ke neniu volus legi ĝin se ĝi estus presita en la gaela. Tiam – kaj eĉ ĝis la mezaj jardekoj de la 20-a jarcento – la gaela, lingvo de la aıtoroj de la antikvegaj manuskriptoj de Irlando, el kie evoluis la varianto de la gaela parolata en Skotlando - estis malestimata, kaj rigardata kiel barbara nur buŝa idiomo de maledukitaj kamparanoj. Tion asertis, en sia tempo, la fama leksikografo de la angla, doktoro Samuel Johnson, unu el la plej ferocaj kritikintoj de la verko kaj pretendoj de Macpherson. (Parenteze, Johnson sciis nenion pri la gaela lingvo). Tiuj, kiu akuzis Macpherson pri fraıdo supozeble preteratentis la antikvan kaj akceptitan literaturan konvencion atribui aŭtorecon al gravuloj aŭ fonto, kiu vere ne respondecis por la verko (ekzemple, kelkaj el la supozitaj epistoloj de Paılo, kaj la pretenditaj Sonetoj el la portugala de la angla poetino Elizabeth Barrett Browning. == Teksto de la verko == Ossian konsistas el tri sekcioj, kun la sekvantaj titoloj: ''Fingal'' , gaele: Fionnghal, havante 6 Duain (Kantojn): ''Temora'', gaela: Taighmora (8 Duain); kaj ''Conloch kaj Cuhona'' , gaele: Conlaoch ‘us Cuthonna (nur unu Kanto). La poemaro ne konsistas el sinsekva rakonto, kvankam la samaj mitologiaj rolantoj reaperas en la teksto, kaj la verko provizas la leganton per nenio pri la historio, religio aŭ popolaj kutimoj de la gaeloj. La ĉefaj korifeoj estas Ossian (Oisean) mem (kiu rilatas la historiojn kiam li estas maljuna kaj blinda); lia patro Fingal, libere bazita sur la irlanda heroo Fionn mac Cumhaill; lia filo Oscar (kiu ankaŭ rolas en la irlanda mitologio); Malvina la amantino de Oscar (kiu estas zorgantino de la maljuna Ossian); kaj Fiona. Ambaŭ nomoj Malvina kaj Fiona – kiuj ne aspektas gaelaj – estis inventitaj de Macpherson. La rakontoj konsistas el “senfinaj bataloj, kaj malĝojaj amoj”, sen kunteksto aı klarigo pri la kaızoj de la konfliktoj. Do la teksto ne povas pretendi esti eĉ parte historia aı realisma. La supozitaj originalaj poemoj estas tradukitaj en poezia prozo, en la formo de mallongaj kaj simplaj frazoj. La etoso estas epopea. Kvankam la rakontoj temas pri “senfinaj bataloj kaj malĝojaj amoj”, mankas klarigo pri la malamikoj kaj la kaŭzoj kaj kunteksto de la konfliktoj. La roluloj plurfoje pro eraro mortigas siajn amikojn kaj amatojn, kaj mortas pro aflikto (aı eĉ pro ĝojo!). Mankas informoj pri la religio, kulturo aŭ socio de la roluloj, kaj konstruaĵoj estas apenaŭ menciitaj. La pejzaĝo “estas pli reala ol la popolo kiu tie loĝas. Dronita en eterna nebulo, lumigita de mortanta suno aŭ de efemeraj meteoroj, ĝi estas griza mondo.” Fingal estas la reĝo de regiono en sudokcidenta Skotlando (Morven), eble simila al la historia reĝlando Dál Riata (Riada), kiu iam inkluzivis teritorio en nordorienta Irlando, kune kun regiono en Argyll (gaele: Earra-Ghàidheal), Skotlando. Supozeble la tempa fono de la poemoj estas la tria jarcento post Kristo, kaj la menciita “reĝo de la mondo” estas la romia imperiestro Caracalla. Ossian estis (almenaŭ parte) libera imitaĵo de teksto originale verkita en la gaela (irlanda) lingvo. (Eldono de tiu teksto poste aperis en 1807.) En la originala gaela tradicio, Oisín kaj Niamh estas geherooj en rakonto de la Fionn-ciklo. Niamh estas bela virino, kiu amas Oisín, filo de Fionn MacCumhail, kaj de Sadhbh, kiu devenas de la Tuatha de Dannan, pramastroj de Irlando. Laŭ la antikva skribaĵo Acallamh na Senórach, Oisín travivis ĝis la alveno al Irlando de la sankta Patriko. La tradicio rakontas, ke li estis koncipita kiam lia patrino metamorfoziĝis en cervinon. (Pro tio, li nomiĝis Oisín, kiu signifas "cerveto".) Rakontoj pri Oisín kaj Niamh estas ankoraŭ parto de la gaela folkloro de Irlando kaj Skotlando. Iu stranga popola rakonto pri Ossian, nome, Oisean an Déidh na Féinne (“Ossian post la fenianoj”) estas konata en Skotlando, sed nekonata en Irlando. Laŭ tiu tradicio, Oisean revenis de ''Tìr nan Òg'' (la kelta Elizeo) al Irlando, kie li trovis ke la tuta Fenianaro estis mortinta. Utila gvidilo por identigi la multajn persojn kaj lokojn en la ne tute kohera teksto de ''Ossian'', kaj en la mitologio kaj legendoj gaelaj, troviĝos en la aldonaĵo ''Persons and Places mentioned in Old Gaelic Folk-Tales and Poetry'' je la fino de la granda gaela vortaro de Edward Dwelly (vidu la liston de fontoj).   == Disputoj pri aŭtenteco == Ankoraŭ estis iom da disputo pri la aŭtenteco de la poemaro. En la jaro 1952, la poeto Ruaraidh Mac Thòmais, profesoro pri keltaj lingvoj ĉe la Universitato de Glasgovo kaj denaska gaelparolanto, konstatis, ke “Macpherson kolektis skotgaelajn baladojn, kaj dungis skribistojn por registri ĉiun tradician materialon kiuj estis buŝe konservitaj, samtempe ordigante ĉirilatajn manuscriptojn, sed ke li adaptis tiajn tradiciojn kune kun la originalaj rolantoj kaj ideoj, enkondukante multajn ideojn siajn”. Eble oni povas kompari tiun procedon kun la kompilado de la la verko ''La Kalevala'' fare de Elias Lömmrot el buŝa karelia kaj finna folkloro kaj mitologio, kaj rigardata kiel la nacia epopeo de Finnlando. Cetere, je la fino de la 18a jarcento, oni malkovris manuskripton (konata kiel la Glenmasan MS), kiuj enhavas tekston kiu estas versio de irlandgaela rakonto iom similan al unu el la poemoj de Macpherson. Oni povas argumenti, ke verko rigardita de kelkaj el la plej klerigitaj homoj en Eŭropo kiel grava literaturaĵo meritas respekton. Napoleono kaj Diderot tre admiris la verkon. Thomas Jefferson, la tria prezidanto de Usono opiniis, ke Ossian estis “la plej granda poeto, kiu iam ekzistis”. Li eĉ asertis,ke li intencis lerni la gaelan por povi legi la originalon. Inter la multaj verkistoj inspiritaj de Ossian estis Goethe, Johann Gottfried Herder, Byron, Hugo, kaj la skota romanisto Walter Scott. == Ossianaj tradicioj en Skotlando == Pro la peripetioj de Irlando, kaj ĝia ofte tragika historio, oni povas supozi ke multe da ĝiaj popolaj tradicioj estis forgesitaj, precipe pro la malapero de la gaela lingvo en la plej granda parto de la lando, post la tiel nomata Granda Malsato. Tamen, malgraŭ similaj afliktoj en la gaelaj regionoj de Skotlando, ossianaj legendoj, baladoj kaj proverboj estis konservitaj kaj buŝe transmititaj tra la generacioj. Feliĉe, fragmentoj de tiu mitologio, komuna al ambaı gaelaj nacioj estis sorge kolektitaj de iu skota eminentulo, nome John Francis Campbell, (gaele: Iain Òg Ìle) (1822-1885). Estis publikigita la tuta kolekto en pluraj eldonaĵoj kiuj enhavis la originalan materialon, plejofte kun tradukoj en la angla. Titoloj de la libroj inkluzivas: ''Popular Tales of the West Highlands'' (‘Popularaj rakontoj el la okcidenta altaĵo’, en kvar volumoj), ''Leabhar na Fèinne'' (‘Libro de la fenianoj’), kaj post la morto de Campbell, ''More West Highland Tales'' (‘Pli da rakontoj el la okcidenta altaĵo’), redaktita de J. G. McKay (MacAoidh) et al, en du volumoj. La eldonisto estis [[Alexander Gardner]], Paisley kaj Londono.) La plimulto de la ossiana teksto troviĝas en ''Popular Tales of the West Highlands''. Do, eĉ se originala gaela manuskripto de Ossian neniam ekzistis, abundas en Skotlando buŝa tradicio, el kiu Macpherson povis elĉerpi materialon por sia eposo. Alia grava skota kolektinto de folkloro pri Ossian kaj aliaj popolaj tradicioj estis Alexander Carmichael (gaele: Alasdair MacGhilleMhicheil), (1832-1912). La frukto de lia laboro estis eldonita sub la titolo ''Carmina Gadelica'' (gaele: Ortha nan Gàidheal), en kvin volumoj, inter la jaroj 1900 kaj 1954, kaj ofte represita. Kvankam la verko ''Ossian'' ne plu estas rigardata kiel aŭtenta, ĝi almenaŭ atentigis la mondon pri la fakto, ke la gaela lingvo vere posedas antikvegajn kaj ege valorajn tradiciojn, kiuj inkludas epopeojn kaj poemciklojn kompareblajn kun la grekaj kaj latinaj klasikaĵoj. Ekzemploj estas la ''Mitologia Ciklo'', la ''Ulstera Ciklo'', la ''Feniana Ciklo'', kaj la ''Historia Ciklo''. El la Ulstera Ciklo, la plej centra, kaj plej konata parto estas ''Táin Bó Cuailinge'' (‘Bestar-rabeksurso de Kulej’), kies protagonistoj estas Méabh, reĝino de Connacht, kaj ŝia kontraŭulo la heroo Cú Chulainn. Cú Chulainn estas subjekto de la unua kanto de Fingal en la poemo ''Ossian'' (“Cú Chullain sidis apud la muro de Tura…”). == Tradukoj de Ossian == (franca, germana,dana. sveda, itala, hispana, rusa, nederlanda, pola, ĉeĥa, hungara, latina) Unu el la poemo estis tradukita en la francan, en 1762, kaj en 1777 aperis la tuta poemaro. En la germanaj ŝtatoj, [[Michael Denis]] faris la unuan plenan tradukon inter la jaroj 1768 kaj 1769. Tio inspiris la tiel nomatajn protonaciistajn poetojn Klopstock, kaj [[Goethe]] kies propra germana traduko de sufiĉe longa porcio de la verko de Macpherson (La kanto de Selma) estas dramece enkondukita en kulmina sceno de la verko ''[[La suferoj de la juna Werther]]'' (1774). [[Johann Gottfried Herder]], kies influo sur Goethe estis profunda, kaj kiu verkis, en la fruaj tagoj de la movado ''[[Sturm und Drang|Sturn und Drang]]'' eseon titolita ''Ekstrakto en korespondaĵo pri Ossian kaj la kantoj de antikvaj popoloj'' (1773), Kompletaj danaj tradukoj de ''Ossian'' estis faritaj en 1790, kaj svedaj versioj en 1794-1800. Itala pastro [[Melchiore Cesarotti]] italigis, kaj supozeble plibonigis la verkon, kiun li propagis, ne nur en Italio, sed ankaŭ en Vieno kaj Varsovio. Li versio estis precipe admirita de [[Napoleono Bonaparte|Napoleono]]. Ĝis la jaro 1800, Ossian estis tradukita en la hispanan kaj la rusan; en 1805 en la nederlandan; kaj en la polan, la ĉeĥan kaj la hungaran, inter 1827 kaj 1833. La hungaro [[János Arany]] reagis per sia verko ''Homer kaj Ossiano'', kaj aliaj hungaraj verkistoj estis simile influitaj. Plie, publikigaĵo de la Alteja Societo de Londono, nome ''La poemoj de Ossian'', enhavas latinan version de parto de la teksto. La opero ''Ossian ou Les bardes'' de La Sueur tute plenigis la [[Operejo de Parizo|Parizan Operejon]] kaj transformis lian karieron. Alia opero inspirita de ''Ossian'' estis ''Diarmid'', Op 34, de la plej fama skota orkestra komponisto Hamish McCunn, prezentita la 23-an de Oktobro, 1897 en Londono. La poemaro de Macpherson influis la burĝonadon de la romantika muziko. [[Franz Schubert]] komponis Lieder por akompani multajn el la poemoj en Ossian. [[Felix Mendelssohn Bartholdy|Felix Mendelssohn]] vizitis la [[Hebridaj Insuloj|Hebridajn Insulojn]] kaj komponis la ''Hebridan Uverturon'', pli bone konata kiel ''Kaverno de Fingal''. Lia amiko, la dana komponisto [[Niels Gade]] dediĉis sian unuan eldonitan komponaĵon, la koncertan uverturon ''Efterklange af Ossian'' (Eĥoj de Ossian), verkitan en 1840, je la sama temo. Pentristoj, kiuj prenis personojn kaj epizodojn el ''Ossian'' kiel temojn por siaj bildoj inkluzivis: [[Anne-Louis Girodet]], [[Johann Peter Krafft]], [[François Pascal Simon Gérard]], [[Nicolai Abildgaard]], [[Auguste Grasset]], kaj Ingres. == Fontoj == * ''Laoidhean Spioradail Dhùghaill Bhochanan'' (“La spiritaj himnoj de Dugald Buchanan”), redaktoro: profesoro Donald Meek, eldonita de la Skotgaela Literatura Societo, volumo 23, Glasgovo, 2015 * ''Carmina Gadelica'', Alexander Carmichael, presita de T. & A. Constable, Edinburgo, 1900. * ''Tales from Highland Perthshire'' (Rakontoj el la altejo de graflando Perthshire) kolektita de lordino Evelyn Stewart Murray, tradukitaj kaj redaktitaj de Sylvia Robertson kaj Tony Dilworth, Skotgaela Literatura Societo, volumo 20, Glasgovo, 2009. * ''The Poems of Ossian in the Original Gaelic with a literal translation into English and a dissertation on the authenticity of the poems'', James Macpherson & Archibald Clerk, Edinburgo, 1870. * ''The Poems of Ossian in the Original Gaelic'' - James Macpherson & John McArthur & Melchiorre Cesarotti & Highland Society of London, Memphis, represo 2012. * ''Popular Tales of the West Highlands'' (4 volumoj), J. F. Campbell, Paisley, 1890. * ''Carmina Gadelica (Ortha nan Gàidheal)'' (5 volumoj), Alexander Carmichael, Edinburgo, 1900-1954. * ''The Companion to Gaelic Scotland'', profesoro Derick S. Thomson, Glasgovo, 1994. * ''Die Leiden des jungen Werther'', Johann Wolfgang von Goethe, Leipzig, 1774. * ''A short account of Persons and Places mentioned in old Gaelic folk-tales and Poetry'' (aldonaĵo al la vortaro ''The Illustrated Gaelic-English Dictionary / Faclair Gàidhlig agus Beurla le Dealbhan'', Edward Dwelly, Glasgow, 1974). == Vidu ankaŭ == * [[Irlanda literaturo]] * [[Ĉefverkoj de la mondliteraturo]] * [[Skotgaela literaturo]] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Poemoj]] [[Kategorio:Libroj]] [[Kategorio:Falsado]] [[Kategorio:Fikciaj keltoj]] nl8dwk00fkup4s95hyw832w7b95c258 0 245488 9494889 8536245 2026-10-17T15:30:44Z Sj1mor 12103 9494889 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo | dosiero = | priskribo = | grandeco de bildo = |Fono = | dato de naskiĝo = | loko de naskiĝo = [ }} '''BECZÁSY Antal''' (beca:ŝi) estis rumania hungara, hungara pentristo, grafikisto naskita en [[Târgu Mureş]] la [[28-an de aŭgusto]] [[1938]] kaj mortinta en [[Budapest]] la [[1-an de januaro]] [[2007]]. Li estas la patro de aktoro [[Áron Beczásy]]. Li estis entombigita en [[Cioboteni]]. == Biografio == Antal Beczásy inter [[1947]]-[[1949]] studis la instrumenton de violonĉelo en sia naskiĝurbo. La mezlernejon li finis en [[Miercurea Ciuc]]. En 1955-56 li studis juron en [[Kluĵo]]. Ekde [[1958]] li estis dancisto en la [[Állami Székely Népi Együttes]]. De [[1963]] li laboris kiel scenejdekoraciisto ĉe la pupteatro de [[Târgu Mureş]]. Inter [[1860]]-[[1963]] li studis la fakon pri desegno, pli poste inter [[1964]] kaj [[1970]] pentradon en ''Belarta Artlernejo Ion Andreescu'' de [[Kluĵo]]. Inter [[1971]] kaj [[1990]] li vivis en [[Miercurea Ciuc]] kaj pli poste en Budapeŝto. == Individuaj ekspozicioj == * Miercurea Ciuc - 1970-1999 ĉiujare; [[Târgu Secuiesc]] - 1975; [[Sfântu Gheorghe]], [[Gheorgheni]], [[Odorheiu Secuiesc]], Târgu Mureş -1976; [[Bukareŝto]], Kluĵo - 1977; [[Dombóvár]] - 1982; [[Arad]] - 1984; [[Pilisborosjenő]] - 1990; [[Budavár]] - 1997; [[Munkeno]] - 1997; [[Köln]] - 1999; Budapeŝto - 1999, 2001. Miercurea Ciuc, 2007 - memorekspozicio. == Grupaj ekspozicioj == * Târgu Mureş - 1959, 1963, 1981; Miercurea Ciuc - ĉiujare 1970-1990; Odorheiu Secuiesc - 1971; Kluĵo - 1974; Bukareŝto - 1979; [[Covasna]] - 1980; [[Barcelona]] - 1984; Budapeŝto - 1996, 1997, 1998. == Fonto == * Prospekto de memorekspozicio == Eksteraj ligiloj == * [http://www.szekelyhon.ro/archivum/offline/cikk/3282/beczasy-antal-emlekere Je la memoro de A. B.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304202911/http://www.szekelyhon.ro/archivum/offline/cikk/3282/beczasy-antal-emlekere |date=2016-03-04 }} [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj|Beczasy, A.]] [[Kategorio:Hungaraj pentristoj|Beczasy, A.]] p6kygmky987wq7zj9dn428i08opdytt 0 248361 9495160 8417290 2026-10-18T11:30:35Z Carsten Steger 186604 Aerial image of Bietschhorn inserted. 9495160 wikitext text/x-wiki {{informkesto monto |nomo=Bietschhorn |bildo=[[Dosiero:Aerial image of Bietschhorn (view from the south).jpg|300px|Bietschhorn]] |bildopriskribo=Bietschhorn vidita de Hockenhorn |alteco=3934 |latitudo=46/23/27/N |longitudo=7/51/2/E |regiono-ISO=CH-VS |zomo=8 |landoj=[[Svislando]] |montaro=[[Kantono Berno|Bernaj]] [[Alpoj]] |unua grimpo=[[13-a de aŭgusto]] [[1859]] fare de [[Leslie Stephen]] |plej facila grimpo=Okcidentsudokcidenta kresto }} {{Heredaĵo de UNESKO}} '''Bietschhorn''' en Esperanto ankaŭ '''Bieĉhorno''' estas monto apartenanta al la [[Kantono Berno|Bernaj]] [[Alpoj]] en [[Kantono Valezo]], [[Svislando]]. Ĝi formas kun la regiono de [[Eiger]], [[Mönch]] kaj [[Jungfraŭ]] kaj [[Aleĉ-Glaĉero]] al la [[Monda Naturheredaĵo de UNESKO]] [[Jungfraŭ-Aleĉ-Bieĉhorno]]. Ĉe la kresto de Bietschhorn naskiĝas la [[Baltschieder-Glaĉeroj]]. == Unua grimpo == La unuan grimpon sukcesis la [[13-a de aŭgusto|13-an de aŭgusto]] [[1859]] la [[anglo|angla]] alpisto [[Leslie Stephen]]. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.schumacher.ch/foto/Lauchernalp2006/wb_img10620e Fotoj de Bietschhorn] * [http://www.erstbesteigung.ch/ 150-jara jubileo de la unua grimpo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090527042424/http://www.erstbesteigung.ch/ |date=2009-05-27 }} {{projektoj|commonscat=Bietschhorn|Bietschhorn}} [[Kategorio:Montoj en Svislando]] [[Kategorio:Montoj de la Alpoj]] [[Kategorio:Montoj kun alteco inter 3000 kaj 3999 m]] [[Kategorio:Kantono Valezo]] [[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Svislando]] 6iqndkovb25inrlqtpushfonoyj85fu 0 250459 9494988 9472256 2026-10-17T21:17:41Z Sj1mor 12103 9494988 wikitext text/x-wiki {{Informkesto kantisto | nomo = Leslie Cheung Kwok-Wing<br />張國榮<br /> レスリーチャン | dosiero = Leslie Cheung.jpg | priskribo de dosiero = Leslie Cheung dum koncerto, 1997 | grandeco de dosiero = | larĝa dosiero = | fono = soloa kantisto | naskonomo = | alie nomata = Asian Biggest Superstar, 哥哥 | kromnomo = | naskiĝo = [[12-an de septembro]] [[1956]]<br />{{flagicon|Honkongo}} [[Kowloon]], [[Honkongo]] | morto = [[1-an de aprilo]] [[2003]]<br />{{flagicon|Honkongo}} [[Honkongo]] | deveno = | instrumento = [[kantado]] | tipo de voĉo = | ĝenro = [[Canto-popmuziko]] | profesio = [[kantisto]], [[aktoro]], [[filma direktoro]], [[tekstisto]] | aktivaj jaroj = [[1977 en muziko|1977]] – [[2003 en muziko|2003]] | eldoninto = [[Polydor Records|Polydor]], [[Capital Artists]], [[Cinepoly Records|Cinepoly]], [[Rock Records|Rock]], [[Apex Music]], [[Universal Music Group|Universal]] | parencaj temoj = | ttt = | nuntempaj membroj = | antaŭaj membroj = | signifa instrumento = |kesteroj= {{Informkesto homo |subŝablono=jes }}}} '''Leslie Cheung Kwok-Wing''' ([[12-an de septembro]] [[1956]] - [[1-an de aprilo]] [[2003]]), ankaŭ konata sub la kromnomo ''Pliaĝa frato'' (哥哥), estis aktoro kaj muzikisto de [[Honkongo]]. Cheung estis konsiderita kiel unu el la fondintoj de la stilo ''[[Cantopop]]'' kaj "kombinis treege sukcese filman kaj muzikan karieron". En 2000, Cheung estis de Ĉina Centra Televido nomata ''Azia Plej granda Superstelo'', kaj per voĉdonado konsiderata kiel ''La plej Preferata Aktoro en 100 jaroj de [[ĉina kinematografio]]'' en 2005. == Infanaĝo kaj edukado == Leslie Cheung Kwok-Wing naskiĝis en [[Kowloon]], [[Honkongo]]. Lia naskiĝnomo estis Cheung Fat-chung (張發宗), kiu estis poste ŝanĝita al lia podia nomo, Cheung Kwok-Wing. Cheung estis la plej juna el dek infanoj en mezklasana [[Hakka]]-familio. Cheung Wut Hoi - lia patro estis tre konata tajloro, inter kies klientoj troviĝis la usonaj aktoroj [[William Holden]] kaj [[Cary Grant]]. Liaj gepatroj eksedziĝis kiam li estis tre juna. Estante en Honkongo, Leslie Cheung lernis en Rosaryhill-Lernejo. Kiam li estis 13-jara, li estis sendita al [[Anglio]] kiel pensionano ĉe Lernejo Eccles Hall, kie li frontis rasan diskriminacion. Li laboris kiel drinkejisto ĉe restoracio de familianoj kaj kantis dum la semajnfinoj. Ĉirkaŭ ĉi tiu periodo li elektis por si la nomon "Leslie". Laŭ Cheung, li elektis ĉi tiun nomon, ĉar "mi amas la filmon [[Gone with the Wind]]. Kaj mi ŝatas la aktoron [[Leslie Howard]]. La nomo povas esti vira aŭ virina, estas por ambaŭ seksoj. Tial mi ŝatas ĝin." En kelkaj liaj intervjuoj, Cheung deklaris: "Mi ne havis feliĉan infanaĝon. Ĉikanoj, bataloj, ni ne kunvivis; mi estis edukata de mia avinjo. Kiel mi diris, plej influis min en mia junaĝo, ke miaj gepatroj ne estis hejme kun mi. Kiel juna infano, oni ne povus ĉiam interpreti kial la gepatroj ne estis hejme. Ĉi tio min deprimis foje." En Universitato de Leeds en la norda Anglio, Cheung studis pri [[komerca administrado]] de teksaĵoj. Li retiriĝis de la universitato fine de sia unua jaro, kiam lia patro malsaniĝis. Post la patra resaniĝo, Cheung ne revenis Anglion por kompletigi la studojn. == Kariero == === Frua kariero === En 1977, Cheung gajnis duan premion ĉe la Azia Muziko-Konkurso kiun organizis ''Rediffusion Television'' (RTV). Li subskribis kontrakton kun RTV, kiu poste iĝis [[Asia Television Limited]] (ATV) kaj komencis sian karieron en la distro-industrio. Li subskribis ankaŭ muzikan kontrakton kun [[Polydor Records]], per la diskoj ''Taga Sonĝo'' (1977) kaj ''Sago de Amanto'' (1979). La fruaj tagoj de lia kariero ne estis facilaj. Li iam estis huita for de la podo dum publika apero, kaj liaj unuaj du albumoj ne estis bonvenigitaj de la publiko. Li forlasis Polydor Records fine de sia kontrakto. La unua filmo de Cheung, ''La Erotika revo de la Ruĝa Ĉambro'' (紅樓春上春) en 1978 estis mola pornofilmo. Cheung poste deklaris ke li ne sciis pri la seksa naturo de la filmo kiam li subskribis la kontrakton. Dum la 1970aj jaroj kaj 1980aj jaroj, li aperis en pluraj televiddramoj kiel ''La Juna Konkubino'' (我家的女人), ''Agentejo 24'' (甜甜廿四味), ''Pariĝo'' (對對糊), kaj ''La Spirito De La Glavo'' (浣花洗劍錄). Ĉi tiuj televiddramoj kaŭzis ke lia nomo fariĝis konata en Sud-Orienta Azio. === Supreniro al famo === En 1982, Cheung kontraktis kun [[Capital Artists]] post la fino de sia kontrakto kun RTV. Tie [[Florence Chan]] fariĝis lia muzikagento kaj restis tia dum lia tuta kariero. Tie li renkontis [[Anita Mui]], alian Honkongan idolon de ''Cantopop'', kun kiu komenciĝis longa daŭra amikeco. En 1983, Cheung kreis sian unuan furoran kanton, "La Vento plu blovas" (風繼續吹). En 1984, li publikigis sian unuan plejfuroran kanton "Monica", kiu fariĝis la unua t.n. "rapida" kanto, kiu gajnis la Premion "Dek Plej Bonaj Ĉinaj Oraj Kantoj" de RTHK. "Monica" fariĝis reprezentanto de nova ĝenro de Honkonga muziko en la mezde la jaroj 1980. Fervoruloj komencis postuli rapidajn kaj energiajn ''Cantopop''-kantojn, kiuj estus taŭgaj kaj por danci kaj por aŭskulti. Aliaj "Dek Plej Bonaj Oraj Kantoj" publikigitaj de Cheung tra Ĉefurbo-Artistoj inkluzivis "Sovaĝan Venton" (不羈的風) (albumon, Por Via Amo Nur, 1985); "Kiu Povas esti Kun Mi" (有誰共鳴) (albumo, Leslie Cheung: Allogeco Mi, 1986) kaj "Amo en Tiuj Jaroj" (當年情) ( temokanto por Pli bona Morgaŭo, albumo Leslie Cheung: Allogeco Mi, 1986). "Kiuj Povas esti Kun Mi" fariĝis la Oro de la Oro-Kantoj (Plej bona Kanto) de la Jaro 1986. === Filmoj === La filmokariero de Cheung estis malpli rapida. Li aperis en sekundaraj roloj en la filmoj ''Encore'' (1980) kaj ''Juĝata'' (1981). Tamen, lia talento estis baldaŭ agnoskita per lia kandidatiĝo por la Honkongaj Filmo-Premioj kiel plej bona sekundara aktoro por lia rolo en la lasta nomita filmo. Post ĉi tiu kandidatigo, li komencis ĉefroli kiel la heroo en ''Adoleskaj Revemuloj'' (1982) kaj fariĝis ĉefrolulo en preskaŭ ĉiu filmo kiun li faris de tiam. De la fruaj 1980aj jaroj tra 1986, la plimulto de la filmoj en kiu li ĉefrolis, estis adoleskaj filmoj. Inter ili, Nomado (1982, direktita de Patrick Tam Kar-ming) estas ĝenerale konsiderata de filmokritikantoj kiel la reprezentanto de la Honkongaj "Nova Ondo"-filmoj. La Cheung-a rolo kiel Louis en Nomado igis li gajni sian unuan kandidatigon kiel plej bona aktoro de la Honkongaj Filmo-Premioj. Poste, Cheung deklaris ke li konsideras Nomadon lia unua "vera" filmo. Dum ĉi tiu periodo, Cheung daŭre ludis en kelkaj televidaj dramoj, kiel "Iam Sur Ordinara Fraŭlino" (儂本多情) kaj "La Falinta Familio" (武林世家). === Steleco kaj retiriĝo === <!-- Leslie Cheung en la Fina Renkonto de la Legendo koncerto, 1989. En 1986, li aliĝita al Cinepoly Rekordoj Honkongo kaj liberig la albumon Someron Enamiĝon en 1987. Somero Enamiĝo fariĝ la Furora KD de la Jaro kaj IFPI Furora Albumo en Honkongo. La sukceso de Somero Enamiĝo faris lin unu el la plej bonaj du Cantopop idoloj tiutempe ( la alia estis Alan Skota ĉapo). En 1988, li kunmet unu el lia plej famaj kantoj "Silento estas Ora" (沉默是金). Aliaj popularaj albumoj eldoniĝita de Cheung tra Cinepoly Rekordoj inkluzivis Varman Someron (1988), Virgan Neĝon (1988), Leslie 89 (Flankon vizaĝon, IFPI Plej bonan Albumon de la Jaro, 1989), Fina Renkonto (1989), kaj Salut (1990). Salut estis la unua neprofitocela albumo liberigis de superstelo en Honkongo muziko historio tio, ke ..us nur kompil kantoj originale elfar de alia kantistoj. laŭ Cheung, Salut estas li omaĝo muziko. Li donacis ĉiuj enspezo de la vendoj de Salut la Honkongo Akademio por Teatraj artoj (香港演藝學院), kiu estis nom la Leslie Cheung Monumento Esploroj post lia morto. Kun la populareco de Cheung kaj Skota ĉapo, fervoruloj de ĉi tiuj du steloj fariĝis ĉiam pli malamika al unu la alian, komencanta delonga konflikto ke baldaŭ meti pezan premon sur kaj kantistoj. En 1988, Alan Skota ĉapo publike ĉes ĉiuj popmuziko premiaj ceremonioj. En 1989, Cheung anoncita lian intencon al emeritiĝ de lia muziko kariero kiel kantisto. Cheung tiame starig rekordon starig rekordon per esti la unua kantisto senescepte en Cantopop historio tenadi emeritiĝon koncerton serion (Finan Renkonton de la Legendo), kiu (al)kuris al 33 sinsekvaj noktoj (li estis 33 tiutempe) ĉe Honkongo Koloseo. En 1990, li las Honkongo je la kulmino de lia muziko kariero kaj elmigrita al Vankuvero, Brita Kolumbio, Kanado, kie li laŭdire "trov paco kaj trankvilo."[20] Cheung akir Kanada civitaneco en 1992 kaj reven al Azio plentempa en 1995 por lia reapero en Ĉinalingvo populara muziko. De 1986 ĝis 1989, Cheung ag en kelkaj filmoj tio, ke ..n oni rigardas kiel ..n kiel Honkongo klasikaĵoj de filmo kritikantoj kaj Azia filmo fervoruloj. En 1986, Cheung kunprezent en la ĉefrolo kun Manĝaĵoj Grasa en Pli bona Morgaŭ (direkt de John Varb), kiu estis ĝenerale konsider kiel tendenco pli_anto komenco por Honkongo mafio filmoj en la 1980s. Cheung lud Ilaro, virta kaj idealisma juna policano. Cheung-a rolo en la filmo estis ĝenerale konsiderita lin debuton kiel grava aktoro. Li ankaŭ ĉefrol en la daŭrigo, Pli bona Morgaŭ DUA (1987). Ankaŭ en 1987, Cheung ĉefrol en Stanley Kŭan-a Rouge kie li lud Chen-Pang Chan, infatuated, opiofumado Playboy kaj kondamnita amanto de bela prostituitino, Fleur (lud de Anita Mui). Pli, en la sama jaro (1987), li aper en Tsui Hark-a Ĉina Fantomo Artikolo (direkt de Ching Siu-tung). Cheung ludis Molvon Choi Pek, bonesignif sed malkuraĝa ŝuldo kolektanto kiuj(n) havis enamiĝintan al bela fantomo (lud de Joey Wong). Li elfaro en ĉi tiuj filmoj gajn al li du Plej bona Aktoro kandidatigo de Honkongo Filmo Premioj. La sukceso de Pli bona Morgaŭ kaj Ĉina Fantomo Artikolo fariĝis fame konatan sciatan en la Japana kaj SudKoreio filmo merkatoj. --> === Ora epoko en filmo === <!-- Leslie Cheung en la filmo Tagoj Esti Sovaĝa, 1990La mez80s al mez90s estis ora epoko en Hong Kong-a filmindustrio, kiu koincidita kun Cheung-a filmo kariero. En 1990, Cheung ag kiel Yuddy, bonaspekta, senkompata malbona knabo, philanderer kaj narcisisto en Wong Ŭai-a filmo Tagoj Esti Sovaĝa. Li elfaro en Tagoj Esti Sovaĝa gajn al li la Plej bona Aktoro Premio ĉe la Honkongo Filmo Premioj en 1991 kaj li unua kandidatigo de Plej bona Aktoro ĉe la Ora Ĉevalo Filmofestivalo (Tajvano). Li ankaŭ agis en du aliaj Wong Kar-wai filmoj. En la 1994 batalartoj filmo, Cindro de Tempo, li prezentas en la ĉefrolo kiel Ouyang Feng, [[glavisto]]n kaj [[sikario]]n, kiu elspezas liaj tagoj en dezerto. Lia rolo kiel Ouyang gajnis al li premion '''Plej bona Aktoro''' ĉe la Honkongo Filmo Kritikantoj Socio Premioj. En 1997's filmo Feliĉa Kune kiu centre prezentis kompleksan interrilaton inter du gejaj amantoj (kvankam Wong insistis ke tio ne esence "geja" filmo), li ludis la kaprican Ho Flugilo-n, kiu iris al [[Argentino]] kun sia amanto Lai Yiu-fai (ludata de [[Tony Leung Chiu-wai]]). En 1992's historia majstroverko Adiaŭas Mian Konkubinon (direkt de Chen Kaige), Cheung ag kiel la Pekino opero stelo Dieyi Cheng, Pekino opero artisto kiu ating famo kun liaj ravaj prezentoj de virino(j) roloj. Adiaŭas Mian Konkubinon estas la unua Ĉina filmo ricevi gajnis la Oran Palmon premion ĉe la Cannes Filmofestivalo. Ĝi ankaŭ gajnis pli ol dudek alia filmo premioj inkluzivanta Ora Terglobo por Plej bona Fremda Filmo kaj Oscar kandidatigoj por Plej bona Fremda Filmo kaj Plej bona Kinematografio. Cheung-a elfaro en la filmo gajn al li internacia famo kiel filmostelulo kaj fiks li paŝoj en la metropolo Ĉinio filmindustrio. En 1996, li labor denove kun Chen Kaige, lud la rolo de nebula amaĵisto, Zhongliang Yu, en Temptress Luno. En 1998's Tempo al Memor (direkt de Yip Ying), li ag kiel Jin, subtera Ĉina Komunista gvidanto. Li Honkongo fono kaŭzis pasian debaton tiutempe, sed la filmo ankoraŭ atingita sukceson ĉe filmspektantoj en metropolo Ĉinio kaj en 2004 gajnis " Plej popularan Fremdan Filmon" Premion ĉe la Pjongjang Filmofestivalo. Aliaj gravaj filmoj, kie Cheung ĉefrolis dum ĉi tiu periodo, inkluzivas La Edziniĝonto kun Blanka Haro (kun [[Brigitte Lin]], 1993), Li estas Virino, Ŝi estas Viro (kun [[Anita Yuen]], 1994), La Fantomo Amanto (1995), kaj Viva Erotica (kun [[Shu Ki]], 1996). Lia prezentiĝo en ĉi tiuj filmoj gajnis al li tri kandidatigojn por premioj de '''Plej bona Aktoro''' ĉe la Honkongo Filmo Premioj kaj tri Plej bona Aktoro Premio kandidatigoj ĉe la Ora Ĉevalo Filmofestivalo de 1990 1998. Kiel diverstalenta aktoro, Cheung ankaŭ agis en multaj [[komedio]]j. En 1991, teamo denove kun Manĝaĵoj Grasa kaj [[Cherie Chung]], Cheung ludis lertan kaj ĉarman ŝteliston en John Varb Iam Ŝtelisto. En 1992, Ĉio bonordas, Fin Bone, li agis kiel ineca frato kiu poste konscios la signifon de vera amo. Alia tre konata komedio inkluzivis La Aglon Pafadon Heroojn, estas Mirinda Vivo, kaj La Ĉina Festeno. Cheung estis ankaŭ allogulo en Honkongo; de 1990 1998, 13 el 39 filmoj en kiu li prezentiĝis en la ĉefrolo estis enlistigitaj kiel ĉiujaraj dek plej multe vizitataj filmoj. Kvankam Cheung ĉesis sian karieron kiel [[popmuziko|popmuzika]] [[kantisto]] de 1989 1995, li daŭrigis en sia muzika kariero kiel [[komponisto]]. Li kunmetita pli ol dek kantoj dum tio, ke tempo. En 1993, li gajnis Plej bonan Originalan Filmon Kanton Premion de Ora Ĉevalo Filmofestivalo por la temokanto Ruĝa Vango, Blanka Haro al la filmo La Edziniĝonto kun Blanka Haro ( kiel komponisto). En 1995, li kunmet ĉiuj tri temokantoj por la filmo La Fantomo Amanto. kiel komponisto, Cheung gajnis kvar kandidatigoj por Plej bona Originala Filmo Kanto Premio ĉe la Ora Ĉevalo Filmofestivalo kaj Premioj kaj du kandidatigoj por Plej bona Originala Filmo Kanto ĉe la Honkongo Filmo Premioj. --> === Reveno al la muziko === <!-- Albumo Ruĝa, 1996En 1995, Cheung subskrib kontrakto kun Roko Rekordoj, reven al muziko kiel kantisto. ĉe la sama jaro, li liberigis lin unuan poŝto"emeritiĝo" albumo, Amata. Amata atingita grandan merkaton sukceson kun la premio de IFPI Furora Albumo, sed efektive ĝi ..is ne ricev multe aklamo de muziko kritikantoj tiel kolekto de Cheung-a filmo temokantoj de 1993 al 1995. En 1996, Cheung liberig eble lian plej tre aklam albumo, Ruĝa. Ruĝa estis fuzio albumo, miksanta glata ĵazo, R&B, vizito salteto, ktp., en Cantopop, form konsekvenca unika stilo. Cheung laboris ekde tiam sur pinta muziko kaj ankaŭ Cantopop, li nova muziko stilo estanta rimarkeble (kiu) malsam antaŭ li pli frua emeritiĝo. En ĉi tiu albumo, Cheung ankaŭ kunmetita alian gravan kanton en li muziko kariero, Ruĝa. En 1998, Cheung liberig lian unuan albumon en La ĉina lingvo (kaj ankaŭ la sola (kiu) originale en la lingvo), Printemps. En 1997, Cheung ten lia unua postemeritiĝo koncerto serio: Monda rondiro 97, kiu daŭr de Dec. 12, 1996 al Junio 17, 1997. Kiel kun la rafinaĵoj al lia muzika stilo, Cheung enkondukita novan bildon al lia spektantaro. La plej aŭdaca parto eble estis la ferm danco "Ruĝa" kie Cheung faris tango dueton en paro de ruĝaj altakalkanoj kun maĉisma dancanto. Monda rondiro 97 inkluzivis 55 koncertojn: 24 koncertojn estis tenadita en Honkongo Koloseo kaj 31 koncertoj estis tenadita en la urboj tutmonde. Inter ili, ses koncertoj estis tenadita en Japanio kaj metropolo Ĉinio respektive. Monda rondiro 97 estis la unua koncerto serio ke Cheung tenadis en ĉi tiuj du lokoj. En 1999, Cheung komenc muziko kompanio, Apogeo Muziko, subskrib disdonado kontrakto kun Universala Muziko Grupo(UMG). Gravaj albumoj liberigita tra UMG inkluzivas [[retronombrado|Retronombr]] Kun Vi (1999), Granda Varmo (2000), kaj Sennoma (2000). la furoraj kantoj liberigita de li dum ĉi tiu periodo inkluzivas Pasapudest Dragonfly, la pinta iun furora kanto, Granda Varmo, kaj Las Ĝustaj Manoj, Dek plej bonaj Oro Kanto de la Jaro (1999). Li ankaŭ kunmetita la kanton Min (unuan liberig en albumo Granda Varmo), kiu estis konsider de li kiel kanto de sinkomunikaĵo. En 2000, Cheung estis premi* la Oran Nadlon premion (vivdaŭron atingon premion en Cantopop muziko). En la sama jaro, Cheung estis asignita kiel la "Muziko Ambasadoro" de Composors Kaj Aŭtoroj Socio de Honkongo (MONO) ĝis lia morto. Cheung ankaŭ kunmetita la temokanton Noan Keston, por la MONO Ora Vel Premio. --> === Pli postaj jaroj === <!-- Leslie Cheung en Pasio Travojaĝo, 2001En 2000, Cheung ten lia fina koncerto serio, Pasio Travojaĝo. Pasio Travojaĝo inkluzivis 43 koncertojn, daŭrantan de Julio 31, 2000 al Aprilo 16, 2001. estis lia plej disputo, kaj eble plej bona koncerto. Cheung laboris ĉe la unua fojo kiel la arto direktoro kaj ankaŭ la kantisto por la koncerto. Li invitis Paul Gaultier desegni ĉiuj ok kostumoj por la koncerto. Tamen, la kostumoj, kune kun li longa peruko kaj barbo, estis kritikita amare de Honkongo amaskomunikilaro ĉe la frua etapo de la koncertoj. Cheung poste sciigita ke Gaultier estis tre kolera pri la kritiko kaj asertis en retpoŝta mesaĝo (send al Cheung) ke li ..us neniam desegn kostumoj denove por iu Azia prezentisto. Malgraŭ la fruaj kritikoj de la amaskomunikilaro, Pasio Travojaĝo atingis grandegan sukceson. Pasio Travojaĝo estis tre bonvenigis en Japanio kaj faris Cheung tenad 10 koncertoj tie. kune kun Monda rondiro 97 koncertoj, Cheung starigis rekordon starig rekordon de fremdaj artistoj de tenadantaj 16 koncertoj en Japanio. En Ĉinio, Cheung starigis rekordon starig rekordon ne jam rompita de tenadanta du sinsekva nokto koncertoj en Ŝanhajo Stadiono (kapacito de 80,000). Li estis ankaŭ aljuĝita la "Grandan Salut Premio" (2000) de Mingpao Ĉiusemajna ( Honkongo) kaj "Muziko Salut Premio" (2000) de Ĉina Popmuziko Amaskomunikilaro Asocio (metropolo Ĉinio) por lia labor en Pasio Travojaĝo. ne pli malfrue ol la fino de la 1990s, Cheung havis komencis koncentriĝ pri ag en neenamiĝo roloj. En La Infano (1999, direkt de Jacob Cheung Ĥi), li prezent en la ĉefrolo kiel malriĉa unu patro kiu subten forlas knabeton. En la suspensfilmo Duoblig Frapeti (2000, direkt de Lo Ĥ* Leung), lin lud psycho murdinto, Riĉjo. En la 2002 psycho suspensfilmo Internaj Sentoj (direkt de Lo Ĥ* Leung), lin lud psikologo Dro. Leĝo, kiuj(n) eltrovis siajn proprajn emociajn aferojn kiam li provis trakti lin pacienton Yan (Kar Yan Lam). Li elfaro en ĉi tiuj filmoj gajn li alia Plej bona Aktoro kandidatigo de la Honkongo Filmo Premioj. Li ankaŭ rikoltis alian du Plej bona Aktoro Premio kandidatigoj de Tajvano Filmofestivalo. Dum ĉi tiu periodo, Cheung komencis provi lin manon ĉe filmo direkto. En 2000, li direkt lia unua filmo, la 45 minutoj De Cindro al Cindro. En 2002, li komencis filmon lian unuan regulan longecon filmon Ŝtel(ad) Koro. La filmo ne estis kompletigita pro la (pli)malboniĝo lia sano. --> == Seksa orientiĝo == <!-- Cheung estis bisexual kaj iam dir en intervjuo en Tempo revuo:"Estas pli konvena al dir Mi estas bisexual. Mi havis koramikinojn. Kiam Mi estis 22 aŭ tiel, Mi demandis mian koramikinon Teresan Mo (lian kolegon en ĈIUTERENA MOTORCIKLO de la tempo) al geedziĝ min." Malgraŭ multaj klaĉgazeto onidiroj, li neis lin samsekseman/duseksan orientiĝon por la unua duono lia kariero, ĝis lia sinteno malstreĉ konsiderinde post elmigranta al Vankuvero. En la fruaj 1990aj jaroj li fariĝis unu el la malmultaj Honkongo aktoroj kiuj(n) aŭdacis ludi gejajn karakterojn onscreen. Cheung-a unua geja rolo estis Cheng Dieyi en Adiaŭas Mian Konkubinon (1993). Cheng Dieyi estis Pekino opero kantisto aŭ Dan (viro(j) aktoro kiu lud virino(j) roloj) kiu havis enamiĝintan al lia(j) viro(j) kantado partnero. En Wong Ŭai-a Feliĉa Kune (1997), Cheung lud alia geja rolo, Ho Flugilo. Feliĉa Kune enhavita plendetalan sekson scenojn. Li estis kandidatigita por la Plej bona Aktoro Premio ĉe la Ora Ĉevalo Premioj kaj la Honkongo Filmo Premioj por li rolo en Feliĉa Kune. En 1995 Honkongo klaĉgazeto eldoniĝita foton de Cheung kun alia viro, Daffy Tong Hok-Tak (唐鶴德). En 1997 koncerto, Cheung publike rivelis ke Tong estis li "plej amata" post lia patrino. La Honkongo amaskomunikilaro poste akceptita la du viraj interrilato kaj la klaĉgazeto donis Tong la kromnomon Tong Tong (en la stilo de Ir Ir). Post Cheung-a morto, Cheung-a familio eldoniĝita tutpaĝan nekrologon en Honkongo ĵurnalo, en kiu Tong estis enlistig kiel supervivanta edz(in)o (未亡人). Tong, kune kun Cheung-a plejaĝa fratino, estis ankaŭ nomita kiel la executor de Cheung-a bieno. --> == Morto == Cheung sinmortigis la 1-an de aprilo 2003. Li saltis el la 24-a etaĝo de la Hotelo ''Mandarin Oriental'' en la Centra distrikto de Honkonga Insulo. Li lasis suicidan noton dirante ke li estis suferinta deprimiĝon. Li estis 46-jara. <!-- Kiel unu el la plej popularaj prezentistoj en Azio, Cheung-a morto ŝok la Azia distro industrio kaj Ĉina komunumo tutmonda.[35][36][37][38][39] [40] Onidiroj pri la kaŭzo de lia morto disvastig tiel rapide tio, ke lia familio alvokita (al) klaĉgazetoj al las Cheung ripoz pace, kaj ne sensationalize lia seksa orientiĝo kaj kialoj pro kiuj suicido. la tago post Leslie-a morto, li longa tempo partnero, Tong, konfirmis ke Cheung suferis (klinikan) melankolion kaj estis vidantaj psikiatroj por kuracado por preskaŭ unu jaro. Li ankaŭ rivelis ke Cheung havis provitan suicidon en 2002. Poste ĉe lia enterigo, Cheung-a nevino sciigita tio, ke ŝia onklo havis severan klinikan melankolion kaj suferita multe dum la lastaj jaro (2003). Malgraŭ la risko de infekto de SARSO kaj la Kiu estas averto sur vetur al Honkongo, dekmiloj, interalie famuloj kaj aliaj fervoruloj, multaj de aliaj mondopartoj kiel metropolo Ĉinio, Tajvano, Japanio, Sudorienta Azio, la Usono kaj Kanado ĉeestita Cheung-a memora diservo, kiu estis ten por la publika, Je la ..a de aprilo 7, 2003. Cheung-a enterigo estis sur Aprilo 8, 2003. Por preskaŭ unu monato, Cheung-a morto superregitajn gazetajn titolojn en Honkongo kaj liaj kantoj estis konstante sur la aero. Cheung-a fina albumo Ĉio Sekvas la Venton (一切隨風) estis liberigita tri monatoj post lia morto. Cheung-a suicido noto (traduko): "Melankolio! multajn dankojn al ĉiuj miaj amikoj. multajn dankojn Profesoro Felice Lieh-Mak (Cheung-a fina psikiatro, 麥列菲菲). ĉi tiu(n) jaro(n) estas do forta. estas netolereble jam ne. multajn dankojn Sro. Tong. multajn dankojn mia familio. multajn dankojn Fei-Fei (Lydia Shum Bruegoha). En mia vivo Mi faris nenio malbona. kial ĝi devas esti tiel ĉi?" Cheung-a suicido noto (Ĉina): "Melankolio! 多謝各位朋友，多謝麥列菲菲教授，這一年很辛苦，不能再忍受， 多謝唐先生，多謝家人，多謝肥姐. 我一生沒做壞事 為何這樣?" --> == Aldonaj informoj == <!-- Estis raportite, ke Cheung akiris la kromnomon "gorgor" (哥哥, pliaĝan fraton) kiam li ag en la filmo La Edziniĝonto kun Blanka Haro kun Brigitte Lin en 1993. Tamen, Cheung diris, ke li estis unua nom gorgor de Joey Wong kiam ili labor por filmo Ĉina Fantomo Artikolo. En Maltraf Vi Multe Leslie koncerto (2008), Susan Hwuang, intima amiko de Cheung, dir Carina Lau Kar Molvo estis la unua kiu nom Cheung "gorgor" kiam ili lud Mahjong jam en 80s. Li fina publiko kantado apero estis en la forpasinta Anita Mui-a fina 2002 koncerto kiel gasto prezentisto, nelonge antaŭ li morto. Tie, li kantis dueton kiu ili havis registritan en la 80s kaj nova kanto "Malaperinta Sezono de Gloro". Li direktis kaj agis en la video de la kanto "Malaperinta Sezono de Gloro". Leslie Cheung estas la unua generacio de Pepsi steloj en Azio. Voĉdone elektita kiel n-ro 1 en Komerca Radia 10 PLEJ BONAJ Plej Belaj Homoj en Honkongo. Voĉdone elektita kiel la gajninto de la 10 Plej varaj Famuloj de la Jarmilo en Honkongo. En 2000, multaj retejoj kaj ĵurnaloj raportis ke Leslie Cheung, Brigitte Lin, Zhu Molvo Molvo kaj Michelle Reis estis elektiĝ kiel Kvar Senegale Beleco en Honkongo. Inter ili Cheung estas la sola viro, kaj la tuta cetero estas virinoj. Li kanto Monica estis kron kiel Kanto de la Jarcento. Nomita Azian Plej grandan Superstelon de GVATKAMERAO(J) en Pekino Ĉinio. Gajnis la Plej Preferatan Aktoron Premion en 100 jaroj da Ĉina La kino en la voĉdonado kiun ten Henderson Lando Evoluado Kun. Ltd, Honkongo Pramŝipo Kun. Ltd, HKFAA kaj UA Kinejoj por la Jarcento de Ĉina Filmo Historio (2005) En la listo 100 PLEJ BONAJ Preferataj filmoj de Ĉina La kino, voĉdone elektis de Honkongo publiko, li estas 5 filmoj de supro 10, kaj 4 ..aj de 5 plej bon-aj # - Adiaŭas Mia Konkubino # - Tagoj Esti Sovaĝa # - Pli bona Morgaŭ # - Feliĉa Kune # - Rouge La unua Honkongo aktoro kiuj(n) agis en metropolo Ĉinio filmo, Adiaŭas Mian Konkubinon (1993). Subten bonfaraj organizoj kiel Honkongo Ruĝa Kruco, Porinfana Kancero Fundamento Honkongo, kaj Fin Infano Seksa molestado Fundamento. Membro de la ĵurintaro ĉe Tokio Internacia Filmofestivalo en 1993 kaj la Berlino Internacia Filmofestivalo en 1998. unu el 10 Ĉinaj Kulturaj Idoloj de la 20a Jarcento. Li vakso cifero ĉe Madame Tussauds Honkongo estis rivel sur Marto 31, 2004 (unua ŝia mortodatreveno). Estas met en "Historia kaj Naciaj Herooj" ĉambro (Cheung estas la sola kantisto/aktoro en ĉi tiu ĉambro). La rigardo estas kiu rememorig pri Cheung en li fama rolo kiel Pekino opero impersonator Cheng Dieyi en la filmo, Adiaŭas Mian Konkubinon. 2006 Honkongo studo sur la famulo suicido eventoj sugestis ke Cheung-a morto povus ĵeti negativajn efikojn sur ..n la homoj jam melankolia dum la SARSO periodo: en Aprilo 2003, estis 134 suicidoj en Honkongo (Honkongo loĝantaro estas de 6.9 milionoj). Inter ili, 13 menc* Cheung en ilia suicido notoj. Tamen, la historia statistikero ced la papero montr ke la suicido indicoj en la monatoj antaŭ kaj post Aprilo 2003 teniĝas konsekvencan kun tiu, de Aprilo 2003. La papero ne analiz la efiko de la SARSO kaj ekonomio deprim sur la suicido indico aŭ. memori Cheung, iuj li fervoruloj donacis benkojn kun Cheung-a nomo parkoj ĉe la lokoj ili vivas, kiel Hibiya Parko en Tokio aŭ Stanley Parko en Vankuvero. Cheung nomiĝis la Elvis de Honkongo frue en li kariero. Hazarde, la jaro Elvis Antaŭ mortis estis la jaro Cheung komencis lin kantadon karieron. estas iuj kantoj pri Cheung, la plej fama iun estas Ir Ir, skribita kaj kantita de Lum Hon Yeung. --> == Listo de premioj == === Elektitaj premioj === Ĉi tiu artikolo aŭ sekcio ŝajne enhavi enkadrigitajn listojn ke eble bezonas postpurigon. * RTV Azia Kanto Konkurso Postaviculoj kun la kanto "Usona Torto" 1977 * Eksterlandaj Ĉinaj Ĉiutagaj Novaĵoj La Plej bona Novulo Premio 1977 * RTHK Dek plej bonaj Ĉina Oro Kantoj Premio gajninto kun la kanto Monica 1984 * TVB Jado Solida Oro Plej bona Dek Premio gajninto kun kanto Monica 1984 * Komerca Radio Ĉinaj Popkantoj Premio gajninto 1984 * RTHK Dek plej bonaj Ĉina Oro Kantoj Premio gajninto kun kanto Sovaĝa Vento 1985 * TVB Jado Solida Oro Plej bona Dek Premio gajninto kun kanto Sovaĝa Vento 1985 * Komerca Radio Ĉinaj Popkantoj Premio gajninto 1985 * RTHK Dek plej bonaj Ĉina Oro Kantoj Premio gajninto kun kanto Kiuj(n) Povas esti Kun Mi 1986 * TVB Jado Solida Oro Plej bona Dek Premio gajninto kun kantoj Kiuj(n) Povas esti Kun Mi kaj, Amo en Tiuj Jaroj 1986 * Komerca Radio Ĉinaj Popkantoj Premio gajninto 1986 * RTHK Dek plej bonaj Ĉina Oro Kantoj Premio gajninto kun kanto Sendorma Nokto, Somero Enamiĝo ankaŭ estas la Furora KD de la jaro kaj [[IFPI Furora Albumo]] en 1987 * TVB Jado Solida Oro Plej bona Dek Premio gajninto kun kanto Sendorma Nokto * RTHK Dek plej bonaj Ĉina Oro Kantoj Premio gajninto kun kantoj Silento estas Ora kaj Deproksime 1988 * TVB Jado Solida Oro Plej bona Dek Premio Plej populara(j) Viro(j) Kantisto 1988 * CRHK Finfina Kanto Mapo Premioj Plej bona Vira Kantisto 1988 * TVB Jado Solida Oro Plej bona Dek Premio gajninto kun kanto Komence de Nulo, kaj ankaŭ gajninto de la Plej populara(j) Viro(j) Kantisto 1989 * Komerca Radio Finfina Kanto Mapo Viro(j) Oro Premio 1989 gajninto LESLIE, albumo ankaŭ estas la [[IFPI Plej bona Albumo]] de la Jaro * IFPI Furora Albumo gajninto kun Korinklino 1999 * RTHK Dek plej bonaj Ĉina Oro Kantoj Premio Jarmilo Oro Kanto Premio por Monica 1999 * RTHK Ora Nadlo Premio (vivdaŭro atingo premio en Cantopop) 1999 * RTHK Dek plej bonaj Ĉina Oro Kantoj Premio gajninto kun kanto Lasis Dekstran manon 1999 * CRHK Finfina Kanto Mapo Premioj Dek plej bonaj Albumoj por Retronombrado Kun Vi 1999 * CRHK Finfina Kanto Mapo Premioj Plej bona Kanto Premio por Las Dekstra mano 1999 * Metropolo Radio Frapas Muzikopremiojn Plej bonan Kanton Premion por Las Dekstra mano 1999 * Metropolo Radio Frapas Muzikopremiojn Dek plej bonaj Plej bona Frap por Las Dekstra mano 1999 * TVB Jado Solida Oro Plej bona Dek Premioj Muziko Salut Premio 2000 * Mingpao Ĉiusemajna(j) Elstara(j) Viro(j) Kantisto Premio 2000 * Ming Pao Ĉiusemajna Granda Salut Premio por Pasio Travojaĝo 2000 * Komuna Premio de RTHK, CR, TVB & Metropolo Radio por la Plej bona *Albumo de la Jaro gajninto kun albumo Sennoma 2001 * Ĉina Popmuziko Amaskomunikilaro Premioj Plej bona Vira Kantisto Premio 2001 * Ĉina Popmuziko Amaskomunikilaro Premioj Plej bona Koncerto Premio por Pasio Travojaĝo 2001 * Ĉina Popmuziko Amaskomunikilaro Premioj Dek plej bonaj Ĉinaj Kantoj por Pasanta Dragonfly 2001 * "Sprite Mia Elekto" Ĉinio Originala Muziko Popmuziko Mapo Premioj Ora Kanto Premio por Febro 2001 * "Sprite Mia Elekto" Ĉinio Originala Muziko Popmuziko Mapo Premioj Jarmilo Elstara Atingo Premio 2001 * RTHK Dek plej bonaj Ĉina Oro Kantoj Premioj Arĝento Jubileo Premio de Plejboneco 2002 * Ĉina Popmuziko Amaskomunikilaro Premioj Vivdaŭro Atingo Premio 2003 * Ĉina Popmuziko Amaskomunikilaro Premioj Dek plej bonaj Ĉinaj Kantoj por Ĝis nun Sekve Ferm 2003 * MONO Mia Neniam superita Preferata Kanto por Mi 2003 * MONO Ora Vel Muzikopremioj Plej bona Alternativo Kunmetaĵo por Ĝis nun Tiel Ferm 2003 * Honkongo Filmo Premioj gajninto Plej bona Aktoro por Tagoj Esti Sovaĝa 1991 * Tajvano Ora Ĉevalo Filmofestivalo gajninto Plej bona Originala Filmo *Kanto por Blankhara Beleco 1993 * Ĉina Elfaro Arto Asocio Speciala Atingo Premio por Adiaŭas Mian Konkubinon 1993 * Japana Kritikanto Socio Plej bona Aktoro Premio (Fremda Filmo) por Adiaŭas Mian Konkubinon 1994 * Honkongo Filmo Premioj Plej bona Originala Filmo Kanto Premio por Postkur 1995 * Gajninto de HK Filmo Kritikantoj Socio Plej bona Aktoro Premio por Cindro de Tempo 1994 * Tajvano Ora Ĉevalo Premioj, Udn, Fenikso TELEVIDO, kaj Mondo Revuo *Tutmonda Dek plej bonaj Ĉinaj Filmosteloj Premio 1996 * Ming Pao Ĉiusemajnaj Teatraj artoj Premioj Plej Elstara Aktoro por Internaj Sentoj 2002 * Nikkei Distro Japanio Dek plej bonaj Plej bonaj Aktoroj en Azio 2004 * NHK Japanio Dek plej bonaj Preferataj Filmosteloj 2006 * Honkongo Filmo Premioj Eterna Gloro Teatraj artoj Premio 2004 * Honkongo Filmo Premioj Plej Preferata Aktoro Premio en 100 jaroj da Ĉina La kino 2005 * Honkongo Filmo Premioj Arĝento Jubileo Plej bona Aktoro Premio 2006 * Normo Luita Honkongo Plateno Diverstalenta Premio 2000 * GVATKAMERAO(J) Muzikopremioj Plej granda Azia Artisto Premio 2000 * Sina Ĉinio 10 PLEJ BONAJ Kulturaj Idoloj de la 20a Jarcento 2003 urbo Rideto Honkongo 10 PLEJ BONAJ Famuloj Kun La plej Bela Rideto 2003 * Sina Ĉinio Plej Maltrafis Artiston 2007 * Sohu Ĉinio "Memoranta Mia 1997" Plej Neforgesebla Famulo 2007 == Diskografio == * Min ŝatas Dreamin' (白版碟) 1977 * Tago Dreamin' 1977 * 情人箭 (Amanta Sago) 1979 * 風繼續吹 (La Vento Frapoj Sur) 1983 * 一片痴 (Frenezeco) 1983 * 張國榮 Leslie (Monica) 1984 * 夏日精選 - 全賴有你 (Somero Plej bona Kolekto - Ĉiuj pro Vi) 1985 * 為你鍾情 (Por Via Amo Nur) 1985 * 張國榮(迷惑我) Leslie Cheung (Allogeco mi) 1986 * Levŝ 1986 * 張國榮 (當年情) ( La pasinta Amo) 1986 * 愛慕 (國語) (Admir) 1987 * Somero Enamiĝo87 1987 * Varma Somero 1988 * Virga Neĝo 1988 * Leslie 89 張國榮 (側面) (Flanko Vizaĝo aŭ Profilo) 1989 * Salute'89 1989 * Fina Renkonto 1989 * Revanta 1990 * 寵愛 (Amata) 1995 * 紅 (Ruĝa) 1996 * EKDE NUN (unu) 1996 * Printemps 1998 * 這些年來 (EP) ( Dum tiom multaj jaroj) 1998 * 陪你倒數 ( Retronombr Kun Vi) 1999 * Granda Varmo (大熱) 2000 * Leslie Sennoma (EP) 2000 * Leslie (por) ĉiam 2001 * Plurĝenra 2002 * 一切隨風 (Ĉio Sekv la Vento) 2003 == Filmografio == * Erotikan rev pri la Ruĝa Ĉambro (紅樓春上春 1978) * Hundo manĝas Hundon (狗咬狗骨1978) * Juĝata (失業生 1980) * La Tamburisto (1980) * Biso (喝采 1980) * Energia 21 (沖激２１ 1982) * Freneza Enamiĝo (求愛反斗星 1982) * Adoleskaj Revemuloj (檸檬可樂 1982) * Nomado (烈火青春 1982) * La Tamburisto (鼓手 1983) * Malgranda Drako (dom)servistino (楊過與小龍女 1983) * unua fojo (第一次 1983) * Feliĉan Kristnaskon (聖誕快樂 1984) * Duoblig Pli_anto ferdeko (三文治 1984) * Apog la Flava Linio (緣份 1984) * Intelekta Triopo (龍鳳智多星 1984) * Por Via Koro Sole (為你鐘情 1985) * Fina Kanto en Parizo (偶然 1986, 1982?) * Pli bona Morgaŭ (英雄本色 1986) * Rouge (胭脂扣 1987) * Pli bona Morgaŭ DUA (英雄本色 DUA 1987) * Ĉina Fantomo Artikolo (倩女幽魂 1987) * Mortiga amo (殺之戀 1988) * Ĉampionoj Ir Lokoj V: La Terakota Frapas (新最佳拍檔 1989) * Ĉina Fantomo Artikolo DUA PARTO (倩女幽魂 II：人間道 1990) * Unufoje Ŝtelisto (縱橫四海 1991) * Tagoj Esti Sovaĝa (阿飛正傳 1991) * Partio de Riĉa Familio alinome. La Bankedo (豪門夜宴 1991) - Si * Nam Kong Legendo: Kontraŭpunkulo Taĉmento (藍江傳之反飛組風云 1992) * Ĉio bonordas, Fin Bone (家有喜事 1992) * Adiaŭas Mian Konkubinon (霸王別姬 1993) * La Aglo Pafado Herooj: Dong Cheng 11a Jiu (射雕英雄傳之東成西就 1993) * Ĉio bonordas, Fin Bone Tro (花田喜事 1993) * La Edziniĝonto kun Blanka Haro 2 (白髮魔女傳 DUA 1993) * La Edziniĝonto kun Blanka Haro (白髮魔女傳 1993) * Cindro de Tempo (東邪西毒 1994) * Longa kaj Volvanta Vojo (錦繡前程 1994) * Super la Ĉielarko Sub la Jupo (記得……香蕉成熟時 II：初戀情人 1994) * Li estas Virino, Ŝi estas Viro (金枝玉葉 1994) * estas Mirinda Vivo (大富之家 1994) * La Fantoma Amanto (夜半歌聲 1995) * La Ĉina Festeno (金玉滿堂 kiu ankaŭ nomiĝas: 滿漢全席 1995) * Temptress Luno (風月 1996) * Yang Yin: Sekso en Ĉina La kino (1996) * Viva Erotica (色情男女 1996) * Ŝanhajo Granda (新上海灘 1996) * Kiu estas la Viro, Kiu estas la Virino (金枝玉葉 DUA 1996) * Tristar (大三元 1996) * Ĉio bonordas, Fin Bone 1997 (97家有喜事 1997) * Feliĉa Kune (春光乍泄 1997) * Naŭa Feliĉo (九星報喜 1998) * Tempo Memori (紅色戀人 1998) * Anna Magdalena (安娜瑪德蓮娜 1998) * Lunlumo Esprim (星月童話 1999) * La Infano (流星語 1999) * Duoblig Frapeti (槍王 2000) * Okinawa Rendez-vous (戀戰沖繩 2000) * De Cindro Cindro (煙飛煙滅 2000) * Internaj Sentoj (異度空間 2002) * Cindro de Tempo Redŭ (東邪西毒 Redŭ 2008) == pluaj legaĵoj == * Simon Broughton, Markon Ellingham, "Mondon Muzikon Volumo 2: Latina kaj Nordameriko, Karibeo, Barato, Azio kaj Pacifiko", BBC Radio, 2000, ISBN 1-85828-636-0 Klein, (2003). * Adiaŭas, Leslie Cheung. LosAnĝeleso Urbo Venk. Rehavigita al si Decembro 17, 2005, de Kei Mori, "夢想之欠片（Broken pecoj de dreams" Renga Shyobo Shinshya Kun,Ltd,Tokio Japanio,2004,ISBN 4-902603-55-1 * Chitose Shima, "Leslie Cheung Intervjuo", Ĉio pri Leslie, P25-40, Sangyo Henshu Centro Kun., Ltd., Tokio, Japanio, 1999, ISBN 4-916199-10-3 * Chitose Shima, "Tempo de Leslie Cheung", Sangyo Henshu Centro Kun., Ltd., Tokio, Japanio, 2004, ISBN 4-916199-59-6 * Urbo Distro Redaktoro Komitato, "Leslie Cheung-a Mondo de kino 2 (1991-1995)", Urbo Distro, Honkongo, 2006, ISBN 962-8114-98-0 * De Komunuma interkonsultiĝo, "Leslie Cheung-a Filmo Vivo" MI, DUA, Ŝanhajo Librejo Eldonejo, Ŝanhajo, 2006, ISBN 7-80678-557-4J.272 == Vidu ankaŭ == * [[Honkonga filmografio]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * Leslie Cheung ĉe la Interreto Filmo Datumaro * [http://ameblo.jp/lcing/ レスリー・チャン（張國榮）スマイル] * Leslie Cheung Cyberworld Oficiala Retejo de Ruĝa Misio, provizanta (al) materialo sur Cheung-a muziko, filmoj, intervjuoj, fotoj, ktp. * [http://www.leslielegacy.com Leslie Heredaĵo Asocio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080505061509/http://www.leslielegacy.com/ |date=2008-05-05 }} Oficiala Retejo de LLA (Leslie Heredaĵo Asocio), provizanta (al) materialo sur Cheung-aj rekordoj, filmoj, kaj internaciaj noticoj raportoj * [http://www.rottentomatoes.com/p/leslie_cheung/ Leslie Cheung ĉe rottentomatoes] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060721170844/http://www.rottentomatoes.com/p/leslie_cheung/ |date=2006-07-21 }} * Rigard la dokumentario filmo "Leslie Cheung - Honkongo Stelo", montr de Germana - Franca TELEVIDO kanalo Arte Je la ..a de aŭgusto 30th, 2007. * [http://www.lesliecheung.com Leslie Cheung Internet Fan Club] Oficiala Retejo de la Leslie Cheung Interreto Klubo de fervoruloj {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ĉinaj kantistoj]] [[Kategorio:Ĉinaj aktoroj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj la 12-an de septembro]] [[Kategorio:Mortintoj la 1-an de aprilo]] 8y7gsrtjtzh8pfyl0fybnfmv9jeqh0n 0 251285 9494906 9466631 2026-10-17T17:19:23Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494906 wikitext text/x-wiki {{Unua|kat=Esperantujo}} La '''statistiko de Esperantujo''' traktas ĉiujn kampojn de [[Esperanto]], kie eblas atingi laŭnombran priskribon de la stato kaj evoluo. Ĝi servas por ekscii kaj kompreni tion kaj por doni fidindan bildon al la [[Esperanto-parolanto]]j mem kaj al la ekstera mondo. La plej ofte publikigitaj nombroj verŝajne estas tiuj pri membroj. Estas tamen multaj indikoj, ke la membronombroj de [[Universala Esperanto-Asocio|UEA]] kaj de ĝiaj [[Landaj asocioj de UEA|Landaj Asocioj]] ne respegulas la ĝeneralan evoluon de [[Esperantujo]], almenaŭ dum la pasintaj jardekoj. Konstateblas stagnado de la kvanto de Individuaj Membroj de UEA kaj malkresko en multaj Landaj Asocioj. Kontraste dum la pasintaj jardekoj kreskis la nombroj de partoprenantoj en [[Esperanto-renkontiĝo|renkontiĝoj]], de [[Pasporta Servo|PasportaServanoj]], de la muzikproduktado, de [[Denaskaj Esperanto-parolantoj|denaskuloj]], de interretaj paĝoj kaj de Esperanto en [[Afriko]] kaj pluraj landoj de [[Azio]]. Ankaŭ la esplorado de Esperanto en [[Lingvoscienco|lingvistiko]] kaj aliaj sciencoj plioftiĝas. Laŭ pluraj indikoj Esperanto atingis inter la internacie uzataj lingvoj de la mondo lokon ie inter la 15-a kaj la 50-a; kompare kun la [[Angla lingvo|angla]] la rilato estas proksimume 1:1000 (depende de la kampo ĝenerale inter 1:500 kaj 1:2000). Komparante la uzadon de lingvoj indas fari distingon inter ennacia kaj internacia uzadoj. Oni ne celas per Esperanto anstataŭi la ennacian uzadon, do ne vere gravas por komparo ekzemple la nombro de interretaj paĝoj en nacia lingvo destinitaj nur al loka uzo (ekzemple informoj de loka vendejo). Bedaŭrinde estas tre malfacile eltrovi, kiom el la uzado de nacia lingvo kiel la angla estas ennacia kaj kiom internacia. Kutime la uzadonombroj montras la entutan uzadon de naciaj lingvoj; kompare kun tio Esperanto havas pli malbonan pozicion ol kompare kun la internacia uzado. Sekve do la situacio por Esperanto estas ĝenerale iom pli pozitiva ol kion montras la nombroj kaj rilatoj. == Statistikoj pri ekzamenoj == === Hungario === En [[Hungario]] en la jaroj 1995 ĝis 1999 ĉiujare inter 500 kaj 600 homoj trapasis ŝtate rekonitan ekzamenon pri Esperanto, plejparte en la meza nivelo; supozeble la situacio en la antaŭaj jaroj estis simila. Jam ekde la jaro 1966 oni povas trapasi ekzamenon pri Esperanto ĉe la Ŝtata Lingvoekzamena Komisiono en baza, meza kaj supera gradoj kaj ankaŭ en pluraj fakaj terenoj. Ekde 1998 studentoj de altlernejoj kaj universitatoj rajtas ricevi sian diplomon nur post ŝtate rekonita ekzameno pri unu aŭ du fremdlingvoj. En la jaro 2000 oni registris ankaŭ Esperanton. Ĉefe pro la rapida ebleco plenumi la kondiĉon por la diplomo la suma ekzamennombro tuj supreniris al 1627 kaj post du jaroj komencis ondumi ĉe 5000. Temas pri proksimume 3500 ekzameniĝantoj ĉiujare, ĉar ĉirkaŭ la triono de la ekzamenoj estas malsukcesaj - la studantoj preferas frue provi la ekzamenon. Sume de 2000 ĝis 2019 okazis pli ol 69 mil ekzamenoj kun proksimume 39 mil sukcesintoj<ref>Kp. la tabelon kaj ankaŭ Szilvási László: [http://www.eszperanto.hu/hu-lernejo.htm "Malgranda fina venko" - en Hungario] (ekzamenoj 1995 - 2004); &#8211; Krome: [http://fr.groups.yahoo.com/group/bretonio/message/2317 raporto]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} de D-ro Ludoviko Molnár el marto 2007. Kp. la alineon pri [[Hungario:Esperanto-movado#.C4.88iujare 6000 .C5.9Dtate rekonitaj ekzamenoj|ŝtate rekonitaj ekzamenoj]].</ref>. Ekde 2002 inter 2 kaj 5 procentoj de tiuj ŝtate rekonitaj lingvoekzamenoj en Hungario estis pri Esperanto. Post la angla (ĉ. 50 %) kaj la germana (ĉ.&nbsp;25 %) ĝi ofte troviĝis sur la tria loko, similrange kun la franca. Granda parto de la ekzameniĝantoj estas homoj, kiuj jam laboras kaj dume akiras diplomon. Ĉar la nombro de tiuj studentoj en la jaroj ekde proks. 2010 malgrandiĝis, atendeblis same redukto de la kvanto de ekzamenoj. kiu fakte okazis. Ĝis nun (2019) ĉiujare plu almenaŭ 700 homoj sukcese trapasis ekzamenon (maksimumo estis 3261 sukcesintoj en 2007). La posta tabelo kunigas nombrojn el revuo Esperanto kaj similajn (kvankam ne tute egalajn) statistikojn de la Hungara Institucio pri Edukado - Kreditiganta Centro pri Fremdlingvaj Ekzamenoj (nyak.hu). Tiu institucio kontrolas kaj inspektas la memstarajn ekzamenajn centrojn; la ekzamenojn pri Esperanto okazigas la Ekzamena Centro Origo. {| class="wikitable" |+ Hungaraj ekzamenoj 2000 - 2019 |- ! Jaro !! Enpagintoj !! Ekzamenitoj !! Sukcesintoj !! Ekzamenitoj !! Sukcesintoj<ref>Plej aktuala nombro ĉe [http://www.nyak.hu/doc/statisztika.asp?strId=_491 NYAK, p. 491] "sikeres, sikertelen, összesen" (sukcesa, malsukcesa, ĉiuj); pri aliaj vidu ĉe web.archive.org</ref> |- ! !! colspan="3" style="text-align:center"| (laŭ revuo Eo<ref name="Revuo Esperanto, 12/2010, p. 246">Revuo Esperanto, 12/2010, p. 246</ref>) !! colspan="2" style="text-align:center"| (laŭ nyak.hu<ref>{{hu}} [http://www.nyak.hu/doc/statisztika.asp Nyelvvizsga-statisztikák] <small>alirita 12.08.2015 kun la helpo de Google Translate</small>; speciale [http://www.nyak.hu/doc/statisztika.asp?strId=_43_ NYAK] kaj [http://web.archive.org/web/20100421082928/http://www.nyak.hu/doc/statisztika.asp?strId=_43_ Web Archive].</ref>) |- | 2000 || || || || 474 || .. |- | 2001 || 3732 || 2406 || 2049 || 2013 || .. |- | 2002 || 5979 || 4731 || 3687 || 3785 || .. |- | 2003 || 5193 || 4251 || 2981 || 3132 || .. |- | 2004 || 4680 || 3215 || 2294 || 2422 || .. |- | 2005 || 5350 || 3840 || 2840 || 2985 || 2985 ? |- | 2006 || 4965 || 3933 || 3008 || 3991 (4089?) || 2839 |- | 2007 || 5493 || 4155 || 3235 || 6163 || 3261 |- | 2008 || 4990 || 3642 || 2551 || 5596 || 2570 |- | 2009 || 4883 || 3967 || 2310 || 5586 || 2332 |- | 2010 || || || .. || 5422 || 2310 |- | 2011 || || || .. || 5240 || 2028 |- | 2012 || || || .. || 3699 || 1808 |- | 2013 || || || .. || 3613 || 1574 |- | 2014 || || || .. || 3342 || 1447 |- | 2015 || || || .. || 2993 || 1212 |- | 2016 || || || .. || 3212 || 1301 |- | 2017 || || || .. || 2254 || 934 |- | 2018 || || || .. || 2091 || 800 |- | 2019 || || || .. || 1861 || 740<ref>[https://nyak.oh.gov.hu/doc/statisztika.asp?strId=_491 Sikeresség szerinti bontás nyelvek szerint 2019] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200801043533/https://nyak.oh.gov.hu/doc/statisztika.asp?strId=_491 |date=2020-08-01 }} (sukceso laŭ lingvoj); "sikeres sikertelen összesen": 'sukcesa malsukcesa sume'</ref> |- | '''Sume''' (truoj!) || '''45.265''' (2001-9) || '''34.140''' (2001-9) || '''24.955''' (2001-9) || '''69 874''' (2000-19, min.) || '''28 141''' (2005-19) |- | '''Laŭ revuo Eo''' <br />(nur 2001-4) || || || '''11 011''' (2001-4) || || '''11 011''' (2001-4) |- | '''Sume 2001-19''' <br />(kun revuo Eo) || || || . || || '''39 152''' |} Inter 2001 kaj 2009 laŭ revuo Esperanto entute 4415 homoj trapasis ''bazan ekzamenon (B1)'', buŝe aŭ skribe; el tiuj sume 2478 homoj trapasis ambaŭ ekzamenojn. La ''mezan ekzamenon (B2)'' sukcesis entute 19 431 homoj; el tiuj 6236 personoj ekzameniĝis nur buŝe, 5051 nur skribe kaj 8144 ambaŭforme. La ''superan ekzamenon (C1)'' trapasis 1109 homoj; el tiuj 259 nur buŝe ekzameniĝis, 260 nur skribe kaj 590 ambaŭforme.<ref name="Revuo Esperanto, 12/2010, p. 246"/> Laŭ la ''aĝa distribuo'' en unu el la kursocentroj (tiu de Eventoj) ĉirkaŭ 80 % de la kursanoj estis inter 24 kaj 37 jaroj (kp. la grafikon de [http://www.eszperanto.hu/egyeb/alk/kurso-statisztika-eletkor.jpg Esperanto-kursoj laŭ aĝo-distribuo]; horizontale aĝo, vertikale procentaĵo). ==== Abiturientaj ekzamenoj en Hungario ==== En Hungario en 2011 Esperanto havis la 15-an rangon inter la elekteblaj fremdaj lingvoj, pri kiuj la abiturientoj ekzameniĝis.<ref>[http://hvg.hu/karrier/20110501_erettsegi_2011_irasbeli_szobeli_targyak hvg.hu]</ref> {|class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; white-space: nowrap; text-align: center" |- ! width = 150 | Lingvo !! width = 120 | Nombro de ekzamenitoj<br />2011 |- | angla | 59 mil |- | germana | 25 mil |- | franca | 1008 |- | itala<!--olasz--> | 623 |- | latina | 398 |- | hispana | 299 |- | rusa<!--orosz--> | 80 |- | romaa<!--lovari--> | 32 |- | malnovrumana<br />("beas") | 30 |- | rumana<!--román--> | 30 |- | slovaka | 29 |- | kroata<!--horvát--> | 22 |- | japana | 21 |- | ukraina | 12 |- | '''''Esperanto''''' | 8 |- | portugala | 7 |- | hebrea<!--héber--> | 6 |- | finna | 6 |- | nederlanda | 5 |- | pola | 5 |- | serba | 5 |- | bulgara | 2 |- | ĉina | 2 |} === Edukado.net === [[UEA]] lanĉis en [[2008]] novan ekzamensistemon pri Esperanto, [[Komuna eŭropa referenckadro]], laŭ la reguloj de la [[Konsilio de Eŭropo]]. Tiun sistemon prizorgas ĉefe [[Edukado.net]], kiu ekzamenis inter 2008 kaj fino de 2014 entute 1637 homojn (1509 sukcesis)<ref>[https://edukado.net/ekzamenoj/ker edukado.net - UEA-KER]</ref>. === Naciaj movadaj ekzamenoj === Pluraj landoj havas landan ekzamensistemon, sen oficiala valoro ekster la Esperanta movado. En [[Italio]] la [[Itala Instituto de Esperanto]] dum la jardeko 2004-2013 sukcese ekzamenis 766 homojn laŭ landa 3-grada ekzamensistemo<ref>{{it}} [http://iie.esperantoitalia.it/ Istituto Italiano di Esperanto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150703012910/http://iie.esperantoitalia.it/ |date=2015-07-03 }}</ref>. == Statistikoj pri aliaj kampoj de Esperantujo == [[Dosiero:Adresaro de la Esperantistoj - kresko.svg|eta|400ra|dekstra|Adresaro de la Esperantistoj:<br />Evoluo de la suma nombro de adresoj inter 1890 kaj 1909]] === Adresaro de la Esperantistoj === Inter la jaroj 1890 kaj 1909 aperis en 29 t.n. ''serioj'' la "[[Adresaro de la Esperantistoj]]" (konata sub diversaj titoloj). En 1890 enestis mil adresoj. La lasta registrita esperantisto, en 1908 (Serio XXIX), ricevis la numeron 21915. === Afriko === En la pasintaj jardekoj Esperanto disvastiĝis en multaj regionoj de Afriko. Kreiĝis Esperanto-asocioj en deko da afrikaj landoj; en plia deko ekzistas kelkaj lokaj kluboj. La disvastiĝo de Esperanto en Afriko estas konstatebla ankaŭ per la nombro de gastigantoj en Pasporta Servo. PS havis en 1988/89 entute 18 adresojn en Afriko; en 2005 estis sume 59. Tio estas mezuma jara kresko de ĉirkaŭ 7,2 %. La proporcio de afrikaj adresoj inter ĉiuj PS-gastigantoj kreskis de 2 % al 4,3 %. === Azio === En intervjuo kun la gazeto ''[[The Hindu]]'' organizanto de la kvina [[Azia Kongreso de Esperanto]] en 2008 rakontis, ke Esperanto venis al Barato antaŭ nur 25 jaroj<ref>[http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2008021359100400.htm&date=2008/02/13/&prd=th& The Hindu]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Nun oni sukcese organizis Azian Kongreson en Bangalore. Sen kresko tio ne klarigeblas. En [[Nepalo]] en 1990 ne ekzistis loka Esperanto-komunumo. Laŭ la vikipedia artikolo pri [[Nepala Esperanto Asocio]] la retlisto ''nepalesperanto'' havas nun 219 membrojn. En [[Srilanko]] la komenco de la esperanta historio estis ligita al vizitoj de instruemaj eksterlandaj esperantistoj. La loka movado naskiĝis verŝajne en 1979, kiam s-ino [[Vilma Sindona Eichholz]] vizitis la insulon. Dum kelkaj jaroj la nombro de esperantoparolantoj estis malpli ol 10 personoj. Menciindas la poresperanta aktiveco, informado de [http://www.kln.ac.lk/humanities/department/linguistics/html/staff/D_M_Wickramasinghe.html S-ino Daya Wickramasinghe]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} profesorino en la [[Universitato de Kelaniya]]. En 1983 kaj 1984 [[Stefano Keller]] vojaĝis al [[Srilanko]], prelegis pri Esperanto kaj organizis kursojn en la publika biblioteko de [[Kolombo (urbo)|Kolombo]], en la universitatoj de [[Universitato de Kolombo|Kolombo]], [[Universitato de Kelaniya|Kelaniya]], kaj en la laborministerio. Rezulte de tiu agado la nombro de esperantoparolantoj (je diversaj niveloj de parolkapablo) kreskis proksimume ĝis ĉirkaŭ 100 personoj. Post forpaso de la ĉefa loka aktivulo, [[Daniel Balasingham Jesudason]] (1994), sekvis malpli aktiva periodo. La srilanka esperanto-movado revigliĝas en 2008: laŭ informoj de s-ro U. Zeiter Perera, Srilanka Esperanto Asocio (SLEA) havas 40 membrojn. Tutcerte karakterizas ankaŭ la srilankan movadon tiu fakto, lau kiu ne ĉiu parolanto de la internacia lingvo membras en loka grupo, asocio. === Diplomatoj === El diversaj landoj venis kaj venas [[Esperantistaj diplomatoj|diplomatoj parolantaj Esperanton]], ekzemple [[Ralph Harry]], iama ambasadoro de [[Aŭstralio]] ĉe [[UN]], [[György Nanovfszky]], iama ambasadoro de [[Hungario]] en [[Moskvo]] (ekde ĉirkaŭ 1992) kaj prezidinto de Hungara Esperanto Asocio (ĝis ĉirkaŭ 2006) kaj [[Ulrich Brandenburg]], prezidanto de [[Germana Esperanto-Junularo]] de 1974 ĝis '75 kaj nuna ambasadoro de Germanio en [[Rusio]]. En Germanio nuntempe almenaŭ tri diplomatoj flue parolas Esperanton kaj dum multaj jaroj partoprenis en la Esperanto-komunumo. Temas krom Ulrich Brandenburg pri Horst Gruner (kunverkinto de la germana versio de ''Gerda malaperis'', laŭ la stato de [[2008]] ataŝeo pri [[ekonomio]] en la germana ambasadejo en [[Jaundo]], [[Kameruno]]) kaj [[Marko Naoki Lins]] ([[Germana Esperanto-Junularo|GEJ]]-prezidanto de 1996 - 2000 kaj direktoro de la [[Brusela Komunikad-Centro]] de [[Eŭropa Esperanto-Unio]] ĝis aprilo 2005; kiu laŭ [http://ukrea.kiev.ua/?q=node/53 Ukrainia Esperanto Asocio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} en 2008 laboris en la ambasadejo de [[Kievo]], nun (2011) en Berlino, Germanio). Konsiderante, ke Germanio havas proksimume 1700 diplomatojn en la t.n. ''supera servo'', proksimume unu el 550 germanaj diplomatoj flue parolas Esperanton; tio kompreneble estas samtempe la rilato inter Esperanto kaj la angla en tiu kampo. === Enketoj pri diversaj temoj === Kelkaj enketoj esploras plej diversajn temojn, ekzemple [http://esperanto-ondo.ru/Nov98-09.htm "Kiaj ni estas"]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, kie 31 partoprenintoj de renkontiĝo en Jekaterinburg (aŭg. 1997) respondis interalie, ĉu la kunulo (se ili havas) parolas Esperanton (8 jes, 8 ne), ĉu la infanoj (se ili havas) parolas Esperanton (7 jes, 14 ne), el kiuj fontoj ili eksciis pri Esperanto (el gazeto 8, el libro 8, el afiŝo kaj anonco 6 ktp.), kiamaniere ili lernis Esperanton (ĉeesta kurso 18, aŭtodidakte 12, koresponda kurso 4 ktp.) aŭ kiam la entuziasmo pri Esperanto estis la plej granda (ĉe plej multaj, 13, en la unua esperantista renkonto). === Esperanto-asocioj - membroj kaj landoj === Ofte eblas legi la opinion, ke membro-nombroj estas taŭga maniero por prijuĝi la staton de Esperanto kaj Esperantujo. Indas tamen konsideri, ke Esperanto-asocioj fondiĝis ĉefe antaŭ multaj jaroj por respondi al tiamaj bezonoj; hodiaŭ multajn el tiuj funkcias transprenis ofertoj en la interreto: Kontakton kun aliaj Esperanto-parolantoj per sociaj retoj, ĉiutagaj informoj sur retpaĝoj (pli rapidaj ol paperaj gazetoj), voĉa interparolado per Skajpo, prelegoj ĉe youtube... Ne estas miraklo, se multaj Esperanto-parolantoj ne plu vidas avantaĝon el asocia membreco. ==== UEA ==== ===== Landoj ===== [[Dosiero:Alighintaj Landaj Asocioj UEA 1950-2015.png|eta|Grafiko pri la proksimuma nombro de Landaj Asocioj de UEA inter 1948 kaj 2013. Bv. konscii, ke la datuma bazo (ĉi tiu vikipedia artikolo pri la LA-oj de UEA) estas iom nefidinda; la nombroj por unuopaj jaroj povas esti iomete aliaj.]] En la pasintaj sepdek jaroj la nombro de landoj kun [[Landaj asocioj de UEA|Esperanto-asocio aliĝinta al UEA]] kreskis de proks. 20 al 70; krome estas kelkaj landoj kun asocioj membrantaj en [[TEJO]], [[Civito]] aŭ aliaj tegmentaj organizaĵoj. ===== Membroj ===== [[Dosiero:UEA1908 2007Membraro.png‎|dekstre|eta|UEA-Membraro 1908 - 2007. Individuaj Membroj (verda) kaj Aligitaj Membroj tra Landaj Asocioj (rozkolora)]] La [[Membronombroj de UEA#Diagramo kaj tabelo|membronombroj de UEA]] montras resuman stagnadon inter 1949 kaj 2007: Antaŭ ses jardekoj estis 5.927 Individuaj Membroj, en 2007 estis 6.011. Ĉe la Aligitaj Membroj la unua nombro estas 12.822, tiu el 2007 estas 11.477. Sume UEA havis 18.749 membroj en 1949 kaj 17.488 en 2007. Indas noti, ke la Aligitaj Membroj en 1949 venis el ĉirkaŭ 20 Landaj Asocioj, dum hodiaŭ UEA havas pli ol 60; multaj Landaj Asocioj, ĉefe en Eŭropo, draste perdis membrojn - la perdon kovris la aliĝo de novaj asocioj. La nombro de Individuaj Membroj restis relative stabila; ĝi ondumis en tiuj ses jardekoj nur inter 5.713 kaj 8.071. Kontraste la nombro de Aligitaj Membroj kreskis de ĉirkaŭ 10.000 komence de la kvindekaj jaroj al maksimumo de 36.351 en 1987. Jam en 1991 el tio restis nur 19.146, en 2002 nur 10.549. La kresko en la kvindekaj jaroj (de ekzemple 10.723 membroj en 1954 al 25146 en 1959) ŝuldiĝis al aliĝo de pluraj asocioj, ne al kresko interne de Landa Asocio: Alvenis interalie tiuj en Germanio, Finnlando, Pollando, Japanio, Bulgario kaj Jugoslavio. Plia rapida kresko okazis de 1979 (24.533) ĝis 1987 (36.351) pro grandiĝo de membronombroj ĉefe en orienta Eŭropo (la voĉdonrajto en la komitato de UEA dependas de la kvanto de membroj). Jam en 1991 la nombro estis signife sub la nivelo de 1979. Malfacilas interpreti la sumajn nombrojn de Aligitaj Membroj ĉe UEA, ĉar eniras multaj dekoj da Landaj Asocioj kun diversaj cirkonstancoj. En la sube traktitaj landoj Francio kaj Germanio sperteblas malkresko de la membraro. Laŭ ofta klarigo membroperdo estas nuntempe ĝenerala fenomeno de asocioj. Tamen oni povas konstati, ke kelkaj asocioj prosperas, kiel tiuj de aŭtomobilveturantoj kaj pri mediprotektado. ==== Francio ==== [[Dosiero:FrancaEAsocioMembraro1902 2006.png‎|maldekstre|eta|Membraro en Francio 1901 - 2006]] La [[Unuiĝo Franca por Esperanto#Membronombroj|membronombroj en Francio]] montras konstantan malkreskon ekde multaj jardekoj. En 1963 estis 1553 membroj en [[Espéranto-France]], en 2006 estis ĉirkaŭ 750. ==== Germanio ==== La [[Germana Esperanto-Asocio#Membronombroj|Germana Esperanto-Asocio]] spertis malkreskon ekde la kvindekaj jaroj. En la pasinta jardeko laŭ oficiala informo okazis malkresko de 1325 membroj en 1994 al 1064 en 2006, kio signifas mezuman membroperdon de 2 % jare. === Familioj kaj denaskuloj === {{Ĉefartikolo|Denaskaj Esperanto-parolantoj}} Ĝis la fino de la sepdekaj jaroj ne okazis ĝenerala Esperanto-renkontiĝo, kie partoprenis iom pli granda nombro de infanoj. Tutmonde ekzistis ĉefe unu infana renkontiĝo, la [[Internacia Infana Kongreseto]] (IIK, paralele al [[UK]]), kie kunvenis kaj plu kunvenas kutime inter dudek kaj kvardek infanoj ekde ses jaroj; la supra aĝolimo komence estis dek du jaroj, sed intertempe kreskis al dek ses. En la jaro 1950 okazis la unua IIK, en 2009 okazas la 40-a (en kelkaj jaroj ne okazis). Speciala renkontiĝo por [[Denaskaj Esperanto-parolantoj|denaskaj]] infanoj estas [[Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj]] (REF), kiu ekzistas ekde 1979. En la komenca jardeko la nombro de partoprenantoj variis inter 20 kaj 40; ekde 1994 la nombro altiĝis al 60 ĝis 90 partoprenantoj<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://familioj.komputilo.org/arangoj.htm |titolo=REF-statistiko |alirdato=2008-07-13 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110726234627/http://familioj.komputilo.org/arangoj.htm |arkivdato=2011-07-26 }}</ref>. Proksimume la duono el ili estas infanoj. Dum la okdekaj jaroj kreiĝis [[Printempa Semajno Internacia]] (PSI, unue en 1985) kiel familia renkontiĝo kaj la jarfina [[Internacia Festivalo]] (IF, unue en 1979), kie ekde la malfruaj okdekaj jaroj partoprenis ankaŭ gepatroj kun infanoj. Unue dum la jarfino 2002 okazis [[Novjara Renkontiĝo]] (NR), en kiu ekde la jarŝanĝo 2006/7 kunvenas kutime ĉirkaŭ sesdek infanoj kaj junuloj kun siaj gepatroj; inter 20 kaj 25 el ili estas denaskuloj. Ekde la grandiĝo de NR la nombro de infanoj en IF multe reduktiĝis. Simila kvanto de infanoj kiel dum NR kunvenas ankaŭ dum PSI; ankaŭ la proporcio de denaskuloj estas simila. Resume oni povas konstati, ke antaŭ tridek jaroj okazis nur unu porinfana semajna renkontiĝo ĉiujare, dum intertempe estas kvar. En ĉiu el ili partoprenas kutime inter 20 kaj 60 infanoj, el kiuj intertempe preskaŭ duono lernas Esperanton denaske (en REF ĉiuj). La plioftiĝo de la renkontiĝoj signifas, ke multaj infanoj havas plurfoje jare dumferian kontakton kun samaĝuloj, kio multe levis la ligitecon al Esperanto. ==== Denaskuloj en vikipedio ==== Inter 200 vikipedio-kunlaborantoj, kiuj indikis almenaŭ nivelon 3 en Esperanto (3: "alta aŭ flua nivelo"; 4: "preskaŭ kiel denaskulo"), troviĝis 9 (do ĉirkaŭ 4,5 %), kiuj parolas la lingvon denaske (stato de aŭgusto 2008; en jan. 2014 estas 243 kun nivelo 3, 84 kun nivelo 4 kaj 7 kun denaska nivelo, do ĉirkaŭ 2 % da denaskuloj inter 243+84=327. Aŭ 7 denaskuloj inter 84 preskaŭ-denaskuloj, do 8,3 %)<ref> , , </ref>. ==== Nombro de denaskuloj 1904 - 2010 ==== En 1904 naskiĝis la unua denaskulo; en la jarlibro de UEA en 1961 publikiĝis listo de 58 denaskuloj. Pri la stato de hodiaŭ ekzistas diversaj taksoj, ekzemple "inter 200 kaj 2000" kaj "pluraj mil" denaskuloj. La "Rondo Familia" havis registron pri 350 Esperanton parolantaj familioj en 1995<ref>Fontoj ĉe [[Denaskaj Esperanto-parolantoj#Nombro kaj denaskuloj de dua kaj tri generacio]]</ref>. La hungara censo de 2001 nombris entute 4 575 Esperanto-parolantojn, el kiuj 4 407 homoj informis, ke Esperanto estas negepatra lingvo; teorie tio povus signifi, ke 168 homoj estus Esperanto-denaskuloj (3,7 % de la nombritaj Esperanto-parolantoj, unu homo inter 27 Esperanto-parolantoj), sed verŝajne la vera nombro estas multe malpli alta - kelkaj homoj supozeble ne indikis, ke ili estas ne-denaskuloj. ===== Denaskuloj de dua kaj tria generacio ===== Jam en 1994 "The Encyclopedia of Language and Linguistics" menciis, ke ekzistas denaskuloj de dua kaj tria generacio, ĉe kiuj do unu el la geavoj jam lernis Esperanton denaske<ref>The Encyclopedia of Language and Linguistics, ed. R.E. Asher, Oxford: Pergamon, 1994 (vol. 3, [http://www.phon.ucl.ac.uk/home/wells/esperanto-encyc.htm pages 1143-1145] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210306112259/http://www.phon.ucl.ac.uk/home/wells/esperanto-encyc.htm |date=2021-03-06 }}): "However, there are also speakers, children of parents who use Esperanto as a family language, for whom it is a native language or mother tongue, normally in a bilingual or trilingual relationship with the language of the local community or other parental language(s). There is no other case in linguistic history of something that started as an intellectual scheme, a project on paper, being transformed into a language with native speakers of the second and indeed the third generation."</ref>. === Filmoj === Esperanto aperas kiel parolata lingvo en kelkaj longaj filmoj (ekz. [[Angoroj]]), en beletraj filmetoj de kelkaj minutoj (ekz. ĉe [[youtube]]) kaj en filmitaj prelegoj kaj diskutoj (ankaŭ ofte ĉe youtube). Krome Esperanto estas uzata kiel subteksta lingvo en diversaj filmoj kaj filmetoj. ==== TED ==== La organizaĵo [[TED (konferencoj)|TED]] proponas edukajn prelegojn en siaj konferencoj kaj ofertas la filmojn en interreto; la parolata lingvo ĝis nun ĉiam estas la angla. La longeco de la prelegoj estas inter proks. 4 kaj 18 minutoj. Ekzistas subtekstoj en aliaj lingvoj por multaj el tiuj filmoj. Aktuale (30-a de sept. 2017) ekzistas 2557 prelegofilmoj en la angla; 2434 el ili havas ankaŭ subtekstojn en la brazilportugala, 2427 en la hispana, 2408 en la franca ktp. En Esperanto ekzistas nun 116 prelegoj (6,5 % de ĉiuj prelegoj); Esperanto per tio havas lokon 53 inter entute proks. 110 lingvoj; la loko dum la pasintaj kvin jaroj ondumis inter la 46-a kaj la 58-a loko. === Gastigaj servoj (Pasporta Servo, CouchSurfing k.a.) === [[Dosiero:Pasporta Servo statistiko.png‎|dekstre|eta|Pasporta Servo 1974 - 2008]] [[Pasporta Servo#PS la.C5.AD jaroj|Pasporta Servo]], fondita en 1974 kun 39 gastigantoj, spertis rapidan kreskon ĝis 900 gastigantoj en 1988/89. Sekvis stagno ĝis la jaro 2000, post kio okazis plia kresko al 1364 en la jaro 2005. Ekde tiam la nombroj malkreskis al 1225 en la jaro 2008. Eble tiu malkresko almenaŭ parte ŝuldiĝas al la apero de rete disponeblaj gastigaj servoj, kiel [[CouchSurfing]], kie en 2008 ĉirkaŭ 500 homoj indikis almenaŭ komencan scion pri Esperanto. Se oni kunkalkulas ambaŭ gastigajn servojn, la kresko daŭras - eĉ se oni konsideras, ke ĉe CouchSurfing nur ĉe parto de la enmetitaj adresoj eblas tranokti. (Parte CouchSurfing funkcias kiel [[Amikeca Reto]].) La mezuma kresko de la nombro de gastigantoj ĉe Pasporta Servo inter 1988 kaj 2005 estis ĉirkaŭ 2,4 %, la kresko inter 1995 kaj 2005 estis ĉirkaŭ 5,3 %. La nombro de landoj jam post tri jaroj, en 1977, atingis pli ol 40; sekvis iom-post-ioma kresko ĝis nuntempe ĉirkaŭ 90 landoj. === Gazetoj === Statistiko pri la Esperanto-gazetaro en la jaro 2006 listigas 15 internaciajn kaj 14 landajn gazetojn<ref>Kongresa Libro de la Tutmonda Kongreso de Esperantistoj-Ĵurnalistoj, Litovio, 2008, p. 54-55. Ankaŭ rete ĉe [http://www.esperanto.lt/board/zboard.php?id=dokumentoj&no=109 esperanto.lt].</ref> el entute supozeble ĉirkaŭ 200 nuntempe tutmonde aperantaj. 11 internaciaj kaj 7 landaj gazetoj respondis, ke ili havas abonkvanton de almenaŭ 500 ekzempleroj; sume tiuj 11 internaciaj gazetoj havas ĉirkaŭ 12 mil ekzemplerojn, dum la 7 plej grandaj landaj havas sume ĉirkaŭ 6 mil ekzemplerojn (eldonlandoj: Japanio, Germanio, Italio, Koreio, Francio, Svedio kaj Ĉeĥio). La eldonritmo varias proksimume inter trisemajna revuo (Heroldo) kaj kvarmonata ([[Juna Amiko]]). La revuo [[Esperanto (gazeto)|Esperanto]] informas pri 4000 abonoj, kvar gazetoj indikas abonkvanton inter 1000 kaj 1700 ([[Monato (gazeto)|Monato]], [[Heroldo de Esperanto]], [[La Revuo Orienta]] kaj [[Esperanto aktuell]]). La eldonanto en la plej multaj kazoj estas internacia aŭ nacia Esperanto-asocio; esceptoj estas ĉefe [[LF-koop]], kiu eldonas la gazetojn [[Heroldo de Esperanto]] (ĉ. 1000 abonoj), [[Literatura Foiro]] (ĉ. 750) kaj [[Femina]] (ĉ. 200), dum la eldonejo [[Sezonoj]] publikigas la gazeton [[La Ondo de Esperanto]] (ĉ. 550 abonoj). === Inteligentuloj === Estas konata fakto el multaj sociologiaj studoj, ke Esperanto-parolantoj mezume havas pli bonan lernejan kaj universitatan edukon ol la loĝantaro ĝenerale. Tio speguliĝas ankaŭ en la membraro de la asocio [[Mensa]], en kiu rajtas membri homoj kun [[intelekta kvociento]] pli alta ol 98 % de la loĝantaro. Ekzemple la membrolisto 1992 de la germana ''Mensa in Deutschland'' enhavas ĉirkaŭ 1300 membrojn, el kiuj 13 indikas Esperanton kiel unu el siaj lingvoj (ĝenerale sen indiko pri la nivelo). Almenaŭ tri el ili flue parolas Esperanton, kio signifas rilaton inter Esperanto kaj la angla (la plej ofta lingvo parolata de la listigitoj) de almenaŭ 1 : 400 en tiu kampo. === Interlingvistiko, Esperantologio kaj Esperanto-studoj === <!-- "Interlingvistiko, laŭ Vera Barandovska, estas neklara fako", diras [[Interlingvistiko]]. Mi komprenas ĝin ĉefe kiel lingvistikon de internaciaj lingvoj. "[[Esperantologio]] estas la speciala Esperanta lingvistiko", oni povas legi tie. Tial mi ŝatas uzi "Esperanto-studoj" por ĉio rilate al Esperanto kaj Esperantujo, ekzemple la statistikon de Esperantujo, kaj aldoni la terminon ĉi tie. Lu --> [[Edward Symoens]] kunmetis bibliografion de universitataj kaj altlernejaj '''diplomverkoj, disertacioj kaj tezoj''' pri Esperanto kaj interlingvistiko<ref>Edward Symoens. Bibliografio de universitataj kaj altlernejaj diplomverkoj, disertacioj kaj tezoj pri Esperanto kaj interlingvistiko. Rotterdam (UEA). 1989. Grafikaĵoj ĉe [http://www.esperanto-sat.info/article204.html] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150924002236/http://www.esperanto-sat.info/article204.html|date=2015-09-24}}</ref>. Inter 1906 kaj 1971 aperis ĉirkaŭ 28 disertacioj, do proksimume unu ĉiun duan aŭ trian jaron. Tiu nombro forte grandiĝis: Inter 1975 kaj 1987 entute aperis 95 disertacioj, do ekde 1975 ĉiujare mezume pli ol 7. [[Dosiero:EsperantoDisertacioj1971 1987.png‎|dekstre|eta|Esperanto-disertacioj<br />1971 - 1987]] La plej multaj disertacioj inter 1906 kaj 1987 aperis en Hungario (16), Pollando (13), Sovetunio (13), Belgio (10) kaj Francio (10); la tiam du germanaj ŝtatoj kontribuis per 8 (FRG) kaj 7 (GDR); en Japanio aperis same 7, en Italio 6, en Usono 5, en dekkvino da aliaj ŝtataj tri aŭ malpli. {| class="prettytable" |- ! Jaro !! 1971 !! 1972 !! 1973 !! 1974 !! 1975 !! 1976 !! 1977 !! 1978 !! 1979 !! 1980 !! 1981 !! 1982 !! 1983 !! 1984 !! 1985 !! 1986 !! 1987 |- | Nombro de<br />Esperanto-disertacioj || align=center | 0 || align=center | 2 || align=center | 2 || align=center | 2 || align=center | 5 || align=center | 5 || align=center | 8 || align=center | 9 || align=center | 4 || align=center | 8 || align=center | 8 || align=center | 5 || align=center | 6 || align=center | 12 || align=center | 8 || align=center | 8 || align=center | 9 |} ==== Libroj kaj artikoloj en kaj pri Esperanto kaj Esperantujo ==== En 2006 en la 'Internacia Bibliografio de Libroj kaj Artikoloj en la Modernaj Lingvoj kaj Literaturoj' ("2006 MLA International Bibliography of Books and Articles in the Modern Languages and Literatures") aperis sume 66.884 eroj. El tiuj entute 282 troviĝis en la ĉapitro pri "Internaciaj Lingvoj", kie la plejparto rilatas al Esperanto. Aldone ĉirkaŭ 100 eroj temas pri Esperanto-literaturo - ili aperas komune kun la aliaj literaturaĵoj de la koncerna lando. Esperanto havis do parton de ĉirkaŭ 0,5 % el ĉiuj eroj. Inter la lingvoj, en kiuj registritaj dokumentoj estis verkitaj, Esperanto okupis la 12-an lokon<ref>Gazetaraj Komunikoj de UEA, n-ro 279 (2008-01-05): [https://uea.org/dokumentoj/komunikoj/gk.php?no=279 Aperis la bibliografio de MLA por la jaro 2006]</ref>. === Interreto === Laŭ studo pri '''lingvoj en la reto''' el la jaro 2000 de Gregory Grefenstette kaj Julien Nioche tiutempe ekzistis proksimume ''26.795.000 vortoj en Esperanto'' en la reto<ref>[http://arxiv.org/abs/cs.cl/0006032 Tekstokvanto en interreto] laŭ lingvoj (studo Grefenstette/Nioche, 2000)</ref>; tio estis simila kvanto kiel en la eŭska, latva aŭ litova, iom sub la estona kaj latina, iom super la bretona, albana kaj kimra. Esperanto havis la lokon 27 inter la esploritaj latinliteraj lingvoj. (Estus proksimume loko 40 inter ĉiuj lingvoj.) La rilato al la angla estis proksimume 1:1800. Se sur papera A4-paĝo estas ekzemple 300 vortoj, tiam 27 milionoj da vortoj signifis 90.000 A4-paĝojn aŭ 300 librojn de po 300 paĝoj; la kresko ekde tiam estas grandega. Dum la jaroj 2006 kaj 2007 la studo [http://www.liberafolio.org/2007/abako/ Abako]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ĉiumonate komparis per serĉmaŝinoj la '''kvanton de interretaj paĝoj''' en Esperanto kun kelkaj simile grandaj lingvoj. Esperanto havis proksimume 2 milionojn da paĝoj - ĉirkaŭ duonon de la kvanto en la slovena, ĉirkaŭ duoblon de eŭska kaj kimra. Tiutempe Esperanto estis jam antaŭ la latina, kiu atingis duonmilionon da paĝoj. Ankaŭ raporto de Unesko mencias paĝnombron por Esperanto eltrovitan helpe de Google meze de 2008, avertante ke la metodo estas tre necerta. Laŭ tio Esperanto havis ĉirkaŭ 3,74 milionojn da paĝoj, ĉirkaŭ 0,01 % de ĉiuj retpaĝoj<ref>Daniel Pimienta, Daniel Prado kaj Álvaro Blanco:[http://unesdoc.unesco.org/images/0018/001870/187016e.pdf Twelve years of measuring linguistic diversity in the Internet: balance and perspectives], Paris, 2009, p. 57-58</ref>. La metodo forte dependas de la lingvo-rekonaj algoritmoj, pri kiuj oni scias, ke ili ekzemple en la kazo de la angla nur malbone funkcias. Por havi pli klaran bildon verŝajne necesos atendi la pluan evoluon de tiuj algoritmoj. [[Dosiero:VizLern.png|eta|dekstre|malalte|260ra|Vizitantoj al lernu.net (nov. 2004—nov. 2014)]] La '''vizitado''' de esperantlingvaj paĝoj supozeble kreskas; ekzemplon de rete atingebla (por aliĝintoj) statistiko pri vizitoj donas [http://eo.lernu.net/pri_lernu/statistiko/resumo.php Lernu.net] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081121162501/http://eo.lernu.net/pri_lernu/statistiko/resumo.php |date=2008-11-21 }}, sur kies ligitaj paĝoj eblas vidi ankaŭ la evoluon laŭ monatoj. Interesa estas la aĝo de uzantoj de Lernu.net; la [[mediano]] de la aĝo estas 28 jaroj (do po duono de la uzantoj estas sub kaj super tiu aĝo). 22 jarojn havas la grupo kun la plej multaj uzantoj. La suba grafiko montras la laŭaĝan dividon de ĉ.&nbsp;127&nbsp;000 registritaj uzantoj de lernu.net. {{Lernu.net aĝo de uzantoj}} ==== Interkonaj retejoj (Facebook k. a.) ==== Ekzistas pluraj [[Interkona retejo|interkonaj retejoj]] disponeblaj en Esperanto kaj/aŭ uzataj de Esperanto-parolantoj, ekz. Facebook kaj Ipernity. ===== Facebook ===== La retejo [[Facebook]], kiu estas la plej aktive vizitata interkona retejo (laŭ esploro farita en februaro 2009<ref name=Kazeniac>{{cite news|author=Kazeniac, Andy|title=Social Networks: Facebook Takes Over Top Spot, Twitter Climbs|url=http://blog.compete.com/2009/02/09/facebook-myspace-twitter-social-network/|date=2009-02-09|publisher=Compete.com|accessdate=2009-02-17|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2009-08-04|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110721111825/http://blog.compete.com/2009/02/09/facebook-myspace-twitter-social-network/|arkivdato=2011-07-21}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110721111825/http://blog.compete.com/2009/02/09/facebook-myspace-twitter-social-network/ |date=2011-07-21 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://blog.compete.com/2009/02/09/facebook-myspace-twitter-social-network/ |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2009-08-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110721111825/http://blog.compete.com/2009/02/09/facebook-myspace-twitter-social-network/ |arkivdato=2011-07-21 }}</ref>), havas grupon por Esperanto-ŝatantoj<ref>[http://www.facebook.com/group.php?gid=2204470288 Facebook-grupo "Esperanto"]</ref> kun pli ol 14 000 membroj (stato de aŭgusto 2014<!-- 13.000 en feb. '14 -->). Facebook krome montras la anglalingvan artikolon pri Esperanto el vikipedio; tiu temo havis (en feb. 2014) 27.000 ŝatantojn kaj 140.000 Facebook-uzantoj (laŭ propra informo ĉe Facebook) parolas Esperanton; en aŭg. 2014 Facebook informis pri 30.023 ŝatantoj de la temo kaj pri 350.000 uzantoj, kiuj indikas paroli la lingvon<ref>[https://www.facebook.com/pages/Esperanto/112347282113529 Facebook] En majo 2013 estis 191.433 ŝatantoj; 150.000 Facebook-uzantoj tiam informis, ke ili parolas Esperanton.<!-- Eble lasu malaktualajn indikojn, por povi vidi la evoluon. --></ref> (ne tre kredinda kresko de +150%). Laŭ la informo en januaro 2016 sume 22.468 ŝatas ĉi tiun temon kaj 330.000 uzantoj parolas la lingvon; la statistiko estas do tre necerta. Facebook krome informas pri la procentaĵo de priskribaj teksteroj, kiuj ekzistas en Esperanto. La procentaĵo ondumas inter 50 kaj 80 procentoj, sen videbla kaŭzo. En jan. 2016 estas 76 %. ==== Vikipedio ==== * '''Nombro de artikoloj.''' Esperanto superis la limon de 100&nbsp;000 artikoloj en '''vikipedio''' en la [[15a de junio]] [[2008]]; laŭ la kvanto de retpaĝoj ĝi havas proksimume lokon 20<ref>[[:en:Wikipedia:Multilingual statistics|Multlingva statistiko (angla)]]. Laŭ la [http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_speakers_per_article kvanto de parolantoj por unu artikolo] la Esperanto-versio cetere havas multe pli bonan lokon, nome la duan. La kalkulo estas farita surbaze de la takso de [[Sidney S. Culbert]] (du milionoj da homoj, kiuj iam almenaŭ heziteme parolis Esperanton); malgrandigi la supozatan kvanton de parolantoj signifas plibonigi la pozicion de Esperanto tiurilate.</ref>. En septembro 2009 vikipedio havis ĉirkaŭ 118.000 artikolojn kaj per tio rangon 22; fine de oktobro 2013 enestis 187 891 artikoloj kaj havis per tio rangon 32; najbaraj lingvoj tiurilate estas la turka, kazaĥa, slovaka lingvoj (220 000 ĝis 188 000) super Esperanto kaj la dana, eŭska kaj litova lingvoj sub Esperanto(183 000 ĝis 162 000). En septembro 2025 la artikoloj estis kreskintaj al ĉ. 375 000 (rango 37). * '''Rigardado (Esperanto-vikipedio).''' Laŭ la analiza paĝo ''tools.wmflabs.org/siteviews'' en majo 2020 la Esperanto-vikipedio havis laŭ la sumo de ĉiuj paĝorigardoj inter la cent vikipedioj kun plej multaj paĝoj (laŭ [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias#100_000.2B_articles List of Wikipedias]) la lokon 66 (komparo de la rigardoj dum la 12 monatoj majo 2019 ĝis aprilo 2020). Mezume tage okazis 59.000 rigardoj. Tuj antaŭ kaj post Esperanto estis lingvoj kun 310.000 (islanda) ĝis 33 milionoj (birma) da parolantoj; eblas do diri, ke la Esperanto-vikipedion oni rigardas simile multe kiel vikipediojn de lingvoj kun kelkaj cent mil ĝis kelkaj milionoj da parolantoj.<ref>Ekzempla serĉo per [https://tools.wmflabs.org/siteviews/?platform=all-access&source=pageviews&agent=user&start=2019-05-01&end=2020-04-30&sites=eo.wikipedia.org|be.wikipedia.org|nn.wikipedia.org|my.wikipedia.org|ast.wikipedia.org wmflabs.org] por la Esperanto-vikipedio kaj la kvar vikipedioj plej simile uzitaj (my, be, ast, nn) inter majo 2019 kaj aprilo 2020. La dek du lingvoj ĉirkaŭ Esperanto estas en la sinsekvo de uzado afrikansa (146 % de Esperanto), kirgiza, galega, svahila, birma, belorusa, (Esperanto), asturia, novnorvega (nynorsk), islanda, cebua, skota, latina (53 % de Esperanto; lingvokodoj af, ky, gl, sw, my, be, eo, ast, nn, is, ceb, sco, la).</ref> - En marto 2008 laŭ la [http://lists.wikimedia.org/pipermail/foundation-l/2008-March/040660.html rigardado] de (la mil plej ofte rigardataj) vikipedio-paĝoj Esperanto havis la lokon 43 inter la vikipedioj; la rilato al la angla estis proksimume 1:1300. Laŭ la statistiko fine de julio 2009 pri ''ĉiuj'' vikipediaj paĝoj la Esperanto-versio ricevis hore iom super 11.000 rigardojn kaj per tio tenis rangon 34<ref>[http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm Vikipediaj statistikoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090330130508/http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm |date=2009-03-30 }} por la 31-a de julio 2009</ref>; ĝis la fino de oktobro 2010 la nombro kreskis al 15 146 rigardoj hore, la rango falis al 38; en oktobro 2013 la nombro estis 10 829 kaj la rango 47. "Najbaraj" lingvoj tiurilate estas la latva, bosna, asera lingvoj (13 000 ĝis 12 000 rigardoj hore) super Esperanto kaj la albana, eŭska kaj tamila lingvoj sub Esperanto (ĉ. 9000 rigardoj hore). La rilato al la angla estis ĉirkaŭ 1:700 en julio 2009, ĉirkaŭ 1:1000 en okt. 2010, ĉirkaŭ 1:1350 en okt. 2013, ĉirkaŭ 1:4400 en majo 2020. Oni konsciu, ke malfacilas ĉe rigardado havi precizajn nombrojn pro la multaj robotaj vizitoj. * '''Rigardado ('Esperanto' en nacilingvaj vikipedioj).''' La artikolo 'Esperanto' tenas proksimume rangon 4000 en la grandaj nacilingvaj vikipedioj (inter 854 en la kataluna kaj 5591 en la angla; 7155 en la itala por 'Lingua Esperanto'). En kelkaj vikipedioj la artikolo 'Esperanto' havis grandegan rigardadon en la 15-a de decembro, kio iom influis la statistikon. * '''Redaktoj.''' Oni konsideras, ke la redaktado plibonigas la kvaliton. Ĝis septembro 2009 la Esperanto-versio atingis ĉirkaŭ 2,5 milionojn da redaktoj kaj per tio rangon 30<ref name="meta.wikimedia.org">[http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias#100_000.2B_articles]</ref>. * '''Registritaj uzantoj.''' Laŭ tio Esperanto havis rangon 38 (ĉ. 24 000 uzantoj) en sept. 2009<ref name="meta.wikimedia.org"/>. En septembro 2025 la kvanto de registritaj uzantoj estis ĉ. 241 000. * '''Partopreno.''' Se oni komparas la nombron de redaktantoj kun la nombro de parolantoj de lingvo, oni konstatas, kiom aktive iu lingvo-komunumo partoprenas en la kreado de vikipedio; oni konsideras nur tiujn homojn, kiuj faris almenaŭ kvin redaktojn. Se oni taksas la nombron de Esperanto-parolantoj per 1 miliono da homoj, oni alvenas al la rezulto de 109 redaktantoj inter miliono da parolantoj, iom simila al la norvega, finna, islanda kaj sveda (ĉiuj inter 130 kaj 95)<ref>[http://stats.wikimedia.org/EN/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120405191003/http://stats.wikimedia.org/EN/ |date=2012-04-05 }} laŭ la stato je la 31-a de aŭg. 2009</ref>. * '''Bildoj.''' Relative aktivaj estas la Esperanto-parolantoj pri aldono de bildoj. Enestas pli ol 12.000, kio signifas rangon 19<ref name="meta.wikimedia.org"/>. * '''Kresko.''' La Esperanto-vikipedio kreskas laŭ la koncerna [http://en.wikipedia.org/wikistats/EN/TablesWikipediaEO.htm statistiko] per ĉirkaŭ 15&nbsp;000 artikoloj jare - iom malpli ol simile grandaj alilingvaj vikipedioj (entute tiurilate proksimume rango 35), pro kio atendeblas plia malaltiĝo de la rango laŭ nombro de artikoloj. Inter januaro kaj majo 2009 ĉiutage aldoniĝis mezume 37 artikoloj<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://stats.wikimedia.org/EN/TablesArticlesNewPerDay.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2009-09-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20071011132857/http://stats.wikimedia.org/EN/TablesArticlesNewPerDay.htm |arkivdato=2007-10-11 }}</ref> (iom super mil monate); tio signifas proksimume rangon 35 ĝis 40. En la suba tabelo "Artikolnombro" estas la sumo de ĉiuj artikoloj en la koncerna vikipedio, 'Rigardoj' estas la nombro de rigardoj al la artikolo pri Esperanto, 'Rango' la rango kompare kun ĉiuj artikoloj de la koncerna vikipedio. En kelkaj vikipedioj la artikolo ne nomiĝas 'Esperanto' sed ekzemple 'Lingua Esperanto' (en la itala); tio supozeble influas la statistikan rezulton. ===== Rigardado de 'Esperanto' en nacilingvaj vikipedioj ===== Oni konsciu, ke la monataj rigardado-nombroj povas iom oscili, ĉefe depende de mencioj de Esperanto en la amaskomunikiloj. {| class="wikitable sortable" |- ! Vikipedio<br />!! Artikolnombro<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm |titolo=Vikipedio-statistiko |alirdato=2009-09-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090330130508/http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm |arkivdato=2009-03-30 }}</ref><br />(okt. 2010)<br />!! Rigardoj de<br />'Esperanto'<br />(dec. 2010)<br />!! Rango de<br />'Esperanto'<br />(jan. 2011)<br />!!Rigardoj<br />(jan. 2014)<br />!! Rango<br />(jan. 2014)<br />!! fonto<ref>Ĉi-sekve la fontoj por la datumoj el dec. 2010; por ekz. jan. 2014 metu 201401 en la ligilon.</ref><br /> |- | angla || align=right | 3455.258 || align=right | 93548 || align=right | 5591 || align=right | 62998 || align=right | 9594 || <ref>http://stats.grok.se/en/201012/Esperanto</ref> |- | germana || align=right | 1144.176 || align=right | 21662 || align=right | 3925 || align=right | 15883 || align=right | ? || <ref>http://stats.grok.se/de/201012/Esperanto</ref> |- | franca || align=right | 1008.744 || align=right | 15990 || align=right | 3404 || align=right | 11468 || align=right | 5279 || <ref>http://stats.grok.se/fr/201012/Esp%C3%A9ranto</ref> |- | itala || align=right | 740.348 || align=right | 6527 || align=right | 7155 || align=right | 6040 || align=right | ? || <ref>http://stats.grok.se/it/201012/Lingua%20esperanto</ref> |- | pola || align=right | 733.835 || align=right | 11652 || align=right | 2578 || align=right | 7393 || align=right | 4045 || <ref>http://stats.grok.se/pl/201012/Esperanto</ref> |- | japana || align=right | 712.954 || align=right | 17668 || align=right | 6446 || align=right | 10762 || align=right | ? || <ref>http://stats.grok.se/ja/201012/%E3%82%A8%E3%82%B9%E3%83%9A%E3%83%A9%E3%83%B3%E3%83%88</ref> |- | hispana || align=right | 655.537 || align=right | 25976 || align=right | 3156 || align=right | 16747 || align=right | 4989 || <ref>http://stats.grok.se/es/201012/Esperanto</ref> |- | nederlanda || align=right | 642.704 || align=right | 3903 || align=right | 3841 || align=right | 2870 || align=right | 5343 || <ref>http://stats.grok.se/nl/201012/Esperanto</ref> |- | portugala || align=right | 615.648 || align=right | 11740 || align=right | 2652 || align=right | 7745 || align=right | 5682 || <ref>http://stats.grok.se/pt/201012/Esperanto</ref> |- | rusa || align=right | 598.020 || align=right | 20192 || align=right | 1635 || align=right | 20918 || align=right | 3268 || <ref>http://stats.grok.se/ru/201012/%D0%AD%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE</ref> |- | sveda || align=right | 370.206 || align=right | 2007 || align=right | 4245 || align=right | 2154 || align=right | 4652 || <ref>http://stats.grok.se/sv/201012/Esperanto</ref> |- | ĉina || align=right | 319.887 || align=right | 948 || align=right | 3590 || align=right | 3091 || align=right | ? || <ref>http://stats.grok.se/zh/201012/%E4%B8%96%E7%95%8C%E8%AF%AD</ref> |- | ĉina (klasika) || align=right | 2.387 || align=right | 132 || align=right | 554 ||align=right | 93 || align=right | 692 || <ref>http://stats.grok.se/zh-classical/201012/%E4%B8%96%E7%95%8C%E8%AA%9E</ref> |- | kataluna || align=right | 287.160 || align=right | 931 || align=right | 854 || align=right | 774 || align=right | 317 || <ref>http://stats.grok.se/ca/201012/Esperanto</ref> |- | norvega || align=right | 276.833 || align=right | 899 || align=right | 4263 || align=right | 732 || align=right | 7245 || <ref>http://stats.grok.se/no/201012/Esperanto</ref> |- | finna || align=right | 251.074 || align=right | 1366 || align=right | 5390 || align=right | 1001 || align=right | 5936 || <ref>http://stats.grok.se/fi/201012/Esperanto</ref> |- | ukraina || align=right | 232.543 || align=right | 892 || align=right | 3664 || align=right | 142<ref>Politikaj stratbataloj</ref> || align=right | ?|| <ref>http://stats.grok.se/uk/201012/Esperanto</ref> |- | hungara || align=right | 176.861 || align=right | 1590 || align=right | 2916 || align=right | 1576 || align=right | 2674 || <ref>http://stats.grok.se/hu/201012/Eszperant%C3%B3%20nyelv</ref> |- | ĉeĥa || align=right | 174.327 || align=right | 2558 || align=right | 1406 || align=right | 2322 || align=right | 8145 || <ref>http://stats.grok.se/cs/201012/Esperanto</ref> |- | turka || align=right | 151.580 || align=right | 2326 || align=right | 5396 || align=right | 2380 || align=right | ? || <ref>http://stats.grok.se/tr/201012/Esperanto</ref> |- | rumana || align=right | 151.458 || align=right | 695 || align=right | 4484 || align=right | 655 || align=right | 5533 || <ref>http://stats.grok.se/ro/201012/Esperanto</ref> |- | korea || align=right | 145.310 || align=right | 1080 || align=right | 2423 || align=right | 724 || align=right | 5985 || <ref>http://stats.grok.se/ko/201012/%EC%97%90%EC%8A%A4%ED%8E%98%EB%9E%80%ED%86%A0</ref> |- | dana || align=right | 135.801 || align=right | 724 || align=right | 4263 || align=right | 1138 || align=right | ? || <ref>http://stats.grok.se/da/201012/Esperanto</ref> |- | Esperanto || align=right | 135.145 || align=right | 6817 || align=right | 5 || align=right | 5325 || align=right | 9 || <ref>http://stats.grok.se/eo/201012/Esperanto</ref> |} * '''Mil havendaj artikoloj.''' La artikolo 'Esperanto' estas en tiu [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj#Lingvo kaj literaturo|listo de artikoloj]], kiujn ĉiu vikipedio-versio havu; Esperanto estas unu el 18 lingvoj, kiuj enestas la liston.<br />La Esperanto-versio havis komence de majo 2010 [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles&oldid=1957161 lokon 33] laŭ la longeco de la mil havendaj artikoloj, kompare kun la aliaj vikipedio-versioj. En aprilo 2010 ĝi sukcesis plej bone pri la longigo de tiuj artikoloj, pro okazinta [[Vikipedio:Konkurso|konkurso]] kiu speciale atentis ilin (kaj ricevis [http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles/Growth#eo_Esperanto virtualan premion] pro tio). ==== Lingvolernaj retejoj ==== Kreado de [[listo de ofertataj Esperanto-lerniloj]] en 2015 evidentigis, ke Esperanto estas ofertata en preskaŭ ĉiu lingvolerna retejo kun almenaŭ 25 lingvoj. Kompare kun aliaj lingvoj ankaŭ tie Esperanto havas pozicion inter la 20-a kaj 40-a loko. Ekzemple en [https://en.wikipedia.org/wiki/Forvo Forvo] ekzistas en marto 2016 proks. 20 000 prononco-ekzemploj de vortoj kaj frazetoj; tio estas la 31-a loko, inter la dana kaj la vjetnama lingvoj. === Komputilaj programaroj === En aprilo 2010 la vikipedia [[Listo de esperantigitaj programaroj]] enhavas ĉirkaŭ 70 programarojn, kiuj ekzistas ankaŭ en Esperanto-versio. Inter tiuj troviĝas ses sistemaj programaroj kiel KDE, Debian kaj Ubuntu (ĉefe por Linukso). El la aplikaj programaroj interalie la oficeja programaro [[LibreOffice]], la retumilo [[Mozilla Firefox]] kaj la retpoŝtilo [[Mozilla Thunderbird]] estas tradukitaj, kaj por ili funkcias [[literumilo]]j por Esperanto. === Lernejoj === Laŭ statistikoj pri la nombro de lernejoj en la mondo, en kiuj oni instruas Esperanton, estas aktuale (jan. 2013) 55 bazgradaj lernejoj en 28 landoj<ref>[http://xa.yimg.com/kq/groups/2479191/1382793114/name/Bazgradaj+%282%29.doc Listo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} prizorgata de D-ro Lajos (Ludoviko) Molnár kaj D-rino Julianna (Julinjo) Farkas, membroj de la "Internacia Laborgrupo por Antaŭenigi la Lernejan Instruadon de Esperanto"; statistiko sur p. 7</ref>; krome estas 72 mezgradaj lernejoj en 25 landoj kun Esperanto-instruado<ref>[http://xa.yimg.com/kq/groups/2479191/2045619955/name/Mezgradaj2012+10.doc Listo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} de Molnár/Farkas; statistiko sur p. 8</ref>, do sume ĉirkaŭ 127 lernejoj. La nombroj kreskis ekde la komenco de la statistikoj en 2009 - supozeble pro pli bona eltrovado de tiaj lernejoj. Kelkaj el tiuj lernejaj kursoj registriĝis ĉe edukado.net, kie en januaro 2013 estis listigitaj 31 lernejaj kursoj<ref>[http://www.edukado.net/kursejo?montrirezulton=1&dat&#91;simpla&#93;=1 edukado.net]</ref>. === Libroj === Mezume en la jaroj 2000 ĝis 2010 la libroservo de [[UEA]] notis '''jare proks. 120 novajn Esperanto-[[libro]]jn''' (de almenaŭ 49 paĝoj); notindas, ke ne ĉiuj estas libroj "en Esperanto", enestas en tiu listo ankaŭ lerniloj, vortaroj, nacilingvaj informlibroj ktp. Oni konsciu, ke temas pri nombroj el libroservo - do libroj, kiujn la libroservo de UEA ial ne aĉetis por pluvendo, ne aperas en la listoj. Aldone aperis 30 ĝis 50 libretoj kaj broŝuroj de malpli da paĝoj<ref>119 libroj de almenaŭ 49 paĝoj por 2005 en la [http://katalogo.uea.org/katalogo.php?kondicho=chio&trovu=jes&post=2004&antau=2006&pli=48&vico=1 uea-katalogo]; 49 libretoj de maksimume [http://katalogo.uea.org/katalogo.php?kondicho=chio&trovu=jes&post=2004&antau=2006&pli=1&malpli=49&vico=1 48 paĝoj] ktp. (Atentu: la serĉmaŝino eraras pri "x+y paĝoj".)</ref>. (Laŭ difino de Unesko libro estas neperioda publikaĵo de almenaŭ 49 paĝoj.) La meza paĝnombro de libroj kaj libretoj estas ĉirkaŭ 120 paĝoj<ref>Libroeldonado [http://www.esperanto.org/Ondo/Novaj/Nov08-07.htm 2001 - 2007]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [http://www.esperanto.org/Ondo/H-libr00.htm 1991 - 2000]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; la kolumno "sume aŭ averaĝe" en la tabelo 2001 - 2007 sumigas la eldonadon de 1991 - 2000. Krome la vorto ''libroj'' inkluzivas ankaŭ libretojn de malpli ol 49 paĝoj.</ref>. [[Dosiero:Novaj libroj cheUEA-libroservo 1987-2015.png|500ra|eta|dekstre|Novaj Esperanto-libroj (almenaŭ 49 p.) en la katalogo de Universala Esperanto-Asocio (UEA), 1987 - 2015]] Ĉe la sekva tabelo oni konsciu, ke povas eniri en la libroservon de UEA ankoraŭ libroj el la ĵus pasintaj jaroj, do tiuj nombroj povas ankoraŭ altiĝi iomete. Ŝajnas, ke nuntempe la nombroj el marto de la posta jaro jam tre proksimas al la fina nombro. Elĉerpitaj libroj restas en la listo. {|class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; white-space: nowrap; text-align: center" |- ! width = 100 | Eldonjaro !! width = 130 | Libroj (> 48 paĝoj)<br />laŭ UEA-katalogo |- | 2016 | 120 (provizora, jan. '17) |- | 2015 | 138 |- | 2014 | 92 |- | 2013 | 124 |- | 2012 | 126 |- | 2011 | 106 |- | '''2010''' | 119 |- | 2009 | 150 |- | 2008 | 127 |- | 2007 | 153 |- | 2006 | 118 |- | 2005 | 123 |- | 2004 | 117 |- | 2003 | 102 |- | 2002 | 123 |- | 2001 | 120 |- | '''2000''' | 116 |- | 1999 | 131 |- | 1998 | 126 |- | 1997 | 157 |- | 1996 | 115 |- | 1995 | 127 |- | 1994 | 121 |- | 1993 | 159 |- | 1992 | 120 |- | 1991 | 96 |- | '''1990''' | 114 |- | 1989 | 106 |- | 1988 | 103 |- | 1987 | 122 <!-- Ne montrata, ĉar nekongrua kun la postaj nombroj kaj ankaŭ ne kun la nombroj en la revuo Esperanto, junio 1987, p. 110. (Tio estas la bazo por la grafiko ekde 1887.) Supozeble ial certaj libroj kaj broŝuroj ne eniris la komputilon, kiam oni enkomputiligis la librojn. (Eble ĉiuj libroj ne, kiuj dum la enkomputiligo estis jam elĉerpitaj.) Ĉiukaze pri iu duobliĝo de la libro-eldonado inter 1980 kaj 1987 oni neniam aŭdis; ĝi estas malverŝajna. |- | 1986 | 96 |- | 1985 | 85 |- | 1984 | 96 |- | 1983 | 78 |- | 1982 | 77 |- | 1981 | 61 |- | '''1980''' | 52 --> |} [[Dosiero:Grafique livres en espéranto 1887-1986 1024.jpg|500ra|eta|dekstre|Libroj (kaj supozeble broŝuroj, do kun malpli ol 49 paĝoj)<br />eldonitaj 1887-1986 kaj ricevitaj de Biblioteko Hodler]] Ĉiujare eldoniĝas proksimume '''20 originalaj beletraj verkoj''' kaj '''40 tradukitaj beletraĵoj'''; ambaŭ nombroj ondumas. La ceteraj verkoj estas lernolibroj, informverkoj, verkoj interlingvistikaj, esperantologiaj, fakaj ktp. Ekde la publikigo de Esperanto eble eldoniĝis dekmilo da libroj kun rilato al Esperanto, el kiuj supozeble nur proksimume tri kvaronoj estas verkoj en Esperanto (do, ekzemple sen dulingvaj vortaroj, informverkoj, lingvistikaj verkoj en aliaj lingvoj k.s.). Inter la libroj laŭ ''statistiko de la libroservo de UEA'' plej bone vendiĝas '''lernolibroj'''. En la unua loko de la statistiko 1989 - 2000 troviĝas la lernolibro ''Saluton! Esperanto aŭtodidakte'' de [[Audrey Childs-Mee]], kiu vendiĝis en sume 3233 ekzempleroj en pluraj eldonoj; mezume do estis preskaŭ 300 ekzempleroj jare. UEA asertas, ke ĝi mem okupas "almenaŭ trionon de la tuta merkato" (supozeble de la libroeldonado aŭ -vendado). Sendependa libroeldonisto asertis, ke li vendas nur ĉirkaŭ 5 procentojn tra UEA. Preciza statistiko estas malfacila; unuflanke, ĉar la libroservo de UEA estas samtempe eldonisto, pograndisto kaj podetalisto, aliflanke, ĉar ne publikiĝas statistikoj de la diversaj aliaj eldonistoj kaj librovendejoj en Esperantujo. La mona sumo de la vendoj ĉe UEA en la periodo 1989 - 2000 estis 1&nbsp;479&nbsp;895 eŭroj (3&nbsp;261&nbsp;260 guldenoj), do ĉirkaŭ 100&nbsp;000 eŭroj jare<ref>[http://www.liberafolio.org/2005/aperis/vendostatistiko Libroservo de UEA 1989 - 2000] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080719115045/http://www.liberafolio.org/2005/aperis/vendostatistiko |date=2008-07-19 }} (artikolo en Libera Folio)</ref>. [[Dosiero:Esperanto-eldonajoj 1887-2016 (libroj+broshuroj).jpg|350ra|eta|maldekstre|Suma nombro de Esperanto-eldonaĵoj (libroj ekde 49 paĝoj kaj broŝuroj) laŭ la statistikoj de la Biblioteko Hodler kaj (ekde proks. 1987) de la Aŭstra Nacia Biblioteko.]] La kvanto de la ĉiujare eldonitaj verkoj iom variis tra la jardekoj; jam antaŭ 1920 estis jaro kun pli ol 200 titoloj (en kaj pri Esperanto; ne nepre ĉiuj estis "libroj" kun almenaŭ 49 paĝoj). Venis grandaj malprogresoj dum la du mondmilitoj kaj ankaŭ ĝis la sesdekaj jaroj. Ekde tiam la libroproduktado reiris al la antaŭmilita kvanto<ref>Kp. la grafikon pri la [http://www.ipernity.com/doc/32119/11824024 libroj ricevitaj] de la Biblioteko Hodler inter 1887 kaj 1986. Tiu grafiko unuflanke ankaŭ inkluzivas broŝurojn de malpli ol 49 paĝoj kaj librojn pri Esperanto aŭ vortarojn; aliflanke ne enestas libroj, kiuj ne estis senditaj al la biblioteko.</ref>. Dum ĝenerale ne kreskas la kvanto de libroj, tamen almenaŭ la ekstera aspekto de la libroj pliboniĝis dum la pasintaj jardekoj, kiel multaj observantoj asertas. ==== Tradukado ==== Detala analizo de la tradukoj en Esperanton montras, ke nur ĉirkaŭ 20 procentoj venas el la angla; sume el la kvar plej grandaj devenlingvoj - angla, franca, germana kaj rusa - venas nur iom super 50 procentoj<ref>Lu Wunsch-Rolshoven. Bücher und Übersetzungen in Esperanto, Deutsch und Englisch. Esperanto aktuell 5/2005, p. 10</ref>. Kontraste en la plej multaj aliaj lingvoj nuntempe inter 50 kaj 80 procentoj de la tradukoj havas sian originon en la angla.<ref>Ekzemple en 2008 la tradukoj en la germanan venis je 66,9 % el la angla, je 11,5 % el la franca,; en 2010 estis 65 % el la angla; en 2011 estis 63,8 % el la angla; el la franca venis en 2011 10,5 %, el la japana (tria loko) 650 libroj, ĉirkaŭ 5,5 %; vd. la aktualajn nombrojn ĉe [http://www.boersenverein.de/de/bayern/Buchimport_und_export/186341 Börsenverein]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. La 9088 tradukoj en la francan (2009) venis je 62 % el la angla; ĉe romanoj la parto de la angla estis 77 %. <!-- iama fonto: [http://www.buchmesse.de/imperia/celum/documents/Buchmarkt%20Frankreich%202011.pdf Buchmesse], ne plu havebla --></ref> ===== Tradukoj en Esperanton ===== Inter 1979 kaj 2009 laŭ 'Index Translationum' aperis almenaŭ 550 tradukitaj libroj en Esperanto; la nombroj laŭ jaroj ondumas inter 5 kaj 74<ref name="IndexTranslationum">[http://www.unesco.org/xtrans/bsstatexp.aspx?crit1C=2&crit1L=4&nTyp=min Index Translationum], tradukitaj libroj laŭ cellingvo</ref>, do plej verŝajne multaj verkoj ne eniris la statistikon. La suma nombro signifas proksimume lokon 74 inter ĉiuj cellingvoj de tradukoj. Por komparo: En la germana de 1979 ĝis 2009 aperis ĉirkaŭ 301 000 tradukoj (plej multe); sekvas la franca kaj la hispana kun po ĉirkaŭ 230 000 tradukoj; sur la kvara loko troviĝas la angla kun ĉirkaŭ 154 000 libroj. La rilato inter Esperanto kaj la angla tiurilate do estas ĉirkaŭ 1:300, la rilato inter Esperanto kaj la germana estas ĉirkaŭ 1:560. Lingvoj kun simila nombro de tradukoj kiel Esperanto estas ekzemple la malaja (loko 59, 1131 libroj tradukitaj), la vjetnama (66-a loko, 781 libroj), la faroa (79-a, 415), la bretona (80-a, 405), la latina (82-a, 388) kaj la svahila (85-a, 329). ===== Tradukoj el Esperanto ===== Inter 1979 kaj 2008 aperis laŭ la sama fonto entute 100 libroj tradukitaj el Esperanto<ref>[http://www.unesco.org/xtrans/bsstatexp.aspx?crit1C=2&crit1L=3&nTyp=min Index Translationum], tradukitaj libroj laŭ devenlingvo</ref>. ==== Librolegado ==== Laŭ enketo de [[Libera Folio]] en 2004 "preskaŭ ĉiuj respondintoj asertis, ke ili legis esperantlingvan libron dum la lasta semajno aŭ almenaŭ la lasta monato"<ref>[http://www.liberafolio.org/2005/aperis/legado Librolegado] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110104232253/http://www.liberafolio.org/2005/aperis/legado |date=2011-01-04 }} (enketo ĉe Libera Folio) kun grafikaĵo de [http://www.liberafolio.org/bildoj/legtabelo1.jpg/view eldonado 1991 - 2003] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140727174650/http://www.liberafolio.org/bildoj/legtabelo1.jpg/view |date=2014-07-27 }} kaj de [http://www.liberafolio.org/bildoj/legotabelo2.jpg/view vendado 1989 - 2000] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060105100017/http://www.liberafolio.org/bildoj/legotabelo2.jpg/view |date=2006-01-05 }}</ref>; iom pli ol triono asertis esti leginta libron pasintsemajne. Oni demandis la vizitantojn de la retpaĝaro de ''Libera Folio". === Lingvoscio de Esperanto-parolantoj === Esperanto-parolantoj scias aldone al Esperanto relative multajn fremdlingvojn. En Finnlando oni konstatis en 1983, ke enketitoj kun elementa eduko scipovas meze 1,2 fremdlingvojn (aldone al Esperanto), tiuj kun meza eduko 2,3 fremdlingvojn kaj la alte edukitaj 3,5 fremdlingvojn<ref>Nikola Rasic, La rondo familia, Pisa, 1994, p. 64-65</ref>; mezume ili sciis 2,4 fremdlingvojn aldone al Esperanto, do entute 3,4 fremdlingvojn<ref>Kalkulo el la tabelo sur p. 65</ref>. Internacia enketo ĉe UK-partoprenantoj (1985) rezultigis scion de 3,3 fremdaj lingvoj inkluzive de Esperanto<ref>Rasic, sama libro, p. 114. La sumo de 519 lingvokonoj (de 156 Esperanto-parolantoj) en la tabelo enhavas ankaŭ 156 lingvokonojn de Esperanto, kvankam tio ne aperas en la tabelo.</ref>. Enketo en Flandrio (1989) evidentigis, ke ili parolas mezume 3,4 fremdajn lingvojn inkluzive de Esperanto<ref>Rasic, sama libro, p. 76; sumo de 86 % (franca), 76 % (angla), 52 % (germana), 21 % (aliaj lingvoj) kaj 100 % (Esperanto).</ref> (por komparo: la loĝantaro en Belgio parolis tiam mezume 2,8 fremdlingvojn). En Germanio oni konstatis en 1992, ke la respondintoj de enketo inter Esperanto-parolantoj scias mezume 3,3 fremdajn lingvojn (do Esperanton kaj 2,3 aliajn lingvojn<ref>Rasic, sama libro, p. 94; Rasic citas el enketo de Frank Stocker.</ref>). Resume do ĉiuj kvar enketoj indikas, ke Esperanto-parolantoj havas scion de ĉirkaŭ 3,3 fremdlingvoj inkluzive de Esperanto. Per tio Esperanto-parolantoj scias eble eĉ pli multajn fremdlingvojn ol luksemburgianoj, kiuj tiurilate staras ĉe la pinto en Eŭropo<ref>Laŭ enketo en 2005 en Luksemburgio 90 % parolas la francan, 88 % la germanan kaj 60 % la anglan; do la sumo el nur tiuj lingvoj estas 2,4 fremdlingvoj. EU-Kommission, [http://ec.europa.eu/languages/documents/2006-special-eurobarometer-survey-64.3-europeans-and-languages-report_de.pdf Die Europäer und ihre Sprachen], 2006, p. 14. Rigardita 2012-03-27</ref>. Kompreneble la difino, kiam oni "scias" lingvon, estas neklara. === Lingvo-kursoj === ==== Eksterretaj lingvo-kursoj ==== En 1981 kaj 1982 [[Zlatko Tišljar]] k.a. lige kun la lanĉo de la [[Zagreba metodo]] enketis pri Esperanto-kursoj en la mondo. Laŭ tio en 12 nomitaj landoj tiutempe ĉiujare lernis Esperanton inter "minimume 9000 kaj maksimume 20.000 personoj". Temas pri unue la kvin landoj Usono, Israelo, Malto, Francio kaj Jugoslavio, pri kiuj oni ricevis tutecan bildon pri kursoj kaj konsisto de kursanoj; pri la landoj Hispanio, Finnlando, Aŭstrio, FR Germanio, Italio, Soveta Unio kaj Svedio kolektiĝis partaj informoj. Inter 50 kaj 90 procentoj de la lernantoj estis gejunuloj. La aŭtoro Tišljar plue provis fari pliajn konkludojn pri la resto de la mondo kaj supozis, ke tiutempe "ĉiujare en la mondo la lingvon" lernis "amaso de 50 ĝis 100 mil personoj (alkalkulu nur 20.000 ĉinojn, plurmilojn da bulgaroj, poloj, kubanoj, brazilanoj, irananoj")<ref>Zlatko Tišljar. Esperanto vivos malgraŭ la esperantistoj. Maribor (Inter-kulturo), Zagreb (Libro TIM). 1997, p. 149. Represo el revuo Esperanto, 2/1983</ref>. ==== Interretaj lingvo-kursoj ==== ===== Duolingo ===== En 2019 Duolingo ofertas Esperanto-kursojn por angla-parolantoj (''second tree'', t.e. nova reviziita versio), hispana-parolantoj kaj portugala-parolantoj (beta-versio); sume estas proks. 800.000 "aktivaj lernantoj" - supozeble tiuj homoj, kiuj dum la pasintaj 12 monatoj plenumis almenaŭ unu ekzercon. (Nuntempe oni ne plu informas pri ĉiuj ĝisnunaj aliĝintoj). Estas nuntempe (nov. 2019) 293 mil lernantoj ĉe la anglalingva versio, 274 mil ĉe la hispana kaj 229 mil ĉe la portugala. La kurso por portugallingvanoj estis aldonita la 14-an de majo 2018.<ref>[https://www.duolingo.com/courses/en angla versio], [https://www.duolingo.com/courses/es hispana], [https://www.duolingo.com/courses/pt portugala], aliritaj 2019-11-14. Ankaŭ: Duolingo - [https://incubator.duolingo.com/ Incubator], alirita 2019-04-07</ref> Aktuale do ĉiutage aldoniĝas pli ol 2000 novaj eklernantoj de Esperanto. La unua reta Esperanto-kurso ĉe [[Duolingo]], tiu por anglalingvanoj, publikiĝis fine de majo 2015. La nombro de aliĝintoj atingis 250 000 komence de jan. 2016<!--proks. 4-a de jan.--><ref>[https://www.duolingo.com/course/eo/en/Learn-Esperanto-Online Duolingo: Esperanto-kurso por anglalingvanoj]</ref> kaj superis 1 milionon meze de 2017.<ref>[https://incubator.duolingo.com/ Duolingo Incubator], alirita la 16-an de aŭgusto 2017: 977mil ĉe la kurso por anglaparolantoj kaj 186mil ĉe la kurso por hispanaparolantoj.</ref> Ĉiutage aldoniĝis tiam mil pliaj lernantoj. Proks. 0,7 % de la eklernantoj de iu ajn lingvo (entute proks. 14 lingvoj) ekde la angla enskribiĝis dum la kvar monatoj junio ĝis sept. 2015 por la Esperanto-kurso<ref>[[Duolingo#Statistiko_pri_lernantoj_la.C5.AD_lingvoj| Statistiko]] en la vikipedio</ref>. Laŭ informo de [[Chuck Smith]], kiun li ricevis de Duolingo mem, en 2018 tage proks. cent homoj finis la kurson. En 2016 proks. 30 lernantoj finis la "lerno-arbon" (do la tutan kurson) ĉiutage; tage uzas la kurson proks. 5000 lernantoj<ref>Laŭ persona informo de Gina Gotthilf, vicprezidanto pri kresko ĉe Duolingo, 13-a de jan. 2016</ref>. En neoficiala paĝo pri Duolingo publikiĝas la nombro de tiuj homoj, kiuj ricevis t.n. Oran Gufon (''Golden Owl''); temas pri kompleta plenumo de la ekzercoj. En novembro 2019 oni informas pri entute 94.576 tiaj homoj, 999 el ili pri Esperanto, do proks. unu procento; Esperanto havas la 14-an lokon. Kompare kun la angla (22.975 homoj) Esperanto havas proks. 4,3 %.<ref>[https://duome.eu/ Duome], [https://forum.duolingo.com/comment/13372210/Golden-owls Golden Owl/Ora Gufo]</ref> Eblas do konstati, ke supozeble la lernefiko ĉe Esperanto estas pli granda: La proporcio de Esperanto ĉe la eklernantoj estas proks. 1,5 % (ekz. en la hispana Esperanto:angla ~ 274.000:27.400.000 lernantoj, 1 %; en la portugala Esperanto:angla ~ 229.000:10.600.000, do 2,2%). Ĉe la finlernantoj la proporcio estas, kiel skribite, proks. 4,3 %. === Multlingvuloj === Se oni analizas la nombrojn de fremdlingvoj de Esperanto-parolantoj kaj la scion de fremdlingvoj en la socio, oni povas veni al la kruda takso, ke ekz. en Germanio proksimume unu el 10.000 homoj, kiuj ne scias duan nacian fremdlingvon, parolas Esperanton. Inter tiuj kun unu fremdlingvo la proporcio estas eble en la regiono de unu Esperanto-parolanto inter 1000 homoj. Eble estas proksimume unu Esperanto-parolanto inter cent homoj kun du naciaj fremdlingvoj. Inter multlingvuloj la proporcio estas multe pli granda, eble ĝis proksimume 1 el 4. Ĉe la dua "[[Polyglot Gathering]]" en Berlino, en majo 2015, inter 344 partoprenantoj 320 indikis ĉe la aliĝo, ke ili pretas ĉeesti prelegon en la angla; 83 partoprenantoj informis, ke ili pretas aŭskulti prelegon en Esperanto. Fakte pli ol 120 homoj ĉeestis prelegon en "facila Esperanto"<ref>[https://www.academia.edu/17354879/Erster_Weltkongress_u_ber_Sprachenrechte Interlinguistische Informationen. Nr. 96-97 (3-4/2015), p. 2]</ref>. Tio indikas proporcion de unu el kvar - simile kiel en 2014, kiam estis proks. 1 el 5 (entute partoprenis 231 homoj). Ankaŭ en 2018 "ĉirkaŭ kvarono" de la entute 538 partoprenantoj scipovis Esperanton<ref>[http://esperanto-ondo.ru/Ondo/Lo-285demo.pdf Ondo de Esperanto, 7/2018, p. 6]</ref>. === Muziko === Kelkaj unuaj [[gramofondiskoj]] kun Esperanto-muziko aperis jam antaŭ 1930. Verŝajne nur en 1964 aperis la unua vinila disko kun [[Esperanto-muziko]]; la artikolo pri [[Historio de Esperanto-muziko]] nomas du el la supozeble tri diskoj aperintaj en tiu jardeko. En la 70-aj jaroj aldoniĝis ĉirkaŭ 14 artistoj kaj grupoj kaj ekaperis la unuaj muzikeldonejoj. En la postaj jardekoj kreiĝis granda diverseco de stiloj. La UEA-katalogo de 1988/89 enhavas proksimume 28 muzikajn gramofondiskojn kaj 36 muzikajn kasedojn aŭ sonbendojn; sume estas ĉirkaŭ 59 albumoj (ĉar 5 albumoj aperis en ambaŭ formoj). La katalogo de 2001 enhavas ĉirkaŭ 82 muzikajn kasedojn kaj 34 kompaktdiskojn; sume temas pri ĉirkaŭ 112 muzikaj albumoj (ĉar ĉirkaŭ 4 albumoj aperis ambaŭforme). La oferto ene de ĉirkaŭ 13 jaroj do preskaŭ duobliĝis, la mezuma kresko estis ĉirkaŭ 5 % jare. Laŭ la statistiko pri '''[[Esperanto-muzikalbumoj]]''' en la sesdekaj jaroj aperis ĉirkaŭ 3 albumoj, en la sepdekaj ĉirkaŭ 8, en la okdekaj ĉirkaŭ 33, en la naŭdekaj ĉirkaŭ 71, en la unua jardeko de la 21a jarcento ĝis fino de 2007 ĉirkaŭ 105 (dum 8 jaroj). Antaŭ 1964 supozeble nur tre malofte aperis albumo, ekde 1977 ĉiujare eldoniĝis almenaŭ unu albumo, ekde 1987 almenaŭ kvar jare, ekde 1996 almenaŭ ok. Post maksimumo de 27 albumoj en 2001 okazis malkresko al jare ĉirkaŭ 8 albumoj ekde 2005 - supozeble ŝuldata al la apero de [[mp3]]-datumaroj. Ĉe [http://www.musicexpress.com.br/stilo.asp?stilo=36 musicexpress.com] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080802000845/http://www.musicexpress.com.br/stilo.asp?stilo=36 |date=2008-08-02 }} en julio 2008 eblis senkoste elŝuti 215 muzikajn '''mp3-dosieroj'''n. ==== Koncertoj dum renkontiĝoj ==== Grava bazo por la kresko de la Esperanto-muziko estis la koncertoj dum renkontiĝoj - la evoluo tiel estis ligita al la kresko de la [[Statistiko de Esperantujo#Renkontiĝoj|renkontiĝoj]] (unue la junularaj): Ekde ĉirkaŭ 1984 [[Internacia Seminario|IS]] havis pli ol 200 partoprenantojn kaj regulajn koncertojn, estiĝis interalie [[IJF]] kaj [[Internacia Junulara Semajno|IJS]] kaj povis ekflori la koncerta kulturo, kiu stimulis la muzikon. ==== Kantotekstoj ==== En la [https://web.archive.org/web/20230109182002/https://kantaro.ikso.net/ Libera Esperanto-Kantaro] troviĝas 3000 kantotekstoj (stato de majo 2013; aldone enestas multaj muziknotoj kaj ligiloj al sondosieroj kaj filmetoj)<ref>Laŭ informo de Ret-Info, 2013-05-26, republikigita de [https://www.facebook.com/esperantoitalia Itala Esperanto-Federacio] en Facebook</ref>. === Nobelpremiitoj === Ekde 1901 ĝis 2008 transdoniĝis 729 nobelpremioj kaj nobelmemorpremioj<ref>Laŭ la artikolo en la [[:de:Nobelpreis#Frauenanteil|germana vikipedio]]</ref>. Kvin [[Nobelpremiitoj aprobintaj studintaj aŭ uzintaj esperanton|nobelpremiitoj uzis (aŭ plu uzas) Esperanton]], du pliaj studis Esperanton, sed ŝajne ne uzis ĝin. La rilato pri faktaj Esperanto-parolantoj kun la tuta mondo estas 5 al 729 aŭ 1 al 146. Tio estas unu el la plej favoraj rilatoj por Esperanto el ĉiuj kampoj. Ankaŭ se oni komparas kun unuopaj landoj, la nombro kvin estas relative bona: Ekzemple por [[Usono]] (ĉ. 300 milionoj da loĝantoj) oni nombras ĉirkaŭ 288 nobelpremiitojn, por [[Germanio]] (ĉ. 80 milionoj da loĝantoj) ĝis 2008 ĉirkaŭ 80 <ref>[http://de.statista.com/statistik/daten/studie/2023/umfrage/anzahl-der-deutschen-nobelpreistraeger-vor-und-nach-1945/ statista.com]</ref>, por [[Francio]] ĉirkaŭ 50, por [[Italio]] ĉirkaŭ 14 kaj por [[Norvegio]] ĉirkaŭ 9<ref>[http://membres.lycos.fr/samuelgaillard/Nobel/debut.php]{{404|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> (ligi nobelpremiojn kun landoj ne eblas precize, ĉar multaj sciencistoj iam ŝanĝis sian loĝlandon). La nobelpremioj kaj nobelmemorpremioj por Esperanto-parolantoj disdoniĝis en la jaroj 1906, 1911, 1957, 1978 kaj 1994. La fakoj estas variaj - en la tempa sinsekvo temas pri fiziko, paco, medicino, literaturo kaj ekonomiko (nobelmemorpremio). Ankaŭ la deven- kaj loĝlandoj estas malsamaj - temas sinsekve pri Britio, Aŭstrio, Svisio, Pollando/Usono kaj Germanio. === Nombro de Esperanto-parolantoj === En Esperantujo oni multe diskutas pri la [[nombro de Esperanto-parolantoj]]; cirkulas nombroj inter kelkaj miloj kaj dudeko da milionoj. La diversaj nombroj diferencas inter si malpli rilate al la prijuĝo de la realeco, kiom rilate al la aspekto, kiun oni volas prezenti. La taksantoj parolas jen pri homoj, kiuj senerare kaj flue regas la lingvon, jen pri homoj, kiuj regas nur la bazon de la lingvo. Jen oni postulas regulan uzadon dum la pasinta tempo, jen oni provas kalkuli ĉiujn, kiuj iam dum sia vivo atingis difinitan lingvonivelon. ==== Censoj ==== Pluraj censoj demandis ankaŭ pri lingvoscio. Ekzistas rete legebla censo pri tio el '''Hungario''' jam el la jaro 1941<ref>Vd. ĉe la hungara [http://www.nepszamlalas2001.hu/hun/kotetek/18/tables/load1_32.html statistika oficejo]</ref>. ===== Estonio (2011 kaj 2021) ===== En 2011 la censo en [[Estonio]] kalkulis 209 homojn indikintajn ke ili sciipovas Esperanton<ref>{{en}} [http://andmebaas.stat.ee/Index.aspx?lang=en# Statistics Estonia - Statistical Database] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181122005558/http://andmebaas.stat.ee/Index.aspx?lang=en |date=2018-11-22 }}: RL0436: Population by mother tongue, command of foreign languages, sex and place of residence, 31 December 2011. Specifaj serĉoj pri [http://pub.stat.ee/px-web.2001/Dialog/varval.asp?ma=PC0436&ti=POPULATION+BY+MOTHER+TONGUE%2C+COMMAND+OF+FOREIGN+LANGUAGES%2C+SEX+AND+PLACE+OF+RESIDENCE%2C+31+DECEMBER+2011&path=../I_databas/Population_census/phc2011/01demographic_and_ethno_cultural_characteristics/04ethnic_nationality_languages_dialects/&search=ESPERANTO&lang=1 fremdlingvo kaj denaska lingvo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20151007125434/http://pub.stat.ee/px-web.2001/Dialog/varval.asp?ma=PC0436&ti=POPULATION+BY+MOTHER+TONGUE%2C+COMMAND+OF+FOREIGN+LANGUAGES%2C+SEX+AND+PLACE+OF+RESIDENCE%2C+31+DECEMBER+2011&path=../I_databas/Population_census/phc2011/01demographic_and_ethno_cultural_characteristics/04ethnic_nationality_languages_dialects/&search=ESPERANTO&lang=1 |date=2015-10-07 }}</ref> el proksimume 1,3 milionoj da loĝantoj (do ĉirkaŭ 0,016% aŭ 160 inter miliono da loĝantoj). La censo de 2021 konstatis 230 homojn indikintajn, ke ili scipovas Esperanton<ref>Tabelo "RL21438: POPULATION, 31 DECEMBER 2021 by Year, Place of residence, Command of foreign languages and Sex" de la [https://andmed.stat.ee/en/stat/rahvaloendus__rel2021__rahvastiku-demograafilised-ja-etno-kultuurilised-naitajad__voorkeeleoskus-murded/RL21438/table/tableViewLayout2 Statistika Oficejo de Estonio] (Population and Housing Census 2021 > Demographic and ethno-cultural characteristics of the population > Knowledge of foreign languages. Dialects)</ref> el proksimume 1,3 milionoj da loĝantoj (proksimume 0,018 % aŭ 177 inter miliono da loĝantoj). En komparo kun ĉiuj fremdlingvoj sciataj de la estona loĝantaro Esperanto atingis proksimume lokon 38, en komparo kun la oficialaj lingvoj de EU estas post loko 17 (do 7 el la 24 oficialaj lingvoj de EU havas malpli da fremdlingvaj parolantoj en Estonio). ===== Hungario (1941, 1990, 2001, 2011 kaj 2022) ===== [[Dosiero:Esperanto-parolantoj Hungario 1930-2011, Esp. kiel fam. + denaska lingvo, scio fremdlingvoj, angla.jpg|eta|Nombro de Esperanto-parolantoj en Hungario; homoj kun Esperanto kiel familia aŭ denaska lingvo; sumo de lingvo-scio; homoj parolantaj la anglan]] Laŭ la censo de '''2022''' en '''Hungario''' 4216 homoj informis, ke ili scipovas Esperanton.<ref>Statistika Oficejo de Hungario, [https://nepszamlalas2022.ksh.hu/en/database/#/table/WBS010/N4IgFgpghgJiBcBtEAVAggJQMoCkCiAMgQMwgC6ANCAM4CWMECyKAkgLJ4D6ACnhiwHkAIiCoAhPADkAmnlGo-AVQKcA4ngGkqKJSp0FW3AEzkq1CAGMALrQD2AOyaUQAM1oAbKxABO1BKABrWns4eBA2KAAHeQh7K29aCD8kZnYuXn5hUUDg0JAsCCt5ADcodwBXJKYQIwAGIxMqOoBGZvIAX0pmXTUNLRyQhHzCkrLK5OQACUUOroUMZU59Q0aBvIKiqlKKqqQQadmKZAkZOQo1oY3RnYmQCU4D8S4peXvMV64xGae1Fg_OADCAC1_hp_gAxDD_VRQn5Cb53LgA2GIzg4ND_AGTf4AaQE_wIGJ-3HxP3U_xYKH-C3-aDY_24VJ-GFJqIwTNRWG4_ywAHUeWdOTieQR_ophT8AGp_H4CUVkTpHVCYXCEEjZEBBQZhK5bMa7ZCSPAcThYPAADXk9Ko4Pk0k4BmatTtToAtM0AJx2uquoxehVkBXtIA== Census database 2022], Popultaion (tiel!) by language knowledge, county and type of settlement.</ref> Oni kalkulis 9,603,634 loĝantojn, do proksimume 440 Esperanto-parolantoj inter miliono da loĝantoj informis, ke ili parolas Esperanton. Laŭ tiu rezulto Esperanto havas proksimume lokon 27 inter la fremdlingvoj (sen la hungara) kaj lokon 17 en komparo kun la oficialaj EU-lingvoj. Oni konsciu, ke 11 jarojn antaŭ tio estis la duoblo; oni supozas, ke multaj homoj ne informis pri sia scio de Esperanto; diferenco al la antaŭa censo estis, ke en 2011 okazis amasa retmesaĝa atentigo pri la censo kaj Esperanto en ĝi, al tre multaj iamaj kursofinintoj (laŭ informo de László Szilágyi). En '''Hungario''' en '''2011''' entute 8&nbsp;397 personoj informis pri sia scio de Esperanto (landa loĝantaro proks. 10 milionoj da homoj); inter miliono da loĝantoj do estis proks. 850 Esperanto-parolantoj. Inter tiuj respondintoj 7&nbsp;412 homoj informis en la censo, ke Esperanto '''ne''' estas ilia gepatra kaj ankaŭ ne la familia lingvo; teorie oni povus supozi, ke do 985 hungaroj konsideris en 2011 Esperanton sian gepatran aŭ familian lingvon; tamen estas pli verŝajne ke ili simple ne informis, ke Esperanto por ili estas ne-gepatra lingvo. Esperanto havis en Hungario en 2001 lokon 16 inter la regataj fremdlingvoj (en 1940 loko 17); en 2011 estis loko 14<ref>Estis loko 18 en 2001 laŭ la nombro de parolantoj de lingvoj aliaj ol la hungara en Hungario; la ĉeĥa kaj la araba havis pli da parolantoj entute, sed malpli da fremdlingvaj parolantoj</ref>. Entute laŭ la censo en '''2001''' oni konstatis 2&nbsp;524&nbsp;087-foje lingvoscion; estas iom malpli da homoj, ĉar kelkaj homoj parolas plurajn lingvojn; en 2011 estis almenaŭ 2&nbsp;849&nbsp;024-foje lingvoscio ("almenaŭ", ĉar mankas tre malgrandaj lingvoj). Esperanton do en 2001 parolis unu homo el proks. 550 parolantoj de fremdlingvo, en 2011 unu el proks. 340 fremdlingvoparolantoj. En '''1990''' sume 2083 homoj indikis Esperanton el entute 1&nbsp;486&nbsp;790 informoj, ke iu tiam parolis fremdlingvon; por 1990 ne ekzistas malsamaj nombroj laŭ gepatra/negepatra lingvo por Esperanto. Esperanton tiam parolis unu homo el proks. 710 scipovantoj de fremdlingvo. La unuaj nombroj el censo en Hungario venas el la jaro '''1941'''; tiam 942 homoj indikis, ke ili parolas Esperanton.<ref>Laŭ la hungara [http://www.nepszamlalas2001.hu/hun/kotetek/18/tables/load1_32.html statistika oficejo]; "a nyelvet beszéli" - parolas la lingvon; "ebből: anyanyelvén kívül beszéli" - el tiuj: parolas ne kiel gepatran lingvon. Sur alia, ĉi-foje anglalingva paĝo de la [http://www.nepszamlalas2001.hu/eng/volumes/06/00/tabeng/2/load01_13_0.html hungara statistika oficejo] troviĝas la nombro de 4565 Esperanto-parolantoj, malgranda diferenco de 10 homoj; tie oni distingas laŭ sekso kaj aĝo. Sur plia [http://www.nepszamlalas2001.hu/hun/kotetek/18/tables/load2_39_1.html paĝo] troviĝas ankaŭ informoj pri diversaj aliaj planlingvoj kiel [[Idiom Neutral]] kaj [[Ido (lingvo)]].</ref>. ====== Hungario: Esperanto-parolantoj kompare kun ĉiuj fremdlingvoparolantoj<ref name=Hu2011>Datumoj por 2011 (kaj iom por aliaj nombroj) el [http://www.eszperanto.hu/egyeb/alk/nepszamlalas-2011.htm eszperanto.hu], origine [http://www.ksh.hu/nepszamlalas/docs/tables/regional/00/00_1_1_4_2_en.xls Hungara Statistika Oficejo, popolnombrado 2011]; por 1941 el [http://www.nepszamlalas2001.hu/hun/kotetek/18/tables/load1_32.html Hungara Statistika Oficejo]. Propra sumigo de parolataj fremdlingvoj; propra kalkulo; kelkaj etaj lingvoj mankas. Lu Wunsch-Rolshoven</ref> ====== ("Parolantoj de fremdlingvo" estas sumigo de la indikitaj lingvoscioj; plurlingvuloj do aperas plurfoje en tiu nombro. Kelkaj etaj lingvoj eble ne estas kunkalkulataj.) Inter 2001 kaj 2011 la nombro de fremdlingvoparolantoj kreskis je proks. 325 000 homoj; samtempe estis 3&nbsp;822 Esperanto-parolantoj pli. Esperanto do havis parton de proks. 1,2 % en la aldono de fremdlingva scio en Hungario. Tio montras la kreskantan disvastiĝon de Esperanto, ĉar inter ''ĉiuj'' fremdlingvoparolantoj la Esperanto-parolantoj havas nur 0,3 % (8&nbsp;397 inter proks. 2&nbsp;849&nbsp;024). {| class="prettytable" |- ! Jaro !! Esperanto-parolantoj<br />en Hungario (ĉiuj) !! Parolantoj<br />de fremdlingvo !! Esperanto-parolantoj<br />inter 1000 (aldonaj)<br />fremdlingvoparolantoj !! unu Esperanto-parolanto<br />inter kiom da (aldonaj)<br />fremdlingvoparolantoj |- | 1941 || align=right | 942 || align=right | >= 1&nbsp;580&nbsp;391 || align=right | <= 0,6 || align=right | >= 1680 |- | 1990 || align=right | 2&nbsp;083 || align=right | >= 1&nbsp;486&nbsp;790 || align=right | <= 1,4 || align=right | >= 710 |- | 2001 || align=right | 4&nbsp;575 || align=right | >= 2&nbsp;524&nbsp;087 || align=right | <= 1,8 || align=right | >= 550 |- | 2011 || align=right | 8&nbsp;397 || align=right | >= 2&nbsp;849&nbsp;024 || align=right | <= 2,9 || align=right | >= 340 |- | 2001/2011 || align=right | +3&nbsp;822 || align=right | ~ +324&nbsp;937 || align=right | ~ 11,8 || align=right | ~ 85 |} ====== Hungario: Parolantoj de fremdaj lingvoj ====== Temas pri tiuj, kiuj lernis la koncernan lingvon kiel fremdlingvon (ne kiel denaskan lingvon kaj ankaŭ ne kiel familian lingvon; por Esperanto oni indikas malsamajn nombrojn nur ekde 2001). La tabelo enhavas 25 lingvojn kaj lingvogrupojn. Esperanto havis en 2011 lokon 14 en tiu komparo. En 1990 kaj same en 2001 estis loko 16, en 1941 estis loko 17 (sed mankas informoj el tiu jaro pri ekzemple la latina kaj la ukraina lingvoj). Dum tiuj jardekoj Esperanto preteriris la bulgaran, slovenan kaj ĉeĥan lingvojn, dum preterpasis Esperanton la latina kaj la ukraina lingvoj. {|class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; white-space: nowrap; text-align: center" |- ! width = 150 data-sort-type="text" | Lingvo !! width = 120 data-sort-type="number"| 1941 !! width = 120 data-sort-type="number"| 1990 !! width = 50 data-sort-type="number"| 2001 !! width=50 data-sort-type="number"| 2011 !! data-sort-type="number" | 2001 → 2011 !! data-sort-type="number" | 1990 → 2011 |- | (Loĝantoj) | data-sort-value="9316.074" | 9 316 074 | data-sort-value="10374.823" | 10 374 823 | data-sort-value="10198.315" | 10 198 315 | data-sort-value="9937.628" | 9 937 628 | ''-2,6%'' | ''-4,2%'' |- | (Parolataj<br />fremdaj lingvoj) | data-sort-value="1580.391" | >= 1 580 391 | data-sort-value="1486.790" | >= 1 486 790 | data-sort-value="2524.087" | >= 2 524 087 | data-sort-value="2849.024" | >= 2 849 024 | ''+13%'' | ''+92%'' |- <!-- *** Laŭ sinsekvo en 2001 *** --> | germana | 582.789 | 416.215 | 957.289 | 923.423 | -4% | +122% |- | angla | 51.735 | 228.956 | 941.139 | 1356.307 | +44% | +492% |- | rusa | 12.324 | 152.885 | 182.982 | 130.538 | -29% | +15% |- | franca | 72.798 | 52.957 | 109.154 | 98.178 | -10% | +85% |- | (hungara) | 486.388 | 131.677 | 103.788 | 68.458 | -34% | -48% |- | rumana | 57.393 | 40.625 | 81.790 | 90.733 | +11% | +123% |- | itala | 21.016 | 16.373 | 57.690 | 67.287 | +17% | +311% |- | slovaka | 194.371 | 56.107 | 47.010 | 29.542 | -37% | -47% |- | kroata | 48.933 | 18.302 | 26.278 | 19.059 | -27% | +4% |- | romaaj lingvoj | 9.587 | 22.933 | 24.931 | 27.423 | +10% | +20% |- | hispana | 1.864 | 7.139 | 22.293 | 40.075 | +80% | +461% |- | serba | 20.747 | 13.646 | 20.443 | 17.449 | -15% | +28% |- | latina | .. | 4.041 | 19.134 | 10.956 | -43% | +171% |- | ukraina | .. | 1.192 | 8.213 | 10.479 | +28% | +779% |- | pola | 4.604 | 5.948 | 7.912 | 6.677 | -16% | +12% |- | nederlanda | .. | 1.315 | 5.466 | 5.206 | -5% | +296% |- | '''Esperanto''' | data-sort-value="0.942" | '''942''' | '''2.083''' | '''4.407''' | '''7.412''' | '''+68%''' | '''+256%''' |- | data-sort-value="ĉeĥa" | ĉeĥa | 10.919 | 4.327 | 4.380 | .. | .. | .. |- | skandinavaj<br />lingvoj | .. | 1.252 | 4.045 | .. | .. | .. |- | data-sort-value="ĉina" | ĉina | data-sort-value="0.044" | 44 | data-sort-value="0.134" | 134 | 3.634 | 1.609 | -56% | +1101% |- | greka | data-sort-value="0.426" | 426 | 1.260 | 2.860 | .. | .. | .. |- | araba | .. | 1.319 | 2.633 | 3.166 | +20% | +140% |- | slovena | 2.350 | 1.566 | 2.308 | .. | .. | .. |- | bulgara | 1.106 | 1.665 | 1.949 | .. | .. | .. |- | japana | .. | data-sort-value="0.312" | 312 | 1.689 | 3.505 | +108% | +1023% |} En 2001 entute pri 13 homoj ĝis 9 jaroj oni indikis, ke ili parolas Esperanton - supozeble temas pri Esperanto-denaskuloj (la hungara statistiko detaligas laŭ aĝo kaj sekso)<ref>Laŭ la hungara [http://www.nepszamlalas2001.hu/hun/kotetek/18/tables/load1_34_2.html statistika oficejo]; tie troviĝas detala listigo laŭ aĝo kaj sekso, en komparo kun la aliaj mondlingvoj angla, franca, germana, rusa kaj hispana.</ref>. ===== Krimeo (2014) ===== En Krimeo (Krimea federacia distrikto de Rusio; laŭ UN plu parto de Ukrainio) okazis censo en oktobro 2014; Krimeo konsistas el la Respubliko Krimeo kaj la federacia urbo Sebastopolo. Laŭ la censo tie loĝas 2 284 769 homoj. La censo demandis ankaŭ pri scio de fremdlingvoj; pri scio de Esperanto informis en la Respubliko Krimeo entute 17 homoj, en Sebastopolo 3 homoj. Sume do estas 20 homoj inter 2,3 milionoj aŭ 9 homoj inter miliono da loĝantoj<ref>[http://sezonoj.ru/2015/12/krimeo-8/ Balta Ondo, 13-a de decembro 2015 ]; [http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis_krim/tab-krim.htm Statistika oficejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150924122514/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis_krim/tab-krim.htm |date=2015-09-24 }}, tabelo 4.4. Владение языками</ref>. ===== Litovio (2001, 2011) ===== En '''Litovio''' en 2001 inter 4 milionoj da loĝantoj sume ĉirkaŭ 858 homoj indikis, ke ili "scias, do estas kapabla(j) paroli kaj/aŭ skribi" Esperanton<ref>Litova Stelo 1/2004, p. 24; tie 858 personoj; 844 laŭ la oficiala rezulto sendita de la litova statistika oficejo, ne legebla rete. Laŭ la anglalingva demandilo (pdf) la demando 25 tekstas (post demando 24 pri la gepatra lingvo): "Kiujn aliajn lingvojn vi scias, do estas kapabla paroli kaj/aŭ skribi?" Ses lingvoj estas indikitaj, por aliaj kiel Esperanto oni devis enskribi la nomon.</ref>; en Litovio Esperanton parolas do ĉirkaŭ 245 homoj inter miliono da loĝantoj. Esperanto atingis lokon 16 inter la fremdlingvoj regataj en Litovio. Nur ses lingvoj jam troviĝis sur la litova demandilo, necesis eventuale aldoni Esperanton; verŝajne simile estis pri la aliaj censoj en Hungario k.a. En [[2011]] la censo kalkulis 604 personojn, kiuj indikis, ke ili scias Esperanton kiel fremdlingvon<ref>[http://statistics.bookdesign.lt/dalis_05.pdf Litova censo 2011], "Education. Command of languages", p. 202</ref>; Esperanto estas nun la 23-a inter la fremdlingvoj, kiujn regas litovoj (22-a sen gestolingvo); tio estas malkresko kompare kun 2001, kiam Esperanto havis lokon 16. Specife inter junuloj sub 25 jaroj estas relative malmultaj Esperanto-parolantoj, nur 42. Estas laŭ la censo 3 043 429 homoj en Litovio, do la rezulto signifas, ke inter miliono da loĝantoj estis 198 Esperanto-parolantoj. La loĝantaro malgrandiĝis je unu miliono ene de dek jaroj, unu kvarono; oni ne scias ĝis nun, ĉu la redukto de la procentaĵo de Esperanto-parolantoj signifas, ke ĝenerale oni malpli lernas Esperanton aŭ ĉu tio estas efiko de tio, ke la foririnta miliono da homoj estis eble relative bone edukita kaj sekve inter ili troviĝis laŭprocente pli da Esperanto-parolantoj ol inter tiuj, kiuj restis. ===== Novzelando (2006, 2013) ===== En '''Novzelando''' (2006) oni kalkulis 123 homojn, kiuj indikis scii Esperanton (4 027 947 demanditoj)<ref>[http://www.stats.govt.nz/Census/2006CensusHomePage/classification-counts-tables/about-people/~/media/Statistics/Census/2006-reports/Classification-Count-Tables/People/language-spoken-total-response.asĥ Statistika Oficejo de Novzelando]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Statistics New Zealand</ref>; do 31 homoj inter miliono da loĝantoj. Ĉe tiu censo la demandilo ne distingis inter gepatra kaj pliaj lingvoj. En 2013 estis 108 homoj inter 5,104,203 demanditoj kiuj indikis ke ili kapablis paroli pri multaj aferoj en Esperanto<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://archive.stats.govt.nz/Census/2013-census/info-about-the-census/forms-guidenotes.aspx |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2017-12-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20180130160410/http://archive.stats.govt.nz/Census/2013-census/info-about-the-census/forms-guidenotes.aspx |arkivdato=2018-01-30 }}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://archive.stats.govt.nz/Census/2013-census/data-tables/total-by-topic.aspx |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2017-12-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20171122042347/http://www.stats.govt.nz/Census/2013-census/data-tables/total-by-topic.aspx |arkivdato=2017-11-22 }}</ref>; do 21 homoj inter miliono da loĝantoj (aŭ pridemanditoj). ===== Rusio (2010) ===== La censo en Rusio (2010) kalkulis 992 personojn, kiuj deklaris pri sia scio de Esperanto<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/results-inform.php |titolo=Oficialaj tabeloj de la censo |alirdato=2012-03-31 |arkivurl=https://www.webcitation.org/69eV18xxp?url=http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/results-inform.php |arkivdato=2012-08-03 }}</ref><ref>[http://www.e-novosti.info/blog/22.12.2011/1 Сколько человек знает эсперанто в России]</ref>; tio estas 7 homoj inter miliono da loĝantoj. Deklari scion de Esperanto eblis ankaŭ dum la antaŭaj censoj, sed tiam la nombroj ĉiam aldoniĝis al la sumo „aliaj lingvoj“, temas do pri la unua fojo en Rusio, kiam la oficiala censo-raporto finkalkulis Esperanto-parolantojn. En aŭtuno 2021 okazis nova censo — kaj la unuan fojon eblos kompari la ŝanĝon dum dek jaroj. ===== Komparo de la censoj ===== La indiko de parolantoj inter unu miliono estas ofte proksimuma (ĉe Hungario ĉiam kun takso de dek milionoj da loĝantoj). La sumo inkluzivas la plej lastan censon en ĉiuj landoj. {|class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; white-space: nowrap; text-align: center" |- ! width = 150 | Lando !! jaro !! width = 120 | Nombro de E-parolantoj !! inter 1 miliono da loĝantoj |- | Estonio | 2011 | 209 | 160 |- | Hungario | 2022 | 4216 | 445 |- | Hungario | 2011 | 8397 | 850 |- | Hungario | 2001 | 4407 | 440 |- | Hungario | 1990 | 2083 | 208 |- | Hungario | 1941 | 942 | 101 |- | Krimeo | 2014 | 20 | 9 |- | Litovio | 2011 | 604 | 198 |- | Litovio | 2001 | 858 | 245 |- | Novzelando | 2013 | 108 | 21 |- | Novzelando | 2006 | 123 | 31 |- | Rusio | 2010 | 992 | 7 |- |Sumo |2006-2014 |'''10330''' |... |} ===== Komparo de la censoj kun aliaj lingvoj; ebla takso pri tutmonda parolantaro ===== La rilato inter la parolantoj de Esperanto al tiuj de la angla laŭ la censo estis 1 : 687 en Litovio kaj 1 : 218 en Hungario. En Litovio, kiu ĝis 1990 apartenis al Soveta Unio, la rusa estas pli disvastigita ol la angla; la rilato de Esperanto al la rusa kiel fremdlingvo estas 1 : 2447<ref>Fontoj de la bazaj nombroj sur [[Nombro de Esperanto-parolantoj]]</ref>. En Novzelando kaj Rusio pro manko de informoj (ĉu estas gepatra aŭ lernita lingvo) ne eblas fari komparon kun la lernintoj de la rusa aŭ de aliaj fremdlingvoj. Pri tiuj du landoj indas cetere konsideri, ke la ĉefa lingvo de la lando havas multegajn parolantojn en la mondo; kutime parolantoj de tiaj lingvoj lernas relative malmultajn fremdlingvojn. Por fari takson pri la tutmonda parolantaro de Esperanto ne havas multan sencon elkalkuli en la menciitaj landoj la nombron de parolantoj inter unu miliono da loĝantoj kaj fari rektan projekcion al la tutmonda loĝantaro. Oni ja scias, ke la disvastigiteco de Esperanto tre varias laŭ la landoj; la nombro de membroj en unu miliono da loĝantoj estas ekzemple proksimume 70-foje pli granda en Islando ol en Usono kaj ankaŭ signife varias inter malgrandaj landoj kiel Finnlando aŭ Belgio unuflanke kaj grandaj kiel Germanio aŭ Italio aliflanke. Se oni elkalkulas la rilaton inter la nombro de asociaj membroj kaj la nombro de Esperanto-parolantoj en la tri landoj, oni alvenas al proksimume 1:7 por Litovio, 1:13 por Hungario kaj 1:2 por Novzelando<ref>Kalkulado ĉe [[Nombro de Esperanto-parolantoj#Indikoj pri la kvanto de Esperanto-parolantoj|Nombro de Esperanto-parolantoj]]</ref>. Se oni provas taksi surbaze de tio, oni alvenas al proksimume 140&nbsp;000, 260&nbsp;000 kaj 40&nbsp;000 parolantoj tutmonde<ref>Kp. [http://www.liberafolio.org/2009/popolnombradoj-donas-indikon-pri-la-kvanto-de-esperantistoj/ "Popolnombradoj donas indikon pri la kvanto de esperantistoj — Libera Folio"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110216145808/http://www.liberafolio.org/2009/popolnombradoj-donas-indikon-pri-la-kvanto-de-esperantistoj |date=2011-02-16 }}</ref>; eble la malalta kvanto por Novzelando estas influita de la fakto, ke la tiea censo ne distingis inter gepatraj kaj poste lernitaj lingvoj. La menciitaj taksoj provas diveni, kiom da homoj en tutmonda censo kun similaj demandoj indikus Esperanton; ne estas klare, kiu procentaĵo de la demanditoj troigis sian lingvoscion kaj kiu forgesis aŭ intence ne menciis Esperanton; same neklaras, kiu procentaĵo de la homoj, kiuj dum pluraj jaroj aŭ jardekoj ne uzis Esperanton, indikis lingvoscion. Indas noti, ke la nombroj surbaze de la tri censoj - kadre de la atendebla necerteco - relative bone kongruas kun la kutimaj taksoj por fluaj kaj regulaj uzantoj de Esperanto. ==== Lando kun plej alta denso de esperantistoj ==== Pro manko de taŭgaj statistikoj, ne estas klare kie la denso de esperantistoj estas plej alta. Tamen estas informoj pri la membraro de asocioj. Ĝenerale oni povas rimarki ĉe la individua membraro de UEA, ke la denseco plej altas en malgrandaj lingvo-komunumoj. Ekzemple en Islando estas proks. 24 membroj inter 300.000 loĝantoj, do proks. 8 membroj inter 100.000 loĝantoj; simile pri Luksemburgio. Kontraste en Germanio estas proks. 480 membroj inter 80 milionoj da loĝantoj, do proks. 0,6 membroj inter 100.000 loĝantoj. Landoj kiel Belgio aŭ Finnlando troviĝas inter tiuj ekzemploj, Usono havas nur proks. 0,1 membron inter 100.000 loĝantoj. Jen kelkaj landoj, pri kiuj ekzistas censo aŭ Facebook-informoj: * '''Hungario''':<ref name=Hu2011/> 8397 parolantoj de Esperanto inter 9 937 628 loĝantoj, do 1/1183 en 2011 (laŭ oficiala censo) * '''Andoro''':<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.facebook.com/search/top/?q=esperanto%20speakers%20who%20live%20in%20andorra |titolo=Serĉo en Fejsbuko pri esperantistoj en Andoro |alirdato=13 januaro 2016 }} (eble ne funkcianta)</ref> 16 parolantoj de Esperanto (laŭ Fejsbuko) inter 85458 loĝantoj de Andoro (laŭ <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Andorra</nowiki> je 13 januaro 2016), do 1/5341. ==== Urbo kun plej alta denso de esperantistoj ==== Laŭ https://www.facebook.com denso de esperantistoj en Herzberg am Harz (urbo en Germanio) eble estas pli alta ol en aliaj urboj de mondo: 3 parolantoj de Esperanto (laŭ https://www.facebook.com/search/people/?q=people%20who%20live%20in%20herzberg%20am%20harz%20and%20speak%20esperanto je 13 januaro 2016) inter 13140 loĝantoj (laŭ [[:en:Herzberg_am_Harz|https://en.wikipedia.org/wiki/Herzberg_am_Harz]] je 13 januaro 2016). Do, denso estas 1/4380; tio tamen estas sub la denso de Hungario. === Radio === Provizore ne estas konataj statistikoj pri ekzemple la kvanto de aŭskultantoj dum la jaroj. Oni povas supozi, ke almenaŭ en la lastaj jaroj malkreskas la kvanto de aŭskultantoj per radio - sed certe kreskas la nombro de tiuj, kiuj elŝutigas programerojn per interreto. Radio Vatikana ebligas elŝutadon ekde decembro 2006 kaj dum la sekva duonjaro registris 15&nbsp;000 elŝutojn de mp3-sonarkivoj. La retejo proponis meze de 2007 entute 350 sonarkivojn<ref>"Elsendoj de [http://www.liberafolio.org/Members/bruno/radio-vatikana-esperanto Radio Vatikana] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080720144315/http://www.liberafolio.org/Members/bruno/radio-vatikana-esperanto |date=2008-07-20 }} arkivitaj en la reto" (Libera Folio)</ref>. La kvanto de leteroj de aŭskultantoj de la Esperanto-elsendoj de Radio Pollando en pasintaj jaroj estis impone granda. En 2003 la Esperanto-aŭskultantoj sendis pli ol 60 procentojn (3636) de la entute alvenintaj leteroj (5885) al ĉiuj redakcioj<ref>[http://www.esperantoland.org/eo/kategorio.php?lingvo=eo&ekde=0&rubriko=Radio#nov563 "2003 - denove la jaro de Esperanto ĉe Pola Radio"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180520123838/http://www.esperantoland.org/eo/kategorio.php?lingvo=eo&ekde=0&rubriko=Radio#nov563 |date=2018-05-20 }} (esperantoland.org)</ref>. === Renkontiĝoj === [[Dosiero:Renkontiĝoj en Germanio partoprenantoj1.png‎|dekstre|eta|500ra|Unu- kaj dusemajnaj renkontiĝoj en Germanio (plus AS en Pollando) 1957 - 2007<br /> '''Klarigoj :''' junularaj :IS = [[Internacia Seminario]]; AS = [[Ago-Semajno]]; ne-junularaj: PSI = [[Printempa Semajno Internacia]]; SEFT = [[Somera Esperanto Familia/Feria Tendaro]]; [[SOMERE]] = SOmera MEzeŭropa REnkontiĝo; IF = [[Internacia Festivalo]]; NR = [[Novjara Renkontiĝo]]<br /> Renkontiĝoj okazantaj jarŝanĝe (AS, IS, IF, NR) aperas en la jaro kiam ili komenciĝas. ]] Bonan evoluon havis la nombroj de partoprenantoj en unu- kaj dusemajnaj renkontiĝoj en Germanio. En 1977 estis ĉirkaŭ 100 gastoj en unu renkontiĝo ([[Internacia Seminario|IS]]), en 2007 okazis ses tiaj kunvenoj kun sume ĉirkaŭ 800 partoprenantoj. Mezume en la tridek jaroj estis kresko de 7 procentoj - sed la kresko inter 1977 kaj 1987 estis jare pli ol dekprocenta; poste okazis malrapidiĝo al iom pli ol 2-procenta kresko de la sumo. Malsame evoluis en la pasintaj dudek jaroj junularaj kaj plenkreskulaj/familiaj renkontiĝoj: Tiuj por plenkreskuloj kaj familioj kreskis de ĉirkaŭ 250 partoprenantoj al nun ĉirkaŭ 600 (mezuma kresko ĉirkaŭ 4,5 % jare), dum la junulara aranĝo IS malkreskis de ĉirkaŭ 300 al 200 (mezuma malkresko ĉirkaŭ 2 % jare)<ref>[http://www.esperantoland.org/eo/plu.php?msgid=929 Renkontiĝoj en Germanio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070705111606/http://www.esperantoland.org/eo/plu.php?msgid=929 |date=2007-07-05 }} 1957 - 2006 (unu- kaj dusemajnaj)</ref>. Periodoj de kresko koincidis kun aldono de novaj renkontiĝoj - estas fortaj indikoj, ke tiuj permesas logi homojn, kiuj ne sentus sin hejme ĉe la jam ekzistantaj kunvenoj. Sed tiu kresko havas sian limon en la kvanto de Esperanto-parolantoj entute - krome ludas rolon la ĝenerala informado: En la sepdekaj kaj pli multe en la okdekaj jaroj [[Germana Esperanto-Junularo]] zorge kontaktis [[amaskomunikiloj]]n, ĉefe pri la [[Internacia Seminario]]; ofte oni raportis pri Esperanto, interalie en la diversaj televidaj kanaloj. Ekde la naŭdekaj jaroj tio okazis multe malpli ofte - kaj ankaŭ la plua kresko de la renkontiĝoj malrapidiĝis. 800 partoprenantoj signifas ĉirkaŭ 4000 tranoktojn, el kiuj tre proksimume 2000 venas el eksterlando. En 2007 en Germanio okazis entute 55 milionoj da tranoktoj de eksterlandanoj<ref>[http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/DE/Presse/pm/2008/07/PD08__249__45511,templateId=renderPrint.psml Tranoktado en Germanio] (Statistika oficejo de Germanio)</ref>, kio signifas, ke la rilato inter la tranoktado de eksterlandaj Esperanto-gastoj de tiaj renkontiĝoj al la entuta tranoktado de eksterlandanoj en Germanio estis proksimume 1:30&nbsp;000. Por kalkuli la entutan parton de la [[Esperanto-turismo]] necesus aldoni ekzemple la malpli longajn renkontiĝojn kaj la unuopulan restadon. {{-}} <!-- Shanghita - mi reenmetis. Malgraŭ mankoj eble helpa... [Mi forigis la sekvan statistikon, ĉar ĝi ŝajnas nefidinda (cetere el simpla retmesaĝo en retlisto): Se oni detale analizas ekzemple la nombron '353' el 1996 laŭ la retejo [https://www.eventoj.hu/1996.htm Eventoj 1996], oni konstatas, ke pluraj "eventoj" ne okazis, "NULIGITE" k.s., do restas nur 345, kiuj eble okazis. Pliaj 24 estas unutagaj aferoj, ekz. diservo aŭ agotago. Inter la restantaj 321 plurtagaj eventoj troviĝas ekzemple trifoje enmetita evento por 25-27. majo, en KCE, La Chaux-de-Fonds. Krome pli ol dek kursoj, studado ktp. Necesos do unue zorge prepari statistikon antaŭ ol publikigi ĝin ĉi tie. (Interese estas ekzemple, kiel la nombro de renkontiĝoj evoluis laŭ landoj.) Lu Wunsch-Rolshoven, 5-a de aprilo 2011 ] --> ==== Internacia Kalendaro de Esperanto-Renkontiĝoj ==== Ĉe la retejo de [[Eventoj]] en Budapeŝto estas prizorgata ekde 1996 la [https://www.eventoj.hu Internacia Kalendaro de Esperanto-Aranĝoj], kiu listigas ĉiujn konatajn renkontiĝojn. Jen la nombro de Esperanto-renkontiĝoj en unuopaj jaroj<ref>Laŭ informo de Szilvási László en la retlisto [http://groups.yahoo.com/group/landa-agado/message/12583 Landa Agado]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (15-a de Julio 2008)</ref>. (Bv. konscii, ke la nombroj ne estas ekzaktaj. Ekz. por 1996 el la 353 de la suba listo ok estis nuligitaj kaj 24 estis unutagaj aferoj, diservo aŭ agotago...) {| class="prettytable" |- align=center ! Jaro !! Nombro<br />de<br />renkontiĝoj |- align=center | 1996 || align=center | 353 |- align=center | 1997 || align=center | 352 |- align=center | 1998 || align=center | 359 |- align=center | 1999 || align=center | 306 |- align=center | 2000 || align=center | 358 |- align=center | 2001 || align=center | 339 |- align=center | 2002 || align=center | 274 |- align=center | 2003 || align=center | 251 |- align=center | 2004 || align=center | 253 |- align=center | 2005 || align=center | 287 |- align=center | 2006 || align=center | 233 |- align=center | 2007 || align=center | 230 |- align=center | 2008 || align=center | 237 |} === Scienco === ==== En Esperanto ==== En studo oni komparis la diversajn lingvojn laŭ la procentaĵo de artikoloj en sciencaj revuoj inter 1880 kaj 1980. Esperanto aperas en loko 29, komune kun la [[kartvela]], [[indonezia]], [[latina]] kaj [[litova]] lingvoj; ili atingis procentaĵon de po ĉirkaŭ 0,02% en la plej bona jaro el la studo (do: ne mezume)<ref name="Tsunoda">William F. Mackey, Determining the Status and Function of Languages in Multinational Societies, p. 11, en: Ulrich Ammon (eld.), Status and function of languages and language varieties, p. 7 - 20. Legebla ĉe [http://books.google.com/books?id=geh261xgI8sC&pg=PA11&dq=Esperanto+Tsunoda+Latin+1880&ei=cvNBSpjPFoPIyASEyrE- Google Books], kun grafiko pri jaroj kaj procentaĵoj. Kp. artikolon pri la studo: Tsunoda, Minoru (1983): Les langues internationales dans les publications scientifiques et technique. En: Sophia Linguistica 13, S. 144-155. La studon faris de 1980 ĝis 1983 Minoru Tsunoda sub la gvido de W. F. Mackey en la "International Centre for Research on Bilingualism" en Quebec.</ref>. Notindas, ke laŭ la studo la angla lingvo havis la unuan lokon jam en 1880 kun procentaĵo iom super 35 %, kiu restis ĝis 1910 (la franca kaj germana lingvoj tiam havis po inter 20 kaj 30 %). Ekde 1930 ĝis ĉirkaŭ 1970 la angla tenis procentaĵon inter ĉirkaŭ 60 kaj 65 %, dum la aliaj lingvoj sinkis al unuopa maksimumo de ĉirkaŭ 15 %. En 1980 la angla atingis procentaĵon de ĉirkaŭ 75 %<ref name="Tsunoda"/>. ==== Pri Esperanto ==== Vidu supre ĉe [[Statistiko de Esperantujo#Interlingvistiko.2C Esperantologio kaj Esperanto-studoj|Interlingvistiko]] k.a. === Universitatoj === Laŭ enketo de Lajos Molnár kaj Julianna Farkas estis en marto 2012 entute 61 institutoj en 22 landoj, kie oni instruas Esperanton<ref>[https://edukado.net/upload/forumo/6645_1331402521.doc Edukado.net: Listo 2012]; jaraj statistikoj ekzistas ekde 2009</ref>; laŭ listo de januaro 2013 estas nun 63 institutoj<ref>Listo "Triagradaj2013.01.doc" momente rete ne trovebla (2013-01-30)</ref>. Laŭ enketo por la jaroj 2002/3 farita de Germain Pirlot oni tiam instruis Esperanton en 69 universitatoj kaj similaj institucioj en 24 landoj<ref>[https://uea.org/agadoj/instruado/pirlot.html UEA; enketo de Germain Pirlot] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121222105543/http://uea.org/agadoj/instruado/pirlot.html |date=2012-12-22 }}; la listo estas de tempo al tempo aktualigata.</ref>. Plej multaj el tiuj institucioj troviĝas en Ĉinio (18) kaj Japanio (6); sekvas Germanio, Rusio kaj Usono kun po tri universitatoj. La menciita retpaĝo listigas la nombrojn laŭ landoj kaj krome donas detalojn pri ĉiu unuopa universitata kurso. == Kresko kaj malkresko == Ne ekzistas multaj nombroj pri la laŭtempa evoluo de la Esperanto-uzado en la unuopaj kampoj de Esperantujo; tamen eblas noti kelkajn statistikojn. === Kresko === Konstateblas kresko ekzemple en la sekvaj kampoj (ne ĉie jam ekzistas statistikoj): ==== Kresko ĉefe inter 1970 kaj 2000 ==== * Aktiveco en '''[[Statistiko de Esperantujo#Afriko|afrikaj landoj]]''' kaj en [[Statistiko de Esperantujo#Azio|Azio]] (ekzemple en Nepalo) ekde la okdekaj jaroj * '''[[Statistiko de Esperantujo#Nombro de denaskuloj 1904 - 2010|Denaskuloj]]''' inter 1904, 1961 kaj 2001 * '''[[Statistiko de Esperantujo#Interlingvistiko.2C Esperantologio kaj Esperanto-studoj|Disertacioj]]''' pri Esperanto inter 1971 kaj 1987 * Nombro de Esperanto-parolantoj en '''[[Statistiko de Esperantujo#Hungario .281941.2C 1990.2C 2001 kaj 2011.29|Hungario]]''' inter 1941, 1990 kaj 2001 * '''[[Statistiko de Esperantujo#Muziko|Muziko]]'''/muzikalbumoj inter 1964 kaj 2001 * '''[[Statistiko de Esperantujo#Gastigaj servoj .28Pasporta Servo.2C CouchSurfing k.a..29|Pasporta Servo]]''' inter 1974 kaj 2005 * [[Statistiko de Esperantujo#Renkonti.C4.9Doj|Esperanto-'''renkontiĝoj''']] en '''Germanio''' (kaj aliaj landoj) inter 1975 kaj 2005 * La nombro de [[Landaj asocioj de UEA#Listo de aktualaj landaj asocioj de UEA| '''Landaj Asocioj de UEA''']] ekde 1948 ĝis 2013 ==== Kresko ĉefe ekde 2000 (ligitaj al komputilo kaj interreto) ==== * '''Filmoj''' kaj filmetoj kun Esperanto-subtekstoj (kelkfoje ankaŭ Esperanto-voĉo) ekde ĉirkaŭ 2005 * Uzado de Esperanto en la '''interreto''' (retmesaĝoj, retlistoj, forumoj, retejoj de Esperanto-parolantoj kaj -organizaĵoj), ĉefe ekde 2000 * Suma kvanto de '''esperantlingva teksto en la interreto''' (ekzistas studo de [[arxiv:cs.cl/0006032|Grefenstette/Nioche]] el 2000; mankas komparo laŭ la tempo kun aliaj lingvoj) * Esperantlingvaj '''komputilaj programoj''' ekde ĉirkaŭ 2000 (kiel Firefox) * Esperantlingva versio de ekster-esperantujaj '''retejoj''' (kiel Vikipedio, Google, Facebook aŭ Tatoeba) Ŝajne dum la pasinta jardeko la kresko de Esperantujo pli kaj pli koncentriĝas en la interreto. Konstateblas, ke sekve de la interreto hodiaŭ multaj Esperanto-parolantoj ĉiutage uzas Esperanton, dum antaŭ 20 jaroj ili uzis Esperanton nur malofte, se ili ne ĉeestis renkontiĝojn - tiam ĉefe per legado de libroj, gazetoj, radio-aŭskultado, korespondado letera kaj per vizitado de lokaj grupoj. Ankoraŭ mankas studo pri la ''nombro de ĉiujaraj horoj'', dum kiuj Esperanto-parolantoj uzis kaj uzas Esperanton. === Stagnado === Ekde 1947 ĝis 2009 la nombro de individuaj membroj de UEA ondumis inter 5700 kaj 8000; ekde 1991 la membraro tamen tendence [http://www.liberafolio.org/2013/malkresko-de-la-membraro-kiel-defio-al-uea malkreskis de 8000 al 5300]{{404|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. La nombro de [[Statistiko de Esperantujo#Libroj|ĉiujare eldonitaj libroj]] (pli ol 48 paĝoj) ekde 2001 ondumas ĉirkaŭ 120. Estas klare, ke en la interreto ekzistas multaj elektronikaj libroj, en formatoj kiel pdf k.a.; ŝajne ĝis nun ne disponeblas statistiko pri tio. === Malkresko (kun kompensa kresko) === La nombro de membroj en Esperanto-asocioj en multaj landoj malkreskas kaj sume ankaŭ la nombro de aligitaj membroj de UEA ekde 1987. Kelkaj homoj asertas, ke tio montras malkreskon de Esperantujo, aliaj asertas, ke ĝenerale asocioj, ankaŭ en aliaj kampoj, hodiaŭ malkreskas. Aldone indas konsideri, ke multaj asocioj dumlonge estis paperbazitaj (jarlibroj, revuoj); la nombro de abonantoj de paperaj gazetoj malkreskas en la tuta socio, ne nur en Esperantujo; ofte tiel draste kiel minus 50 % dum la pasintaj dudek jaroj. Indas noti, ke dum la membroj en ''lokaj grupoj'' kaj diversaj landaj kaj internaciaj asocioj malkreskas, kreskas la nombro de homoj, kiuj kuniĝas en diversaj ''interretaj grupoj''. Tiaj grupoj estas ekzemple grupoj ĉe Facebook, ĉe https://groups.io/groups aŭ ĉe Googlegroups, sed ankaŭ grupoj por kune traduki komputilan programon kiel Mozilla Firefox, retpaĝojn kiel tiujn de Facebook, traduki frazojn ĉe Tatoeba, subtekstigi filmojn, krei vikipedion ktp. Cetere neniu juĝas la evoluon de la angla aŭ de aliaj lingvoj laŭ la nombro de membroj en la koncernaj lingvo-asocioj... Do kial ĉe Esperanto?! == Pozicio (komparo kun aliaj lingvoj) == Eblas fari la komparon laŭ la rango inter la diversaj lingvoj kaj laŭ absolutaj nombroj ekzemple kompare kun la angla. Pli malpli laŭ ĉiuj statistikoj oni alvenas por Esperanto al rango inter la 15a kaj la 50a. Escepto estas ekzemple la Esperanto-ekzamenoj en Hungario, kie Esperanto tenas proksimume la trian lokon, aŭ la frazaro [[Tatoeba]], kie Esperanto nun tenas la duan. Escepto estas ankaŭ la vico de ĉiuj lingvoj de la mondo laŭ la nombro de parolantoj: Se oni kalkulas nur la homojn, kiuj flue kaj regule parolas, Esperanto havas lokon post la centa<ref>Laŭ [http://www.ethnologue.com/ethno_docs/distribution.asp?by=size#2 ethnologue.com] ĉirkaŭ 83 lingvoj havas pli ol 10 milionojn da parolantoj. Kp. la liston pri [https://bertilow.com/lanlin/lingvoj.html lingvoj] de la mondo ĉe bertilow.com.</ref>; se oni rigardas la vikipedio-lingvojn, ĝi havas lokon 165<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm |titolo=Vikipediaj statistikoj |alirdato=2009-09-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090330130508/http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm |arkivdato=2009-03-30 }}</ref>. Tio tamen ne konsideras la gravecon de lingvoj por la internacia komunikado; la plejmulto de la lingvoj, kiuj en tiaj listoj troviĝas antaŭ Esperanto, havas nur regionan signifon. Esperanto havas (aŭ havis) lokon ... * 2 inter la lingvoj, en kiuj ekzistas la frazoj de la kolekto de frazotradukoj [[Tatoeba]] (aŭg. 2012), * 3 ĉe la fremdlingvaj [[Statistiko de Esperantujo#Ekzamenoj|ekzamenoj]] ŝtate agnoskataj en Hungario<ref>Renato Corsetti, [http://www.esperanto.hu/hu-lernejo.htm Instruado de Esperanto en Hungario] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070928164157/http://www.esperanto.hu/hu-lernejo.htm |date=2007-09-28 }}</ref> (2004), * 12 inter la lingvoj, en kiuj aperis libroj kaj artikoloj registritaj en la "Internacia Bibliografio de Libroj kaj Artikoloj en la Modernaj Lingvoj kaj Literaturoj" 2006 de la Asocio pri Modernaj Lingvoj (MLA) (kp. la alineon pri [[Statistiko de Esperantujo#Libroj kaj artikoloj en kaj pri Esperanto kaj Esperantujo|Interlingvistiko]] k.s.) * 16 inter la fremdlingvoj, kiujn scias litovoj (laŭ la [[Statistiko de Esperantujo#Censoj|censo]] 2001), * 16 inter la fremdlingvoj, kiujn scias hungaroj (laŭ la [[Statistiko de Esperantujo#Censoj|censo]] 2001), * 27 inter la ''latinliteraj'' lingvoj en la interreto laŭ la tekstokvanto ([http://arxiv.org/abs/cs.cl/0006032 studo Grefenstette/Nioche] el la jaro 2000; inter ĉiuj lingvoj verŝajne estus proksimume loko 40), * 31 inter la vikipedio-versioj [http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias#100_000.2B_articles laŭ la kvanto de artikoloj] (jan. 2016<ref>Estis loko 22 en feb. 2010, 27 en feb 2012. Alia [http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm fonto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090330130508/http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm |date=2009-03-30 }} kun informoj pri nombro de parolantoj kaj paĝovizitoj</ref>), * 39 inter la vikipedio-versioj laŭ la [http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm nombro de vizitoj hore] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090330130508/http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm |date=2009-03-30 }} al ĉiuj paĝoj (januaro 2012)<ref>Laŭ la listo ĉe [http://wikistics.falsikon.de/latest/ falsikon] (aŭgusto 2009) estas loko 40 aŭ 42, sed necesas forpreni projektojn kiel commons, en.wiktionary, fr.wiktionary, en.wikibooks kaj en.wikiquote por alveni simile al loko 33 aŭ 35 (nov. 2008) inter la diverslingvaj vikipedioj. Estis loko 34 en feb. 2010.</ref>, * 43 inter la vikipedio-versioj laŭ la [http://lists.wikimedia.org/pipermail/foundation-l/2008-March/040660.html nombro de vizitoj al la mil plej vizitataj paĝoj] (marto 2008) * 53 inter la lingvoj, en kiuj ekzistas subtekstoj por filmitaj prelegoj de [[TED (konferencoj)|TED]] * 76 inter la cellingvoj de librotradukoj dum la jaroj 1979 ĝis 2009<ref name="IndexTranslationum"/> * 165 inter la lingvoj, kiuj havas vikipedion, laŭ la suma nombro de denaskaj ''kaj'' poste eklernintaj parolantoj (supozante ke Esperanto havas entute unu milionon da parolantoj; julio 2012)<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm |titolo=Statistiko de vikipedio |alirdato=2009-09-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090330130508/http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm |arkivdato=2009-03-30 }}</ref>. Tiu loko estas ''mezumo'' inter la pozicio de Esperanto laŭ la nombro de denaskaj parolantoj (tie Esperanto havas eble lokon ĉirkaŭ kvar mil, vd. sube) kaj la pozicio inter la fremdlingvoj laŭ la nombro de poste eklernintaj parolantoj (tie Esperanto supozeble havas lokon inter 15 kaj 40; kp. la lokon en Litovio kaj Hungario, ambaŭfoje 16). * ĉ. 4000 inter ĉirkaŭ 7000 lingvoj de la mondo, laŭ la nombro de ''denaskuloj''<ref>Kp. la statistikon ĉe [http://www.ethnologue.com/ethno_docs/distribution.asp?by=size ethnologue.com], laŭ kiu inter ĉirkaŭ 6909 lingvoj en la mondo (se oni sumigas) 3108 lingvoj havas almenaŭ 10.000 denaskajn parolantojn, 5120 lingvoj havas almenaŭ 1000 denaskulojn; Esperanto supozeble estas inter tiuj du pozicioj.</ref>. Ĉar Esperanto ne estas planita kiel lingvo, kiu havu grandan nombron de denaskaj parolantoj, tiu pozicio estas nur flanka informo; gravas la pozicio kiel poste lernita lingvo. Esperanto estas unu lingvo el * 10 lingvoj, en kiuj la [http://esperanto.china.org.cn/index.htm Ĉina Interreta Informa Centro] publikigas ĉiutagajn novaĵojn (Esperanto ekde ĉirkaŭ 2001), * 19 lingvoj en la vikipedio-listo de [[Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj/Filozofio kaj psikologio; Religio; Sociaj sciencoj; Lingvo kaj literaturo#Plena listo: Lingvo kaj literaturo|mil havendaj artikoloj]], kiujn ĉiu versio de vikipedio havu (2014), * 42 serĉlingvoj ĉe [http://www.google.de/preferences?hl=eo Google] (ekde ĉirkaŭ 2007), * ĉ. 60 lingvoj, en kiuj la papoj (de [[Johano Paŭlo la 2-a]] ĝis [[Benedikto la 16-a#Esperanto|Benedikto la 16-a]]) salutis la kredantojn dum pasko kaj kristnasko (de aprilo 1994 ĝis kristnasko 2012, kun escepto de kristnasko 2005<ref>Vidu [http://www.liberafolio.org/2013/la-nova-papo-ne-salutis-en-esperanto Libera Folio]{{404|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. La nuna papo [[Francisko (papo)|Francisko]] dum pasko 2013 entute ne salutis la kredantojn en dekoj da lingvoj.</ref>). * nun ĉirkaŭ 108 lingvoj, en kiuj funkcias la maŝina tradukilo [[Google#Retservoj|Google Translate]] (januaro 2020)<ref>[http://googletranslate.blogspot.com/2012/02/tutmonda-helplingvo-por-ciuj-homoj.html Anonco de la aldono de Esperanto] al 'Google Translate'; Esperanto estis la 64-a lingvo, kiu aldoniĝis</ref>. === Nombra rilato Esperanto - angla === Ĉe la rilato inter Esperanto kaj la angla indas distingi, ĉu temas pri la tutmonda uzado de la angla - aŭ ĉu, pli detale, pri la uzado en anglalingva aŭ ne-anglalingva lando. La proporcio de Esperanto-parolantoj en la anglalingvaj landoj (kiel Usono aŭ Britio) estas malpli granda ol en aliaj landoj kun simila ekonomia evoluo (kiel Francio aŭ Nederlando; oni komparu ekzemple la nombron de UEA-membroj inter unu miliono da loĝantoj). Do estas klare, ke en anglalingvaj landoj la rilato inter la uzado de Esperanto kaj de la angla estas malpli favora por Esperanto ol en la aliaj landoj. La nombroj pri la tutmonda uzado de la angla estiĝas el mezumo inter ambaŭ nombroj. La rilato inter Esperanto kaj la angla estas mezume verŝajne ie ĉe 1:1000; ĝi tre varias inter almenaŭ 1:60 kaj 1:4000. En du ne-anglalingvaj landoj, pri kiuj haveblas statistika materialo el [[Statistiko de Esperantujo#Censoj|censo]] (2001), nome Hungario kaj Litovio, ĝi estas almenaŭ inter 1:60 kaj 1:700: * ĉ. 1:60 laŭ la nombro de pli-ol-60-jaraĝaj parolantoj de ambaŭ lingvoj en Hungario (2001)<ref>La rilato inter parolantoj de Esperanto kaj de la angla estas plej favora ĉe la pli aĝaj personoj (ĝis 14 jaroj la rilato estas 1:2220, ĉe la homoj de 15 ĝis 39 jaroj estas 1:261, ĉe tiuj inter 40 kaj 59 jaroj 1:142). Tio unuavide ŝajnas indiki, ke la pozicio de Esperanto estas pli malbona ĉe la nuna junularo - sed fakte la nombroj de Esperanto-parolantoj en unu miliono da loĝantoj estas (negravaj) 25 (ĝis 14 jaroj), 745 (15-39 jaroj; ĉirkaŭ 30 en ĉiu jaro), 409 (40-59 jaroj; ĉirkaŭ 20 en ĉiu jaro), 331 (ekde 60 jaroj). Estas do tiel, ke tute ĝenerale la scio de fremdaj lingvoj estas pli granda ĉe pli junaj homoj - situacio klare videbla ĉe Esperanto, sed eĉ pli forta ĉe la angla. Fonto por la kalkuloj: [http://www.nepszamlalas.hu/eng/volumes/06/00/tabeng/2/load01_13_0.html Population by knowledge of languages] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050928005427/http://www.nepszamlalas.hu/eng/volumes/06/00/tabeng/2/load01_13_0.html |date=2005-09-28 }} en Hungario.</ref>, * ĉ. 1:200 laŭ la nombro de parolantoj de ambaŭ lingvoj en Hungario (2001 kaj 2011), * ĉ. 1:700 laŭ la nombro de parolantoj de ambaŭ lingvoj en Litovio (2001). La rilato pri la tutmonda uzado de ambaŭ lingvoj (do inkluzive de la uzado fare de denaskaj anglalingvanoj) estas * ĉ. 1:300 laŭ la nombro de libroj tradukitaj (el aliaj lingvoj) en ambaŭ lingvojn inter 1979 kaj 2009 (laŭ statistiko de Index Translationum<ref name="IndexTranslationum"/>) * ĉ. 1:350 laŭ la nombro de redaktantoj (pli ol 5 redaktoj monate) en la du vikipedio-versioj (majo 2016: 95 (Esperanto) kaj 31057 (angla))<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm |titolo=Statistics Wikimedia |alirdato=2016-07-21 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160404080621/http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm |arkivdato=2016-04-04 }}</ref> * ĉ. 1:1060 laŭ la vizitado de la vikipedio-paĝoj (julio 2012)<ref>[http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm Vikipediaj statistikoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090330130508/http://stats.wikimedia.org/EO/Sitemap.htm |date=2009-03-30 }} 10 549 412 rigardoj hore por la angla, 9 949 por Esperanto (julio 2012)</ref> * ĉ. 1:1300 laŭ la vizitado de la mil plej ofte vizitataj [[Statistiko de Esperantujo#Interreto|paĝoj]] de vikipedio (2008), * ĉ. 1:1800 laŭ la tekstokvanto en [[Statistiko de Esperantujo#Interreto|interreto]] (studo Grefenstette/Nioche, 2000), * ĉ. 1:4000 laŭ la kvanto de libroj jare eldonataj (ĉ. 2006)<ref>En Esperantujo inter 2004 kaj 2006 jare aperis ĉirkaŭ 120 libroj de almenaŭ 49 paĝoj (kaj ĉirkaŭ 30 ĝis 50 malpli ampleksaj libretoj; laŭ la serĉilo de la reta [http://katalogo.uea.org katalogo de UEA]). En Usono aperis en 2006 ĉirkaŭ 291.922 novaj titoloj (laŭ la statistiko de la germana foiro [http://www.buchmesse.de/de/networking/suchen_finden/buchmaerkte/nordamerika/usa/00056/ "Frankfurter Buchmesse"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090821031535/http://www.buchmesse.de/de/networking/suchen_finden/buchmaerkte/nordamerika/usa/00056/ |date=2009-08-21 }}; prenita el: R. R. Bowker, Buch und Buchhandel in Zahlen, 2007). En Britio proksimume 160.000 titoloj (noveldonoj kaj reeldonoj) aperis en 2004 (vidu [http://www.buchmesse.de/de/networking/suchen_finden/buchmaerkte/europa/grossbritannien/00040/ Frankfurter Buchmesse] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090924185622/http://www.buchmesse.de/de/networking/suchen_finden/buchmaerkte/europa/grossbritannien/00040/ |date=2009-09-24 }}; fonto: The Publishers Association, London). Sume do ĉirkaŭ 450.000 titoloj. Necesus dedukti la ne-anglalingvajn librojn el Usono kaj Britio kaj aldoni la anglalingvajn librojn el aliaj landoj. La menciitaj korektoj verŝajne sume ne influas la statistikon esence, la rilato antaŭvideble restos en la regiono de 1:4000.</ref> La rilato inter ambaŭ lingvoj cetere estis ĉirkaŭ 1:20&nbsp;000&nbsp;000 en 1887, kiam estis nur ĉirkaŭ kvin Esperanto-parolantoj inkluzive de L.L.Zamenhof<ref>En Britio en 1876 vivis proksimume 34 milionoj da homoj (vd. ekzemple [http://infomotions.com/etexts/gutenberg/dirs/3/1/2/3122/3122.htm]{{404|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}; serĉu "1876"); en Usono estis ĉirkaŭ 63 milionoj en 1890 laŭ [http://www.census.gov/compendia/statab/tables/08s0001.xls US Census Bureau] (Excel-tabelo, 25 kB)</ref>. === Evoluo dum 125 jaroj === Esperanto, kiu en 1887 havis nur ĉirkaŭ kvin parolantojn kaj sekve okupis proksimume la lastan lokon inter la tiutempe eble 7000 lingvoj de la mondo, faris rimarkindan progreson de la lasta rango al unu el la antaŭaj 50. Eble neniam en la homa historio iu lingvo ene de nur 125 jaroj sukcesis simile plibonigi sian rangon. Iam ĉirkaŭ la jaro 1900 Esperanto havis cent homojn, kiuj parolis la lingvon flue kaj regule - hodiaŭ estas ĉirkaŭ cent mil; ene de cent jaroj la parolantaro do milobliĝis. Pri tia laŭnombra progreso estas eĉ pli certe, ke ĝi neniam antaŭe okazis en la homa historio. (La angla bezonis 400 jarojn por atingi proksimume centobliĝon inter 1600 kaj hodiaŭ, de ĉirkaŭ 3 ĝis 5 milionoj da denaskaj parolantoj al ĉirkaŭ 350 ĝis 500 milionoj hodiaŭ. En 1887 la angla havis proksimume 100 milionojn da parolantoj - la sumo de tiamaj loĝantoj en Usono kaj Britio; do ekde tiam okazis proksimume triobliĝo ĝis kvinobliĝo de la denaskularo, eble dudekobliĝo de la entuta parol(et)antaro.) Laŭ la vidpunkto de la rilato al la parolantoj de la angla, Esperanto sukcesis plibonigi la rilaton de 1:20&nbsp;000&nbsp;000 en 1887 al nuntempe 1:1000. (En 1887 tre proksimume 100 milionoj da homoj en la tuta mondo parolis la anglan, takso surbaze de la censoj pri la loĝantaro en Britio kaj Usono.) Se oni ne konsideras la unuajn jarojn de rapida evoluo de Esperanto, verŝajne eblas diri, ke Esperanto kompare kun la angla ene de proksimume cent jaroj evoluis de la rilato 1:1&nbsp;000&nbsp;000 al la rilato 1:1000. Se oni volus atingi kreskon de proksimume 100 fluaj parolantoj ĉirkaŭ la jaro 1900 al proksimume 100 milionoj cent jarojn poste (do iom proksime al la "fina venko"), oni devus sukcesi milionobligon de la parolantaro. Tio signifus mezuman jaran kreskon de ĉirkaŭ 15 procentoj jare dum centjara periodo - kreskoritmo tre malofta en la mondo. === Aliaj planlingvoj === Ŝajne la rilato inter Esperanto kaj aliaj planlingvoj estas proksimume 100:1 ĝis 200:1. En '''Rusio''' en la censo de 2011 Esperanton kiel regatan lingvon indikis 992 homoj, [[Ido]] estis indikita de 9 personoj kaj [[Edo]] de 1 scianto. Slovio kaj Interlingua ne estis menciitaj<ref>[http://sezonoj.ru/2011/12/censo/ Ondo de Esperanto: "Kiom da esperantistoj en Ruslando? Ne malpli ol 992"]</ref>. La '''hungara censo''' de 2001 raportas pri entute 4570 Esperanto-parolantoj (la publikigita nombro iom varias) kaj entute 20 parolantoj de aliaj planlingvoj<ref>[http://www.nepszamlalas2001.hu/hun/kotetek/18/tables/load2_39_1.html Statistika Oficejo de Hungario]</ref>; [[Idiom Neutral]] estas indikita de 1 persono, [[Ido]] de 2, [[Esperantido]] de 4, [[Mundolingue]] de 1, [[Interlingua]] de 2 kaj [[Romanid]] de 10. La rilato inter Esperanto kaj aliaj planlingvoj en Hungario do estas ĉirkaŭ 200:1. En ambaŭ censoj ŝajne ne troviĝis parolantoj de la [[klingona]]. == [[Enciklopedio de Esperanto - S]]tatistiko (el 1934) == '''Statistiko'''. Havigi fidindajn ciferojn pri la disvastigo de E en la tuta mondo: jen estis unu el la taskoj de la E-ista Centra Oficejo (ECO). La subaj detaloj estas prenitaj el la kajero „Internacia Muzeo“, 1910, eldonita ankaŭ de ECO, kaj ili montras la nombron de la grupoj kaj gazetoj de 1888 ĝis 1909. (La landnomoj estas ŝanĝitaj de -ujo al -io.) === Grupoj kaj gazetoj (1888 - 1909) === {| class="prettytable" |- ! Jaro !! Grupoj !! Gazetoj |- | 1888 || align=right | 1 || align=right | - |- | 1889 || align=right | 3 || align=right | 2 |- | 1890 || align=right | 3 || align=right | 3 |- | 1891 || align=right | 7 || align=right | 2 |- | 1892 || align=right | 13 || align=right | 1 |- | 1893 || align=right | 15 || align=right | 1 |- | 1894 || align=right | 19 || align=right | 1 |- | 1895 || align=right | 18 || align=right | 2 |- | 1896 || align=right | 24 || align=right | 2 |- | 1897 || align=right | 30 || align=right | 2 |- | 1898 || align=right | 37 || align=right | 3 |- | 1899 || align=right | 32 || align=right | 3 |- | 1900 || align=right | 26 || align=right | 3 |- | 1901 || align=right | 26 || align=right | 3 |- | 1902 || align=right | 44 || align=right | 12 |- | 1903 || align=right | 113 || align=right | 21 |- | 1904 || align=right | 186 || align=right | 26 |- | 1905 || align=right | 308 || align=right | 36 |- | 1906 || align=right | 474 || align=right | 45 |- | 1907 || align=right | 721 || align=right | 61 |- | 1908 || align=right | 1266 || align=right | 99 |- | 1909 || align=right | 1447 || align=right | 106 |} === Nombro de libroj (1889 - 1909) === {| class="prettytable" |- ! Jaro !! Libroj (sume) |- | 1889 || align=right | 29 |- | 1894 || align=right | 88 |- | 1899 || align=right | 123 |- | 1904 || align=right | 211 |- | 1909 || align=right | 1330 |} === Enketo de Dietterle (1926) === Post la milito la plej grava eksperimento pri E-ista statistiko estis tiu de d-ro Dietterle, dir. de la Germana E-Instituto. La ciferoj montras la staton en 1926 kaj la detalaj tabeloj kun klarigoj aperis sur paĝoj 133-156 de ,E' 1928. (Ties kelkaj eraroj estas korektitaj en niaj finstudoj.) En la suba ciferaro la unua kolono montras, en kiom da lokoj ekzistas E-istoj, la dua kolono montras, kiom da grupoj ekzistas entute kaj la tria kolono montras la tutan nombron de la E-istoj. ==== Eŭropo ==== {| class="prettytable" |- ! Lando !! Lokoj !! Grupoj !! E-istoj |- | Albanio || align=right | 2 || align=right | - || align=right | 6 |- | Aŭstrio || align=right | 483 || align=right | 96 || align=right | 7696 |- | Belgio || align=right | 98 || align=right | 26 || align=right | 3359 |- | Britio || align=right | 490 || align=right | 144 || align=right | 7855 |- | Bulgario || align=right | 121 || align=right | 35 || align=right | 1744 |- | Ĉeĥoslovakio. || align=right | 1114 || align=right | 116 || align=right | 8967 |- | Danio || align=right | 69 || align=right | 17 || align=right | 990 |- | Estonio || align=right | 82 || align=right | 16 || align=right | 784 |- | Finnlando || align=right | 172 || align=right | 15 || align=right | 825 |- | Francujo || align=right | 500 || align=right | 101 || align=right | 5237 |- | Ĝibraltaro || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 4 |- | Germanio || align=right | 1087 || align=right | 441 || align=right | 30868 |- | Grekio || align=right | 6 || align=right | 3 || align=right | 1968 |- | Hispanio || align=right | 173 || align=right | 47 || align=right | 3591 |- | Hungario || align=right | 122 || align=right | 47 || align=right | 3052 |- | Irlando || align=right | 33 || align=right | 1 || align=right | 343 |- | Islando || align=right | 12 || align=right | - || align=right | 24 |- | Italio || align=right | 199 || align=right | 43 || align=right | 5341 |- | San Marino || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Latvio || align=right | 110 || align=right | 30 || align=right | 1994 |- | Jugoslavio || align=right | 52 || align=right | 10 || align=right | 1498 |- | Liĥtenŝtejno|| align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Litovio || align=right | 76 || align=right | 18 || align=right | 780 |- | Luksemburgo || align=right | 2 || align=right | - || align=right | 2 |- | Malto || align=right | 4 || align=right | - || align=right | 7 |- | Monako || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Nederlando || align=right | 177 || align=right | 51 || align=right | 6649 |- | Norvegio || align=right | 122 || align=right | 5 || align=right | 380 |- | Polujo || align=right | 199 || align=right | 51 || align=right | 4690 |- | Portugalio || align=right | 16 || align=right | 2 || align=right | 79 |- | Rumanio || align=right | 96 || align=right | 15 || align=right | 1912 |- | Svedio || align=right | 155 || align=right | 28 || align=right | 1436 |- | Svisio || align=right | 135 || align=right | 39 || align=right | 1821 |- | Turkio || align=right | 7 || align=right | - || align=right | 49 |- | USSR || align=right | 425 || align=right | 95 || align=right | 1479 |} ==== Azio ==== {| class="prettytable" |- ! Lando !! Lokoj !! Grupoj !! E-istoj |- | Brita Hindio || align=right | 12 || align=right | - || align=right | 17 |- | Br.N.Borneo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Cejlono || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Cipro || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Ĉinio || align=right | 29 || align=right | 1 || align=right | 476 |- | Filipina ins. || align=right | 2 || align=right | - || align=right | 4 |- | Hindo-Ĉinio || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Japanio || align=right | 11 || align=right | 181 || align=right | 6903 |- | Koreo || align=right | 2 || align=right | - || align=right | 2 |- | Makao || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Malajo-ŝtatoj|| align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Mongolio || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 10 |- | Ned.Hindio || align=right | 22 || align=right | - || align=right | 87 |- | Palestino || align=right | 6 || align=right | 2 || align=right | 252 |- | Rodos-insulo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 7 |- | Persio || align=right | 8 || align=right | 1 || align=right | 69 |- | Setlementoj || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Siamo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Sirio || align=right | 2 || align=right | - || align=right | 3 |} ==== Afriko ==== {| class="prettytable" |- ! Lando !! Lokoj !! Grupoj !! E-istoj |- | Abisenio || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Acoroj ins. || align=right | 4 || align=right | - || align=right | 6 |- | Alĝerio || align=right | 5 || align=right | - || align=right | 26 |- | Angolo || align=right | 6 || align=right | - || align=right | 10 |- | Egiptio || align=right | 6 || align=right | 7 || align=right | 104 |- | Ebur-bordo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Fernando-Po || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Gvineo hisp. || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Kanariaj ins. || align=right | 3 || align=right | 2 || align=right | 25 |- | Kaplando || align=right | 4 || align=right | - || align=right | 5 |- | Kapverdaj ins.|| align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Kongo belga || align=right | 5 || align=right | - || align=right | 5 |- | Kongo port. || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Liberio || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Libio || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Madagaskaro || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Maroko || align=right | 10 || align=right | 1 || align=right | 40 |- | Maŭricio || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Natalo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 4 |- | Nigerio || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Ora Bordo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 7 |- | Oranĵo-ŝtato|| align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Orient-Afriko port.|| align=right | 2 || align=right | 1 || align=right | 6 |- | Rodezio || align=right | 3 || align=right | - || align=right | 4 |- | Som.-bordo it.|| align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | St.Heleno || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 4 |- | St.Tomaso || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Sudano fr. || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Transvalo || align=right | 7 || align=right | 1 || align=right | 47 |- | Tunizio || align=right | 4 || align=right | - || align=right | 4 |} ==== Ameriko ==== (Nombroj de Ameriko, Aŭstralio kaj Sume korektitaj laŭ la papera versio de EdE) {| class="prettytable" |- ! Lando !! Lokoj !! Grupoj !! E-istoj |- | Argentino || align=right | 37 || align=right | 3 || align=right | 445 |- | Barbadoso || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Bermudo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Bolivio || align=right | 3 || align=right | - || align=right | 5 |- | Brazilo || align=right | 47 || align=right | 17 || align=right | 1182 |- | Ĉilio || align=right | 3 || align=right | 3 || align=right | 3 |- | Domingo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 5 |- | Ekvadoro || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Gujano ned. || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 6 |- | Gvatemalo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Honduraso || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Jamajko || align=right | 2 || align=right | - || align=right | 2 |- | Kanado || align=right | 28 || align=right | 4 || align=right | 52 |- | Kolombio || align=right | 7 || align=right | - || align=right | 11 |- | Kostariko || align=right | 2 || align=right | - || align=right | 14 |- | Kubo || align=right | 43 || align=right | - || align=right | 207 |- | Kurasao || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Meksiko || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Nikaragvo || align=right | 11 || align=right | 2 || align=right | 88 |- | Novlando || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 3 |- | Panamo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Paragvajo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 12 |- | Peruo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 3 |- | Porto-Riko || align=right | 4 || align=right | - || align=right | 5 |- | Salvadoro || align=right | l || align=right | - || align=right | 1 |- | St. Vincent-ins.|| align=right | 2 || align=right | - || align=right | 4 |- | Trinidad-ins. || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 6 |- | Urugvajo || align=right | 9 || align=right | 3 || align=right | 416 |- | Usono || align=right | 215 || align=right | 47 || align=right | 4845 |- | Venezuelo || align=right | 3 || align=right | - || align=right | 8 |} ==== Aŭstralio ==== {| class="prettytable" |- ! Lando !! Lokoj !! Grupoj !! E-istoj |- | Aŭstr. Feder.|| align=right | 69 || align=right | 10 || align=right | 1087 |- | Nov-Zelando || align=right | 72 || align=right | 10 || align=right | 325 |- | Fiĝioj || align=right | 2 || align=right | - || align=right | 2 |- | Havajaj ins. || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 1 |- | Novgvineo || align=right | 1 || align=right | - || align=right | 2 |} ==== Sume ==== {| class="prettytable" |- ! Lando !! Lokoj !! Grupoj !! E-istoj |- | Eŭropo || align=right | 6548 || align=right | 1502 || align=right | 109690 |- | Azio || align=right | 205 || align=right | 191 || align=right | 7832 |- | Afriko || align=right | 77 || align=right | 6 || align=right | 306 |- | Ameriko || align=right | 431 || align=right | 76 || align=right | 7331 |- | Aŭstralio || align=right | 145 || align=right | 11 || align=right | 1417 |- | Entute || align=right | 7201 || align=right | 1786 || align=right | 126576 |} Dietterle faris la sekvan resumon pri la rezultoj: „En pli ol 100 landoj, en pli ol 7000 lokoj de la mondo, ekzistas entute 126.576 E-istoj, pri kiuj ni havas fidindan scion. El ili 41.751 estas organizitaj en 1776 grupoj (inter ili 632 fakaj grupoj), el kiuj 693 posedas E-bibliotekon. - La grupoj okazigis dum 1926 2531 kursojn, kaj entute laŭ raportoj 12.014 kursojn. Krom tio ekzistas 16.987 izole vivantaj E-istoj en lokoj, kie ne estas aŭ ne respondis grupo, kaj 67.838 ekstergrupaj E-istoj en lokoj, kie estas grupoj. La ciferoj estas ĉiukaze multe tro malaltaj. Sed taksado pri la fakta situacio ne estas devo de statistikestro.“ Oni povas juĝi pri la kompleteco de tiu ĉi statistiko, se oni komparas la ciferojn de la Dietterle-statistiko kun diversaj aliaj ciferoj. La samjara statistiko, efektivigita de CK [[SEU]], montris, ke en 1927 en Sovetio troviĝis 16.066 organizitaj E-istoj, formantaj 527 rondetojn kaj ĉelojn. La „Adreslibro de Pollandaj E-istoj“ 1931 enhavas adresojn de 3996 pollandaj E-istoj, kiuj loĝas en 551 lokoj, krome adresojn de 64 polaj E-istoj, loĝantaj eksterlande. Laŭ la takso de la redakcio de la Adreslibro en Pollando ekzistas ĉirkaŭ 3000 organizitaj E-istoj, aliaj ĉirkaŭ 3000 neorganizitaj. Fidindeco de la Dietterle-statistiko en la diversaj landoj dependis ĉefe de la diverskvalita laboro de la E-istoj en la unuopaj landoj. Ekz. la grandan nombron de la E-istoj en Grekio ne atestas ankaŭ aliaj cirkonstancoj. En multaj artikoloj de la Enciklopedio troviĝas statistikoj. Ilia valoro kaj fidindeco certe ne estas la sama. Ofte ne estis eble kontroli la ĝustecon de diversaj nombroj. Eĉ la preciza membrostato de la societoj en kelkaj lastaj jaroj estas ofte tre malfacile aŭ tute ne konstatebla. === Esperanto en Ĉinio (1934) === Oni povas multe konkludi el la suba proksimuma „statistiko“ pri E en Ĉinio kvankam ĝi estas ĉefe nur imagita takso. („Kantona E-Gazeto“ jan. 1934.) {| class="prettytable" |- | 1. Adeptoj pli ol || align=right | 300.000 |- | 2. Finis kurson pli ol || align=right | 30.000 |- | 3. Skribas kaj parolas E-e malpli ol || align=right | 3.000 |- | 4. Korekte skribas kaj p. malpli ol || align=right | 300 |- | 5. Verkas aŭ tradukas malpli ol || align=right | 30 |- | 6. Societoj pli ol || align=right | 50 |- | 7. Librejoj || align=right | 4 |- | 8. Bona E-presejo || align=right | 0 |- | 9. Gazetoj || align=right | 5 |- | 10. Rubrikoj en ĵurnaloj pli ol || align=right | 10 |- | 11. E-instrulibroj malpli ol || align=right | 40 |- | 12. Cseh-metodaj kursoj || align=right | iomete |} == Fontoj kaj notoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Dana Esperanto-Asocio]] * [[denaskaj Esperanto-parolantoj]] (denaskuloj) * [[Esperanto-muzikalbumoj]] * [[Esperanto-renkontiĝo]] * [[Espéranto-France]] * [[Internacia Infana Kongreseto]] * [[Internacia Junulara Kongreso]] * [[Novjara Renkontiĝo]] * [[Pasporta Servo]] * [[PSKK]] * [[SAT-Kongreso]] * [[Slovenia Esperanto-Ligo]] * [[Somera Esperanto-Familia/Feria Tendaro]] * [[Komuna eŭropa referenckadro]] == Eksteraj ligiloj == * [[Nikola Rašić|Rašić Nikola]]: ''[[La Rondo Familia]]'' - sociologiaj esploroj en Esperantio kaj pri Esperantio, eldonitaj dum 1994 [http://omploader.org/vNWQ3dQ/Eo%20-%20Nikola%20Ra%C5%A1i%C4%87%20-%20La%20Rondo%20Familia-%20Sociologiaj%20esploroj%20en%20Esperantio.pdf]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{EdE|S}} [[Kategorio:Statistiko]] [[Kategorio:Statistiko de Esperantujo| ]] 5v24r3tjn9o4xkv83vlzvjphhhu8i4e 0 255636 9494836 8523960 2026-10-17T14:29:52Z Sj1mor 12103 9494836 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''DÁNÉR Lajos''' (da:ne:r) estis rumanuja hungara poeto, redaktoro naskita en [[Braŝovo]] la [[7-an de marto]] [[1911]] kaj mortinta la [[5-an de marto]] [[1964]] en [[Svislando]]. == Biografio == La mezkernejon Lajos Dánér finis en [[Braŝovo]] kaj [[Nadjenjedo]], Li pristudis teologion en reformita teologio de [[Kluĵo]] kaj juron, teologion en [[Parizo]], li doktoriĝis en [[Bruselo]]. Li publikigis studojn, artikolojn kaj tradukis el rumana, germana, franca, angla kaj rusa lingvoj. De 1954 li estis pastro eksterlande. Li iĝis viktimo en Svislando de aŭtomobilakcidento. == Verkoj == * ''Átkunk'', noveloj, Kv. 1929; * ''Vakoktól-rabokig'', poemoj, Kv. 1940) * ''Az állatok dalolnak'', poemoj, (kun desegnoj de [[Attila Demjén]], Kv. 1943) * ''A béka'', romano, 1934. * kontribuoj en la revuo ''[[Barátság]]'' ("Amikeco", 1939-40) == Literaturo == * [[Jenő Kiss|Kiss Jenő]]: D. L.: Vakoktól-rabokig. Erdélyi Helikon 1941/7. == Fontoj == * [http://mek.oszk.hu/03600/03628/ Romániai magyar irodalmi lexikon] [[Kategorio:Hungaraj poetoj|Daner, L]] [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj|Daner, L]] fgx2hnehe16esennygefw8mnvmonsyw 0 257783 9494851 9384351 2026-10-17T14:47:36Z Sj1mor 12103 9494851 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=CN-LN|zomo=7}} '''Ŝenjango''' [elp. ŝenjang] ({{lang-zh|沈阳|p=Shěnyáng}}, {{lang-mnc|Mukden}}) estas subprovincnivela kaj prefektujnivela milionurbo, la plej granda en la nordoriento de [[Ĉinio]]. Ĝi iam estis la sidejo de la Nordorienta Buroo kaj Granda Nordorienta Regiono en la fondiĝa komenco de [[Popolrespubliko Ĉinio]], kaj estas ĉefurbo de [[Liaoning-provinco]]. Ŝenjango estas grava industria centro en Ĉinio, ankaŭ transporta kaj komerca centro en la nordoriento de Ĉinio. Ĝi famas pri peza industrio. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Ĝi havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == Historio == [[Dosiero:Xinle neolithic site main.jpg|250ra|eta|Xinle-Restaĵo]] Ŝenjango havas longan historion. Xinle-restaĵo estas homara aga spuro de antaŭ 7200 jaroj tie ĉi. En [[Tang-dinastio]], Shenyang estis nomita '''Shenzhou'''. En la jaro 1296, la urbo estis refondita je '''Shenyang Lu''' en [[Yuan-dinastio]], apartene al Liaoyang. En la jaro 1386, oni ŝanĝis la nomon ''Shenyang Lu'' al '''Shenyang Zhongwei''' en [[Ming-dinastio]]. En la jaro 1621, Nurhaĉi konkeris Shenyang-on, kaj translokis sian ĉefurbon de Liaoyang al Shenyang en 1625. Li ekkonstruis palacon, kiu estas nuna [[Imperiestra Palaco de Shenyang]], kiu estas unu el du grandaj konstruaĵaroj reestigite en [[Ĉinio]]. Ĝi ankaŭ estas [[Monda heredaĵo de Unesko]]. [[Dosiero:Mukden palace Chongzheng Hall 01.jpg|250ra|eta|Imperiestra Palaco en Shenyang]] En la jaro 1634, [[Huangtaiji]] ŝanĝis Shenyang-on je '''Shengjing''', manĉurie: Mukden. En la jaro 1644, Qing-dinastio translokis la ĉefurbon al [[Pekino]]. Shenyang estis la provizora ĉefurbo. En la jaro 1900, [[Rusio]] okupis Shenyang-n kaj retiriĝis pro malvenkiĝo en la [[Rusa-japana milito]] en 1905. En la jaro 1911, [[Qing-dinastio]] pereis pro [[Revolucio de 1911]]. Shenyang fariĝis la rega centro de militaristo [[Zhang Zuolin]] en [[Arme-kliko Fengtian]]. En la jaro 1923, Zhang Zuolin starigis '''Registaran Publikan Oficejon Fengtian''' kiel la fondiĝan komencon de Shenyang. En la jaro 1928, Zhang Zuolin estis eksplodige mortigita en la [[Huanggutun-Evento]], kiun Japana Armeo projektis. Je la 29-a de decembro samjare lia filo [[Zhang Xueliang]] proklamis en Shenyang [[Ĉinia Reunuiĝo|Ĉinian Reunuiĝon]], kaj ke Ĉinio akceptu la gvidon de [[Centra Registaro]]. Tio anoncis la Ĉinan unuiĝon nome. En la jaro 1929, Fengtian ŝanĝis la nomon en '''Shenyang'''. En la jaro 1931, Japanio okazigis [[Mukden-incidento|Evento 9-18]] okupante Shenyang-on laŭ preteksto de [[Liutiaohu-Incidento]]. Je la 1-a de marto de jaro 1932 [[Manĉukuo]] fondiĝis, kaj denove en la urbnomo '''Fengtian'''. En aŭgusto de 1945, [[Ruĝa Armeo]] de [[Sovetunio]] ekatakis Manĉurion. Post la finiĝo de [[Kontraŭjapana Milito]], '''Shenyang''' renomiĝis. Je la 12-a de marto 1946, Sovetunia armeo retiriĝis de Shenyang,samtempe elprenis grandsume da industriaĵoj,grenaĵoj kaj materialaĵoj. Kuomintanga registaro nomumis Dong Wenqi kiel urbestro,kiu akceptis la rajton de la urbo kaj defend. Sekvatage, Zhao Gongwu armeoestro de [[Kuomintango]] gvidis sian armeon eniri la urbon. Tiam loĝantaro de Shenyang estis pli ol du milionoj dudek mil. Ĝi estis la centro en la nordorienta Ĉinio pri [[politiko]], [[kulturo]], [[ekonomio]] kaj [[fervojo]], kaj la unua granda industria metropolo tiam. En la 23-a de majo, prezidanto de Kuomintanga registaro [[Ĉiang Kai-ŝek]] kun sia edzino [[Soong May-ling]] aviadilis de Pekino al Shenyang. En la jaro 1948, la armeo de la [[komunisma partio]] liberigis la urbon kaj ekstarigis la armean administran komitaton. Chen Yun rolis kiel estro. Zhu Qiwen estis urbestro. == Naturo == === Loko === Ŝenjango situas en la suda parto de la nordoriento de Ĉinio, en la centra [[Liao-Rivera Ebenejo]] de [[Liaoning-provinco]], ĉefe [[ebenaĵo]], monteto en la sudoriento. [[Liao-Rivero]], Hun-Rivero kaj Xiushui-Rivero flue trapasas. === Klimato === La klimato apartenas al [[mezvarma zono]], precipitaĵa kondiĉo estas mezhumida kun klimato [[musono de mezvarma zono]], 183 tagoj sen [[prujno]] tutjare; Temperaturo en somero: ĉ. +20 ℃ averaĝe, maksimume +36 ℃; vintre: ĉ. -8,3 ℃ averaĝe, minimume -30 ℃. == Administra distrikto == Ŝenjango administras 10 distriktojn, 1 guberni-klasan urbon kaj 3 guberniojn: {{-}} {| |- ! rowspan=18 | [[Dosiero:Subdivisions of Shenyang-China.png|355x355px]] ! align=left| Administra Distrikto ! align=right| |- | | |- |Colspan=2 align=center| ''Distriktoj de Shenyang'' |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#FE4E13>■</span> Distrikto Dadong - 大东区 | align=right|urba distrikto |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#67B5D3>■</span> Distrikto Heping - 和平区 | align=right|urba distrikto |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#98A0EA>■</span> Distrikto Huanggu - 皇姑区 | align=right|urba distrikto |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#CD3E9C>■</span> Distrikto Shenhe - 沈河区 | align=right|urba distrikto |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#F8355C>■</span> Distrikto Tiexi - 铁西区 | align=right|urba distrikto |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#91E8A1>■</span> Nova Distrikto Hunnan - 浑南新区 | align=right|sendependa ekspluata distrikto |- |Colspan=2 align=center| ''antaŭurbo kaj gubernio (urbo) de Shenyang'' |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#FBB4CE>■</span> Distrikto Yuhong - 于洪区 | align=right|antaŭurba distrikto(parta urbo) |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#33A34D>■</span> Distrikto Sujiatun - 苏家屯区 | align=right|antaŭurba distrikto |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#FFE600>■</span> Distrikto Dongling - 东陵区 | align=right|antaŭurba distrikto |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#FF9900>■</span> Nova Distrikto Shenbei - 沈北新区 | align=right|antaŭurba distrikto |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#1AA9CB>■</span> Xinmin-urbo - 新民市 | align=right|guberni-klasa urbo |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#FC0019>■</span> Gubernio Faku - 法库县 | align=right|gubernio |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#CD3E9C>■</span> Gubernio Kangping - 康平县 | align=right|gubernio |- | align=left|<span style="font-size:1.5em; color:#FFCC00>■</span> Gubernio Liaozhong - 辽中县 | align=right|gubernio |} == Loĝantaro == {| class="wikitable sortable" |+'''Area kaj Loĝantara Statistikoj en ĉiu distrikto de Shenyang (laŭ la fino de 2007）''' !Distrikta Nomo!!Areo（km²）!!Loĝantare!!Registrite |-align="right" !Shenyang |12.880,88 |7.620.000 |7.097.715 |- |-align="right" ! Distrikto Heping | | |632.774 |- |-align="right" ! Distrikto Shenhe | | |611.059 |- |-align="right" ! Distrikto Dadong | | |653.209 |- |-align="right" ! Distrikto Huanggu | | |761.441 |- |-align="right" ! Distrikto Tiexi | | |822.624 |- |-align="right" ! Distrikto Sujiatun | | |425.785 |- |-align="right" ! Distrikto Dongling | | |453.744 |- |-align="right" !Nova Distrikto Shenbei | | |293.856 |- |-align="right" ! Distrikto Yuhong | | |394.066 |- |-align="right" ! Gubernio Liaozhong | | |541.877 |- |-align="right" !Gubernio Kangping | | |355.094 |- |-align="right" !Gubernio Faku | | |449.350 |- |-align="right" !Xinmin-Urbo | | |702.836 |} == Ekonomio == Dum la administrado de Zhang Zuolin, li konstruis aŭ grandigis armilan produktejon, flugmaŝinan produktejon, aŭtomobilan produktejon kaj mon-produktejon ktp. Post [[Mukden-incidento|Evento 9-18]]，Japanio igis Shenyang-on kun avantaĝa trafiko kiel grava industria bazo por milita uzado. Ĝi konstruis maŝin-produktejon, fervojan industrion, fandan kaj kemian industriojn ktp. Post la venkiĝo de [[Kontraŭjapana Milito]], ĉiuj industriaĵoj estis dispartige elprenitaj de [[Sovetunio]] kaj transportitaj al tiu lando kiel predo. Shenyang preskaŭ perdis produktpovon. Post la jaro 1953, Shenyang kiel grava urbo por la unua Kvin-jara Plano de Ĉinio, aĉetis kompleton da ekipaĵoj de [[Sovetunio]] utiliginte Sovetunian krediton, kaj fondis la plej gravan maŝin-ekipaĵan bazon de Ĉinio. La ekonomio de Shenyang grande ŝanĝiĝis. Ekde 1949 ĝis la fino de 1980-aj jaroj, [[Liaoning-provinco]] estas la plej granda ekonomia provinco, la plej granda entreprena provinco kaj la plej granda industri-energia bazo. Dum la jaroj 1960–1970, la [[industria produkt-voloro]] de Liaoning-provinco estis ĉ. 1/4 ĝis 1/3 de tuta Ĉinio. Shenyang entenis grandan proporcion el ĝi. Ekde la jaroj 1950 ĝis la fino de 1980, la malnova industria bazo de Shenyang reformiĝis malrapide, postrestis kompare kun aliaj metropoloj. Sinteza povo de Shenyang iam falis ĝis la 23-a loko en Ĉinio. Ekde 1996, la [[malneta enlanda produkto]]（MEP-GDP）de Shenyang estiĝis la dua en la nordoriento de Ĉinio superite de [[Dalian]] . == Trafiko == === Ŝoseo === Ŝenjango estas la trafika centro de la nordoriento de Ĉinio, havas evoluintan ekspresvojan reton ligantan kelkajn gravajn urbojn ĉirkaŭ Shenyang. Tiu estas la unua [[ekspresvojo]] de Ĉinio ---- la startpunkto de la Ekspresvojo Shenyang-[[Dalian]]. === Fervojo === Ŝenjango estas la fervoja centro en la nordoriento de Ĉinio, sidejo de Shenyang-a Fervoja Buroo. Interkuniĝas ĉi tie la ĉefaj trajnaj linioj al [[Pekino]], [[Dalian]], [[Dandong]]. [[Jilin-urbo]], [[Changchun]], [[Harbin]] kaj [[Chengde]], ankaŭ la fina stacio por la nova [[altrapida trajno]] de Shenyang ĝis Pekino. Stacidomoj estas Shenyang Nordstacio, Shenyang-a Stacio, Shenyang-a Sudstacio, Shenyang-a Okcidentstacio, Shenyang-a Orientstacio kaj Huanggutun-a Stacio ktp. === Aviado === Internacia Flughaveno Xiantao estas ĉefa [[flughaveno]] de Ŝenjango, kiu estas la unu de ok plejgrandaj aviadaj centroj de Ĉinio. Ĝi havas 35 internaciajn liniojn al landoj kaj regionoj [[Rusio]], [[Japanio]], [[Suda Koreio]] kaj [[Tajpeo]], kaj pli ol 70 enlandajn liniojn. === Aŭtobuso === Ŝenjango havas pli ol 250 aŭtobusajn liniojn urbe (2009). Veturiloj ĉiuj estas sen-konduktoraj, ordinaraj busoj por 1 doloro, klimatizilaj busoj por 2 doloroj, biletoj al maljunulo kaj lernanto estas rabataj duone. [[IC-karto]] estas uzebla en la urbaj busoj kaj parte antaŭurbaj busoj. [[Dosiero:Slt y.JPG|eta|Budua Pagodo de Ŝenjango]] === Metroo === Funkcias [[Metroo de Ŝenjango|metroo]] ekde la {{Dato|27|09|2010}}. == Kulturo == En Ŝenjango troviĝas multaj antikvaj restaĵoj, famaj kiel [[Imperiestra Palaco en Shenyang]], [[Fu-Maŭzoleo]], [[Zhao-Maŭzoleo]] kaj [[Xinle-Restaĵo]]. === Jiuwu, kultura urbo kaj Esperanto === Ĉe la strato Taiyuan, la dua plej granda komerca promenstrato de Ŝenjango, estas grandega kultura urbo nomata Jiuwu kie estas ekspozicio pri unikaj libroj sed ankaŭ por legado, kultura vivo kaj kultura sperto. Tie estas ankaŭ estas instruejo de Esperanto. La Liaoning-a Esperanto-kultura Klubo (LEKK) okazigis “Novepokan Esperantan Laborkunsidon 2024” en la urbo Shenyang<ref>(eo) Alvenas novepoka printempo de Esperanto, [[La Ondo de Esperanto]], p. 27-28, n-ro 1, 2024</ref>. === Kulturaj famuloj === Interalie Ai Jing (ĉine: 艾敬), Lu Chao (ĉine: 陆超), Huang Yihe (ĉine: 黄一鹤) kaj Chen Qi (ĉine: 陳奇)<ref>(en) [https://m.famousfix.com/list/artists-from-shenyang Artists from Shenyang]</ref>. == Ĝemelaj urboj == === Eksterlandaj === * {{JPN}} [[Sapporo]] 18-11-1980 * {{JPN}} [[Kaŭasaki (urbo)]] 18-08-1981 * {{ITA}} [[Torino]] 12-02-1985 * {{USA}} [[Ĉikago]] 05-09-1985 * {{DEU}} [[Duseldorfo]] 22-09-1985 * {{RUS}} [[Irkutsk]] 12-08-1992 * {{PHL}} [[Kezonurbo]] 07-05-1993 * {{MEX}} [[Monterejo]] 05-10-1993 * {{ISR}} [[Ramat Gan]] 21-11-1993 * {{KOR}} [[Seongnam]] 31-08-1998 * {{CMR}} [[Jaundo]] 07-12-1998 * {{GRC}} [[Tesaloniko]] 22-05-2000 * {{CZE}} [[Ostrava]] 30-08-2006 * {{POL}} [[Katowice]] 06-06-2007 === Enlandaj === * {{CHN}}: [[Guangzhou]] ([[Gŭangdongo|Guangdong-provinco]]) 18-12-2001 * {{CHN}}: [[Xiamen]] ([[Fuĝjano|Fujian-provinco]]) 18-02-2005 * {{CHN}}: [[Ĝilino|Jilin-Urbo]] ([[Jilin-provinco]]) == Konsulejoj == Nun estas 6 konsulejoj en Shenyang。 {| border="1" cellpadding="2" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" !width="200" bgcolor=#f9f9f9|Konsulejo |- |[[Dosiero:Flag of the United States.svg|25ra]][[Usono]] |- |[[Dosiero:Flag of Russia.svg|25ra]][[Rusio]] |- |[[Dosiero:Flag of South Korea.svg|25ra]][[Suda Koreio]] |- |[[Dosiero:Flag of North Korea.svg|25ra]][[Norda Koreio]] |- |[[Dosiero:Flag of Japan.svg|25ra]][[Japanio]] |- |[[Dosiero:Flag of France.svg|25ra]][[Francio]] |- |} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=sxenjang}} * [http://www.shenyang.gov.cn Hodiaŭa Shenyang] * [http://www.syid.cn Bildejo De Shenyang] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100111013754/http://www.syid.cn/ |date=2010-01-11 }} == Referencoj == {{referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Subprovincnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio]] 0m5g9ueawfz1e6883ajctd2srn8e9qg 0 263771 9494917 9371964 2026-10-17T18:22:31Z Aidas 3488 /* Eksteraj ligiloj */ 9494917 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | nomo = FC Bayern München | dosiero = [[Dosiero:FC Bayern München.svg|140ra]] | bilda grandeco = 140 | bilda teksto = | plena nomo = Fußball-Club Bayern München e. V. | kromnomo = Der FCB (''La FCB'') <br /> Die Bayern (''La Bavaroj'') <br /> Die Roten (''La Ruĝuloj'') | fondita = 1900 | stadiono = ''[[Allianz Arena]]'' <br /> [[Munkeno]], {{Germanio}} | kapacito = 69 901 | prezidanto = [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra]] Karl Hopfner | manaĝero = [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra]] [[Jürgen Klinsmann]] | trejnisto = [[Dosiero:Flago-de-Italio.svg|20ra]] Carlo Ancelotti | ligo = [[Germana Federacia Ligo pri Futbalo]] (Bundesliga) | sezono = 2025/26 | pozicio = 1-a pozicio | modelo de maldekstra brako1=_bayern1718h | modelo de korpo1=_bayern1718h | modelo de dekstra brako1=_bayern1718h | maldekstra brako1=FF0000 | korpo1=FF0000 | dekstra brako1=FF0000 | ŝorto1=FF0000 | ŝtrumpoj1=FF0000 | modelo de maldekstra brako2=_bayern1718a | modelo de korpo2=_fbm1718a | modelo de dekstra brako2=_bayern1718a | maldekstra brako2=09295B | korpo2=09295B | dekstra brako2=09295B | ŝorto2=09295B | ŝtrumpoj2=09295B }} '''FC Bayern München''' estas [[Germanio|germana]] [[Futbalo|futbala]] klubo en [[Munkeno]], la ĉefurbo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Bavario]] de [[Germanio]]. Ĝi estis fondita la {{daton|27|februaro|1900}}. La klubo aparte famas pro sia profesia vira futbalteamo, kiu estas inter la plej pintaj futbalaj teamoj de la lando, kaj ĝis la jaro 2008 21-foje gajnis la nacian ĉampionecon. Ĝia [[stadiono]] ekde la jaro 2005 estas la tiam finkonstruita ''[[Allianz Arena]]'', kiu disponas je pli ol 69.901 sidlokoj. Konatas aparta [[sporta rivaleco]] rilate al la pli maljuna, sed pli malgranda samurba klubo [[TSV 1860 München]]. == Rezultoj de la klubo == * '''Germana ĉampionado: x25''' ** 1931-32, 1968-69, 1971-72, 1972-73, 1973-74, 1979-80, 1980-81, 1984-85, 1985-86, 1986-87, <br /> 1988-89, 1989-90, 1993-94, 1996-97, 1998-99, 1999-2000, 2000-01, 2002-03, 2004-05, 2005-06, <br /> 2007-08, 2009/10, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16 * '''Germana pokalo ([[Germana Futbal-Asocio|DFB]]-pokalo): x17''' ** 1957, 1966, 1967, 1969, 1971, 1982, 1984, 1986, 1998, 2000, <br /> 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013, 2014 * '''[[Ligo de Ĉampionoj de UEFA]]: x5''' ** 1974, 1975, 1976, 2001, 2013 * '''[[UEFA-pokalo]]: x1''' ** 1996 * '''[[UEFA-superpokalo]]: x1''' ** [[2013]] * [[Dosiero:FC Bayern München - Deutscher Meister 2010.jpg|eta|<center>[[Unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)|la ĉampioneco]] en 2010|288ra]]'''[[Kluba Mondpokalo de FIFA]]: x1''' ** [[2013]] == Stadiono == * '''Nomo''' – ''[[Allianz Arena]]'', antaŭe [[Munkena Olimpa Stadiono]] * '''Urbo''' – [[Munkeno]] * '''Sidlokoj''' – 69.901 * '''Finkonstruita''' – [[2005]] * '''Ludejo''' – 105 × 68 m. == La teamo == <!-- kiam? --> '''Goluloj''' # [[Manuel Neuer]] / nombro: 1 # [[:en:Sven_Ulreich|Sven Ulreich]] / nombro: 26 # [[:en:Tom_Starke|Tom Starke]] / nombro: 22 # [http://www.fcbayern.de/de/teams/profis/ivan-lucic/index.php Ivan Lucic] / nombro: 33 '''Defendo''' # [[Serdar Taşçı]] / nombro: 4 # [http://www.transfermarkt.de/medhi-benatia/profil/spieler/45124 Medhi Benatia] / nombro: 5 # [http://www.transfermarkt.de/rafinha/profil/spieler/33947 Rafinha] / nombro: 13 # [[Jérôme Boateng]] / nombro: 17 # [https://web.archive.org/web/20160508210752/https://www.fcbayernmunich.com/de/teams/profis/juan-bernat/index.php Juan Bernat] / nombro: 18 # [[Philipp Lahm]] / nombro: 21 # [[:en:David_Alaba|David Alaba]] / nombro: 27 # [[Holger Badstuber]] / nombro: 28 '''Mezo''' # [[Thiago Alcántara|Thiago]] [https://web.archive.org/web/20160508212715/https://www.fcbayernmunich.com/de/teams/profis/thiago/index.php Alcántara] / nombro: 6 # [[Franck Ribéry|Franck Ribery]] / nombro: 7 # [[Javi Martínez|Javi Martinez]] / nombro: 8 # [[Arjen Robben]] / nombro: 10 # [[Douglas Costa|Douglas]] [https://web.archive.org/web/20160508214235/https://www.fcbayernmunich.com/de/teams/profis/douglas-costa/index.php Costa] / nombro: 11 # [[Xabi Alonso]] / nombro: 14 # [[Mario Götze]] / nombro: 19 # [https://web.archive.org/web/20160508212442/www.fcbayernmunich.com/de/teams/profis/sebastian-rode/index.php Sebastian Rode] / nombro: 20 # [[Arturo Vidal|Arturo]] [https://web.archive.org/web/20160508212446/https://www.fcbayernmunich.com/de/teams/profis/arturo-vidal/index.php Vidal] / nombro: 23 # [[Joshua Kimmich]] / nombro: 32 '''Atako''' # [[Robert Lewandowski]] / nombro: 9 # [[Thomas Müller]] / nombro: 25 # [https://web.archive.org/web/20160415000000*/https://www.fcbayernmunich.com/de/teams/profis/kingsley-coman/index.php Kingsley Coman] / nombro: 29 # [https://web.archive.org/web/20160508221355/https://www.fcbayernmunich.com/de/teams/profis/julian-green/index.php Julian Green] / nombro: 37 {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj|Bayern M]] [[Kategorio:Sporto en Munkeno]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1900]] nhgrt0lxp93421cbha17azdgxuef4x1 0 266029 9494854 8670355 2026-10-17T14:51:32Z Sj1mor 12103 9494854 wikitext text/x-wiki {{Informkesto insulo |nomo=Insulo Gough |dosiero1=Gough island top view.png |priskribo de dosiero1=Rigardo de Edinburgh Peak |dosiero2=Gough.png |priskribo de dosiero2=Mapo de la Insulo Gough |akvejo=[[Atlantiko|Sudatlantiko]] |insularo=[[Tristan da Cunha]] |latitudo=40/19/7/S |longitudo=9/57/7/W |regiono-ISO=SH-TA |mapo1=LocationGough.PNG |situo sur mapo=neniu |longo=13.9 |larĝo=8.0 |areo=65 |altaĵo=Edinburgh Peak |alteco=910 |alteco-rilato= |loĝantaro=6 |loĝantaro-prefikso=ĉ. |loĝantaro-speco=(Stacia personaro) |aldono= {{Informkesto Monda Heredaĵo |subŝablono=jes |Nomo = Insulo Gough |Bildo = [[Dosiero:Tristan Map.png|300px]] |Priskribo = |Lando = Britio |Tipo = natura heredaĵo |Kriterioj = vii, x |Fonto = ligilo (UNESKO) |Latitudo=40/19/7/S |Longitudo=9/57/7/W |regiono-ISO=SH-TA |Geolokigo=ne |Regiono = [[Listo de monda heredaĵo en Eŭropo|Eŭropo]] |Jaro = [[1995]] |Plie = |Danĝero = |ID = 740 }} }}<!--fino de la "ekstera" ŝablono--> '''Insulo Gough''' estas [[insulo]] en la subarkta regiono en la suda [[hemisfero]] kun areo de 65 km². Ĝi troviĝas en suda parto de la [[Atlantiko]], havas vulkanan devenon kaj subarktan klimaton (suda latitudo 40°19’, okcidenta longitudo 9°55’). Ĝi apartenas al insularo [[Tristan da Cunha]]. Ĝi altas ĝis 910 m inter insuletoj kaj [[klifo]]j. La insulon malkvoris en 1505 aŭ 1506 la portugala maristo '''Gonçalo Álvares''' kaj estis nomata laŭ li nome ''Diego Alvares''. La insulo ricevis la nunan nomon laŭ '''Charles Gough''', kiu ĝin (re)malkovris en 1731. Kvankam la insulo estas [[Brita Transmara Teritorio|ekstera teritorio de Britio]], sur ĝi funkciigas [[Meteologia stacio|meteologian stacion]] la [[Sud-Afriko|Sudafrika Respubliko]], ekde [[1956]]. Sur la insulo loĝas kelkaj meteologoj. == Flaŭro kaj faŭno == La plantaro estas malabunda kaj malofta: nanaj arbustoj, muskoj kaj herbospecioj. Tie ne vivas amfibioj kaj reptilioj, la mamulojn reprezentas la enportita muso, kiu damaĝas la indiĝenan biosferon. La insulo aperas sur listo de la Mondaj heredaĵoj, danke al la plej granda marbirda kolonio de la mondo: sur la insulo nestas pli ol 50 birdospecioj kaj el ili vivas nur tie la [[Galinolo de insulo Gough]], la [[Atlantika petrelo]] kaj la [[Gough-emberizo]]. Sur la rokkornicoj nestas [[oregreta pingveno]] kaj raraj marbirdoj kiel [[migra albatroso]] kaj [[granda procelario]]. [[Dosiero:Orthographic projection over Gough Island.png|maldekstra|eta|250px|Ortografia projekcio de Insulo Gough]] {{-}} == Vidu ankaŭ == * [[Listo de maraj ekoregionoj]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Cite web|url=http://www.btinternet.com/~sa_sa/gough_island/gough_island.html|title=Historio de la insulo|archiveurl=https://archive.ph/20120720223132/http://www.btinternet.com/~sa_sa/gough_island/gough_island.html|archivedate=2012-07-20|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2008-11-20|arkivurl=https://archive.is/20120720223132/http://www.btinternet.com/~sa_sa/gough_island/gough_island.html|arkivdato=2012-07-20|accessdate=2008-11-20}}{{Webarchiv|url=https://archive.is/20120720223132/http://www.btinternet.com/~sa_sa/gough_island/gough_island.html |date=2012-07-20 }} * [http://home.intekom.com/gough/ Meteologia stacio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060107050603/http://home.intekom.com/gough/ |date=2006-01-07 }} [[Kategorio:Insuloj en la Atlantiko|Gough]] [[Kategorio:Insuloj en Britio|Gough]] [[Kategorio:Maraj ekoregionoj]] 9sundse5sy4sm9bu7zx0haaxiirlyam 0 266386 9494875 8267016 2026-10-17T15:09:45Z Sj1mor 12103 9494875 wikitext text/x-wiki {{informkesto geografiaĵo|regiono |kategorio=instalaĵa areo |lando = Usono |regiono= Nevado |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |regiono-ISO = US-NV |mapo lokumilo = iso |mapligilo = jes |latitudo = |longitudo = |ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo = 8 |areo_kodo = |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto }} '''Areo 51''' estas la populara nomo donita al militinstalaĵo de [[Usona Aerarmeo]] en la sudo de [[Nevado]], [[Usono]]. Laŭ [[CIA]], la instalaĵo estas '''Flughaveno Homey''' kaj '''Lago Groom''', prov- kaj ekzerciĝkampo. La instalaĵo estas publike konata kaŭze de [[konspira teorio|konspiraj teorioj]], rilataj al [[ekstertera vivo]] kaj [[nifo]]j.<ref>Jacobsen, Annie (2012). ''Area 51: An Uncensored History of America's Top Secret Military Base''. Back Bay Books. ISBN 0-316-20230-4. {{en}}</ref> Nuntempe la lokoj ĉirkaŭ Areo 51, kiel la tielnomata ''Ekstertera aŭtovojo'' (Nevada Ŝtata Vojo 375) estas famaj turismaj logaĵoj. [[Dosiero:Area 51 Main Gate.jpg|maldekstre|eta|253x253ra|Ĉefa enirejo de Areo 51]] La celo de la instalaĵo estas oficiale sekreta, tamen Areo 51 fakte estis ĉefa bazo por testi plurajn [[Militaviadilo|militaviadilajn]] teknologiojn. Speciale dum la 1970-aj jaroj al 1980-aj jaroj, pluraj projektoj kiel kaŝaviadilo kaj analizo de kontraŭulaj aviadiloj (aviadiloj el [[Sovetunio]]) estis plenumitaj en Areo 51. Pluraj testaviadiloj kiel [[Lockheed U-2]] kaj [[Lockheed F-117 Nighthawk]] estis prilaboritaj en tiu instalaĵo. == Referencoj == {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://fas.org/irp/overhead/groom.htm Informoj pri la areo kun multaj satelitaj bildoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050404014222/http://www.fas.org/irp/overhead/groom.htm |date=2005-04-04 }} {{en}} == Vidu ankaŭ == {{projektoj|commonscat=Area 51|Area 51}} * [[Usona Aerarmeo]] * [[Nifo]] * [[Lockheed U-2]] * [[Lockheed F-117 Nighthawk]] [[Kategorio:Nevado]] [[Kategorio:Nifologio]] [[Kategorio:Usona Aerarmeo]] [[Kategorio:Aviado en Usono]] nn46sq0cv3dqyqdzulejnx94xassyqb 0 280346 9494853 9263937 2026-10-17T14:51:24Z Sj1mor 12103 9494853 wikitext text/x-wiki {{Prisupre|pri=biologia termino kaj tipo de proteino|fizika termino|Antimaterio}} [[Dosiero:Anticorps.png|eta|dekstra|180ra|Molekulo de antikorpo konsistanta el kvar eroj, du grandaj, du malgrandaj]] '''Antikorpo''' estas [[proteino]] produktata en la [[sango]] fare de [[limfocito]]j por specife neŭtraligi fremdajn interalie danĝerajn substancojn. == Fonto == [[PIV]] 2005. == Vidu ankaŭ == {{Portalo|Medicino}} {{Projektoj|ReVo=antikorp}} * [[Antigeno]] * [[Antitoksino]] * [[Imunologio]] * [[Imuna sistemo]] * [[Sangogrupo]] * [[Serologio]] * [[Vakcino]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Antikorpoj| ]] 6ygppw5q3zsa2ez5x0k89pd3sit1tj3 0 299686 9494864 8759611 2026-10-17T14:59:13Z Sj1mor 12103 9494864 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|monumento |kategorio = |lando = |regiono = |situo = |nomo = |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo = konsekro |religia aliĝo= |arkitekto={{#invoke:Wikidata|claim|P84}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=IL |mapo lokumilo = |mapligilo = jes |zomo=13 }} <!--[[Dosiero:Jerusalem Bethesda BW 1.JPG|eta|dekstra|200px|Lageto Betesda]]--> '''Lageto Betesda''' (aŭ ''Betzaeta'' aŭ ''Betzatà'') troviĝis en [[Jerusalemo]] pri kies ekzisto oni multe dubis kaj diskutis. La mencio pli interesa pri ĝi estas tiu en la evangelio de [[Sankta Johano]] 5,2: "''En Jerusalemo apud la Pordego de Ŝafoj estas lageto, nomata en la Hebrea lingvo Betesda, havanta kvin portikojn''". <ref name="Johano 5" >[http://biblehub.com/esp/john/5.htm Johano 5]</ref> En tiu loko laŭ tiuj skribaĵoj Jesuo sanigis paralizulon [http://it.wikipedia.org/wiki/Guarigione_del_paralitico_alla_piscina_di_Betzaeta (it)]. Krom arkeologaĵo fosita en la ĵus pasinta jarcento, la elfositaj restaĵoj koncernas ankaŭ la historiecon de la johana evangelio. Ĉar pri tiu baseno oni ne trovis spuron en la malnova Jerusalemo, oni opiniis ke ĝuste tiu foresto fortigis la opinion, ellaboritan en dekoj kaj centoj aŭ miloj da eseoj de spertuloj kritikaj pri la historia kongrueco de la evangelio laŭ Johano. Ne eblas citi kaj priskribi la interpretojn, simbolajn kaj mitologiajn, svarmantajn rilate tiun lageton ĉirkaŭatan de "kvin portikoj”. Por la senmitigantoj la “lageton... havanta kvin portikojn” transdonas nur simbolan valoron, ne historian lokon. La kvin izraelaj triboj, la unuaj kvin libroj de la Skriboj ([[Pentateŭko]]), simbolo de la hebrea [[Kabalo]] por kiu la nombro 5 reprezentas la fakultojn de la animo, la kvin fingroj de la mano de [[Javeo]], la kvin pordoj de la [[Ĉiela Jerusalemo]]... estas iuj de senfinaj hipotezoj proponitaj miksitaj, foje, tra paraleloj kun religioj kaj orientaj kultoj, dume estis neatentitaj tiuj kiuj, kvankam timide, invitadis pensi pri reala loko. Granda estis la surprizo kiam, ĝuste ĉe antikva pordego de Jerusalemo identigita kun tiu de la “Ŝafoj”, la arkeologiaj fosaĵoj metis al la lumo larĝan kaj longan basenon. Restaĵoj montris la kvin portikojn: estis rektangulo, ĉirkaŭ centmetra longa kaj larĝa de 62 ĝis 80 metrojn, ĉirkaŭita per arkoj laŭ la kvar flankoj. Kvina portiko kunligis, pasante tra la centro, la flankojn plej longajn dividante do la lageton. De tiam la Lageto Betesda transmigris el pezaj senmitigantaj volumoj al la mapoj de Jerusalemo por la turismaj uzoj. Fresko sur portika muro, certe verko de la kristana epoko, ankoraŭ sufiĉe analizebla, montras anĝelon movetantan la akvon (kaj ĝuste tiu apartaĵo estas registrata en la evangelio de Johano). Arkeologoj kaj konantoj de la historio de la antikva urbo jam rekonstruis la historion de la Betesda Lageto. Laŭ ili, ĝin oni ekkonstruis en la 8-a jarcento aK. Kaj ĝin oni nomis Lageto supera (hebree "הבריכה העליונה"). == Epoko de la unua templo == Pri la betesda lageto estas mencio en la 2 Re 18,17: «''La reĝo de Asirio sendis Tartanon kaj Rab-Sarison kaj Rabŝaken el Laĥiŝ al la reĝo Ĥizkija kun granda militistaro al Jerusalem. Ili iris kaj venis en Jerusalem. Kiam ili venis, ili stariĝis ĉe la akvotubo de la supra lageto, kiu estas ĉe la vojo de la kampo de fulistoj''» <ref name="Reĝoj 2 18" >[http://biblehub.com/esp/2_kings/18.htm Reĝoj 2]</ref>. La lageto menciiĝas ankaŭ en la libro de [[Jesaja]] (7,3): «''Sed la Eternulo diris al Jesaja: Iru renkonte al Aĥaz, vi kaj via filo Ŝear-Jaŝub, al la fino de la akvotubo de la supra lageto, ĉe la vojo al la kampo de fulistoj''» <ref name="Jesaja 7" >[http://biblehub.com/esp/isaiah/7.htm Jesaja 7]</ref>. == Epoko de la dua templo == Aliaj lagetoj estis aldone konstruitaj en 3-a jarcento aK., entreprene de la ĉefsacerdoto Simono. Tiujn ĉi oni utiligis por lavi la ŝafidojn antaŭ ilia buĉoferiĝo en la templo. Tiu uzo de la lagetaj akvoj donis al la samaj, ĉe popola onidiro, aloon de sankteco kaj diversaj malsanuloj venadis tien por sin bani esperante reakiri sanstaton. El tiu uzo devenis ankaŭ la nomo “probatika lageto” (el la greka: προβατκός=ŝafo) kiel estas ofte indikata ankaŭ hodiaŭ. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Biblia kritiko]] * [[Litostrato]] * [[Arkeologio]] * [[Jerusalemo]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=990&letter=B&search=Pool%20of%20Bethesda Encyclopédie juive: Bethesda] {{en}} * [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gerusalemme_Resti_piscina_di_Betzaeta.JPG Arkeologiaj restaĵoj] [[Kategorio:Arkeologio]] [[Kategorio:Evangelio]] [[Kategorio:Kristanismo]] q0y4kn3tpps01j5zo6qjm277rd2uogf 0 301365 9494872 7293219 2026-10-17T15:05:56Z Sj1mor 12103 9494872 wikitext text/x-wiki '''Relativa kronologio''' en la [[arkeologio]] estas la kono de la relativa sinsekvo de trovitaĵoj, rezultoj aŭ eventoj, kiuj povas esti deduktitaj el [[stratigrafio (arkeologio)|stratigrafio]] aŭ el [[korologio]]. Per la rilatigo de relativa kronologio helpe de aliaj metodoj al nia kalendaro oni atingas [[absoluta kronologio|absolutan kronologion]]. ==Vidu ankaŭ== * [[Oscar Montelius]] == Literaturo == * Hans Jürgen Eggers: ''Einführung in die Vorgeschichte''. München 1959, 53-112 == Eksteraj ligiloj == * [http://www.reparabilis-gens.de/chronologie.htm Elekto de arkeologiaj kronologisistemoj de la epoko de la Merovidoj en superrigardo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100313155307/http://www.reparabilis-gens.de/chronologie.htm |date=2010-03-13 }} [[Kategorio:Datigo (arkeologio)|!]] [[Kategorio:Fosilioj]] [[Kategorio:Stratigrafio]] 30x1i1twkia6co28btnqmegdpvmo9mk 0 313270 9494842 9402973 2026-10-17T14:32:16Z Sj1mor 12103 9494842 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Augustin Frédéric-Adolphe Hamon''' (nask. la [[20-an de januaro]] [[1862]] en [[Nantes]], [[francaj departementoj|departemento]] [[Loire-Atlantique]], mort. la [[30-an de decembro]] [[1945]] en [[Penvénan]]<ref>Penvénan estas nun plezurhaveno kaj banloko de la komunumo [[Port-Blanc]].</ref>, [[francaj departementoj|departemento]] [[Côtes-d'Armor]]<ref>Côtes-du-Nord estas la origina nomo de la departemento [[Côtes-d'Armor]].</ref>), estis [[Francio|franca]] profesoro ĉe la Universitatoj de [[Bruselo]] kaj [[Parizo]]<ref>Collège Libre des sciences sociales / Libera Kolegio pri sociaj sciencoj.</ref>, [[verkisto]], aŭtoro de libroj pri [[higieno]], [[sociologio]], [[psikologio]] kaj [[krimologio]], foje konsiderata kiel unu el la patroj de la socia psikologio pro siaj esploroj, kaj politika aktivulo, unue [[anarkiismo|anarkiisto]], poste [[socialismo|socialisto]], fine [[komunismo|komunisto]]. == Biografio == '''Augustin Hamon''' studis en la Liceo Condorcet, en Parizo, kie li vivis ĝis 1904. Li pasiiĝis pri homaj sciencoj, interesiĝis pri psikologio, krimologio kaj ankaŭ [[politiko]]. Liaj esplormetodoj en socia psikologio estas ankoraŭ nun uzataj kaj pristudataj. Li komencis verki ekde 1881 kaj kunlaboris kun diversaj revuoj pri sciencoj, sociologio kaj psikologio. Liaj unuaj verkoj, aperintaj de 1884 ĝis 1891, temis pri higieno; lia unua politika libro, kiun li kunverkis kun Georges Bachot, aperis en 1889. Ili aperis en relative multaj tradukoj. En 1893, li fariĝis [[anarkiismo|anarkiisto]]. Disĉiplo de [[Bakunin]], li malkovrigis anarkiismon al [[Fernand Pelloutier]], kiu fondis la Laborborsojn<ref>Laborborsoj aperis unue en [[Belgujo]] sub la nomo "Bourse du Travail" por organizi la dungon de laboristoj. En Francio, Fernand Pelloutier fariĝis la unua sekretario de la Federacio de Laborborsoj ekde 1895. Laborborsoj aperis en multaj urboj. Ili ebligis al la sindikatoj disponi je kunvenejoj, bibliotekoj, oficejoj por organizi sindikatan agadon, interhelpon, instruadon (inkluzive Esperanto-kursojn), klerigon.</ref>. Pro publikigo de studoj pri anarkio, la [[polico]] prigardis lin. En 1894, kiam la [[prezidento]] [[Sadi Carnot]]<ref>Naskiĝinta en Limoĝo la 11an de aŭgusto 1837, Marie François Sadi Carnot estis prezidento de la franca respubliko de la [[3a de decembro]] [[1887]] ĝis la [[25a de junio]] [[1894]], kiam [[Italio|itala]] anarkiisto, [[Sante Geronimo Caserio]], ponarde murdis lin pro tio ke li rifuzis pardonon al Auguste Vaillant, kiu ĵetis bombon en la Ĉambro de la deputitoj. La bombo vundis kvindekon da personoj, inkluzive Auguste Vaillant, sed mortigis neniun.</ref> estis murdita, li forlasis Francion. Li revenis post unujara restado en [[Anglio]] kaj [[Skotlando]]. En libro aperinta en 1894, "‘‘Psychologie du militaire professionnel’‘" (Psikologio de la profesia militisto), li indikis al la legantoj sian tiaman adreson por korespondi : 132 avenuo de Clichy, en Parizo. Hamon fariĝis [[framasono]] ekde 1894 kaj apartenis al pluraj [[loĝio]]j : Parizo, [[Boulogne-Billancourt]] kaj [[Saint-Brieuc]]. Li membriĝis ankaŭ en la franca asocio de [[Liberpensuloj]]. Li distanciĝis de anarkiismo kaj fariĝis [[socialismo|socialisto]], li membriĝis al SFIO<ref>Temas pri politika socialista partio fondita en 1905 sub la nomo Section Française de l’Internationale Ouvrière — Franca sekcio de la Laborista Internacio. Ekde 1969, ĝi fariĝis la Socialista Partio (Parti Socialiste).</ref></small>. En marto 1896, li renkontiĝis kun la [[Litovio|litovdevena]] [[Usono|usona]] [[judo|juda]] anarkiistino kaj [[feminismo|feministino]] [[Emma Goldman]], kiam ŝi revenis el [[Aŭstrio]], kie ŝin finkleriĝis pri [[medicino]]. La 27an de julio 1896, kiel delegito de la Laborborso de Nantes, li partoprenis kun [[Malatesta]], Pelloutier, kaj aliaj, en la Internacia Socialista Kongreso de Londono en kiu la [[marksismo|marksistoj]] forpelis la anarkiistojn. Hamon raportis pri ĝi en 280-paĝa verko : "‘‘Le Socialisme et le Congrès de Londres’‘" (La socialismo kaj la Kongreso de Londono). Li instruis en la universitatoj de Parizo kaj Bruselo. En 1900, Emma Goldman ree venis al Parizo kaj interkonatiĝis kun la franca anarkiista movado kaj la ĉefaj figuroj de la progresemaj medioj, precipe [[Victor Dave]]<ref>Victor Dave (nask. la [[25an de februaro]] en Jambes, proksime de [[Namur]], Belgujo; mort. la [[31an de oktobro]]) junaĝe ligiĝis al liberecana socialismo kaj liberpenso. En 1865, li partoprenis en la internacia kongreso de la socialistaj studentoj, kiu okazis en Lieĝo. En 1867, li aliĝis al la brusela federacio de la Internacia Asocio de Laboristoj poste nomita la Unua Internacio. Li partoprenis en la hispana kantona insurekcio de junio-julio 1873. En 1878, li instaliĝis en Parizo. Li estis elpelita en 1880 kaj iris al [[Londono]]. Okaze de vojaĝo al [[Germanio]], li estis arestita pro perfido kaj malliberigita. Post du jaroj li revenis al Londono. Pro nuligo de la elpela decido, li povis reveni al Parizo. Li kunlaboris kun la [[gazeto]] "‘‘L'Humanité nouvelle’‘". Li ankoraŭ multe aktivis poste.</ref></small> kaj Augustin Hamon. En 1901, Hamon edziĝis kun bruselanino, Henriette Rynenbroeck (1870-1964), plurlingva tradukistino, almenaŭ por la angla, la germana, la sveda kaj la itala, liberecanino, kunlaborantino de "‘‘L'Humanité nouvelle’‘". Ŝi tradukis i.a., el la itala, "‘‘La genèse et les bases de la conscience religieuse’‘" de Francesco (François) Consentini<ref>Professeur Francesco Cosentino (troveblas aliaj ortografioj : Consentino, Cosentini aŭ Casentini kaj persona nomo François), naskiĝis en [[Torino]], Italio, en 1870. Li pritraktis i.a. juron, sociologion, filozofion. Meksikia universitatano, José Ramòn Narvaez Hernandez, omaĝis el li pro lia jura agado en Meksikio per disertacio elŝutebla en PDF : [http://www.juridicas.unam.mx/publica/librev/rev/hisder/cont/16/art/art8.pdf "‘‘El Codigo privado-social - Influencia de Francesco Cosentini en el Codigo Civil Mexicano de 1928’‘"]. Fonto : [http://classiques.uqac.ca/classiques/cosentini_francesco/cosentini_francesco_photo/cosentini_francesco_photo.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071213205059/http://classiques.uqac.ca/classiques/cosentini_francesco/cosentini_francesco_photo/cosentini_francesco_photo.html |date=2007-12-13 }} Jean-Marie Tremblay, profesoro pri sociologio, Universitato de [[Kebekio]]].</ref></small>, profesoro ĉe la [[Universitato Libera de Bruselo|Libera Universitato de Bruselo]], direktoro pri sociaj sciencoj. En 1904, li forlasis Parizon kaj instaliĝis en la [[francaj departementoj|departemento]] [[Côtes-d'Armor]] ([[Bretonio]]) kie li fariĝis vigla kaj organizema pioniro de socialismo en nefavora grundo. Tie li organizis socialistan aktivadon kaj partoprenis en la kreo de sekcioj en la regiono. Dum la [[unua Mondmilito]], li vivis en Londono kaj laboris kiel lektoro en la fama Londona Lernejo pri Ekonomiko kaj politika Scienco (London School of Economics and Political Science). Dum la [[dua Mondmilito]], li partoprenis en la [[Franca rezistado]] kaj, post la [[Franca Komitato por la Nacia Liberigo|Liberigo]], ne longe antaŭ ol morti, li aliĝis al la [[Franca Komunista Partio]]. == Parte forgesita == Augustin Hamon kunlaboris kun diversaj publikaĵoj, i.a. "‘‘'Les Temps nouveaux’‘" de [[Jean Grave]]. Li estis direktoro kaj redaktoro de pluraj [[revuo]]j i.a. "‘‘L'Humanité Nouvelle’‘" (La Nova Homaro, 1897-1903), "‘‘La Semence Socialiste’‘" (La Socialista Semo), "‘‘La Charrue Rouge’‘" (La Ruĝa Plugilo). Malgraŭ impona korespondado, Augustin Hamon restas ne tre konata, escepte en fakaj medioj. Iel atestas pri tio la fakto ke la unua artikolo pri li en Wikipedia ne estas en la franca. Lia karaktero malfacila, sistema kaj foje ekscesa sendube kontribuis al tio<ref>[http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/16/46/79/PDF/Les_mondes_d_Augustin_Hamon.pdf "Les mondes d’Augustin Hamon. Itinéraire d’un intellectuel socialiste breton oublié : engagements, trajectoires, identités"], François Prigent. "‘‘Les Annales de Bretagne et des pays de l’Ouest’‘" – n°103 (Vol. 2) – 2006</ref></small>, ekzemple lia aprobo de stalinismo. Malpermesoj foje trafis revuojn, en kiuj aperis liaj studoj kaj artikoloj<ref>[http://www.psychoweb.fr/articles/psychologie-sociale/117-les-racines-fran-aises.html Augustin Hamon] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100212090858/http://www.psychoweb.fr/articles/psychologie-sociale/117-les-racines-fran-aises.html |date=2010-02-12 }}.</ref></small>. Evidente, liaj ideoj kaj studoj ĝenis la regantan politikan ordon, la burĝaron, ekzemple, lia esploro per kiu li strebis demonstri ke militarismo estas "''krimlernejo''" ("‘‘Psychologie du militaire professionnel’‘"). Ekzistas spuroj kaj riproĉoj pri antisemitismo en libro, kiu aperis en 1889, kiam li estis 27-jara, kaj kiun li kunverkis kun Georges Bachot : "‘‘L'agonie d'une société. Histoire d'aujourd'hui’‘"<ref>[http://contreculture.org/AG_Augustin_Hamon.html Augustin Hamon (1862-1945)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090814150839/http://contreculture.org/AG_Augustin_Hamon.html |date=2009-08-14 }}.</ref></small>. Saman atentigon faris Edmund Silberner en "‘‘Sozialisten zur Judenfrage’‘" (La socialistoj kaj la juda demando. Berlino : Colloquium Verlag. 1962). Hamon provis science demonstri la kontrolon de la kapitalismo fare de judoj, sed tio malproksimigis lin de tiamaj progresemaj intelektuloj. Hamon konatiĝis en 1900 kun la juda anarkiistino Emma Goldman kaj denove kunlaboris kun ŝi en 1904. En 1901, jaro de lia edziĝo kun Henriette Rynenbroeck, franclingve aperis 341-paĝa libro de germana juda aŭtoro : "‘‘Werther le Juif’‘'", de Ludwig Jacobowski, eldonita ĉe Schleicher Frères.<ref>Ludwig Jacobowski (nask. en 1868 en Strelno, mort. en decembro 1900 en Berlino) estis verkisto, aŭtoro de ĉirkaŭ 20 romanoj, poeto kaj publicisto. Li mortis nur 32-jara. "‘‘Werther, der Jude’‘". Roman, Pierson, Dresden/Leipzig 1892.</ref></small>, kiun ŝi tradukis kun A. de Rampan. ::"''La plej grava karaktero en ĉiu anarkiista mensostato estas la Spirito de Ribelo. Dum tiu tendenco ekzistas, latente, ĉe ĉiuj Homoj kaj malfortiĝas, plej ofte sub influo de la medio, ĉe la anarkiistoj ĝi estas, dekomence, tre forta. La medioj nur akrigas ilin.''" (el "‘‘Psychologie de l'anarchiste-socialiste’‘") ::"En "‘‘Die Waffen Nieder !’‘" tiu rusa artisto<ref>Temas pri [[Vasilij Vereŝĉagin|Vasilij Vasiljeviĉ Vereŝĉagin]] (1842-1904), rusa pentristo fama pro siaj pentraĵoj, i.a. [http://en.wikipedia.org/wiki/File:Apotheosis.jpg Апофеоз войны] (La apoteozo de la milito).</ref></small> publikigis la "‘‘Memoraĵojn de batalpentristo’‘" pri kiu la "‘‘Revue des Revues’‘" aperigis, en sia numero de oktobro 1893, la plej signifajn eltiraĵojn. Mi eltiras tiujn liniojn : "La milito, diris al mi la princo Georgo de Saksio<ref>{{Alilingve|de|Georg (Sachsen)}} — kompleta nomo : Friedrich August Georg Ludwig Wilhelm Maximilian Karl Maria Nepomuk Baptist Xaver Cyriacus Romanus von Sachsen.</ref></small> kaj la kronprinco Frederiko-Karlo de Prusio<ref>{{Alilingve|de|Friedrich Karl von Preußen}}.</ref></small>, estas io aparta kiu kontraŭdiras la kutiman kristanan moralon : — "''Ne tuŝu alies aĵojn''", diras tiu moralo. "''Prenu, prirabu ĉion, kion vi povas''", prediku la militon. — "''Ne trompu''", diras unu. "''Trompu, starigu insidojn''", respondas la milito, "''kaj ju pli ci mortigos, des pli granda estos cia merito en tiu mondo kaj en la alia.''" ::Tiuj paroloj de juĝistoj tiel kompetentaj, kiel tiuj generaloj, nete montras, ankoraŭfoje, ke la milito estas lernejo de senmoraligo, de krimo; devige rezultas ke la militarismo, kies celo estas la preparado de la homoj al la milito, estas mem lernejo de krimo." ::(el "‘‘Psychologie du militaire professionnel’‘" — Psikologio de la profesia militisto. Piednoto de la paĝoj 200 kaj 201) == Bibliografio == ‘‘Pri higieno’‘ * "‘‘Étude sur les eaux potables et le plomb’‘" (Studo pri la trinkeblaj akvoj kaj la plumbo). Parizo : 1884. Tradukita en la [[turka lingvo|turkan]] : [[Konstantinopolo]], 1889. [[itala lingvo|Itallingva]] traduko : "‘‘Dell' uso dei tubi di Piombo per la condotta delle acque alimentari’‘". Piacenza, 1889 (traduko de D-ro Giuseppe Galli). Tradukita ankaŭ en la [[pola lingvo|polan]] kaj [[hispana lingvo|hispanan]]. * "‘‘Traité de l'hygiène publique, d'après ses applications dans les différents pays de l'Europe’‘" (Traktaĵo pri publika higieno, laŭ ĝiaj aplikoj en apartaj landoj de Eŭropo). Parizo : Octave Doin, 1891. 618 p. kun 210 figuroj. Traduko el la sveda, sub gvido de Augustin Hamon, de verko de D-ro Albert Julius Palmberg aperinta en 1889 <ref>D-ro Albert Julius Palmberg, 1831-1916 estis ĉefa higienista medicinisto de [[Helsinko]], prezidanto de la Societo de la Medicinistoj de [[Finnlando]], vic-prezidanto de la Societo pri Higieno de Finnlando. Kiel higienisto, li vizitis ĉefurbojn de eŭropaj landoj — Anglio, Skotlando, Belgio, Francio, Germanio, [[Aŭstrio]], [[Svedio]] kaj Finnlando — kaj raportis pri tio, kion li observis tie, ekzemple pri lokaj konsiloj pri higieno, leĝaro pri [[kloako]]j, organizado de la sanitaraj kuracistoj, inspektado, publikaj akvoservoj, drenado, izolado kaj desinfektado de la kontaĝuloj, bazaroj kaj buĉejoj, naciaj leĝoj pri higieno, ktp. El : [http://web2.bium.univ-paris5.fr/livanc/?cote=90113x1891x13&p=270&do=page "‘‘Revue d'hygiène et de police sanitaire’‘"]. Parizo : Masson. 1891. n° 13</ref></small> ‘‘Pri psikologio’‘ * "‘‘Psychologie de l'anarchiste-socialiste’‘" (Psikologio de la anarkiisto-socialisto). Parizo : Stock. 1895. 322 p. Aperis en tradukoj [[ĉeĥa lingvo|ĉeĥa]] kaj hispana. * "‘‘Psychologie du militaire professionnel’‘" (Psikologio de la profesia militisto). Parizo : A.L. Charles — Bruselo : C. Rozez. 1894. 216 p.. Libere legebla [http://www.archive.org/stream/psychologiedumi02hamogoog#page/n9/mode/1up interrete] kaj [http://www.archive.org/details/psychologiedumi02hamogoog elŝutebla]. Tradukoj al la itala (1895 kaj 1901), germana, [[portugala lingvo|portugala]], [[rusa lingvo|rusa]], hispana. ‘‘Pri krimologio’‘ * "‘‘De la définition du crime’‘" (Pri la difino de krimo). [[Liono]], A. Storck. 1891 ; Parizo, G. Masson. 16 p. . 1893. Tradukoj al la portugala, 1893; hispana, 1894; angla, 1895; itala, 1896; [[jida lingvo|jida]], 1896. * "‘‘Déterminisme et responsabilité’‘" (Determinismo kaj respondeco). Parizo : Reinwald. 1898. 240 p.. Verko pri krimologio, aperis en tradukoj angla, portugala, hispana kaj itala. ‘‘Pri sociologio kaj politiko’‘ * "‘‘L'agonie d'une société : histoire d'aujourd'hui’‘" (Agonio de societo : historio pri nuntempo). Kunverkita kun Georges Bachot. Eld. A. Savine. 1889. 346 p.. * "‘‘Ministère et mélinite. Étude sociologique’‘" (Ministerio kaj Melinito. Sociologia studo). Kunverkita kun Georges Bachot. Parizo : A. Savine. 1891. 560 p.. * "‘‘France sociale et politique’‘" (Sociala kaj politika Francio). Kunverkita kun Georges Bachot. Parizo : A. Savine. 3 volumoj : jaroj 1890, 1891 1893. * "‘‘Survivances animiques et polythéiques en Bretagne’‘"Animismaj kaj politeismaj postrestaĵoj en Bretonio) . Parizo : Revue socialiste. 1893. 10 p.. * "‘‘Les Hommes et les théories de l’anarchie’‘" (La homoj kaj la teorio de anarkio). Parizo : Art social. 1893. 20 p.. Tradukoj al la hispana kaj itala. Buenos Ayres, 1894. Paterson 1896. * "‘‘Patrie et Internationalisme’‘" (Patrio kaj internaciismo). Parizo : Temps Nouveaux. 1896. 24 p. Eldonkvanto : 10 000 ekz.. Tradukoj al la hispana, itala, germana kaj angla. * "‘‘Le Socialisme et le Congrès de Londres’‘" (La socialismo kaj la kongreso de Londono). Parizo : Stock. 1897. 280 p.. [http://www.archive.org/stream/lesocialismeleco00hamo#page/n5/mode/2up Interrete legebla en la franca] * "‘‘ Socialisme et anarchisme : études sociologiques. Définitions’‘" (Socialismo kaj anarkiismo : sociologiaj studoj. Difinoj). Parizo : éd. E. Sansot et Cie. 1905. 230 p. * "‘‘Le Molière du XXe siècle : Bernard Shaw’‘" (La Moliero de la 20a jarcento : Bernard Shaw). Parizo : R. Juliard. 1913. 254 p..<ref>Hamon prelegis samtempe en la Sorbono kadre de liberaj kursoj. ("‘‘La revue de Genève’‘", p. 374).</ref></small> * "‘‘Les leçons de la guerre mondiale’‘" (La lecionoj de la mondmilito). Parizo : Giard et Brière, 1917. 365 p.. * "‘‘La crise mondiale du socialisme’‘" (La tutmonda krizo de la socialismo). Saint-Brieuc : Fédération socialiste des Côtes-du-Nord. 1922. * "‘‘L’Église dans la politique mondiale : les jésuites mènent le fascisme international et préparent la guerre’‘" (La jezuitoj gvidas la internacian faŝismon kaj preparas la militon). Herblay : Idée libre. 1935 (januaro). 39 p.. 21 cm. * "‘‘Les maîtres de la France. La féodalité financière dans les transports, ports, docks et colonies. 1936-1938’‘" (La mastroj de Francio. La financa feŭdismo en la transportoj, havenoj, dokoj kaj kolonioj). Parizo : Éditions sociales internationales. 3 volumoj, 1936-1938. == Korespondaĵoj == Augustin Hamon multe korespondis kun homoj el diversaj landoj, filozofiaj kaj politikaj horizontoj, i.a. kaj precipe kun la angla verkisto kaj filozofo [[George Bernard Shaw]] — kies verkojn li tradukis kun sia edzino Henriette; Charles Brunellière, fondinto de la [[Nantes|Nanta]] Laborista Partio; la franca anarkiista aktivulo [[Jean Grave]]; la rusa anarkiisto [[Petro Kropotkin]]; la fratoj Pelloutier; la franca geografo kaj anarkiisto [[Élisée Reclus]] kaj lia frato Élie Reclus, etnologo kaj anarkiisto; la franca filozofo kaj sociologo [[Georges Sorel]]; la rusa verkisto [[Leo Tolstoj]]; la belga poeto [[Emile Verhaeren]]; la francaj pentristoj [[Camille Pissarro]] kaj ties unuenaskita filo Lucien; la franca radikala politikisto [[Georges Clemenceau]]; la brita konservativa politikisto [[Winston Churchill]]; la bretona komunisto Marcel Cachin kaj multaj aliaj. Plejparto el liaj korespondaĵoj, kiuj okupas 6 metrojn da bretoj, troviĝas ĉe la [http://www.crhia.univ-nantes.fr/ Centro de Esploroj en internacia kaj atlantika Historio de la Universitato de Nantes (Centre de recherches en histoire internationale et atlantique — CRHIA)], kiu nombris 6000 korespondantojn. Listo de liaj korespondantoj estas trovebla sur la retejo de La Internacia Instituto pri Socia Historio : [http://www.iisg.nl/index.php International Institute of Social History, en [[Amsterdamo]]], kie troviĝas alia parto el liaj korespondaĵoj. La tuto de liaj korespondaĵoj estas konsultebla sub formo de mikrofilmoj, kiuj estis faritaj sub la respondeco de Yann Lubeck, esploristo ĉe la Universitato de Guelth ([[Ontario]], [[Kanado]]). Parto el la sciencaj laboroj de Hamon estas en la Universitato de [[Bresto]], Bretonio, Francio. === Arkivoj de liaj korespondaĵoj en Nantes enhavas === * de 1880 ĝis 1914 — 181 kartonojn : Jean Allemane, [[Edmondo de Amicis]], [[Maurice Barrès]], [[Victor Basch]], [[August Bebel]], [[Gustave Le Bon]], Louis de Brouckère, Paul Brousse, [[Edward Carpenter]], [[Winston Churchill]], [[Georges Clemenceau]], [[Joseph Conrad]], [[Emma Goldman]], Edmond de Goncourt, Georges Hardie, Pierre Hervé, [[Theodor Herzl]], [[Joris-Karl Huysmans]], [[Henrik Ibsen]], [[Karl Kautsky]], [[Petro Kropotkin]], [[Paul Lafargue]], Hubert Lagardelle, [[James Leakey]], [[Karl Liebknecht]], Jean Longuet, [[Ramsay MacDonald|James Ramsay MacDonald]], [[Errico Malatesta]], Benoît Malon, [[Robert Michels]], [[Alexandre Millerand]], [[Octave Mirbeau]], [[Félix Tournachon Nadar]], [[Max Nettlau]], [[Fernand Pelloutier]], Georges Pioch, [[Élisée Reclus]], Jacques Sadoul, Gabriel de La Salle, Jean-Baptiste Severac, [[Georges Sorel]], [[Leo Tolstoj]], Édouard Vaillant, Émile Vandervelde, Arnold Van Gennep, [[Émile Verhaeren]], Alexandre Zevaes, [[Émile Zola]] * de 1914 ĝis 1916 — 34 kartonojn : [[Anthony Asquith]], [[Émile Durkheim]] * de 1916 ĝis 1919 — 11 kartonojn : [[Henri Barbusse]], Augustin Dunois, [[Romain Rolland]], Boris Souvarin * de 1919 ĝis 1922 — 6 kartonojn : [[Christabel Pankhurst]] * de 1922 ĝis 1930 — 4 kartonojn : Archibald Henderson, Victor Margueritte, [[Pierre Monatte]] * de 1930 ĝis 1939 — 9 kartonojn) : Alexandre Bracke, [[Maksim Gorki]], [[Paul Signac]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{fr}} [http://palissy.humana.univ-nantes.fr/labos/cht/fonds/politiq/anarchisme/hamon/index.htm Fonds Augustin Hamon] Fonduso Augustin Hamon. * {{fr}} [http://anarlivres.free.fr/pages/biographies/bio_Hamon.html Augustin Hamon (1862-1945)] * {{fr}} [http://www.psychoweb.fr/articles/psychologie-sociale/117-les-racines-fran-aises.html Augustin Hamon] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100212090858/http://www.psychoweb.fr/articles/psychologie-sociale/117-les-racines-fran-aises.html |date=2010-02-12 }} * {{fr}} [http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/16/46/79/PDF/Les_mondes_d_Augustin_Hamon.pdf Les mondes d’Augustin Hamon. Itinéraire d’un intellectuel socialiste breton oublié : engagements, trajectoires, identités] * {{fr}} [http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/16/46/79/PDF/Les_mondes_d_Augustin_Hamon.pdf Les mondes d’Augustin Hamon. Itinéraire d’un intellectuel socialiste breton oublié : engagements, trajectoires, identités.] La mondoj de Augustin Hamon, vojo de forgesita socialisto : engaĝiĝoj, irvojo, identecoj, el "''Les Annales de Bretagne et des Pays de l’Ouest''", n°2, t. 113, junio 2006, p.&nbsp;117-134. * {{fr}} [http://documents.irevues.inist.fr/handle/2042/15120 La psychologie du militaire] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090203094641/http://documents.irevues.inist.fr/handle/2042/15120 |date=2009-02-03 }} La psikologio de la militisto (eltiraĵoj). * {{fr}} [http://www.archive.org/stream/psychologiedumi02hamogoog La psychologie du militaire professionnel] La psikologio de la profesia militisto (libere legebla). * {{fr}} [http://www.jstor.org/pss/3779238 De Paris al la Bretagne : Augustin Hamon] De Parizo al Bretonio : Augustin Hamon. 26-paĝa artikolo de Dominique Le Page en la revuo "''Le Mouvement Social''" no. 160, Paris-Province 1900 (Jul. - Sep., 1992), pp.&nbsp;99–124. * {{fr}} [http://www.scienceshumaines.com/-0ales-champs-de-mars_fr_2335.html Les Champs de Mars] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080828163732/http://www.scienceshumaines.com/-0ales-champs-de-mars_fr_2335.html |date=2008-08-28 }} * {{en}} [http://recollectionbooks.com/bleed/Encyclopedia/HamonAugustin.htm Augustin Hamon (1862-1945)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101222134418/http://recollectionbooks.com/bleed/Encyclopedia/HamonAugustin.htm |date=2010-12-22 }} * {{en}} [http://www.iisg.nl/archives/en/files/h/10750200full.php Augustin Frédéric Adolphe Hamon Papers]. Arkivoj de IISG, Amsterdamo, pri Augustin Hamon. * [[Liberpensuloj]] == Notoj == {{Referencoj|}} == Fontoj == La informoj de tiu ĉi artikolo fontas el la diversaj indikitaj retejoj. {{Bibliotekoj}} {{Unua}} {{Vivtempo|Hamon, Augustin}} [[Kategorio:Francaj verkistoj]] [[Kategorio:Francaj psikologoj]] [[Kategorio:Francaj anarkiistoj]] [[Kategorio:Francaj socialistoj]] [[Kategorio:Francaj komunistoj]] [[Kategorio:Liberpenso]] jofksk89l766d4hid2g45haj0uv441x 9494843 9494842 2026-10-17T14:32:44Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ 9494843 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Augustin Frédéric-Adolphe Hamon''' (nask. la [[20-an de januaro]] [[1862]] en [[Nantes]], [[francaj departementoj|departemento]] [[Loire-Atlantique]], mort. la [[30-an de decembro]] [[1945]] en [[Penvénan]]<ref>Penvénan estas nun plezurhaveno kaj banloko de la komunumo [[Port-Blanc]].</ref>, [[francaj departementoj|departemento]] [[Côtes-d'Armor]]<ref>Côtes-du-Nord estas la origina nomo de la departemento [[Côtes-d'Armor]].</ref>), estis [[Francio|franca]] profesoro ĉe la Universitatoj de [[Bruselo]] kaj [[Parizo]]<ref>Collège Libre des sciences sociales / Libera Kolegio pri sociaj sciencoj.</ref>, [[verkisto]], aŭtoro de libroj pri [[higieno]], [[sociologio]], [[psikologio]] kaj [[krimologio]], foje konsiderata kiel unu el la patroj de la socia psikologio pro siaj esploroj, kaj politika aktivulo, unue [[anarkiismo|anarkiisto]], poste [[socialismo|socialisto]], fine [[komunismo|komunisto]]. == Biografio == '''Augustin Hamon''' studis en la Liceo Condorcet, en Parizo, kie li vivis ĝis 1904. Li pasiiĝis pri homaj sciencoj, interesiĝis pri psikologio, krimologio kaj ankaŭ [[politiko]]. Liaj esplormetodoj en socia psikologio estas ankoraŭ nun uzataj kaj pristudataj. Li komencis verki ekde 1881 kaj kunlaboris kun diversaj revuoj pri sciencoj, sociologio kaj psikologio. Liaj unuaj verkoj, aperintaj de 1884 ĝis 1891, temis pri higieno; lia unua politika libro, kiun li kunverkis kun Georges Bachot, aperis en 1889. Ili aperis en relative multaj tradukoj. En 1893, li fariĝis [[anarkiismo|anarkiisto]]. Disĉiplo de [[Bakunin]], li malkovrigis anarkiismon al [[Fernand Pelloutier]], kiu fondis la Laborborsojn<ref>Laborborsoj aperis unue en [[Belgujo]] sub la nomo "Bourse du Travail" por organizi la dungon de laboristoj. En Francio, Fernand Pelloutier fariĝis la unua sekretario de la Federacio de Laborborsoj ekde 1895. Laborborsoj aperis en multaj urboj. Ili ebligis al la sindikatoj disponi je kunvenejoj, bibliotekoj, oficejoj por organizi sindikatan agadon, interhelpon, instruadon (inkluzive Esperanto-kursojn), klerigon.</ref>. Pro publikigo de studoj pri anarkio, la [[polico]] prigardis lin. En 1894, kiam la [[prezidento]] [[Sadi Carnot]]<ref>Naskiĝinta en Limoĝo la 11an de aŭgusto 1837, Marie François Sadi Carnot estis prezidento de la franca respubliko de la [[3a de decembro]] [[1887]] ĝis la [[25a de junio]] [[1894]], kiam [[Italio|itala]] anarkiisto, [[Sante Geronimo Caserio]], ponarde murdis lin pro tio ke li rifuzis pardonon al Auguste Vaillant, kiu ĵetis bombon en la Ĉambro de la deputitoj. La bombo vundis kvindekon da personoj, inkluzive Auguste Vaillant, sed mortigis neniun.</ref> estis murdita, li forlasis Francion. Li revenis post unujara restado en [[Anglio]] kaj [[Skotlando]]. En libro aperinta en 1894, "‘‘Psychologie du militaire professionnel’‘" (Psikologio de la profesia militisto), li indikis al la legantoj sian tiaman adreson por korespondi : 132 avenuo de Clichy, en Parizo. Hamon fariĝis [[framasono]] ekde 1894 kaj apartenis al pluraj [[loĝio]]j : Parizo, [[Boulogne-Billancourt]] kaj [[Saint-Brieuc]]. Li membriĝis ankaŭ en la franca asocio de [[Liberpensuloj]]. Li distanciĝis de anarkiismo kaj fariĝis [[socialismo|socialisto]], li membriĝis al SFIO<ref>Temas pri politika socialista partio fondita en 1905 sub la nomo Section Française de l’Internationale Ouvrière — Franca sekcio de la Laborista Internacio. Ekde 1969, ĝi fariĝis la Socialista Partio (Parti Socialiste).</ref></small>. En marto 1896, li renkontiĝis kun la [[Litovio|litovdevena]] [[Usono|usona]] [[judo|juda]] anarkiistino kaj [[feminismo|feministino]] [[Emma Goldman]], kiam ŝi revenis el [[Aŭstrio]], kie ŝin finkleriĝis pri [[medicino]]. La 27an de julio 1896, kiel delegito de la Laborborso de Nantes, li partoprenis kun [[Malatesta]], Pelloutier, kaj aliaj, en la Internacia Socialista Kongreso de Londono en kiu la [[marksismo|marksistoj]] forpelis la anarkiistojn. Hamon raportis pri ĝi en 280-paĝa verko : "‘‘Le Socialisme et le Congrès de Londres’‘" (La socialismo kaj la Kongreso de Londono). Li instruis en la universitatoj de Parizo kaj Bruselo. En 1900, Emma Goldman ree venis al Parizo kaj interkonatiĝis kun la franca anarkiista movado kaj la ĉefaj figuroj de la progresemaj medioj, precipe [[Victor Dave]]<ref>Victor Dave (nask. la [[25an de februaro]] en Jambes, proksime de [[Namur]], Belgujo; mort. la [[31an de oktobro]]) junaĝe ligiĝis al liberecana socialismo kaj liberpenso. En 1865, li partoprenis en la internacia kongreso de la socialistaj studentoj, kiu okazis en Lieĝo. En 1867, li aliĝis al la brusela federacio de la Internacia Asocio de Laboristoj poste nomita la Unua Internacio. Li partoprenis en la hispana kantona insurekcio de junio-julio 1873. En 1878, li instaliĝis en Parizo. Li estis elpelita en 1880 kaj iris al [[Londono]]. Okaze de vojaĝo al [[Germanio]], li estis arestita pro perfido kaj malliberigita. Post du jaroj li revenis al Londono. Pro nuligo de la elpela decido, li povis reveni al Parizo. Li kunlaboris kun la [[gazeto]] "‘‘L'Humanité nouvelle’‘". Li ankoraŭ multe aktivis poste.</ref></small> kaj Augustin Hamon. En 1901, Hamon edziĝis kun bruselanino, Henriette Rynenbroeck (1870-1964), plurlingva tradukistino, almenaŭ por la angla, la germana, la sveda kaj la itala, liberecanino, kunlaborantino de "‘‘L'Humanité nouvelle’‘". Ŝi tradukis i.a., el la itala, "‘‘La genèse et les bases de la conscience religieuse’‘" de Francesco (François) Consentini<ref>Professeur Francesco Cosentino (troveblas aliaj ortografioj : Consentino, Cosentini aŭ Casentini kaj persona nomo François), naskiĝis en [[Torino]], Italio, en 1870. Li pritraktis i.a. juron, sociologion, filozofion. Meksikia universitatano, José Ramòn Narvaez Hernandez, omaĝis el li pro lia jura agado en Meksikio per disertacio elŝutebla en PDF : [http://www.juridicas.unam.mx/publica/librev/rev/hisder/cont/16/art/art8.pdf "‘‘El Codigo privado-social - Influencia de Francesco Cosentini en el Codigo Civil Mexicano de 1928’‘"]. Fonto : [http://classiques.uqac.ca/classiques/cosentini_francesco/cosentini_francesco_photo/cosentini_francesco_photo.html]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071213205059/http://classiques.uqac.ca/classiques/cosentini_francesco/cosentini_francesco_photo/cosentini_francesco_photo.html |date=2007-12-13 }} Jean-Marie Tremblay, profesoro pri sociologio, Universitato de [[Kebekio]].</ref>, profesoro ĉe la [[Universitato Libera de Bruselo|Libera Universitato de Bruselo]], direktoro pri sociaj sciencoj. En 1904, li forlasis Parizon kaj instaliĝis en la [[francaj departementoj|departemento]] [[Côtes-d'Armor]] ([[Bretonio]]) kie li fariĝis vigla kaj organizema pioniro de socialismo en nefavora grundo. Tie li organizis socialistan aktivadon kaj partoprenis en la kreo de sekcioj en la regiono. Dum la [[unua Mondmilito]], li vivis en Londono kaj laboris kiel lektoro en la fama Londona Lernejo pri Ekonomiko kaj politika Scienco (London School of Economics and Political Science). Dum la [[dua Mondmilito]], li partoprenis en la [[Franca rezistado]] kaj, post la [[Franca Komitato por la Nacia Liberigo|Liberigo]], ne longe antaŭ ol morti, li aliĝis al la [[Franca Komunista Partio]]. == Parte forgesita == Augustin Hamon kunlaboris kun diversaj publikaĵoj, i.a. "‘‘'Les Temps nouveaux’‘" de [[Jean Grave]]. Li estis direktoro kaj redaktoro de pluraj [[revuo]]j i.a. "‘‘L'Humanité Nouvelle’‘" (La Nova Homaro, 1897-1903), "‘‘La Semence Socialiste’‘" (La Socialista Semo), "‘‘La Charrue Rouge’‘" (La Ruĝa Plugilo). Malgraŭ impona korespondado, Augustin Hamon restas ne tre konata, escepte en fakaj medioj. Iel atestas pri tio la fakto ke la unua artikolo pri li en Wikipedia ne estas en la franca. Lia karaktero malfacila, sistema kaj foje ekscesa sendube kontribuis al tio<ref>[http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/16/46/79/PDF/Les_mondes_d_Augustin_Hamon.pdf "Les mondes d’Augustin Hamon. Itinéraire d’un intellectuel socialiste breton oublié : engagements, trajectoires, identités"], François Prigent. "‘‘Les Annales de Bretagne et des pays de l’Ouest’‘" – n°103 (Vol. 2) – 2006</ref></small>, ekzemple lia aprobo de stalinismo. Malpermesoj foje trafis revuojn, en kiuj aperis liaj studoj kaj artikoloj<ref>[http://www.psychoweb.fr/articles/psychologie-sociale/117-les-racines-fran-aises.html Augustin Hamon] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100212090858/http://www.psychoweb.fr/articles/psychologie-sociale/117-les-racines-fran-aises.html |date=2010-02-12 }}.</ref></small>. Evidente, liaj ideoj kaj studoj ĝenis la regantan politikan ordon, la burĝaron, ekzemple, lia esploro per kiu li strebis demonstri ke militarismo estas "''krimlernejo''" ("‘‘Psychologie du militaire professionnel’‘"). Ekzistas spuroj kaj riproĉoj pri antisemitismo en libro, kiu aperis en 1889, kiam li estis 27-jara, kaj kiun li kunverkis kun Georges Bachot : "‘‘L'agonie d'une société. Histoire d'aujourd'hui’‘"<ref>[http://contreculture.org/AG_Augustin_Hamon.html Augustin Hamon (1862-1945)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090814150839/http://contreculture.org/AG_Augustin_Hamon.html |date=2009-08-14 }}.</ref></small>. Saman atentigon faris Edmund Silberner en "‘‘Sozialisten zur Judenfrage’‘" (La socialistoj kaj la juda demando. Berlino : Colloquium Verlag. 1962). Hamon provis science demonstri la kontrolon de la kapitalismo fare de judoj, sed tio malproksimigis lin de tiamaj progresemaj intelektuloj. Hamon konatiĝis en 1900 kun la juda anarkiistino Emma Goldman kaj denove kunlaboris kun ŝi en 1904. En 1901, jaro de lia edziĝo kun Henriette Rynenbroeck, franclingve aperis 341-paĝa libro de germana juda aŭtoro : "‘‘Werther le Juif’‘'", de Ludwig Jacobowski, eldonita ĉe Schleicher Frères.<ref>Ludwig Jacobowski (nask. en 1868 en Strelno, mort. en decembro 1900 en Berlino) estis verkisto, aŭtoro de ĉirkaŭ 20 romanoj, poeto kaj publicisto. Li mortis nur 32-jara. "‘‘Werther, der Jude’‘". Roman, Pierson, Dresden/Leipzig 1892.</ref></small>, kiun ŝi tradukis kun A. de Rampan. ::"''La plej grava karaktero en ĉiu anarkiista mensostato estas la Spirito de Ribelo. Dum tiu tendenco ekzistas, latente, ĉe ĉiuj Homoj kaj malfortiĝas, plej ofte sub influo de la medio, ĉe la anarkiistoj ĝi estas, dekomence, tre forta. La medioj nur akrigas ilin.''" (el "‘‘Psychologie de l'anarchiste-socialiste’‘") ::"En "‘‘Die Waffen Nieder !’‘" tiu rusa artisto<ref>Temas pri [[Vasilij Vereŝĉagin|Vasilij Vasiljeviĉ Vereŝĉagin]] (1842-1904), rusa pentristo fama pro siaj pentraĵoj, i.a. [http://en.wikipedia.org/wiki/File:Apotheosis.jpg Апофеоз войны] (La apoteozo de la milito).</ref></small> publikigis la "‘‘Memoraĵojn de batalpentristo’‘" pri kiu la "‘‘Revue des Revues’‘" aperigis, en sia numero de oktobro 1893, la plej signifajn eltiraĵojn. Mi eltiras tiujn liniojn : "La milito, diris al mi la princo Georgo de Saksio<ref>{{Alilingve|de|Georg (Sachsen)}} — kompleta nomo : Friedrich August Georg Ludwig Wilhelm Maximilian Karl Maria Nepomuk Baptist Xaver Cyriacus Romanus von Sachsen.</ref></small> kaj la kronprinco Frederiko-Karlo de Prusio<ref>{{Alilingve|de|Friedrich Karl von Preußen}}.</ref></small>, estas io aparta kiu kontraŭdiras la kutiman kristanan moralon : — "''Ne tuŝu alies aĵojn''", diras tiu moralo. "''Prenu, prirabu ĉion, kion vi povas''", prediku la militon. — "''Ne trompu''", diras unu. "''Trompu, starigu insidojn''", respondas la milito, "''kaj ju pli ci mortigos, des pli granda estos cia merito en tiu mondo kaj en la alia.''" ::Tiuj paroloj de juĝistoj tiel kompetentaj, kiel tiuj generaloj, nete montras, ankoraŭfoje, ke la milito estas lernejo de senmoraligo, de krimo; devige rezultas ke la militarismo, kies celo estas la preparado de la homoj al la milito, estas mem lernejo de krimo." ::(el "‘‘Psychologie du militaire professionnel’‘" — Psikologio de la profesia militisto. Piednoto de la paĝoj 200 kaj 201) == Bibliografio == ‘‘Pri higieno’‘ * "‘‘Étude sur les eaux potables et le plomb’‘" (Studo pri la trinkeblaj akvoj kaj la plumbo). Parizo : 1884. Tradukita en la [[turka lingvo|turkan]] : [[Konstantinopolo]], 1889. [[itala lingvo|Itallingva]] traduko : "‘‘Dell' uso dei tubi di Piombo per la condotta delle acque alimentari’‘". Piacenza, 1889 (traduko de D-ro Giuseppe Galli). Tradukita ankaŭ en la [[pola lingvo|polan]] kaj [[hispana lingvo|hispanan]]. * "‘‘Traité de l'hygiène publique, d'après ses applications dans les différents pays de l'Europe’‘" (Traktaĵo pri publika higieno, laŭ ĝiaj aplikoj en apartaj landoj de Eŭropo). Parizo : Octave Doin, 1891. 618 p. kun 210 figuroj. Traduko el la sveda, sub gvido de Augustin Hamon, de verko de D-ro Albert Julius Palmberg aperinta en 1889 <ref>D-ro Albert Julius Palmberg, 1831-1916 estis ĉefa higienista medicinisto de [[Helsinko]], prezidanto de la Societo de la Medicinistoj de [[Finnlando]], vic-prezidanto de la Societo pri Higieno de Finnlando. Kiel higienisto, li vizitis ĉefurbojn de eŭropaj landoj — Anglio, Skotlando, Belgio, Francio, Germanio, [[Aŭstrio]], [[Svedio]] kaj Finnlando — kaj raportis pri tio, kion li observis tie, ekzemple pri lokaj konsiloj pri higieno, leĝaro pri [[kloako]]j, organizado de la sanitaraj kuracistoj, inspektado, publikaj akvoservoj, drenado, izolado kaj desinfektado de la kontaĝuloj, bazaroj kaj buĉejoj, naciaj leĝoj pri higieno, ktp. El : [http://web2.bium.univ-paris5.fr/livanc/?cote=90113x1891x13&p=270&do=page "‘‘Revue d'hygiène et de police sanitaire’‘"]. Parizo : Masson. 1891. n° 13</ref></small> ‘‘Pri psikologio’‘ * "‘‘Psychologie de l'anarchiste-socialiste’‘" (Psikologio de la anarkiisto-socialisto). Parizo : Stock. 1895. 322 p. Aperis en tradukoj [[ĉeĥa lingvo|ĉeĥa]] kaj hispana. * "‘‘Psychologie du militaire professionnel’‘" (Psikologio de la profesia militisto). Parizo : A.L. Charles — Bruselo : C. Rozez. 1894. 216 p.. Libere legebla [http://www.archive.org/stream/psychologiedumi02hamogoog#page/n9/mode/1up interrete] kaj [http://www.archive.org/details/psychologiedumi02hamogoog elŝutebla]. Tradukoj al la itala (1895 kaj 1901), germana, [[portugala lingvo|portugala]], [[rusa lingvo|rusa]], hispana. ‘‘Pri krimologio’‘ * "‘‘De la définition du crime’‘" (Pri la difino de krimo). [[Liono]], A. Storck. 1891 ; Parizo, G. Masson. 16 p. . 1893. Tradukoj al la portugala, 1893; hispana, 1894; angla, 1895; itala, 1896; [[jida lingvo|jida]], 1896. * "‘‘Déterminisme et responsabilité’‘" (Determinismo kaj respondeco). Parizo : Reinwald. 1898. 240 p.. Verko pri krimologio, aperis en tradukoj angla, portugala, hispana kaj itala. ‘‘Pri sociologio kaj politiko’‘ * "‘‘L'agonie d'une société : histoire d'aujourd'hui’‘" (Agonio de societo : historio pri nuntempo). Kunverkita kun Georges Bachot. Eld. A. Savine. 1889. 346 p.. * "‘‘Ministère et mélinite. Étude sociologique’‘" (Ministerio kaj Melinito. Sociologia studo). Kunverkita kun Georges Bachot. Parizo : A. Savine. 1891. 560 p.. * "‘‘France sociale et politique’‘" (Sociala kaj politika Francio). Kunverkita kun Georges Bachot. Parizo : A. Savine. 3 volumoj : jaroj 1890, 1891 1893. * "‘‘Survivances animiques et polythéiques en Bretagne’‘"Animismaj kaj politeismaj postrestaĵoj en Bretonio) . Parizo : Revue socialiste. 1893. 10 p.. * "‘‘Les Hommes et les théories de l’anarchie’‘" (La homoj kaj la teorio de anarkio). Parizo : Art social. 1893. 20 p.. Tradukoj al la hispana kaj itala. Buenos Ayres, 1894. Paterson 1896. * "‘‘Patrie et Internationalisme’‘" (Patrio kaj internaciismo). Parizo : Temps Nouveaux. 1896. 24 p. Eldonkvanto : 10 000 ekz.. Tradukoj al la hispana, itala, germana kaj angla. * "‘‘Le Socialisme et le Congrès de Londres’‘" (La socialismo kaj la kongreso de Londono). Parizo : Stock. 1897. 280 p.. [http://www.archive.org/stream/lesocialismeleco00hamo#page/n5/mode/2up Interrete legebla en la franca] * "‘‘ Socialisme et anarchisme : études sociologiques. Définitions’‘" (Socialismo kaj anarkiismo : sociologiaj studoj. Difinoj). Parizo : éd. E. Sansot et Cie. 1905. 230 p. * "‘‘Le Molière du XXe siècle : Bernard Shaw’‘" (La Moliero de la 20a jarcento : Bernard Shaw). Parizo : R. Juliard. 1913. 254 p..<ref>Hamon prelegis samtempe en la Sorbono kadre de liberaj kursoj. ("‘‘La revue de Genève’‘", p. 374).</ref></small> * "‘‘Les leçons de la guerre mondiale’‘" (La lecionoj de la mondmilito). Parizo : Giard et Brière, 1917. 365 p.. * "‘‘La crise mondiale du socialisme’‘" (La tutmonda krizo de la socialismo). Saint-Brieuc : Fédération socialiste des Côtes-du-Nord. 1922. * "‘‘L’Église dans la politique mondiale : les jésuites mènent le fascisme international et préparent la guerre’‘" (La jezuitoj gvidas la internacian faŝismon kaj preparas la militon). Herblay : Idée libre. 1935 (januaro). 39 p.. 21 cm. * "‘‘Les maîtres de la France. La féodalité financière dans les transports, ports, docks et colonies. 1936-1938’‘" (La mastroj de Francio. La financa feŭdismo en la transportoj, havenoj, dokoj kaj kolonioj). Parizo : Éditions sociales internationales. 3 volumoj, 1936-1938. == Korespondaĵoj == Augustin Hamon multe korespondis kun homoj el diversaj landoj, filozofiaj kaj politikaj horizontoj, i.a. kaj precipe kun la angla verkisto kaj filozofo [[George Bernard Shaw]] — kies verkojn li tradukis kun sia edzino Henriette; Charles Brunellière, fondinto de la [[Nantes|Nanta]] Laborista Partio; la franca anarkiista aktivulo [[Jean Grave]]; la rusa anarkiisto [[Petro Kropotkin]]; la fratoj Pelloutier; la franca geografo kaj anarkiisto [[Élisée Reclus]] kaj lia frato Élie Reclus, etnologo kaj anarkiisto; la franca filozofo kaj sociologo [[Georges Sorel]]; la rusa verkisto [[Leo Tolstoj]]; la belga poeto [[Emile Verhaeren]]; la francaj pentristoj [[Camille Pissarro]] kaj ties unuenaskita filo Lucien; la franca radikala politikisto [[Georges Clemenceau]]; la brita konservativa politikisto [[Winston Churchill]]; la bretona komunisto Marcel Cachin kaj multaj aliaj. Plejparto el liaj korespondaĵoj, kiuj okupas 6 metrojn da bretoj, troviĝas ĉe la [http://www.crhia.univ-nantes.fr/ Centro de Esploroj en internacia kaj atlantika Historio de la Universitato de Nantes (Centre de recherches en histoire internationale et atlantique — CRHIA)], kiu nombris 6000 korespondantojn. Listo de liaj korespondantoj estas trovebla sur la retejo de La Internacia Instituto pri Socia Historio : [http://www.iisg.nl/index.php International Institute of Social History, en [[Amsterdamo]]], kie troviĝas alia parto el liaj korespondaĵoj. La tuto de liaj korespondaĵoj estas konsultebla sub formo de mikrofilmoj, kiuj estis faritaj sub la respondeco de Yann Lubeck, esploristo ĉe la Universitato de Guelth ([[Ontario]], [[Kanado]]). Parto el la sciencaj laboroj de Hamon estas en la Universitato de [[Bresto]], Bretonio, Francio. === Arkivoj de liaj korespondaĵoj en Nantes enhavas === * de 1880 ĝis 1914 — 181 kartonojn : Jean Allemane, [[Edmondo de Amicis]], [[Maurice Barrès]], [[Victor Basch]], [[August Bebel]], [[Gustave Le Bon]], Louis de Brouckère, Paul Brousse, [[Edward Carpenter]], [[Winston Churchill]], [[Georges Clemenceau]], [[Joseph Conrad]], [[Emma Goldman]], Edmond de Goncourt, Georges Hardie, Pierre Hervé, [[Theodor Herzl]], [[Joris-Karl Huysmans]], [[Henrik Ibsen]], [[Karl Kautsky]], [[Petro Kropotkin]], [[Paul Lafargue]], Hubert Lagardelle, [[James Leakey]], [[Karl Liebknecht]], Jean Longuet, [[Ramsay MacDonald|James Ramsay MacDonald]], [[Errico Malatesta]], Benoît Malon, [[Robert Michels]], [[Alexandre Millerand]], [[Octave Mirbeau]], [[Félix Tournachon Nadar]], [[Max Nettlau]], [[Fernand Pelloutier]], Georges Pioch, [[Élisée Reclus]], Jacques Sadoul, Gabriel de La Salle, Jean-Baptiste Severac, [[Georges Sorel]], [[Leo Tolstoj]], Édouard Vaillant, Émile Vandervelde, Arnold Van Gennep, [[Émile Verhaeren]], Alexandre Zevaes, [[Émile Zola]] * de 1914 ĝis 1916 — 34 kartonojn : [[Anthony Asquith]], [[Émile Durkheim]] * de 1916 ĝis 1919 — 11 kartonojn : [[Henri Barbusse]], Augustin Dunois, [[Romain Rolland]], Boris Souvarin * de 1919 ĝis 1922 — 6 kartonojn : [[Christabel Pankhurst]] * de 1922 ĝis 1930 — 4 kartonojn : Archibald Henderson, Victor Margueritte, [[Pierre Monatte]] * de 1930 ĝis 1939 — 9 kartonojn) : Alexandre Bracke, [[Maksim Gorki]], [[Paul Signac]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{fr}} [http://palissy.humana.univ-nantes.fr/labos/cht/fonds/politiq/anarchisme/hamon/index.htm Fonds Augustin Hamon] Fonduso Augustin Hamon. * {{fr}} [http://anarlivres.free.fr/pages/biographies/bio_Hamon.html Augustin Hamon (1862-1945)] * {{fr}} [http://www.psychoweb.fr/articles/psychologie-sociale/117-les-racines-fran-aises.html Augustin Hamon] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100212090858/http://www.psychoweb.fr/articles/psychologie-sociale/117-les-racines-fran-aises.html |date=2010-02-12 }} * {{fr}} [http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/16/46/79/PDF/Les_mondes_d_Augustin_Hamon.pdf Les mondes d’Augustin Hamon. Itinéraire d’un intellectuel socialiste breton oublié : engagements, trajectoires, identités] * {{fr}} [http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/16/46/79/PDF/Les_mondes_d_Augustin_Hamon.pdf Les mondes d’Augustin Hamon. Itinéraire d’un intellectuel socialiste breton oublié : engagements, trajectoires, identités.] La mondoj de Augustin Hamon, vojo de forgesita socialisto : engaĝiĝoj, irvojo, identecoj, el "''Les Annales de Bretagne et des Pays de l’Ouest''", n°2, t. 113, junio 2006, p.&nbsp;117-134. * {{fr}} [http://documents.irevues.inist.fr/handle/2042/15120 La psychologie du militaire] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090203094641/http://documents.irevues.inist.fr/handle/2042/15120 |date=2009-02-03 }} La psikologio de la militisto (eltiraĵoj). * {{fr}} [http://www.archive.org/stream/psychologiedumi02hamogoog La psychologie du militaire professionnel] La psikologio de la profesia militisto (libere legebla). * {{fr}} [http://www.jstor.org/pss/3779238 De Paris al la Bretagne : Augustin Hamon] De Parizo al Bretonio : Augustin Hamon. 26-paĝa artikolo de Dominique Le Page en la revuo "''Le Mouvement Social''" no. 160, Paris-Province 1900 (Jul. - Sep., 1992), pp.&nbsp;99–124. * {{fr}} [http://www.scienceshumaines.com/-0ales-champs-de-mars_fr_2335.html Les Champs de Mars] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080828163732/http://www.scienceshumaines.com/-0ales-champs-de-mars_fr_2335.html |date=2008-08-28 }} * {{en}} [http://recollectionbooks.com/bleed/Encyclopedia/HamonAugustin.htm Augustin Hamon (1862-1945)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101222134418/http://recollectionbooks.com/bleed/Encyclopedia/HamonAugustin.htm |date=2010-12-22 }} * {{en}} [http://www.iisg.nl/archives/en/files/h/10750200full.php Augustin Frédéric Adolphe Hamon Papers]. Arkivoj de IISG, Amsterdamo, pri Augustin Hamon. * [[Liberpensuloj]] == Notoj == {{Projektoj}}{{Referencoj|}} == Fontoj == La informoj de tiu ĉi artikolo fontas el la diversaj indikitaj retejoj. {{Bibliotekoj}} {{Unua}} {{Vivtempo|Hamon, Augustin}} [[Kategorio:Francaj verkistoj]] [[Kategorio:Francaj psikologoj]] [[Kategorio:Francaj anarkiistoj]] [[Kategorio:Francaj socialistoj]] [[Kategorio:Francaj komunistoj]] [[Kategorio:Liberpenso]] 4nnq9d83o09e43nvp6tvynz4pd1yedp 0 313426 9494835 9426517 2026-10-17T14:29:05Z Sj1mor 12103 9494835 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Kolonelo Samuel Richard TICKELL''' ([[19an de aŭgusto]] [[1811]] - [[20an de aprilo]] [[1875]]) estis [[Britio|brita]] armeoficiro, artisto kaj [[ornitologo]] en [[Hindio]] kaj [[Birmo]]. ==Biografio== Tickell naskiĝis en [[Cuttack]] en Barato. Li edukiĝis en [[Anglio]] kaj revenis deknaŭjaraĝa al [[Bengalo]] por aliĝi al la Bengala Indiĝena Infanterio. Li militservis en Bengalo ĝis 1840, kiam li iĝis komandanto de la skorto de [[Brian Houghton Hodgson|Brian Hodgson]] ĉe [[Katmanduo]]. Li revenis en Bengalon en 1843, kaj post sia kapitaniĝo en 1847 li translokiĝis al malsupra Birmo. Dum sia estado en Hindio Tickell faris gravajn kontribuojn al la landa ornitologio kaj [[mamulologio]], per natura observado kaj kolektado de specimenoj. Li kontribuis al volumo 17a de la ''Journal of the Asiatic Society of Bengal'', dum la volumo 18a inckludis informon de Tickell el Birmo. Tickell retiriĝis en 1865 kaj setlis en la [[Manikinsuloj]]. En 1870 li iĝis blinda. Tickell estis laborinta pri libro titolita ''Illustrations of Indian Ornithology'' (Bildoj de hindia ornitologio), sed lia malboniĝante vidkapablo devigis lin abandoni la celon. Antaŭ sia morto li donacis la nefinitan verkon al la [[Zoological Society of London]]. Li mortis en [[Cheltenham]]. Samuel Tickell priskribis la unua multajn birdojn, el kiuj kelkaj portas lian nomon ĉu en komuna ĉu en [[scienca nomo]], kiel la jenaj: * [[Blankgorĝa bruna bucero]], ''Anorrhinus tickelli'' * [[Tikela muŝkaptulo]], ''Cyornis tickelliae'' * [[Unukolora turdo]], ''Turdus unicolor'' * [[Tikela dikeo]], ''Dicaeum erythrorhynchos'' == Notoj == {{Referencoj}} == Referencoj == * ''Biographies for Birdwatchers'', Mearns kaj Mearns ISBN 0-12-487422-3 {{Projektoj}} [[Kategorio:Britaj ornitologoj]] [[Kategorio:Britaj oficiroj]] [[Kategorio:Britaj koloniistoj]] t845utj7qnu8fbzbxivmxc1lliqhi0b 0 314576 9495085 9393240 2026-10-18T07:38:47Z Crosstor 3176 9495085 wikitext text/x-wiki {{TOC-dekstre}}{{Apartigilo}} '''Török''' estas la hungara vorto por ''turko''. == Personoj == Török estas la familia nomo de la sekvaj personoj: === A === * [[Ákos Török]], hungara geologo * [[András Török]] (* 1949, Bánffyhunyad ({{lang|ro|''[[Huedin]]''}})), hungara aktoro === B === * [[Béla Török]], kuracisto * [[Bertalan Török]] (1847, [[Nagyenyed]] ({{lang|ro|''Aiud''}}) {{ndash}} 1915, Nagyenyed), hungara politikisto, publicisto === E === * [[Erzsébet Török (kantistino)|Erzsébet "Erzsi" Török]] (1912, [[Kolozsvár]] {{ndash}} 1973, Budapeŝto), hungara kantistino, merit- kaj eminenta artisto * [[Erzsébet Török (tekstilistino)|Erzsébet Török]] (* 1939, [[Torboszló]] ({{lang|ro|''[[Torba (Măgherani)|Torba]]''}})), rumanihungara pentristino, industriartistino === F === * [[Ferenc Török]] (* 1969, Székelyudvarhely ({{lang|ro|''[[Odorheiu Secuiesc]]''}})), rumanuja hungara pentristo === G === * [[Gábor Török]] (n. en 1902 en [[Abrudbánya]] ({{lang|ro|''Abrud''}}), m. en 1966 en Budapeŝto), hungara inĝeniero pri kemio * [[Gábor Török (politologo)]] * Gyula Török (n. en 1888, m. en 1918): [[Kálmán Kalocsay]] esperantlingve publikigis tradukon de lia teatraĵo ''Rozinjo'' (1938, 1977) * [[Gyula Török (boksisto)|Gyula Török]] (n. en 1938, m. en 2014): boksisto === I === * [[Ignác Török]] (1795, [[Gödöllő]] {{ndash}} 1795), hungara honvedgeneralo, unu el la 13 martiroj de Arad * [[Irma Török]] (1871, [[Temesvár]] ({{lang|ro|''Timișoara''}}) {{ndash}} 1945, [[Budapeŝto]]), hungara dramaktorino * [[István Török (n. 1789)|István Török]] (1789, [?] {{ndash}} 1851, [[Kolozsvár]]), hungara aktoro * [[István Török (n. 1826)|István Török]] (1826, [[Kolozsvár]] {{ndash}} 1865, Szeged), hungara aktoro * [[István Török (n. 1924)|István Török]] (* 1924, [[Gyergyószentmiklós]] ({{lang|ro|''[[Gheorgheni]]''}})), rumanuja hungara aktoro * [[István Török (teologo)]] (1904-1996) === J === * [[János Török]] (1806, [[Bágy]] ({{lang|ro|''[[Bădeni (Harghita)|Bădeni]]''}}) {{ndash}} 1854, [[Marosvásárhely]] ({{lang|ro|''Târgu Mureș''}})), hungara instruisto, martiro de lukto por sendependeco de Hungario * [[József Thewrewk]], {{lang|hu|Ponori Thewrewk József}}, {{lang-la|Josephus Thewrewk de Ponor}} (1793, [[Déva]] ({{lang|ro|''Deva''}}) {{ndash}} 1870, [[Peŝto]]), hungara verkisto, antikvaĵkolektanto * [[József Török]] (* 1922, Máramarossziget ({{lang|ro|''[[Sighetu Marmației]]''}})), hungara aktoro * [[József Török (pastro)]] (1946-2020) === K === * [[Károly Török]] (1843, [[Kolozsvár]] {{ndash}} ?), hungara aktoro * [[Katalin Török]] (* 1930, [[Kolozsvár]]), rumanuja hungara aktorino * [[László Török]] (1929, [[Târgu Mureş]] {{ndash}} 1997), rumanuja hungara ĵurnalisto, filmkritikisto * [[László Török (historiisto)]] === M === * [[Margit Csernyánszky|Margit Török, naskita Csernyánszky]] (1882, Kolozsvár {{ndash}} 1981, Budapeŝto), hungara operkantistino (soprano) * [[Mária Török]] (1822, [[Kolozsvár]] {{ndash}} 1895, [[Budapeŝto]]), hungara aktorino * [[Marianna Török (artisto)]] * [[Marianna Török (kegloludisto)]] * [[Miklós Török]] (* 1946, Nagyvárad ({{lang|ro|''[[Oradea]]''}})), rumanuja hungara verkisto, ĵurnalisto * [[Miklós Török (kantisto)|Miklós Török]] (1848, [[Nagyenyed]] {{ndash}} 1887, Nagyenyed), hungara kantisto (baso) === P === * [[Pál Török (historiisto)|Pál Török]] (1885, [[Kolozsvár]] {{ndash}} 1973, [[Budapeŝto]]), hungara historiisto * [[Pál Török (pentristo)|Pál Török]] (1929, [[Vadad]] ({{lang|ro|''[[Vadu (Vărgata)|Vadu]]''}})), hungara pentristo * [[Péter Török]] (1857, [[Hajdúböszörmény]] {{ndash}} 1929, [[Debrecen]]), hungaro, gimnazia instruisto === S === * [[Sándor Török (agronomo)]] * [[Sándor Török (ĵurnalisto)]] * [[Sándor Török (verkisto)|Sándor Török]] (1904, [[Homoróddaróc]] ({{lang|ro|''Drăușeni''}}) {{ndash}} 1985, Budapeŝto), hungara verkisto, tradukisto, antropozofo * [[Sándor Béla Török]] (1911, [[Nagykároly]] ({{lang|ro|''Carei''}}) {{ndash}} 1990, [[Kolozsvár]]), rumanuja hungara teatra fakverkisto === T === * [[János Török]] * [[János Török (ornitologo)]] === Z === * [[Zoltán Török (geologo)|Zoltán Török]] (1893, [[Marosvásárhely]] ({{lang|ro|''Târgu Mureș''}}) {{ndash}} 1963, Kolozsvár), rumanuja hungara geologo, universitata profesoro * [[Zoltán Török (boatisto)|Zoltán Török]] (1899, [[Gyergyótölgyes]] ({{lang|ro|''Tulgheş''}}) {{ndash}} 1970, Budapeŝto), hungara boatisto, eŭropa ĉampiono, trejnisto, tribunala juĝisto == Loknomo == * [[Turecká]] ({{lang|hu|''Török''}}), malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio == Vidu ankaŭ == * [[István Török]] * [[Pál Török]] {{DEFAŬLTORDIGO:Toeroek}} [[Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj]] jvme15ra88auv9xx4ya3kjk0zove6jv 0 317445 9494828 9405318 2026-10-17T14:20:10Z Sj1mor 12103 9494828 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Leipzig-ChurchStThomas-JSBach-Memorial.jpg|eta|Nova Bach-monumento en Lepsiko]] [[Dosiero:Carl Seffner Gravesite.JPG|eta|Por si mem verkita tombomonumento de Seffner sur la lepsika suda tombejo]] '''Carl Ludwig Seffner''' (* [[19-an de junio]] [[1861]] en [[Lepsiko]]; † [[2-an de oktobro]] [[1932]] samloke) estis [[Germanio|germana]] [[skulptisto]]. == Vivo == Carl Seffner studis ekde 1877 ĝis 1883 ĉe la lepsika artakademio ĉe [[Melchior Zur Straßen]]. Poste li laboris mallongan tempon en [[Berlino]] kaj restis ekde 1886 ĝis 88 en [[Italio]]. Post kiam li en 1889 denove revenis en Lepsikon, li sin dediĉis plejparte al portretskulptado. Inter 1889–93 li verkis por la [[Universitato de Lepsiko]] la marmorbustojn de [[Anton Springer]], [[Carl Thiersch]], [[Bernhard Windscheid]] kaj [[Carl Ludwig (Physiologe)|Carl Ludwig]]. Seffner estis sekreta kortega konsilisto kaj membro de la lepsika framasona loĝio ''Minerva zu den drei Palmen''. En 1895 li sukcesis kune kun [[Wilhelm His (Anatom)|Wilhelm His]] pruvi, ke je la kranio, mallonge antaŭe trovita ĉe la alikonstruado de la Johano-preĝejo temas pri tiu de [[Johann Sebastian Bach]]. Liaj meritoj pri anatomia rekonstruado donis al li la titolon kiel [[Doktoro honoris causa|honordoktoro]] pri [[medicino]] de la lepsika universitato. Pro sia kapablo, rekonstrui la tipon de la komponisto en tiel konvinka vereco, oni komisiis lin poste per la realigo de la [[Nova Bach-monumento en Lepsiko|nova Bach-monumento]] antaŭ la Johano-preĝejo en Lepsiko (1908). En la sama jaro 1895 Seffner krome fariĝis membro de la lepsika framasonoloĝio ''Minerva zu den drei Palmen''. Por Lepsiko li verkis la monumentojn de [[Karl Heine]] (1896/97), de urbestro [[Carl Wilhelm Otto Koch]] (1898) kaj de [[Johann Wolfgang von Goethe|juna Goethe]] kiel studento en Lepsiko, por [[Jena]] la monumenton de [[Karl von Hase]]. En 1903 li kreis la Ernst-Leuschner-monumenton en [[Eisleben]]. De li originas ankaŭ la busto pri Goethe (1920), kiu komence staris en la (dua) [[Gewandhaus]] (Grassistraße) kaj ekde 1999 troviĝas en la promenhalo de la Mendelssohn-salono de la (tria) Gewandhaus (Augustusplatz). Krome Seffner verkis multnombron da arte valoraj tombomonumentoj sur la suda tombejo de Lepsiko, ekz. por la tombo de sia filino Charlotte Seffner (* 13-an de oktobro 1893; † 4-an de februaro 1920), kiu jam 26-jara mortis. Skulptisto Carl Seffner mortis en la aĝo de 71 jaroj la 2-an de oktobro 1932 en Lepsiko kaj estis entombigita en la familiotombon komence destinita por sia filino. == Literaturo == * Löffler, Katrin; Schöpa, Iris; Sprinz, Heidrun: ''Der Leipziger Südfriedhof. Geschichte, Grabstätten, Grabdenkmäler.'' Berlin: Edition Leipzig 2004. ISBN 3-361-00526-4 == Eksteraj ligiloj == {{Commons}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Seffner, Carl}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] k22x5f71t41p291py47pktln8mwkqg1 0 324496 9494883 9455567 2026-10-17T15:13:51Z Sj1mor 12103 9494883 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:FM2030.jpg|eta|135ra|dekstra|FM-2030]] '''Transhomismo''' aŭ '''transhumanismo''' alestas, kiel koncepto estas [[Humanismo|humanisma]] filozofia aliro, kiu celas kompreni kaj taksi la eblojn superi homajn biologiajn limojn per teknologia progreso. Transhumanismo strebas plilongigi homan vivdaŭron, malhelpi maljuniĝon, ekstermi malsanojn kaj plibonigi homon fizike, mense kaj socie. En la praktiko ĝi estas internacia movado por plialtigi la intelektan kaj korpan staton de la homoj pere de [[scienco]]. Ĝi celas malpliigi malsanojn kaj suferojn, kaj plilongigi la homan vivon. Ĝi subtenas la aplikon de [[gentekniko]], kiun ĝi rigardas unuavice kiel ŝancon por la homaro, tamen okupiĝante ankaŭ pri ĝiaj riskoj. Transhumanismo klopodas por igi la homon posthoma, unuo kun senprecedencaj fizikaj, intelektaj kaj psikologiaj kapabloj. Transhumanistoj kredas, ke se la homa raso ne formortos en la sekva jarcento, homoj fariĝos superinteligentaj per teknologia novigado. Post kiam tio okazos, periodo de ege rapida teknologia kaj socia ŝanĝo komenciĝos ĝis turnopunkto konata kiel "[[Neordinaraĵo (matematiko)|neordinaraĵo]]". (angle: singularity) La ĉefaj vizaĝoj en la movado kaj ties teoriado estas [[Kavaliro]] [[Julian Sorell Huxley]], [[FM-2030]] kaj [[Natasha Vita-More|Vita-More]]. == Historio de Transhomismo == La transhomista skolo de pensado havas siajn unuajn devenojn en la 1950aj jaroj. Biologo nomita [[Julian Huxley]] estis la unua elpensinto de termino "transhomismo" en skribita verko detale diranta kiel homo povus resti homo kiam li estas transcendanta la biologiajn limojn de la homa naturo. [[Kavaliro]] [[Julian Sorell Huxley FRS]] (1887–1975) estis angla evoluada biologo, humanisto kaj internaciito – kaj la unua direktoro de [[Unesko]]. Multaj aliaj propagandantoj de la ideologio sursceniĝis, sed la unua grupo de nuntempaj transhomistoj komencis kunveni ĉe [[UCLA]] en la fruaj 1980aj jaroj. Rezulte, [[Los Anĝeleso]] fariĝis la centro por transhomista pensado, kiu estis poste promulgita per pensemuloj kiel [[FM-2030]] kaj [[Vita-More]]. Antaŭe nomataj futuristoj, anoj de ĉi tiu grupo pli poste formulis la nuntempan transhomistan ideologion, kio ekzistas hodiaŭ. == Karakterizaĵoj de transhomismo == Transhomismo estas pensmaniero, laŭ kiu nia nuna homa stato ne estas la fina, sed relative primitiva, kaj nia evoluado estas okazanta futuren. Laŭ Transhomismo: (1) La intelekta kaj kultura Movado, kio konfirmas la eblecon kaj dezirindecon de fundamenta plibonigado de la homa stato tra aplikado de science kaj tekniko, precipe per evoluigado de ĉie havebligaj de teknologioj por eliminado de maljuniĝo kaj multe plibonigi homajn intelektajn, fizikajn, kaj psikologiajn kapacitojn. (2) La esplorado de la sekvaĵoj, promesoj, kaj potencialaj danĝeroj de teknologioj, kiuj ebligos, ke ni venku fundamentajn homajn limitecojn, kaj la rilata studado de la etikaj aferoj implikita en evoluigado kaj uzado de tiaj teknologioj. Transhomismo povas esti vidata kiel etendaĵo de humanismo, el kiu ĝi estas parte derivita. Humanistoj kredas ke homoj gravas, kaj ke individuoj gravas. Ni eble ne estas perfektaj, sed ni povas plibonigi la [[homaj kondiĉoj|homajn kondiĉojn]] kaj la eksteran mondon, per antaŭenigado de racia pensado, libereco, toleremo, demokratio, kaj koncerno pri nia samrangaj homoj. Transhomistoj konsentas kun ĉi tiu sed ankaŭ emfazas ke ni havas la potencialon fariĝi – ne nur esti. Ĝuste kiel ni uzas raciajn rimedojn por plibonigi la homan staton kaj la eksteran mondon, ni povas ankaŭ uzi tiajn rimedojn por plibonigi nin, la homan organismon. Por fari tion, ni ne limigitu per tradiciaj humanismaj metodoj, kiel edukado kaj kultura evoluadoj. Ni povas ankaŭ uzi teknologiajn rimedojn, kiuj finfine ebligos nin movi el tio, kion iuj kredas kiel “homo”. == Filozofio de Transhomismo == Transhomismo estas malstrikte difinita movado, kiu evoluis laŭpaŝe dum la lastaj du jardekoj. La moderna filozofio de transhomismo estas verkita de doktoro Max More, en 1990 en la eseo “TRANSHOMISMO Direkte Al Futurista Filozofio“. Laŭ More, “Transhomismo estas klaso de filozofioj de la vivo, kio serĉas la daŭriĝon kaj akceladon de la evoluado de inteligenta vivo ekster ĝia nuna homa formo kaj homaj limitecoj per scienco kaj teknologio, gvidate de principoj kaj valoroj por vivo-plibonigado. Transhomismo antaŭenigas interdisciplinan pritrakton de kompreno kaj taksado de la okazoj por plibonigi la homan staton kaj la homan organismon pere de la progresoj en teknologio. Atento estas al ambaŭ nunaj teknologioj, kiel genetika modifado kaj informaj teknologioj, kaj antaŭdiritaj estontaj teknologioj, kiel molekula nanoteknologio kaj artefarita inteligenteco. === Transhomo kaj Posthomo === Kio estas transhomo? En ĝia nuna uzmaniero, “transhomo” estas la transira homo inter la nuna kaj la posta homo, t.e. posthomo. Kio estas posthomo? Kiam la homo tiel multe evoluis/progresis, ke ĝi jam estas tute distingebla disde la homo, kiun ni konas ĝis nun, tio estos “posthomo”. == Tutmonda Transhomista Asocio == Pri Tutmonda Transhomista Asocio, en la angla:''World Transhumanist Association'' (WTA), bv. rigardu al Eksteraj ligiloj sube. === Nomŝanĝo === En 1988, la Monda Transhomista Asocio (MTA) fondiĝis kiel ne-profita organizaĵo per Nick Bostrom kaj David Pearce. Ĝi komencis labori por la rekonigado de transhomismo kiel laŭleĝa subjekto de scienca esplorado kaj publika intereso. En 2008, kiel paŝo por pli humanigi sian publikan bildon, oni ŝanĝis la nomon Monda Transhomista Asocio (MTA) al "Humaneco+" (angle Humanity+). En la sama jaro, Humaneco+ komencis publikigi "h+ Magazino"n, periodaĵo redaktata per R. U. Sirius, kio eldonas transhomismajn novaĵojn kaj ideojn. Nun h+ Magazino estas TTTejo entenanta novaĵojn kaj artikolojn pri transhomismaj aferoj kaj teknologioj. === La magazino de la Asocio: Humaneco+ === Humaneco+ estas ne-profita organizaĵo dediĉita al laŭetika uzado de teknologio por pliigi homajn kapablojn. Humaneco+ ankaŭ administras 20000-dolaran premion por la teamo, kiu povas desegni kaj elmontri pli altnivelan 3D printilon ne pli malfrue ol la fino de 2012. == Demandoj rilate al Transhomismo == === Demandoj - Praktikaĵoj === * Kio estas la kialoj por atendi ĉiujn ĉi ŝanĝojn? * Ĉu ĉi tiuj evoluadoj ne bezonos milojn aŭ milionojn da jaroj por okazi? * Kiel mi povas uzi transhomismon en mia propra vivo? * Kaj se ĝi ne sukcesos…? * Kiel mi povus fariĝi posthomano? === Demandoj – Politikaj & Sociaj === * Ĉu novaj teknologioj nur utilos al la potenculoj kaj riĉuloj? * Ĉu ĉi tiuj estontaj teknologioj ne estas tre riskaj? * Se ĉi tiuj teknologioj estas tre danĝeraj, ĉu ili ne devas esti malpermesitaj? * Ĉu ni ne devus koncentriĝi pri niaj aktualaj problemoj? * Ĉu pli longa vivado ne plimalbonigos problemojn de tro alta loĝantaro sur la tero? * Ĉu ekzistas ia etika normo? * Kian socion la posthomoj enloĝos? * Ĉu posthomoj aŭ superintelligentaj maŝinoj ne minacos al homoj, kiu ne deziras plialtiĝi? === Demandoj – Pri la Naturo === * Kial transhomistoj volas vivi pli longe? * Ĉu ĉi tio ne malutilos la funkciadon de la naturo? * Ĉu transhomaj teknologioj ne igos nin nehomaj/malhomaj? * Ĉu la morto ne estas parto de la natura ordo de aferoj? * Ĉu transhomistaj teknologioj ekologie estas sanaj? == Transhomisma Deklaracio == La Transhomista Deklaracio estis originale formita en 1998 de internacia grupo de aŭtoroj: Doug Baily, Anders Sandberg, Gustavo Alves, Max More, Holger Wagner, Natasha Vita-More, Eugene Leitl, Bernie Staring, David Pearce, Bill Fantegrossi, den Otter, Ralf Fletcher, Kathryn Aegis, Tom Morrow, Alexander Chislenko, Lee Daniel Crocker, Darren Reynolds, Keith Elis, Thom Quinn, Mikhail Sverdlov, Arjen Kamphuis, Shane Spaulding, kaj Nick Bostrom. Ĉi tiu Transhomista Deklaracio estas modifita dum la pasintaj jaroj de kelkaj aŭtoroj kaj organizaĵoj. Ĝi estis adoptita de la WTA membraro en 2002, kaj de Homeco+ en Marto, 2009. == Testo: Ĉu vi estas Transhomisto? 10 demandoj == # Ĉu vi kredas ke la homoj rajtas uzi teknologion por etendi ilian mensan kaj fizikan (inter ili reproduktivan) kapablojn kaj por plibonigi ilian regadon super siaj propraj vivoj? # Ĉu vi pensas, ke ĝenerale esti malfermaj kaj adoptemaj al nova teknologio helpos al ni havi pli bonan ŝancon, ol provi nur malpermesi ĝin? # Ĉu vi atendas homan progreson rezulte de la homa plenumado ol alies intervenoj? # Ĉu vi pensas, ke estus bona afero se homoj povus fariĝi pli inteligentaj ol ili aktuale estas? # Ĉu vi NE KONSENTAS kun la ideo, ke la homa genetika modifado estas ĉiam malĝusta ĉar estas “ludi rolon de Dio/naturo”? # Ĉu laŭ via etika kodo rekomendindas la bonfarto de ĉiuj sentipovaj estaĵoj, ĉu artefaritaj intelektoj, homoj, posthomoj, aŭ nehomaj animaloj? # Ĉu vi kredas, ke virinoj devus havi la rajton je fini sian gravediĝon? # Ĉu vi pensas, ke estus bona afero se homoj povus vivi dum centoj da jaroj aŭ pli longa periodo? # Ĉu vi konsiderus havi vian menson alŝutita al komputiloj, se ĝi estus la sola vojo por, ke vi povus daŭre ekzisti kiel konscia persono? # Ĉu gepatroj povus havi infanojn tra klonado, post kiam la teknologio estas jam sekura? === Rezulto de testo === * 7-10 jesoj: Vi estas transhomisto. Antaŭeniru kaj disvolvu ĝin. * 5-6 jesoj: Vi probable estas transhomisto. * 2-4 jesoj: Vi havas iujn transhomistajn tendencojn. Vi devas nutri ilin. * 0-1 jeso: Vi ne estas transhomisto ankoraŭ. Provu trovi informon pri ĝi. == Vivo-plilongigado == Vivo-plilongigado, aŭ kontraŭ-aĝa medicino, aludas al provoj por plilongigi aŭ eternigi la vivkapablon de homoj, dum ili estas en bonaj kaj sanaj korp- kaj mens-statoj. === Strategioj por Vivo-plilongigado === * Nanoteknologio * Klonado kaj korpoparta anstataŭigado * Krioniko * Genetika modifado * Trompado de genoj * … == Transhomo laŭ [[FM-2030]] == Transhomoj, mallongigo por "transiraj homoj," estas “la unua manifestiĝo de novaj evoluantaj estaĵoj, sur sia vojo al fariĝi posthomoj" * [[FM-2030]]. == Kontraŭstaroj == === La Mondaj Plej Danĝeraj Ideoj === La Mondaj Plej Danĝeraj Ideoj estas speciala raporto eldonita en Septembro/Oktobro 2004 en la dumonata usona revuo Eksterlanda Politiko. Ok rimarkindajn intelektulojn oni petis, ke dissendi fruan averton pri la ideoj aŭ ideologioj, kiuj laŭ ili estos la plej detruaj en la venontaj jaroj. La Mondaj Plej Danĝeraj Ideoj estas speciala raporto eldonita en Septembro/Oktobro 2004 en la dumonata usona revuo ''[[Foreign Policy]]'' (Eksterlanda Politiko). # ''War on evil'' (Robert Wright) # ''Business as usual at the U.N.'' (Samantha Power) # '''''Transhumanism'' (Transhomismo) ([[Francis Fukuyama]])''' # ''Free money'' (Alice Rivlin) # ''Undermining free will'' (Paul Davies) # ''Spreading democracy'' (Eric Hobsbawm) # ''Religious intolerance'' ([[Martha Nussbaum]]) # ''Hating America'' ([[Fareed Zakaria]]) ==== [[Francis Fukuyama]] ==== Yoshihiro Francis Fukuyama (naskiĝis 27 October 1952) estas usona filozofo, politika ekonomiisto, kaj aŭtoro. Francis Fukuyama estas profesoro pri internacia politika ekonomio ĉe la Johns Hopkins School of Advanced International Studies kaj aŭtoro de State-Building: Governance and World Order in the 21st Century (Ithaca: Cornell University Press, 2004). '''Liaj gravaj libroj''' Fukuyama estas plej konata kiel la aŭtoro de La Fino de Historio kaj La Lasta Viro, en kiu li argumentis ke la progresado de la homa historio kiel lukto inter ideologioj estas plejparte ĉe la fino, kun la mondo ekfiksiĝanta sur liberala demokratio post la fino de La Malvarma Milito kaj la Falo de la Berlina Muro en 1989. Fukuyama antaŭvidis la finfinan tutmondan triumfon de politika kaj ekonomia liberalismo: Kio ni povus atesti, ne estas nur la fino de La Malvarma Milito, aŭ la transpaso de iu tempo de postmilita historio, sed la fino de tia historio... Tio estas, la fina punkto de la homara ideologia evoluado kaj la universaligado de okcidenta liberala demokratio kiel la fina formo de homa registaro. ==== [[Francis Fukuyama]] pri Transhomismo ==== Li verkis kelkajn aliajn librojn, inter ili Fido: La Sociaj Virtoj kaj La Kreado de Prospero kaj Nia Posthoma Estonteco: Sekvaĵoj de la Bioteknologia Revolucio. En tiu ĉi lasta, li kvalifikis sian originalan "fino de historio“-tezon, argumentante, ke ĉar bioteknologio ĉiam pli permesas al homoj por ekregi super sia propra evoluo, ĝi eblas permesi al homoj por ŝanĝi la homan naturon, do tiel minacante liberalan demokration. Unu ebla rezulto povus esti ke la ŝanĝita homa naturo povus konduki al radikala malegaleco. Li estas furioza malamiko de transhomismo, intelekta movado asertanta tion, ke posthomeco estas dezirinda celo. Iuj aŭtoroj kredas, ke la homaro jam estas transhoma pro la fakto, ke medicina progreso dum la lastaj jarcentoj signife ŝanĝis la homan estaĵon. Tamen, ĉar tio ne okazis konscie, ĝi ne estas transhomisma.<ref>Casas, Miquel (2017). ''El fin del Homo sapiens: La naturaleza y el transhumanismo''. Madrid: Ápeiron.</ref> == Homemaj homoj == Kiel ekzemplo, en Usono, Amiŝ (''Amish'') estas religia grupo probable plej konata pro sia sindetenado for certaj teknologioj. Transhomistoj argumentas, ke io simila probable ekzistos en la proksima futuro: “Homemuloj” (Angle: ''Humanish''), homoj, kiuj elektas “resti homo” ne adoptante hom-evoluigajn teknologiojn, kies elekton transhomistoj kredas devas esti respektata kaj protektata. == Transhomismo kaj Esperanto == En la [[Esperanto-Movado]], [[Bruno Vogelmann]] montris favoran sintenon al transhomismo en sia libro "[[La Nova Realismo (libro)|La Nova Realismo]]". Aldone, en la [[belartaj konkursoj de UEA]] de 2017, premiiĝis eseo pri la rilato inter transhomismo kaj Esperanto. La aŭtoro, [[Javier Alcalde]], konkludas jene: "Eventuala kunlaborado inter Esperantistoj kaj transhomistoj povus helpi al ambaŭ movadoj. Tiel, ne nur la argumentoj de la transhomistoj uzeblas en la debato pri Esperanto kiel internacia lingvo, sed verŝajne kelkaj ideoj favore al Esperanto ankaŭ uzeblus por disvastigi la subtenon de transhomismo."<ref>Javier Alcalde (2017). "Pli bona ol la homa estaĵo? Esperanto kaj transhomismo". En: ''Belarta Rikolto 2017. Premiitaj Verkoj de la Belartaj Konkursoj de Universala Esperanto-Asocio'', Novjorko, Mondial, pp.118-128.</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == [[Transhumanisto]] [[Posthumanismo]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=hom.trans0ismo}}(angle) Tutmonda Transhomista Asocio (WTA), nun sub la nomo [https://hpluspedia.org/wiki/Humanity%2B Humanity+] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190310184523/https://hpluspedia.org/wiki/Humanity%2B |date=2019-03-10 }} [[Kategorio:Transhumanismo| ]] [[Kategorio:Ismoj]] 9cmvk0tabnw3kxxtak951zi7hpsecg0 0 334700 9494834 9470169 2026-10-17T14:28:42Z Sj1mor 12103 9494834 wikitext text/x-wiki {{Informkesto rolulo}}'''Ogdoado''' en la [[egipta mitologio]] estas kolekto de ok diaĵoj veneritaj en [[Hermopolis]] ĉe [[Aŝmunejn]] de la [[Alta Egiptio]], dum la 15a jarcento a.K. Sed al tiu nombro, kun malsama celo kaj malsama enhavo, enamiĝis gnostikuloj de la unua kristana epoko kaj eĉ [[Patroj de la Eklezio]]. Laŭ la [[kosmogonio]] hermopolitana, monteto je koto emerĝintus el la akvo, monata izolo de la Flamoj aŭ Izolo de la Tranĉiloj, kaŭzante ok unuatempajn diojn, kvar masklaj kun rana kapo kaj kvar malmasklaj kun serpenta kapo. Tiuj diaĵoj, pro io ke ili havis prapatron, nome la dio kreinto [[Thot]], simbolanta la [[Luno]]n, estis: * [[Nuno|Nun]] kaj [[Nunet]], tio estas la '''[[Kaoso (mitologio egipta)|kaoso]] de la praaj akvoj; * [[Keku (mitologio)|Kuk]] kaj [[Keket]], tio estas la ''''mallumo'''; * [[Huh]] kaj [[Huhet]], tio estas la '''senfineco'''; * [[Amono]] kaj [[Amonet]], tio estas la '''nevidebleco'''. La legendo krome ellaborita en [[Tebo (Egiptio)|Tebo]] aliiĝus kaj dioj ekzistigus ovon, el kiu naskiĝis [[Amon]], la dio-suno. Per la surpreno de ĉiam pli granda povo flanke de la klerularo de Amon ĉe la templa komplekso de [[Karnak]], tiu ĉi lasta diaĵo estos homigita kaj ĉirkaŭ ĝi estos formita familio (laŭ la triunua strukturo tipa de la tiamaj egiptanoj), komponita je edzino [[Mut]] kaj filo [[Ĥonsu]]. == Ogdoado kaj gnostikismo == Gnostikuloj profitas la supozitan perfektecon aŭ kompletecon de la Ogdoado por elpensi enajn rilatojn de la ok estaĵoj tra kiuj okazas la eventoj de la kreado, miskreado, pekfalo de la homo kaj elaĉeto kaj ĉio miksita kun astronomio kaj astrologio. [[Dosiero:MS-Ogdoas-Aion-2.jpg|eta|dekstra|Ogdoado priskribita de gnostikulo [[Valenteno (Gnostikismo)|Valenteno]] en la dua jarcento p.K., en kompleksa sistemo (kun la du unuaj Propator kaj Ennoia)]]. Kurioze ludas la diversaj manieroj malkomponi la ciferojn de la ok kaj ilin rekomponi. La nombro ok plenumas gravan rolon en la gnozaj sistemoj; plue necesas distingi tri (aŭ pli) diversajn manierojn per kiuj dividi kaj sumi siajn ciferajn erojn. == 7 + 1 == En tiu sistemo oni imagas sep ĉielojn kun unu pli supra regiono nomata Ogdoado, astronomia regiono de la [[Fiksita stelo|fiksitaj steloj]]. Estas proponataj ankaŭ 6 + 2 kaj 4 + 4, kie sumo estas ĉiam ok: la diversa apartigo priskribas malsamajn rilatojn inter la diaj emanaĵoj kaj kreitaĵoj == Ogdoado kaj Kristanismo == Sendepende de la egipta mitologio kaj de la diversaj ideoj de la gnozo de la [[eono]]j emanataj, kiujn oni konas nur el papirusaj kaj pergamenaj fragmentoj aŭ per citaĵoj de kristanaj verkistoj, ankaŭ la oficiala kristanismo estis allogita de la perfekteco kaj aludkapablo kaj simbola riĉeco de la Ogdoado. Ankaŭ pro kristanoj la Ogdoado povas esprimi la organizon de la mondo, kiel por la antikvuloj. Foje la nombro ok estas dividita kaj sumita tiele: 15 malkomponita en 7+8 estas komentita tiele: La nombro sep estas la leĝo, nome la [[Malnova Testamento]] dum la ok estas, nome la Ogdoado, estas la [[Nova Testamento]]. Cirilo el Aleksandrio, Eklezia Patro, parolas pri la nombro 17 komponita je 7 estas la leĝo kaj la profetoj dum la 8 estas la resurekto de Kristo. Laŭ [[Gregorio la Granda]] la 7 signifas la tagojn de la surtera vivo dum 8 signifas la eternan vivon kiun la [[Sinjoro]] donis per sia resurekto kiu estas simbolata de 15. La Ogdoado estas projekciita en la nombro de personuloj en absidaj konkoj de katedraloj kaj bazilikoj. Unu el la plej gravaj Ekleziaj Patroj, sankta Ambrozio el Milano, multe ŝatis la temon de la Ogdoado reflektita en siaj versoj skribe prezentitaj en la baptujo de Sankta Tekla en Milano. Spurojn, diversmaniere aranĝitajn, oni vidas en liturgiaj ornatoj, en monumentoj kaj ikonografio: temas pri simbolaro hodiaŭ malfacile percepteblaj fare de la fidelularo se ne aparte klerigitaj. En arkitekturo estas foje preferata la oktangulo, certe obeanta al la simbolaro de la Ogdoado. [[Eŭsebio de Cezareo]] kaj [[Sankta Ireneo|Ireneo el Liono]] verkis tutan libron temantan pri Ogdoado, nun perdita kaj eĉ ne rekonstruebla. Eble tiu Eklezia Patro pritraktis ogdoadon por rimarkigi la distancon inter la fizika Ogdoado de gnostikuloj kaj la simbola Ogdoado de la ekleziaj verkistoj. [http://www.tesionline.it/default/tesi.asp?idt=31027] == Ogdoado kaj Renesanco == Kune kun Ogdoado ankaŭ [[Eneado]] (vidu egiptan mitologion) estas fonto de simbolaro kaj okazo de kompara instruado kiel aperas el kopta teksto devenanta el la gnoztika biblioteko malkovrita en Nag Hammadi. Laŭ formo de dialogo inter Hermeso kaj disĉiplo <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.fiorigialli.it/libri/libri/logdoade-e-lenneade-le-definizioni-ermetiche.php |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2010-09-13 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160304221222/http://www.fiorigialli.it/libri/libri/logdoade-e-lenneade-le-definizioni-ermetiche.php |arkivdato=2016-03-04 }}</ref>. Tiu dialogo influis kaj ekzaltis la enketan fantazion de humanistoj kaj renesanculoj. == Notoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * ''Encyclopedie van de Mythologie''. van Reeth, Dr. A. Tirion, Baarn: 1994 ISBN 90-5121-304-2 * Ewa Wasilewska ''Creation Stories of the Middle East'', Jessica Kingsley Publishers 2000, pp.&nbsp;60ff. * George Hart ''The Routledge Dictionary Of Egyptian Gods And Goddesses'', Routledge 2005, p.&nbsp;113 * Françoise Dunand, Christiane Zivie-Coche ''Gods and Men in Egypt: 3.000 BCE to 395 CE'', Cornell University Press 2004 * John D. Baines, Byron Esely Shafer, David P. Silverman, Leonard H. Lesko ''Religion in Ancient Egypt: Gods, Myths, and Personal Practice'', Cornell University Press 1991 * ''This article uses text from ''A Dictionary of Christian Biography, Literature, Sects and Doctrines'' de William Smith kaj Henry Wace.'' * Hartwig Altenmüller: ''Achtheit''. In: ''Lexikon der Ägyptologie''. Bd. 1, Wiesbaden 1975, Spalte 56–57 * Hans Bonnet: ''Lexikon der ägyptischen Religionsgeschichte''. 3. Aufl., Berlin 2000, S. 5–6, ISBN 978-3-937872-08-7 * Kurt Sethe: ''Amun und die Acht Urgötter von Hermopolis'', 1929 * Enciclopedia Treccani. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://musicaememoria.altervista.org/la_gerusalemme_celeste_in_terra.htm]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.egyptos.net/egyptos/dieŭ/l-ogdoade-d-hermopolis.php]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://mythologiesetlegendes.ifrance.com/creation.htm]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorio:Egiptaj dioj]] [[Kategorio:Kosmologio]] [[Kategorio:Gnostikismo]] [[Kategorio:Kristanismo]] [[Kategorio:Hermetismo]] [[Kategorio:Mitoj pri kreado]] [[ca:Llista de personatges de la mitologia egípcia#O]] 8greitczsua2myb9gfytxvc8ml1vk8u 0 337667 9495124 9330579 2026-10-18T10:04:26Z Crosstor 3176 9495124 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''TÖRÖK Pál''' (toeroek) estis hungara historiisto naskita en [[Koloĵvaro]] la [[1-an de februaro]] [[1885]] kaj mortinta en [[Budapeŝto]] la [[22-an de novembro]] [[1943]]. Lia patro estis [[István Török (historiisto)]]. == Kariero == Török studis en [[ELTE|Scienca Universitato de Budapeŝto]] kiel ano de Eötvös-kolegio, doktoriĝis en [[1909]] kaj li iĝis instruisto de la supera komerca lernejo en [[Győr]]. De [[1934]] li estis bibliotekisto de la [[Hungara Scienca Akademio]]. En [[1935]] li estis privatprofesoro de la [[ELTE|Scienca Universitato Péter Pázmány]], plurajn jarojn redaktis la revuon ''Protestáns Szemle''. Li pristudis multe la problemojn de diplomatia historio de la unua parto de la [[16-a jarcento]] rilate precipe de hungara-turka kaj [[Habsburg]]a-turka. Lia manuskripto pri raportoj el [[Konstantinopolo]] konservitaj en [[Vieno]] troviĝas en [[Tutlanda Biblioteko Széchényi]]. == Verkoj == * ''A nemesi vármegye megalakulása'' (Kolozsvár, 1907); * ''A mohácsi vész diplomáciai előzményei'' (Mohácsi Emlékkv, Bp., 1926); * ''A Habsburgok első isztambuli rezidense'' (Bp., 1929); * ''1. Ferdinánd konstantinápolyi béketárgyalásai'' (Akad. Ért. a tört. tud. köréből, 1930); * ''Magyarország történelme'' (Bp., 1943). == Fonto == * [http://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm Magyar Életrajzi Lexikon] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100922021307/http://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm |date=2010-09-22 }} {{Vivtempo|Torok, Pal}} [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Transilvaniaj hungaroj]] cma6poxkz1limqicp92ulsslawf036f 0 345541 9494833 9283813 2026-10-17T14:27:26Z Sj1mor 12103 9494833 wikitext text/x-wiki {{Informkesto komunumo en Svislando |nomo=Vellerat |blazono=[[Dosiero:Vellerat-armoiries.svg|120ra|centre|<small>Blazono de Vellerat</small>]] |priskribo de blazono=Blazono de Vellerat |bildo= |priskribo de bildo=Interno de la preĝejo de Vellerat |kantono=Ĵuraso |distrikto=[[Delemonto (distrikto)|Delemonto]] |koord={{Koordinatoj gms|47|19|15|N|7|22|20|E}} |loĝantoj=77 |areo=2,04 |alteco=666 |poŝtkodo=2830 |kodo=6728 |mapo=[[Dosiero:Karte Gemeinde Vellerat 2013.png|285ra|centre|<small>Mapo de Vellerat </small>]] |priskribo de mapo=Situa mapo de Vellerat}} '''Vellerat''' estas komunumo en la [[distrikto Delemonto]] en [[Kantono Ĵuraso]], [[Svislando]]. Ĝi havis 77 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009. == Geografio == Vellerat situas sur teraso okcidente de la ravino Choindez de la rivero [[Birs]], meze inter [[Delemonto]] kaj [[Moutier]]. La teritorio de la komunumo etendiĝas sura areo de 2,04&nbsp;km², de kiuj pli ol du trionoj, nome 68%, estas kovritaj de [[arbaro]], 28% servas por [[agrikulturo]], kaj 3% por [[setlado]]. == Najbaraj komunumoj == La komunumo Vellerat limas en nordo kaj oriento al [[Courrendlin]], en sudo al [[Roches BE|Roches]] ([[Kantono Berno]]), kaj en okcidento al [[Châtillon JU|Châtillon]]. == Trafiko == Velerat situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas nur pere de flanka sakvojo ek de [[Courrendlin]]. La komunumo ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto. == Historio == Vellerat estis kreita nur post la reformacio, kiam tie setlis tri germanlingvaj familioj, kiuj ricevis la teritorion de Vellerat kontraŭ luo de la Paroĥaro Moutier-Grandval. De [[1797]] ĝis [[1815]] Vellerat apartenis al [[Francio]]. En la jaro [[1800]] ĝi estis atribuita al la tiama [[distrikto Delemonto]] de la [[departemento]] [[Haut-Rhin]]. Kiam en la jaro [[1815]] la teritorio de la iama [[Princepiskopejo Bazelo]] estis de la [[Viena Kongreso]] atribuita al [[Kantono Berno]], Berno neglektis al atribuon de Vellerat al la distrikto Delemonto, kaj ĝin kun la iama posedaĵo de la Paroĥaro Moutier-Grandval atribuis al la berna [[distrikto Moutier]]. Kiel parto de la distrikto Moutier Vellerat dum la ĵurasaj plebiscitoj ne rajtis mem decidi pri sia aparteno al Kantono Ĵuraso kaj devis kontraŭvole resti berna. Komenciĝis nun 20-jara lukto de Vellerat por eksiĝi el Kantono Berno kaj aliĝi al Kantono Ĵuraso. Kiam la aŭtoritatoj de Kantono Berno daŭre rifuzis akcepti la rajton de la civitanoj de Vellerat pri memdecido, la komunumo de Vellerat deklaris sian eksiĝon el Kantono Berno kaj deklaris sin ''Libera Komunumo''. Fine en la [[1990-aj jaroj]] okazis balotoj en la kantonoj Berno kaj Ĵuraso kaj fine la 10-an de marto [[1996]] tutsvise pri la transiro de Vellerat al Kantono Ĵuraso. La 1-an de julio [[1996]] la komunumo Vellerat oficiale aliĝis al Kantono Ĵuraso. <ref>Fonto: [http://www.vellerat.ch/ri.passe-politique.html.fr Kronologio de la aliĝo de Vellerat al Kantono Ĵuraso en la komunuma retejo]</ref> == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Komunejokat}} * [http://www.vellerat.ch Oficiala retejo de la komunumo Vellerat] <!--- == Bildoj == <gallery> </gallery> ---> <br /> {{Navigilo:Komunumoj de la Distrikto Delemonto}} ogt1fg3oblqxjqp0en3qtivt0m63rpt 0 348596 9494850 9428366 2026-10-17T14:47:22Z Sj1mor 12103 9494850 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Flago-de-Gvatemalo.svg‎|eta|250px|Nacia flago]] La '''[[nacia flago]] de [[Gvatemalo]]''' havas du kolorojn: helblua kaj blanka. La du helbluaj strioj reprezentas la fakton ke Gvatemalo estas tero situanta inter du oceanoj, [[ Pacifiko]] kaj [[Karibio]]; kaj la ĉielo super la lando. La blanka koloro signifas pacon kaj purecon. En la centro de la flago estas la gvatemala blazono. Ĝi inkludas la {{N|Splenda kecalo}}, la nacian birdon de Gvatemalo kiu simbolas liberecon. Pergameno envolvita havanta la daton de la sendependeco de Centrameriko disde Hispanio, la [[15-an de septembro]] [[1821]]; krucitaj fusiloj, indikantaj la emon de Gvatemalo defendi sin se necese; laŭrkrono, la simbolo por venko; kaj krucaj glavoj, reprezentantaj honoron. La flago de Centra Ameriko estis uzita en Gvatemalo ĝis 1851, kiam pro-hispana frakcio prenis ĝin kaj aldonis la hispanajn kolorojn de ruĝa kaj flava al la flago. La originaj koloroj estis reestigitaj la [[17-an de aŭgusto]] [[1871]], sed kiel vertikalaj strioj kaj kun nova blazono. La kecalo antaŭe ekaperis en la [[1830-aj jaroj]] en flago de Los Altos, la sesa ŝtato en la federacia respubliko. {{Projektoj}} {{Naciaj flagoj en Ameriko}} [[Kategorio:Naciaj flagoj|Gvatemalo]] [[Kategorio:Naciaj simboloj de Gvatemalo]] di8h65xj65hlb0qjbvf8imulng1vvfs 0 349077 9494849 8971844 2026-10-17T14:47:16Z Sj1mor 12103 9494849 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Flag of Morocco.svg|eta|250ra|[[Dosiero:FIAV 111000.svg|20ra]]2:3]] [[Dosiero:Civil Ensign of Morocco.svg|eta|250ra|[[Dosiero:FIAV 000100.svg|20ra]]2:3]] [[Dosiero:Naval Ensign of Morocco.svg|eta|250ra|[[Dosiero:FIAV 000001.svg|20ra]]2:3]] La '''[[nacia flago]] de [[Maroko]]''' ({{lang-ar|علم المغرب}}) konsistas el ruĝa tuko kun nigrolima verda intertplektita stelo. Ruĝo havas konsiderindan historian signifon en Maroko, proklamante la devenon de la reĝa familio de la Profeto Mohamedo tra Fatima, la edzino de [[Ali ibn Abi Talib]], la kvara kalifo. Ruĝa ankaŭ estas la koloro kiu estis uzita de la ŝerifoj de [[Mekao]] kaj la [[imamo]]j. De la 17-a jarcento kiam Maroko estis regita de la [[alavitoj|Alavita dinastio]], la flagoj de la lando estis simple ruĝa. En 1915, dum la regado de Mulay Yusuf, la verda [[Sigelo de Salomono]] estis aldonita al la nacia flago. La sigelo estas interplektita neplenumita angulo, uzita kiel simbolo en juro por jarcentoj. Origine uzatis la kutima sesangula [[sigelo de Salomono]], kiu baze estas la simbolo de [[judismo]], sed jam en 1915 la sultano Jusef en dekreto precizigis ke la nacia flago enhavu verdan kvinpintan variaĵon de la sigelo de Salomono, kun unu pinto direktata ekzakte supren.<ref>[https://web.archive.org/web/20210717014503/http://www.sgg.gov.ma/BO/fr/1915/bo_162_fr.pdf ''Bulletin Officiel'', paĝo 838, de la 29-a de novembro 1915, arkivigita en julio 2021]</ref> Dum Maroko estis sub franca kaj hispana kontrolo, la ruĝa flago kun la sigelo en la centro restis en uzo sed nur enlanda. Ĝia uzo ĉe maro estis malpermesita. Kiam sendependeco estis reestigita en [[1956]], ĝi denove iĝis la nacia flago. [[Dosiero:Flag of Morocco hexagram.svg|eta|maldekstra|150ra|{{centre|flago de 1915 (vidu tekste)}}]] La 6-pinta stelo uzita en la origina maroka flago valida ekde 1915 ankaŭ estas konata kiel la Sigelo de Salomono aŭ la stelo de Davido. Ĝi estis elektita sur la maroka flago ĉar la 6-pinta stelo estas simbolo de vivo, saĝeco kaj bona sano, kutima por ĉiuj tri gravaj unudiaj religioj. La Sigelo de Salomono ankaŭ estis stampita sur la moneroj de 100 kaj 200 frankoj same kiel sur kelkaj Maĥzen-poŝtmarkoj ĝis 1954. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[blazono de Maroko]] * [[Kropswolde]] (Kirko) {{Naciaj flagoj en Afriko}} [[Kategorio:Naciaj flagoj|Maroko]] [[Kategorio:Naciaj simboloj de Maroko]] duddmmdexr2kusdygr75c5x6potsxbf 0 353876 9495050 9274148 2026-10-18T04:55:19Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495050 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''George Edward „Ted“ HEATH''' (* [[30-an de marto]] [[1902]] en [[Londono]]; † [[18-an de novembro]] [[1969]] en [[Virginia Water]], [[Surrey]]) estis [[Unuiĝinta Reĝlando|brita]] [[trombonisto]] kaj [[ĵazbandego]]-direktisto. == Vivo kaj aktivado == Ĉar lia patro estris la bandon ''Wandsworth Borough Band'', Ted Heath jam frue kontaktis kun muziko. Jam 10-jarojn aĝe li sukcesis en tenorkorno-konkurso, ekde la 14-a vivojaro li ludis trombonon. Unuan monon li perlaboris [[Stratspektaklo|muzikante surstrate]]. Proks. 1919 li ankaŭ havis eblecon kunludi en la orkestro de [[Doc Cook]], [[ragtimo|ragtima]] orkestro tiam gastanta en Londono, kun kiu ankaŭ [[Sidney Bechet]] venis al Anglujo. Heath estis malkovrita de bandestro [[Jack Hylton]], kiu donis al li en 1922 lian unuan dungitecon. Pluajn dungitecojn Heath havis en 1924/25 je [[Bert Firman]], ekde 1925 ĝis 1927 de Jack Hylton kaj ekde 1927 ĝis 1935 de [[Bert Ambrose]]. Post kontraktoj kun [[Sid Lipton]] kaj [[Geraldo]] li ricevis en 1944 de [[BBC]] la komision por fondado de propra orkestro, kiu ĉefe ludu [[svingo (muzikstilo)|svingon]] kaj limigite ankaŭ modernĵazon. Ekde 1945 la bandego prezentis ĉiudimanĉe en [[London Palladium|Palladium]] je Londono. Specialaĵo en la repertuaro de la [[ĵazbandego]] estis aranĝaĵo de ''London Suite'' de [[Fats Waller]], origine verkita por piano. Pluraj koncertvojaĝoj kondukis tra Anglujo, la eŭropa kontinento kaj en 1956 unuafoje tra [[Usono]]. Al liaj lastaj diskoj, kiujn li sonregistris por disko-eldonejo ''London'', apartenis serio da registraĵoj de aranĝoj de famaj ĵazbandegoj, kopiludataj note post note. == Fontoj == * Leo Walker: ''The Big Band Almanac''. Ward Ritchie Press, Pasadena. 1978 == Eksteraj ligiloj == *[http://www.donlusher.com/heathband.html Ted Heath Band, 1945 - 2000] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100419073228/http://www.donlusher.com/heathband.html |date=2010-04-19 }} je ''www.donlusher.com'' *[http://wandsworthhistoryonline.com/page37.htm George Edward 'Ted' Heath] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090925031329/http://www.wandsworthhistoryonline.com/page37.htm |date=2009-09-25 }} je ''Wandsworth History Online'' *[https://web.archive.org/web/20110929011908/http://www.bigbandlibrary.com/tedheath.html Biografio en ''Bigband Library''] {{Portalo Muziko}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Heath, Ted}} [[Kategorio:Ĵazbandego-direktistoj]] [[Kategorio:Britaj ĵaztrombonistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1902]] [[Kategorio:Mortintoj en 1969]] [[Kategorio:Viroj]] ahsnw6qad4k7wclh7cw31wo6o7bj8fy 0 359762 9494823 9451112 2026-10-17T14:07:38Z Sj1mor 12103 9494823 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Pomponio Porfirio}} {{Informkesto filozofo |regiono = Romia filozofo |erao = Antikva filozofio |koloro = lightsteelblue |bildo = Porphyry.jpg |bilda larĝo = 250px |priskribo de bildo = ''Porphire Sophiste'', franca gravurado de 16-a jarcento |nomo = Porfirio{{-}}Πορφύριος | dato de naskiĝo = ĉirkaŭ [[233]] |morto = ĉirkaŭ [[305]], [[Romo]] |skolo tradicio = [[Novplatonismo]] |ĉefaj interesoj = |noteblaj ideoj = |influoj = [[Plotino]], [[Platono]], [[Aristotelo]] |influis = [[Boecio]], [[skolastikismo]], posta [[novplatonismo]] |signaturo = |kesta larĝo = }} <!-- Ĉu tiu-ĉi citaĵo devus esti parto de artikolo? :<small>"Kvar fundamentaj principoj devas super ĉio valori kiam estas koncernata Dio: fido, vero, amo, espero. Necesas fakte fidi ĉar la unike sola savo estas la konvertiĝo al Dio: Difidinto kiel plej eble engaĝiĝu alpreni la veron pri Li; Lin koninto amu la koniton; Lin aminto laŭtutavive nutru per bonaj esperoj la animon (Porfirio, ''Letero al Marcela, 24'')</small> --> '''Porfirio''' (naskiĝis ĉirkaŭ [[233]] en [[Tiro]] ([[Fenicio]]), mortis ĉirkaŭ [[305]] en [[Romo]]) estis [[novplatonismo|novplatonisma]] filozofo, disĉiplo de [[Plotino]]. == Vivo de Porfirio == Porfirio originis el [[Fenicio]]; lia nomo ''Porphyrios'' (= vestita je [[purpuro]]) estas tradukaĵo al la [[Greka lingvo|greka]] lingvo de la [[Ŝemida lingvaro|ŝemida]] nomo Malcho (''Rex'' en la latina = reĝo). Oni scias malmulte pri lia vivo, eble li naskiĝis el vilaĝo sude [[Tiro]]. Kulture li formiĝis ĉe la [[Ateno|atena]] skolo de [[Kasio Longino]], translokiĝis al [[Romo]] kie frekventis senatanajn mediojn kaj kie konis Plotinon, kiu, ŝatinte liajn kvalitojn, lin petis korekti kaj reordigi plotinajn verkaĵojn <ref>Porfirio. ''Vivo de Plotino kaj reordigo de liaj verkoj''. VII, 42.</ref>. Al li tial oni ŝuldu la sistemigon de la Plotinajn verkojn – nome ''[[Eneadoj]]'' – kaj biografion pri Plotino (Vivo de Plotino). Malsaniĝante je melankonio kaj emo al sinmortigo <ref>Porfirio. ''Ver. cit.'' XI, 63.</ref> li estis invitita de sia majstro translokiĝi al [[Sicilio]] por reakiri resaniĝon. Tie Porfirion atingis la informo pri la morto de lia Majstro. Li edziĝis al Marcela, vidvino kaj patrino de sep gefiloj, kies li ŝatis inteligenton kaj kulturon. Devinte foriĝi el Italio por vojaĝi tra [[Grekio]], al ŝi li skribis leteron (''Pròs Markéllan'') en kiu skizis sian religiajn kaj teologiajn pensaĵon, ŝin instigante trovi en ili [[konsolo]]n. Li reaprezis [[mistikismo]]n kaj asketajn praktikojn, enmetante en ilin ankaŭ orientajn esoterajn elementojn elstare antikvgrekajn kaj platonajn. Lia filozofia starigo, krome, prezentiĝas pli influita de aristotelaj doktrinoj ol tiu de Plotino. Li okupiĝis pri filozofio, retoriko, analizo pri la mitoj, religio, matematiko kaj muziko. Plotino lin difinis “poeto, filozofo, kaj hierofanto” (Vivo de Plotino). Kelkaj liaj verkoj akompanis la filozofiadon de multaj mezepokaj kaj arabaj filozofoj. Li ĉiam montris grandan kontraŭecon al [[kristanismo]], kiu lin puŝis verki “Kontraŭkristanaj diskursoj”, libro poste elpelita kaj foje stiparumita kun la rezulto ke hodiaŭ de ĝi restas nur kelkaj fragmentoj rekuperitaj danke al grekaj kaj latinaj aŭtoroj kiuj reportis iujn citaĵojn. Laŭ kio restinta, Porfirio, en fragmento 88, citas la [[1-a epistolo al la korintanoj|1-an leteron al la korintanoj]] de [[Sankta Paŭlo]] el Tarso: ''Kaj tiaj estis kelkaj el vi; sed vi laviĝis, sed vi sanktiĝis, sed vi justiĝis en la nomo de la Sinjoro Jesuo Kristo kaj en la Spirito de nia Dio. '' (6,11) [http://esp.scripturetext.com/1_corinthians/6.htm] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110829062441/http://esp.scripturetext.com/1_corinthians/6.htm |date=2011-08-29 }}. Sed, sin demandas Porfirio, kiel eblas ke homo povas sin liberigi tiamaniere el makuloj kaj fariĝi pura (''katharos'')? Kiel eblas ke "fornikado, [[adolto]], ebrio, ŝtelo, [[pederastio]], venenmurdo kaj senfinaj multegaj kaj hidaj agoj" estus tiel facile eliminitaj “kvazaŭ serpento formetanta malnovajn skvamojn”? Se tiele, “kiu ne volus plenumi ĉiujn specojn de abomenaĵoj, sciante ke mem akiros per bapto pardonon pri siaj krimoj?” <ref>Vere, la kristana bapto tion faras kondiĉe, tamen, ke la baptito pentu antaŭ Dio kaj engaĝiĝu tion eviti estontece kaj fizike kaj morale ripari laŭeble ([[Katekismo de la Katolika Eklezio]] [http://www.vatican.va/archive/ITA0014/_INDEX.HTM]). Temas pri konvertiĝo, nome ŝanĝo de pensmaniero. Paŭlo mem en la sama letero skribas ke “Aŭ ĉu vi ne scias, ke la maljustuloj ne heredos la regnon de Dio? Ne trompiĝu:nek malĉastuloj, nek idolanoj, nek adultuloj, nek molmoruloj, nek viruzaĉantoj, nek ŝtelistoj, nek aviduloj, nek drinkuloj, nek insultantoj, nek rabemuloj, heredos la regnon de Dio (6,9-10). </ref> Laŭ Porfirio la filozofio de kristanoj incitas al kontraŭleĝeco kaj forprenas efikon al la leĝoj kaj al justico mem, enkondukas formon de kontraŭleĝa kunvivado kaj instruas al homoj ne vivi laŭ la malŝato pri malpieco. Al kristanismo, li insistas, “kiu estas honesta ne estas vokata” (fragmento 87). Per tiuj pensoj Porfirio povas esti konsiderata la daŭriganto de la filozofia kontraŭkristana tradicio kiu nombras inter siaj protagonistoj [[Kelso (filozofo)|Kelson]]. Li kompilis ankaŭ elstaran analizon pri la simboloj de homera verkero laŭ prialegoria skemo tipa de [[novatonismo]], nome "antro de la nimfoj". Li verkis ankaŭ traktadon favore al [[vegetarismo]] ("Pri la abstino de la bestaj viandoj"), en kiu li vidpunktis ke la konsumo pri viando kaj ofero de bestoj estas evolua restaĵo de kanibalismo kaj buĉviktimiĝo de la homa estulo. Laŭ Porfirio, inter homo kaj besto kunligiĝas per laŭdigna kontinueco (ambaŭ posedas racion kaj lingvaĵon): trompas la onidiro laŭ kiu Dio kreis la bestojn por la homo; tial se la homoj negas ke la bestoj estas dotitaj per la racio, tio okazas nur pro ilia frandemo pri viando.<ref>Vid: Erica Joy Mannucci, ''La cena di Pitagora'' (vespermanĝo de Pitagoro), Carocci eldonisto, Roma 2008, pp. 27-29.</ref> Porfirio oponis al la decido de sia disĉiplo [[Giambliko]] kiu provis enkonduki, en la filozofiajn mediojn kaj en la vivon de filozofoj, kultojn kaj ritojn [[Teŭrgio|teŭrgajn]] (celantaj per ritoj enirigi, en objekton aŭ personon, diaĵon kvazaŭ per materiiga enkarniĝo). == Verkoj de Porfirio == * Vivo de Plotino * Pri abstino de la bestaj viandoj * [[Isagogo]] (Enkonduko) * Komento pri la aristotelaj kategorioj * Sentencoj * Kontraŭ kristanoj * La antro de la nimfoj * Letero al Marcela * Letero al Anebo * Vivo de Pitagoro * Komendo pri Parmenido * Komento pri la Muzika Armonaro de Ptolomeo * Komento pri Timeo * Pri imagoj * Pri la reveno de la animo * Pri “konu vin mem” Aliaj verkoj perdiĝis == Verkoj de Porfirio tradukitaj al esperanto == * Enkonduko en la kategoriojn de Aristotelo (enkondukis, tradukis kaj komentis [[Evaldo Pauli]]; eldonis [[Fonto]] 1983. == Eseoj pri Porfiria penso == * {{it}} Giuseppe Girgenti, ''Porfirio negli ultimi cinquant'anni: bibliografia sistematica e ragionata della letteratura primaria e secondaria riguardante il pensiero porfiriano e i suoi influssi storici'' Milano, Vita e Pensiero, 1987. * {{en}} Smith, Andrew (1987) ''Porphyrian Studies since 1913'', in W. Haase, (ed.) Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt II.36.2, pp. 717-773. * {{it}} Angelo Raffaele Sodano, ''Porfirio: Vangelo di un pagano'', Milano 1993 ISBN 88-18-20023-2 * {{en}}[http://www.sacred-texts.com/cla/plotenn/enn001.htm Stephen MacKenna, ''Porphyry: On the Life of Plotinus and the Arrangement of his Work'', in Plotino, ''Plotinus: The Enneads'', traduzione in inglese di Stephen MacKenna, Owlsmirror/crows, January 2004] * Emilie Boer, Stefan Weinstock (Hrsg.): Porphyrii philosophi introductio in tetrabiblum Ptolemaei. In: Stefan Weinstock (Hrsg.): Catalogus codicum astrologorum Graecorum, Band 5 Teil 4: Codices Romani, pars quarta, Bruxelles 1940, S. 185–228 * Werner Deuse: Untersuchungen zur mittelplatonischen und neuplatonischen Seelenlehre. Franz Steiner, Wiesbaden 1983, ISBN 3-515-03512-5, S. 129–230 * Heinrich Dörrie u. a.: Porphyre. Huit exposés suivis de discussions. Fondation Hardt, Genève 1966 (Entretiens sur l'Antiquité classique Bd. 12; enthält Aufsätze führender Philosophiehistoriker, teilweise deutsch) * George Karamanolis, Anne Sheppard (Hrsg.): Studies on Porphyry. Institute of Classical Studies, London 2007, ISBN 978-1-905670-12-3 (elf Aufsätze) * Marco Zambon: Porphyre et le moyen-platonisme. Vrin, Paris 2002, ISBN 2-7116-1534-0 == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{en}}[http://plato.stanford.edu/entries/porphyry/ Stanford Encyclopedia of Philosophy alla voce Porphyry, di Eyjólfur Emilsson] * Alangla lingvo tradukitaj verkoj de Porfirio: [http://www.tertullian.org http://www.tertullian.org], [http://thriceholy.net http://thriceholy.net]{{404|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [http://www.animalrightshistory.org http://www.animalrightshistory.org] * {{it}} [http://www.filosofico.net/porfirio.htm] * {{it}}[http://www.maat.it/livello2/porfirio-vita.htm] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110225131327/http://www.maat.it/livello2/porfirio-vita.htm |date=2011-02-25 }} * {{es}}[http://www.ferratermora.org/] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Filozofio]] [[Kategorio:Vegetarismo]] [[Kategorio:Novplatonismo]] [[Kategorio:Kristanismo]] [[Kategorio:Antikvaj verkistoj pri greka mitologio]] [[Kategorio:Homoj de la 3-a jarcento]] gr25d8vy860gm4bb9ju0jes7s713kfg 0 365760 9495056 8778191 2026-10-18T05:16:29Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495056 wikitext text/x-wiki <!--reviziita--> {{Informkesto universitato | nomo = Telkoma Instituto de Teknologio | emblemo = <!--LogoITT.png--> | fondodato = 1990 | gvidanto = Ahmad Tri Hanuranto | urbo = [[Bandungo]], [[Indonezio]] | moto = ''centre of excellence'' | retejo = |bildo={{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |bildopriskribo= |emblemo= {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} |nombro de studentoj = |nombro de kunlaborantoj= |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> |regiono-ISO = ID |mapo lokumilo = iso |zomo = 14 }} '''Telkoma Instituto de Teknologio''' (indonezie ''Institut Teknologi Telkom'', angle ''Telkom Institute of Technology'') estas la Instituto, kiu estas havaĵo de la [[Unuigo de Indonezia Telekomunikado]] (Indonezio: PT Telekomunikasi Indonesia). Ĉi tiu instituto antaŭe nomiĝis ''Sekolah Tinggi Teknologi Telkom''. Ĝi situas en strato de Telekomunikasi, Kecamatan Dayeuhkolot, en regiono de [[Bandungo]]. La celo de Telkoma Instituto de Teknologio estas havi programon, kiu subtenu evoluon de [[teknologio]] kaj [[industria telekomunikado]]. Celo de la Instituto estas instrui gestudentojn, por ke ili iĝu ekspertoj de industria telekomunikado. == Referencoj == * [http://www.ittelkom.ac.id Oficiala retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090707085835/http://www.ittelkom.ac.id/ |date=2009-07-07 }} * [http://www.ittelkom.ac.id/library Library IT Telkom]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://students.ittelkom.ac.id/ Portal Students IT Telkom] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100420052000/http://students.ittelkom.ac.id/ |date=2010-04-20 }} * [http://profesional.stttelkom.ac.id Program Profesional IT Telkom]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.ikast3.org Ikatan Alumni IT Telkom] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130325044116/http://www.ikast3.org/ |date=2013-03-25 }} * [http://lug-stttelkom.web.id/ LUG IT Telkom] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071211003945/http://lug-stttelkom.web.id/ |date=2007-12-11 }} * [http://tech.groups.yahoo.com/group/lug_stttelkom/ milis LUG IT Telkom] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110721183157/http://tech.groups.yahoo.com/group/lug_stttelkom/ |date=2011-07-21 }} * [http://www.iecommitt.org/ Situs Teknik Industri] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120225154048/http://www.iecommitt.org/ |date=2012-02-25 }} * [http://www.astacala.org/ Situs Astacala] * [https://web.archive.org/web/20150510224724/http://www.ssgcommunity.co.cc/ SSG++ Community] * [http://www.yptelkom.or.id/itt.php]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Kategorio:Universitatoj en Indonezio]] gh54rpwvraoz4sc6djyxqr94fs8cja1 4 366080 9495151 9494609 2026-10-18T11:05:58Z ThomasPusch 1869 /* Lumi teki enkelin eteiseen */ nova sekcio 9495151 wikitext text/x-wiki {{/Enkonduko}} <div class="center">Ĉiuj subpaĝoj: [[Specialaĵo:Indekso_de_prefiksoj/Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/]]</div> == Ne plu aktivaj == Ne plu aktivajn erojn movu al [[/Arkivo]], vidu la suprajn kestojn "Malnovaj diskutoj". == Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj - 2026 04 26 == {{Propono de forigo |artikolo = Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj |kialo = ne ĝisdatigita ekde jaro 2013, redunda, estas tro multaj listoj kun specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj, kaj la plejmultaj ŝablonoj tamen nenie estas listigitaj |subskribo = {{por}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:13, 22 mar. 2025 (UTC) |tempo = 2025-04-24 |forigita = jes |kialo de rezulto = vidu sube: per tri poraj voĉoj, kaj du pasivaj subtenoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 26 apr. 2026 (UTC) }} :Do, listigo de la ŝablonoj estus jes bonvena, se ĝi estas bone ordigita kaj didaktike donas bonan superrigardon. Tamen mi ne scias ĉu tio eble estas teoria penso: mi ekde 2007 lernis pri multaj ŝablonoj kiam mi vidis unu en teksto kaj tiam iris al la ŝablono mem por pli detale rigardi ĝin - en la dokumentado kutime estis ĉiuj respondoj al miaj demandoj, kaj se ne, mi demandis diskutpaĝe kaj iu spertulo tiam ampleksigis la dokumentadon. Tiun ĉi subpaĝon mi neniam vidis ekde miaj komencaj tagoj, fakte ankaŭ la bazan paĝon Vikipedio:Ŝablonoj mi neniam rigardis. Se ĉiuj tiel faras, tiam oni povas ŝpari al si investi multajn horojn en pli pedagogia gvidlibro pri ŝablonoj ĝenerale... Sed mi ne scias, ankaŭ la alilingvajn paĝojn mi neniam legis, kaj ne povas kompari, pro sama motivo, ke mi ne aparte volis lerni pri ŝablonoj ĝenerale, sed mi lernis en praktiko, vidante iujn ŝablonojn en uzo. Do mi singarde estus por pridubo, ĉu vere indas investi aldonan tempon en pli pedagogia prezento aŭ oni nur havu minimuman paĝon. Ĉiukaze la grandaj lingvobranĉoj ŝajne sukcesas sen aldonaj subpaĝoj - kial ne ankaŭ ni sukcesus? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:10, 22 mar. 2025 (UTC) : {{kom}} Mi ne principe kontraŭas ekziston de tiaspecaj paĝoj se ili estas utile formigitaj. Sed la supre menciita paĝo estas kaosa kaj "specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj" estas sensenca klasigado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:57, 22 mar. 2025 (UTC) ::Mi konsentas pri la duba kritiko. Sed en la ŝablono ankoraŭ ne estas noto ke ĝia ebla forigo diskutatas, kaj mi forte dubas ĉu iu atentigis la precipan verkinton {{re|Tlustulimu}} neniu ajn, ankaŭ burokrato ne, havas la sanktan devon ĉiujn du tagojn kontroli tiun ĉi paĝon. Tial mi proponas kalkuli la semajnon ekde nun, krom se la verkinto Tlustulimu signalas ke li konsentas pri forigo kaj ne bezonas plian tempon por pripenso. Ĉiukaze unu semajno rapidege pasas. Do ĝis 06 apr. 19:13 UTC. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:13, 31 mar. 2025 (UTC) : Mi havas la malagrablan situacion ke Tlustulimu post la 27-a de marto 2025 nur faris du miniaturajn redaktetojn. Principe li tamen devintus vidi per sonorila signo mian noton {{re|Tlustulimu}} de la 31-a de marto. Sed evidente li iel estas en paska feriado, aŭ ekstreme okupita ekster vikipedio, momente. Tial mi, vole-nevole, proponas aldoni ankoraŭ 10 tagojn, ĉar se li eventuale ferias ĝis la feriotago paska lundo, la 21-a de aprilo, kaj reestas la 22-an, tiam ĉiukkaze li bezonos iom da tempo por pripenso kiel li traktos la kritikon pri la listo de 2013, pri kiu evidente ankaŭ li mem ne atentis dum la lastaj 12 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:55, 14 apr. 2025 (UTC) ::{{re|Tlustulimu|Taylor 49|Aidas|Kani|RG72}} Nun pasis pliaj dek monatoj da atendado, kaj ŝajne Tlustulimu ne havas la energion por okupiĝi pri la temo. Do mi revenus al la origina propono de Taylor, kiu kiel unua dekomence pledis pri forigo, kaj nun ankaŭ aldonas mian signon {{por}} forigo. Tio ne kaŭzos grandan vakuon. Ĉu iu el vi ankoraŭ havas ion por aldoni? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:57, 5 mar. 2026 (UTC) :::Mi ne reagis ĉar mi tute ne kompetentas pri ŝablonoj. Mi tute akceptas kolektivan decidon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:47, 5 mar. 2026 (UTC) :::Mi tute malspertas rilate la ŝablonojn. Se tiu ĉi paĝo ne estas utila kaj uzata, do oni foiru ĝin. Se iu ĝin uzas aŭ ĝi estas utila, do oni lasu kaj plibonigu ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:39, 6 mar. 2026 (UTC) :::: {{kom}} Mi fakte lastatempe plurfoje prilaboris la malidan paĝon [[Vikipedio:Ŝablonoj]] kaj pluraj subpaĝoj de ĝi. Sed "/Specialaj ŝablonoj" estas plene redunda. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:18, 6 mar. 2026 (UTC) :::::Al mi ŝajnas pravigeble ĝisi de la ŝablono. Tial {{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:29, 8 mar. 2026 (UTC) :::::Ĉi-teme fluas la monatoj kaj ankaŭ mi hezitemas forpreni ŝajne nebezonatan subŝablonon se mi ne certe scias kio okazos poste. Tamen mi nur prenas mian kuraĝon kaj forigas ĝin. Se io estos misa poste, oni ĉiukaze povas malfari la forigon. Sed iom groteskas ne povi fini temon dum pli ol 13 monatoj. Do {{farite}}, subŝablono "/Specialaj ŝablonoj" estas for. Se iu havas problemon pri tio, kontaktu min, aŭ se mi neatendite havas trafikakcidenton, alian aktivan administranton, ekz. Kani, por restarigi la subŝablonon post meto de konvinkaj argumentoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:23, 26 apr. 2026 (UTC) ==[[Bilda sensilo]] 2025 3 5 == La paĝo estas alidirektilo al [[Rastrumero]]. Tamen "bilda sensilo" nek estas sinonimo nek eĉ teorie subkoncepto de "rastrumero", kaj la ĝermo [[Rastrumero]] neniel helpas leganton lerni pri bildaj sensiloj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:31, 28 jan. 2026 (UTC) : {{kontraŭ}} forigo post alidirekto al [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 17:40, 29 jan. 2026 (UTC) :Bone, do, mi povas ŝanĝi mian proponon al {{sindeteno}}. Kvankam la nuna celo ankoraŭ povus misgvidi, ĉar ne ĉiuj bildaj sensiloj estas ŝarĝokuplitaj aparatoj, ĝi estas ege pli taŭga ol antaŭe. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:09, 29 jan. 2026 (UTC) :{{sindeteno}} Ĝenerale mi estas forte por vikipediaj alidirektiloj, kiuj simple direktigas legantojn al ĝusta celo. Sed la alidirektilo "[[bilda sensilo]]" ĝis nun nur uziĝis en la paĝo [[Bilda distingokapablo]], nun tute ne plu uziĝas, kaj mi demandas min ĉu iu iam per la serĉaj vortoj "bilda sensilo" serĉos en la esperanta vikipedio. Do, alivorte: ĉu iu ajn iam rimarkos ĉu alidirektilo ekzistas aŭ ne ekzistas. Se neniu bezonas ĝin, ni ne bezonas ĝin. Kion la koncepto [[Bilda sensilo]] cetere signifus en vikidatumoj, do en aliaj lingvoj?? Se ne forigi la alidirektilon, sencus klarigi la koncepton (aŭ preskaŭ-sinonimon) "Bilda sensilo" en duonfrazo de la paĝo [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:17, 29 jan. 2026 (UTC) ::{{re|Taylor 49|Arbarulo}} Ĉu vi havas respondon al la supra demando? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:05, 31 jan. 2026 (UTC) :::{{re|ThomasPusch}} Bilda sensilo tute laŭvorte estas aparato, kiu sensas lumon kaj faras el ĝi bildon. Laŭ alilingvaj artikoloj, ekzemple france [[:fr:Capteur photographique]], ŝarĝokuplita aparato estas unu grava speco kaj la alia estas komplementa metaloksida duonkonduktilo (''[[:en:complementary metal oxide semiconductor]]''). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:52, 31 jan. 2026 (UTC) :::: Ah, nun ĉio klaras. Mi dirus ke plej bonas kaj plej helpas tuj enmeti tiun bazan informon en duan frazon de la teksto [[ŝargkuplita aparato]], plej bone per kodoj de vikidatumoj, kun escepta uzo de grasaj literoj, se oni tradukas al unu nacia lingvo, oni ĉiam elstarigas tiun "ŝajne aparte internacian" lingvon kaj malelstarigas la aliajn. Do tute banale :::: {{citaĵo|Ŝargkuplita aparato estas unu grava speco de '''bilda sensilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q209121|Q209121]]), la alia estas '''komplementa maloketsida duonkonduktilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q173431|Q173431]]); ambaŭ estas [[duonkonduktaĵa aparato|duonkonduktaĵaj aparatoj]].}} :::: Kaj pripenseblas (mi persone subtenus, kvankam en du kazoj temus pri gvido de mistajpaĵo al ĝusta vorto) ĉu ankaŭ konsideri alidirektilojn de la ĝusta variaĵo [[ŝargokuplita aparato]] kun plia meza vokalo kaj de la eraraj variaĵoj [[ŝarĝkuplita aparato]] kaj [[ŝarĝokuplita aparato]] kun "ĝ" anstataŭ "g" al la teksto [[ŝargkuplita aparato]], ĉar tiu mistajpo ĵus eĉ okazis al vi kaj certe ankaŭ okazos al aliaj. Ĉu ĉiu konsentas pri tiuj tri aldonaj alidirektiloj? Ĉiukaze ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj - ankaŭ la alidirektilo de [[bilda sensilo]] al [[ŝargkuplita aparato]], sed lamentado pri mankoj de veraj kompletaj esperantaj tekstoj ne estas solvo, dum klara klarigo estas helpo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:54, 31 jan. 2026 (UTC) ::::: {{farite}} Plene riparite. Tamen mi apenaŭ subtenas alidirektilojn por eraraj variaĵoj. La kodo "Q209121" estas malĝusa por la celata bildsensilo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:38, 1 feb. 2026 (UTC) ::::::Dankon ThomasPusch pri la korekto! Ĉi-kaze temas pli ĝuste pri mislego ol mistajpo. Principe mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, se ni havos ilin, ĉi tiu estus relative taŭga okazo. Do mi nek poras nek kontraŭas tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 04:21, 2 feb. 2026 (UTC) ::::::: Principe ankaŭ mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, ĉi tie estas tiom nematura temaro, kaj la termino [[ŝargkuplita aparato]] estas tiom ekzotikega (almenaŭ mi neniam vidis ĝin en la esperantlingva literaturo kaj gazetaro, kaj mi preskaŭ garantias ke ĝi neniam menciiĝis ie tie), ke la facile pardonebla mistajpo skribi la adjektivon "ŝargkuplita" kun silabo "ŝarĝ" permesas klarigan alidirektilon. {{re|Taylor 49}} Vi en unu frazo notas "plene riparite" kaj en alia tamen avertas "La kodo "Q209121" estas malĝus[t]a por la celata bildsensilo". Ĉu vi havas pli bonan ideon por vikidatuma kodo aŭ entute havas proponon kiel solvi la dilemon? Klaras ke ĉiuj konsentas ke "ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj", sed jes bonas se tiuj "provizoraj solvoj" estu laŭeble ne malĝustaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:30, 6 feb. 2026 (UTC) :::::::: Mi jam riparis tion en la artikolo: [[d:Q210745|Q210745 "active pixel sensor"]]. Mi ankaŭ kreis alidirektilon [[CCD-bildosensilo]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:44, 8 feb. 2026 (UTC) :::::::::Do eblas konsideri la temon kontentige finita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:42, 5 mar. 2026 (UTC) == [[Joel Filsaime]] - 2026 3 1 == {{Propono de forigo |artikolo = Joel Filsaime |kialo = Neesperantisto markigis tiun paĝon kiel spamaĵo, vikidatuma ero pri la temo tute ne estas sed en [[d:Q58221895]] estas informoj pri la ŝtrumpopupa agado de iuj penoj puŝi la temon en vikipedion, teksto nun nur estas en la esperanta branĉo, supezeblas ke alilingvaj tekstoj jam estis forigitaj, sed tio rekte ne kontroleblas. Ĉiukaze la esperanta ek-teksteto estas [[vikipedio|orfo]], aldone estas mizera unufraza artikola ĝermeto, kaj krome dubindas la menciindeco de la homo, se neniu esperantista uzanto konas lin kaj en la angla kaj ĉiuj aliaj branĉoj de vikipedio estas neniu informo pri li. Ah, kaj la indikita ekstera ligilo fine de la paĝo ankaŭ estas morta ligilo. Sola referenco ankaŭ ne funkcias, kaj tial entute sola provo pri ekzisto de tiu kantisto estas [[IMDb]], filma datumbazo, kiu tamen nur indikas lian naskiĝdaton kaj ke li neniam faris filmon. Tio estas mizere malmulte por konvinki pri lia tutmonda menciindeco. |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:40, 6 feb. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 13 februaro 2026 11:56 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:56, 1 mar. 2026 (UTC) }} {{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:41, 6 feb. 2026 (UTC) :{{por}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:30, 6 feb. 2026 (UTC) == SoftProgrAmaro == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Informkesto programaro/testoj |artikolo2 = Ŝablono:Informkesto programaro/provejo |artikolo3 = Ŝablono:Infobox Software |kialo = forgesitaĵo, "testoj" kaj "provejo" neuzataj, "Software" nur post forŝalto <big>ĝisnune NE okazis</big> |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:23, 10 feb. 2026 (UTC) |tempo = 2026-02-17 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{Por}} sed 8 uzoj de "Infobox Software" ankoraŭ devos permane anstataŭiĝi, aŭ per la roboto de Taylor, ĉar vere tio ankoraŭ ne okazis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:38, 5 mar. 2026 (UTC) :{{Por}} mi anstataŭigis {{ŝ|Infobox Software}} --> {{ŝ|Informkesto programo}} sed ŝajnas ke nia ŝablono bezonas prilaboradon ĉar kelkaj parametroj ne bone funkcias. --[[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 22:49, 19 apr. 2026 (UTC) == [[Natalia Bryant]] == {{Propono de forigo |artikolo = Natalia Bryant |kialo = Ne estas mi kiu petas forigon, sed intervikia patrolanto -- iu neesperantisto aldonis la "internacian" argumenton "crosswiki spam", kaj fakte proponis tujforigon, sen iu diskuto |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC) |tempo = lundo 2 marto 2026 21:16 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{kom}} Mi mem dubas pri enciklopedieco. Ankaŭ ĉu la patro aldonas menciecon. En la artikolo estas kelkaj fuŝaĵoj, sed korekteblaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) :: {{por}} forigo. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q83827832&action=history Q83827832] kreinto globale forbarita pro interalie gantopupumado. Fontoj estas multaj, tamen la artikolo ŝajnas esti memreklamo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:18, 23 feb. 2026 (UTC) ::: {{kom}} Efektive en vikidatumaro videblas pluraj diverslingvaj paĝoj kreitaj kaj baldaŭ forigitaj pro forta premo de ne-lingvaj ĉasantoj pri vikipedia misuzado. Sed la nederlanda vikipedio en sia eksterprojekte puŝita diskuto pri ebla forigo forte protestas pri forigo nur pro argumento "crosswiki spam", kaj eble estas verkita pli profesinivele ol la esperantlingva teksto, kiu stile ne jam estas tre polurita. Kaj mi eĉ ne jam havas personan opinion, ĉu mi opinias la manekenon menciinda en la esperantlingva vikipedio. Ankaŭ iom ĝenas ke la ne-lingvaj ĉasantoj jam energie du-foje forigis (probable solan) foton el la komunejo kaj el vikidatumoj, sed foto kompreneble estas nur unu elemento en komenca teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC) :::: Ĉu vere forte? [[:nl:Wikipedia:Te_beoordelen_pagina's/Toegevoegd_20260222#Natalia_Bryant]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:44, 4 mar. 2026 (UTC) :::::Nu, la diskuto tutekzakte estis: ::::::<small>Nomumita por tujforigo pro krucvikia spamo. Mi vidas artikolon kun fontoj. Do, ĝis kia grado ĉi tiu artikolo estas netaŭga? – Mbch331 22 Feb 2026 :::::::Krucvikia spamo ne estas kialo por tujforigo, @WikiBayer. Alie, la artikolo ŝajnas bona al mi. Ĝi povus esti iom pli bona gramatike, kaj kelkaj frazoj povus esti pli neŭtralaj, sed ĝi ne estas aparte problema artikolo kaj ankaŭ estas bone fontigita. Mondo 23 Feb 2026 :::::::Mi purigis la artikolon. Mondo 23 Feb 2026 ::::::::@MondoE, ne estas listigita fidinda fonto. WikiBayer 23 Feb 2026 :::::::::People, Vogue, ESPN, ktp. estas aŭtoritataj fontoj en nia Vikio. Kaj la fontoj ankaŭ mencias ŝin anstataŭ mencii ŝin nerekte, kio ankaŭ estas postulo ĉi tie. Krom la lasta fonto, sed tiu ankaŭ nur konfirmas ŝian fratinon. Mondo 23 Feb 2026</small> ::::::::::Ekde tiam neniu plia nederlanda komento venis. Fakte estis nur du homoj, kiuj protestis kontraŭ la propono, mi dirus ke "forte", kaj neniu krom la proponinto mem subtenis forigon. Sed mi estas malpli konvinkita ol la du nederlandlingvanoj, la artikolo jes ŝajnas esti memreklamo. Nun (nur) '''du''' esperantaj tekstoj interne ligas al la teksto, sed de ĝi restus oni povus aldoni ligojn de la paĝoj [[19-a de januaro]], [[Chanel]], [[Dolce & Gabbana]], Teen [[Vogue]], [[Vanity Fair]], [[Victoria's Secret]] kaj per tio eviti ke la teksto estus artikola orfo. Eble mia entuziasmo suferas, ĉar mi ne estas leganto de tiuj gazetoj kaj tial ne jam vidis ŝin en artikolo, sed pro la memreklamo mi tendence estas {{malforte por}} forigo, ankaŭ se la nederlanda teksto tre probable restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:28, 5 mar. 2026 (UTC) == "Kategorio:Ŝablono:Kun Lua" - 2026 4 6 == {{Propono de forigo |artikolo = Kategorio:Ŝablono:Kun Lua |kialo = proponas forigon post malplenigo ĉar neutila, preskaŭ ĉiuj ŝablonj jam uzas LUA:on, kaj neniu bontenas katigon laŭ la eco, do la kato enhavas pli-malpli hazardan subaron de la tuta ŝablonaro |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:49, 24 feb. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-03 |forigita = jes |kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis kvar pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:40, 6 apr. 2026 (UTC) }} : Mi prove malplenigis ĝin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:28, 1 mar. 2026 (UTC) ::{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:32, 5 mar. 2026 (UTC) :::{{por}} la argumentado sekveblas. [[User:Aidas]] 14:42, 8 mar. 2026 (UTC) == [[Dunst Records]] == {{Propono de forigo |artikolo = Dunst Records |kialo = Ŝajnas mempropagando. Nura referenco ripetas la enhavon de la artikolo. Estas neniu interna ligilo kaj neniu koresponda alilingva artikolo, nek en angla nek en hungara. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 1 mar. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 8 marto 2026 12:48 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} {{malforte kontraŭ}} forigo. Estas klare ke estas neniu koresponda alilingva artikolo, kaj la teksto eĉ ne estas aparte sprite farita. Sed la ligo al ''[[Believe Music]]'' kaj per tio al la esperantlingva muzikeldonejo [[Vinilkosmo]] igas ĝin interesa por la esperantista komunumo. Internaj ligiloj restos iom problemetaj, nun estas tri da ili, ne plu estas tute neniuj, kvar povus jam sufiĉi (eble el paĝo [[Budapeŝto]] aŭ paĝo [[elsendfluo]]). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:09, 5 mar. 2026 (UTC) :Tendence {{kontraŭ}} Pro tio ke nun estas pluraj malfortaj referencoj kaj la ligilo al ekzistanta teksto "Believe Music" kaj nerekte Vinilkosmo iusence pravigas la tenon aparte en wiki-eo. Mi kompreneble samkiel ĉiu alia ne scias, ĉu aŭ kiom ankoraŭ venos produktaĵoj de tiu muzikforĝejo de ege juna eldonisto, sed mi tamen ne volas diskriminacii nur pro la asertata aĝo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:37, 8 mar. 2026 (UTC) {{komento}} Ekde komenco de marto ĉi tie kolektiĝis nur unu voĉo por forigo kaj du tre nekonvinkitaj voĉoj "malforte kontraŭ" kaj "tendence kontraŭ". Ke mi mem estas nekonvinkita, mi povas mem konfirmi, kaj la vortumo "tendence kontraŭ" ankaŭ ne aspektas tre memcerta. Mi povus kalkuli, ke Kani estas por forigo, kaj estas du voĉoj kiuj "estas je po kvarono kontraŭ", do sume estas duona voĉo favore al forigo, sed tio estus ege stranga kalkulmaniero. Do mi nepre volas alvoki pliajn uzantojn preni starpunkton pri la temo. Al mi fakte ne estas tre grave kio fine okazos al la teksto, sed min ĝenas ke iu anonimulo (neesperantisto??) la 10-an de aprilo silente forviŝis la ŝablonon pri diskuto en VP:FA, kvankam la diskuto tute ne estas finita. Tiel trompeme forigi la memoron ke iam estis esperanlingva diskuto pri forigo, en kiuj aperis maltro da klaraj voĉdonoj, estus mizere. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:27, 25 maj. 2026 (UTC) == "Ŝablono:Tradukita/artikolo" - 2026 3 12 == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Tradukita/artikolo |kialo = jam forŝaltita |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:26, 1 mar. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-08 |forigita = jes |kialo de rezulto = 2026-03-12 }} :{{Por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:35, 5 mar. 2026 (UTC) :{{Komento}} Mankas al mi teknikaj scioj pri ŝablonoj, sed nun mi vidas, ke estas centoj da artikoloj kun ruĝaj volapukaĵoj en kategorioj ĝis oni ŝanĝas ''Tradukita'' al ''Trad''.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:00, 28 mar. 2026 (UTC) :: {{kom}} Tio neniel rilatas al la forigo, sed al redakto de la ankoraŭ ekzistanta [[Ŝablono:Tradukita]]. Bedaŭrinde mia libertempo malpliiĝis do laboro ne progresas tiel rapide kiel mi planis. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:02, 5 apr. 2026 (UTC) == Projektaĵoj "Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj" kaj "/6" - 2026 4 6 == {{Propono de forigo |artikolo = Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj |artikolo2 = Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6 |artikolo3 = Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6 |kialo = "Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj" preskaux senenhava, kaj tio fakte ne estas artikolo malgraux sxablono "Ĝermo" (la rilata kato NE estas poponita por forigo), "/6" temas nur pri dubindaj aŭ jam forigitaj ŝablonoj |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-12 |forigita = jes |kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:23, 6 apr. 2026 (UTC) }} :En "Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6" ankoraŭ estis iuj uzoj de la ŝanĝita ŝablono "CarojDeRusio" por ĝustigi, tion mi faris nun. Nun mi estas {{por}} forigo de ĉiuj 3. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC) ::{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC) == Bul**g - 2026 4 6 == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Buleaeg |artikolo2 = Ŝablono:Buleaeg/eg2 |artikolo3 = Ŝablono:Buleo-eg1 |artikolo4 = Ŝablono:Buleo-eg |kialo = drolaĵo, ĉiuokaze neuzataj kaj sen dokumentaĵo |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC) |tempo = 2026-03-12 |forigita = jes |kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:39, 6 apr. 2026 (UTC) }} :{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC) :{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC) :{{por}} Tujforigenda (Ĝ1). [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 20:20, 5 apr. 2026 (UTC) == [[Graziano D'Urso]] == {{Propono de forigo |artikolo = Graziano D'Urso |kialo = Mi dubas ĉu temas pri mempropagando, kvankam la artikolo mem ŝajnas savebla. Tamen la kreinto estas la biografiito mem, kaj la artikolo ne ekzistas en la itala, kaj nur en minoritataj lingvoj. |subskribo =--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 16 mar. 2026 (UTC) |tempo = lundo 23 marto 2026 17:51 |forigita = ne |kialo de rezulto = vidu sube, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 26 apr. 2026 }} {{kontraŭ}} La referencoj ŝajnas al mi konvinkaj, kaj estas multaj, kiuj vere kovras pli-malpli ĉiujn asertojn. Ke estas ISBN-numeroj pri liaj verkaĵoj, ankaŭ estas pluso, kio ebligas kontroli la publikigon (kvankam tion mi ankoraŭ ne faris). Ĝustas ke estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston, kaj kiu baze faris multegajn redaktetojn en vikidatumoj, tio estas minuso, sed en vikidatumoj ne estas signo ke itala teksto pri li iam estis kaj estis forigita. Sed la informoj estas kredindaj, estas sufiĉaj kaj estas informaj. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 07:06, 27 mar. 2026 (UTC) {{kontraŭ}} La argumentoj de Aidas validas, kaj kaj "la artikolo ne ekzistas en la itala, nur en minoritataj lingvoj" (nun en 11 krom en E-o) ne estas valida kialo por forigi tekston - la [[kataluna]] estas pli granda lingvo (kaj laŭ nombro de parolantoj kaj laŭ vikipedia branĉo) ol ni diru la dana, armena aŭ hebrea, kiuj simple havas pli da renomo ĉar ili estas ne nur fortaj regionaj sed ŝtataj lingvoj, kaj la [[sicilia]]n eblas konsideri dialekton de la itala, do "loka lingvo" de la temulo. Certe la e-lingva teksto tre povos profiti de informkesto, sed tio estas rapide aldonebla, kaj la kvanto de referencoj estas eĉ ekscesa por tiom malvasta teksto ... sed en duba kazo pli bone multe pli ol multe malpli da referencoj. Ke "estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston" kaj tio supozigas ke probable aŭ eble "la kreinto estas la biografiito mem", estas kialo despli detale rigardi ĉu neŭtralaj fontoj konfirmas la asertojn, sed tio ŝajnas la kazo ĉi tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:20, 6 apr. 2026 (UTC) :{{re|Kani}} Mi ĵus ankoraŭ aldonis informkeston, tri retejojn, kaj iom poluris la koncernan vikidatuman eron. Tiel laŭ mi la teksto povas resti. Ĉu vi volas fermi la diskuton aŭ ĉu vi konsentas ke mi faru tion? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:07, 26 apr. 2026 (UTC) ::Kompreneble ankaŭ ĉi tie eblus ankoraŭ investi plurajn horojn en kreado de iuj vikipedie bonvenaj flankaj tekstoj, ekzemple pri Paolo Altieri, la edukejoj universitato Pegaso en Napolo kaj muzika konservatorio Vincenzo Bellini en Katanio, aŭ eblus konsideri ĉu indas ne simple alidirektigi la temon kantodidaktiko al [[kanto]] sed krei propran remon kantodidaktiko. Sed tiuj konsideroj ne rilatas al la fakto ĉu la teksto entute povas resti aŭ ne. Ĉiukaze la indiko "Leonardo da Vinci: <s>La Imagaj Damnitaj</s>" estis misa. Temas pri tri intermezoj kiuj nomiĝas en Eo "La Imaga Malsanulo" (''L'Ammalato immaginario''). Mi ne kaŝu ke la italaj vikipedianoj decidis draste malpermesi la tekston, ĉar ili konsideris la temon senespere reklama, vidu [:it:[Wikipedia:Pagine_da_cancellare/Graziano_D'Urso]]. Sed tio ŝajnas al mi vere drasta decido - la esperanta teksto nun estas same reklama aŭ nereklama kiel multaj aliaj biografioj pri muzikistoj, samkiel la tekstoj en la 11 aliaj vikipediaj lingvoj, kiujn ankaŭ neniel necesus ĉiujn buĉi ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 26 apr. 2026 (UTC) :::La teksto nun povas resti. Mi konsentas, ke vi fermu la diskuton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:46, 26 apr. 2026 (UTC) ==[[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]== Malrespekto de kopirajto - aspektas kiel laŭvorta traduko de [https://www.luzespirita.org.br/index.php?lisPage=enciclopedia&item=Auto%20de%20f%C3%A9%20de%20Barcelona] kaj mi vidas neniun indikon de permeso. :La malrespekto de kopirajto restas. Administrantoj {{re|Tlustulimu}} {{re|ThomasPusch}} {{re|Blahma}} {{re|KuboF Hromoslav}} {{re|Gamliel Fishkin}} {{re|LiMr}} {{re|Kani}} {{re|Stefangrotz}} Bonvolu fari ion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:15, 5 apr. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} La malrespekto de kopirajto ne plu restas, ĉar mi reredaktis la artikolon el la portugallingva vikipedio kiu indikas diversajn fontojn. Nun la teksto estas tute alia kaj mi forigis ankaŭ unu bildon. Tial mi petas la forigon de la forigaverto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:59, 5 apr. 2026 (UTC) ::Kani solvis la problemon. Dankon! --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:06, 5 apr. 2026 (UTC) == Alia temo, kun bedaŭro finita je 2026 04 19 == Krome mi petas atenton al [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj#Historiaj dosieroj de Claudio Pistilli]]. ThomasPusch jam forigis kelkajn, restas aliaj trovitaj sed ne forigitaj, kaj multegaj aliaj ankoraŭ ne kontrolitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:08, 19 mar. 2026 (UTC) :La problemo ĝustas. Mi ekde la komenco de marto sukcesis savi kelkajn bildojn, forigis aliajn pri kiuj mi jam pruvis ke ili neniel povus esti pli ol 100-jaraj, kiel estis indikite en la licenca aserto, sed mi interkonsentis kun Arbarulo lasi tempon de entute ses semajnoj, do ĝis pli-malpli mezo de aprilo, kaj tiam mi forigos ĉiujn dosierojn kiuj ĝis tiam ankoraŭ estos sen konvinkaj pruvoj pri ekestado antaŭ pli ol 100 jaroj. Mi nun de la 7-a ĝis la 11-a vojaĝos kaj estas sen retkonekto, kaj de la 13-a ĝis 17-a ankaŭ. Tial mi proponas ke ĉiuj povos ankoraŭ vidi ĉu eblus savi iujn dosierojn, ankaŭ mi povos vidi sed mi nur la 12-an de aprilo, kaj ke ni metu la finan limdaton la 18-an de aprilo. Mi promesos ke mi tiam forigos ĉiujn el la nun 40 dosieroj kiuj nun estas en la iom misgvida [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] (la ekzakta titolo de la kategorio ne gravas, ĉiukaze plej multaj estas klara kandidato esti forigitaj post revizio aŭ post konvena atendotempo - do "ne tuj", sed ĉiukaze). Mi ne kaŝu ke ne eblas tiom klare diri ke ĉiuj kandidatoj estus perforto de kopirajto. Ekzemple (post detala serĉado) # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Papo Gelasio la 1-a.png|Papo Gelasio la 1-a]] estas bone dokumentita kiel litografio de 1879, signife pli ol 100-jara # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Justino la 2-a (520-578).png|Justino la 2-a (520-578)]], same signife pli ol 100-jara # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Sankta Akacio de Sinajo.png|Sankta Akacio de Sinajo]], signife pli ol 100-jara, sed restas dubo ĉu ĝi vere konvenas en la teksto [[Bazilisko la Juna]] # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Jakobo de Edesa.png|Jakobo de Edesa]], # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Klodjo Albino (147-197).png|Klodjo Albino (147-197)]], # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Konstanteno la 3-a (361-412).png|Konstanteno la 3-a (361-412)]], # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Hostiliano, c. 230-251, Romia Imperiestro.png|Hostiliano, c. 230-251]] # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] kaj # [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Maŭricio la 1-a (539-582).png|Maŭricio la 1-a (539-582)]] el 1697 :estas konfirmite pli aĝaj ol 100 jaroj kaj sendube povos resti. Sed plej multaj aliaj restas sub forta dubo, kaj se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado devos forpreniĝi meze de aprilo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:31, 5 apr. 2026 (UTC) ::{{komento}} Mi vere malĝojas devi nun forigi ĉiujn dosierojn alŝutitajn de Claudio krom la naŭ pri kiu mi sukcesis detektive pruvi kaj dokumentigi ke ili vere estas pli aĝaj ol 100 jaroj. Pri pluraj aliaj bildoj, ekzemple [https://byzantium-blogger.blog/wp-content/uploads/2019/10/m588237_the-byzantine-emperor-maurice-about-to-be-executed-by-the-usurper-phocas-having-seen-his-five-children-killed-in-front-of-him-602.jpg tiu ĉi], uzita je la nomo "Ekzekutado de la imperiesto Maŭricio fare de la uzurpisto Fokas.png" en la teksto [[Maŭrico (imperiestro)]], mi facile kredus ke ĝi estus pli ol 100 jarojn aĝa, sed mi ne havas la tempon investi horon da serĉado por ĉiu de la nun ankoraŭ 39 bildoj en la kategorio, 39 horoj estus plena oficista laborsemajno. Kaj evidente Claudio eĉ ne komencis serĉi verajn fontojn de la bildoj (kompreneble fonto ne estas "mi vidis ĝin kiel ornamaĵo de privata Facebook-noto, ne klaras de kie la bildo venis tien"). Do: se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado, ili devas nun forpreniĝi. Jam la forprenado unu post alia estas sufiĉe da laboro. Kompreneble mi ĉie kontrolos ĉu eble Claudio aŭ iu tamen metis dokumentigon al la dosiera priskribopaĝo antaŭ definitiva forigo, sed mi dubas ke mi vidos ion tie... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 19 apr. 2026 (UTC) :::Mi en la proceso de pena forigo ankoraŭ sukcesis pruvi kaj dokumentigi la aĝecon de :::10. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Karino (250-285) Romia Imperiestro.png]] :::11. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Phocas (547-610) 2.png]] :::12. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Senkapigo de Siagrio (486).png]] :::13. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Granda Palaco de Konstantinopolo (Vogt).png]] :::14. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png]] :::kaj sekve povis savi ilin. Du pliajn bildojn ([[Zenono (imperiestro)|15]] kaj [[:dosiero:Romulus Augustus deposed by Odoacer.png|16]]) mi povis anstataŭigi per identa bildo el la vikimedia komunejo. Tiel necesas fine nur 23 bildojn forigi kaj maluzigi en la tekstoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:35, 20 apr. 2026 (UTC) PS: Ankaŭ [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Romia Konkero fare de la vandaloj.png]] identiĝis kiel bildigo de 1890 kaj same estas klare pli ol 100-jara. TP {{farite}} la forigo de ĉiuj dubaj dosieroj. La koncerna [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj|ujo]] nun ne havas ajnan dosieron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:32, 20 apr. 2026 (UTC) == J-Pimp (songwriter) 2026 04 07 == {{Propono de forigo |artikolo = J-Pimp (songwriter) |kialo = Fuŝa artikolo, metita de anonimulo: nur unu frazo, alilingva titolo, nur unu referenco, kiu fakte ne referencas la tekston kaj nur mencias kanton, kaj manko de alilingva artikolo; ĝi ne ekzistas eĉ en la angla, inter pli ol 7 milionoj ne estas loko por tio. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:14, 26 mar. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 2 aprilo 2026 9:36 |forigita = jes |kialo de rezulto = Kvar poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:22, 7 apr. 2026 (UTC) }} {{por}} La teksto estas orfa, estas kvante tute malsufiĉa ĝermeto de nur unu frazo, la titolo ("songvvriter") estas fuŝa, la sola referenco pruvas nur ke iam ajn ekzistis unusola rep-muzikaĵo, ĝi ne pruvas iun biografian aserton (da kiuj ekzistas nur vera nomo, asertita naskiĝdato kaj -loko), kaj krome alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo akuzas la anonima(j) konto(j)n pri transvikia spamado. Ĉio kune ne konvinkas. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 06:37, 27 mar. 2026 (UTC) {{por}} Mi konsentas kun Aidas. Dubinda [[Vikipedio:Menciindeco|menciindeco]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 20:11, 5 apr. 2026 (UTC) {{por}} Kio estas eble ioma perforto konrraŭ la mizera ĝermeto, estas ke nun jam ĝi ne ligiĝas al vikidatuma ero - mi pensas ke kiam mi unuafoje ĵetis rapidan rigardon al ĝi fine de marto, ĝi ankoraŭ havis - tio '''estus''' fuŝa ago de iuj akuzaj "alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo" se temus pri valora teksto, sed pri tiu ĉi eĉ ne meritas provi eltrovi kie povus esti malaperinta la vikidatuma ero. Mi same pledas por forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:48, 5 apr. 2026 (UTC) == [[Falsaj kuracistoj en Finnlando]] - 2026 4 26 == {{Propono de forigo |artikolo = Falsaj kuracistoj en Finnlando |kialo = Ŝajnas persona kreaĵo. Estas nek referencoj nek alilingvaj ekvivalentoj. Ankaŭ ne estas klara temfadeno: ĉu temas pri sendiplomaj kuracistoj, ĉu pri tio en Finnlando, ĉu pri la kazo de Esa Laiho. Temas pri nia konata finna amiko kun kiu maleblas interkonsenti por plibonigo de iliaj kreaĵoj, kaj krome li de tempo al tempo kreas novan avataron. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 7 apr. 2026 (UTC) |tempo = mardo 14 aprilo 2026 22:40 |forigita = jes |kialo de rezulto = ses poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:48, 26 apr. 2026 (UTC) }} :{{por}} Estas falsaj profesiuloj preskaŭ ĉie. La artikolo ne indikas kial ĝi meritas apartan artikolon. [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 00:54, 11 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Mi konsentas kun ĉi tiu forigo. Ankaŭ ne estas kategorioj aŭ io ajn montrata en la artikolo. Mi ĵuste antaŭeniris kaj etikedis la artikolon, kaj ankaŭ informis la aŭtoron. <small>(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)</small> [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:36, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} forigo: nesufiĉe menciinda. Eble movebla al [[Falsa kuracisto]] kaj plibonigebla, kvankam mi ne trovas la temon ĉe WikiData. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 16 apr. 2026 (UTC) :{{por}} forigo: vere persona teksta kreaĵo, sen iuj referencoj, tute ne kontrolebla ĉu fikcio, ĉu fabelo, kaj kun tre dubinda temo pri enciklopedio. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 15:39, 25 apr. 2026 (UTC) : {{por}} forigo: Ŝajne pri la imagebla ĝenerala koncepto [[Falsa kuracisto]] (False Physician, Faux médecin, Médico falso, Falscher Arzt / ärztlicher Hochstapler ktp) vere en neniu branĉo de vikipedio antaŭvidatas aparta artikolo, sed ĉiukaze pri nuance alia, sed tre proksima temo estas la teksto [[ĉarlatano]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:51, 26 apr. 2026 (UTC) == Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio - 2026 04 19 == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio |kialo = Ĝi estas malplena. |subskribo = [[Uzanto:Fine Style 9634|Fine Style 9634]] ([[Uzanto-Diskuto:Fine Style 9634|diskuto]]) 10:18, 12 apr. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 19 aprilo 2026 10:53 |forigita = jes |kialo de rezulto = 5 poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:57, 19 apr. 2026 (UTC) }} :{{por}} Mi vidis, ke vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Ŝablono:Krimo_en_Okcidenta_Aŭstralio&oldid=9351504 movis ĉi tiun ŝablonon] al [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]] kiu indikas misliterumon (celis "''Aŭstralio''", skribis "''Okcidenta Aŭstralio''"). Mi diras jes/por al ĉi tiu forigo, aŭ se mi eraris, atendu ĝis vi respondos al ĉi tio. <small>(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)</small> [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:44, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Tuj forigenda ([[VP:R3|R3]]). [[Vikipediisto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]^{[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]} 13:04, 12 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Tuj forigenda, estu [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 16 apr. 2026 (UTC) :{{por}} Mi hieraŭ revenis el dusemajna ferio, kaj nun unuafoje reestas sur tiu ĉi paĝo. Tial mi kiel unua ago ĉi tie ĵus forigas la post movo ne utilan malnovan titolon "Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio". Tion oni fakte povintus fari ankaŭ kun malpli longa atendotempo ol plena semajno, konsentite. Sed semajno ĉiukaze tre rapide pasas. Mi ankoraŭ esperas ke la navigila ŝablono uziĝos en pli da paĝoj ol tiu ununura - navigilo kiu celas kunligi plurajn paĝojn sed entute nur estas unu orfa paĝo el krome neekzista serio estas sensenca. Sed kompreneble, unu nova paĝo estas la unua kaj aliaj povas naskiĝi post kelkaj tagoj aŭ semajno. Kaj mi alvokas ke se la temaro maturiĝas, la esperanta navigilo fine estu en Esperanto - do estu "Okcidenta Australio", ne iu fremda mallongigo "VVA", ktp. Sed tio estas facila adapto, fari plurajn tekstojn pri la temaro estas unua paŝo kaj estas pli granda laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:00, 19 apr. 2026 (UTC) ==Denove [[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]== Hieraŭ la verkinto [[Uzanto:Claudio Pistilli]] mesaĝis aparte al mi kaj al [[Uzanto:Kani]] kun teksto, kiun li prezentas kiel leteron de ''Luz Espírita'' (eldoninto de la fonto kiun li tradukis) permesanta uzon de la artikolo. Mi kaj en mia diskutpaĝo ankaŭ [[Uzanto:Taylor 49]] respondis pli-malpli same, ke ili faru la normalan procedon, t.e. metu permesilon publike sur sian retejon aŭ sendu ĝin al la tiucela retadreso. Samtempe Kani respondis ke estas tute bone jam remeti la tekston. Al mi Claudio Pistilli tuj koleriĝis, ne faris la normalan procedon, sed tuj remetis grandan parton de la artikolo. Mi pensas ke ĉi tiu agado estas maldeca kaj estas kialoj suspekti ke la permeso estas falsa. Ni scias pri la permeso nur tra Claudio Pistilli mem. Kaj antaŭ nelonge li markis amason da dosieroj kiel proprajn kvankam ili ne estis propraj, kaj poste markis ilin kiel pli ol centjarajn kvankam li ne kontrolis ĉu ili estas pli ol centjaraj, do lia kompreno de aŭtorrajtaj aferoj klare ne estas fidinda. Krome, se la rajtoposedantoj vere konsentas al la uzado, devus ne esti malfacile ke ili publikigu rajtigilon sur sia retejo. Do mi taksas suspektige, ke anstataŭ fari tiun facilan paŝon, Claudio Pistilli koleregas kvazaŭ tiu postulo malebligas uzadon de la materialo. Do mi pensas ke ni devus provizore forigi la kopirajtan materialon kaj restarigi la version de Kani. Se poste montriĝos ke la permeso estas vera, ni tiam kompreneble allasos la artikolon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:09, 19 apr. 2026 (UTC) : {{forte por}} tujforigo de la disputebla materialo (subpremo de historio). Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblus. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:13, 19 apr. 2026 (UTC) :::Mi rekomendis: kontakti kun Arbarulo, meti la referencon kune kun permeso de la aŭtoro, kion mi vidis en pluraj artikoloj, kaj peti ke oni metu la indikon pri libera permeso en la retejo. Sed ne ĉiuj scipovas fari ĉion. Kaj mi komprenas koleron, ĉar mi foje klopodis publikigi kovrilpaĝojn kaj fotojn kun rekta permeso (foje eĉ kun peto) de la rajtoposedanto kaj la vikia sistemo malpermesis. Foje la proceduro estas komplika por tiuj kiuj ne regegas la teknologian anglan lingvon kaj la vikian burokration. Kaj tre ofte la anglalingva versio publikigas bildojn kiuj estas malpermesitaj al aliaj lingvoj. Mi konsideras maldeca la suspekton, ke "la permeso estas falsa", sen pruvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:28, 19 apr. 2026 (UTC) ::::{{re|Kani}} "kion mi vidis en pluraj artikoloj" - mi scivolas pri tio. Ĉu vi povas montri ekzemplojn? ::::Mi klarigu ke Claudio Pistilli ne devus fari ion ajn mem. Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon, kaj se ili havas teknikan kapablon enretigi tutan enciklopedion, mi malkredas, ke ili ne kapablas afiŝi permesilon (haveblan en la portugala, la itala kaj ankaŭ en Esperanto). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:10, 19 apr. 2026 (UTC) :::::"Ĉu vi povas montri ekzemplojn?" Ne, mi parolas laŭ memoro. Se vi kredas, bone; se vi ne kredas, ankaŭ bone. Mi preferas dediĉi miajn energiojn alimaniere. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:13, 19 apr. 2026 (UTC) ::::::Salutojn, amikoj, mi deklaras ke se oni ne fidas je la permeso de la aŭtoro pri la rajtokoncedo, bonvolu konfirmi kun la retadreso contato@luzespirita.org.br pri la permeso. Krom tio mi havas la ciferecan dokumenton kiun mi publikigis en la diskuto de la artikolo. Altestime, [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:04, 20 apr. 2026 (UTC) :::::::Do, principe tute formale Arbarulo kaj Taylor pravas: necesas retpoŝta letero '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'', por tie permesi la uzon de la teksto laŭ licenco de [[krea komunaĵo]] (Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0) aŭ kiel [[publika havaĵo]] (PD) - plej bone kopie ankaŭ al iu administranto de la esperanta vikipedio, ekzemple Kani (se Claudio jam havas ties retpoŝtan adreson). Do eblas nur peti la brazilanojn pri tiu paŝo. Se oni nur prezentas retpoŝtan leteron, kiun oni mem ricevis de la permesanta asocio, restas la risko, ke iu kritikulo povus pridubi ĉu la permesa letero estas aŭtent(ik)a. Kvankam, se en Brazilo momente neniu respondas, oni povus ankaŭ provi pludirekti la de luzespirita ricevitan retpoŝtan leteron senŝanĝe al ''permissions-eo@wikimedia.org'', kun risko ke la homoj tie eble ne akceptos la kromvojon. Sed povas ankaŭ funkcii. Ĉio estas iom kompliketa, ne pro ni aŭ pro Arbarulo, sed pro la ĝeneralaj reguloj de la interlingva Vikipedio. Sed ni povas, mi pensas, facile permesi al ni, toleri atendotempon de kvar semajnoj, ĝis la "permesa etikedo" de wikimedia.org estos, kaj baze de la mesaĝo prezentita de Claudio toleri la vastigitan tekston jam ĝis tiam, KROM kompreneble se iu el luzespirita.org.br jam protestus al iu el ni pri kopirajta perforto, kio tamen estas plej malverŝajna konsiderante la temon kaj ankaŭ la mesaĝon prezentita de Claudio. Tamen, se ene de la de ni interkonsentebla limdato (mi nur arbitre ĵus proponis vastan limon de kvar semajnoj, ĉar tio malpliigas la streson kompare al nur unu aŭ du semajnoj) nenio klariĝas, ni devos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026 kiam Kani draste reduktis la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:01, 21 apr. 2026 (UTC) ::::::{{re|Claudio Pistilli}} Tiu temo nun longege pendas, sed mi entute ne scias ĉu vi, Claudio, rimarkis la diskuton ĉi tie. Ĉu vi intertempe ankoraŭ ion faris aŭ pretus rekontakti kun la brazilanoj pri peto sendi retpoŝtan leteron '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'' kun permeso pri uzo de la teksto laŭ CC 4.0 (aŭ peto pri publikigo de tiu permeso en ilia retejo mem)??? Se vi diros al ni ke vi ne pretis kaj ne pretos fari tiun peton, ĉar vi sentas ke la duafoja petado ĉe ili ŝajnas al vi tro idiota, tiam ni scias kiel estas - sed tiam necesos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 9 jun. 2026 (UTC) :::::::Mi ne povas kredi ke mi ricevis permeson (kaj mi havas la e-mail) por traduki la artikolon kaj vi ne akceptas. Kion faru. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 19:56, 9 jun. 2026 (UTC) ::::::::{{re|Claudio Pistilli}} Ne vi bezonas havi la permeson, ne Kani aŭ Arbarulo, sed ĝi devas esti ĉe la retadreso permissions-eo@wikimedia.org. Se vi certas ke vi ne povos peti la brazilanojn mem sendi la permesan leteron al la retadreso permissions-eo@wikimedia.org, vi povas plugvidi la originan sendaĵon tien, kun risko ke tio ne sufiĉos por la neesperantistoj kiuj ricevas retleterojn senditajn al permissions-eo@wikimedia.org. Ĉar fakte Arbarulo plene pravis la 19-an de aprilo skribi "Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon". Claudio, vi povas koleri pri la neesperantistoj kiuj plenumas la vikipediajn regulojn aŭ povas ne koleri, sed ni ĉiuj scias ke ili estas. Kaj iĝas tute groteske se ni dum kvaronjaro ne sukcesas fini tiun kazon. Do necesas fari ultimaton. Se post plia semajno (do ekzakte du monatojn post kiam Arbarulo reafiŝis la temon ĉi-tie la 19-an de aprilo) ne estos respondo de permissions-eo@wikimedia.org pri akcepto de la permesa letero, la teksto devos reiri al la stato de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo. Kaj krome mi dirus, ke el la bildoj nur tiu pri Maurice Lachâtre rilatas al la teksto, kaj teorie la bildo "[[:dosiero:Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png|Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png]]", '''se''' estos pruvo ke ĝi konvinkeble fariĝis antaŭ 1926, do estas pruvite pli aĝa ol 100 jarojn. Tiu pruvo ĝis nun mankas: ni ne devas juĝi la bildon nun en la esperanta vikio mem, povas plumovi ĝin al la vikimedia komunejo kaj sekve forigi ĝin ĉi tie, kaj tiam povas atendi ĉu la administrantoj en la komunejo akceptos la bildon kun nura aserto ke vi, aŭ iu, suspektas ke la bildo pli aĝas ol 100 jarojn, ĉar ĝi montras scenon de 1861. Laŭ ĉiuj spertoj la bildo ne longe restos en la komunejo. Pli bone estus pruvi la statuson ĉi tie, kaj tamen malrekomendi pluŝovon al la komunejo. Taylor pravas, ke pli pura (sed ankaŭ pli brutala) vojo estintus dekomence malebligi ĉian vastigon preter la reduktita versio de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo, kun kaŝo de la redaktohistorio antaŭa, kaj kun promesa noto "Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblos". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:53, 12 jun. 2026 (UTC) :::::::::Mi leteris al la eldonistoj por ke ili sendu mesaĝon al vi, al la Torkemado/Arbarulo kaj kiu ajn povas interesi. Ni nur devas atendi ke ili respondu. Sed, fakte, kion mi deziras, tio estas kontribui kaj ne kvereli. La kontribuantoj , anstataŭ plendi kaj kritiki, volas diskuti pri situacio kiun mi konsideras solvita. Mi akceptas ke vi ambaŭ bonvolu forigi ls bildon, forigu la artikolon, kaj ni anstataŭ interbatali interne, ni kunigu niajn fortojn, kaj plibonigu nian Esperantan Vikipedion. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:50, 12 jun. 2026 (UTC) == [[Trinnaphop Thongchay]] == {{Propono de forigo |artikolo = Trinnaphop Thongchay |kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC) |tempo = lundo 4 majo 2026 12:16 |forigita = jes |kialo de rezulto = la forigon faris LiMr je 2026-05-28 }} :{{kom}}Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC) ==[[Artefarita planedo]]== Bonvolu atenti kaj opinii pri la proponoj forigi tiun artikolon kaj reuzi la titolon por alia koncepto ĉe [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj#Artefaritaj planedoj]] kaj [[Uzanto-Diskuto:Piotrus]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:51, 9 maj. 2026 (UTC) ==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Meduzo]]== Ĉiuj malnovaj versioj de [[Meduzo]] enhavas kopion de artikolo el ''Kontakto'', kiu almenaŭ laŭ mia scio ne permesas kopiadon. Siatempe (en 2009!) Yekrats dubis pri tio, sed ŝajne neniu reagis ĝis nun. Mi anstataŭigis per pli detala teksto el la angla vikipedio kaj petas kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:40, 14 maj. 2026 (UTC) :En la malnovaj versioj de [[Meduzo]] mi trovis referencon "kontakto 1996 4", kio estas tre magra referenco, sed mi ĝis nun tute ne trovis la dubon el 2009 de Yekrats. Kie vi trovis ĝin, Arbarulo? Tamen per la indiko "kontakto 1996 4" mi traserĉis miajn kestojn de malnovaj revuoj kaj efektive trovis la tekston de [[Robert Roze]], en paĝo 15 de [[revuo Kontakto]] n-ro 154 (1996:4), kaj vere la vortoj de "aperintaj antaŭ 700" ... ĝis "sian urtikecan povon" estas laŭvorte retajpitaj el la Kontakto-teksto. Do mi per papera komparo povas konfirmi la rompon de kopirajto, kaj sekve {{por|subtenas}} kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. Tamen: la informo pri la esperantlingva artikolo nepre ne komplete forviŝiĝu. Ĝi estas eble la sola esperantlingva biologia artikolo pri meduzoj. Ĝi povus resti sub iu ĉapitrotitolo kiel "Literaturo", krom ke iu trovas rete atingeblan kopion de tiu paĝo, tiam ĝi ankaŭ povas listiĝi sub "Eksteraj ligiloj". Krome la teksto de Arbarulo nun donas la impreson, ke ni kolektive nun devas prepariĝi al granda fokuso de paĝokreoj pri meduzoj kaj marbiologio. Eble tion simple necesas fari, kvankam en miaj privataj pensoj nun meduzoj ne ludas gravan rolon, kaj mi ne dirus ke la temo de meduzoj estus mia prioritato de zorgoj. Sed mi aparte en la referencoj ne komprenas je kiu kriterio Arbarulo metas siajn ruĝajn ligilojn: Kial la anglalingva faka gazeto ''[[Marine Biology]]'' havas ruĝan ligilon kaj la same anglalingva faka gazeto ''Aquatic Invasions'' ne havas? Pri ambaŭ mi trovas vikidatuman eron (pri Aquatic Invasions la kodo estas Q15762300). Kial fari diferencon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 18 maj. 2026 (UTC) ::Mi pensas ke listigi la artikolon en sekcio "Literaturo" estas saĝa ideo, kaj se vi faros tion mi dankos. Mi ne povis fari ĝin mem ĉar mi sciis nek la aŭtoron kaj la titolon. ::Pri la prioritateco de pliaj artikoloj rilataj al meduzoj ĉiu juĝu por si mem. Mi ne intencas devigi iun al tio kaj se iu tamen sentas devon, tio ne estas mia afero. ''Marine Biology'' evidente havas pli ĝeneralan temon ol ''Aquatic Invasions'' kaj ĝia menciindeco estas pli certa, tamen ankaŭ ''Aquatic Invasions'' kredeble estas menciinda, kaj se vi volas ĝin ruĝa ĝi povas esti ruĝa. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:25, 18 maj. 2026 (UTC) ::La komento de Yekrats troviĝas en [[Diskuto:Meduzo]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:28, 18 maj. 2026 (UTC) :::{{farite}} Ĉapitro "Literaturo" kreita kaj la Kontakto-artikolo menciita tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 30 maj. 2026 (UTC) == [[Yunus Emre Demir]] - 2026 5 18 == {{Propono de forigo |artikolo = Yunus Emre Demir |kialo = Senenhava, fuŝa artikolo. Ŝajnas mempropagando. Unua referenco estas falsa, la aliaj estas propraj. La artikolo ekzistas en neniu alia lingvo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:35, 16 maj. 2026 (UTC) |tempo = tujtuje |forigita = jes |kialo de rezulto = neniu pora.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 18 maj. 2026 (UTC) }} {{por}} La tuta enhavo estas "Mi havas turkan nomon kaj rilatas al cifereca enhavo." Tio estas praktike NULA enhavo. Certe estas mempropagando, kaj eĉ ne bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:06, 18 maj. 2026 (UTC) == [[Mumio de Maunula]] 2026 5 25 == {{Propono de forigo |artikolo = mumio de Maunula |kialo = Dubindas, almenaŭ diskutindas, ĉu la sensacia, klaĉgazeta temo estas konvena por enciklopedio - se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:53, 18 maj. 2026 (UTC) |tempo = lundo 25 majo 2026 10:55 |forigita = jes |kialo de rezulto = vidu sube, je du poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC) }} La temo estas de la konata finna kolego, kies forbaro ankoraŭ formale validas, kvankam jam ne plu aplikiĝas aŭtomataj buĉoj de ĉiuj liaj novaj salutnomoj - ĉiukaze daŭre eblas rapidaj forigoj de tekstoj aŭ salutnomoj, se iu kontraŭregula redaktado okazas. Sed tio ne estas la fokuso ĉi tie. La tre stranga temo toleratas en la finna kaj angla vikipedioj. Aliaj vikipediaj branĉoj ŝajne ne havis diskutojn pri ebla ekzisto de la temo, nur mankas intereso pri paĝokreo. Ni povus pripensi same toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:03, 18 maj. 2026 (UTC) :{{por}} Krome la konata finna kolego insiste kreas amason da artikoloj sen iu ajn referenco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 18 maj. 2026 (UTC) ::{{farite}} Mi antaŭ sajmajno skribis "ni povus pripensi toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj" - Do necesas konstati: neniu ajn voĉdonis subtene al la teksto, du voĉdonis klare por forigo, kaj daŭre ankaŭ post semajno ne eblis noti eĉ unu fidindan referencon. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} Mi nun pro la ŝerco de sorto loĝas en Suomio, kaj mi povas atesti ke tiu ĉi ulo iĝis kvazaŭ memeo en loka medio kaj kaŭzis signifan polemikon. Nun estas tiu ĉi artikolo en la angla vikipedio aldone al la suoma, do eblas preni fontojn de ĝi, se necesas.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 17:22, 25 maj. 2026 (UTC) :{{re|Goren}} Mi bedaŭras ke vi venis duontagon tro malfrue, kaj en tiu ĉi escepta kazo la temo vere fermiĝis post semajno plus malmultaj horoj (ofte temoj pendas multe pli longan tempon nedecidite, tion ĉiuj scias). Do se vi volas redakti la temon ĝis bona nivelo kaj volas aldoni referencojn el la angla (aŭ el la finna) teksto, ene de realisma tempo - ni diru en plia semajno, ĝis la 3-a de junio (ankaŭ povas esti la 4-a aŭ 5-a), tiam mi pretas malforigi la tekston kaj ni lasos al ĝi ankoraŭ ŝancon. Sed se ĝi restas kiel ĝi estis nun, tiam la voĉdonoj validos kaj ĝi restos "vikipedia mumio, entombigita". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:49, 25 maj. 2026 (UTC) ::Estas iom strange, ĉar mi povus veti ke tiu ĉi temo aperis je la 25-a de majo, kaj mi ne vidis ĝin antaŭe. Nu, mi ne tre ofte kontrolas ĉi-paĝon, do povas esti ke mi ne rimarkis. Okej, mi povas reverki la artikolon laŭ la angla (je mia honto mi ankoraŭ ne sufiĉe regas la suoman por sencoplene traduki de ĝi). [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:32, 26 maj. 2026 (UTC) :{{re|Goren}} Faru tion, se vi volas. Kiel mi skribis, mi povus ankoraŭ malforigi la antaŭan tekston kaj vi povus redakti de ĝi, se vi povas fari tion ene de semajno, sed la teksto ne estis lingve bona. Tial se vi tute nove faras tekston surbaze de la angla teksto, estas probable eĉ pli saĝa vojo fari tiel. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:02, 30 maj. 2026 (UTC) ::Okej, mi faris. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:37, 30 maj. 2026 (UTC) == [[Abitura ekzameno en Finnlando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Abitura ekzameno en Finnlando |kialo = Nova fuŝa artikolo de sama fuŝulo |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC) |tempo = mardo 26 majo 2026 10:18 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa. [[Uzanto:Kani|kani]] 19:39, 25 maj. 2026 }} :{{kom}} Teorie eblus plibonigi la artikolon, komencante per la fuŝa titolo ("abitura" ne ekzistas en Esperanto), sekvante pro manko de internaj aŭ eksteraj ligiloj, referencoj, kategorioj, estas persona kreaĵo ktp. Tiu ulo insiste kreas artikolojn, kiuj celas laborigi patrolantojn. Ekzemple tiu ĉi restos orfa kaj kun dubinda enciklopedieco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC) :{{kom}} Nu, la titolo ne estus granda problemo ... senprobleme eblus ŝovi ĝin al la PIV-a adjektivo [https://vortaro.net/#abiturienta_kd abiturienta]. Kaj ĝustas ke ankaŭ la aliaj kritikoj validas - eĉ ne estas intervikia ligilo al alilingvaj tekstoj pri la sama temo: tion mi ĵus aldonis al finna teksto "Ylioppilastutkinto Suomessa", ankaŭ havebla angle kaj france. Ke kategorioj mankas, estas simpla malmatura fuŝo, sed ke mankas eksteraj ligiloj kaj fidindaj referencoj, kaj restas forta suspekto ke la tuta teksto estas persona noto de opinio, "originala elpensaĵo" restas forta minuso. Kaj kompreneble ĝi devas havi ankaŭ la kritikan ŝablonon {{ŝ|orfa}}. Rezulte, se neniu miraklo okazas kaj iu uzanto ene de semajno helpe de la finna, angla kaj franca teksto objektivigas la subjektivan kreaĵon, mi vere {{por|subtenas}} la forigon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:17, 19 maj. 2026 (UTC) :: Kvankam mi jam tro malfruas, mi volas ankoraŭ aldoni mian voĉon {{por|por}} forigo de la teksto - mi vidis ĝin kiam ĝi ankoraŭ estis. Kaj ĉiuj mankoj de la teksto, jam menciitaj, vere elstaris ankaŭ kiam mi vidis la tekston. Kompreneble eblas havi la opinion "mia tasko estas nur ekkomenci temon, la tutaj enhavaj kaj teknikaj aldonoj necesaj, kun referencoj kaj eksteraj ligiloj, povas esti farataj de «la aliaj»", sed ĉar «la aliaj» ĉi tie estas nur malpleno da homoj, tiu espero ne ĉiam plenumiĝas. Ĉi tie ĝi ne plenumiĝis, kvankam eĉ estis alvoko al ĉiuj ĉi tie, ke bonvenus se iu homo (la mortinto de ka teksto aŭ alia uzanto) aldonus ĉiujn mankajn erojn. Mi volas konsideri min voĉdonanto por forigo de la teksto en tiu formo en kiu ĝi estis ĝis la forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:58, 27 maj. 2026 (UTC) == [[Junior Seydini]] = Thaphatsanaphop Thongchay == {{Propono de forigo |artikolo = Junior Seydini |kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 28 majo 2026 20:48 |forigita =jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 31 maj. 2026 (UTC) }} :{{kom}} Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie. Ni jam ĵus forigis similan artikolon kun nomo tre simila al la nuna artikola nomo Thaphatsanaphop Thongchay - Trinnaphop Thongchay.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC) ::Hm, kompreneble tiaj tekstoj pri aktoroj kaj kantistoj estas ĉiam iom konatigaj, do iusence eblas konsideri ilin reklamaj. Sed mi vere ne scias ĉu la homo efektive estus "tajlanda famulo" - ni ne havas tajlandan e-lingvan vikipediiston kiu povus konfirmi aŭ malkonfirmi tion, kaj ke li estus "internacia modelo" - mi ne dubas ke li loke povas labori kiel modelo, kaj se li intertempe studas en Tajvano ankaŭ povas kromlabori tie, sed nomi laborojn en la landoj de naskiĝo kaj nuna studado "internacia" kariero estus pompa misgvido kaj fanfaronado, kaj pri vera "internacia" kariero mankas konvinka internacia referenco: La teksto nomas [https://vogue.co.th/article/thai-models-runway-spring-summer-2023 tiun referencon pri laborado en Parizo kaj Los-Anĝeleso en 2023], kun noto ke la reteja ligilo estas de 2026-05-21, sed en 2026-05-27, apenaŭ semajnon pli poste, la ligilo ne plu haveblas, ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph - tiu "referenco" estas plej suspektiga kaj ne estas valida pruvo. Kaj aktoro, kiu eĉ ne estas en la datumbazo [[IMDb]] (estis jam tekstoj pri aliaj aktoroj, kie sole paĝo en la datumbazo IMDb ne konsideriĝis sufiĉa al ni por pravigi "menciindecon")??? Ankaŭ la [https://www.tunecore.com/artists/junior-seydini-independent-release dua ligilo] nur informas ''"looks like this page is lost"'', ankaŭ tie ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph. Se vikipedia paĝo kiu estis nur kreita en 2026-05-21, antaŭ eĉ ne semajno, havas '''nur fuŝajn referencojn''', kaj neniu el ĝi eĉ en iu ajn arkivigo spureblas ses tagojn poste, tio detruas '''ĉiun''' fidon pri kredindeco. Sekve - {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC) :PS: Cetere - tute flanke la teksto memorigas pri tio ke estas entute 76 [[Provincoj de Tajlando]], sed ĝis nun ni nur sukcesas havi esperantlingvajn tekstojn pri 28 - do pri '''du trionoj''', 48 provincoj ankoraŭ mankas ĉia esperanta vikipedia paĝo. Tio estas granda manko, konsiderante ke pri aliaj landoj ni havas ĉiujn provincojn kaj distriktojn, ofte ĉiujn komunumojn/municipojn kaj estas uzantoj kiuj energie faras tekstojn pri unuopaj vilaĝoj kaj komunumopartoj. Mi mem faris 26 el la nun 28 e-lingvaj tekstoj en lasta novembro, plus la ĝeneralan paĝon [[Provincoj de Tajlando]], sed pri la restaj du trionoj mi ne havas laborforton. Tiuj restas por aliaj esperantistoj!! Kaj plie kalkulante, tiuj 76 provincoj kompreneble havas 76 ĉefurbojn, sed ĝis nun ni nur havas entute 17 esperantlingvajn paĝojn pri tajlandaj urboj - tie do mankas multe pli da tekstoj (mi ne kontrolis ĉiujn 17 tekstojn, sed almenaŭ [[Hatjaj]] kaj [[Pak Kret]] ne estas provincaj ĉefurboj, ankaŭ Bankoko kaj Pataja kun specialaj statusoj ne, tial mankas pli ol 60 paĝoj se oni tute ne konsideras urbojn ekster la provincaj ĉefurboj). Pri Tajlando do esperanto-vikipedie do atendas multe da laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC) == [[Rikard Djegadut]] == {{Propono de forigo |artikolo = Rikard Djegadut |kialo = Ĝermeto de dubinda enciklopedieco. Nur ĝenerala agado, neniu preciza atingo, verko, ktp. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:15, 25 maj. 2026 (UTC) |tempo = lundo 1 junio 2026 20:57 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:11, 3 jun. 2026 (UTC) }} Fakte tre malmulta enhavo: nur 2 frazetoj, eĉ sen informkesto, do {{ŝ|ĝermeto|Indonezio}}, kaj neniu ajn artikolo kiu ligus al la teksto, nur [[VP:FA]], do {{ŝ|orfa|Azio}}. Kaj mi eĉ ne rigardis la du eblajn referencojn kaj ne ekhavis al mi opinion pri la menciindeco. Al mi la sola malmulteco de materialo sufiĉas por subteni ĝian forigon. Do {{por}} forigo. Ke pri pli detalaj administraj unuoj sub la provinco ŝajne ne estas esperantaj tekstoj ne estas la kulpo de la farinto, sed la kategorio "Indonezio" ankaŭ estas tre magra - kvankam meti la paĝon en kategorion "indonezianoj" ne estus problemo, kaj ankaŭ malfermi propran novan kategorion "indoneziaj ĵurnalistoj" nur por tiu teksto eblus - sed nur se ĝi restos. De la provinco [[Orientaj sudorientaj insuloj]], kiu evidente nur konsistas el insuloj, pri kvar insuloj, [[Floreso]], [[Sumbo]], [[Timoro]] kaj [[Komodo]] estas e-lingvaj tekstoj, nur pri la pli etaj ne. Se nur eblus scii kie la menciita loko estas... Momenton, tio kion la supozebla neesperantisto ĉi-tie senreference nomis "okcidenta Manggarajo", estas indonezie la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'', sen esperanta teksto, sed klaras ke ĝi estas la okcidenta parto de la insulo [[Floreso]]. Eĉ eblus konsideri ĉu aparte krei e-lingvan tekston nur pri la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'' - sed nur se la teksto restos. Sed por restigi la tekston necesus, ke iu e-isto unue konvinkus nin pri menciindeco de la homo, kaj due iu (eble alia e-isto) vastigus la tekston al almenaŭ tri frazoj, kun informkesto, kun ĝustaj kategorioj. Mi nun ne povas vidi tion, do for, se ne aperos kaj konvinkos argumentoj tre defendaj al la teksto.[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:00, 27 maj. 2026 (UTC) :{{por}} forigo [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:24, 1 jun. 2026 (UTC) == [[N. Robert Branch]] == {{Propono de forigo |artikolo = N. Robert Branch |kialo = Mi ne 100%-e certas ke la artikolo estas forigenda, sed ĝi ŝajnas al mi sufiĉe suspektinda por meriti diskuton. La temo ŝajnas menciinda, almenaŭ laŭ niaj normoj. La enhavo aspektas tute propagande. Ĝi enhavas almenaŭ unu vere nekredeblan aserton ke "li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto"; mi ne kontrolis ĉu estas aliaj falsaĵoj. La referencoj estas malbone kopiitaj el la angla sen retligiloj. Mi suspektas ke iu artefarita ilo intervenis, precipe ĉar la afero pri "Esperanta Ekonomikisto" estas tiel stranga falsaĵo, kian mi ne atendus de homo. La sama uzanto faris similajn artikolojn en la angla kaj la kataluna. |subskribo = [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:35, 27 maj. 2026 (UTC) |tempo = merkredo 3 junio 2026 2:16 |forigita = jes |kialo de rezulto = je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:22, 11 jun. 2026 (UTC) }} La teksto estas certe farita aŭtomate, sed ni vere pli kaj pli impresiĝas, kiom saĝajn esperantajn frazojn aŭtomata tradukado intertempe produktas en 90 % de la frazoj: kompreneble restas 10 % da rubo, kiel "li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto" aŭ "li akiris nacian gazetaron". Sed la asertoj enhave restas dubindaj. Interalie, ke pri lia dunganto ''[[British Journal of Economics]]'', evidente anglalingva, tute ne estas anglalingva vikipedia teksto kaj ankaŭ ne vikidatuma ero - kvankam, aliflanke, [https://britishecon.co.uk/ ekstera ligilo] pri tiu ĵurnalo almenaŭ haveblas. Ankaŭ pri dua dunganto, firmao "Astoria" el Austin (Teksaso) mi trovas nenion en la angla vikipedio kaj en vikidatumoj, sed pri tio mi eĉ per simpla guglo-serĉo per vortoj "Astoria cosmetics Austin" aŭ kombinitaj du el la vortoj trovas nenion - kvankam la citita artikolo [https://wdstudios.org/article/aHR0cHM6Ly9uYXRpb25hbHRpbWVzLmludGVybmFsL2N1c3RvbS9iRUJSQ0VwN1JVby1icmFuY2gtZXhpdHMtYXN0b3JpYQ ] supozigas ke la firmao Astoria en Austin ekzistus... ĉu povas esti ke oni en retejo wdstudios.org povus fari plene falsan artikolon? Sed se la artikolo ne estas falsa, kie estas retejo de tiu firmao?? En la angla vikipedio la teksto jam ekzistas ekde 6 semajnoj, kaj ŝajne neniu ĝis nun proponis ĝian forigon. Ke ĝi estis kreita de uzanto Stevejobessy kiu ankaŭ kreis la esperantan, katalunan kaj maltan tekstojn hieraŭ kaj hodiaŭ, ne estas problemo, sed ke estas preskaŭ ekskluzive tiu uzanto kiu plu redaktadas la anglan tekston, suspektigus min se mi estus anglalingva vikipediano... En la angla vikipedio devus esti pli da homoj, kiuj kredas ke iu temo entute ekzistas kaj pretas kontribueti. Mi pretus ekkredi la anglan tekston, se ekestus kaj restus anglaj tekstoj pri la temoj [[British Journal of Economics]] kaj [[Astoria (cosmetics)]]. Se tio daŭre ne estas kaj la pompaj asertoj restas tiom nekredindaj, mi estas {{por}} forigo. Kompromise ni povus vastigi nian tempon de enketado de semajno al monato. Tiam ni ankoraŭ povus sendi Arbarulon (se li pretas je tio) enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto - tiam probable pli klaros la anglaj asertoj post fino de tiu diskuto pri forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 27 maj. 2026 (UTC) {{re|Arbarulo}} Ĉu vi pretus, estante anglalingvano, enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto, kiel mi proponis la 27-an de majo. La duboj, kiujn vi prave havas pri la teksto de nura uzanto Stevejobessy, ankaŭ validas por la angla vikipedio. Se vi pretas elpaŝi en la angla vikipedio en la sekvaj du tagoj, mi pretas prokrasti decidon pri la esperanta teksto de Stevejobessy ĝis post monato, do je 27 junio, sed se ne mi proponas limdatan forigon je 3 junio. Cetere intertempe ankoraŭ aldoniĝis plia aŭtomata traduko de Stevejobessy en la nederlanda vikipedio - sed tio tute ne estas argumento. La samajn asertojn kopii kvinfoje ne igas ilin pli veraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 1 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo, krom ke ni prokrastas la decidon, ĉar Arbarulo ankoraŭ enketas ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:23, 1 jun. 2026 (UTC) :::Mi ne pretas peti forigon en la angla vikipedio, ĉar la angla-vikipediaj reguloj kaj kutimoj pri forigado estas tro malsamaj de niaj. Ĉi tie mi proponis forigon pro reklameco, sed la reguloj de la angla vikipedio diras ke oni forigu reklamojn nur en la plej senesperaj okazoj ([[:en:WP:G11]]), kaj mi pensas ke ĉi tiu okazo ne estas tia. Eble ĝi ja estus forigita pro nemenciindeco, ĉar laŭ miaj impresoj la angla Vikipedio interpretas menciindecon tre strikte, sed laŭ niaj normoj ĝi certe estas menciinda. Sed se iu havas pli specifan enketon aŭ demandon, kiun anglalingvaj vikipediistoj povus helpi solvi, kaj volas ke mi transkomuniku la peton, mi pretas fari tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:39, 4 jun. 2026 (UTC) ::::{{komento}} Se ni lasas la temon tiel ĉi, tiam la kalkulo de voĉoj rezultas je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo. Mi pretas ankoraŭ atendi lastan tagon da pripenso, eble iu ankoraŭ havas ion por opinii, sed krome mi morgaŭ je sama horo forigos la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 9 jun. 2026 (UTC) :::::Mi havas ankoraŭ malfortan argumenton '''kontraŭ''' forigo, nome eksteran referencon (profesian memprezenton) :::::* https://www.linkedin.com/in/branchrobert/ :::::kaj aliflanke tute neseriozan finon de la nederlanda vikipedia teksto, plian argumenton '''por''' forigo: :::::* "''In mei 2026 richtte Branch samen met een aantal muzikanten het Amerikaans-Canadese muziekproductiebedrijf WestBeats op. Onder leiding van Branch ontwikkelt de studio eigen Digital Audio Workstation-software. WestBeats streeft ernaar om in juni 2026 zijn eerste reeks singles uit te brengen''" ::::::Tio estas: "En majo 2026, Branch kune kun kelkaj muzikistoj starigis la uson-kanadan muzikproduktan kompanion WestBeats. Sub gvidado de Branch, la studio disvolvas sian propran programaron por Cifereca Aŭdio-Laborstacio. WestBeats strebas en junio 2026 publikigi sian unuan serion de unuopaĵoj." Tio ne kongruas kun la tre serioza prezento kiel ekonomikisto en la aliaj lingvoversioj... :::::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:22, 9 jun. 2026 (UTC) :Mi nur volas memorigi, ke mi sciigis pri ĉi tiu artikolo pro suspekto de reklameco. La menciindeco ŝajnas esti nedubebla (laŭ niaj kriterioj), do pliaj pruvaj referencoj ne rilatas al la afero. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:02, 10 jun. 2026 (UTC) ::Nenio ekde du tagoj ŝanĝiĝis, do mi nun plenumas la decidon de '''[[tri pledoj por forigo kaj vere forigas la tekston]]'''. Sed kvankam ni konsentas pri la suspekto de reklameco, mi vere ne komprenas ke tio estus la sola minuso. La teksto prezentas tute nekredindajn asertojn, kaj "pruvas" tion per ridinde fuŝaj referencoj, kiuj en nul kazoj povas pruvi ion. Sed efektive, ne estu nia tasko zorgi pri proponoj por eblaj forigendaj artikoloj el la '''angla''' vikipedio. Estas tiom da anglalingvaj denaskuloj, ke ili facile povas mem zorgi pri iliaj dubaj kazoj. Tamen mi ne povas kompreni, ke vi kun tiom mizeraj pseŭdoreferencoj ne povus havi dubojn pri la menciindeco de homo en la esperanta vikio surbaze de tiu blufa esperanta teksto. Mi absolute ne dividas la juĝon, ke la mencindeco de la teksto estus "nedubebla laŭ niaj kriterioj". La tuta artikolo kreas '''gigantan dubon'''! Sed nun ĝi estas ĉiukaze for post minuto. Ne indas plu diskuti pri kadavro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:20, 11 jun. 2026 (UTC) == [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] == {{Propono de forigo |artikolo = Villa delle Rose (Lago de Como) |kialo = Revenas malnova konatulo pri la Lago de Como kaj Lierna. Nun konata artikolo pri simpla vilao kiu estus interesa se historiaj aferoj estus konstateblaj, sed la referencoj ne konfirmas la asertojn. Eĉ la foto ne montras la vilaon mem. La artikolo ne ekzistas en la itala, sed nur en la ukraina, ĵus farita de anonimulo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 4 junio 2026 9:37 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:02, 2 jun. 2026 (UTC) }} :{{kom}} Konfirmas la fuŝecon tri artikoloj pri muelejoj de la sama aŭtoro sen ajna referenco aŭ alilingva korespondaĵo. Ili fakte estas nun nur ruinoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC) :{{por}} forigo de la nekredinda teksto [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] kaj de la tri fuŝaj artikoloj menciataj: [[Muelejo de Casate]], [[Muelejo de Mugiasco]] kaj [[Mulino di Sornico]]. La farinto mem ekde la 27-a de majo jam estas globale forbarita el Vikipedio, do ne estas danĝero ke ankoraŭ pluraj simile fuŝaj tekstoj venos de tiu ĉi konto, sed tiuj kvar vere estas fuŝaĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:52, 30 maj. 2026 (UTC) :{{por}} forigo de ĉiuj kvar menciataj tekstoj, kiuj ĉiuj estas same ne kredindaj kaj de sama "longtempa abuzanto" (LTA). [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:21, 1 jun. 2026 (UTC) == [[Katolikismo en Finnlando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Katolikismo en Finnlando |kialo = Nova finna fuŝaĵo. La redakto konsistas el tri linioj. La unua enhavas fuŝan vorton "katolikanoj". La dua povus esti interesa se estus referenco (oni ne povas scii ĉu temas pri inventaĵo. La tria estus nur anonco de io kio okazos. Ĉu estus enciklopedia informo pri kvar katolikoj en Svedio, Danio aŭ Rusio? Kiel kutime, estus ni kiu devus serĉi allingvan korespondon. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 31 maj. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 7 junio 2026 18:14 |forigita = ne |kialo de rezulto = 3 kontraŭ, 0 por, 0 duboj - vidu sube. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:35, 9 jun. 2026 (UTC) }} {{komento}} Prava plendo, kompreneble. Mi ankoraŭfoje investis la tempon kaj amplekse avertis la kreinton en [[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet#Katolikismo en Finnlando]]. Principe, kiel mi skribis tie, mi estus por teno de la teksto de tri frazoj kun ŝablono {{ŝ|ĝermo}} kaj kun intervikia ligiĝo, ĉar ĝi teknike utilas por malpliigi artikolajn orfojn. Sed mi vere subtenas ke ne 200-an fojon iu ne-finna esperanta administranto faras tiun agadon por la finna kolego, kiu tute povas kaj kapablas tion fari mem: en kreo [[Lilli Earl]] de antaŭhieraŭ li ankaŭ sukcese faris intervikian ligiĝon, do pruvis ke li povas fari tion, kvankam li iam konfesis ke li ne rajtas aktive redakti ion '''en''' vikidatumoj. '''Se''' li mem postliveras tiujn antaŭkondiĉojn de komencanta teksto, mi estus por teno de la teksto, se ne, {{por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 jun. 2026 (UTC) : Mi ĵus vidis ke li jam ekagis pro mia averto, intervikie ligis la paĝon, ampleksigis la 3 frazojn al 5 (tiam ankaŭ eblas rezigni pri ŝablono "ĝermo", eblas meti, sed ne nepre) kaj aldonis 3 bazajn referencojn. Post tiu iometa ampleksigo, kiu certe ankoraŭ ne estas la maksimume ebla ampleksigo, mi jam estas kontraŭ forigo. Kaj mi esperas ke la uzanto aplikas la averton al ĉiuj novaj paĝokreoj. Se iuj paĝoj estas mankaj, proponi forigon estas konsekvenca ago kaj povas havi pozitivajn rezultojn... Do nun, {{kontraŭ}} forigo. Dankon, Kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 1 jun. 2026 (UTC) :: Efektive, post la nunaj plibonigetoj {{kontraŭ}} forigo. Estas bone ke la teksto jam ankaŭ ne estas artikola orfo plu, kaj kun la alilingvaj tekstoj ankaŭ devus esti eble ankoraŭ trovi iun foton... Sed tio estas normala situacio por artikolo kiu nur ekestis hieraŭ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:57, 1 jun. 2026 (UTC) :::PS: Mi ĵus povis enigi 2 fotojn kaj mapon, kaj la paĝo jam ekaspektas kiel normala artikolo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:13, 1 jun. 2026 (UTC) :Ĝi povas resti. Kiel fini la debaton?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:09, 3 jun. 2026 (UTC) ::{{kom}} Mi kalkulas la frazon de Kani "Ĝi povas resti" kiel voĉon kontraŭ forigo, kun mia voĉo ŝanĝita kontraŭ kaj tiu de Aidas same post la "plibonigetoj kontraŭ forigo". 3 voĉoj kontraŭ forigo, neniu (post la adaptoj) por, kaj neniu dubo plu. La teksto restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:33, 9 jun. 2026 (UTC) == [[Karim Tabti]] == {{Propono de forigo |artikolo = Karim Tabti |kialo = Pli ol forigopeton, mi havas seriozan dubon. La artikolo ŝajnas bone strukturita, sed temas pri 17-jarulo (eble ankoraŭ ne biografienda) kaj la referencoj estas nenio. Ne ekzistas korespondaĵo en itala aŭ alia lingvo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:13, 3 jun. 2026 (UTC) |tempo = <s>10 junio 2026 9:42 h </s> plivastigita ĝis ĵaudo 11 junio 2026 21:00 h |forigita = ne |kialo de rezulto = du voĉoj kontraŭ forigo, neniu por, sed restas duboj, ĉe Kani kaj Goren, kaj fakte ankaŭ ĉe mi - do: "in dubio pro reo" dubokaze por la akuzato [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:13, 23 jun. 2026 (UTC) }} :Mi povis trovi nenion pri tiu ĉi ulo, kaj la nomo Karim Tabti ne estas tre rara. Ĉu eblas kontakti la aŭtoron? Se temas pri sinprezento, ĉu li almenaŭ estas esperantisto aktiva en la movado, eble en TEJO aŭ junulara sekcio de SAT? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 12:57, 6 jun. 2026 (UTC) ::La aŭtoro estas anonimulo, kiu faris nur tiun kontribuon. Se temus pri esperantisto, oni dirus ion pri tio. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 8 jun. 2026 (UTC) La teksto je unua vido ŝajnas troglata, olea AI-laboraĵo, kun ridinda unua referenco "La sekva teksto prezentas enciklopedi-stilan biografion de Karim Tabti, kune kun klarigoj pri la font-bazo kaj la kriterioj de verifikebleco laŭ la normoj de Wikipedia." Do la unua referenco ekzakte alparolas nin ĉi tie per solena seriozeco, kiuj jes dubas ĉu iu tia homo "Karim Tabti" entute ekzistas. Malgraŭ la senespera pledo "ne forigu ĝin, ĝi plenumas la kriteriojn", groteske ĝi ĝuste NE plenumas iujn kondiĉojn pri referencoj "laŭ la normoj de Wikipedia": la "referencoj 2-6", kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon "publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja" pruvas ekzakte '''nenion'''. Sed se oni '''mem''' enketas per reta serĉilo (Junaj Socialistoj de Foggia, en loka lingvo: Giovani Socialisti di Foggia), tuj troveblas tuta fasko da konvinkaj referencoj: * https://playnews24.com/2026/06/09/karim-tabti-gs-psi-nessuna-festa-sulle-difficolta-della-citta-il-centrodestra-abbia-rispetto-delle-istituzioni/ * https://www.foggiatoday.it/tag/giovani-socialisti/ * https://www.civico93.it/giovani-socialisti-diu-capitanata-annunciata-la-costituzione-del-coordinamento-di-lucera/ * https://www.linkedin.com/in/karim-tabti/ Do. La temulo vere estas loke aktiva juna socialista politikisto, kaj ĉar la teksto mem estas esperantlingve senriproĉa, la problemo estas nur tiuj senesperige fuŝaj "referencoj 2-6", kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon "publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja". Ĉar kun aninmulo oni povas tre malbone komuniki, mi prefere proponus lasi la tekston, se iu esperanta uzanto povas ene de 2 tagoj enplekti tiujn aŭ iujn rete trovitajn referencojn en la krome konvinkan tekston (tio signifas vastigi la limdaton ĝis 2026-06-11 19 h UTK). Mi neniel komprenas, kial la por Foggia kaj Apulio plene negrava komunika lingvo Esperanto estus tiom grava, sed eble la anonimulo pensis ke li volis havi "testan balonon", antaŭ ol en dua paŝo elpaŝi per vikipedia artikolo en la itala lingvo. Do estos al ni, ĉu ni estos tiom bonkoraj kaj afablaj por mem ripari la eksterajn referencojn. Se jes, la eksteraj referencoj ŝajnas pruvi publikan intereson pri la junulo, kaj nur la fakto ke li estas 17-jara ne "senvalorigas lin". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:57, 9 jun. 2026 (UTC) Mi nun pli-malpli ĉion forĵetis, por kio mi ne trovis fidindajn retajn ekstervikipediajn referencojn, kaj metis tiujn referencojn. La retejo foggiatoday.it, kiun mi menciis hieraŭ, montriĝis teknike fuŝa, ekzemple ne estis arkivigebla, kaj estis superŝarĝita de reklamoj, ankaŭ la retejo https://www.foggiatoday.it/politica/karim-tabti-congresso-si-foggia.html pri kiu fakte temis. Ĝin mi do ne uzas, sed mi trovis bonan plian referencon https://federazionegiovanisocialisti.com/sedi/, kiun eblas senprobleme uzi. Sed la referencoj kiujn mi nun havas pruvas relative malmulton, de la origina teksto nun nur restis naŭ mallongaj frazoj, tio estos pli ol la minimumaj 3 por artikola ĝermo, sed ĉar ili vere estas tre magraj, mi tamen metis ŝablonon {{ŝ|ĝermo}}. Tiun koncizigitan kaj referencitan tekston ni povus lasi, sed nun la teksto estas tiom konciza, ke restas malmulta substanco: mi voĉdonas {{malforte kontraŭ}} forigo, sed volas almenaŭ ankoraŭ plian voĉon aŭ du. Tamen kompreneble ni tre atentu ne malŝpari tro multegan tempon je tiu tre flanka temo pri la provinco, konsiderante ke multaj esperantaj tekstoj pri tiu provinco aspektas kiel la paĝo [[Ascoli Satriano]]: teksto de nur unu frazo, ses vortoj, plus informkesto kun informoj de 2005, plene malaktuala kaj kun fuŝa ligilo [[San Potito]], sed aliflanke tre kritikende tute sen {{ŝ|ĝermo}} aŭ ĉi-tie la pli draste kritika {{ŝ|ĝermeto}}. Sed kompreneble ni ne forĵetu ĉiujn flankajn temojn kun rilatoj al la provinco, nur ĉar ni ankoraŭ ne sukcesis redakte vastigi la robotan kreaĵon de januaro 2006, kiun poste ekskluzive nur robotoj pluadaptis, kaj neniu ajn homo iam faris plej etan redaktan ampleksigon (nur unu homo en 2013 ŝanĝis bildon). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:12, 12 jun. 2026 (UTC) ::{{kontraŭ}} forigo, kvankam dubindas la Internacia menciindeco de ĉiu ekestanta juna loka politikisto. Sed la teksto estas bona kia ĝi estas nun, ankaŭ bonas ke nun estas nova teksto pri la itala partio de 2007. "in dubio pro reo" [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Ŝlomo Hofmeister]] == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝlomo Hofmeister |kialo = Fuŝega lingvaĵo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:34, 12 jun. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 19 junio 2026 8:18 |forigita = ne |kialo de rezulto = post plibonigo: tri kontraŭ, Kani ne reesprimis sin, sed lia komence prava kritiko "fuŝa lingvaĵo" intertempe estas senbaza 10:09, 23 jun. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) }} :Mi riparis la plej elstarajn lingvofuŝojn - nun {{kontraŭ}} forigo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:34, 12 jun. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}} La origina teksto estis lingve neakceptebla, sed post la poluro de Moldur ĝi estas tute bona. Kompreneble la teksto daŭre nur estas ĝermo, kiu tre profitus de pliampleksigo per tradukoj el la germana aŭ angla versioj, sed esti artikola ĝermo ne estas kialo por forigo. Dankon al Moldur, tiel ĉi ĝi sendube ne estas forigenda. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:18, 14 jun. 2026 (UTC) ::{{kontraŭ}} forigo nun. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:23, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Metodo Castiglioni]] == {{Propono de forigo |artikolo = Metodo Castiglioni |kialo = Pli ol forigopeton, mi montras mian dubon pri enciklopedieco. Temas denove pri Lierna, ĉe la Lago de Como, kaj la familio Castiglioni. La redakto sonas al mi kiel ia babilado, kvazaŭ seninforma. Denove ĝi ekzistas en hispana, sed ne en itala. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:26, 12 jun. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 19 junio 2026 18:45 |forigita =jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:33, 20 jun. 2026 (UTC) }} {{por}} Ni jam vidis tiom da blovite grandigitaj, fakte senenhavaj, seninformaj paĝoj pri familio Castiglioni de Lierna, ke mi vere ne emas investi duonhoron por detale defendi kial, se ĉiuj antaŭaj tekstoj krom tiu pri la skulptisto [[Giannino Castiglioni]] estis senvaloraj, ankaŭ tiu ĉi teksto estus foriginda. Ĝi ne ŝajnas al mi enciklopedia. Punkto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:11, 14 jun. 2026 (UTC) :{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Luca Bestetti]] == {{Propono de forigo |artikolo = Luca Bestetti |kialo = Vidu la kunmetitajn dubojn jam en la [[diskuto:Luca Bestetti|diskutpaĝo]]: duono de la trovoj povus subteni impreson ke la tuto estus falsa kaj duono ke ĝi tamen estas vera. Ĉu lasi tian tekston, ĉar ĝi "nur duone estas konvinkebla, per fontoj kiuj eble estas fidindaj eble ne"? Ĉu tiuj pridubeblaj referencoj sufiĉas por pruvigo lasi la tekston??? |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 21 junio 2026 8:39 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:45, 22 jun. 2026 (UTC) }} {{re|Super nabla}} (aŭ iu alia italo) Ĉu vi havus opinion pri tiu paĝo?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC) :{{por}} forigo, se neniu itallingvano pretas detektive forigi la multajn dubojn ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Thathanine Thongchay]] == {{Propono de forigo |artikolo = Thathanine Thongchay |kialo = Dubinda menciindeco |subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:54, 15 jun. 2026 (UTC) |tempo = lundo 22 junio 2026 3:40 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:43, 22 jun. 2026 (UTC) }} :{{por}} Dubinda menciindeco. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:51, 15 jun. 2026 (UTC) :{{por}} Vere, dubinda menciindeco. Ke li en 2017, en aĝo de 11, foje faris reklamon por dentopasto, estas bone, sed ne jam signifas aktoran famon. Kaj ke [https://www.imdb.com/de/name/nm18457192/ en la aktora daumbazo IMDb] estas nur lia nomo, sed entute neniuj aktoradoj, diras multon. Plie, la sola ligilo, persona [https://www.instagram.com/Thathanine paĝo ĉe Instagram] estas {{404}}... Tio estas ploriga prezento. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:18, 20 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:18, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Teodoriko Bland (juĝisto)]] == {{Propono de forigo |artikolo = Teodoriko Bland (juĝisto) |kialo = Novulo ekkreis fuŝegajn artikolojn, unu ĝermeton kaj alian ĝermon kiu estis savita post polurado fare de Moldur. Mi ne scias ĉu tiu novulo esperas, ke ni riparu ĉiujn tiujn venintajn kaj venontajn fuŝajojn aŭ eĉ estas nekonscia pri la neakcepteblo de la rezultoj. Aliaj similaj artikolklopodoj estas [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]] Mi ne sentas min preta kontakti lin. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 15 jun. 2026 (UTC) |tempo = lundo 22 junio 2026 18:01 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:42, 22 jun. 2026 (UTC) }} :{{por}} La novulo mem skribis "Mi estas komencanto, tiel pardonu se mi fari eraro." Pardoni "se li fari eraro" oni povas, sed nove verki la tekstojn pri detalaj biografioj de antaŭ 200 jaroj el la historio de [[Marilando]] estas iom tro. Mi emas koncentriĝi pri la multegaj kantonoj de Usono, kiuj ne nur havis signifon antaŭ 200 jaroj en la loka historio, sed estas signifaj en 2026, kaj tie pri [[:Kategorio:Kantonoj de Marilando|Marilando estas nur 12 tekstoj kaj mankas ankoraŭ 12]]. Kompreneble Marilando nur estas unu el tre multaj partoj de Usono, kaj Usono nur estas unu el tre multaj landoj de Ameriko, sed mi ĉiukaze ne vidas kapablon ĉe mi nun nove krei la paĝojn de lokaj homoj de antaŭ 200 jaroj kiujn la komencanto deziras ke ili estos. Mi metas ŝablonon {{ŝ|polurinda}} kaj {{ŝ|orfa}}, ĉar estas signo de afableco ne forigi tekston sen antaŭe averti pri mankoj, sed tamen estas por forigoj de almenaŭ la tekstoj [[Teodoriko Bland (juĝisto)|T. Bland]], [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 20 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo de ĉiuj kvar. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC) == [[Via Arcivescovo Romilli]] == {{Propono de forigo |artikolo = Via Arcivescovo Romilli |kialo = Anonimulo kreas nur artikolojn pri milanaj stratoj, kiuj ne interesas en la itala vikio kaj serĉas lokon en Esperanto, islanda aŭ rusa. Tio dubindas min pri enciklopedieco. Ĉu ni havos centojn da stratoj da centoj da ĉefurboj? Tio estas dekmiloj da stratoj. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 19 jun. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 26 junio 2026 21:38 |forigita = jes |kialo de rezulto = 3-4 poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:41, 22 jun. 2026 (UTC) }} {{kom}} Supozeble plia blufaĵo/pompaĵo en la konata Milano-rilata fuŝaro. Simile ankaŭ: [[La Casa Astratta]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:24, 20 jun. 2026 (UTC) {{forte por}} forigo eksplicite ankaŭ de la teksto [[La Casa Astratta]]: Pri la strato Via A. Romili mi ankoraŭ povus imagi meti frazon en la tekston pri Milano, sed pri la "Casa Astratta" estas eĉ pli groteske. Kvankam tie mankas foto, eblas vidi en [https://ordinearchitetti.mi.it/index.php/it/cultura/itinerari-di-architettura/14-arte-e-architettura/opere/320-casa-astratta/galleria#galleria ekstera retejo] ke temas pli tutsimpla 9-etaĝa loĝdomo, tipe socialisma [[slabokonstruaĵo]], kiu estas en neniu dimensio arkitekte menciinda. En ĉiuj periferioj de ĉiuj urboj de la eksa [[Varsovia pakto]] oni povas vidi tiajn domojn, mi havas amikojn kaj parencojn kiuj loĝas en tiaj domoj kaj estas dankema ke estas tiuj simplaj domoj (kaj ke ili ne estas bombitaj kiel la samaj domoj en Ukrainio), sed se oni metas paĝon pri ĉiuj tiuj domoj, eĉ se ne estas foto kiu montrus la tristan fasadon, tiam oni same povas fari tekstojn pri ĉiuj strataj lanternoj kaj ĉiuj rubujoj en ĉiuj stratoj de ĉiuj urboj, urbetoj kaj vilaĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:53, 20 jun. 2026 (UTC) :{{por}} forigo de ambaŭ. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC) ::{{re|Kani}} Cetere la dubinda teksto pri tiu "Via A. Romilli" estis fakte trompe pri la tuta milana kvartalo Corvetto - supozeble ĉar nur pri "tiu unu strato Via A. Romilli" estus apenaŭ sufiĉe da raportindaj frazoj por vikipedia teksto. Mi ĝenerale pensas, ke en Vikipedio oni iru de ĝeneralaj al laŭgrade pli specifaj temoj. Unue estu teksto pri la lando, poste pri regiono, provinco, tiam se estas pri kantono aŭ distrikto, kaj se tiam ankoraŭ estas energio, pri urboj aŭ neurbaj komunumoj aŭ municipoj. Por Milano tio signifas, ke se jam estas teksto pri la urbo (la esperanta teksto [[Milano]] cetere nun estas problema, sed tio estas alia laborejo), ke tiam se iu tre volas estu tekstoj pri la naŭ urbodistriktoj, kiuj sume konsistigas la tutan urbegon. Tiuj kompletaj tekstaroj jam pli longe ekzistas pri Granda Londono, Parizo, Berlino, Vieno, Budapeŝto kaj Moskvo, kaj mi nun faris la naŭ tekstojn ankaŭ por Milano. Ĉi tie la "kvartalo Corvetto" estas en la [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Se oni freneze amas Milanon, oni nun povas senprobleme krei subtekston pri la "kvartalo Corvetto", kaj tiam aŭtomate aperas blua ligilo en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Sed por mi persone la 9 tekstoj pri la naŭ partoj de la urbego nun tute sufiĉas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:08, 20 jun. 2026 (UTC) :::{{re|Kani}} Mi el la forprenita teksto ankoraŭ sukcesis elvringi tri frazojn al eta ĉapitro en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Tiel tamen la laboro de la anonimulo ne estos tute vana... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:06, 23 jun. 2026 (UTC) == [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando |kialo = Novulo, anonimulo, kreis artikolon kun pli ol 100 000 bitokoj pri golpafantoj. Ĝi estas plenplena de ruĝaj ligiloj kaj blazonoj. La kreinto eĉ ne scias, ke estas jam artikoloj pri la naciaj teamoj. Mi komentas sube. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC) |tempo = lundo 29 junio 2026 21:28 |forigita = ne |kialo de rezulto = sed ekstreme reduktita laŭ 3 voĉoj favore al tio -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:42, 16 jul. 2026 (UTC)}} :{{kom}} Ripari tiun artikolon estus heroeca tasko, kiun neniu faros. Mi jam faris kelkajn komencajn plibonigojn. La kreinto eĉ pafis kaj fuĝis. Krome estas neutila tiu artikolo, kiam la situacio ŝanĝiĝas nun ĉiutage dum pluas la monda ĉampioneco. Mi vidas du vojojn: unua, simple forigi la monstran artikolon; dua, fortondi ĝin lasante nur 50 golpafantojn anstataŭ 200 kaj klopodi bluigi la pejzaĝon. Tiuokaze indus atendi la finon de la ĉampioneco por ŝpari laboron de konstanta ĝisdatigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC) ::Ĉu eblas la tria vojo: igi iun roboton krei ĝermgrandan artikolon pri ĉiu menciita piedpilkisto laŭ intervikiaj datumoj, esperante ke iam iu piedpilkadmiranto kreskigos ilin? Laŭ mia scio ĵus nun en la aktivularo de nia vikipedio ne estas fortaj sportadmirantoj, sed tio ĉi ja povas (teorie) ŝanĝiĝi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 22:14, 22 jun. 2026 (UTC) :::{{por}} forigo de la tute fuŝa listo en '''[[nuna stato]]'''. Alternative mi eĉ pli voĉdonus por teno de minumuma listo de 10 plej golemaj futbalistoj, do laŭ nuna stato de Ronaldo ĝis Puskás, '''sen''' fuŝaj teamaj titoloj kiel [[Nacia futbala teamo de Portugalio]] (estas [[portugala nacia teamo de futbalo]], se estus unu kazo, eblus meti alidirektilon, sed estas tro multaj fuŝoj, cetere ankaŭ ekzistas preta ŝablono {{ŝ|PortugalioFB}}, kiu ĉi tie tuj liverus flageton kaj perfektan ligilon), '''sen''' fantaziaj ruĝaj ligiloj "Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo" kaj multegaj similaj, kiuj ĉiuj ne ekzistas - la novulo kun tiom da fuŝoj ne estos la gusta por fari tiujn centojn da paĝoj, kaj la ekzistantaj uzantoj pli bone koncentriĝu pri pli esencaj taskoj - ekzemple, el 48 teamoj de la nuna futbala mondpokalo nur 40 havas e-lingvan tekston, 8 ankoraŭ mankas, kaj '''sen''' fuŝaj provoj kiel "Dts/outdmy1". Se fari tiel, el la 10 sportistoj ankoraŭ mankas e-lingvaj tekstoj pri du, [[Sunil Chhetri]] kaj [[Ali Mabkhout]], tio eĉ fareblas sen robota helpo, kiu ĉiukaze nur liverus krudan tekston, do ĉiukaze ne eblus fari pretan tekston sen homo (almenaŭ por kontrolo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 23 jun. 2026 (UTC) :::{{re|Goren}} La tria vojo, igi iun roboton krei ĝerman artikolon pri ĉiu menciita nomo laŭ intervikiaj datumoj, '''ne''' funkcios. Mi ĵus per forta subteno de vikidatumaro faris 30 tekstojn pri aktualaj futbalistoj, kaj antaŭe jam antaŭpreparis ankoraŭ ŝtopante multajn tekstojn pri la geografio de Usono kaj Kanado, kaj laŭ mia sperto mi konstatas ke mi kaj tute vi '''supertaksas''' vikidatumaron: Uzante ĝin, mi daŭre konstatas ke vikidatumoj ne estas preta, foje informoj tute mankas, foje malaktualas je 10 jaroj, foje nur la "preferata rango" forgesiĝis elekti - estas tre en ordo uzi vikidatumaron kaj dume permane aktualigi ĝin, mi ankaŭ lernis aŭtomatece aldoni iujn parametrojn kaj priskribojn al vikidatumaro, sed tiuj informoj kiuj ĉi tie mankas, laŭ mia impreso aldoneblas nur mane (mi diras: tial ili mankas). Krome, entute multajn informojn eblas stoki en vikidatumaro kaj preni de tie, sed neniam ĉiujn kiuj estas bezonataj en eta projekto kiel wiki.eo aŭ similgranda alia vikio. Do tre bonas uzi vikidatumaron kaj dum la uzado plibonigi ĝin, sed estas iluzio ke iu aŭtomato aŭ artefarita intelekto faros e-lingvajn tekston sen ke lingve kaj teknike sperta homo bezonatus. Vikidatumaro ne estas artefarita intelekto... :::{{re|Goren}} pri via lasta ideo: Mi '''ne''' pensas ke manko de "fortaj sportadmirantoj" en vikipedio estas la problemo. Fakte ne tiom temas pri "forta admiro", sed pri lingva kaj teknika sperto en vikipedio plus preto engaĝiĝi ankaŭ pri sportaj temoj, ne nun pri "siaj kutimaj tre limigitaj ŝatotemoj". Mi dirus ke en la lastaj monatoj ankaŭ Aidas kaj Sj1mor multe kontribuis pri sportaj temoj (ekzemple pri vintrosporto en februaro-marto), aŭ Castelobranco (aparte pri manpilkado)... Revi pri iuj novulaj 15-jaruloj kiuj ĉi tie perfekte levos la lingvan nivelon de ĉiuj futbalistaj kaj futbalteamaj temoj al neatenditaj altecoj estos vana revado, kvankam ankaŭ mi foje revas ekzemple ke povus reaktiviĝi la eksesperantisto Michael Barera, kiu sub uzantonomo TFCforever ĝis somero 2011 faris multajn sportajn kontribuojn al la e-lingva vikio. Sed kompreneble, se kvar fortaj sportemaj vikipedianoj faras po 30 novajn tekstojn pri sportistoj kaj aliaj normale sportemaj vikipedianoj faras sume ankoraŭ 20 aŭ 30, kaj nur en la [[Futbala Mondpokalo 2026]] estas 48 teamoj, kun po 26 teamanoj plus trejnisto, tiam temas pri 1 296 novaj biografioj por tiu unu turniro, plus 48 ŝablonoj kaj pliaj kromtekstoj - do tamen malgraŭ ĉiu fortostreĉo eblos nur kovri la temon je dekono ĝis okono. Tial mi komprenas la revon pri aŭtomatigo, sed mi garantias ke tiel ni funkcios, kaj estas la esenco de vikipedio kaj ĉiam restos truoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 23 jun. 2026 (UTC) ::::{{por}} forigo - aŭ, je dua pripenso, eĉ pli bone ŝanĝo al listeto de 10 plej pintaj golpafantoj sen ajnaj ruĝaj ligiloj laŭ la propono de Thomas.[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:47, 26 jun. 2026 (UTC) :{{kom}} Provizore mi forigis la kernon de la fuŝa artikolo kaj lasis nur listeton de dek golpafistoj laŭ la listo de anglalingva artikolo. De nun oni povas plivastigi la artikolon; kvankam mi markis ĝin kiel redaktata (por eviti trudon de aktuala intereso), konsideru vin liberaj agadi sur ĝi. Nun oni devas atendi la finon de la nuntempa ĉampioneco por aktualigi la rezulton kaj eventuale pliigi la liston al 20 aŭ krei tabelon. Poste oni devas konsideri ĉu indas aldoni la liston de la plej bonaj golpafantoj en monda ĉampioneco (tiu ĉi estas ĝenerala listo) aŭ krei apartan artikolon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:24, 30 jun. 2026 (UTC) ::{{komento}} Jam paŝo al bona direkto. Mi aldone vidigis la naciajn teamojn, kaj videblas ke nur en tiu minimuma listo de 10 homoj ne nur mankas 2 el 10 tekstoj pri sportistoj sed ankaŭ mankas 3 el 10 tekstoj pri teamoj. Se oni vastigas la liston al 20 homoj, la ruĝaj ligiloj jam signife multiĝos. Sed estos en ordo. Sume 20 biografioj kaj 20 tekstoj pri teamoj estas ne tro multe. Kaj estas bona okazo verki pri la naciaj teamoj de Malajzio, Zambio aŭ Malavio, kiuj krome probable ankoraŭ 10 jarojn ne atentiĝos, ĉar ili en kontinentaj aŭ mondaj turniroj principe ne ludas gravan rolon. Aldoni plian liston de la plej bonaj golpafantoj nur en monda ĉampioneco sendube nur indas, se ankaŭ pri tiu listo jam estas alilingva listo de kiu eblas kopii, ĉar mem esplori pri tia vasta statistika temo kostus freneze tro da tempo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:50, 5 jul. 2026 (UTC) :::Daŭre la 5 ruĝaj ligiloj [[Sunil Chhetri]], {{BaratoFB}}, {{MalajzioFB}}, [[Ali Mabkhout]], {{Unuiĝintaj Arabaj EmirlandojFB}} estas ruĝaj. Sed la listo en la de Kani forte tranĉita formo tamen estas ne plu forigenda. Tial mi proponas fermi la diskuton, kun tri voĉoj por tiu forta redukto (Goren ja nur demandis kaj ne klare esprimis sin voĉdone). Kiu volus adopti tiujn kvin estontajn tekstojn? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:40, 16 jul. 2026 (UTC) == [[Vitikolturado en Umbrio]] plus 11 similaj paĝoj plus navigilo == {{Propono de forigo |artikolo = Vitikolturado en Umbrio |kialo = Dum semajnoj anonimulo (kun kiu ne eblas kontakti) kreis amason da similfuŝaj artikoloj pri vinproduktado en Italio. Mi markis plimulton kiel polurinda, sed tio utilas al nenio, ĉar li plue fuŝkreas kaj tute ne revenas al la kreitaĵoj, eble kredante ilin kronjuveloj. Ĉi tiu eĉ kun du eraroj en la ĉefa vorto de la titolo: Vitikolturado anstataŭ Vitokulturado aŭ Vitkulturado. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC) |tempo = mardo 7 julio 2026 10:50 |forigita = jes |kialo de rezulto = neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:27, 7 jul. 2026 (UTC) }} :{{kom}}Krome, en kelkaj el tiuj artikoloj estas longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Indas revizio de la tuta artikolaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo de tiu teksto. Neniel estas nur la longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Estas multaj tajperaroj, el kiuj tiuj kiuj estas faritaj ligiloj, ekzemple "[[hekolitoj]]" (supozeble la homo celis ion kiel 'hektolitroj') plej elstaras ruĝe, sed tajperaroj sen ruĝa ligilo simple estas alikoloraj eraroj, sed ĉiukaze eraroj. Mi estus malpli drasta, se ĝis la fino de la pripensa semajno iu esperantisto ĝustigus ĉiujn tajperarojn (ĉi tie estus ankoraŭ du tagoj), sed kiu volus tion fari? Mi certas ke la aŭtomata guglo-tradukilo povas bone tajpi la vorton 'hektolitroj', do la lingvonivelo estas multe sub la kreaĵo de iu senkosta roboto. Sed problemo estas, ke la homo ŝajne ĉiam redaktas je nova anonima kanalo, do ne eblas bloki kanalon, kaj ne eblas decidi pri forigo de pluraj tekstoj, sed necesas ĉiujn titolojn unuope kopii ĉi-tien, por tiam decidi pri forigo - sed tio eblas per simplaj voĉdonoj, sen longe argumenti pri pluaj tekstoj. Ĉiukaze tre pena purigado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 5 jul. 2026 (UTC) :::Ĉiukaze: Ŝajnas ke sume temas pri 12 tekstoj/temoj, ĉar la sama anonimulo ankaŭ faris tute ekstere belan navigilon {{ŝ|Vinberkulturo en Italio}}, kiu listigis tiujn 12 ligilojn, kaj post kreo de la lasta (pri Umbrio, je 2026-6-30) ŝajne ne faris novajn tekstojn. Sed ankaŭ se la navigilo aspektas bone ordigita, la unuopaj aliaj 11 listaj paĝoj ĉiuj ŝajne estas same ĥaosaj kaj eraraj kiel la unua jam fokusita en VP:FA. Mi do estas {{por}} forigo de ĉiuj 12, kaj se fari tion, poste ankaŭ por forigo de la navigilo, kiu tiam ne plu havas sencon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 5 jul. 2026 (UTC) Do {{Propono de forigo |artikolo = Vinberkultivaĵo en Piemonto |kialo = kaj * [[Vinberkulturo en Friuli-Venecia Giulia]] * [[Vinberkulturo en Sardio]] * [[Vinberkulturo en Sicilio]] * [[Vinberkulturo en Trentino-Alta Adiĝo]] * [[Vinberkulturo en Valle d'Aosta]] * [[Vinberkulturo en Veneto]] * [[Vitikulturado en Emilio-Romagna]] * [[Vitikulturado en Marko]] * [[Vitikulturo en Lombardio]] * [[Vitikulturo en Toskano]] Kialoj jam menciiĝis supre. Kaj se ĉiuj decidiĝis forpreni, ankaŭ {{ŝ|Vinberkulturo en Italio}} foriru. |subskribo = --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 5 jul. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 12 julio 2026 20:06 (UTC) |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :Plus [[Vinkultivado en Kampanio]]. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:31, 7 jul. 2026 (UTC) ==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Fizalio]]== [[Fizalio]] ŝajnas esti en la sama situacio kiel "Meduzo" estis, kaj mi petas [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj#Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de Meduzo|la saman solvon]] - kaŝon de la kopiitaj versioj post kiam mi anstataŭigos ĝin, kaj enmeton de ĝusta referenco al la kopiita artikolo kiel "Literaturo", se {{re|ThomasPusch}} aŭ iu alia havas ĝin. Cetere, la afero de "Meduzo" ankoraŭ ne estas tute solvita. La referenco estas metita, sed la kopiitaj versioj ne estas kaŝitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:06, 1 jul. 2026 (UTC) Mi serĉis en miaj bretaroj, sed miaj paperaj jarkolektoj pri Kontakto finiĝas fine de 1996, do tiun pri 1998 6 mi ne havas. Mi ŝatas peti iun alian pri kaŝo de la dubindaj versioj de "Fizalio" - nur se en semajno aŭ du vere neniu administranto pretus fari tion, mi rekontakteblus por tamen krizokaze helpi. Sed ĉar mi estis implikita en la afero de "[[Meduzo]]", mi provos kaj supozeble sukcesos kaŝi la kopiitajn versiojn tie. Serĉante pri retaj arkivaj eldonoj de "Kontakto" mi ĵus ankoraŭ konsciiĝis, ke ŝajne ambaŭ arkivejoj www.gazetejo.org kaj www.bitarkivo.org estas mortintaj. Mi jam en aliaj diskutejoj demandis ĉu iu vidis iun noton aŭ aŭdis ion pri tio, kaj volas ripeti la demandon ankaŭ ĉi tie. Same mi alvokas ĉiujn aliajn, kiuj jam iom da jaroj estas esperantistoj, serĉi en siaj bretaroj pri iom pli novaj jarkolektoj pri Kontakto, almenaŭ pri ĉiuj ekde 1997 ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:16, 1 jul. 2026 (UTC) {{Farite}} Ĉiuj versioj de "[[Meduzo]]" antaŭ 14 05 2026 nevidigitaj. Pri "Fizalio" vidu supre. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 1 jul. 2026 {{kom}} '''[[RIPETO de ALVOKO]]''': mi alvokas ĉiujn, kiuj jam 28 jarojn estas esperantistoj aŭ kiuj aparte kolektis revuojn Kontakto, serĉi en siaj bretaroj pri la revuo «Kontakto 1998 / 6». Kaj bonus entute scii, kiu havas kiujn jarkolektojn de la revuo «[[Kontakto (revuo)|Kontakto]]». [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:52, 16 jul. 2026 (UTC) {{Farite}} Ĉiuj versioj de "[[Fizalio]]" antaŭ la novtraduko nevidigitaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:57, 16 jul. 2026 (UTC) :Multan dankon. Intertempe mi trovis ke oni povas libere elŝuti malnovajn numerojn de ''Kontakto'' de [[UEA]] mem. Sed en jaro 1998, numero 6 mi trovas neniun artikolon pri fizalioj. Eble la cito estis erara. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:31, 16 jul. 2026 (UTC) ::{{re|Arbarulo}} Koran dankon pro la atentigo ke oni (nun) povas libere elŝuti malnovajn numerojn de Kontakto de UEA mem. Mi provis pri n-ro 1998/6, senprobleme funkciis, kaj efektive ankaŭ mi tute ne trovis artikolon pri "fizalio" tie. Tio estas disturbiga. Se neniam estis artikolo de tiu temo en Kontakto 6/1998, ni eble senkaŭze buĉis la tutan malnovan tekston. Sed nun tiel okazis, kaj mi ne volus malvolvi la tutan procezon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:39, 22 jul. 2026 (UTC) :::Tio povas esti, kaj se ĝi estas, mi bedaŭras. Tamen multe pli verŝajne ĝi estis kopiita artikolo de iu alia revunumero. Almenaŭ laŭ mia neperfekta memoro, la artikolo estis en simila stilo al tiu de "Meduzo", multe pli taŭga por revuo ol enciklopedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:04, 3 aŭg. 2026 (UTC) ==[[Agatino]]== Denove [[Uzanto:Claudio Pistilli]] tradukis rekte el alia enciklopedio, kiu ne permesas tion. Ĉi-foje temas pri anglalingva Encyclopedia.com [https://www.encyclopedia.com/science/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/agathinus-claudius], kiun li citis kvazaŭ normalan referencon. Krome li aldonis tute mensogan aserton, ke la artikolo uzis tradukon el la angla vikipedio. La unua alineo venas de nekonataj fontoj, nek Encyclopedia.com nek la angla vikipedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:00, 6 jul. 2026 (UTC) : {{forte por}} forigo ĝuste tial: piratkopiado plus mensogo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:35, 6 jul. 2026 (UTC) : {{por}} krom se iu entreprenos plene anstataŭigi la tekston per la memverkata aŭ per traduko el iu alia vikipedio (tio ĉi ne devas esti tro malfacile, en preskaŭ ĉiuj intervikioj la artikolo estas unu aŭ du paragrafoj; do, kiel kutime, temas nur pri tio, ĉu iu zorgas sufiĉe).--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 08:28, 11 jul. 2026 (UTC) : {{por}}: <small><small>«''[https://www.encyclopedia.com/termsofservice 2.1 All content and tools provided by Encyclopedia.com on the Services are protected by copyright, trademark and/or other applicable intellectual property and proprietary rights laws and are owned, controlled, and/or licensed by Encyclopedia.com. The Services are also protected by copyright, patent, trademark, and other applicable intellectual property and proprietary rights laws]''»</small></small> Tio klaras. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:16, 16 jul. 2026 (UTC) ::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:24, 17 jul. 2026 (UTC) :::Kvankam ĉi tie mankas la kutima kesto, mi tamen volas fini la diskuton pri tiu temo. Bedaŭrinde, la situacio klaras - klare kopirajtan tekston oni ne povas lasi, ankaŭ se oni fidele tradukis ĝin. Per la traduko la kopirajto ne malaperas. Do for, per 5 poraj voĉoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:43, 22 jul. 2026 (UTC) ::::{{farite}} la forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:44, 22 jul. 2026 (UTC) == [[Protipozo]] == {{Propono de forigo |artikolo = Protipozo |kialo = Mi ne certas ĉu tiu traduko de jam publikigita artikolo en retejo rajtas aŭ ne rajtas esti en Vikipedio. Ja temas pri iu germanlingva vikia retejo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 9 jul. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 16 julio 2026 17:13 |forigita = jes |kialo de rezulto = per kvar poraj voĉoj, neniu kontraŭa aŭ duba. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:53, 3 aŭg. 2026 (UTC) }} :{{kom}}Poste ĝi necesos iom da vikiigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 9 jul. 2026 (UTC) :{{por}} Ŝajnas iu originala esploro, ne estas intervikioj, kaj la fontoj ne estas aŭtoritataj sciencaj gazetoj: anstataŭe, estas unu malnetaĵo ĉe vixra (kiu estas klono de [[arxiv.org]]), persona paĝaro de la esploristo, kaj iu Aŭstria sekteca vikio. Tre suspektinde laŭ mi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 08:36, 11 jul. 2026 (UTC) :{{kom}}Estas malfeliĉa, tute nevikiigita teksto. Ne ŝajnas origina esploro de la esperanta tekstofarinto, sed pli baze, fakte estas traduko, eble aŭtomate farita, de la germanlingva teksto [https://anthrowiki.at/Protyposis], kiel jam aludis Kani - la retejo indikas ke ĉiuj tekstoj disponeblas laŭ kondiĉoj de [[krea komunaĵo]] BY-SA 4:0, do probable ne estas krimo kopii tutan tian tekston, sed la demando tamen estas, kiun utilon la teksto havos en esperantlingva vikia enciklopedio post forta, ne nur iometa vikiigo. Se la teksto rajtos resti, tiam probable en vikifontaro, ne en la ĝenerala vikipedia branĉo (kvankam mi dirus ke tia ekstreme filozofia eseo ankaŭ tie ne utilos al multaj averaĝaj esperantistoj). Mi supozas ke la farinto estas bonvolema esperantisto kaj naiva vikipedia novulo, sed tamen la teksto en tiu formo ne taŭgas ĉi tie. Kaj mi, kara Goren, estus singarda pri etikedigo de "sekteca vikio" - nomi ion "sekteca" estas forta akuzo kaj signifa ofendo, kaj laŭ mi en enciklopedio simple nomi iun asocion aŭ projekton sekteca nur eblus en la formo «la aŭstra gazeto ''Der Standard'' en julio 2023 nomis la vikion ''anthrowiki.at'' "sekteca"» (kun ligilo al gazeta artikolo, kiu tute ne ekzistas, mi nur inventis la aserton) aŭ «la ŝtata prokuroro de Vieno en majo 2026 deklaris la vikion ''anthrowiki.at'' "sekteca"» (ankaŭ kun ligilo al reta oficiala komunikaĵo). Tiam eblas noti, ke tiuj institucioj havis tiom fortan, akuzan opinion, kiu eble ĝustas eble ne. Sed tute ne necesas diskuti pri suspekto de sekto - la teksto simple en tiu formo ne estas por vikipedio (do {{por}} forpreno el vikipedio). Konciza esperanta teksto pri "la germana fizikisto [[Thomas Görnitz]]" povus eniri la vikipedian paĝaron, kun internaj ligiloj al la paĝo [[Carl Friedrich von Weizsäcker]] ktp., kun iom da eksteraj ligiloj kaj kun referencoj, kiuj ebligas objektive sekvi la informfontojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:15, 16 jul. 2026 (UTC) ::Nu, mi ne uzas vorton "sekteca" en tiu senco ke ĝi estu forta akuzo, pli en la senco "niĉa", "servanta al malgranda komunumo de entuziasmuloj de iu malvasta ideo". Kaj en tiu ĉi senco mi pensas ke la vorto tute taŭgas, ĉar efektive temas pri tre malvasta komunumo kaj nocioj ne konataj ekster ĝi. Iuokaze, miaj suspektoj pri originala esploro kaj nescienceco validas kaj, almenaŭ, meritas rekontrolon, ĉu oni konsentu kun mia uzo de terminoj, ĉu ne. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 18:39, 24 jul. 2026 (UTC) :{{kom}} Mi ankoraŭ alskribis la vikipedian novulon [[:uzanto:GeorgHennemann|GeorgHennemann]], kiu kreis la tekston kiel anonimulo, ne estas krimo foje ne ensaluti, kaj kiu kreis duan konton Ĝorĝo, kiun mi ne konsiderus ŝtrumpopupo, ĉar la homo tie klare indikas ke li estas GeorgHennemann. Estus bone ne tute perdi la homon, kvankam tiu ĉi lia kontribuo estas malfacile tenebla... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:36, 16 jul. 2026 (UTC) ::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:23, 17 jul. 2026 (UTC) :{{kom}} Estas strange ke nun la vikipedia sistemo asertas ke uzanto GeorgHennemann tute ne ekzistas, kvankam lia uzantopaĝo kaj diskutpaĝo ekzistas, tie ankaŭ estas pli malnovaj notoj de Kani kaj mia noto de antaŭ 6 tagoj. :* {{uzanto2|GeorgHennemann}} :Se estas tia teknika konfuziĝo, mi ne certas ĉu la homo entute vidas mian noton. Sed tio ne ŝanĝas la netaŭgecon de la teksto. Mi ankoraŭ povas atendi 4-8 tagojn, ĉu Georg sukcesos ensaluti, ekz. per dua konto Ĝorĝo aŭ per tria konto, kaj ĉu li ankoraŭ provos ŝovi la tekston al vikifontaro. Sed kompreneble ankaŭ povas esti ke homoj fine de julio ferias tri semajnojn. Kvar voĉoj subtene al forigo de la teksto de tiu ĉi projektoparto ĉiukaze jam estas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:05, 22 jul. 2026 (UTC) ::Daŭre, [[uzanto:GeorgHennemann]] kaj [[uzanto-diskuto:GeorgHennemann]] estas, sed kontribuoj • alŝutitaj dosieroj • globala kontribuado rezultigas respondon "Uzanto-konto "GeorgHennemann" ne estas registrita." Intertempe "4-8 aldonaj tagoj" longe pasis, fakte pasis 12. Neniu Georg Hennemann respondis mian kontaktoprovon, eble li tuta aŭguston ferias, aŭ li malinteresiĝis pri vikipedio kaj neniam ajn revenos, sed tiom longe ni ne povas atendi. Mi post horo forigos la tekston - ĵus mi vokiĝas for de la komputilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:53, 3 aŭg. 2026 (UTC) == [[Dunst Veturigvojo]] == {{Propono de forigo |artikolo = Dunst Veturigvojo |kialo = Suspektinda kaj dubinda enciklopedia gravo. Temas pri nur kampara vojo, kiu ne estas menciita en la anglalingva artikolo pri la urbo. Estas neniu referenco. La dua fonto estas falsa, ĉar tie oni ne mencias tiun vojon. El la dua fonto la kreinto, anonimulo, elprenis la foton, kio starigas la demandon pri la rajto publikigi ĝin. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:03, 13 jul. 2026 (UTC) |tempo = lundo 20 julio 2026 13:10 |forigita = jes |kialo de rezulto = kun 4 poraj voĉoj, neniu duba aŭ kontraŭa [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:48, 22 jul. 2026 (UTC) }} :{{kom}}La sama anonimulo kreis plurajn artikolojn pri Dunst aŭ Dunzst kvazaŭ omaĝo al iu familio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:03, 13 jul. 2026 (UTC) :{{por}} forigo pro dubinda enciklopedia gravo. Per "datenkverado" (la vorto ne ekzistas!) en Google Maps eblas vidi ke la vojeto vere estas kampara vojo de 800 m, 5 km okcidente de la centro de West Bend. La dua fonto jes mencias la vojeton, per montro de la foto pri stratsigno, fotita en 2006, sen iu indiko kiu liberigus la foton de kopirajto, do ĝi estas kontraŭleĝe en la komunejo. Se oni denuncas la fonton de la foto (de 2006, en p. 28) kaj la tutan PDF-dosieron [[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/eb/Our_Wisconsin_ancestors_The_German_immigrants_of_the_1880s.pdf Our Wisconsin ancestors: The German immigrants of the 1880s "Copyright 2009"]], oni supozeble tre rapide rezultigus forigon de la bildo. La PDF-dosiero ŝajne estis alŝutita al la komunejo kaj jam estas forigita, prave, ĉar "Copyright 2009", sed per la truka URL "wikipedia/commons/e/eb/.." oni tamen ankoraŭ povas vidi la forigitan bildon. Eĉ se la anonimulo farus al si la penon krei e-lingvan tekston pri la urbo West Bend ([[d:Q989459]]) aŭ pri la sudokcidente najbara loĝloko West Bens ([[d:Q7984429]]), tamen la kampara vojo estus plene sensignifa, eĉ en la tuta interreto nur menciinda en tio ke sur kantona vojo Z iom norde de la vojeto en 2024 okazis [https://www.fox6now.com/news/town-west-bend-crash-26-year-old-driver-dead] trafikakcidento. Do la bildo kaj la URL al la jam forigita PDF-dosiero de kopirajta presaĵo de 2009 estas kontraŭleĝaj, sed baze la tuta temo estas ridinde bizara. Plus aŭtomata mistraduko "datenkverado", vere fuŝa paĝo. Ke la teksto ankoraŭ estas {{ŝ|orfa}} (nur unu paĝo ligas al ĝi), {{ŝ|ĝermeto}} (du frazoj estas tro malmulte eĉ por artikola ĝermo), la {{ŝ|Informkesto urbo}} havas erarojn kaj la teksto nur havas kategorion "Usono" (nu, eblus kategorio "Viskonsino", ankaŭ ne pli konvinka, aŭ oni povus ekstre krei kategorion por la paĝo [[Kantono Washington (Viskonsino)]], sed ekstre krei kategorion por kampara vojo de 800 metroj??). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:08, 16 jul. 2026 (UTC) ::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:23, 17 jul. 2026 (UTC) : {{Por}} forigo. Mankas menciindeco. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q140449374&action=history Q140449374] Mi forigproponis ankaux la PDF-dosieron. [[:c:File:Our Wisconsin ancestors The German immigrants of the 1880s.pdf]] Pri la bildo mi ne certas ... se gxi estas fotita dum jaro 2006 tiam gxi estas nepre forigenda, sed gxi aspektas malnova. [[:c:File:Photo of Dunst Drive text.png]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:12, 22 jul. 2026 (UTC) ::{{re|Taylor 49}} Pri la foto al ni ne necesas tre zorgi. Mi dirus ke ĝi estis diĝite fotokopiita - tiam la rastrumigo faras tian rezulton, kiu estas lumjarojn de brila sunplena kolorfoto. Sed la sola foto ne estas granda problemo en la komunejo. Se ĝi restas kelkajn monatojn aŭ jarojn, ĝi ne damaĝas. Sed iam venos principemulo kiu argumentas "ne sufiĉas supozi ke iu foto eeeeble estas 5 jara, eble 20 jara, eble 30 jara aŭ 100 jara - necesas pruvi kiu estas la fonto, en kiu jaro estis la unua publikigo, kiu estas la fotinto, kiam li mortis, kaj ĉu ekde tiam jam pasis 70 jaroj. Sed tio ne estas nia problemo. Ni nun havas 4 voĉojn por forigo, en feria tempo, kie homoj ankoraŭ pli malmulte sidas ĉe komputiloj ol kutime... Meze de l' somera tempo 4 poraj voĉoj pli ol sufiĉas por fini diskuton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:44, 22 jul. 2026 (UTC) ::: {{kom}} La dosiero estas forigita, surprize rapide: [[:c:Commons:Deletion_requests/File:Our_Wisconsin_ancestors_The_German_immigrants_of_the_1880s.pdf]] kaj la bildo ankaŭ. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:53, 3 aŭg. 2026 (UTC) ::::Dankon pro la raporto, Taylor. Do, ĉiu fantomaĵo nun forbalaita. Ĉio en ordo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:44, 3 aŭg. 2026 (UTC) == Dubinda aserto pri Ilja Ehrenburg == La artikolo pri [[Ilja Ehrenburg]] enhavas t.n. "interesaĵon" kun dubindaj fontoj: ke li estus membro de la [[Sovetia enketo pri la Masakro de Katin (1943-1944)|Burdenko-komisiono]]. La artikolo mem kompreneble ne estas forigenda (mi mem ĵus aldonis mencion de la "Nigra Libro"), sed tiu dubinda aserto estas forigenda se ne trovebla pli fidinda konfirmo. Vidu [[Diskuto:Ilja Ehrenburg|la diskutpaĝon]]. [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:43, 23 jul. 2026 (UTC) :La dokumentoj de tiu ĉi komisiono estas [https://ru.wikisource.org/wiki/Сообщение_Специальной_Комиссии_(Бурденко) delonge publikigitaj] kaj estas klare ke Ilja Ehrenburg ne estis ĝia membro. Sed la pola nacia mito estas bazita sur ideo de "eterna lukto" kontraŭ "precipaj malamikoj de la pola popolo": rusoj, germanoj, ukrainoj kaj judoj. La pola naciisto ĉiam klopodas substreki ke mortigadon de poloj partoprenis tiuj ĉi nacioj, do la judo Ilja Ehrenburg iĝis unu el sennombraj viktimoj de tiu ĉu naciisma deliro. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:04, 23 jul. 2026 (UTC) ::Kial vi diskutas ĝin ĉi tie kaj ne en diskutpaĝo de la artikolo mem? Kaj, pli ĝenerale, kial vi diskutas ĝin entute? Unu el bazaj principoj de Vikipedio ekde ĝia koncipo estas ke dubindaj kaj malbone pruvitaj asertoj pri homoj ne estu disputataj, sed tujforigataj. Se aperos novaj pri kredindaj fontoj, oni povas realdoni ilin, sed dumtempe oni zorgu, ke Vikipedio ne iĝu kalumnejo. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 20:37, 23 jul. 2026 (UTC) :::Dankon al vi ambaŭ. Ĝenerale mi konsentas kun vi, Goren, sed ĉi-kaze mi hezitis kaj volis havi iom pli vastan diskuton. Plue, mi ankaŭ volis plikonigi tiun misan kontribuon, ĉar mi suspektas ke troviĝas pluraj pliaj similaj misfamigaj asertoj, kiujn indus elsarki. Jen ekzemple mi vidas ankaŭ ĉe [[Roman Ŝuĥeviĉ]] iun asertatan ligon al la [[masakro de Katin]], pri kiu mi havas dubojn. Sed mi ne estas sufiĉe sperta pri la temo por prijuĝi tion. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:21, 23 jul. 2026 (UTC) ::::Biografioj ne estas la samo kiel la resto de vikipediaj temoj. Se vi vidas ion suspektan en biografio, simple forigu ĝin. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 00:38, 24 jul. 2026 (UTC) :::::Bone. Mi forigis la falsan akuzon pri Ehrenburg, kaj ankaŭ la dubindan frazon ĉe Ŝuĥeviĉ. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:01, 24 jul. 2026 (UTC) Ĉiu aserto en la enciklopedio (do en la scienca verko) havu referencon al fidinda fonto, kiu konfirmas ĝin. Ĉiuj senfontaj asertoj estas forigendaj kaj tute ne gravas ĉu temas pri biografio aŭ ne. La scienco ne konas tian distingon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:00, 24 jul. 2026 (UTC) Postokaze {{por}} la forigo de la propaganda, misinformiga aserto, kaj {{por}} la procedo dubokaze prezenti la kazon ĉi-tie. La artikola diskutpaĝo kompreneble ankaŭ estas bona loko por dokumentigo pri farata forigo, sed estas preskaŭ 400 000 diskutpaĝoj kaj ke iu kun taŭgaj konoj tuj vidus diskutpaĝan alvokon, estas ne atendeble. Cetere, pri la teksto pri la [[Sovetia enketo pri la Masakro de Katin (1943-1944)|Burdenko-komisiono]]: Laŭ la kutima esperanta latinliterigo de rusaj nomoj la komisionestro ne nomiĝis Nikolai, sed [[Nikolaj Burdenko]]. Same, Stanislav Kuchinsky en esperanta latinliterigo devus esti Kuĉinskij (Кучинский), multaj pliaj nomoj ankoraŭ simile estas ne bone latinliterigitaj sed simple kopiitaj el angla teksto, aldone mi hazarde trovis tajperaron "kons", kiu devus esti "konis", sed tre probable estas pliaj mistajpoj, kiujn mi nun ne povas trovi, ĉar mi devas foriri de mia komputilo... Sume: la teksto pri la komisiono estas plian fojon revizienda! [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:46, 24 jul. 2026 (UTC) == [[UTK]] == La internacia simbolo por [[Universala Tempo Kunordigita]] estas '''UTC''', nenio alia. Ĝi ne estas mallongigo, sed simbolo uzenda senŝanĝe. Vidu ĉe: [[Diskuto:Universala Tempo Kunordigita]]. Same kiel ni ne povas inventi proprajn "esperantajn" simbolojn por ĥemiaj elementoj, aŭ niajn proprajn landokodojn (eble "www.esperanto.ge" por Germanio, ".es" por Estonio kaj ".hi" por Hispanio?), ni ne povas inventi privatajn horzonojn. [[UTC+02]] estas nomo de horzono laŭ internacia normo. "UTK+02" havas neniun bazon kaj estas forigenda el Vikipedio. Bonvolu forigi ĉiujn artikolnomojn kiuj uzas "UTK" anstataŭ la ĝusta '''UTC''' (kaj bloku tiujn nomojn kontraŭ re-kreo!). Dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:02, 23 jul. 2026 (UTC) :Mi konsentas kaj faros. Kvankam mi foje havis diskuton kun Arbarulo, ĉar mi ne volis krei alidirektilon de malĝusta al ĝusta titolo, kaj Arbarulo argumentis ke estas nenio kontraŭ krei alidirektilon de malĝusta al ĝusta titolo. Sed diskuti ĉi tie pri ĝusteco de la mallongigo UTK por [[Universala Tempo Kunordigita]] ne indas - eble la kodo UTK estas en iu malnova poŝlibro "La Jaro" el Antverpeno aŭ en iuj vortlistoj de la esperantistaj radioamatoroj, sed probable ne, kaj ĉiukaze ne estas indikitaj tiaj referencoj en Vikipedio, kaj plej probable neniu konas iujn. Tial ne indas pli longe cerbumi, sed simple viŝi la manplenon da alidirektiloj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:22, 24 jul. 2026 (UTC) :{{farite}} Ĉiuj alidirektiloj, kiujn mi trovis, estas for, kaj ĉiuj paĝoj estas protektitaj kontraŭ novkreo. Tio koncernas ĉiujn plenjn horojn kaj ankaŭ la ekstrajn [[UTC+05:30]] kaj [[UTC-03:30]]. Se estas ankoraŭ iuj specialaj horzonoj, je finaĵoj :15, :30 aŭ :45, tiam mi ĉiukaze ne trovis iujn alidirektilojn UTK tien. Se iu tamen ankoraŭ trovas ion ajn, mi dankemas pro indiko. Mi persone nun post horo estos en viki-paŭzo, por probable 8 tagoj, sed unu semajno pasas tre rapide... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:01, 24 jul. 2026 (UTC) ::Koran dankon, do ĉio en ordo nun! Havu belan feriadon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:21, 24 jul. 2026 (UTC) == [[Gino Carugati]] == {{Propono de forigo |artikolo = Gino Carugati |kialo = Denove artikolo de anonimulo ligita al Lierna, sen ligo al la itala aŭ alia lingvo, sen referencoj konstateblaj (nur unu pli malpli konstatebla) |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:02, 24 jul. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 31 julio 2026 21:22 |forigita = jes |kialo de rezulto = tri poraj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:26, 29 aŭg. 2026 (UTC) }} :{{kom}}Ne estis mi kiu markis la artikolon kiel diskutenda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:02, 24 jul. 2026 (UTC) :{{malforte kontraŭ}} forigo. Ŝajnas ke la teksto estis kaŝa provo enkonduki iun nekonatan "familion Guzzi de Lierna" al la esperanta Vikipedio. Tiu aspektas manipulo, sed krome la teksto eble estas savebla (malgraŭ ke la vorto Lierna aperas en ĝi, kio jam vekas impulson tuj forigi ĉiun tekston), se ankoraŭ eblas trovi eksteran referencon - kaj malgraŭ la suspektiga strangaĵo ke la itala vikipedio ne (jam) havas tekston pri la homo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:49, 25 jul. 2026 (UTC) :{{forte por}} Stranga teksto. Tute sen ekstera ligilo, kvankam ekserĉante oni tuj trovas eksteran fonton [https://www.frontedolomitico.it/Uomini/protagonisti/CarugatiGino.html de la retejo ''frontedolomitico.it'']. En la "referencoj" tiu fontoteksto citiĝas kiel "Archivio Franco Licini, Serafino Carugati detto Gino, en Fronte Dolomitico. Uomini e protagonisti della Grande Guerra." Kial puraj nudaj italaj vortoj, sen ligilo al la interreta teksto, se ni ĉiukaze estas en la interreto??? Ĉiukaze la ekstera teksto nur temas pri patriotisma soldato, fiera oficiro, dekstrema glorigo de armeo. Nenio pri poezio. La esperantlingva laŭdado pri la sentema poeto kaj lia altnivela poezio povas ŝajni konvinkaj, sed se ne haveblas iu ajn romanista, literaturscienca juĝo de neŭtrala sciencisto aŭ literaturĵurnalisto, la tuto tre fiodoras je blufo. Ke "Vikidatuma ero ne [estas] trovita", pli suspektigas. Ĉar jes troveblas alia paĝo, almenaŭ en vikio lmo.wikipedia.org, do en la [[lombarda]] kun noto [[:lmo:Gino Carugati|20 jul. 2026: A09 forigis paĝon Gino Carugati. Kialo: "Vandalism (steward action): LTA - long term abuse"]] Ke malgraŭ la ekzisto kaj forigo de lombarda teksto ne estas vikidatuma ero, en kiu se ĝi estus oni ankaŭ notus pliajn forigojn el aliaj branĉoj estas plia fuŝo. La aserton, ke farinto de la teksto estis la maligna, manipulanta [[:en:Wikipedia:Long-term abuse/Alec Smithson|forbarito Alec Smithson]] mi ĉi tie facile kredas. Sume: senbaza blufo! {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 3 aŭg. 2026 (UTC) ::Mi rekonsideras mian malfortan voĉon kontraŭ forigo, kiu fakte konsideris la belajn laŭdojn pri poezio, kaj mi ĉiukaze ligis mian voĉon al kondiĉo ke "ankoraŭ eblas trovi eksteran referencon" (pri la literaturaj asertoj). La fonto kiun Thomas trovis, fakte pruvas nur la glorigon de armeo kaj soldateco. Do, rekonsiderante mi sen iu pruvo ke la homo iam verkis poezion kiun aliaj fakuloj nomas elstaraj kaj kun ĉiuj fuŝoj de Alec Smithson pledas por normala {{por|forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:31, 3 aŭg. 2026 (UTC) :::{{kom}} Mi vere frustriĝas pro la nekontroleblaj fuŝaj referencoj. Kiel "Redazione Orobie, I 100 anni del Cai Grigne, en Orobie, 31 januaro 2024." Sed guglante la italajn vortojn, oni elvenas al tute konvinka ekstervikipedia paĝo en kiu legeblas la tuta artikolo, [https://www.orobie.it/articolo/2024/01/i-100-anni-del-cai-grigne/47354/ en retejo ''orobie.it'']: tamen ankaŭ tiu konvinka informfonto nur konfirmas ke la homo estis alpisto, montmigranto kaj gvidanto de montmigraj grupoj. Do se neitalaj esperantistaj vikipediistoj detektive mem trovas ĉiujn referencojn, forĵetas ĉion pri poezio kaj nur lasas ke la homo estis gvidanto de montmigraj grupoj, tiam restus artikola ĝermo de tri frazoj, kiu ankoraŭ estus kritikinda artikola orfo. Granda laborinvesto por minimuma rezulto. Kun risko ke tiu Alec Smithson poste sekrete alvenos kun anonima konto kaj tamen aldonos siajn ŝatatajn blufajn, fabelajn pseŭdoinformojn. Tial sekurocele mi lasas mian voĉon ĉe pledo de forigo. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:04, 4 aŭg. 2026 (UTC) ::::{{re|Kani}} Vi mem diskutigis la tekston kaj mem restis tute neŭtrala. "Nur" mi kaj Aidas esprimiĝis. Mi sentus min iom puŝanta se mi kiel unu el du voĉoj por forigo forigus ĝin. Ĉu vi ne volus ankoraŭ esprimiĝi? Aŭ vi povus forigi la tekston, notante ke du aliaj uzantoj voĉdonis por... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 29 aŭg. 2026 (UTC) :::::{{por}} Tio treege odoras je la konataj Lierna-fuŝaĵoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:58, 29 aŭg. 2026 (UTC) == Ludovikaĵoj == Kion fari pri la kontribuoj de {{u|Ludovica1}} (esperantisto [[Armando Zecchin]]) en nia Vikipedio? Dum la kvin jaroj ĝis sia forpaso li tre aktivis, verkante artikolojn en granda kvanto – sed kun varia kvalito – en nia Vikipedio, ĉefe pri kristanaj temoj. Diversaj liaj tekstoj havas malsamajn karakterojn: iuj estas ĉefe ''faktotekstoj'', aliaj pli ''apologioj'' aŭ ''cerbumadoj''. # Tipaj problemoj en ''faktotekstoj'' de Ludovica1 estas: Lingvaj eraroj, italismoj, manko de vikiigo, kelkfoje strangaj ĝis nekompreneblaj vortumoj, referencoj tute mankantaj aŭ malfacile alireblaj, ne rete legeblaj. Tia teksto povas esti baze savebla; tipe necesas: korekti erarojn, vikiigi, kontroli referencojn kaj intervikiajn ligilojn, kaj laŭokaze fortondi tro strangajn aŭ netaŭgajn partojn. # Aliaj teksto(parto)j de li havas pli profundajn problemojn pro neneŭtraleco. Ofte temas pri ia [[apologio]]: defendo de kristanismo/eklezio kontraŭ iu (reala aŭ imagita) kritiko: "Scienco kontraŭdiras religion – Jes, sed iuj sciencistoj ja estas kredantaj kristanoj." "La eklezio persekutis kaj masakris judojn (ciganojn, paganojn, protestantojn, alipensulojn...) – Jes, sed la papo ja petis pardonon, ni pardonu unuj la aliajn." – Tiuj tekstoj estas videble forte unuflankaj kaj neenciklopediaj, ofte originale verkitaj de li kaj sen intervikiaj ligoj. Tipe, tiujn tekstojn ne eblas "savi" sen komplete reverki de nulo. # Iuj tekstoj estas pli ''cerbumadoj'' aŭ eseoj, donante pli da demandoj ol respondoj: "Kiel ni interpretu rakontojn pri kapoportantaj sanktuloj?" "Ĉu oni rigardu Jesuon kiel ribelulo, rabeno, ĉarpentisto aŭ kiel filo de Dio?" Tiaj malfermaj demandoj ne bone taŭgas por enciklopedio. Laŭ la normalaj reguloj de Vikipedio validus por Ludovica1, same kiel pri ĉio alia: Faktotekstoj kun sufiĉa kvalito kaj taŭgaj referencoj restu. Neenciklopediaj, religie propagandaj aŭ strangaj, nekompreneblaj partoj estas forigendaj. Tamen kontraŭ la forigo oni povus argumenti: (1) ke tio malrespektas la grandan laboron kiun li faris, kaj (2) ke ĝi malpliigas la kvanton de artikoloj en nia Vikipedio (aliflanke pliigas la kvaliton). Kion fari? Jen kelkaj konkretaj ekzemplaj de liaj tekstoj: * [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]], listo, sen intervikio * [[Antisemitismo kaj Eklezio]], sen intervikio * [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]], sen intervikiaj ligoj, pri unu poemo, eble taŭgas por Vikicitaro? * [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]], iuspeca apologio (mi ne bone komprenas la intencon) * [[Tomismo]], longa faktoteksto, polurenda, probable pli bone devus nomiĝi "Tomasismo" Antaŭvidante viajn komentojn, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:23, 3 aŭg. 2026 (UTC) :Mi ĉiam avertis pri la kaprica lingvaĵo, kaprica katolika misiemo per vikipediaj tekstoj kaj misuzo de "artikoloj" por disverŝi personajn multfrazajn opiniojn kaj subjektivajn cerbumadojn de tekstoj faritaj de konto Ludovica aŭ Ludovica1. Tial mi tre subtenas pli energie forigi la plej draste "neenciklopediaj, religie propagandaj aŭ strangaj, nekompreneblaj tekstoj". Tamen mi supozas ke ne eblas blinde forĵeti tekston nur surbaze de la fakto de uzanto de konto Ludovica aŭ Ludovica1 komencis ilin. Do necesos unuope prezenti titolojn ĉi tie kaj unuope voĉdoni pri ili. Kaj mi havas zorgon ke tio sume konsumos amason da redaktista tempo kiu mankos en normala redaktado, kaj povus malfunkciigi la forumon VP:FA pro tio ke simple la inundo da titoloj tute subakvigas la forumon. Sed mi ne vidas alternativon. Jes eblas simple voĉdoni, sen longe argumenti, kaj profundiĝi en detalojn nur kiam rezulto de voĉdono estos tre malsamopinia... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:42, 3 aŭg. 2026 (UTC) ::Fakte temas pri plurcent artikoloj – ĝuste nun, pli ol tricent paĝoj enhavas la averton {{ŝ|Ludovica}}! ::Jen kelkaj ekzemploj de artikoloj kiuj estis (kun profunda reverkado) levitaj al pli akceptebla kvalito: [[nodo de Salomono]], [[hundokapuloj]], [[Simono de Trento]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:43, 5 aŭg. 2026 (UTC) :::Nun (aŭg. 2026) pli ol tri cent paĝoj havas la averton {{ŝ|Ludovica}}: Jen [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Kio_ligas_%C4%89i_tien%3F/%C5%9Cablono:Ludovica&limit=500 listo de paĝoj kun la averto]. :::Stato de reviziado de "Ludovikaĵoj" estas nun en aparta paĝo: [[Uzanto:Moldur/Ludovikaĵoj]] Por tuj komenci la voĉdonon: === Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj > [[Sciencistoj inter katolikaj klerikoj]] === * [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]], listo, sen intervikio :{{por|por forigo}} Mi ne vidas la neceson. Kial ne Scienculoj inter protestanaj monaĥoj kaj pastroj, scienculoj inter budhismaj monaĥoj kaj pastroj ktp.? --aldonis, sen aparta subskribo ĉi tie, Kani je 23:46, 5 aŭg. 2026 (UTC) ::Nu, sendube la ideo estas spiti al tiuj ateistoj kiuj difinas ke religioj estas la '''malo''' de ĉiuj sciencoj. En tiu misiemo fakte tute novspecaj listoj [[scienculoj inter luteranaj monaĥoj kaj pastroj]], [[scienculoj inter budhismaj monaĥoj kaj pastroj]], ... kalvinanaj ... ortodokse kristanaj ... ŝintoismaj ktp. ... estus tute bonvenaj aldonaj paĝoj. Sed la demando estas ĉu la granda peno teni aktualan tian liston pravigas la misian celon de homo jam dek jarojn morta. Ĝi estus pravigita maksimume se ĝi estas pli-malpli sola rimedo eviti ke esperantaj vikipediaj tekstoj pri sciencistoj eterne restos [[vikipedio:orfo|artikolaj orfoj]]. Sed estus multe malpli simple se ni ne estus la solaj kiuj vivtenos tian liston, sed almenaŭ en unu el la kvin plej larĝaj vikipediaj lingvobranĉoj estus ankaŭ tia paĝo. Tial mi estas {{malforte kontraŭ}} forigo se troveblas vikidatuma ero kaj almenaŭ unu alilingva listo pri la sama temo ene de la restaj du tagoj de la semajna limdato, kaj estas {{forte por}} forigo se ne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:37, 10 aŭg. 2026 (UTC) :::Mi ne kredis ke tiel estos, sed esplore mi ĵus malkovris ke estas [[:es:Anexo:Científicos del clero católico]], [[:en:List of Catholic clergy scientists]], [[:it:Scienziati del clero cattolico]], kaj kvar pliaj listoj, kaj aldone estas [[:en:Category:Catholic clergy scientists]], [[:pt:Categoria:Clérigos-cientistas católicos]], [[:ro:Categorie:Preoți romano-catolici în știință]] kaj ankoraŭ ses pliaj kategorioj. Tiam, mi timas, mi devos resti ĉe mia voĉo {{Malforte kontraŭ|malforte kontraŭ}} forigo. Eĉ se ni tamen voĉdonos forigi la liston, mi nun ankoraŭ por la sekvaj du tagoj ligas la esperantan paĝon al la sep alilingvaj... Se ni decidos ne forĵeti la liston, ni povos pripensi ĉu unuformigi la titolon al la aliaj ekcidenteŭropaj lingvoj per nova titolo "Scienculoj" aŭ pli bone "Sciencistoj inter katolikaj klerikoj"... Se ni ĉiukaze forĵetos la liston ne indas la laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:49, 10 aŭg. 2026 (UTC) ::::Tamen nun necesas konstati ke leginte en la alilingvaj vikipedioj estos nul ŝancoj pri kompareblaj [[scienculoj inter luteranaj monaĥoj kaj pastroj]], ... budhismaj, ... islamaj, ... judaj, ... kalvinanaj, ... ortodokse kristanaj, ... hinduismaj ... ŝintoismaj: almenaŭ en la angla kaj hispana vikipedioj estas iuj listoj kaj kategorioj pri sciencistoj kiuj private praktikis iujn el tiuj religioj, sed se islamaj sciencistoj, tiam ĉiukaze ne estis profesiaj sciencistoj kaj profesiaj imamoj aŭ muftioj, se judaj sciencistoj, tiam ĉiukaze ne profesiaj sciencistoj kaj profesiaj rabenoj. Sed la katolika religio ŝajne bone taŭgis ke pastroj, kardinaloj, monaĥoj kaj abatoj povis samtempe profesie esplori pri botaniko, genitiko, zoologio, astronomio, optiko aŭ fiziko ĝenerale. Eble unuopaj esceptoj povus definiĝi, ekzemple [[Baruĥ Spinozo]], kiu studis en juda teologia jeŝivo, ĝis pro la interesiĝo pri multaj aliaj sciencoj li estis elĵetita de tie. Do tamen ne tro bona ekzemplo. Sed eblas senĵaluze konstati ke estas aparta granda grupo de katolikaj klerikoj kiuj iĝis elstaraj sciencistoj... - eble en nuna Irano aŭ Afganio inter la profesoroj de juro estas signife multaj kiuj estas profesiaj ajatoloj. Tio facile imageblus, ĉar la [[ŝario]] ne vere dividas inter religia kaj civila juroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:11, 10 aŭg. 2026 (UTC) :::::{{kontraŭ}} forigo. Min konvinkas ne la listo de Ludovica, sed la alilingvaj listoj. Sed: la listo, por esti praktike uzebla, devas nepre esti ordigita, kaj esti en modelo 1. nomo, 2. vivdatoj kaj 3. konciza priskribo. Do ankoraŭ atendas laboro, ĝis la turo estos vere preta. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:39, 14 aŭg. 2026 (UTC) ::::::{{kom}} Ke la listo, por esti praktike uzebla, devas nepre esti ordigita, estas tute prava argumento. Sed ordigi la liston estas multe pli malgranda investo ol tute tralabori enhavan tekston kiel ĵus faris Moldur pri alia "Ludovikaĵo". Mi pensas, rigardante la sep relative konvinkajn alilingvajn listojn kaj 9 kategoriojn, ke jes pravigeblas lasi pluvivi tiu-ĉi esperantan liston, en interlingve komparebla formo. Mi jam metos skeleton de A-Z-ordigo, kaj iom post iom la listeroj povas eniri tien... Ankaŭ imageblas enkonduka teksta alineo, kiel antaŭ la angla listo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:10, 14 aŭg. 2026 (UTC) :::::::{{komento|Plia komento}} Nun la ĝisnunaj listeroj (en subjektiva elekto de Ludovica) jam estas en alfabeta ordo, kaj eblas kompari ilin kun la "neludovikaj" alilingvaj listoj. En la ektransformo mi kompreneble ankoraŭ miris pri pliaj asertoj. Ekzemple Ludovica asertas ke ekzistas katolika '''"ordeno de sankta Barnabaso"'''- Pri ĝi mi nenion ajn trovis en la multlingva vikipedio kaj en vikidatumoj ĝis nun, nek pri "order of Saint Barnabas", nek "Orden des Heiligen Barnabas", nek "ordre de Saint-Barnabé" ktp, ankaŭ en la angla kategorio "category:Catholic monastic orders" kaj ĝiaj subkategorioj mi trovas tute neniun spuron. Ĉu iu havus suspekton ke io povus ekzisti pri tia grupiĝo, aŭ ĉu estas kompleta blufo? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:33, 15 aŭg. 2026 (UTC) ::::::::estas la [[Barnabitoj]]. - Amike [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:08, 15 aŭg. 2026 (UTC) :::::::::Aĥ, tio estas tre bona trovo. Koran dankon! Vi vere iĝas fakulo por supera administra kariero en la [[Roma Kurio]]! Super. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:33, 17 aŭg. 2026 (UTC) === [[Antisemitismo kaj Eklezio]] === * [[Antisemitismo kaj Eklezio]], sen intervikio :Oni povus ligi tiun artikolon al Antisemitismo religioso en hispana aŭ Religious antisemitism en angla, alinomante ĝin al Religia antisemitismo kaj aldonante iom pri islama antisemitismo. Ĉiuokaze revizienda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:44, 5 aŭg. 2026 (UTC) ::{{por|por}} alinomigo al [[religia antisemitismo]] kaj savo de la teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:12, 10 aŭg. 2026 (UTC) ::Mi eklaboros pri tiu kaj la parenca [[Kristanismo kaj antisemitismo]]. Eble kunfandendaj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:06, 11 aŭg. 2026 (UTC) :::{{por}} alinomigo, fakte se estas paralela teksto Kristanismo kaj antisemitismo (kun vikidatuma ero), naturas kunfandigo kun tiu. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:34, 14 aŭg. 2026 (UTC) :{{farite}} [[Antisemitismo kaj Eklezio]] nun estas alidirektilo al [[Kristanismo kaj antisemitismo]] (kiu ankoraŭ estas redaktata de mi). La enhavo ne plu estas duobligita. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:37, 14 aŭg. 2026 (UTC) :{{farite}} [[Kristanismo kaj antisemitismo]] - 2026-08-14 Komplete reviziita, reverkita kaj pliampleksigita Karaj {{u|ThomasPusch}}, {{u|kani}}, {{u|Aidas}}, {{u|Sj1mor}}, {{u|Filozofo}}, kaj ĉiuj: Mi invitas vin viziti la paĝon [[Kristanismo kaj antisemitismo]]. Ĝi nun estas komplete reviziita, reverkita kaj pliampleksigita de mi, kaj nun multe malpli unuflanke por-katolika ol antaŭe. (Eble nun iom tro kontraŭ-katolika.) Oni povus plibonigi ankoraŭ pli, eble pripensi alinomadon al [[Antisemitismo en kristanismo]], sed por nun mi kontentas kun la nuna stato. (Ĝi ankaŭ estas dekoble ligita, do tre neorfa. Kelkaj ruĝaj ligiloj atentigas pri artikoloj kiuj estus tre havindaj. Eble mi, aŭ iu alia kreos ilin baldaŭ.) Mi esperas ke la intense prilaborita artikolo trovos vian aprobon. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:00, 14 aŭg. 2026 (UTC) :Mi aprobas, dankas kaj gratulas. Neniu povus supozi, ke ni profitas la foreston de Ludoviko por nuligi siajn farojn. Ni nur klopodas por savi parton de liaj farotaĵoj. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:18, 14 aŭg. 2026 (UTC) === [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]] === * [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]], sen intervikiaj ligoj, pri unu poemo, eble taŭgas por Vikicitaro? {{por|por forigo}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC) :Temas pri unusola poemo, kun tre malbona traduko, kaj mi neniel ajn sukcesas kompreni kio en tiu lingva fiasko estus rimarkinda aŭ menciinda. Do: {{por|por forigo}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC) :{{por|por forigo}}--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:36, 5 aŭg. 2026 (UTC) ::{{farite}} === [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]] === * [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]], iuspeca apologio (mi ne bone komprenas la intencon) {{por|por forigo}}, ĥaosa. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC) :Resume mi komprenas el tiu teksto: Maksimiliano Kolbe kontraŭis framasonismon. La pliaj detaloj estas strangaj kaj konfuzaj. Do: {{por|por forigo}}, kaj por aldono de proksimume unu frazo al [[Maksimiliano Kolbe]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC) :{{por|por forigo}}, ĥaosa kaj malneŭtrala.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:35, 5 aŭg. 2026 (UTC) ::Mi aldonis al [[Maksimiliano Kolbe]] pecon pri lia kontraŭframasonismo. Eblas ankaŭ enigi lin al [[:Kategorio:Kontraŭframasonismo]]. Do nun forigeblas [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:08, 9 aŭg. 2026 (UTC) ::{{farite}} === [[Tomismo]] === * [[Tomismo]], longa faktoteksto, polurenda, probable pli bone devus nomiĝi "Tomasismo" {{por|por forigo}}, se ne sukcesas urĝe bezonata polurigo - por tio oni eble povas lasi pli ol semajnon, sed ĉiukaze estu limdato, kaj forigo se la teksto ne draste estos polurita post la limdato. Du semajnoj? Kvar semajnoj? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC) :Laŭ mia kompreno, la tomismo tamen estas grava influo en teologio, kaj artikolo pri ĝi nepre havenda. Do: {{por|por reviziado}}, sed {{kontraŭ|kontraŭ forigo}}. Mi ja provos plibonigi. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC) :[[Tomismo]] estus akceptebla internacia neologismo anstataŭ "Tomasismo", sed reviziebla.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:38, 5 aŭg. 2026 (UTC) ::Mi nun ekpoluras la tekston, sed nur ĝenerale pri bona lingvaĵo kaj baza vikipedieco. Pri la enhavo mem mi ne havas la teologian kompetentecon por prijuĝi. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:24, 7 aŭg. 2026 (UTC) [[Dosiero:Kafotaso Tomo.jpg|eta|120ra|{{centre|kafotaso "Tomo"}}]] :::Sed kio estus kontraŭ la normala titolo "Tomasismo"? Klare ke rigardante en [[PIV]] oni ekscias ke PIV antaŭvidas alternativan mallongigon "Tomo" por persona nomo "Tomaso" kaj ankaŭ lige al tio antaŭvidas neologismon "Tomismo". Certe mi ne estas sufiĉe edukita ke en preskaŭ 50 jaroj mi ankoraŭ neniam legis aŭ aŭdis la vorton "Tomismo", en Esperanto ne kaj ankaŭ en ĉiu alia lingvo ne, kaj min ankaŭ en 50 jaroj ankoraŭ neniam iu vokis "Tomo" anstataŭ Tomaso. Sed mi ne scias ĉu mi estas la sola neklerulo inter krome milionoj da teologie spertegaj esperantistoj, aŭ ĉu aliaj samkiel mi miras vidi la vorton "Tomo" kaj "Tomismo" en sia PIV... [[Uzanto:ThomasPusch|TomasPusch]] 13:42, 10 aŭg. 2026 (UTC) ::::...Kaj tio kvankam mi mem estas posedanto de propra kafotaso "Tomo" - sed en tiu taso la vorto "Tomo" ne estas esperanta sed estas la genitiva formo de litova persona nomo "Tomas"... ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|Tomas]]) 13:42, 10 aŭg. 2026 (UTC) :::::Ho, tre bela taso! {{S}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 08:54, 11 aŭg. 2026 (UTC) ::{{farite}} Mi investis plenan ferian semajnon por poluri tiun artikolon. Ĝi nun estas reviziita kaj havas taŭgan vikipedian kvaliton. La nomo "Tomismo" estas konfirmita en [[PIV]] kaj en [[Kristana Glosaro]], do ĝi povas resti; ne necesas iu alinomado. Mi pluiras al polurado de aliaj artikoloj kaj esperas ke mi estonte ne bezonos plenan unu semajnon por unu ludovikaĵo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:02, 11 aŭg. 2026 (UTC) === [[Preĝo por la Hebreoj]] === {{farite}} [[Preĝo por la Judoj]] - 2026-07/08 Estis [[Preĝo por la Hebreoj]]. Profunde reverkis la tutan artikolon. Severe malpliigis la defendon de la kontraŭjudaj partoj, aldonis pli da kritikaj aspektoj. (Cetere, kritiko venas ne nur de juda flanko sed ankaŭ el la eklezio mem!) Aldonis ankaŭ la nun oficialan preĝon, kiun pli-malpli prisilentis {{u|Ludovica}} en sia artikolo. La reverkado estas plejparte bazita sur [[:de:Karfreitagsfürbitte für die Juden]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:19, 22 aŭg. 2026 (UTC) ==[[Ensifera]]== Alidirektilo al la paĝo pri la [[spadbeka kolibro]] (specinomo ''Ensifera ensifera''). Tamen ekzistas ankaŭ granda kaj facile rimarkebla subordo de insektoj nomata Ensifera ([[ensiferoj]]), kiu verŝajne estas diskutata simile aŭ pli ofte. (Oni rimarku, ke en ĉi tiu okazo la distingo inter kursivaj nomoj por genroj kaj specioj kaj nekursivaj por pli altnivelaj grupoj vere gravas, kaj la vikipedia ideo kursivigi ĉion estas malutila.) Se la paĝo ekzistu, ĝi devas esti apartigilo. Tamen laŭ [[Helpo:Apartigiloj]], apartigilo por nur du paĝoj estas superflua. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:25, 5 aŭg. 2026 (UTC) : Mi proponas transformi paĝon [[Ensifera]] je aldirektilo al [[ensiferoj]], kaj en [[ensiferoj]] mencii (per {{ŝ|PorA}}) ke ''Ensifera'' ankaŭ estas nomo de genro de birdoj, kiu laŭ nuna sistematiko estas monotipa kaj nur enhavas {{N|spadbeka kolibro}}. Poste, se post iuj revizioj de sistematiko la birda genro ĉesos esti monotipa, ni verkos artikolon pri ĝi kun la nomo [[Ensifera (genro)]] aŭ [[Ensifera (birdo)]] aŭ io simila.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 20:23, 5 aŭg. 2026 (UTC) ::Mi ne kontraŭas liberigi la vorton Ensifera por subordo de insektoj, se oni konvertas ĉiun nunan "Ensifera" en [[Ensifera (genro)]] aŭ [[Ensifera (birdo)]], sed atentu, ke tio necesus ne nur en [[spadbeka kolibro]], sed ankaŭ en ĉiuj aliaj artikoloj, pri familio, subordo, rilataj specioj ktp. Dume dekomencaj avertoj jam metitaj en ambaŭ artikoloj utilas. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:04, 5 aŭg. 2026 (UTC) :::Por nun la genro estas monotipa, do aparta artikolo por ĝi ne necesas, sufiĉas la artikolo pri ĝia sola specio. Se iam tio ĉi ŝanĝiĝos, ni reagos akorde, tio ĉi ne estos problemo. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 23:19, 5 aŭg. 2026 (UTC) ::::Fakte mi jam antaŭ ol peti forigon de la alidirektilo forigis ĉiujn ligilojn al ĝi, kiuj temis pri la birdo. Estis nur tri - unu en [[Spadbeka kolibro]] mem, do cirkla kaj superflua, kaj aliaj en [[Kolibro]] kaj [[Lesbienoj]], kiuj krom tio havas ligilojn rekte al [[Spadbeka kolibro]], do ankaŭ tie ĝi estis superflua. Do [[Ensifera]] estas preta por forigo aŭ por alia ŝanĝo, se vi decidos. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:20, 10 aŭg. 2026 (UTC) == [[Y-sistemo]] == {{Propono de forigo |artikolo = Y-sistemo |kialo = Dubinda enciklopedieco. Dubinda gravo. Sen interna ligilo, sen alilingva ligilo, sen klara referenco, sen enkonduko: kio estas tio? Nur skemo, sen klarigo. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 6 aŭg. 2026 (UTC) |tempo = ĵaŭdo 13 aŭgusto 2026 9:01 |forigita = jes |kialo de rezulto = per tri poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:23, 15 aŭg. 2026 (UTC) }} :{{kom}}Ĉio dubinda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 6 aŭg. 2026 (UTC) ::{{por}} forigo. Tute senreferenca, infaneca variaĵo al la tradicia x-skribmaniero. Oni povas pripensi mem skribi siajn privatajn, esperantlingvajn mesaĝetojn al siaj amikoj aŭ familianoj en saĝtelefono per signo ^, *, ', #, y, q, °, ˘ aŭ iel ajn anstataŭ la ekzempla anstataŭaĵo x, sed tio ne necesigas apartajn novajn paĝojn [[^-sistemo]], [[*-sistemo]], [['-sistemo]], [[°-sistemo]] ktp. Rimarkante pri referencoj aŭ manko de ili: la sola referenco *[https://www.miavivo.net/grupoj/grafemologio/?wpappninja_v=zxo3sewiw diskuto pri ĉi sistemo] - ĉe: ''miavivo.net'' '''tute ne estas''' paĝo de "diskuto pri ĉi sistemo", sed nur meze de la paĝo havas unu frazon "Mi daŭrigis mian defion elpensi personan skribsistemon por Esperanto per nur latinaj literoj" de iu Bradford S. je 2024-01-15. Mi pensas ke tiu Bradford S. estas sincera - vere laŭ mia ideo temas pri "elpensita persona ideo", kiun eble antaŭ li jam elpensis iu Saŝa Ĉ. en Siberio en aŭ iu Tomiko W. en Japanio, sed kiu ĉiukaze estas privata, persona ludado. Eblas ludi, kompreneble, sed ne pri ĉiu kaprico necesas fari enciklopedian artikolon - krom se oni vere konvinkas ĉiujn aliajn vikipedianojn kaj kromajn legantojn per konvinkegaj ekstervikipediaj referencoj pri tio ke temas pri fortega movado kiun intertempe aktive subtenas 2 milionoj da esperantistoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:15, 10 aŭg. 2026 (UTC) :{{por|por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:33, 14 aŭg. 2026 (UTC) == [[Taraneh Javanbakht ]] == {{Propono de forigo |artikolo = Taraneh Javanbakht |kialo = Memreklamado. Transvikia spamaĵo.<br />Vidu ankaŭ: * [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Articles_for_deletion/Taraneh_Javanbakht_(4th_nomination)&oldid=1367706659 en:Wikipedia:Articles for deletion/Taraneh Javanbakht (4th nomination)] * [[:es:Wikipedia:Consultas de borrado/Taraneh Javanbakht]] * [[:simple:Wikipedia:Requests for deletion/Requests/2026/Taraneh Javanbakht]] |subskribo = [[Uzanto:Moscow Connection|Moscow Connection]] ([[Uzanto-Diskuto:Moscow Connection|diskuto]]) 21:00, 9 aŭg. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 16 aŭgusto 2026 21:55 |forigita = jes |kialo de rezulto = je kvar poraj voĉoj, nul kontraŭaj kaj dubaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:27, 17 aŭg. 2026 (UTC) }} Nu la juĝo ke temas pri senhonta memreklamo kaj transvikia spamaĵo eble estas iom akra kritiko, sed kvankam la mikroteksto (jam) estas sen klaraj esperantaj gramatikaj eraroj, ĉiukaze temas pri {{ŝ|ĝermeto}} de unu frazo kaj {{ŝ|orfa}} teksto. Sume la kritikaj kestoj estas dekoble pli grandaj ol la unu frazeto. Tio aspektas ne nur ĝermeto, sed jam sekiĝinta mizera planteto. Tial {{por|por}} forigo, se se ne okazos miraklo en 6 tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 10 aŭg. 2026 (UTC) :{{por}} Memreklamo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:39, 10 aŭg. 2026 (UTC) :{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:32, 14 aŭg. 2026 (UTC) == [[Seroje Fioletovoje]] == {{Propono de forigo |artikolo = Seroje Fioletovoje |kialo = Mankas enciklopedia graveco |subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:14, 25 aŭg. 2026 (UTC) |tempo = mardo 1 septembro 2026 15:38 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} <s>{<nowiki/>{por}<nowiki/>}</s> Por kiel proponinto. Rilata persono atingis rimarkindajn sukcesojn nek en scienco, nek en arto, nek en politiko. Mankas la biografiaj artikoloj kaj intervjuoj, do iuj ajn pruvoj de la enciklopedia graveco. La artikolo mem estas verkita en kripla lingvaĵo kun gramatikaj eraroj kaj stilaj fuŝoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:14, 25 aŭg. 2026 (UTC) {{por}}[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:25, 29 aŭg. 2026 (UTC) {{Kontraŭ}} Multaj GLAT-aktivuloj havas artikolojn ĉi tie. Ri estis la sola civitano de Rusio, kiu provis organizi kontraŭmilitan akcion en Donecko.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 13:53, 31 aŭg. 2026 (UTC) :En Rusio estas multege da (ne-)GLAT-aktivuloj. Ĉu ni kreu artikolon pri ĉiu? Seksa identeco aŭ ties manko ne estas kriterio de enciklopedia graveco. Rilata persono atingis rimarkindajn sukcesojn en neniu kampo, inkluzive la socian aktivadon. Rilata ago (''akcio'' estas rusaĵo, cetere la teksto ĝenerale montras ke ĝia verkinto pensas ruse kaj malbone regas Esperanton) ricevis rimarkindan reagon nek en amaskomunikiloj, nek en politikaj rondoj. 0 + 0 = 0. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:42, 3 sep. 2026 (UTC) {{malforte kontraŭ}} Mi verŝajne ne estas objektiva, ĉar temas pri iu kiun mi konas/konis realvive, sed mi pensas ke tiu ĉi persono estas sufiĉe konata kaj influa por havi propran enciklopedian artikolon, ne nur en Esperanto, sed ankaŭ en la rusa kaj en la angla. Mi tamen devas konsenti, ke la artikolo en nuna stato estas vere fuŝa kaj ne estas sufiĉe bone argumentita per aŭtoritataj fontoj. Eĉ pri la nomo mi havas dubojn: kiom mi scias, Seroje Fioletovoje estas mortonomo, kaj nun la persono estas transvirino nomata Maria Ŝtern. Do mi nur malforte kontraŭas forigon de la artikolo.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:18, 3 sep. 2026 (UTC) {{malforte kontraŭ}} 0 + 0 + 0.5 -> 0 + 0 + 1 -> sufiĉas. Eble iu uzanto kiu scipovas la rusan povus eltiri na pli da informo subtenanta la gravecon el la ruslingvaj fontoj. Tre probable Seroe Fioletovoe atingis rimarkindajn sukcesojn nek en scienco, nek en arto, nek en politiko, same kiel ekzemple [[Stanislavo Belov]]. Ankaŭ vilaĝo kun 10 loĝantoj [[Dvo%C5%99i%C5%A1t%C4%9B_(Mnich)]] ne rikoltis rimarkindan reagon en amaskomunikiloj. Enciklopedia graveco estas limigita, sed postuloj en ĉi tiu vikio ne estas tre altaj, kaj oni apliku samajn regulojn al ĉiuj artikoloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:10, 4 sep. 2026 (UTC) :Oni apliku la samajn postulojn al ĉiuj artikoloj. Mi proponis forigi artikolon [[Stanislavo Belov]], sed la komunumo decidis lasi ĝin. Cetere estus ridinde kompari artikolojn pri la sciencisto kun dekoj da sciencaj studaĵoj kaj artikoloj pri li mem en aŭtoritataj fontoj [https://writer-tyumen.ru/index.php?m=autor&aid=48 ekzemplo] kun artikolo pri persono, kiu nenion kreis, nek publikigis, nek ricevis iun ajn agnoskon en iu ajn fako. Tio estas la encikloedio, ne kolektejo de biografioj de ies amikoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:22, 4 sep. 2026 (UTC) {{por}} La menciindeco estas sufiĉe duba. Krome la lingvaĵo de la artikolo estas sufiĉe fuŝa. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:19, 14 okt. 2026 (UTC) == [[Esperanto Eksport']] == {{Propono de forigo |artikolo = Esperanto Eksport' |kialo = la indikoj baziĝas nur sur onidiroj - ne eblis iel ajn akiri konfirmojn, ne estas retejo, ne estas informoj... |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:20, 29 aŭg. 2026 (UTC) |tempo = sabato 5 septembro 2026 21:27 |forigita = jes |kialo de rezulto = kvar poraj kaj neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:20, 6 sep. 2026 (UTC) }} {{kom}} Se vi volas, vi povas ankoraŭ vidi la artikolan diskutpaĝon: Roberto, kiu mem enmetis la tekston, ne plu scias de kie li havis la informojn; Ulrich Matthias, kiu proksime kunlaboras kun esperantistoj en Madaaskaro, neniam aŭdis pri tiu projekto, kaj objektive ne eblas malkovri retejon aŭ informojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:20, 29 aŭg. 2026 (UTC) :{{por}} [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:08, 30 aŭg. 2026 (UTC) :{{por}} forigo, ankaŭ la diskpaĝon [[Diskuto:Esperanto Eksport']] kaj Q-umon [[d:Q12347413]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:17, 30 aŭg. 2026 (UTC) :{{por}} forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:19, 6 sep. 2026 (UTC) {{kom}} La enhavon de la diskutpaĝo bonus konservi kiel dokumentigon, sed ĝi ne plu bone troveblas, se la koncerna teksto estas for, tial plej bonas kopii ĝin ĉi tien. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:42, 20 sep. 2026 (UTC) '''Diskuto:Esperanto Eksport':''' '' Ĉu la firmao ankoraŭ aktivas?'' Mi ne trovas ajnan fonton pri ĝi. [[Uzanto:Stefangrotz|Stefangrotz]] ([[Uzanto-Diskuto:Stefangrotz|diskuto]]) 12:01, 7 okt. 2025 (UTC) :@[[Uzanto:Roberto|Roberto]] vi kreis la paĝon en 2009. ĉu vi scias pli? [[Uzanto:Stefangrotz|Stefangrotz]] ([[Uzanto-Diskuto:Stefangrotz|diskuto]]) 12:02, 7 okt. 2025 (UTC) ::Laŭ mi indas forviŝi la artikolon. Mi tre bone konas la malagasan Esperanto-movadon kaj neniam aŭdis pri tiu firmao. [[Uzanto:Ulrich Matthias|Ulrich Matthias]] ([[Uzanto-Diskuto:Ulrich Matthias|diskuto]]) 20:51, 18 nov. 2025 (UTC) :::Mi vere ne memoras pri io, kion mi verkis antaŭ 17 jaroj. Mi pensas ke oni povas forigi ĝin kaj eble meti noton en artikolo pri Madagaskaro dirante ke eble ĝi ekzistis. Tre eble estis nur iu, kiu revis krei ion tian. Ofte naivaj homoj anoncas, ke ili kreis klubon, entrepenon, revuon aŭ ion ajn, kiu uzos Esperanton, sed tio estas nur revo. Tio okazas ekde la komenco de la movado. Tre eble iu anoncis tion, kaj mi kredis ĝin. [[Uzanto:Roberto|Roberto]] ([[Uzanto-Diskuto:Roberto|diskuto]]) 02:55, 4 dec. 2025 (UTC) == [[Maco (hebra pasto)]] == {{Propono de forigo |artikolo = Maco (hebra pasto) |kialo = nura alidirektilo el misliterumita nomo al la ĝusta artikolo (tiu kompreneble ''ne'' estu forigita!, ''nur'' la alidirektilo!) |subskribo = [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:25, 29 aŭg. 2026 (UTC) |tempo = 2026-09-05 |forigita = jes |kialo de rezulto = teknika forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:32, 29 aŭg. 2026 (UTC) }} {{kom}} [[Maco (hebrea pasto)]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:21, 3 sep. 2026 (UTC) == Mino-XXX == {{Propono de forigo |artikolo = Mino-XXX |kialo = fuŝa vortara artikolo, krome parte piratkopiita el PIV |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:18, 3 sep. 2026 (UTC) |tempo = 2026-09-10 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:35, 10 sep. 2026 (UTC) }} :{{por}}Nenecesa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:11, 4 sep. 2026 (UTC) == [[Ferenc Dunszt (kuracisto)]] == {{Propono de forigo |artikolo = Ferenc Dunszt (kuracisto) |kialo = Mi dubas pri enciklopedieco. Temas pri iu kiu estis arestita post la Dua Mondmilito. Oni rakontas nenion pri graveco dum lia kuracofico. Estas nenio en hungara vikio, kvankam estas kelkaj aliaj samnomuloj. Jam venis dubindaj artikoloj rilate al Dunst aŭ Dunszt. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:18, 4 sep. 2026 (UTC) |tempo = vendredo 11 septembro 2026 17:45 |forigita = jes |kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:30, 11 sep. 2026 (UTC) }} : {{kom}} [[:d:Special:Contributions/~2026-48034-86]] [[:m:Special:CentralAuth/FDaero2]] Fontoj estas multaj ... iu hungarlingvulo prijuĝu ilin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:26, 6 sep. 2026 (UTC) : {{kom}} hungare estas 4 personoj kun tiu titolo, sed nek unu identas la Esperantan personon.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 11:04, 6 sep. 2026 (UTC) : {{kom}} Fakte mi timas pri lavango de fuŝaj hungaraj artikoloj rilataj al la familinomo Dunszt, kio ja iam okazis. Nun venas [[Gizella Mózer]], ŝajne nobelino kaj laboristino en fabriko. Pri la unua afero gapas tiu informo el komunista Hungario inter la 1950-aj kaj 1970-aj jaroj (laŭ referencoj). La nura referenco kiun mi povis konstati parolas pri Béláné Dunszt kaj ne pri Gizella Mózer. En la artikolo oni diras nenion pri la kialo de ambaŭ nomoj. Pri laboristino en fabriko mi dubas pri ties enciklopedieco. Ĉio indikas klopodojn por honori iaman familinomon. Mi petas same ties forigon. Kaj ĉio venas de anonimulo kun kiu ne eblas interkonsenti.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:26, 6 sep. 2026 (UTC) {{Por}} --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 04:21, 7 sep. 2026 (UTC) : {{kom}} Limdato por [[Gizella Mózer]]: 13a de septembro, unu semajnon post averto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:30, 11 sep. 2026 (UTC) ::forigita, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:32, 14 sep. 2026 (UTC) == [[Keith leung]] == {{Propono de forigo |artikolo = Keith leung |kialo = Ŝajne mempropaganda artikolo kreita de la propra biografiito, sen enciklopedia intereso. Ne ekzistanta en alia lingvo. La uzantopaĝo estas tute fuŝa. Ankaŭ la artikolo: familinomo minuskle, dubo pri naskodato, sen indiko de urbo, entrepreno ktp. Absoluta manko de referencoj. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:28, 11 sep. 2026 (UTC) |tempo = tujtuje |forigita = jes |kialo de rezulto = neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:30, 14 sep. 2026 (UTC) }} {{Por}} --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 03:33, 12 sep. 2026 (UTC) Forigu! == Futbala matĉo inter la Selektitaro de Esperanto kaj la Armen-devena Argentina Komunumo == {{Propono de forigo |artikolo = Futbala matĉo inter la Selektitaro de Esperanto kaj la Armen-devena Argentina Komunumo |kialo = Duoblaĵo akcidente kreita |subskribo = [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:20, 19 sep. 2026 (UTC) |tempo = sabato 26 septembro 2026 2:38 |forigita = jes |kialo de rezulto = Teknika forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:29, 10 okt. 2026 (UTC) }} Vidu [[Vikipedio:Kunigendaj artikoloj#Futbala matĉo inter la Elektitaro de Esperanto kaj la Armen-devena Argentina Komunumo kaj Futbala matĉo inter la Selektitaro de Esperanto kaj la Armen-devena Argentina Komunumo]]. Se temas nur pri tio, ke la paĝo [[[[Futbala matĉo inter la Elektitaro de Esperanto kaj la Armen-devena Argentina Komunumo]] restu kaj la akcidente kreita kopio [[Futbala matĉo inter la Selektitaro de Esperanto kaj la Armen-devena Argentina Komunumo]] foriru: {{por}}, kompreneble. Akcidente kreitajn duobligitajn kopiojn bezonas neniu. Fakte eĉ ne necesas atendi plenan semajnon da atendado kaj pripenso. Ankoraŭ tria voĉo por forigo kaj la duoblaĵo povus jam pli frue foriri kiel teknika forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:19, 19 sep. 2026 (UTC) == Sarastamo == {{Propono de forigo |artikolo = Sarastamo |kialo = la paĝo, el nur unu frazo, krome nur unu ne plu ekzista kaj arkivigita ekstera retejo, kaj misprogramita informkesto, do ankaŭ mise tro malplena vikidatuma ero, estas simple senespera {{ŝ|ĝermeto}}, ĉiuflanke tro malkvalita. Ĝi estis farita de nekonata anonimulo, kio do ne taŭgas kiel savanto - sola alternativo al forigo laŭ mi estus kompleta retraduko de la finna teksto kaj ankaŭ farado de deca vikidatumero ... sed tion oni same bone povas fari post forigo de tiu ĉi ĝermeta ruino (la finna teksto ja ĉiam restos). |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:12, 19 sep. 2026 (UTC) |tempo = sabato 26 septembro 2026 13:02 |forigita = jes |kialo de rezulto = Du aŭ tri poraj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:31, 10 okt. 2026 (UTC) }} {{Por}} forigo de la artikolo en nuna stato. Estas absolute nenio savebla en ĝi, eĉ la nomo estas fuŝa (ĝuste estus ''Markku Sarastamo''). Verŝajne temas pri la sama anonimulo kiu jam estas kreinta multajn same malaltkvalitajn artikolojn pri Suomio kaj suomaj kulturaj fenomenoj kun nova IP. Se ŝli registriĝos, ni povos kunlabori al ŝli kaj helpi al ŝli fruktodone kontribui pri suomaj temoj, kiuj estas vere ne sufiĉe reprezentataj en nia Vikipedio, sed ĵus nun estas nenio kion ni povas fari. :{{Por}}--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:31, 10 okt. 2026 (UTC) == Du ŝablonoj: Ŝablono:Lang- == {{Propono de forigo |artikolo = Ŝablono:Lang-mhd |artikolo2 = Ŝablono:Lang-mhg |kialo = neuzata, rompita, malĝusta lingvokodo |subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 15:17, 2 okt. 2026 (UTC) |tempo = 2026-10-09 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :{{por}} La ĝusta kodo por mezepoka germana estas gmh. Sed mi ne certas, ĉu ni bezonus tian ŝablonon. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:27, 14 okt. 2026 (UTC) == [[Bando]] == {{Propono de forigo |artikolo = Bando |kialo = La artikolo faras nenion krom difini diversajn sencojn de la vorto, sed [[Vikipedio:Kio Vikipedio ne estas|Vikipedio ne estas vortaro]]. Ĝi estas misligita al alilingvaj artikoloj pri krimaj grupoj. Se ni volus fari ekvivalenton al tiuj artikoloj, pli bona titolo verŝajne estus [[Gangsteraro]], sed ili ŝajnas esti praktike duoblaĵoj de artikoloj pri [[Gangstero]], do ne imitindaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:38, 6 okt. 2026 (UTC) |subskribo = [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:38, 6 okt. 2026 (UTC) |tempo = 7 oktobro 2026 17:12 |forigita = ne |kialo de rezulto = Reredaktita.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:51, 12 okt. 2026 (UTC) }} : Savebla, sed en la nuna stato neakceptebla, do {{por}} forigo. Bando da muzikistoj kaj bando da krimuloj ne havu komunan artikolon, [[Vikipedio:Kio Vikipedio ne estas|Vikipedio ne estas vortaro]]. * [[Muzikgrupo]] [[d:Q215380]] * [[Krima organizaĵo]] [[d:Q1788992]] nur alidirektilo * [[Organizata krima agado]] [[d:Q46952]] * [[Gangstero]] [[d:Q46961]] : [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:12, 6 okt. 2026 (UTC) :{{kontraŭ}}Nuna stato savenda. Temas ĉefe pri bando de krimuloj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:46, 10 okt. 2026 (UTC) == [[Stelĉiela lustro (Portaluppi)]] == {{Propono de forigo |artikolo = Stelĉiela lustro (Portaluppi) |kialo = Dubinda enciklopedieco pri lustro kiu nur estas en privata apartamento. Estas neniu referenco kaj la nura montrita estas mensogo: en ĝi oni diras nenion pri tiu lustro. Estas fuŝa artikolo angla titolo kiu estas en itala. Alia suspektindeco estas ke almenaŭ tri el la alilingvaj versioj estis faritaj en la sama tago plej verŝajne de la sama fuŝulo kun diversaj nomoj. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:37, 10 okt. 2026 (UTC) |tempo = sabato 17 oktobro 2026 0:36 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} {{por}} La menciindeco estas duba. Krome ne estas fontoj nek referencoj. Krome estas fuŝo pri la alilingva nomo, kiu ne estas angla, sed itala. --[[Uzanto:Tlustulimu|Tlustulimu]] ([[Uzanto-Diskuto:Tlustulimu|diskuto]]) 20:33, 14 okt. 2026 (UTC) == [[Andor Dunszt]] == {{Propono de forigo |artikolo = Andor Dunszt |kialo = Nova artikolo suspektinda pro manko de enciklopedieco aŭ eĉ trompo. La referencoj estas trompaj: la 4 estas indikita kiel p. 24 dum fakte ĝi startas en p. 289. En la 3 estas nenio rilata al biografiito. La 2 ne malfermiĝas. Kaj la 1 estas indikita kiel p. 177 dum fakte estas nur la p. 161. Se vere temus pri reala grava ne inventita gravulo estus artikolo en la hungara aŭ en alia lingvo, sed ne povas esti en la hungara ĉar tuj oni konstatus la trompaĵon. |subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:41, 17 okt. 2026 (UTC) |tempo = tujtuje. |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} :Tio kondukas al reviziado de la artikoloj pri Dunst-oj kaj kial estas intereso en kreado de tiaj tiom fuŝaj artikoloj ĉiam faritaj de anonimulo. Ekzemple jam oni reviziis [[Vilmos Dunszt]] sed dek monatojn poste plue estas versioj nur en kornvala kaj japana, nek en humgara nek en angla nek en alia grava eŭropa aŭ pli facile reviziebla lingvo. Krome en tiu artikolo oni rakontas ĉefe agadon de knabo, preskaŭ ĉio antaŭ la majoritato. La referencoj kondukas ĉiam al propre kreitaj retejoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:41, 17 okt. 2026 (UTC) == [[Lumi teki enkelin eteiseen]] == {{Propono de forigo |artikolo = Lumi teki enkelin eteiseen |kialo = La nova tekstoprovo estis farita de la konata finna forbarito, kaj konsistas nur el senfontaj asertoj, kiuj povas esti forigitaj, aldone estas polurinda, kaj orfa, kaj grupigas ĉion kio igas novan tekston problema. |subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:05, 18 okt. 2026 (UTC) |tempo = dimanĉo 25 oktobro 2026 11:58 |forigita = <!-- jes ne atendante --> |kialo de rezulto = <!-- kialo kaj/aŭ subskribo --> }} 70gu531b21l201ghkl6n2ngadqfjh1c 0 375085 9494939 9474507 2026-10-17T18:46:16Z Stefangrotz 91903 [[Projekto:Kontrolu_Vikipedion]] 9494939 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Rainshadow copy.jpg|eta|220px|Ekzemplo de pluvombro.]] '''Pluvombro''' estas seka areo sur la [[Lofo kaj leo|lofa]] flanko de [[monto]]j. La montoj blokas la trairon de [[Pluvo|pluv]]-produktantaj veterosistemoj, ĵetante "[[ombro]]n" de [[sekeco]] malantaŭ si. Kiel montrite per la [[diagramo]] dekstren, la varma humida [[aero]] estas "tirita" per la dominantaj [[vento]]j super monto. Tiam ĝi densigas kaj faligas [[precipitaĵo]]n kaj la seka aero movas antaŭen postlasante pluvombron malantaŭ la monto. == Priskribo == Varma humida aero supreniras per [[Orografio|orografia]] leviĝo al la pinto de [[montara sistemo]] aŭ granda monto. Pro malkreskanta [[Atmosfero|atmosfera]] premo kun kreskanta altitudo, la aero disetendiĝis kaj [[Izovarma proceso|adiabate]] malvarmetiĝas al la punkto ke la aero atingas sian adiabatan [[rosopunkto]]n (kiu ne estas la sama kiel sian [[Izoprema proceso|konstantan preman]] rosopunkton ofte raportita en [[veterprognozo]]j). Ĉe la adiabata rosopunkto, humideco densigas sur la monto kaj ĝi precipitaĵas pinte kaj ventflanke. La aero malsupreniras sur la [[Lofo kaj leo|lea]] flanko, sed pro la procezo de precipitaĵo, ĝi perdis multon de sia origina humideco. Tipe, malsupreniranta aero ankaŭ varmiĝas pro adiabata kunpremado (vidu [[feno]]jn) malsupren je la lea flanko de la monto, kreante [[Arida klimato|aridan]] regionon <ref name="Whiteman">{{Citaĵo el libro|titolo=Mountain Meteorology: Fundamentals and Applications|url=https://archive.org/details/mountainmeteorol0000whit|familia nomo=Whiteman|persona nomo=C. David|jaro=2000|eldoninto=Oxford University Press|ISBN=0-19-513271-8}}</ref>. == Regionoj kun notinda pluvombro == [[Dosiero:Himalaya composite.jpg|eta|220px|La [[Tibeta Altebenaĵo]] (supre), eble la plej bona ekzemplo de pluvombro. Pluvo ne okazas trans [[Himalajo]], kondukante al arida [[vetero]] je la lea flanko de la [[montaro]].]] [[Dosiero:Agasthiyamalai range and Tirunelveli rainshadow.jpg|eta|220px|Agastijamala-Montetoj baras al Tirunelveli (Suda Barato) [[musono]]jn, kreinte pluvombran regionon.]] Ekzistas regulaj ŝablonoj de dominantaj ventoj trovitaj en zonoj ĉirkaŭ la ekvatora regiono de la [[tero]]. La zono de la [[pasato]]j estas la zono inter proksimume 30° N kaj 30° S, blovante superrege el la nordoriento en la [[norda duonglobo]] kaj el la sudoriento en la [[suda duonglobo]]. La okcidento-ventoj estas la dominantaj ventoj en la mezaj latitudoj inter 30 kaj 60 gradoj de [[latitudo]], blovante superrege el la sudokcidento en la norda duonglobo kaj el la nordokcidento en la suda duonglobo. La plej fortaj okcidentaj ventoj en la mezaj latitudoj povas veni en la ''Muĝantaj Kvardekoj'' inter 30 kaj 50 gradoj de latitudo. Ekzemploj de notinda pluvombro inkludas : === Azio === * La pintoj de [[Kaŭkazo]] en la okcidento, [[Elborz-Montaro]] en la sudo kaj la montaroj ligitaj al [[Himalajo|himalaja]] pluvombro : [[Karakumo]] kaj [[Kizilkumo]] oriente de [[Kaspia Maro]], same kiel la kvazaŭ-senpluva [[Kazaĥujo|Kazaĥa]] [[Stepo]]. * [[Judeo|Judea]] [[Dezerto]] kaj [[Morta Maro]] estas pluvombritaj per la Judeaj Montetoj. * Daŝtelut-Dezerto en [[Irano]], en la pluvombro de Elborz-Montaro kaj [[Zagros-Montaro]], estas unu el la plej senvivaj areoj sur la tero. * Himalajo kaj parencaj montaroj ankaŭ kontribuas al aridaj cirkonstancoj en [[Centra Azio]] inkluzive de [[Gobio]] en [[Mongolujo]], same kiel de la mongolaj kvazaŭ-senpluvaj stepoj kaj de tiuj de nordcentra kaj nordokcidenta [[Ĉinujo]]. * La Ordos-Altebenaĵo estas pluvombrita per montaroj inkluzive de Karanarinula-Montaro, Ŝejtenula-Montaro, kaj Jin-Montaro, kiuj ligas al la suda finaĵo de Granda Hingan-Montaro. * [[Tar-Dezerto]] estas limigita kaj pluvombrita de [[Aravali-montaro|Aravali-Montaro]] en la sudoriento, de Himalajo en la nordoriento, kaj de Kirtar- kaj Sulejman-Montaroj en la okcidento. * La duonarida [[Anatolio|Anatolia Altebenaĵo]] estas ĉirkaŭita de montaj ĉenoj kaŭzantaj pluvan ombron, inkluzive de la [[Pontaj Montoj]] en la nordo kaj la [[Taŭraj Montoj]] en la sudo. * La orienta flanko de la [[Okcidentaj Ghatoj]] pluvombras [[Dekkana Altebenaĵo|Dekkanan Altebenaĵon]] de [[Hindujo]]. * La orienta flanko de la Okcidentaj Ghatoj pluvombras la kvazaŭ-senpluvajn Sudan Hindujon ([[Nilgirio]], Anamalaj-Montetoj kaj Agastijamala-Montetoj). === Sudameriko === * [[Atakama-Dezerto]] en [[Ĉilio]] estas la plej seka ne-[[Antarkto|antarkta]] dezerto en la mondo ĉar ĝi estas barita por humideco je ambaŭ flankoj ( de [[Andoj]] en la oriento kaj pro alta premo super la [[Pacifika Oceano]] je latitudo kiu malhelpas humidecon por eniri ekde la okcidento ). * La [[Argentino|argentina]] [[vino]]regiono de Mendozo estas preskaŭ tute dependa de [[irigacio]]; oni uzas akvon el la multaj riveroj kiuj drenas [[glaĉero]]-glacion de Andoj. La proksima ĉilia vinoregiono de Valle Central aliflanke, estas situanta sur la ĉilia flanko de la Andoj kaj havas [[Maro|maran]] [[klimato]]n. * [[Patagonujo]] estas pluvombrita por la dominantaj okcidentaj ventoj per [[Andoj]] kaj estas aridaj (ekzemple en Santa Cruz malmulte da areoj estas kultiveblaj, la paŝtejoj estante malbonaj, akvoj nesufiĉaj kaj [[Salo|salaj]] akvujoj sufiĉe multnombraj). === Nordameriko === La plej multaj pluvombroj en okcidenta [[Usono]] estas kaŭzitaj de montaraj sistemoj, precipe [[Sierra Nevada (Usono)|Sierra Nevada]] kaj [[Kaskada Montaro]] <ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.usatoday.com/weather/tg/wrnshdw/wrnshdw.htm|titolo=How mountains influence rainfall patterns|alirdato=2008-02-29|verko=[[USA Today]]}}</ref>, kiuj kaptas pluvon kaj [[neĝo]]n kiuj alimaniere atingus [[valo]]n en la ŝirmo de la mez-latitude dominantaj okcidentaj ventoj. * La [[dezerto]]j de la [[Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj]] en Usono kaj [[Meksiko]], kiu inkludas la sekajn areojn oriente de Kaskada Montaro de [[Oregono]] kaj [[Vaŝingtonio]] kaj [[Granda Baseno]], kiuj ampleksas preskaŭ ĉion el [[Nevado]] kaj partoj de [[Utaho]], estas pluvombritaj. * La seka precipitaĵo-[[reĝimo]] de la Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj de okcidenta [[Kanado]] kaj centra Usono povas esti atribuita en granda parto al la pluvombro de Nordamerika [[Kordilero]]. * [[Mojave-Dezerto]], Nigra-roka Dezerto, [[Sonora-Dezerto]], kaj [[Ĉiuaŭa dezerto]]j ĉiuj estas en regionoj kiuj estas pluvombritaj. * La trafe-nomita [[Valo de Morto]] en Usono, malantaŭ kaj de [[Kaliforniaj Marbordaj Montaroj]] kaj de Sierra Nevada, estas unu el la plej sekaj lokoj sur la [[planedo]]. * En la Koloradia Front-Montaro la precipitaĵo estas limigita al tiu kiun ĝi faligas super la [[Kontinento|kontinenta]] [[akvodislimo]]. Dum multaj lokoj okcidente de la akvodislimo ricevas tiel multon kiel 1 000&nbsp;mm de precipitaĵo tra la jaro, kelkaj lokoj sur la orienta flanko, precipe Evergreen ([[Koloradio]]) kaj [[Denvero (Koloradio)|Denvero]] nur ricevas proksimume 400&nbsp;mm. Tiel, la kontinenta akvodislimo agas kiel [[bariero]] por la precipitaĵo. Tiu efiko nur validas por okcidente-orienten irantaj [[ŝtormo]]j. * Kiam malaltprema areoj suden superiras [[Roka Montaro|Rokan Montaron]], ili povas kaŭzi altan precipitaĵon je la orienta flanko kaj neniun je la okcidenta flanko. Tiu malofte okazas. * La rok-montara Front-Montaro en [[Montano]] montras areojn de limigita precipitaĵo tiel longe kiel la veterosistemoj pasantaj super la montaro venas de la okcidento. La [[nubo]]j sekiĝos konsiderinde antaŭ ol ili atingas la montarajn pintojn. * La orientaj deklivoj de la marbordaj montaroj en centra kaj suda Kalifornio ankaŭ fortranĉas la sudan [[Valo San Joaquin]] de sufiĉe da precipitaĵo por certigi dezert-similajn kondiĉojn en areoj ĉirkaŭ Bakersfield (Kalifornio). * La areoj en la oriento de Marborda Montaro kaj Kaskada Montaro en la regiono de [[Brita Kolumbio]], Kanado kaj la {{J|usona subŝtato}} de Vaŝingtonio, Oregono kaj [[Idaho]] estas situantaj en pluvombro. * La Dungenes-Valo ĉirkaŭ Sequim (Vaŝingtonio) situas en la pluvombro de [[Olimpa Montaro]]. La areo jare ricevas 300&nbsp;mm da pluvo, malpli ol duono de la kvanto ricevita en proksima [[Port Angeles (Vaŝingtonio)|Port Angeles]] kaj ĉirkaŭ 10% el tiuj kiuj faloj en [[Forks]] j sur la okcidenta flanko de la montoj. * La efiko ekaperas eĉ en orienta Usono. Kvankam multe pli humida ol iuj ajn evidentaj dezertoj aŭ stepoj, Ŝenandoah-Valo plejparte en okcidenta [[Virginio (ŝtato)|Virginio]], situanta inter Blu-kresta Montaro kaj [[Apalaĉaj Montoj]], estas pli seka ol areoj en la oriento kaj okcidento ĉar la modestaj montoj reduktas pluvokvanton ene de la valo. La pli malgranda pluvokvanto ol tiu de ĉirkaŭaj regionoj igas tiun longan valon paradokse pli riĉan agrikulturan areon ol pli pluvoplenajn areojn proksime. === Eŭropo === * Peninoj de Norda [[Anglujo]], la [[Kimrujo|Kimraj]] Montoj, kaj la Altebenaĵoj de [[Skotujo]] kreas grandan pluvombron kiu kovras preskaŭ la tutecon de la Orienta [[Unuiĝinta Reĝlando]], kun ekzemple [[Glasgovo]] kaj [[Manĉestro]] ricevante ĉirkaŭe duoblan pluvokvanton de [[Edinburgo]] kaj [[Jorko]] respektive. La kontrasto estas eĉ pli forta plu norde, kie [[Aberdeno]] ricevas ĉirkaŭ triono de la pluvokvanto de Fort William ( Skotujo ) aŭ [[Skye]]. La Marĉoj ( angle : ''Fens'' ) de Orienta Anglujo ricevas similajn pluvokvantojn kiel [[Sevilo]] <ref>{{Cite web|url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/7100_1km/Rainfall_Average_1971-2000_17.gif|title=UK Rainfall averages|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2011-09-07|arkivurl=https://web.archive.org/web/20100218235225/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/7100_1km/Rainfall_Average_1971-2000_17.gif|arkivdato=2010-02-18}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/7100_1km/Rainfall_Average_1971-2000_17.gif |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-09-07 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100218235225/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/7100_1km/Rainfall_Average_1971-2000_17.gif |arkivdato=2010-02-18 }}</ref>. * [[Kantabra Montaro]] faras klaran disigon inter "Verda Hispanujo" en la nordo kaj la seka centra altebenaĵo. La norden-fruntantaj [[deklivo]]j ricevas altan pluvokvanton de [[Biskaja Golfo]], sed la sudaj deklivoj troviĝas en la pluvombro. La plej evidenta efiko sur [[Iberujo]] okazas en la [[Almería (Provinco)|almeriaj]], [[Murcia regiono|murciaj]] kaj [[Alikanto (provinco)|alikantaj]] areoj, ĉiu kun meza pluvokvanto de 300&nbsp;mm kaj la plej sekaj punktoj en [[Eŭropo]] ( vidu [[Natura Parko Cabo de Gata-Níjar]] ) plejparte rezulto de la montaroj irantaj tra ilia okcidenta flanko, kiuj blokas la okcidentajn ventojn. * Kelkaj valoj en internaj [[Alpoj]] ankaŭ estas forte pluvombritaj de la altaj ĉirkaŭaj montoj. * Limanje-Ebenaĵo ( [[Aŭvernjo]] ) kaj Forez-Ebenaĵo ( [[Haute-Loire]], [[Puy-de-Dôme]] ) en norda [[Centra Masivo]], [[Francujo]], estas ankaŭ relative pluvombritaj ( plejmulte Limanje-Ebenaĵo ) de Chaîne des Puys ( ĝis 2 000&nbsp;mm da jara pluvo por la montopintoj kaj sub 600&nbsp;mm por [[Clermont-Ferrand]], kiu estas unu el la plej sekaj lokoj en la lando ). * La [[Piemonto|piemonta]] vinoregiono de norda [[Italujo]] estas pluvombrita de la montoj kiuj ĉirkaŭas ĝin je preskaŭ ĉiu flanko. [[Asti]] ricevas nur 527&nbsp;mm da jara precipitaĵo, igante ĝin unu el la plej sekaj lokoj en kontinenta Italujo <ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=161161&refer=&units=metric|titolo=Asti weather|verko=weatherbase.com|alirdato=2011-09-08|arkivurl=https://web.archive.org/web/20191213222735/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=161161&refer=&units=metric|arkivdato=2019-12-13}}</ref>. * [[Ateno]] estas tre ŝirmita per montoj de la fortaj humideco-portantaj ventoj de [[Adriatika Maro]] kaj ricevas nur kvaronon de la pluvokvanton de la plej granda parto de [[Albanujo]]. * Skandinava Montaro kreas pluvombron por malaltaĵoj oriente de la montaro kaj malhelpas la {{N|oceana klimato}} de enpenetri pli fore orienten; tiel [[Bergen (Norvegujo)|Bergen]] okcidente de la montaro ricevas 2 250&nbsp;mm da precipitaĵo ĉiujare dum [[Oslo]] ricevas nur 760&nbsp;mm, kaj Skjåk ( [[Norvegujo]] ), [[municipo]] situanta en profunda valo, ricevas nur 280&nbsp;mm. === Afriko === * La leaj flankoj de la [[insulo]] de [[Madagaskaro]], kiu subiĝas orientajn alterajn ventojn, estas humidaj [[Tropiko|tropikaj]], dum la okcidentaj kaj sudaj flankoj de la insulo situas en la pluvombro de la centraj [[altebenaĵo]]j kaj hejmigas dornarbarojn kaj dezertojn. La sama validas por la insulo de [[Reunio]]. * La formado de [[Atlasoj]] estis rigardita minimume kiel parte respondeca por la klimatŝanĝo kiu poste kreis [[Saharo]]n. Ekzistas forta pluvombra efiko al la suda flanko de la montoj. === Oceanio === * [[Novkaledonio]] troviĝas rajde sur la [[Tropiko de Kaprikorno]], inter 19° kaj 23° suda [[latitudo]]. La klimato de la insuloj estas tropika, kaj pluvokvanto estas alportita per la [[pasato]]j el la oriento. La okcidenta flanko de Granda Tero pluvombre situas kontraŭ la centraj montoj, kaj la pluvokvanto averaĝe estas signife pli malalta. * [[Havajo]] ankaŭ havas pluvareojn de la insuloj kiuj estas dezertaj, multe al la surprizo de multaj [[turisto]]j. Orografia leviĝo produktas la duan plej altan jarpluvan [[rekordo]]n de la mondo, 12,7 metrojn , sur Kaŭajo-Insulo; la lofa flanko estas kompreneble pluvombrita <ref name="Whiteman"/>. La tuta Kahulave-Insulo situas en la pluvombro de la mavi-insula Orient-Mavia [[Vulkano]]. * En [[Novzelando]] estas trovata unu el la plej rimarkindaj pluvombroj ie ajn en la mondo. Sur Suda Insulo, Sudaj Alpoj kaptas humidecon venintan el Tasmana Maro. La montara sistemo ampleksas signifajn [[glaĉero]]jn kaj proksimume 6 300&nbsp;mm al 8 900&nbsp;mm [[likva]]n akvekvivalenton je jaro. En la oriento kaj suba deklivoj de [[Sudaj Alpoj]], apenaŭ 50&nbsp;km for de la [[Neĝo|neĝaj]] pintoj, ĉiujaraj pluvokvantoj sumiĝas ĝis malpli ol 760&nbsp;mm kaj en kelkaj areoj ĝis malpli ol 380&nbsp;mm. * En [[Tasmanio]], unu el la [[subŝtato]]j de [[Aŭstralio]], la centra Meztero-Regiono (angle : ''Midlands'') estas en forta pluvombro kaj ricevas nur proksimume kvinonon tiom multe da pluvokvanto kiom la altebenaĵoj en la okcidento. * En [[Novsudkimrujo]] kaj [[Viktorio (Aŭstralio)|Viktorio]] (ambaŭ subŝtatoj de Aŭstralio), la Monaro-regiono estas ŝirmita fare de kaj la Neĝaj Montoj al la nordokcidentaj kaj la ĉemaraj montoĉenoj en la sudoriento. Sekve, partoj de ĝi estas tiel sekaj kiel la [[tritiko]]-kultivadoteroj de tiuj subŝtatoj. * Ankaŭ en Viktorio, la areo ĉirkaŭ Port-Filip-Golfo estas en la pluvombro de Otvej-Montaro. La areo inter Geelong kaj Werribee estas la plej seka parto de suda Viktorio: dum kresto de tiu Otvej-Montaro ricevas 2 000 milimetrojn da pluvo je jaro, la areo ĉirkaŭ Malgranda Rivero ricevas tiom malmulton kiom 420 milimetrojn ĉiujare, kio estas tiom malmulto kiom Nhill aŭ Longreach. * La [[Okcidenta Aŭstralio|occident-aŭstralia]] Tritiko-Zono kaj la regiono Grand-Sudo estas ŝirmitaj de Darling-Montaro en la okcidento : Mandurah, apud la [[marbordo]], jare ricevas proksimume 700&nbsp;mm. Dwellingup, 40&nbsp;km landinternen kaj en la centro de la montaro, jare ricevas pli ol 1000&nbsp;mm dum Narrogin, 130&nbsp;km pli fore orienten, jare ricevas malpli ol 500&nbsp;mm. == Vidu ankaŭ == * [[Feno]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Portalo|Geografio}} * {{en}} [http://www.usatoday.com/weather/tg/wrnshdw/wrnshdw.htm Pri pluvombroj en Usono.] * {{en}} [http://www.weatherpages.com/rainshadow/ Vetero kaj pluvombroj.] * {{en}} [http://www.ocs.orst.edu/climate-of-oregon Oregona klimato.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120421032352/http://www.ocs.orst.edu/climate-of-oregon |date=2012-04-21 }} {{DEFAŬLTORDIGO:Rain Shadow}} [[Kategorio:Klimatologio]] [[Kategorio:Meteologio]] [[Kategorio:Hidrologio]] [[Kategorio:Ventoj]] kdovhuhv1eniuf5fcoy6xv49zxjgz5a 0 382991 9494841 9180409 2026-10-17T14:31:38Z Sj1mor 12103 9494841 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Ferenc MÁRKI''' [ma:rki] estis rumania hungara historiisto, publicisto. Li naskiĝis en [[Segedo]] la [[16-an de februaro]] [[1873]] kaj mortis en [[Iecea Mică]] la [[13-an de decembro]] [[1947]]. == Kariero == Ferenc Márki aliĝis al la piaristoj en 1890. La [[novicado]] kaj la maturiĝo okazis en [[Kecskemét]]. Ekde 1892 li studis teologion en [[Nitro]], poste li instruis resume 3 jarojn en piaristaj gimnazioj de Kecskemét kaj [[Nagykanizsa]]. En 1895 li monaĥiĝis, post 2 jaroj li pastriĝis. Poste li studis en [[Kolozsvár]], pli poste li instruis laŭvice en [[Sabinov|Kisszeben]], [[Privigye]] kaj [[Podolin]]. Li ne sukcesis akiri diplomon, tial li eksiĝis el la piarista ordeno kaj li estis parokestro de 1912 en [[Nyerő]], de 1926 en [[Nevrincea]], de 1929 ĝis sia morto en [[Kisjécsa]]. Li publikigis artikolojn pri religimoralo, filozofio kaj historio en gazetoj [[Krassó-Szörényi Lapok]], [[Temesvári Hírlap]], [[Déli Hírlap]] kaj [[Magyar Kisebbség]]. == Libro == * ''Művelődéstörténeti képek'' (Lugos 1930). == Fonto == * [http://lexikon.kriterion.ro/szavak/2689/ RMIL] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304234046/http://lexikon.kriterion.ro/szavak/2689/ |date=2016-03-04 }} {{Vivtempo|Marki, F.}} [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj pastroj]] [[Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj]] jhv778elmml62mxm7qrz1wa2tphj23b 0 386690 9495088 6908011 2026-10-18T08:10:56Z Crosstor 3176 aldono 9495088 wikitext text/x-wiki '''István Török''' * [[István Török (n. 1789)]] * [[István Török (n. 1826)]] * [[István Török (n. 1924)]] * [[István Török (historiisto)]] * [[István Török (kuracisto)]] * [[István Török (naturscienca kaj pedagogia verkisto)]] * [[István Török (teologo)]] {{Apartigilo}} lgskacqp6uru867jnawx9uugech1627 0 387565 9494990 8601607 2026-10-17T21:21:16Z Kent Wang 190754 Aldono de galerio kun bildotekstoj tradukitaj el la itala 9494990 wikitext text/x-wiki {{Heredaĵo de UNESKO}} {{Informkesto konstruaĵo |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = PT-14 | situo sur mapo = |tipo1 = reliefo |zomo=13 |kesteroj = {{Informkesto Monda Heredaĵo |subŝablono = jes |Lando = Portugalio |Tipo = kultura heredaĵo |Kriterioj = |Koordinatoj = |Regiono = [[Eŭropo]] |Jaro = |Plie = |Danĝero = |ID = |regiono-ISO = PT-14 |Mapo=}} }} [[Dosiero:Tomar, Convento de Cristo, Portal da Igreja (07).jpg|eta|200px|dekstra|Suda portalo konstruita de Johano de Castillo en 1515.]] [[Dosiero:1 Janela manuelina Convento de Cristo IMG 9462.jpg|eta|230px|maldekstra|Arta ''manuelina'' fenestro en la Monaĥejo de Kristo.]] La '''Monaĥejo de Kristo''', en [[Tomar]], ([[Portugalio]]), apartenis al la [[Templanoj]] kaj estas unu el la plej gravaj monumentoj de la [[Portugalio|portugala]] arkitekturo. Ĝi estis fondita en [[1162]] de la Granda Majstro de la Templanoj en Portugalio, [[Gualdim Pais]]. Nuntempe ĝi estas kulturejo, turismcela kaj religia. La arkitekturo enhavas elementojn de [[romaniko]], [[gotiko]], [[manuela stilo]], [[renesanco]], kaj [[baroko]] i.a. <br> == Bildgalerio == <gallery mode="packed"> File:Convento de Cristo, safe inside Tomar castle (54199027283).jpg|Ekstero de la ronda preĝejo File:Casa do Capítulo, Convento de Cristo 75.jpg|Okcidenta fasado de la manuelstila preĝejo File:Chapterhouse window of the Convent of Christ (Tomar) 74.jpg|Manuelstila fenestro de la kapitula salono File:Gargoyles in Convento de Cristo 85.jpg|Gargojloj File:Convento de Cristo - Church Portal.jpg|Manuelstila portalo de la preĝejo File:Charola in Convent of Christ - interior 60.jpg|Volbo de la Charola File:Charola in Convent of Christ - interior 66.jpg|Centra strukturo de la Charola File:Paintings of the Charola, Convent of Christ 64.jpg|Pentraĵoj en la Charola File:Nova sacristia, Convento de Cristo 51.jpg|Nova sakristio File:Convento do Cristo (31).jpg|Klostro de Johano la 3-a File:TomarChurchPlanCC3.svg|Plano de la preĝejo: la ronda preĝejo de la templanoj (fino de la 12-a jarcento) estas ruĝa kaj la manuelstila navo (komenco de la 16-a jarcento) estas blua. </gallery> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Portugalio]] [[Kategorio:Monaĥejoj en Portugalio]] 0l40nyrkkhrfdeyukyqynn0twbrj5sv 9495025 9494990 2026-10-17T23:52:51Z Kent Wang 190754 Convento de Cristo - Church Portal.jpg; Chapterhouse window of the Convent of Christ (Tomar) 74.jpg 9495025 wikitext text/x-wiki {{Heredaĵo de UNESKO}} {{Informkesto konstruaĵo |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = PT-14 | situo sur mapo = |tipo1 = reliefo |zomo=13 |kesteroj = {{Informkesto Monda Heredaĵo |subŝablono = jes |Lando = Portugalio |Tipo = kultura heredaĵo |Kriterioj = |Koordinatoj = |Regiono = [[Eŭropo]] |Jaro = |Plie = |Danĝero = |ID = |regiono-ISO = PT-14 |Mapo=}} }} [[Dosiero:Convento de Cristo - Church Portal.jpg|eta|200px|dekstra|Suda portalo konstruita de Johano de Castillo en 1515.]] [[Dosiero:Chapterhouse window of the Convent of Christ (Tomar) 74.jpg|eta|230px|maldekstra|Arta ''manuelina'' fenestro en la Monaĥejo de Kristo.]] La '''Monaĥejo de Kristo''', en [[Tomar]], ([[Portugalio]]), apartenis al la [[Templanoj]] kaj estas unu el la plej gravaj monumentoj de la [[Portugalio|portugala]] arkitekturo. Ĝi estis fondita en [[1162]] de la Granda Majstro de la Templanoj en Portugalio, [[Gualdim Pais]]. Nuntempe ĝi estas kulturejo, turismcela kaj religia. La arkitekturo enhavas elementojn de [[romaniko]], [[gotiko]], [[manuela stilo]], [[renesanco]], kaj [[baroko]] i.a. <br> == Bildgalerio == <gallery mode="packed"> File:Convento de Cristo, safe inside Tomar castle (54199027283).jpg|Ekstero de la ronda preĝejo File:Casa do Capítulo, Convento de Cristo 75.jpg|Okcidenta fasado de la manuelstila preĝejo File:Gargoyles in Convento de Cristo 85.jpg|Gargojloj File:Charola in Convent of Christ - interior 60.jpg|Volbo de la Charola File:Charola in Convent of Christ - interior 66.jpg|Centra strukturo de la Charola File:Paintings of the Charola, Convent of Christ 64.jpg|Pentraĵoj en la Charola File:Nova sacristia, Convento de Cristo 51.jpg|Nova sakristio File:Convento do Cristo (31).jpg|Klostro de Johano la 3-a File:TomarChurchPlanCC3.svg|Plano de la preĝejo: la ronda preĝejo de la templanoj (fino de la 12-a jarcento) estas ruĝa kaj la manuelstila navo (komenco de la 16-a jarcento) estas blua. </gallery> {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Portugalio]] [[Kategorio:Monaĥejoj en Portugalio]] gv903k69ks9wcvammb7wazwct039zz5 0 407367 9495116 9271673 2026-10-18T09:52:33Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495116 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Tibor SÁRAI''' [ŝArai], [[hungare]] '''Sárai Tibor''' estis [[hungara]] [[komponisto]], [[instruisto]] kaj [[profesoro]]. Tibor Sárai naskiĝis la [[10-a de majo|10-an de majo]] [[1919]] en [[Budapeŝto]]. Li mortis la [[11-a de majo|11-an de majo]] [[1995]] en Budapeŝto. == Biografio == Tibor Sárai frekventis [[Muzikakademio Franz Liszt|muzikakademion]] pri [[violono]] en Budapeŝto inter [[1938]]-[[1942]], dume li lernis ankaŭ komponadon de [[Pál Kadosa]]. Poste li havis diversajn [[posteno]]jn, ekzemple en [[Hungara Radio]]. Inter [[1953]]-[[1959]] li instruis en muzika faklernejo, poste en la [[akademio]]. Li emeritiĝis en [[1980]]. Li ricevis [[premio Kossuth|premion Kossuth]] en [[1975]], pli frue kaj poste po unu [[premio]]jn. == Liaj komponaĵoj (elekto) == * [[oratorio]] * 3 [[kantato]]j * [[simfonio]] * 3 violonaĵoj por kvartetoj * diversaj komponaĵoj por violonoj, [[piano]]j, [[fluto]]j, ktp Li verkis [[faklibro]]n ''A cseh zene története'' (Historio de la ĉeĥa muziko), [[1959]] == Fontoj == * Hungara Vikipedio * [https://web.archive.org/web/20231024083934/https://www.magyarvagyok.hu/kultura/hiressegek/zeneszerzok/832-Sarai-Tibor.html hungarlingva biografio kun foto] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Sarai}} [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] [[Kategorio:Hungaraj komponistoj]] [[Kategorio:Hungaraj profesoroj]] [[Kategorio:Hungaraj instruistoj]] fa2wwv841fyxcit8f9py0x870lsgpkw 0 409250 9494919 9220979 2026-10-17T18:24:04Z Aidas 3488 retejo aldonata 9494919 wikitext text/x-wiki {{informkesto futbalteamo | dosiero = Logo-VfL-Wolfsburg.svg | nomo = VfL Wolfsburg Fußball GmbH | plena nomo = Verein für Leibesübungen<br />Wolfsburg Fußball GmbH | fondita = 23-a de majo 2001 | stadiono = ''Volkswagen Arena'' | kapacito = 30 000 | prezidanto = Francisco Javier Garcia Sanz | trejnisto = [[Dieter Hecking]] | ttt = vfl-wolfsburg.de | ligo = [[unua germania ligo de futbalo]] - ''Bundesliga'' | sezono = 2021/22 | pozicio = 12-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = _adidasaltwhite | modelo de korpo1 = _WOLFSBURG_1213h | modelo de dekstra brako1 = _adidasaltwhite | modelo de ŝorto1 = _adidasstripeswhite2 | maldekstra brako1 = 74CE31 | korpo1 = FFFFFF | dekstra brako1 = 74CE31 | ŝorto1 = 74CE31 | ŝtrumpoj1 = 74CE31 | modelo de maldekstra brako2 = _STRICON_WHITE | modelo de korpo2 = _WOLFSBURG_1011a | modelo de dekstra brako2 = _STRICON_WHITE | modelo de ŝorto2 = _adidaswhite | modelo de ŝtrumpoj2 = | maldekstra brako2 = 000000 | korpo2 = 000000 | dekstra brako2 = 000000 | ŝorto2 = 000000 | ŝtrumpoj2 = 0C3B31 }} La klubo '''VfL Wolfsburg''' estas sporta klubo en la urbo [[Wolfsburg]] de germania federacia lando [[Malsupra Saksio]]. Ĝi en 2011 havis proksimume 5500 membrojn kaj havas sekvojn pri 30 sportaj disciplinoj. Aparte konata la klubo estas pro sia profesia vira teamo de futbalo. La klubo fondiĝis la 12-an de septembro 1945, malmultajn monatojn post la fino de la Dua Mondmilito, je la nomo „Volkssport- und Kulturverein“ (VSK) Wolfsburg. Jam baldau poste ĝi alinomiĝis „Verein für Leibesübungen [[Volkswagen AG|Volkswagenwerk]]“ kaj el tio ekestis la nuntempa nomo „Verein für Leibesübungen Wolfsburg.“ Inter la plej grandan sportaj sukceso de la kluba historio estras la gajno de la germania futbala ĉampionado en la sezono 2008/09. {{ĝermo|sporto}} {{projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) * [http://fussballdaten.de/vereine/vflwolfsburg/ informoj pri la profesia teamo en la retejo fussballdaten.de] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130826025606/http://fussballdaten.de/vereine/vflwolfsburg/ |date=2013-08-26 }} * [http://www.vfl-wolfsburg.de/saison-frauen.html informoj pri la sekcio pri virina futbalo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110828124137/http://www.vfl-wolfsburg.de/saison-frauen.html |date=2011-08-28 }} == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) {{DEFAŬLTORDIGO:Wolfsburg, Vfl}} <!-- [[Kategorio:Germanaj hokekluboj]] [[Kategorio:Germanaj teniskluboj]] [[Kategorio:Germanaj korbopilkaj kluboj]] [[Kategorio:Wolfsburg]] --> [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 2001]] 1t7wojvo1wjf71ec88mr8e93u5z1rf7 9494921 9494919 2026-10-17T18:25:22Z Aidas 3488 9494921 wikitext text/x-wiki {{informkesto futbalteamo | dosiero = Logo-VfL-Wolfsburg.svg | nomo = VfL Wolfsburg Fußball GmbH | plena nomo = Verein für Leibesübungen<br />Wolfsburg Fußball GmbH | fondita = 23-a de majo 2001 | stadiono = ''Volkswagen Arena'' | kapacito = 30 000 | prezidanto = Francisco Javier Garcia Sanz | trejnisto = [[Dieter Hecking]] | ttt = vfl-wolfsburg.de | ligo = [[unua germania ligo de futbalo]] - ''Bundesliga'' | sezono = 2021/22 | pozicio = 12-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = _adidasaltwhite | modelo de korpo1 = _WOLFSBURG_1213h | modelo de dekstra brako1 = _adidasaltwhite | modelo de ŝorto1 = _adidasstripeswhite2 | maldekstra brako1 = 74CE31 | korpo1 = FFFFFF | dekstra brako1 = 74CE31 | ŝorto1 = 74CE31 | ŝtrumpoj1 = 74CE31 | modelo de maldekstra brako2 = _STRICON_WHITE | modelo de korpo2 = _WOLFSBURG_1011a | modelo de dekstra brako2 = _STRICON_WHITE | modelo de ŝorto2 = _adidaswhite | modelo de ŝtrumpoj2 = | maldekstra brako2 = 000000 | korpo2 = 000000 | dekstra brako2 = 000000 | ŝorto2 = 000000 | ŝtrumpoj2 = 0C3B31 }} La klubo '''VfL Wolfsburg''' estas sporta klubo en la urbo [[Wolfsburg]] de germania federacia lando [[Malsupra Saksio]]. Ĝi en 2011 havis proksimume 5500 membrojn kaj havas sekvojn pri 30 sportaj disciplinoj. Aparte konata la klubo estas pro sia profesia vira teamo de futbalo. La klubo fondiĝis la 12-an de septembro 1945, malmultajn monatojn post la fino de la Dua Mondmilito, je la nomo „Volkssport- und Kulturverein“ (VSK) Wolfsburg. Jam baldau poste ĝi alinomiĝis „Verein für Leibesübungen [[Volkswagen AG|Volkswagenwerk]]“ kaj el tio ekestis la nuntempa nomo „Verein für Leibesübungen Wolfsburg.“ Inter la plej grandan sportaj sukceso de la kluba historio estras la gajno de la germania futbala ĉampionado en la sezono 2008/09. {{ĝermo|sporto}} {{projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) * [http://fussballdaten.de/vereine/vflwolfsburg/ informoj pri la profesia teamo en la retejo fussballdaten.de] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130826025606/http://fussballdaten.de/vereine/vflwolfsburg/ |date=2013-08-26 }} * [http://www.vfl-wolfsburg.de/saison-frauen.html informoj pri la sekcio pri virina futbalo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110828124137/http://www.vfl-wolfsburg.de/saison-frauen.html |date=2011-08-28 }} {{DEFAŬLTORDIGO:Wolfsburg, Vfl}} <!-- [[Kategorio:Germanaj hokekluboj]] [[Kategorio:Germanaj teniskluboj]] [[Kategorio:Germanaj korbopilkaj kluboj]] [[Kategorio:Wolfsburg]] --> [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 2001]] rxcem75fsdoh7nary7vng7nd5bnzoxf 9494922 9494921 2026-10-17T18:26:24Z Aidas 3488 9494922 wikitext text/x-wiki {{informkesto futbalteamo | dosiero = Logo-VfL-Wolfsburg.svg | nomo = VfL Wolfsburg Fußball GmbH | plena nomo = Verein für Leibesübungen<br />Wolfsburg Fußball GmbH | fondita = 23-a de majo 2001 | stadiono = ''Volkswagen Arena'' | kapacito = 30 000 | prezidanto = Francisco Javier Garcia Sanz | trejnisto = [[Dieter Hecking]] | ttt = vfl-wolfsburg.de | ligo = [[unua germania ligo de futbalo]] - ''Bundesliga'' | sezono = 2021/22 | pozicio = 12-a pozicio | modelo de maldekstra brako1 = _adidasaltwhite | modelo de korpo1 = _WOLFSBURG_1213h | modelo de dekstra brako1 = _adidasaltwhite | modelo de ŝorto1 = _adidasstripeswhite2 | maldekstra brako1 = 74CE31 | korpo1 = FFFFFF | dekstra brako1 = 74CE31 | ŝorto1 = 74CE31 | ŝtrumpoj1 = 74CE31 | modelo de maldekstra brako2 = _STRICON_WHITE | modelo de korpo2 = _WOLFSBURG_1011a | modelo de dekstra brako2 = _STRICON_WHITE | modelo de ŝorto2 = _adidaswhite | modelo de ŝtrumpoj2 = | maldekstra brako2 = 000000 | korpo2 = 000000 | dekstra brako2 = 000000 | ŝorto2 = 000000 | ŝtrumpoj2 = 0C3B31 }} La klubo '''VfL Wolfsburg''' estas sporta klubo en la urbo [[Wolfsburg]] de germania federacia lando [[Malsupra Saksio]]. Ĝi en 2011 havis proksimume 5500 membrojn kaj havas sekvojn pri 30 sportaj disciplinoj. Aparte konata la klubo estas pro sia profesia vira teamo de futbalo. La klubo fondiĝis la 12-an de septembro 1945, malmultajn monatojn post la fino de la Dua Mondmilito, je la nomo „Volkssport- und Kulturverein“ (VSK) Wolfsburg. Jam baldau poste ĝi alinomiĝis „Verein für Leibesübungen [[Volkswagen AG|Volkswagenwerk]]“ kaj el tio ekestis la nuntempa nomo „Verein für Leibesübungen Wolfsburg.“ Inter la plej grandan sportaj sukceso de la kluba historio estras la gajno de la germania futbala ĉampionado en la sezono 2008/09. {{projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) * [http://fussballdaten.de/vereine/vflwolfsburg/ informoj pri la profesia teamo en la retejo fussballdaten.de] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130826025606/http://fussballdaten.de/vereine/vflwolfsburg/ |date=2013-08-26 }} * [http://www.vfl-wolfsburg.de/saison-frauen.html informoj pri la sekcio pri virina futbalo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110828124137/http://www.vfl-wolfsburg.de/saison-frauen.html |date=2011-08-28 }} {{ĝermo|sporto}} {{bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Wolfsburg, Vfl}} <!-- [[Kategorio:Germanaj hokekluboj]] [[Kategorio:Germanaj teniskluboj]] [[Kategorio:Germanaj korbopilkaj kluboj]] [[Kategorio:Wolfsburg]] --> [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 2001]] qlwxx2d3m6w3hloyg5dbsfga002kqdz 0 416574 9494871 9212617 2026-10-17T15:05:40Z Sj1mor 12103 9494871 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo = 6260 ''Kelsey'' |Kategorio = asteroido |Oficiala_nomo = 6260 Kelsey |Aliaj_nomoj = '''1949 PN'''; 1949 QR;<br />1991 CF₁ |Dato_de_malkovro = {{dato|2|aŭgusto|1949}} |Malkovrinto = [[Karl Wilhelm Reinmuth]] |Loko_de_malkovro = [[Hejdelbergo]] ([[Germanio]]) |Epoko = 2456200.5 {{dato|30|septembro|2012}} TDB |Granda_duonakso = 400,259 [[1 E9 m|Gm]] (2,676 [[Astronomia unuo|AU]]) |Periapsido = 330,753 Gm (2,211 AU) |Apoapsido = 469,765 Gm (3,140 AU) |Discentreco = 0,174 |Periodo = 1598,535 [[tago]]j (4,377 [[jaro]]j) |Cirkulrapido = 18,20 km/s |Klinangulo = 11,944° |Meza_anomaliangulo = 143,679° |Longitudo_de_suprenira_nodo = 325,677° |Argumento_de_periapsido = 7,555° |Rotacia_periodo = ~ 0,213 [[tago]] (~ 5,11 [[horo]]j) |Absoluta_magnitudo = 12,0 }} '''6260 ''Kelsey''''' estas [[asteroido]] de la [[asteroida zono]]. == Malkovro == Ĝi estis malkovrita la {{daton|2|aŭgusto|1949}} de la germana [[astronomo]] [[Karl Wilhelm Reinmuth]] elde la [[Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl]] ([[Germanio]]). == Nomo == Ĝi estis nomita en honoro de la [[Usono|usona]] [[Farmakologio|farmakologiistino]] [[Frances Oldham Kelsey]]. Ŝiaj esploroj ĉe la ''[[Food and Drug Administration]]'' montris, ke ŝajne sendanĝeraj [[kuracilo]]j povas estigi misevoluojn de la [[feto]]j. Sekve al tiuj laboroj, la [[talidomido]] estis malpermesita en Usono, evitante nombron da denaskaj [[malkapablo]]j (tio, kiu bedaŭrinde okazis en aliaj landoj kiel [[Britio]] aŭ Germanio). == Eksteraj ligiloj == * {{JPL Small-Body Database}} * {{Minor Planet Center}} * {{Space Reference|6260-kelsey-1949-pn}} * {{en}} [http://www.rasc.ca/asteroid-6260 Asteroido (6260) Kelsey, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150704054049/http://www.rasc.ca/asteroid-6260 |date=2015-07-04 }} {{sinsekvo |antaŭ = ''[[6259 Maillol]]'' |dosiero = |post = [[6261 Kiono]] |titolo = [[Listo de asteroidoj (6001–7000)#6251-6300|Listo de asteroidoj (6001 - 7000)]] |periodo = '''6260 ''Kelsey''''' }} {{DEFAŬLTORDIGO:Kelsey}} [[Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono]] [[Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth]] [[Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1949]] d8dln76321xq5o4llgj49q8oghs085y 0 427061 9494951 8828733 2026-10-17T19:04:47Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494951 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo | nomo = {{#invoke:Wikidata|claim|P1448}} | eonomo = {{paĝonomo}} | emblemo = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} | bildo = {{#invoke:Wikidata|claim|P154}} | bildo_priskribo = | tipo = | celo = | agareo = | fondodato = {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} | mapo = | sidejo = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P159}}]], [[{{#invoke:Wikidata|claim|P17}}]] | estro = <!-- se vi metas informon ĉi tie, ne forgesu indiki jaron de ekofico --> | dungitaro = <!-- se vi metas informon ĉi tie, ne forgesu indiki jaron --> | lingvoj = | TTT-ejo = {{oficiala retejo}} }} [[Dosiero:Banco del Sur.jpg|eta|dekstre|250ra|La prezidentoj [[Rafael Correa]], [[Evo Morales]], [[Néstor Kirchner]], [[Cristina Fernández]], [[Lula Da Silva]], [[Nicanor Duarte]] kaj [[Hugo Chávez]] subskribante la interkonsento por la fondo de la Suda Banko.]] La '''Suda Banko''', en [[hispana]] '''Banco del Sur''' kaj en [[portugala]] ''Banco do Sul''<ref>[http://www.elpais.com/articulo/internacional/paises/fundan/Banco/Sur/elpepuint/20071010elpepiint_11/Tes Siete países fundan el Banco del Sur], [[El País (Hispanio)|El País]], 10a de oktobro de 2007</ref> estas mona fonduso, disvolviga [[banko]] kaj pruntista organizo kies konstituan fondon estis subskribita la [[26-a de septembro]] de [[2009]]. == Priskribo == La Suda Banko estis rezulto de ideo argentina kiu estis proponinta al la tiama prezidanto de Brazilo [[Luiz Inácio Lula da Silva]] fine de 2002, por kiu laboris la respektivaj ministroj de ekonomio kaj prezidantoj de la Centraj Bankoj de ambaŭ landoj.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.lanacion.com.ar/504867-el-mercosur-estudia-la-moneda-comun |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2013-01-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20151219040221/http://www.lanacion.com.ar/504867-el-mercosur-estudia-la-moneda-comun |arkivdato=2015-12-19 }}</ref> En la pintokunveno de Asunción (Paragvajo) oni invitis partopreni en la projekto la prezidantojn de la ŝtatoj membroj de Mercosur. En tiu kunsido de la 19a de Junio de 2003 oni proponis formi Moninstituton kaj la kreon de komuna monunuo kies stampado ekus fine de 2003.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://edant.clarin.com/diario/2003/06/19/p-01501.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2013-01-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20151219040210/http://edant.clarin.com/diario/2003/06/19/p-01501.htm |arkivdato=2015-12-19 }}</ref> La intenco estis, ke tiu institucio konstituu unu de la pilieroj de la integriĝo latinamerika. La projekto estis promociata de la tiama prezidanto argentina Néstor Kirchner, la tiama prezidante de Brazilo Lula da Silva, al kiuj poste unuiĝis Ekvadoro, Venezuelo, Bolivio, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref> http://www.pagina12.com.ar/diario/elpais/1-132543-2009-09-28.html “Algo que nunca se imaginó que haríamos”</ref> Iĝis membroj de la Suda Banko: [[Argentino]], [[Brazilo]], [[Bolivio]], [[Ekvadoro]], [[Paragvajo]], [[Urugvajo]] kaj [[Venezuelo]]. Dume [[Ĉilio]] kaj [[Peruo]] partoprenas kiel observantoj kaj [[Kolombio]] malakceptis membriĝi. La interkonsento por ties fondo estis subskribita la [[9-a de decembro]] de [[2007]], per subskribo de parto de la prezidantoj de la membroj ŝtatoj en la [[Casa Rosada]], palaco de la registaro de la Respubliko Argentina. Ĝi enkalkulos komencan kapitalon de 20.000 milionoj da [[dolaro]]j.<ref>http://www.elespectador.com/articulo163631-banco-del-sur-arrancara-us-20000-millones {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Banco del Sur arrancará con millones</ref> == Celoj == == Apogoj == == Kritiko == == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Internaciaj bankoj]] [[Kategorio:Ekonomio de Sudameriko]] [[Kategorio:Latinameriko]] pdbj0awk0rowpby11cj8h0z32ggarzn 0 432423 9494867 9468478 2026-10-17T14:59:30Z Sj1mor 12103 9494867 wikitext text/x-wiki {{citaĵo|Antaŭ la fundamenta problemo nesolvebla per la teorio de la evoluo mem – ĉu estras la sensenco aŭ la senco – la kristana kredo esprimas la konvinkon laŭ kiu la mondo en sia tuteco, kiel diras la Biblio, eliras el la [[Logos]], tio estas el la kreanta senco, kaj reprezentas la kontingencan formon de Lia propra plenumiĝo.|Joseph Ratzinger|Kredo je la kreo kaj teorio de evoluismo <ref>Joseph Ratzinger, el ''Wer ist das eigentlich - Gott?'' (1969).</ref>}} Ekde la publikigo de [[La origino de specioj]] de [[Charles Darwin]] en [[1859]], la katolikaj ekleziaj regantoj iom post iom difinis kaj rafinis sian pozicion pri la teorio de [[evoluismo]], evitante ekde komence ligiĝi en oficiala deklaro, malsame ol tio kion faris la protestantaj eklezioj kiuj, pli ligitaj al la laŭlitera interpreto de la [[Biblio]], tuj kontraŭis la [[Charles Darwin|darwinan]] penson,<ref>Tiu dekomenca malsama prudenta pozicio de la Katolika Eklezio estas rimarkigita ankaŭ de [[Margherita Hack]] en sia eseo "Libera scienza in libero stato" kiu tamen tion atribuas al ruza konduto por eviti la riskon ripeti la la malsaĝan sperton de la kazo [[Galilejo|Galileo]].</ref> Ĝis la unuaj jaroj de la [[20-a jarcento]], en la katolika mondo renkontiĝis vasta opono al evoluismo, tamen tiuepoke la Eklezio oficiale silentis. Komence de la sama jarcento iuj gravaj asertoj de katolikaj hierarkiuloj kaj oficialaj dokumentoj ekasertis ke la katolika kredo kaj evoluismo, kun la apartaĵo de la origino de la homo, ne konfliktas; diversaj papoj sin esprimis favore rilate la akordigeblecon de [[evoluismo]] kun la katolika kredo. Aparte post la [[Dua Vatikana Koncilio]], la [[Teologio|katolika teologio]], sin komparante kun la evoluisma teorio, plenumis gravajn progresojn kaj definitive malplekti kredajn problemojn rilate la originon de la homo, la aktivecon de Dio en la mondo kaj la doktrinon pri la [[Prapeko|origina peko]]. == Historio de la katolika penso pri la evoluismo: 1859 - 1900 == === Historiografia problemo === Sinteza analizo de la rilatoj inter la teorio de [[evoluismo]] kaj la katolika religio, kaj pri la pozicio de la Eklezio de Romo ĉiteme dum la unuaj jardekoj de la ensceniĝo de la tezoj de [[Charles Darwin]], prezentita unuafojon en [[La origino de specioj]] de ([[1859]]), rezultas preskaŭ neebla. Ĝis ĉirkaŭ la fino de la dua duono de la [[20-a jarcento]], la plejofta sinteno estis jeno: enkadrigi, haste kaj supraĵe, la historiajn rilatojn inter scienco kaj religio en skemo multe simpla: '''la konstanta konflikto inter scienco kaj religio!''' <ref>Kontribuis fiksi tiun juĝon, akademinivele kaj ĉe la publika opinio du verkoj ''History of the Conflict between Religion and Science'' (1874) de [[John William Draper]] kaj ''History of the Warfare of Science with Theology in Christendom'' (1896) de [[Andrew Dickson White]], kunfondinto kaj unua prezidano de [[Cornell University]]. Tiuj verkoj forte inklinas prezenti la “distingon” similan al konflikto.</ref>. En la lasta jardekoj de la sama jarcento, male, tiu kadro estis superita <ref>David C. Lindberg, Ronald L. Numbers, ''God and nature: historical essays on the encounter between Christianity and science'', University of California Press, 1986 - David C. Lindberg, Ronald L. Numbers, ''When science & Christianity meet'', University of Chicago Press, 2003 - John Hedley Brooke, ''Science and religion: some historical perspectives'', Cambridge University Press, 1991 - Gary B. Ferngren ''Science and religion: a historical introduction'', Johns Hopkins University Press, 2002</ref>. Skribas John Hedley Brooke nel suo libro Science and Religion: Some Historical Perspectives (1991):<br /> '''La historiografio plej moderna jam tendencas samliniiĝi sur la tieldirita ''tezo de la komplekseco''. anoncita unuafojn fare de la historiisto de la scienco John Hedley Brooke en libro ''Science and Religion: Some Historical Perspectives'' (1991). La nura ebla juĝo, laŭ tiu teorio, estas: temas pri materio kompleksa!''' La rilatoj inter scienco kaj religio estis. tial, historie, realo tiel malsama kaj kompleksa ke ĝi ne povas esti reduktita al iu ajn skemo simpla kaj obeanta al definitivaj vidpunktoj. Pro tio ankaŭ la interpreto de tiu kontrasto ne eblus! Pri la scienca kulturo, ekzemple, en la [[Papa Ŝtato]] en la 19-a jarcento, skribas Pietro Redondi<ref>Pietro Redondi (vidu bibliografion), parto tria: ''Aspetti della cultura scientifica negli Stati pontifici''</ref>: ''«Solidiĝis tiel ĉe la duono de la [[18-a jarcento]] firma kultura programo. Ĝi baziĝos sur la ebleco akordigi sciencon kaj religian kredon pere de akcepto de iuj kategorioj de la pozitivista [[epistemologio]], aŭ per alproksimiĝo al la teista koncepto de eksperimentismo kaj de la kontraŭmetafizika kritiko de [[hazardismo]] antaŭenigitaj de [[Pozitivismo|pozitivistoj]]. Deklarita celo de tiu kultura programo estis la enfosado de la materialismaj ideoj de la [[klerismo]] por ebligi realan penetradon de la katolika teologio en la modernan penson, tio estas la penso kaj kulturo de industria socio naskiĝanta, kaj ''akceli al granda konsento por la pozitivaj sciencoj.''' [...] La problemo de la scienco en la finiĝo de la papa Ŝtato ne povas esti supraĵe likvidita per simple supozita [[obskurantismo]], kaj meritas ekzamenon pli profundon». Multaj katolikaj intelektuloj okupiĝis pri evoluismo en la lastaj kvar jardekoj de la [[19-a jarcento]], tio estas en la jaroj kiuj vidis la disvastiĝon de la teorioj de Darwin, kaj iliaj diversaj kaj multfacetaj pozicioj pri tiu temo estos ĉi-sube pritraktataj individukaze. <br /> Krome, rilate la pozicion de la [[Apostola seĝo]], oni devas konsideri ke la dokumentoj de la [[Kongregacio por la doktrino de la kredo|Sankta Ofico]] kaj de la [[Indekso de malpermesitaj libroj|Kongregacio de la Indekso]] koncernantaj la debaton pri la evoluismo, estas alireblaj nur ekde [[1998]], kiam la arĥivoj estis malfermitaj al la esploristoj. Antaŭe necesis profiti de paralelaj dokumentoj en ekleziaj revuoj kiel la [[La Civiltà Cattolica]]. '''Kiam oni povis aliri la vatikanajn arĥivojn, oni konstatis ke neniu dokumento estis promulgita rilate evoluismon fare de la tiama [[Kongregacio por la doktrino de la kredo]].''' === Sintezo de la rezultoj de la studoj pri la dokumentoj de la “Sankta Ofico” kaj [[Indekso de malpermesitaj libroj|Indekso de "malpermesitaj libroj"]] === La fundamenta rezulto de Artigas, Glick kaj Martinez (vidu bibliografion), kies spurojn oni sekvas en tiu artikolo, historie konstatis ke la Katolika Eklezio ne nur ne havis, tiam, oficialan pozicion rilate evoluismon kaj ne sintenis kontraŭ tiun teorion, sed ke pritraktante tiun problemon ne kondutis laŭ antaŭdifinita politiko.<ref>Oni vidu aparte la ĉapitrojn 1 kaj 8.</ref> Analizante la diversajn priteologiajn tekstojn de tiu epoko oni malkovris ke la plejgranda parto de la teologoj estis neindulgaj kritikantoj de evoluismo, sed nur malmultaj el ili, aparte [[Matthias Joseph Schebeen]] ([[1835]] - [[1888]]), kaj [[Jezuitoj]] [[Camillo Mazzella]] ([[1833]] - [[1900]]) kaj [[Giovanni Perrone]] ([[1794]] - [[1876]]) asertis ke la senpera kreo de la korpo (Adamo) el la terkoto devus esti konsiderita “katolika doktrino”. Necesas, ĉiukaze, antaŭmeti ke tiutempe la Eklezio sin sentis, laŭvorte, sieĝata <ref>Don O'Leary (vidu bibliografion), ĉa. 3: ''A Church under Siege'' (Eklezio sub sieĝo)</ref>. Post [[1861]], jaro de la unuiĝo de Italio, de la Papa Ŝtato restis nur la urbo “Romo” defendita de la francaj soldatoj de [[Napoleono la 3-a]]; la 20-an de septembro [[1870]] la itala armeo okupis la urbon: la [[Tera Povo de la papoj]] finiĝis kaj antaŭeniris nova epoko de gravaj konfliktoj inter la Eklezio kaj Itala Ŝtato. [[Dosiero:Charles Robert Darwin by John Collier.jpg|eta|250px|Charles Darwin]] En la sciencula mondo alvenis, krome, akraj kritikoj al la Katolika Eklezio, ofte priskribita kiel kaŭzo de la nescio, postrestinteco kaj bremso al la progreso. La evoluisma teorio estis abunde utiligita, kun la aserto pri nefidindeco kaj falseco de la [[Biblio]], por detrui la fundamentojn de la katolika doktrino; la darwinaj teorioj, kiuj por ekspliki la evoluismon turniĝas nur al naturaj kaj kontingencaj kaŭzoj, permesis subteni filozofiojn [[Ateismo|ateistajn]] kaj [[Materialismo|materialistajn]]. Darwinismo, tial, en la katolika mondo estis vidita, dekomence, kun profunda senfidindeco kaj timo.<ref>Molari (vidu bibliografion), p. 219.</ref> Laŭ teologoj, Dio ĉiam aktivas en la mondo, eĉ en tiu science interpretita; laŭ la [[natura teologio]], fakte, la konstato pri la ordo en la mondo, kiu montriĝas el la studo pri la naturaj sciencoj, liveras la pruvon de la ekzisto de Dio kaj de lia [[Dia providenco|providenca]] agado. Male, la teorioj de Darwin estis ludataj, spite de ilia nekontraŭeco al la dia kreado, kiel tranĉilpiko al tiu koncepto. En tiu situacio facilas kompreni la alestiĝon, en la katolika mondo, de ĝenerala etoso de suspekto aŭ opono al evoluismo. Sed spite de tiuj kondiĉoj la Eklezio nek esprimiĝis pri evoluismo, nek ĝenerale dispoziciis ion cenzuran kontraŭ tiuj katolikaj intelektuloj akceptantaj la novajn teoriojn kaj publike subtenantaj ties akordiĝeblecon kun la katolika doktrino. Tiuj lastaj estis akre kritikataj de [[La Civiltà Cattolica]], sed, kiel pensigite plisupre, ĝi ne reflektis la poziciojn de la [[Apostola Seĝo]]. “La Civiltà Cattolica” vive partoprenis en la polemiko kontraŭ evoluismo <ref>Artigas, Glick, Martinez, ĉa. 1 - Molari, p. 222 (vidu bibliografian)</ref>;kiam la darwinaj teorioj ekdisvastiĝis tra la katolika mondo, ĝi intervenis kun kritikoj kaj precizigoj praktike rilate ĉiun novan libron aŭ epizodon tuŝantan aspektojn de la filozofia-teologia-scienca ĉitema debato. Sed se ne intervenis la Apostola Seĝo, intervenis la Kongregacio de la Indekso, okupiĝante pri tri kazoj de katolikaj aŭtoroj subtenantoj de evoluismo ([[Raffaello Caverni]], [[Dalmace Leroy]] kaj [[John Augustine Zahm]]), '''tamen la kongregacio ne intervenis siainiciate sed pro denunco de “skandalizitaj fideluloj”.''' Oni vidu en tri kazoj interesitaj: Rilate Caverni, lia libro estis enŝovita en la [[Indekso de malpermesitaj libroj|Indekso]] ne akompanate de la “motivoj” tiel ke malmulte interesis Historiistojn. Rilate O'Leroy kaj Zahm oni limiĝis postuli korektojn. Kroma kazo de katolika esploristo: [[George Mivart]], elstara biologo de la teamo de Darwin, estis kritikata de la Kongregacio de la Indekso ne propre pro liaj evoluismaj tezoj, sed pro aliaj doktrinaj punktoj. Diversaj katolikaj aŭtoroj (iuj cititaj ĉi-sube), kiuj subtene pritraktis evoluismajn teoriojn, neniam estis objekto de enketo ĉe la Apostola Seĝo, spite ke iuj el ili estis akre kritikitaj ĉe “La Civiltà Cattolica”. === Enciklikoj kaj koncilioj dekretantaj pri evoluismo === En [[1860]], la regiona koncilio de [[Kolonjo]] (Germanio) aprobis kanonon entenantan la sekvan formulon <ref>Gian Domenico Mansi ''et al'', ''Sacrorum Conciliorum nova et amplissima collectio'', volumo 48, Concilium provinciale Coloniense, 1860, Decreta Concilii - Titulus IV: ''De homine''; caput XIV: ''De humani generis origine hominisque natura''. [http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_50_1692-1769-_Mansi_JD.html Teksto integra] elŝutebla el [http://www.documentacatholicaomnia.eu/ http://www.documentacatholicaomnia.eu/]</ref>: '''”La unuaj gepatroj estis senpere kreitaj de Dio. Tial ni deklaras kontraŭa al la Sanktaj Skriboj kaj al la kredo la opinion de tiuj kiuj ne timas aserti ke la homo, rilate lian korpon, formiĝis, tra spontanaj mutacioj, el iu naturo malperfekta al iu naturo pli perfekta kaj ke, en daŭra procezo, fine fariĝis homa”.''' <ref>Latine: “Primi parentes a Deo immediate conditi sunt. Itaque scripturae sacrae fideique plane adversantem illorum declaramus sententiam, qui asserere non verentur, spontanea naturae imperfectioris in perfectiorem continuo ultimoque humanam hanc immutatione hominem, si corpus quidem spectes, prodidisse.</ref> La kanonoj de tiu regiona koncilio estis aprobitaj, kiel el kutima proceduro, far la [[Kongregacio de la Koncilio]] en Romo. Sed Artigas, Glick kaj Martinez, rimarkigas, citante ''Ius Decretalium'' de [[Franz Xaver Wernz]], grava verko pri kanona juro, ke la aprobo de la decidoj de regiona koncilio ne havas doktrinan konsenton kaj ke la “konstato” (''recognitio'') fare de la [[Apostola Seĝo]] ne liveras al ili pli fortan aŭtoritatecon; la aprobo de la Kongregacio estas normala proceduro por ĉiu regiona koncilio kaj celas nur kontroli ĉu ĝi efektiviĝis en la respekto de la kanonaj leĝoj. Artigas, Glick kaj Martinez substrekas ke la decidoj de tiu koncilio monstras la ĝeneralan opinian etoson, en la katolika mondo, rilate la evoluismajn teoriojn. En septembro de [[1863]], dum kongreso de katolikaj studuloj efektivigita en [[Munkeno]] kaj prezidita de sacerdoto, historiisto kaj teologo [[Ignaz von Döllinger]] (kiu poste fariĝis unu el la epigonoj en la movado de [[Prakatolika Eklezio|Kristankatolika Eklezio]]), kritikis la komplican silenton de la katolikaj aŭtoritatoj pri tiu temo.<ref>Molari (en suba bibliografio), p. 220.</ref> La 8-an de novembro [[1893]] papo [[Leono la 13-a]] promulgis la ''[[Providentissimus Deus]]'' (La tre providenca Dio) kiu estis tute dediĉita al la studoj pri biblia [[ekzegezo]]. En tiu encikliko estas reasertataj precipe la neerareco de la Skriboj kaj la aŭtoritateco de la [[eklezia instruofico]], sed en ĝi, praktike, estis akceptita la metodo de la ekzegeza kriterioj proponitaj, en lia epoko, de [[Galilejo|Galileo]] (vidu ties faman leteron al Kristina el Loreno [[1615]]), jam tamen anoncitaj de sankta [[Aŭgusteno de Hipono]].<ref>Kiel klare eksplikas O'Leary (vidu bibliografion), ĉa. 3.</ref> Leono la 13-a skribas: "''En aferoj kiuj ne koncernas la kredon decis al la sanktuloj, tiel ankaŭ al ni, pensi malsame''", laŭ la maksimo de [[Tomaso de Akvino]] kiu admonas: "''Al mi ŝajnas afero plej justa kaj ĝusta rilate la opiniojn komune akceptitajn ĉe filozofoj kaj ĝenantajn nian kredon, ilin nek aserti kiel dogmojn, ankaŭ se enkondukitajn foje subnome de filozofoj, sed nek ilin negi kiel kontraŭajn al nia kredo: kaj tio por ke ne estu ofertita al la saĝuloj de tiu mondo la okazo malŝati la doktrinon de la kredo.''" === Pozicioj de katolikaj intelektuloj rilate evoluismon === ==== Raffaello Caverni ==== [[Raffaello Caverni]]<ref>Artigas, Glick, Martinez ĉ. 2.</ref> ([[1837]] - [[1900]]) estis itala sacerdoto, profesoro pri fiziko kaj matematiko kaj [[Historio de scienco|historiisto de scienco]], aŭtoro de la rimarkinda eseo ''Storia del metodo sperimentale in Italia'' ([[1888]]) (Historio pri la eksperimenta metodo en Italio), kiu por li gajnis premion. Okupiĝinte pri la evoluismaj teorioj de [[Charles Darwin]] en tiu verko kaj aliaj, li substance vidigis ne kontraŭaj al kristanismo la novaĵojn de Darwin. Kaj se iuj teorioj ŝajnis kontrasti kun la Biblio, li proponis la solvon de Galileo, laŭ kiu tie “estas instruate kiel aliri la ĉielon, ne kiel la ĉieloj estas faritaj". Caverni akceptos evoluismon pro ĉiuj estaĵoj sed hezitis rilate la formiĝon de la homa korpo el bestoj: laŭ li, eĉ evoluo estas dia kreitaĵo kaj de li gvidata en la evoluiĝo mem. Tamen tio altiris la atenton kaj cenzuron de [[La Civiltà Cattolica]] kaj aliaj penscentroj ekkritikis<ref>La kritiko apogiĝis precipe sur la obĵeto laŭ kiu sperte oni konstatas ke el estaĵo vivanta devenas ĉiam el estaĵo simila, kaj krome ke en la Biblio malfacilas, plejprobable ne eblas, distingi la erojn “instruajn” el la eroj neinstruaj kun la risko ke la tuta revelacio fariĝu necerta.</ref> kaj postulis la intervenon de la superaj katolikaj instancoj, kiuj intervenis kaj cenzuris kaj enŝovis lian verkon en la listo de la libroj malpermesitaj [[1878]], sed male ol la kutimo, sen sciigi la motivojn de la decido. Tri jarojn poste Caverni povis senprobleme publikigi alian libron pri la origino de la homo (''Dell'antichità dell'uomo secondo la scienza moderna'' = Pri la antikveco de la homo laŭ la moderna scienco), kie li eksplikis ke darwinismo estas nur scienca hipotezo ankoraŭ tre necerta; krome deklaris ke la dikredantoj devus partopreni en la scienca debato sentime, ĉar la scienco ne povas pretendi kontraŭdiri la dian revelacion. ==== Dalmace Leroy ==== [[Dalmace Leroy]] ([[1828]] - [[1905]]), estis franca dominikana sacerdoto. En sia verko ''L'Evolution des Espécies Organiques'' ([[1887]]), Dalmace Leroy konsentas kun evoluismo, akceptante tamen la ideon pri la perkrea origino de la mondo tuta kaj de la komenciĝo de la surtera vivo. Ankaŭ D. Leroy opinias ke la homo ekskludendas el la normala evolua procezo; sed, pere de distingoj, li alproksimiĝas al ĝi; li skribas fakte: “''Se la korpo de la homo estis formita rekte de Dio mem, ĉu ni tamen ne rajtas pensi ke la “substratum” (substrato) destinita ricevi la homan animon kaj sekve fariĝi la korpo de la homo aŭ de homa organismo – kiuj fine estas la unuaĵo - ...ĉu ni ne povas supozi ke tiu substrato estas rezulto de “duaj nerektaj kaŭzoj” kaj ke ĝi estis pretigita, ĉiam sub la gvido de la Kreinto, pere de evoluo?''” En Francio la debato inter la katolikaj intelektuloj kaj scienculoj estis intensa aparte kiam ekinteresiĝis pri iuj verkoj la roma Kongregacio de libroj malpermesitaj. En diversaj raportoj komisiitaj de la sama Kongregacio, la opinioj forte inklinadis por la cenzuro; sed la Kongregacio limiĝis postuli publikan malkonfeson pri la subtenataj doktrinoj: kion Leroy skribe faris en la ĵurnalo ''Le Monde'' la [[26-a de februaro|26-an de februaro]] de [[1895]].<ref>Sekve D. Leroy klopodis aprobigi ĉe la sama kongregacio reviziitan eldonon de sia verko, sensukcese tamen.</ref> ==== John Zahm ==== [[John Augustine Zahm]]<ref>Artigas, Glick, Martinez ĉa. 4.</ref> ([[1851]] - [[1921]]), sacerdoto kaj scienculo, adheris', en sia verko ''Evolution and Dogma'' ([[1896]]). al Darwismo apogiĝante sur la aŭgustena teorio de “raciaj semoj” (kiuj, semitaj de Dio en la aĵoj, iom post iom kreskiĝas) kaj sur la [[Tomaso de Akvino|tomasa]] doktrino laŭ kiu Dio aktivas en naturo pere de aliaj kreitaĵoj. Laŭ Zahm, la evoluo povas esti interpretita kiel dia ago pere de naturaj leĝoj, kies efikoj tamen ne estas miraklaj, kaj, malsame ol Caverni kaj D. Leroy, li akceptis ke la homa korpo povas esti rezulto de longa evoluo, asertante ke nur la animo estas rekte kreita de Dio ĉi-kaze. La kritikoj, eĉ severaj, ne mankis, kiuj tamen klopodis resti nivele de scienco: laŭ kiu, ĝuste, la teorioj de Darwin kaj Zahm difektas: la scienco, kaj ne la Biblio, ilin eventuale forŝipigis. En aŭgusto de [[1897]] Zahm partoprenis en la kvara internacia scienca kongreso de Katolikoj Teologoj kaj Scienculoj en [[Friburgo (Svisio)|Friburgo]], kie li defendis siajn tezojn tra la preskaŭ ĝenerala konsento. Ŝajnas ke tiutempe ĉe la Kongregacio de la Indekso oni komencis “interesiĝi” pri la libro ''Evolution and Dogma'', kio efektive okazis tujpost. La libro estis analizita kaj estis proponita la cenzuro kaj eble oni redaktis la motivon de la cenzuro, sed ĝi neniam estis publikigita. Laŭ supre cititaj historiistoj estis rekte la papo [[leono 13-a]] kiu blokis almenaŭ dufojojn la cenzuran dekreton. Do: cenzuro por la du hezitantoj pri la perevolua formiĝo de la homa korpo, kaj necenzuron por la subtenanto de tiu formiĝo. La komplekseco de la problemo kaj la risko ripeti la kazon “Galilei” konsilis atendi pluajn konsiderojn kaj studojn. Dume la ideo de la akordiĝebleco inter Biblio kaj evoluo de specioj pluiris plialtirante konsentojn. ==== George Mivart ==== [[St. George Jackson Mivart|George Mivart]]<ref>Artigas, Glick, Martinez (vidu bibliografon), ĉ. 7</ref> ([[1827]] - [[1900]]) estis katolika biologo samtempulo kaj kunlaboranto de [[Charles Darwin|Darwin]]. Li certe konsentis kun la evoluisma darwina ideo; li ankaŭ estis amiko kaj de [[Thomas Hŭley]] (laŭfame tre kritika rilate religion), kaj de Darwin mem. Tamen li konsciiĝis ke la evoluisma teorio povis esti akceptita ĉe la Katolika Eklezio senkolizie kun ties doktrino kaj senadhere al [[ateismo|ateisma]] aŭ materialisma filozofioj. La rilatoj kun Darwin kaj Hŭley, eksuferis krizon post la publikigo de la darwina ''The Descent of Man'' al kiu Mivart reagis per la eseo ''On the genesis of species'' ([[1871]]). Mivart verkis ke, laŭ li, la koncepto pri [[natura selektado]] ne kapablas ekspliki la evoluiĝon de la specioj. Krome li opiniis ke [[evoluismo]] ne liveras kriteriojn sufiĉajn por konsideriĝi la kaŭzo de iuj karakterizoj de la homa specio, kiel la inteligento, la konscienco kaj morala sento. Liaj kritikoj devenis de estimata kompetentulo (li iam estis difinita “elstara biologo” de la sama Darwin) tiom ke en la sesa eldono de la ''The Descent of Man'' Darwin devis aldoni ĉapitron por pridiskuti tiujn obĵetojn. Pro liaj sciencaj meritoj en [[1876]] Mivart estis distingita, de papo [[Pio la 9-a]], per la titolo de “Doktoro en Filozofio”. Pliposte, tamen, Mivart estis cenzurita pro iuj tezoj nekatolikaj, eĉ kontraŭkatolikaj, sed neniam pro lia akcepto de la evoluismaj tezoj. Li estis cenzurita pro jena tezo: la infero ne estas eterna. Lia libro ''Happiness in Hell'' (''Feliĉo en la infero'') estis inkluzivita en Indekso de la malpermesitaj libroj. Sed fine Mivart rifuzis sian elpensaĵon. Tamen, pliposte Mivart reprenis polemikon kontraŭ la hierarkio pro la metodo de interpreto pri la Biblio kaj aŭdacis apliki modernajn evoluismajn doktrinojn al la katolika doktrino: eĉ la dogmoj estu laŭevoluisme kribitaj. Li defendis tiun pozicion ĝis la morto. Al nia temo interesas ke lia adhero al la evoluismaj teorioj de Darwin ne trovis reagan obstaklon ĉe la katolikaj aŭtoritatuloj. ==== Jeremia Bonomelli ==== [[Jeremia Bonomelli]], episkopo de [[Kremono]] (Italio)<ref>Artigas, Glick, Martinez ĉpiatro 5.</ref> ([[1831]] - [[1914]]) komencis interesiĝi pri evoluismo post la prelego de [[Antonio Fogazzaro]] en marto de [[1893]] pri la temo ''Origino de la homo kaj religio sento''. Bonomelli, estante amiko de Fogazzaro, havis la eblecon legi la antaŭprelegon antaŭ ĝia publikiĝo: tio permesis sugesti al la aŭtoro gravan modifon; laŭ Bonomelli, necesis distingi pli klare ĉu ankaŭ la animo estus frukto de la evoluo kaze de perevolua formiĝo de la homa korpo. Fogazzaro akceptis. Bonomelli, sekve, adheris tute al la evoluisma teorio post la lego de ''Evolution and Dogma'' de [[John Augustine Zahm]] [[1898]]. Tial antaŭ publikigis la unuan volumon de sia verko ''Seguiamo la Ragione'' (Ni sekvu la racion), li decidis al ĝi aldoni apendicon pritraktantan evoluismon, kiu plej klare marku la distingon de evoluismo kiel scienca teorio el ĝiaj ideologiaj aneksaĵoj, nome ateismaj kaj materialismaj. Tiuperiode bedaŭrinde Bonomelli estis forte kontrastata de la vatikanaj regantoj pro liaj pozicioj rilate la [[Roma problemo|Roman problemon]]; Bonomelli konsilis al la papo '''definitive rezigni kaj do nerevenĝi la papan ŝtaton, retiri la ''[[non expedit]]'' kaj repaciĝi kun la itala ŝtato;''' sed lia libro ''Roma e l’Italia e la realtà delle cose'' ([[1889]]) estis inkluzivita en la listo de la libroj malpermesitaj. Bonomelli decidis tiam malkonfesi kaj tiun “politikan” vidpunkton (kiu praktike ne proponis solvon por la sorto de papado en “fremda ŝtato”) kaj sian adheron al la teorio de evoluismo [[22-a de oktobro]] [[1898]]. ‘’''Notindas tamen ke tiu lasta malkonfesaĵo ne estis postulita de la vatikanaj aŭtoritatuloj’’''. ==== John Cuthbert Hedley ==== Episkopo [[John Cuthbert Hedley]]<ref>Artigas, Glick, Martinez (vidu bibliografion), ĉa. 6.</ref> ([[1838]] - [[1915]]) ne okupiĝis senpere pri evoluismo (li fakte ne estis scienculo), tamen eniris la debaton kiam en [[1898]] publikigis sur ''Dublin Review'' artikolon pri la libro de [[John Augustine Zahm]], ''Evolution and Dogma''. Substance Hedley konsentis kun la tezoj de Zahm, sed ankaŭ opiniis ke ili bezonis iujn korektojn. Ekzemple, li distanciĝis el la tro optimisma Zahm kiu senhezite subtenis ke el la sama evoluo eblas £konstati" la kreon kaj la dian aktivecon en la mondo. Hedley proponis ke la teorio de evoluisma limiĝu al la faktoj kaj ne inokulu Dion. Krome li ne konsentis pri la adaptiĝoj elpensitaj por interpreti la [[Biblio]]n por ĝin akordigi kun la evoluisma teorio. Tamen tiu recenzo ne plaĉis al [[La Civiltà Cattolica]] kiu kritikis [[1899]] la sekurecon per kiu Hedley konsentis kun la evoluismaj tezoj. Kiam Hedley sciis pri tiuj kritikoj decidis ne plu interesiĝi pri tiu temo, kvankam ''neniu oficiala cenzuro devenis el la vatikanaj kongregacioj.'' ==== Antonio Stoppani. Ekzegezisto kaj [[apologetiko]] ==== Abato [[Antonio Stoppani]] ([[1824]] - [[1891]]) estis unu el plej elstaraj italaj tiuepokaj [[Geologio|geologoj]] kaj [[Paleontologio|paleontologoj]]; li estis ankaŭ elstara intelektulo kiu pritraktis la temon de la rilatoj inter religio kaj scienco disvolvante siajn ideojn en du verkoj: ''Il Dogma e le Scienze Positive'' (La Dogmo kaj la Pozitivaj Sciencoj) de [[1884]] kaj ''Sulla Cosmogonia Mosaica'' (pri la Mosea Kosmonogio) de [[1887]]. Lia pensado altiris atenton kaj konsentojn de la katolikaj aŭtoritatuloj: papo Leono la 13-a en marto [[1879]] lin ricevis en privata aŭdienco kaj poste oni konstatis ke liaj ideoj pri la pribiblia ekzegezo kaj sciencaj problemoj poste aperis en la encikliko ''[[Providentissimus Deus]]'' de [[1893]]. En ''Il Dogma e le Scienze Positive'', Stoppani absolute konfidas en la principo, jam de Sankta [[Tomaso de Akvino]], laŭ kiu ne eblas kontrasto inter scienco kaj revelacio ĉar ili havas la saman aŭtoron; kaj enkampigas la principon laŭ kiu “la senpera motivo per kiu scienca propozicio estas malvera ne kuŝas en la fakto ke ĝi kontraŭas la kredon; ''oni prefere diru ke ĝi kontraŭas la kredon ĉar ĝi estas malvera.'' Li distanciĝas, eĉ moke kritikas du kategoriojn de katolikaj [[Apologio|apologiuloj]], kiujn Stoppani difinas <ref>Al tiu kritiko estas dediĉitaj la ĉapitroj 5-a kaj 6- a de la dua parto de ''Il Dogma e le Scienze Positive''.</ref> '''laŭliteralistoj''' aŭ '''tradiciistoj''', kiuj pretendas rifuzi sciencajn propoziciojn oponante al ili laŭliteran interpreton de bibliaj pasaĵoj: laŭ Stoppani tiu sinteno estas ridinda ĉar la Biblio ne estas libro por la scienco sed por la eterna savo; kaj '''konkonrdistoj''' kiuj engaĝiĝas disstreĉi la sencon de la Skriboj ĝis pretendi ke ili entenas, enembrie, sciencajn proponindajn teoriojn pri la origino de la mondo kaj alestiĝo de la vivo ktp: ili celas savi la historian karakteron de la Biblio ruinigante la tekston mem kaj submetante la dian revelacion al ŝanĝiĝeco kaj provizoreco de la sciencaj teorioj, kiuj ofte ankoraŭ ne estas stabilaj. Kaj enirante la specifan teritoriojn de evoluismo de la specioj, li sin allasas al la malkovroj de la scienculoj ĉar la objektivaj malkovroj ne kontraŭas la kredon; kaj eĉ rilate la originon de la homo el bestoj li trovas ke eĉ ĝi ne kontraŭus la kredon ĉar la revelacio diras ke Dio kreis la homon sed ne diras kiel. Li eksplicite diras ke se mem ĝin oponis – kelkfoje rilate ĝiajn biologiajn kaj paleontologiajn interpretojn – tio okazis pro sciencaj motivoj kaj ne pro religiaj motivoj. Sume lia opinio transpasas la problemon ĉu science veraj aŭ malveraj la darwinaj teorioj, lia opinio estas ke ili ne povas ĝeni aŭ senfundamentigi la religion ĉar la evoluismaj eventoj kaj la Biblio havas la saman aŭtoron. '''Tiuj tezoj de Stoppani pri evoluismo de la specio kun hipotezo ke la homo devenus, rilate la korpon, el bestoj, ĉiam pli disvastiĝintaj en la katolika mondo, neniam ricevis cenzuron kaj rezervojn ĉe la la regantoj de la Katolika Eklezio.''' ==== [[Jozefo Aŭgusto Tuccimei]], katolika kontraŭevoluismulo ==== La debato en la katolikaj medioj inter la akceptantoj kaj rifuzantoj de la evoluismo kiel scienca fakto estis ĉiam vigla, sed la historiistoj pri la scienco rimarkas ke la kontraŭeco pro religiaj motivoj iom post iom malaperis kaj plurestis nur la scienca motivoj Unu ekzemplo: scienculo, geologo kaj paleontologo kiel Stoppani, kaj eminenta profesoro pri medicinaj sciencoj en diversaj universitatoj kaj ĉe la [[Pontifika Laterana Universitato]] kaj membro de la [[Papa Akademio de la Sciencoj|Papa Akademio de la Linkoj]], povas esti prezentata kiel reprentanto de tiu vasta kategorio de la scienculoj katolikaj kontraŭaj aŭ hezitantoj fronte al la teorioj evoluismaj. Temas pri Jozefo Aŭgusto Tuccimei Lia argumentado troviĝas el liaj verkoj "Teoria dell'evoluzione e il problema dell'origine umana" (1897), "La decadenza di una teoria" (1908) kaj "Storia dell'Evoluzione dal Darwin sino al presente" (1915). Laŭ Tuccimei. kvankam asertanta ke mem rekonas la simplecon de la teorio kaj ĝian eblan etendiĝon al la tuta universo, ĝi ne sukcesus ekspliki la faktojn sur kiuj ĝi sin bazas kaj falus en kontraŭdirojn.<ref>''Cfr. ''D. Nys, ''recensione di Teoria dell'evoluzione'' e il problema dell'origine umana'' en Persée: Bulletin cosmologique, p. 451-452, 1900.</ref> == Iompostioma akcepto de evoluismo inter la katolika intelektularo: 1900 - 1950 == Ĉe la fino de la [[19-a jarcento]] kaj komence de la [[20-a jarcento|20-a]], la ĝenerala kontraŭeco de la mondo katolika al la evoluismo komencis malstreĉiĝi <ref>O'Leary - oni vidu ĉe ĉefinaj paragrafoj de la 5-a kaj ĉe la tuta ĉapitro sepa - Molari, dua parto</ref>. Ne kreiĝis ĝenerala konsento, male diversaj teologoj daŭrigis oponi al tiuj novaj teorioj, nek alvenis oficialaj deklaroj flanke de [[Apostola Seĝo]], kiuj alvenos, ja jes, sed plimalfrue kun la enciklikoj ''[[Humani generis]]'' ([[1950]] de papo [[Pio la 12-a]].<ref>Molari p, 254</ref> raportas pri la atesto de la episkopo [[Carlo Colombo]], kiu asertadis ke fortaj premoj provis altiri la Papon al la flanko de la kritikistoj pri evoluismo, kiu, tamen, rifuzis dirante: “Al la Eklezio sufiĉas unusola kazo Galileo! Tiu nova etoso elmerĝis tra multaj verkoj akceptantaj aŭ ne rifuzantaj evoluismon, kaj tio reflektiĝis ankaŭ en literaturaj verkoj de katolikaj verkistoj, precipe en la priteologiaj tekstoj. La pri tiutema etoso estas bone sintezita en la literatura verko de [[Antonio Fogazzaro]] de [[1898]].<ref>Molari (vidu bibliografion), p. 251; [[Orazio Mazzella]] ([[1860]] - [[1939]]) ''Praelectiones scholastico-dogmaticae.''</ref> La diskutoj, do, daŭrigis sen bremsoj fare de la ekleziaj aŭtoritatuloj. La etoso de tiuj diskutoj percepteblas el tiuj momentoj: du deklaraj dokumentoj de la [[Pontifika Biblia Komisiono]] pri la interpreto de la Biblio kaj aparte pri la [[Genezo]]; la verkoj de teologoj [[Henri de Dorlodot]] kaj [[Ernest Charles Messenger|Ernest C. Messenger]]; la ennovita koncepto pri evoluismo ellaborita de [[Jezuitoj|jezuita]] [[Paleontologio|paleontologo]] [[Pierre Teilhard de Chardin]].. === Direktivoj de la Pontifika Biblia komisiono === La [[Pontifika Biblia Komisiono]] eksterigis sian penson du fojojn, en [[1905]] kaj en [[1909]], rilate problemojn koncernantajn “Biblion kaj evoluismon”. Unuakaze, la respondenda demando (resumite) estis: ”Eblas allasi kiel principo de la justa ekzegezo ke kelke da fojoj en libroj taksataj historiaj, la aŭtoroj prezentis ion historivestitan por aludi al io diferenca ol la laŭlitera senco de la vortoj?” La respondo estis: “Ne, escepte de la kazo, ne facile allasenda, [...] ke oni pruvu per solidaj argumentoj ke la hagiografo ne intencis rakonti veran historion, sed nur sub vesto kaj formo de ĝenra historio, parabolon aŭ historion aŭ iun ajn alion malsaman ol la laŭliteran aŭ historian signifon de la vortoj”. '''Entute, estas akceptata la principo de la ne-historieco de la rakonto prezentita subveste de historio!''' La dua kazo koncernas specife la [[Genezo]]n kaj signalas gravajn limojn ene de kiuj eblas interpreti ties pasaĵojn. En la du unuaj dokumentaj ĉapitroj estas klare dirate ke ne eblas ekskludi la laŭliteran sencon de la unuaj ĉapitroj de la Genezo, kaj ke ne licas aserti ke ili entenas ne la rakonton de eventoj reale okazintaj, sed fabelojn ĉerpitajn el antikvaj mitoj aŭ simbolojn aŭ alegoriojn, utiligatajn, laŭforme de historio, pro transdoni religiajn kaj filozofiajn verojn”. En la tria ĉapitro estas malpermesite pridubi jenajn fundamentajn instruojn: * La kreado de ĉiuj aĵoj efektivigita de Dio komence de la tempoj: aparte la kreo de la homo, la formiĝo de la unua virino el la unua viro, la unueco de la homa genro, la origina feliĉo de la gepatroj en la stato de justeco, integreco kaj senmorteco, la ordono altrudita de Dio al la homo por elprovi lian obeon, la transgreso de la dia ordono pro instigo de la diablo sub la ŝajnoj de serpento, la perdo de la origina stato de senkulpeco kaj la promeso pri estonta Elaĉetinto”. En la sinsekvaj ĉapitroj estas allasata libero de interpreto en tiuj tekstaj eroj en kiuj ne intervenis '''unuanima konsento de la [[Patroj de la Eklezio|Patroj]] kaj [[Doktoro de eklezio|Doktoroj de eklezio]].''' <ref>Tiu principo malfermas la pordojn al multaj novaĵoj ĉar maloftas tia unuanimeco.</ref> En la kvina estas allasita la ebleco malproksimiĝi el la senco propra de la vortoj kaj frazoj kiuj al la racio aperus klare neakcepteblaj, malpropraj kaj klare aludantaj al metaforo. En la sesa ĉapitro la komisiono permesas, kvankam ĉiam supozante la fundamentan historian karakteron, pensi ke iuj pasaĵoj povas esti interpretataj alegorie kiel jam faris la Patroj de la Eklezio. En la sepa estas asertate ke ne necesas serĉi la sciencan kongruecon en la rakontoj de la kreado. Fine, en la oka, rilate la rakonton pri la kreado en ses tagoj, oni akceptas ke la hebrea vorto ''Yom'' (Tago) povas esti interpretita kiel nedifinita tempa periodo. === Henri de Dorlodot === En [[1909]] ĉe la [[Universitato de Kembriĝo]] estis celebrata la centjara jubileo de la naskiĝo de [[Charles Darwin]] kaj kvindekjariĝo de la publikigo de la ''Origino de la specioj''<ref>AA. VV., ''Darwin and modern science: essays in commemoration of the centenary of the birth of Charles Darwin and of the fiftieth anniversary of the publication of the Origin of species'', Cambridge University Press, 1909.</ref>. En tiu okazo ankaŭ la [[Katolika universitato de Loveno]] estis invitita sendi sian reprezentanton. Estis taskita la [[kanoniko]] [[Henri de Dorlodot]] ([[1855]] - [[1929]]), [[paleontologio|paleontologolo]], [[teologio|teologo]] kaj direktoro de la departemento de [[geologio]] kaj profesoro pri teologio de la dogmoj. En lia prelego estas subtenate tio kion li subtenos en sia libro ''Le Darwinisme au point de vue de l'orthodoxie catholique'' (Darvinismo vidpunkte de la katolika ortodoksio''), publikigita poste en [[1921]]: laŭ li la evoluisma teorio de Darwin estis neniam taksata hereza ĉe la Katolika Eklezio; laŭ li la sciencaj detaloj kaj la fizikaj meĥanismoj de la evoluo ne estas renversoj por la teologio; la teorio de Darwin, konsiderita laŭ strikta scienca vidpunkto kaj malpezigita el filozofiaj interpretoj, koncernas la rolon de la “Duaj Kaŭzoj” de la evoluo, kaj ne reĵetas la rolon de la Kaŭzo Unua. La pensado de Dorlodot, apogiĝinta ankaŭ sur la ''De Genesi ad litteram'' de sankta [[Aŭgusteno de Hipono]] kaj precipe sur la distingo de la Kaŭzo Unua el la Kaŭzoj Duaj, multe influis en postaj katolikaj pensuloj, kvankam tie kaj tie ĉe katolikaj intelektuloj (kaj eĉ pli ĉe la fideluloj) rezistis opono al evoluismo ĉiuspeca. <ref>Humphrey John Thewlis Johnson, ''Anthropology and the fall'', Blackwell, 1923 - Hermann Muckermann, ''Attitude of Catholics towards Darwinism and evolution'', 4-a eldono, B. Herder, 1924</ref> === Ernest C. Messenger === ==== La sintezo de Messenger ==== La eseo plej grava pri la rilatoj inter teologio kaj evoluismo estis certe <ref>O'Leary, ĉ. 7 - Artigas, Glick e Martinez, p. 2, 26, 278 (vidu bibliografion)</ref>, en [[20-a jarcento]], tiu de teologo [[Ernest Charles Messenger]], ''Evolution and Theology: the problem of Man's origin'' ([[1932]]). En tiu libro Messenger prisdiskutas le sciencajn evidentojn pri la spontana generiĝo de la vivo kaj evoluo de la homa estulo, kaj poste ilin kribras sub la ekzegeza kaj teologia profiloj. Li mem prezentas sintezon pri sia eseo. Pri la spontana generiĝo de la vivo, Messenger ne rifuzas la eblecon ke ĝi povas esti okazinta en fizikaj kondiĉoj taŭgaj, ankaŭ pro tio ke ne eblas science pruvi ke ĝi ne okazis, kio laŭ li akceptis ankaŭ iuj [[Patroj de la Eklezio]]. Rilate la evoluon de la specioj li allasis ke evoluisma hipotezo ne mankas je konvinkaj motivoj kaj konstatoj; pri la origino de la homo li, tamen, dubas pro manko de pruvoj apogantaj la teorion, ankaŭ se ĝi science hipotezebla. Ĉiukaze, vidpunkte de la teologio, la Biblio ne pruvas kaj ne malpruvas la evoluon de la homa korpo: fakte se la Biblio asertas ke Dio modlis la homon el polvo de la tero” (Gen 2,19) kaj la aliajn estaĵojn sammaniere, estas ankaŭ dirate ke li ordonis (Gen 1, 24) ke ''La tero '''aperigu vivajn estaĵojn''' laŭ ilia speco, brutojn kaj rampaĵojn kaj surterajn bestojn, laŭ ilia speco; kaj fariĝis tiel.” Laŭ li, tiu problemo estis en la Eklezio ankoraŭ priskutata objekto kaj do ne ekzistas oficiala pozicio de la Eklezio kaj tial li ne konsentas kun la laŭlitera ekzegezo praktikata de iuj katolikaj ekzegezistoj.<ref>Messenger, ''Evolution and Theology'' p. 251.</ref> Ĉi-punkte Messenger engaĝiĝas ellabori pruvon por montri ke Dio povis aktivadi laŭ la principo '''Dio ''potuit, decuit, ergo fecit''''' (''Dio povis, tio estis konvena, do li tion faris''). Ke li ''potuit'' evidentas; ke ''decuit'' bezonas kompleksajn pruvojn, kiujn li ellaboras supozigante ke “kristana naturalismo” sugestus ke Dio en ĉio uzas la kaŭzojn duajn: por tiu dedukto li profitas de tezoj similaj de Sankta [[Tomaso de Akvino]]; kaj ke li ''ergo fecit'' allasas demandpunkton kvankam pli favoran ol kontraŭan, kaj prudente atendas, se okazos, juĝon de la "Instrua Neerareco" de la Eklezio. <br /> Tiujn pensojn de katolika pensulo neniam trafis riproĉoj aŭ cenzuroj! ==== La sinsekva debato pri la pozicio de Messenger ==== La “evoluismaj” tezoj de Messenger tre stimulis pridiskutojn, preskaŭ ĉiujn favorajn. Memorindas la recenzo de pastro P. G. M. Rhodes publikigita en la revuo ''Clergy review''. Rhodes daŭrigis esprimi dubojn pri la ebleco ke ankaŭ la homa korpo povu alestiĝi tra malgrandaj mutacioj pere de la ''duaj kaŭzoj,'' kaj ankaŭ konstatis ke jam en ĉiuj lernejoj katolikaj de la [[Unuiĝinta Reĝlando]] la teorio pri evoluismo estis akceptita (1952). Kelkaj ekleziuloj rimarkigis, kvankam akceptante la evoluisman teoriojn, ke la referenco al la [[Patroj de la Eklezio]] rilate aferojn de evoluismo ne estis tute helpa ĉar ili ne konsciis pri tiuj problemoj. Inter la centoj, de la tuta eklezio, da konsentantoj, John O'Brien, profesoro ĉe la [[John Henry Newman|Newman]] Foundation de la [[Ilinojso|Ilinojsa]] universitato publikigis libron ''Evolution and religion''<ref>John Anthony O'Brien, ''Evolution and religion: a study of the bearing of evolution upon the philosophy of religion'', The Century Co., 1932.</ref>. Li konstatigis ke jam 91%, laŭ li, de la katolika sciencula mondo akceptas evoluismon kaj ke, aprobite de la ''Providentissimus Deus'' kaj, implicite, de [[Galilejo|Galileo Galilei]], la Biblio ne celas lanĉi sciencajn doktrinojn. En libro ''Religion and evolution since 1859'' ([[1939]])<ref>Mary Frederick, ''Religion and evolution since 1859: some effects of the theory of evolution on the philosophy of religion'', [[University of Notre Dame]], 1935.</ref>, Mary Frederick, sciencula fratino, provis establi kia estus la grado de akcepto pri evoluismo en 1935 ĉe apologiuloj kaj konstatis ke se iuj el ili ankoraŭ oponas evoluismon tio okazas pro la ideoj nesciencaj kiuj ĝin akompanas kaj spicas. En [[1951]] Ernest C. Messenger publikigis la volumon ''Theology and evolution'', daŭrigaĵo de la antaŭa ''Evolution and theology'' en kiu li povis rimarkigi kiel la saĝis la sintenon de la katolika mondo rilate evoluismon, kun atento al la reala kaj konkreta scienco kaj kun la samaj konkludoj; li rimarkis ankaŭ kiel, malsame ol en la tria eldono ([[1940]]) kaj la kvara ([[1948]]) de la ''Tractatus de Deo Creante'' (Traktato pri Dio Kreinto) de [[Jezuitoj|jezuita]] Charles Boyer, profesoro ĉe la [[Pontifika Gregoria Universitato]], ne sekvis la antaŭajn du, rigide kritikajn al evoluismo, inspirante pordiskutan sintenon. Tiam ŝajnis ke ankaŭ la ĉevala argumento de la ''[[transira fosilio]]” (ringo mankanta) komencis fariĝi febla pro la malkovro de la ''[[Jovo|Homo de Jovo]]'' kaj de la [[Homo erectus|Homo erectus pekinensis]] (rektakorpa homo), taksataj ''tiam'' la praaj antikvuloj de [[Homo sapiens]]. Messenger priesploras, meditas, proponas, aparte rilate la interpreton pri la [[Biblio|biblia]] virina deveno el la ripo de Adamo, antaŭ kio li sentas embarason; kaj informite ke [[Pio la 12-a]] estis pretiganta enciklikon “Humani Generis”, li estas aserti ke mem pretas akcepti eventualan juĝon malsaman de la Eklezio. === La pensado de Pierre Teilhard de Chardin === [[Teilhard de Chardin]] ([[1881]] - [[1955]]), sciis el siaj studoj, ke la vivo surtera ne estis laŭlitere kreita en ses tagoj, kiel raportas [[Genezo]].<br /> Li kredis, ke la homo ricevis de Dio la rajton esplori ĉion, sed ne la garantion, ke la rezulto plaĉos al li; tial li provis akordigi la sciojn de scienco kun la katolika teologio. La konflikto inter la katolika doktrino kaj la teorio pri evoluismo, ĉe iuj katolikoj, ne estis tiom en historiaj okazintaĵoj, sed en la fakto, ke en la evoluo efikas selekta procezo, kiu eliminas la malfortajn kaj malbone adaptitajn individuojn. Tiu selekto estas laŭ homa vidpunkto kruela kaj malfacile kongruigebla kun la imago de senlime bona kaj amanta Dio. Teilhard de Chardin provis transponti tiun konflikton per la hipotezo, ke la evoluo de la vivo strebas al pli kaj pli granda komplekseco; en tiu strebado li vidis la amon, kiu ankoraŭ ne superis la kruelecon de la materia mondo. Celo de evoluo estas, laŭ li, "punkto Omega", la perfekta amo, kiun li vidis realigita en la persono de [[Jesuo Kristo]] (Apokalipso 21, 6: "Mi estas la Alfa kaj la Omega, la komenco kaj la fino."). Do, laŭ li, ne nur la evoluismo, ĉe rilate la origino de homa korpo, estas kunsona kun kristanismo, sed la evoluo mem havas kiel celo Jesuon Kriston. Pli kristana ol tio, evoluismo ne povus atingi! Kvankam la eklezio ne akceptis ion el tiuj pensoj dum la vivo de Teilhard de Chardin, li pretigis la vojon por similpensantoj, kiuj venis post li. Lia pensado kaj sinteno laŭiris tra jenaj principio a) Homiĝo kaj humaniĝo Teilhard de Chardin kredis, ke la biologian evolucion paralelas aŭ kompletigas spiritan evoluiĝon; kiel la unua kulminis per la ekesto de homo (homiĝo), la dua kulminos en la kreiĝo de paca kunlaboro kaj interhelpo de homoj.<br /> Li kredis, ke la komplekseco de la homaj cerbo kaj menso ebligos al la homo ekkonscii kaj ekkonvinki pri la avantaĝoj de tia paca kaj ama kunekzistado kompare al konkurenco, batalo kaj milito. b) La [[noosfero]] Inter la konvinkoj de Teilhard de Chardin estis, ke la penso-kapablo de la homoj akiris ekziston iuspece sendependan de unuopaj homoj. Por tiu ekzisto li transprenis la terminon "[[noosfero]]", (Jam kreita de [[Vladimir Ivanoviĉ Vernadskij]]).<br /> La noosfero perfektiĝis en pensa medio, kiu ekestis kiel rezulto de ĉiuj ĝisnunaj homaj pensaj elpensaĵoj kaj kiu pro la pliiĝanta tutgloba komunikado pli kaj pli influas ĉiujn homojn. c) Obeo El la biografio oni vidas, ke Teilhard de Chardin estis sendependa pensulo, tamen montris humilan obeon al sia ordeno kaj al la eklezio. Tio klariĝas per la fakto, ke obeo "kvazaŭ kadavro" ({{Lang-la|perinde ac cadaver}}) estis funda principo de la [[jezuitoj]]. Tial Teilhard de Chardin ne nur dufoje akceptis ekziliĝon, sed eĉ rezignis pri publikigo (ekstere de la ekleziaj medioj) de siaj verkoj, eĉ pli kreado de pliaj verkoj. Kontraŭ li, krom kritikoj kaj malpermeso instrui filozofion aŭ teologion kaj publikigi ion pri tiuj studobjektoj flanke de liaj superuloj, en [[1962]] la tiama [[Kongregacio por la doktrino de la kredo|Sankta Ofico]] publikigis la jenan ''Monitum'' (Admonon)<ref>[[Acta Apostolicae Sedis]] 54 (1962) p. 526.</ref>: “Iuj verkoj de pastro Petro Theilard de Chardin, inkluzive ankaŭ de iuj postmortaj, estas publikigitaj kaj renkontas favoron neniel malpli ol altan (neniel malkonvenan, tamen). Sendepende el la juĝo pri la fundateco de la sciencaj objektoj, tasko de la spertuloj pri pozitivaj sciencoj, tamen en objektoj de Filozofio kaj Teologio oni klare vidas ke la menciitaj verkoj inkluzivas tiajn ambiguecojn kaj ankaŭ erarojn iom gravajn, ke ili ofendas la katolikan doktrinon. ''Tial, la tre eminentaj kaj tre respektindaj Patroj de la Supera Kongregacio de la Sankta Ofico instigas ĉiujn diocezepiskopojn kaj superulojn de la Religiaj Institutoj, Rektorojn de Seminarioj kaj Universitatoj, defendi la spiritojn, aparte de junulojn, el la danĝeroj devenantaj el la verkoj de P. Theilard de Chardin kaj de liaj disĉiploj''. Tiu ''Monitum'' ne specifas kiuj reale estas la eraroj kaj ambiguecoj, sed eblas hipotezi ke ili referencas al implicita, eĉ senvola, [[Panteismo|panteisma]] aŭ [[monismo|monisma]] vizio, al nesufiĉa [[Ontologio|ontologia]] distingo inter materio kaj spirito, al [[Determinismo|determinisma]] ideo pri la celoj de la [[Enkarniĝo]] kaj al erara kompreno pri la [[prapeko]]. En [[1962]] kardinalo Henri-Marie de Lubac (''La pensée religieuse du Père Teilhard de Chardin'', Aubier, Paris) deklaris pruvebla la ortodokseco de Teilhard de Chardin'' Papo [[Paŭlo la 6-a]] en sia prelego de [[1966]] [http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/speeches/1966/documents/hf_p-vi_spe_19660224_stabilimento-farmaceutico_it.html] diris ke Teilhard de Chardin liveris eksplikon de la universo kaj, ja jes ''inter fantaziaĵoj kaj tiom da malprecizaĵoj,'' sciis legi ene de la aĵoj principon inteligentan kiu devas esti nomata Dio”. '''Aliaj ekleziuloj, spertaj pri sciencoj kaj teologio, diris ke la intuicio de Teilhard de Chardin estas profunda poezia intuicio pri la intrinseka valoro de la naturo, akuta percepto pri la dinamismo de la kreitaro, ampleksa vizio de la “fariĝo” de la mondo en kiu interplektiĝas, en li, kun evidenta religia fervoro.''' Sed ĉu la ombro de panteismo kaj maltaltigo de la elaĉeto de Kristo en la [[Punkto Omega]] estas akordigeblaj kun la kristana doktrino? '''Tamen li ne estis riproĉita pro lia adhero al la teorioj de evoluismo. ''' == La Eklezio akceptas Evoluismon == === Pio la 12-a kaj la encikliko ''Humani Generis'' === ==== La teologia debato antaŭ la publikigo de la ''Humani generis'' ==== En la duono de la [[20-a jarcento]] elmerĝis en la teologia debato apartaj pozicioj ne devenantaj el la tradicio kaj ekscitis maltrankvilojn en la Eklezio de Romo<ref>O'Leary (Vidu bibliografion), ĉa. 8; Cyril Vollert, ''Humani Generis and the Limits of Theology'', [http://www.ts.mu.edu/ Theological Studies], 12.1 (1951) 3-23 ([http://www.ts.mu.edu/content/12/12.1/12.1.1.]). O'Leary prezentas malgrandan resumon pri de debato koncernanta evoluismon, dum la artikolo de Vollert prezentas diversajn problemojn enkampigitajn en la teologia debato de tiutempo, inkluzive, certe. evoluismon.</ref>. Multas la problemoj pri kiuj, ne nur evoluismo, enparolis la instruo de [[Pio la 12-a]] en [[1950]] per la encikliko ''[[Humani generis]]''<ref>La enciklikoj, kiel sciate, neniam eksplicite referencas al personoj, tekstoj aŭ specifaj okazaĵoj. Cyril Vollert, en sia komento pri ''Humani generis'', raportas, tamen, pri diversaj aŭtoroj kaj tekstoj verkitaj antaŭ [[1950]] kiuj certe provokis la enhavojn de la encikliko. Iuj, ekzemple, rifuzis la ideon ke la [[peko]] povas esti ofendo al Dio, dum aliaj dubis pri la koncepto de [[transsubstancigo]].</ref> Aparte estis cirkuligitaj, ene de katolikaj universitatoj kaj skoloj pri teologio, diversaj anonimaĵoj en kiuj estis asertataj filozofiaj kaj teologiaj interpretoj pri evoluismo tute neortodoksaj. En iu el tiuj tekstoj,ekzemple, estis asertate ke jam evoluismo konstituas, sendube, novan manieron pensi kaj rezonadi kaj ke, super ĉio, ne plu klaras kio estas la materio kaj en kio ĝi distingiĝas el la vivo kaj el la spirito (allasite ke efektive diferencoj ekzistus). Tiamaniere oni riskis negi la ekziston de la firmaj punktoj en la teologia penso, kiu eĉ mem estus submetita al evoluismaj kriterioj, kaj oni inokulis fakte [[monismo]]n en kiu materio kaj spirito estus ne diferencaj. En alia teksto oni eksplikis ke Kristo mem estus la gvido, la direkto kaj la celo al kiu konverĝus la universala evoluo; la homo havas la saman sorton de la tuta universo, kiu pere de la evoluo alproksimiĝus kaj fine unuiĝus kun Dio, realigante tiel specon de [[Panteismo|panteismejon]]. La 30-an de novembro de [[1941]], [[Pio la 12-a]] paroladis, antaŭ la [[Papa Akademio de la Sciencoj|Papaj akademianoj]], dum kiu liveris al la teologoj iujn gvidajn principojn pri la problemo “evoluismo” <ref>[[Acta Apostolicae Sedis]], 43 (1941) 506-507 - citita en Molari (vidu bibliografion), p. 254-255</ref> La papo substrekis tri elementojn konsiderendajn asertataj de la sankta Teksto, kaj nesubigendajn al simbola interpreto: 1) la supereco de la homo kompare kun ĉiuj bestaj specoj ŝuldita al lia spirita animo; 2) la deveno de la korpo de la unua virino el tiu de la unua viro; 3) la neebleco ke la patro kaj generanto de homo povas esti iu alio ol homo, nome la ne-ebleco ke la unua homo povis esti filo de besto, generita, laŭsence de la vorto, de ne-homo. Tamen fine konkludis eksplikante:<br /> '''La multformaj esploroj, kaj de la [[paleontologio]] kaj [[biologio]] kaj [[morfologio]] pri aliaj problemoj koncernantaj la originon de la homo, ne jam enkondukis ion pozitive klaran kaj certan. Elfarendas, do, nenio alio ol allasi al la estonteco la respondoj al tiu problemo, se eventuale iun tagon la scienco, lumigita kaj gvidita de la [[revelacio]], povos anonci certajn kaj definitivajn rezultojn pri tiu gravega temo.''' Komente pri tiu teksto Molari <ref>Molari p. 255</ref> notis: ''la formo estas tre singardema, la limoj estas ankoraŭ fikse indikataj, sed la pordo estas malfermita.'' De tiam, sed eĉ ekde antaŭe, la nombro de teologoj asertantaj la akordigeblecon de evoluismo kun la katolika kredo konstante pliiĝis, kaj ankaŭ kiuj rezistis en la kontraŭeco iumaniere mildigis siajn kritikojn. Tion rimarkis “La Civiltà Cattolica”, kvankam substrekante ke tiuj fundiĝis nur sur la espero ke la scienco atingu certecojn.<ref>.[[La Civiltà Cattolica|Civiltà Cattolica]], en artikolo de [[1946]].</ref> En [[1948]], teologo de la [[Pontifika Gregoria Universitato]], [[Maurizio Flick]] resumis la kurantan debaton post tia parolado de la papo: laŭ li estas akceptinda ke en la pretiĝo de la homa korpo Dio utiligis la intervenon de la ''duaj kaŭzoj'', nome de evoluaj meĥanismoj. La dia interveno konsiderindas bezona sed sur la vivanta besta korpo Flick aldonis ke, rilate la evoluisman problemon, ne eblas preni lumon el la [[Patroj de la Eklezio]] ĉar ilia interpretado pri la unuaj ĉapitroj de la Genezo ne estas certa kaj unuanima, Tamen certas ke la interpretoj tute laŭliteraj estas ĉiukaze kontraŭ la pribibliaj sciencoj. Kaj tion li diradis apogiĝante, laŭ sia opinio, sur la dekreto [[Pontificia Commissione Biblica]] en [[1909]] kaj sur la encikliko ''[[Divino Afflante Spiritu]]'' de [[Pio la 12-a]], koncernantaj pribibliajn studojn kaj ekzegezon. ([http://www.vatican.net/holy_father/pius_xii/encyclicals/documents/hf_p-xii_enc_30091943_divino-afflante-spiritu_it.html Kompleta teksto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060516080843/http://www.vatican.net/holy_father/pius_xii/encyclicals/documents/hf_p-xii_enc_30091943_divino-afflante-spiritu_it.html |date=2006-05-16 }}). Fine li konkludis, tamen, ke por definitiva juĝo necesas kroma konfirmo de la scienco kunigita kun la lumo de la kredo. Ankoraŭ sufiĉe probleme daŭrigis, male, esti la interpreto pri la rakonto koncerne la devenigon de la unua virino el la korpo de Adamo. Rilate tion ne ĉesis la rezisto de teologoj. Tamen, laŭ Flick, “ankaŭ en tiu kazo oni povos utiligi interpreton nestrikte laŭliteran de la geneza rakonto se temas pri la maniero de la deveno, sed respektante la literon se temas pri la nura deveno.”<ref>Intertempe oni rimarkigis ke tiu deveno de la vivino el la korpo de la viro, tiam, en la ĝenerala malŝateco pri la virino, estis socia kaj kultura konkero kiel averto ke, finfunde, viro kaj virino havas la saman naturon kaj la malŝatanta viro funde malŝatas sin mem.</ref> Ne mankas, hodiaŭ, kiuj vidas en la laŭlitera rakonto de la origino de la virina korpo artifikon per kiu la aŭtoroj de la Genezo volis pruvi la egalecon de la virino kun la viro en epoko en kiu neniu aŭdacis tion pensi. ==== Encikliko ''Humani generis'' ==== La 22-an de aŭgusto [[1950]], [[Pio 12-a]] publikigis la ''[[Humani Generis]]'' (De la homa genro), ''pri iuj malveraj opinioj kiuj minacas renversi la fundamentojn de la katolika doktrino''. Skribas la papon: <br /> '''Kiu ajn observas la hodiaŭan mondon, kiu kuŝas ekster la ŝafejo de Kristo, facile povas vidi la precipajn vojojn tra kiuj kleruloj elpaŝas. Iuj senprudente kaj sendiskriminacie, akceptas kaj disvastigas originon de ĉiuj aĵoj la evoluisma sistemo, spite de manko de definitivaj pruvo en la kampo mem de la naturaj sciencoj, kaj temerare subtenas la [[monismo|monisman]] hipotezon kaj panteisman kaj faras ĝin pruvo por [[materialismo]].''' En tiuj premisoj li konsciigas pri tiu minaca risko filozofojn, teologojn kaj scienculojn katolikajn; sed samtempe urĝas por ke ili pliprofundigu la sciencajn datenojn rilate evoluismon, kiu el si mem ne kontraŭas la Biblion kaj la kristanan tradicion ĉar, kiel jam estis dirite, la sciencaj konstatoj kaj revelacio havas la saman aŭtoron, "'Ĉiu hipotezo kiun la fizikistoj, rilate la naturon de la aĵoj, montrus science pruvita, teologoj katolikaj kaj scienculoj devas pruvi ke ĝi eĉ ne oponas la katolikan kredon, sendepende el la "'fakto ke, kiel diras moderna epistemologio, ĉiuj sciencaj hipotezoj validas nur ĝis kiam alia hipotezo solvas la krizojn de la antaŭa hipotezo. ''' Se la “humani Generis” ne malpermesas akcepti jam fundata la hipotezon de evoluismo, en ''Providentissimus Deus'' kaj ''[[Divino Afflante Spiritu]]'' de 1945 duras ke ĝi ĉiukaze ne kontraŭas la Biblion.. === Lastaj rezistoj === |[[Dosiero:Pius XII with tabard, by Michael Pitcairn, 1951.jpg|250px|eta|Papo Pio la 12-a]] Spite de la ''[[Humani Generis]]'', ĝis la fino de la jaroj 50-aj, granda parto de la teologoj emis suspekte rigardi al evoluismo.<ref>Molari (vidu biografion), p. 259</ref>. Certe jam malaperis la malamikeca opono, tamen ĝi ekmoviĝis modere prudente. En [[1951]], [[Réginald Garrigou-Lagrange]] skribis ke <ref>Réginald Garrigou-Lagrange, ''De Deo trino et creatore'', Marietti, “Augustae Taurinorum”, 1951, dua eldono, p. 405-406 – kiel citite en Molari.</ref> ''La senpera (flanke de Dio) kreado de la homa animo el nenio estas kredodogmo, laŭ la instruo de la universala Eklezio kaj Koncilioj, kaj laŭ la komuna doktrino de la Ekleziaj Patroj, de teologoj, kaj ankaŭ '''la korpo de la unua homo estis formita de Dio el la tero sen ĉiuspecaj transformiĝoj per aparta kaj senpera interveno"; kaj konkludis: "'Vere ne ŝajnas absurde ke Dio enmetis apartan energion en besta organismo. Sed tiu estas pura kaj simpla hipotezo, ne fundita sur faktoj kaj kontraŭas la laŭliteran sencon de la Biblio."' Ankaŭ aliaj teologoj marŝis tra tiu pensado, kiel F. Sagües kiu sugestis <ref>J. F. Sagües, in ''Sacrae Theologiae summa'', B.A.C., Matriti, 1958, tria eldono, p. 647 – Citaĵo en Molari.</ref>, ke se la ekskludo de la “”natura transformiĝo”” de la homa korpo estis "opinio teologie certa kaj juĝebla probabla, ankaŭ la opinio komplete rifuzanta evoluismon estas tia." Laŭ germana M. Schmaus <ref>M. Schmaus, ''Dogmatica cattolica'', Marietti, Torino, 1959 125, p. 646-651</ref>: "La nuna stato de la scienco konsilas atendi ke novaj malkovroj konfirmu aŭ ne la hipotezon lasitan ''senresponda'' de la Biblio, pri la deveno de la homo el besto."' Malsame ol teologoj, la bibliistoj, post la encickliko ''[[Divino Afflante Spiritu]]'', komencis moviĝi kun ennoviga spirito, kiel aperas el diversaj manlibroj tiutempe publikigitaj, spite de tiu de Simón-Prado<ref>Hadriano Simón, Juan Prado, ''Praelectiones biblicae ad usum scholarum a H. Simón incoeptae I, De sacra veteris Testamenti historia'', Marietti - ''El perpetuo socorro'', Torino-Madrid, I, III, n. 75, p. 76-81</ref> kiu plumarŝis tra la malnova vojo.. === Moderna biblia ekzegezo === La teologoj okupiĝantaj pri [[Biblio]] ekprofitis de la granda libero, rajtigite en tio de encikliko ''[[Divino Afflante Spiritu]]'' (Per influo de inspiranta Spirito) ([[1943]]) de [[Pio la 12-a]], kiu antaŭmetis kiel nepran kondiĉon de korekta ekzegezo la precizan determinon de la literatura ĝenro de la Skriberoj pritraktataj. En tiu dokumento oni legas: "'La katolika ekzegezisto, por respondi al la hodiaŭaj bezonoj de la pribibliaj studoj, por prezenti la Sanktan Skribon kaj por ĝin komenti senerare, kiel estas lia devo, libere profitu de prudenta uzu de tiu nova kriterio, nome li priserĉu kiom la dirmaniero aŭ la literatura ĝenro adoptitaj de la hagiografiisto povas enkonduki al la ĝusta kaj senerara interpreto [...]. Fakte, por enkonduki ekzemplon, kiam uloj aŭdacas riproĉi al la Sanktaj Tekstoj historian eraron aŭ senekzaktecon en raportado, se oni rigardas tre atente trovas ke simple temas pri tiuj originaj dirmanieroj aŭ rakontmaniero, kiuj la antikvuloj uzis en la reciproka ideinterŝanĝo en la homa konsorcio [...] Kiam, do, oni renkontas tiujn dirmanierojn en la dia vorto, kiu por la homoj uzas la homan lingvaĵo, justeco postulas ke ilin oni akuzu pri eraro ne pli ol kio oni faras en la ĉiutaga lingvaĵon... Per la supre aludata kompetenteco kaj ekzakta taksado pri la dirmaniero kaj verkado ĉe la antikvuloj, oni povas solvi multajn jetegitajn obĵetojn kontraŭ la vereco kaj la historia valoroj de la Diaj Skriboj, kaj plue puŝos tiun studon al plena kaj lumiga kompreno pri la penso de la sankta aŭtoro."' Tiu pozicio estas reasertata en la [[Dua Vatikana Koncilio|koncilia Konstitucio]] pri la [[Revelacio]] nome la [[Dei Verbum]]''<ref>Paŭlo la 6-a kune kun la Konciliaj Patroj ĝin promulgis la 18-an de novembro 1965. Oni vidu la ĉapitran. 3-an.</ref> Konsiderinte tiujn kriteriojn, oni vidas en la [[Genezo|geneza]] rakonto multajn analogion kun la orientaj tiutempaj [[kosmogonio]]j per kiuj estas rakontata la sorto de la homaro. Ĉu licas vidi en ĝi iujn kombinaĵojn "mitajn" kiel en aliaj kosmogonioj? Al tiu demando praktike, ĉe sciencistoj kaj ekleziaj aŭtoritatuloj, venis konsento. Sume en la jaroj '''50-aj kaj 60-aj la geneza origina stato de la homo estis komplete ''senmitigita'''; oni agnoskis ke la kutimaj priskriboj pri la kondiĉoj de la origina homaro ne apartenas al la kredo, sed referencas al tradicioj kaj popolaj mitologiaj sistemoj: aparte tio videblas rilate la komencan feliĉon kaj la senmortecon... La vero estas nur ke '''la homo estas pekulo kaj bezonanta de elaĉeto. '''<ref>Maurizio Flick, Zoltan Alszeghy, ''Fondamenti di una antropologia teologica'', Fiorentina, Firenze, 1969, pagina 182.</ref>. === Novaj problemoj teologiaj en la jaroj '60-aj kaj '70-aj === ==== Poligenismo kaj monogenismo ==== Kvankam en la ''Humani Generis'' estas akceptita, la evoluismo daŭrigis resti problemo en la teologia kampo pro aneksaj branĉoj: ''ĉu la homo devenas el unika paro aŭ el pluraj paroj?'' La “Humani Gerneris” mem deklaris ke antaŭ tiu problemo la filioj de la Eklezio ne havas la saman liberon kiel rilate evoluismon: fakte, poligenismo kuntrenus revizion de la doktrino de la [[prapeko]], kiu laŭ la Eklezia Tradicio kaj la [[Koncilio de Trento]] temas pri persona peko kiu transdoniĝas per generado, kaj ne per imitado, kaj enestiĝas en ĉiu homo kiel sia propra.<ref>Vidu: [[Epistolo al la Romanoj]] ĉa.5-a, 12-15; [[Koncilio de Trento]] kunsido V, kanono 1-4).</ref> Ankaŭ [[Paŭlo la 6-a]] reasertis tiun doktrinon:<ref>[[Acta Apostolicae Sedis]] 58 (1966) 469 ([http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/speeches/1966/documents/hf_p-vi_spe_19660711_peccato-originale_it.html]</ref> “Evidentas, tial, ke al vi ŝajnas neakordigeblaj kun la konstanta doktrino de la Katolika Eklezio eksplikoj pri la origina peko aranĝitaj de iuj modernaj aŭtoroj, kiuj, startinte el la antaŭsupozo, ''kiu ne estas pruvita,'' de [[poligenismo]], negas, pli aŭ malpli aperte, ke peko, el kiu devenis tioma plenfluo da malbonoj falintaj sur la homaron, estis la malobeo de [[Adamo]] «''unua homo''», laŭ la [[Dua Vatikana Koncilio]] (en [[Gaudium et spes]], n. 22; kaj ankaŭ n. 13), plenumita komence de la historio. Tial, tiaj eksplikoj eĉ ne akordiĝas kun la instruo de la Sankta Biblio, de la Sankta Tradicio kaj de la Instruo de la Eklezio laŭ kiuj tiu peko transdoniĝas per generado kaj ne per imitado...”.<ref>Molari (vidu bibliografion), p. 266.</ref> Ĉu temas pri teologiaj problemoj ne supereblaj? Oni opinias ke jes, ili estas supereblaj: fakte, por esti komplete, ili jam estis superitaj ĝis fariĝi “sensignifaj”, kiel oni vidos pliposte. ==== La Aktiveco de Dio en la mondo kaj la kreado de la animo ==== Kutime laŭ teologoj la evoluismo estis ero de pli ĝenerala problemo, tiu: “kiel kompreni ke la "'plio"' procedus el la "'malplio"', kiel “pliperfektaĵo povus deveni el malperfektaĵo?” <ref>Molari p. 270-273, 289</ref>; ''kiel en la origino de la vivo eblus pasi el la senorganika materio al la vegeta vivo kaj poste el la besta vivo al la homa korpo kaj al la alestiĝo de la animo? '' En tiuj kazoj la teologoj agnoskis ĉiam ke la efiko ekscedus sur la kaŭzo, tial ili postulis apartan intervenon de Dio. Jen male la nova solvo per koncepto pri ''precipa, ne nur unua, kaŭzo''. Dio estas precipe ''kaŭzo unua'', aŭ fundamento de ĉiuj estaĵoj diritaj ''duaj kaŭzoj”. Sed en la kazoj en kiuj la efikoj ekscedas la kapablojn de la ''duaj kaŭzoj'', tiam intervenus Dio kiel ''precipa kaŭzo'' utiligante la kreaĵojn kiel ''instrumentajn kaŭzojn'', kiel la skulptilan ĉizilon (''instrumenta kaŭzo'') por fari la statuon <ref>Charles Boyer, ''Tractatus de Deo Creante et Elevante'', 5-a eldono, Editrice Pontificia Università Gregoriana, 1957, paĝo 177: ''Dio ne nur estis la kaŭzo unua, sed ankaŭ precipa kaj do malveras ke la homo estis propre generiĝinta el besto''.</ref>. Sed se unuatempe tiu aparta interveno de Dio estis konsiderita kiel vera kaj propra [[miraklo]], sekve tiu koncepto estis tute forlasita, kaj oni akceptis la principon laŭ kiu la ago de Dio estas ne videbla kaj nenikaze povas esti perceptita de la homaj sensoj <ref>Maurizio Flick, Zoltan Alszeghy, ''Fondamenti di una antropologia teologica'', Fiorentina, Firenze, 1969, p. 127 - Charles Boyer, ''Tractatus de Deo Creante et Elevante'', kvina eldono, Editrice Pontificia Università Gregoriana, 1957, p. 185</ref>, enkondukante tiel la koncepton pri ''evolua kunhelpo'', kiel proponite de la citendaj aŭtoroj <ref>Maurizio Flick, Zoltan Alszeghy, ''Fondamenti di una antropologia teologica'', Fiorentina, Firenze, 1969, p. 127</ref>: "Dio ne aktivas tiel, nome per kaŝitaj frapoj, por anstataŭi la kreitajn duan kaŭzojn, kaj la ermeneŭtika rezonado nin instruis ke ne ekzistas teologiaj argumentoj por subteni ke tiu "'interveno"' implicus la interrompon de la ĉeno de la duaj kaŭzoj. La koncepto pri dia krea kunhelpo [...] povas esti utiligita ankaŭ por trovi la kaŭzon kaze de la homiĝo, kaj ĝenerale kaze de la evoluo el la malsuperaj specioj al la superaj. Dio nome aktivas, ne paralele aŭ sinsekve de la agado de la organismo generanta, sed pere de ĝi, ne anstataŭante kaŭzon senefikan, sed igante la generantan organismon kapablan ekzerci kaŭzecon kiu superas sian naturan kapablon. Dio per tiu “evolua kunhelpo”, jam aktivis kiel "'kaŭzo unua kiu provizis la kaŭzon kreitan per la kapablo produkti efikojn ne proporciajn kun ĝi."'" Tiamaniere malaperas la distingo la inter kaŭzo unua kaj kaŭzo neprecipa, kaj ili fariĝas, ĉe Dio, samafero. La aktivado de Dio en la kosmo ne plu estas vidita kiel senpera interveno, sed ĝi fariĝas aktivado pure kreiva kaj transcenda, Laŭ tiu nova koncepto ne ''«Dio produktas la aĵojn»,'' <ref>Molari, paĝo 289</ref>, sed Li nur igas ke ili, pere de rilatoj, fariĝu kaj disvolviĝu. ''Dio estigas kaj gvidas sian mondon sen interrompi aŭ anstataŭi la serion de la kaŭzoj duaj, kvazaŭ sin kaŝante malantaŭe de la duaj kaŭzoj, al kiuj li donis kapablon agi kaj efiki.'' Sur la sama linio, laŭ kiu Dio dotis la kaŭzojn duajn per povoj nekonformaj al la ilia naturo kaj efikajn laŭ la diaj celoj, ekmaŝadis, kaj donis altiran puŝon. [[Karl Rahner]] <ref>Karl Rahner, ''Il problema dell'ominizzazione'', Morcelliana, Brescia, 1969, paĝo 96</ref> laŭ kiu pri kiu ajn efiko observata en la mondo oni povus kaj devus '''serĉi la kaŭzon en la mondo mem, konsiderante ke Dio intervenas ĉiam pere de la duaj kaŭzoj, skribas: '''Fakte, se en la kazo, de la kreado de la animo, tiu fundamenta regulo – proponita kiel “ebla kaj deva” - estus ignorita, la dia interveno alestiĝu kiel miraklo anstataŭ kiel “transcenda fundamento”'''. Entute, en tiu nova perspektivo la problemo de la kreado de la homa animo, anstataŭ postuli miraklan dian intervenon, povas esti solvita laŭmaniere tute nova; ''fakte la materio, pro sia origino proksima al la spirito, estas momento de la spirito, momento de la [[Logos]] eterna, kia li estas per sia libera elekto, sed efektive kaj por ĉiam.'' Dume kreskis la ero da teologoj adherantoj al tiu opinio diversmaniere montrata valida. Tiel estas sintezita la nova pozicio fare de Angelo Scola, Gilfredo Marengo, Javier Prades López<ref>''La persona umana: antropologia teologica'', Editoriale Jaca Book, 2000, paĝo 136.</ref>'' : "In tiu evento (la generado de nova kreitulo) tute aparta, la homa kaŭzeco substance superas siajn proprajn limojn” – la memtranscendo - ''pro la dia agado substaranta kiel transcenda fundamento de la intermonaj kaŭzecoj.''” ==== La origina peko ==== Post la [[Dua Vatikana Koncilio]], la plej grava diskutenda problemo ĉe teologoj estis la [[Prapeko|origina peko]] <ref>Molari (vidu Bibliografion), p. 280-286, 291-293.</ref>. La surkampe problemoj estis esence du: 1) Certiĝi pri ''ĉu vere necesas agnoski veran specifan eventon originan (aŭ la pekon de [[Adamo]] kaj [[Evo]] kiel rakontite en la [[Genezo]] ĉap. 3''; 2) Certiĝi pri ''ĉu la aŭtenta doktrino pri la Origina Peko, dogme difinita de la [[Koncilio de Trento]]<ref>Sesio V (17-a de januaro de 1546), ''Deekreto pri la Origina Peko'' ([http://www.totustuustools.net/concili/ testo completo]),</ref>, estas akordiĝebla kun la hipotezo de [[poligenismo]].'' Laŭ la tradicia doktrino, la origina peko enirus la mondon per la malobeo de Adamo kaj Evo, kaj disvastiĝus poste al la tuta homaro per la komuna deveno el tiu praparo. Sed tiu “interpreto” komencis ŝanĝiĝi en la jaroj 60-aj, kaj, plievidente, en la 70-aj; la pozicio plej ofta inter la teologoj fariĝis tia: ''la nuna situacio de malbono kaj peko de la tuta homaro ne estas origina, sed dependas de serio da eraroj sinsekvantaj kaj multiĝantaj laŭlonge de la historio; tia serio da eraroj devis havinti komenciĝon, kiu ne povas esti identigita laŭcerte." Dokumento de la [[Kongregacio por la doktrino de la kredo]] apendice aldonita al la “Nederlanda kateĥismo” <ref>Molari, p. 282, noto 247</ref> de [[1966]] eksplikis: “'''Diversaj el tiuj - (popolaj kaj mitaj) - rakontoj provas ekspliki, ilustri aspektojn de la homa kondiĉo pere de eventoj de la komenciĝo. Takseblas tiel ankaŭ la pekan falon de Adamo kaj Evo. Laŭ la homaj juĝoj temas pri hezitemaj provoj. Sed Dio per ili profitis por nin instrui, se ne pri precizaj cirkonstancoj almenaŭ pri centraj eventoj, ion pri la komenco de la religia historio de la homaro.'''” Do la biblia rakonto pri la origina malobeo estas nur unu el la multaj, do tiu biblia ne pretendu esti la vera! Ankaŭ rilate la problemon de poligenismo helpis nova teologio: ekzemple [[Karl Rahner]], kiu ekvidis akordigebla poligenismon kun la doktrino de la Trenta Koncilio. Laŭ li. tiu ĉi ne intencis ligi la originan pekon al [[monogenismo]].<ref>Karl Rahner, ''Theologisches zum monogenismus'', Zeitschrift fur katholische Theologie 76 (1954); ''Peccato originale ed evoluzione'', Concilium 3 (1967) numero 6</ref> La analizo de Rhaner trovis konsenton ĝenerale ĉe teologoj.<ref>Maurizio Flick, Zoltan Alszeghy, ''Il peccato originale'', Queriniana, 1972, p. 224.</ref>.<br /> La unueco de la homa raso ne plu apogiĝas sur la unueco de origino, sed prefere sur la ''unueco de la dia bildo donita de Dio kreinto kaj sur la komuna fina destino al kiu direktigas Jesuo Kristo.'' Iuj teologoj sugestis ke oni ne plu uzu la sintagmon “origina peko”, kiu tradicie ekscitas la edenan eventon: prefereble uzi ĉirkaŭlokuciojn kiel “aparteno al la regno de la peko kaj de la morto, forigo el Dio, nekapablo orienti la vivon al Dio ktp”. Per tiu akcepto de la solvo pri la origina peko, ekaperis senfundamenta la kontrasto inter monogenismo kaj poligenismo, nome la afero restas nur ĉe la scienco. Laŭ tiu generacio de teologoj, la doktrinaj ellaboraĵoj kaj teologiaj konkludoj valoras eĉ en la kazo ke evoluiĝo el bestoj de la koma korpo perdus sciencan konsiston, kaj eĉ ankaŭ se perdus komsenton la tuta teologio de evoluismo. Kaj tio spite ke la evoluisma hipotezo, rilate la homon, fariĝis ebla hipotezo ankaŭ por katolikaj teologiaj skoloj kaj inter la katolika intelektularo. === Sinteno de Johano Paŭlo la 2-a === La pozicio de tiu papo ĉerpeblas el la parolado eldirita dum la simpozio “Kristana kredo kaj evoluisma teorio” efektivigita en [[Romo]] la 26-an de aprilo de [[1985]],<ref>Giovanni Paolo II, ''Discorso ai partecipanti al Simposio internazionale “Fede cristiana e teoria dell'evoluzione”'' (vidu bibliografion).</ref>. Li rimarkigis ke tiu teorio jam investas ne nur la biologian mondon sed tendencas disvastiĝi al ĉiuj scio-kampoj etendiĝante eĉ al la etiko kaj al la sociologio kiel ĝenerala paradigmo pri la interpreto de tuta la homa vivo kaj historio.<br /> Tiu vidpunkto naskis novan rilaton inter evoluismo kaj religio malsaman ol tiu de la pasintaj jarcentoj. Sed evoluismo, senigita je ĉio ideologia, ne kontrastas kun la katolika kredo, Ĝi povas fajriĝi nova minaco pro la tendenco ligi al tiu evoluismo ankaŭ la etikon kaj eĉ la homan moralan konsciencon kaj eĉ la koncepton pri Dio, kvazaŭ ili estus rezulto de hazardo. Tial evoluismo estas pli afero de teologio kaj filozofio ol de simpla elprovo pri la biologia mondo. “Necesas tial ke la kristana penso okupiĝu '''pri tiu nova koncepto pri evoluisma mondo, kiu transiras siajn naturajn fundamentojn, por ke oni povu establi kia estas la enhavo de vero de la teorioj sciencaj kaj la valoro de la filozofio kiu sur ĝi nestiĝas.'''” En [[1996]], [[Johano Paŭlo la 2-a]] reparolis pri evoluismo okaze de la 60-a datreveno de refondo de la [[Papa Akademio de la Sciencoj]] <ref>Giovanni Paolo II, ''Messaggio alla Pontificia Accademia delle Scienze in occasione del 60º anniversario della rifondazione'' (vidu bibliografia).</ref>. Li profitis por konsciigi kiom la temo de la evoluismo estas grava por la Eklezio ĉar tiu ĉi, same kiel la [[Revelacio]] enhavas elstarajn instruojn pri la origino de la homo: kaj komentis kiel la encikliko “Humani generis” de [[Pio la 12-a]] jam en tiu epoko juĝis evoluismon hipotezo serioza, dum hodiaŭ akiris eĉ pli krediton. Kaj donove vidigis en ĝi la eblecon de spirita legado fundita ankaŭ sur la filozofio kaj teologio. Se la fakto de evoluismo estas esplora tasko de scienculoj, ankaŭ kristanaj, ĝia valoro teologia kaj filozofia estas tasko de alispecaj scienculoj kaj, fine, por kristanaj, ankaŭ de la Eklezio. === Pozicio de Benedikto la 16-a === ==== Pozicio kiel episkopo de [[Munkeno]] ==== En [[1981]], kiel episkopo de [[Munkeno]] en [[Bavaria]], la kardinalo [[Joseph Ratzinger]] homilie prelegis kvarfoje pri la origino de vivo kaj evoluismo, prelegoj poste kolektitaj en libro de [[1986]] (“Kreado kaj peko. Katekizado pri la origino de la mondo kaj ĝia falo”) Ratzinger distanciĝis el “vizio” nure metafora de la biblia rakonto de la Kreado, subtenante (vidu la saman verkon, p.&nbsp;17):<br /> '''Ankaŭ hodiaŭ la kredo je la [[Kreo]] ne estas sena je realeco: ankaŭ hodiaŭ ĝi estas racia; ankaŭ sublume de datenoj de la naturaj sciencoj ĝi estas la “hipotezo plej akordiĝebla kun ili”. tiu kiu ofertas eksplikon plej kompletan kaj kontentigan inter tiuj ofertitaj de aliaj teorioj.''' Ratzinger citas [[Jacques Monod]] rilate la biologian evoluon, memorigante kiel '''Ankoraŭ hodiaŭ inteligentulaj homoj ne sukcesas akcepti kaj eĉ ne kompreni kiel la natura selektado, tute sola, ne povintus eltiri ''el fonto de bruo'' ĉiujn muzikojn de la biosfero''', kaj resumas la riskan modernan kurantan koncepton pri evoluismo per la frazo: ''Ni estas la produkto de hazardaj eraroj''''. ''Estas tasko de la naturaj sciencoj klarigi tra kiuj faktoroj la arbo de la vivo diferenciĝis kaj disvolviĝis elmetante novajn branĉojn. Ne estas tasko de la kredo. Tamen ni devas havi la kuraĝon proklami ke la grandaj projektoj de la vivo ne estas rezulto de la hazardo: tiuj reirigas al racio kreanta, spektigas la Spiriton kreantan kaj tion faras laŭ maniero ĉiam pli klara kaj brila.'' ==== Pozicio kiel Papo ==== En la Homilio eldirita en la [[Placo Sankta Petro]] de [[24-a de aprilo]] [[2005]] okaze de la komenciĝo de sia papado, li asertis: ''Ni ne estas la hazarda kaj sensenca produkto de la kazo.''<ref>http://www.zenit.org/italian, codice ZI05042401.</ref>. Benedikto la 16-a, en [[Kastelo Gandolfo]] (2006), antaŭ siaj eksaj disĉiploj, dum seminario pri “Evoluismo kaj ĝia kompusiĝo kun la katolika doktrino de la Kreo<ref>[http://www.beliefnet.com/story/197/story_19764_1.html Pope to Dissect Evolution With Former Students] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060816061101/http://www.beliefnet.com/story/197/story_19764_1.html |date=2006-08-16 }}, Stacy Meichtry, Beliefnet</ref><ref>[http://ncrcafe.org/node/435 Benedict's Schulerkreis] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927213823/http://ncrcafe.org/node/435|date=2007-09-27}}, John L. Allen Jr, [[National Catholic Reporter]] Blog, Sep 8, 2006</ref>, komentante kaj resumante le nombrajn eseojn prelege eldiritajn (kaj poste publikigitajn en 2007 per la titolo ''Creazione ed evoluzione'' = ''Schöpfung und Evolution'') de siaj studentoj kaj prinaturaj sciencistoj kaj teologoj, deklaris: <br /> '''La problemo ne alternativas inter preni decidon por kreismo kiu fundamente ekskludu la sciencojn, aŭ por evoluisma teorio kiu kaŝas siajn lakunojn kaj ne volas vidi la problemojn kiuj kuŝas trans la metodologiaj eblecoj de la naturaj sciencoj. Laŭ mi gravas substreki ke la evoluisma teorio implicas problemojn kiujn devas esti destinitaj al la [[filozofio]], ĉar la samaj pelas trans la sciencoj.''' Li diris krome: ''Certe, veras ke la teorio de evoluismo ne estas teorio kompleta kaj science pruvita”. Sed kvankam ŝatante la celojn de [[Inteligenta dezajno|“kreistemuloj”]], li ne samopinias kun “kreismo”, nome li konfesas la biblian doktrinon de la “kreo”, sed rifuzas la sciencan teorion de “kreismo”, laŭ kiu oni science povas konstati ke Dio intervenis por ke la evoluo atingu la celon: temas pri la [[inteligenta dezajno]] aŭ projekto. Sume li defendas la naturan akordon inter kredo kaj scienco ankaŭ rilate la evoluismon, kaj vidas en la nuna kompusiĝo, kun la katolika kredo, de la evoluismo, superafektaĵon kiu tamen povas malaperi kiam senfajriĝos la nunaj ideologioj kiuj igas, ĉe diversaj akademiaj teoriuloj, la evoluon frukto de hazardo kaj kazo. .<ref>[http://www.signonsandiego.com/news/world/20070411-0300-pope-evolution-.html Pope says science too narrow to explain creation], Tom Heneghan, [[San Diego Union-Tribune]], April 11, 2007</ref><ref>[http://www.smh.com.au/news/world/evolution-not-completely-provable-pope/2007/04/11/1175971179873.html Evolution not completely provable: Pope], [[Sydney Morning Herald]], April 11, 2007</ref><ref>[http://www.usatoday.com/news/religion/2007-04-11-pope-evolution-creation_N.htm Pope praises science but stresses evolution not proven], [[USA Today]], 4/12/2007</ref>'' == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Poligenismo]] * [[Monogenismo]] * [[Antropa principo]] * [[Kontraŭevoluismo]] * [[Inteligenta dezajno]] * [[Charles Darwin]] == Bibliografio == Historiografiaj referencoj: * Mariano Artigas, Thomas F. Glick, Rafael A. Martínez, ''Negotiating Darwin: the Vatican confronts evolution, 1877-1902'', Johns Hopkins University Press, 2006 * Carlo Molari, ''La teologia cattolica di fronte all’evoluzionismo darwinista ieri e oggi'', in Gianfranco Ghiara (ed.), ''Il darwinismo nel pensiero scientifico contemporaneo'', Napoli, Guida, 1984 * Don O'Leary, ''Roman Catholicism and modern science: a history'', Continuum International Publishing Group, 2006 * Pietro Redondi, ''Cultura e scienza dall'illuminismo al positivismo'', in ''Storia d'Italia. Annali'' 3, ''Scienza e tecnica nella cultura e nella società dal Rinascimento a oggi'', a cura di Gianni Micheli, Torino, Einaudi, 1980. * Martina Kölbl-Ebert, ''Geology and religion: a history of harmony and hostility'', Geological Society of London, 2009 Saggi che trattano del rapporto tra evoluzionismo e religione cattolica * AA. VV.,''Creazione ed evoluzione. Un convegno con papa Benedetto XVI a Castel Gandolfo'', EDB, 2007 * Stefano Bertani, ''L'ascensione della modernità. Antonio Fogazzaro tra santità ed evoluzionismo'', Rubettino, Soveria Mannelli 2006, ISBN 88-498-1516-6 * Henri de Dorlodot, ''Le Darwinisme au point de vue de l'orthodoxie catholique'', Vromant & C., 1921 (traduzione inglese di Ernest C. Messenger, ''Darwinism and Catholic thought'', Benziger Brothers, 1923) * Fiorenzo Facchini, ''Le sfide dell'evoluzione: in armonia tra scienza e fede'', Editoriale Jaca Book, 2008 * Filippo De Filippi, ''L'uomo e le scimie: lezione pubblica detta a Torino la sera dell'11 gennaio 1864 da F. de Filippi'', Milano, G. Daeli, 1864 * Maurizio Flick, Zoltan Alszeghy, ''Fondamenti di una antropologia teologica'', Fiorentina, Firenze, 1969 * Maurizio Flick, Zoltan Alszeghy, ''Il peccato originale'', Queriniana, 1972 * Antonio Fogazzaro, ''Ascensioni umane'', Baldini e Castoldi & C., Milano, 1899 * Ernest C. Messenger, ''Evolution and theology: the problem of man's origin'', The Macmillan company, 1932 * Ernest C. Messenger, ''Theology and evolution: a sequel to Evolution and theology'', Sands, 1952 * Rafael Pascual, Raffaele Pisano (curatori), ''Atti della Giornata di studio sulla relazione: Scienze e Religioni'', Editrice UNI Service, 2008 * Karl Rahner, ''Il problema dell'ominizzazione'', Morcelliana, Brescia, 1969 * Joseph Ratzinger/Benedetto XVI, ''In principio Dio creò il cielo e la terra Riflessioni sulla creazione e il peccato'', Edizioni Lindau, Torino, 2006 * Christoph Schönborn, ''Caso o disegno? Evoluzione e creazione secondo una fede ragionevole'', Edizioni Studio Domenicano, Bologna, 2007 * Angelo Secchi, ''L'unità delle forze fisiche'', seconda edizione, Milano, 1874 (nella prima edizione, del 1864, l'evoluzionismo non viene trattato) * Antonio Stoppani, ''Il Dogma e le Scienze Positive'', Fratelli Dumolard Editori, Milano, 1884 * Antonio Stoppani, ''Sulla Cosmogonia Mosaica'', Lodovico Felice Cogliati Editore, Milano, 1887 * Pierre Teilhard de Chardin, ''Le phénomène humain'', Editions du Seuil, Paris, 1956 (Traduzione italiana: ''Il fenomeno umano'', Queriniana, Brescia, 1995) Magistero della Chiesa Cattolica: * Papa Leone XIII, Lettera enciclica: ''Providentissimus Deus'', Roma, 18 novembre 1893 ([http://www.vatican.va/holy_father/leo_xiii/encyclicals/documents/hf_l-xiii_enc_18111893_providentissimus-deus_it.html Testo completo] sul [http://www.vatican.va/ sito della Santa Sede]) * Pontificia Commissione Biblica, ''Narrazioni solo apparentemente storiche'', 23 giugno 1905, ([http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/pcb_documents/rc_con_cfaith_doc_19050623_narrationibus_it.html Testo completo] sul [http://www.vatican.va/ sito della Santa Sede]) * Pontificia Commissione Biblica, ''Sul carattere storico dei tre primi capitoli della Genesi'', 30 giugno 1909 ([http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/pcb_documents/rc_con_cfaith_doc_19090630_genesi_it.html Testo completo] sul [http://www.vatican.va/ sito della Santa Sede]) * Papa Pio XII, Lettera enciclica: ''Divino Afflante Spiritu'', Roma, 30 settembre 1943 ([http://www.vatican.net/holy_father/pius_xii/encyclicals/documents/hf_p-xii_enc_30091943_divino-afflante-spiritu_it.html Testo completo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060516080843/http://www.vatican.net/holy_father/pius_xii/encyclicals/documents/hf_p-xii_enc_30091943_divino-afflante-spiritu_it.html |date=2006-05-16 }} sul [http://www.vatican.net/index.htm sito della Santa Sede] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110709094122/http://www.vatican.net/index.htm |date=2011-07-09 }}) * Pontificia Commissione Biblica, ''Le fonti del Pentateuco e il genere letterario dei primi undici capitoli della Genesi'', 16 gennaio 1948 ([http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/pcb_documents/rc_con_cfaith_doc_19480116_fonti-pentateuco_it.html Testo completo] sul [http://www.vatican.va/ sito della Santa Sede]) * Papa Pio XII, Lettera enciclica: ''Humani generis'', Roma, 22 agosto 1950 ([http://www.vatican.va/holy_father/pius_xii/encyclicals/documents/hf_p-xii_enc_12081950_humani-generis_it.html Testo completo] sul [http://www.vatican.va/ sito della Santa Sede]) * Paolo VI unitamente ai Padri del Sacro Concilio, ''Costituzione Dogmatica sulla Divina Rivelazione, Dei Verbum'', 18 novembre 1965 ([http://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_const_19651118_dei-verbum_it.html Testo completo] sul [http://www.vatican.va/index.htm sito della Santa Sede]) * Giovanni Paolo II, ''Discorso ai partecipanti al Simposio internazionale “Fede cristiana e teoria dell'evoluzione”'', 26 aprile 1985 ([http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/speeches/1985/april/documents/hf_jp-ii_spe_19850426_studiosi-evoluzione_it.html Testo completo] sul [http://www.vatican.va sito della Santa Sede]) * Giovanni Paolo II, ''Messaggio alla Pontificia Accademia delle Scienze in occasione del 60º anniversario della rifondazione'', 22 ottobre 1996 ([http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/messages/pont_messages/1996/documents/hf_jp-ii_mes_19961022_evoluzione_it.html Testo completo] sul [http://www.vatican.va sito della Santa Sede]) * Commissione Teologica Internazionale, ''La persona umana creata a immagine di Dio'', in ''La Civiltà Cattolica'' 2004, IV, 254-286 ([http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/cti_documents/rc_con_cfaith_doc_20040723_communion-stewardship_it.html Testo completo] sul [http://www.vatican.va/index.htm sito della Santa Sede]) * Gianfranco Ravasi, ‘’Darwin el il papa. Il falso dilemma tra evoluzione e creazione,’’ 2013, 9788810555040 == Eksteraj ligiloj == * [http://www.disf.org/SpecialiInArchivio09-darwin.asp Kolekto de tekstoj pri evoluismo zorge de projekto de [http://www.disf.org/ Interdisciplina Dokumentado pri Kredo kaj Scienco] ([[Pontifika Universitato de la Snkta Kruco]]) [[Kategorio:Katolika teologio]] [[Kategorio:Evoluismo]] [[Kategorio:Kredo kaj teologio]] b8spr3yn5h6265eyqraa446aqtljdfr 0 442942 9494862 9424098 2026-10-17T14:57:17Z Sj1mor 12103 9494862 wikitext text/x-wiki {{Informkesto rolulo}}En la [[Antikva Grekio|Greka Mondo]] la '''Pitia''' aŭ '''Pitio''' ([[Antikva greka lingvo|greke]] Πυθία ''Pȳthíā''), estis sacerdotino kiu proklamis la [[orakolo]]jn inspiritaj de la diaĵo [[Apolono]] en la [[Orakolejo de Delfo]], situinta en la [[omphalos]], la «''umbiliko de la mondo''». En Esperanto iuj uzas '''Pitio''' kiel alternativan nomon de Delfo aŭ la ĉirkaŭa regiono<ref>''PIV'' [https://vortaro.net/#pitio_kd]</ref> (greke ''Pȳthṓ'') kaj ĝian adjektivan formon '''Pitia''' por la sacerdotino, sed aliaj uzas '''Pitio''' kiel nomon de la sacerdotino mem. [[Dosiero:Themis Aigeus Antikensammlung Berlin F2538.jpg|eta|300px|dekstra|La Pitia komunikanta orakolon al [[Egeo (ateno)|Egeo]]. La mita reĝo de [[Ateno]] konsultas la Pitian sidantan sur la [[pelvo]] de la [[tripiedo]]. En Surskribaĵo, la figuro ŝin indentigas per [[Temi]]. (Medaljono de iu [[kilikso]] (pokalo) de atenstila [[Ceramikaĵo|ruĝkolora ceramikaĵo]] de epoko [[440|-430 a.K.]], verko de ceramikisto Kodros. Muzeo ''[[Antikensammlung Berlin|Antikensammlung]]'' de [[Berlino]]). Temas pri la unika tiuepoka bildo de Pitia.]] La rolo estis plenumita de virinoj elektitaj el la urbo [[Delfo]], senaĝaj limoj, laŭlonge de 2000 jaroj ĉirkaŭ, nome de [[1400]] a.K. ĝis al [[392]] kiam la praktiko estis malpermesita de la romia imperiestro [[Teodozio la 1-a]] post kiam li estis iginta kristanismon ŝtata religio en [[380]], aboliciante [[paganismo|la paganajn kultojn]] pere de la [[teodoziaj dekretoj]].<ref>La juĝo de la [[Patroj de la Eklezio]] pri la sibiloj ĝenerale estis kritikataj kiel superstiĉoj kaj trompoj, kvankam foje ili profitis de sibilaj sentencoj favoraj al dogmoj de kristanismo. Vidu en [[Tiburtina Sibilo]] [http://www.storiapatriamarsala.it/sibilla.pdf] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130418051307/http://www.storiapatriamarsala.it/sibilla.pdf |date=2013-04-18 }}.</ref> La orakolo de Delfo estas unu el la religiaj institucioj de la klasika mondo plicerte dokumentitaj, kun plue eble la inter tiutipaj la plej fama. Laŭ [[Plutarĥo]] (''[[Moralia]]''<ref>La verkoj de Plutarĥo estas kutime cititaj latinlingve.</ref> 414b), en la periodo de pli alta popolareco de la sanktejo de Delfo, samtempe almenaŭ tri virinoj Pitiaj aktivadis. <br /> Inter la verkistoj kiuj tion mencias meritas memorigi; jen alfabetorde: [[Aristotelo]], [[Diodoro Sicila]], [[Herodoto]], [[Eŭripido]], [[Junianus Justinus]], [[Marko Aneo Lukano|Lukano]], [[Ovidio]], [[Paŭzanio (geografo)|Paŭzanio]], [[Pindaro]], [[Platono]], [[Plutarĥo]], [[Ksenofono]], [[Sofoklo]], [[Strabono]] kaj [[Tito Livio]]. == Organizo de la orakolado == La rolo de dia porparolantino donis al Pitia prestiĝon kaj socian pozicion nekutime altan en kulturo [[Maĉismo|maĉisma]] kiel tiu greka. La devigoj altruditaj al ŝi estis la rita pureco kaj la formala seksabstino. La preĝopetantoj kiuj vizitis Delfon por havigi orakolon, ofte post longa vojaĝo, estis selektitaj de la sacerdotoj kiuj juĝis la efektivan oportunon de ilia postulo konsulti la Pitian. Antaŭ la konsulto oni kutimis oferi kaprinon, kies korpo estus lavita per akvo fluanta el la sankteja fonto kaj el kies visceroj, aparte el [[hepato]], la sacerdotaro, en la rolo de [[haruspekso]]j, estus antaŭvidinta la sukceson aŭ malsukceson de la renkonto kun la viziulino.<br /> Estis kutimo krome donaci malavaran oferon al la sanktejo, kies kvanto kondiĉis ankaŭ la plian/malplian tempan proksimecon de la konsulto kun la Pitia. Kutime la nomo de la preĝpetanto restis anonima, eventuale notigita nur post la evento aŭgurita. Fine, kiam ĉiuj postuloj estas kontentigitaj, la preĝopetanto estis kondukita al la [[aditono]] (Άδυτον), la ''nealirebla ĉambro'' de la templo, kiu, en la aparta kazo de Delfo, konsistis en subtera ĉelo, kie li povis konsulti la Pitian kaj ricevi la revitan orakolon. == Origino de la Orakolejo == [[Dosiero:Ruins at Delfi.JPG|eta|300px|dekstra|Restaĵo de la templo aŭ apuda de la templo.]] La unua klasika aŭtoro kiu rakontas pri la originoj de la sanktejo estis [[Diodoro Sicila]], verkisto de la [[1-a jarcento]], kiu informas <ref>Diodoro Sicila, ''Bibliotheca historica'' 16.26.1-4.</ref> ke iu paŝtisto, certa Kouretas, iun tagon rimarkis ke unu el siaj kaprinoj – falinta en rokan foson – strangamaniere beadis. <br /> La kaprobredisto, enirinte la groton, sin sentis trapenetrita de la dieca ĉeesto kaj ekde tiam li ekhavigis viziojn pri la pasinto kaj pri la estonto. Ekscitita pro la malkovraĵo, Kouretas avertis la loĝantojn de sia vilaĝo, kies multaj eniris plurfojojn la groton ĝis kiam unu el ili abrupte mortis. <br /> Ekde tiu momento, la aliro al la roka fosaĵo estis permesita nur al junulinoj plej junaj kaj sekve, kun la fondado de la sanktejo, rigide reguligita de la sacerdotaro. Diodoro asertas ke unuatempe la rolo de la Pitia estis rezervita al [[Virgeco|virgulinoj]], sed ke kiam Ekekrato el [[Tesalio]] forrabis kaj sekse perfortis la viziulinon al kiu enamiĝis, estis dekretite ke neniu virgulino estu aŭgurinta kaj do la rolo estis laŭleĝe reservita al virinoj aĝe maturaj kiuj, tamen, daŭrigus vesti virguline kiel la originaj sacerdotinoj. Kiel dedukte de [[Joseph Eddy Fontenrose]] kaj de aliaj mitologoj, la nomo ''Pȳthíā'' devenas el ''Pȳthṓ'' (Πυθώ), nome de la sanktejo laŭ la fondaĥa mito kiu vidas [[Apolono]]n mortiganto de la [[Pitono (mitologio)|Pitono]] metita gvardio de la sanktejo de Delfo, jam dediĉita al virina diino. Aliaj mitologoj, tamen, parolas pri aliaj dioj al kiuj estis dediĉita la templo kaj pri relativaj malsamaj mitaj eventoj. Eĉ la nomo Delfo havus mitan originon: ekzemple el Δελφίνιoν (''Delfinio'') el la epiteto Δελφίνιος (''Delfinio'') atribuita al Apolono en la homeraj himnoj. Ankaŭ Pitono havus sian etimologion originon, el verbo ''πύθειν'' kiu ĉikaze signifus ''putrigi'') (Ĉu aludoj al najbaraj marĉoj?). Ke la diaĵoj anstataŭis antaŭajn diaĵon estas evidentigate de la arkeologiaj elfosaĵoj kiuj montras la sinsekvon de spuroj de kulto al diversaj diaĵoj.<ref>Margherita Bottino, ''La divinazione nell'antichità classica [http://www.editorialeagora.it/rw/articoli/67.pdf] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130320044929/http://www.editorialeagora.it/rw/articoli/67.pdf |date=2013-03-20 }}'' en Agorà VII, oktobro-decembro 2001.</ref>. == Sciencaj hipotezoj pri la kreiĝo de la orakolo == [[Dosiero:John Collier - Priestess of Delphi.jpg|eta|250px|''Sacerdotino de Delfo- Priestess of Delphi'' (1891) de [[John Collier (pentristo)|John Collier]]. Sidanta sur [[tripiedo]], la Pitia spertas la efikon de la ''[[pneŭmo]]'' emananta el malalto.]] Ofte oni supozis ke la Pitia elmetus siajn orakolojn en stato de mensa ekscitiĝo, pro [[halucino]] aŭ [[tranco]], estiĝinta per inspiro de [[Vaporo|vaporaĵoj]] forvenintaj el surtera fendo aŭ per maĉo de halucinogemaj vegetaloj kiel [[laŭro]], kaj poste rakontus la aŭguraĵojn konfuzomaniere al la sacerdoto kiu ilin interpretus por la preĝpetanto. Oni ankaŭ sugestis ke la sugestia etoso de la loko, la sankta liturgio kun sugestiaj ritoj, la anksiaj atendoj kaj la entuziasmo de la preĝpetantoj, kontribuus por ke la viziulino enirus staton de mistika ekzaltado. Kvankam la klasikaj fontoj estas unuanime liverantaj imagon de virino kiu sin esprimas laŭ inteligenta maniero kaj senpere al la preĝpentanto <ref>Fontenrose 1978, pp. 196-227; Maurizio 2001, pp. 38-54.</ref>, rilate al la hipotezo de halucigena gaso, jam greka historiisto [[Plutarĥo]], kiu junaĝe sacerdote deĵoris en la delfa templo, asertas (''Moralia 437c'') ke la Pitia – por havigi viziojn – sin enfermigis en la foso en kiu ''«dolĉaj vaporoj»'' foriris el la rokoj. Pluraspektaj esploroj, ankaŭ geologitipaj, ofte ripetitaj per diversaj teknikaĵoj, neniam konfirmis tiun plutarĥan priskribon. En [[2000]], Luigi Piccardi, de la franca [[Nacia Konsilio pro la Esploroj]], Formulis la hipotezon ke la orakola terfaŭko citita en la mito estus la rezulto de terena rompo kaŭzita de tertremo laŭlonge de la sisma faŭlto de Delfo, kaj ke la “vaporoj” povus esti spuroj de [[sulfura acido]] kaj [[karbona dioksido]], kapablaj estigi psikoaktivajn efikojn en homo. Aliaj geologoj en interdisciplina teamo, atentigis pri koncentrado de 15,3 ppm de [[metano]] kaj 0,3 ppm de [[etileno]] en la hidrologia [[fonto]] de Kerna, loko apuda al la Delfa templo<ref>Henry A. Spiller, John R. Hale, Jelle Z. de Boer. ''The Delphic Oracle: A Multidisciplinary Defense of the Gaseous Vent Theory''. In ''Clinical Toxicology'' 40.2 (2002) pp. 189-196.</ref>. Laŭ ili tiuj elementoj povus koincidi kaj esti la kaŭzoj de la efikoj priparolitaj de Plutarĥo. Aliaj esploroj tiudirektaj portis helpon al tiu hipotezo. == Notoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * [[Walter Burkert]], ''La religione greca di epoca arcaica e classica'', Jaca Book, 2003 ISBN 88-16-40585-6 * [[Joseph Eddy Fontenrose]], ''Python; a study of Delphic myth and its origins'', 1959 * Joseph Eddy Fontenrose, ''The Delphic Oracle: Its Responses and Operations'', 1978. * [[Robert Graves]], ''I miti greci'', Longanesi, Milano 1989 ISBN 88-304-0923-5 * Lisa Maurizio, ''The Voice at the Centre of the World: The Pythia's Ambiguity and Authority'' pp.&nbsp;46–50 in Andre Lardinois e Laura McClure, ''Making Silence Speak: Women's Voices in Greek Literature and Society'', Princeton University Press 2001 * Luigi Piccardi, ''Active faulting at Delphi: seismotectonic remarks and a hypothesis for the geological environment of a myth''. Geology, 28 (2000) pp.&nbsp;651–654 * Henry A. Spiller, John R. Hale, Jelle Z. de Boer. ''The Delphic Oracle: A Multidisciplinary Defense of the Gaseous Vent Theory.'' in ''Clinical Toxicology'' 40.2 (2002) pp.&nbsp;189–196 * Giuseppe Etiope, Papatheodorou, G., Christodoulou, D., Geraga, M., Favali, P., ''The geological links of the ancient Delphic Oracle (Greece): a reappraisal of natural gas occurrence and origin''. Geology, v.34 (2006), pp.&nbsp;821–824. * Luigi Piccardi, Monti C., Vaselli O., Tassi F., Gaki-Papanastassiou K., Papanastassiou D., ''Scient of a myth: tectonics, geochemistry and geomythology at Delphi (Greece)''. Journal of the Geological Society, London, 165 (2008), pp.&nbsp;5–18 == Vidu ankaŭ == * [[Orakolo]] * [[Orakolejo de Delfo]] * [[Delfo]] * [[Omfalos]] * [[Sibilo]] * [[Delfa sibilo (Mikelanĝelo)|Delfa sibilo]] * [[Parnaso (Rafaelo)|Parnaso]] * [[Aŭgurado]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Aŭgurado]] [[Kategorio:Sibiloj]] [[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Grekio]] [[Kategorio:Delfo]] [[Kategorio:Antikva greka religio]] [[Kategorio:Klasikaj orakoloj]] [[Kategorio:Sacerdotoj en Antikva Grekio]] [[Kategorio:8-a jarcento a.K. en Grekio]] [[Kategorio:Sacerdotoj de Apolono]] [[Kategorio:Divenistoj en la helena mitologio]] p1iizqa9nqeb032kgzp9ndfuq7wfn8n 0 462153 9494856 8876426 2026-10-17T14:51:42Z Sj1mor 12103 9494856 wikitext text/x-wiki [[Dosiero: Heidenmauer.JPG|eta|la malkonstruita muro]] La '''Heidenmauer''' aŭ '''Pagana Muro''' apud la distrikturbo [[Bad Dürkheim]] en la germana federacia lando [[Rejnlando-Palatinato]] estas ½ km longa [[ringremparo ]] de la [[keltoj]]. Ĝi verŝajne estis konstruita ĉirkaŭ la jaro 500 a.K. kaj delonge malstarigita. La lignopartoj forputriĝis dum la jaroj, nur la ŝtonoj konserviĝis. La „Pagana Muro“ estas [[kulturmonumento]] laŭ la [[leĝo pri kulturmonumentoj (Rejnlando-Palatinato)]]. == Geografio == === Geografia Situo === La instalaĵo situas unu kilometron nordokcidente de Bad Dürkheim 170 m super la urbo. Ĝi ĉirkaŭas 300 m altan montpinton kaj la sudan deklivon de la monto [[Kästenberg]]. Sude fluas la rivereto [[Isenach]], maldekstra alfluanto de la rivero [[Rejno]]. === Ĉirkaŭo === Maldekstre de la iama enirejo de la Pagana Muro troviĝas la iama ŝtonminejo [[Krimhildenstuhl]] uzita de la romianoj. Sur la nur kelkaj metroj fora pinto de la Teufelsstein staras la samnoma [[Monolito]], kiu servas al la keltoj kiel religia objekto. Sekvas du aliaj ruinoj el la [[mezepoko]], la [[Hardenburg]], kaj poste monaĥejo de [[benediktana abatejo Limburg]]. == Historio == == Esplorhistorio == == Priskribo == [[Dosiero:Heidenmauer2.jpg|eta|malgranda rekonstruo de la Pagana Muro]] == Literaturo == * Helmut Bernhard, Thomas Kreckel: Frühe Kelten im Raum Bad Dürkheim, Rheinland-Pfalz. Tübingen 2006 (Digitalisat, mit weiteren Literaturhinweisen). * James Fenimore Cooper: Die Heidenmauer oder die Benediktiner. Roman um die Zerstörung der Limburg. Neu übersetzt und herausgegeben von Paul Johann Klebs. Pro Message, Ludwigshafen am Rhein 2001, ISBN 3-934845-07-X. * Walter Eitelmann: Rittersteine im Pfälzerwald. 4., überarb. und wesentlich erw. Auflage. Pfälzerwald-Verein, Neustadt an der Weinstraße 1998, ISBN 3-00-003544-3. * Arndt Hartung, Walter Hartung: Pfälzer Burgenbrevier. Aufbaustudien. 6., erg. Auflage. Pfälzische Verlagsanstalt, Ludwigshafen am Rhein 1985, ISBN 3-9801043-0-3. * Thomas Kreckel: Die frühkeltische Befestigungsmauer „Heidenmauer“ bei Bad Dürkheim, Kreis Bad Dürkheim. In: Archäologie in Rheinland-Pfalz 2004. S. 29–32. == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.archaeopro.de/Archaeopro/Bild-doku/Heidenmauer1/Heidenmauer1.htm archaeopro.de: ''Heidenmauer – keltische Höhensiedlung''] (mit Luftbildern und Rekonstruktionszeichnungen) * Deutsche Forschungsgemeinschaft: [http://www.fuerstensitze.de/ ''Frühe Zentralisierungs- und Urbanisierungsprozesse''] (Menüpunkt ''Bad Dürkheim'') * [http://www.archaeologie-speyer.de/ Generaldirektion Kulturelles Erbe Rheinland-Pfalz, Landesarchäologie-Außenstelle Speyer] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190502084636/http://www.archaeologie-speyer.de/ |date=2019-05-02 }} (Menüpunkt ''Projekte'', Unterpunkt ''DFG-Schwerpunktprogramm »Frühkeltische Fürstensitze« – Archäologische Ausgrabung auf der Heidenmauer'') == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Arkeologiaj trovlokoj en Rejnlando-Palatinato]] [[Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Bad Dürkheim]] [[Kategorio:Kulturmonumentoj en Bad Dürkheim]] 9jkx8csantwsklusao1iedy9owtkoet 0 468151 9494807 7655727 2026-10-17T12:59:41Z Crosstor 3176 9494807 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''[[Zoltán (nomo)|Zoltán]] I. [[Tóth]]''' [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''I. Tóth Zoltán''' estis [[hungara]] [[historiisto]], [[profesoro]], [[martiro]], [[membro]] (korespondanta en [[1954]]) de [[Hungara Scienca Akademio]]. Lia malofte uzata nomo estis ''Inokai Tóth Zoltán''. Zoltán I. Tóth [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html] naskiĝis la {{daton|11|aŭgusto}} [[1911]] en [[Hungario]] en [[Vršac|Versec]] (nuntempa [[Vršac]] en [[Serbio]]). Li mortis la {{daton|25|oktobro}} [[1956]] en [[Budapeŝto]]. == Biografio == Zoltán I. Tóth frekventis [[gimnazio]]n en [[Temeŝvaro]], poste [[universitato]]n en [[Kluĵo]], kie li lernis ankaŭ [[teologio]]n. En [[1933]] li pastriĝis, en la sekva jaro li akiris [[diplomo]]n en la universitato, fine li ekinstruis en [[Satu Mare]]. Li plulernis en [[Sorbonne]] du jarojn. Depost rehungariĝo de [[Kolozsvár]] li esploris en la universitata [[biblioteko]], krome ekde [[1942]] li instruis en la universitato. Li doktoriĝis en [[1944]] en Budapeŝto. Post la [[2-a mondmilito]] li laboris en historia [[instituto]], ekde [[1953]] li estis katedrestro, baldaŭe [[dekano]] en [[Universitato de Budapeŝto]]. Dum la [[hungara revolucio de 1956]] kuglo trafis lin. Li okupiĝis precipe pri hungara-rumana historio. Li ricevis [[premio Kossuth|premion Kossuth]] en [[1952]]. == Verkaro (elekto) == * ''Magyar utazók Nyugat-Európában a XIX. sz. első felében'' (1939) * ''Az erdélyi román nacionalizmus első százada, [[1697]]-[[1792]]'' (1946) * ''A Szemere-kormány nemzetiségi politikája'' (1952) * ''Magyarok és románok'' (1966) == Memorigiloj == * dokumenta filmo farita en [[2005]] * [[busto]] de [[2006]] == Fontoj == * [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj T, TY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)] {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|I. Toth Zoltán}} [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Hungaraj profesoroj]] [[Kategorio:Hungaraj akademianoj]] [[Kategorio:Hungaraj martiroj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] s6lg04k828n47ikqphihwfeapnxgyur 0 468780 9495058 9436281 2026-10-18T05:18:52Z Crosstor 3176 /* Kelkaj nomoj Tóth */ 9495058 wikitext text/x-wiki La [[familio|familia]] nomo '''Tóth''' [tOt] apartenas al la plej oftaj nomoj en [[Hungario]]. Ĝi signifas: [[slavo]]. Pro la ofteco kelkaj uzas ankaŭ aldonnomon, duan antaŭnomon aŭ nur distingan majusklon. Eksterlande tiu nomo ofte aperas kiel '''Tot'''. == Kelkaj nomoj Tóth == {{Div col|cols = 3}} * [[Adrien Tóth]] * [[Adrienn Tóth]] * [[Ágnes Tóth (historiisto)]] * [[Ágota Tóth]] * [[Aladár Tóth]] * [[Aladár Tóth (kuracisto)]] * [[Ambrus Tóth]] * [[András Tóth]] * [[András Tóth (genetikisto)]] * [[András Ernő Tóth]] * [[Anita Tóth]] * [[Antal Tóth (piaristo)]] * [[Armand Tóth]] * '''[[Árpád Tóth]]''' * [[Attila Tóth]] * [[Bálint Tóth (matematikisto)]] * [[Béla Tóth (aktoro)]] * [[Béla Tóth (bestokuracisto)]] * [[Béla Lajos Tóth]] * [[Csaba Tóth]] * [[Csaba Tóth (pentristo)]] * [[Dávid Tóth]] * [[Dezső Tóth]] * [[Ede Tóth]] * [[Ede Tóth (historiisto)]] * [[Elek Tóth]] * [[Endre Tóth]] * [[Endre Tóth (poeto)]] * [[Endre Tóth (politikisto)]] * [[Endre Tóth (reĝisoro)]] * [[Ernő Tóth]] * [[Erzsébet Tóth]] * [[Farkas Tóth]] * [[Ferenc Tóth]] * [[Gergely Tóth (historiisto)]] * [[Géza Tóth]] * [[Géza Tóth (halterlevisto)]] * [[György Tóth]] * [[György Tóth (astronomo)]] * [[György Tóth (piaristo)]] * [[Gyula Tóth]] * [[Ildikó Tóth (aktoro)]] * [[Ilona Tóth]] * [[Imre Tóth]] * [[Imre Tóth (akvopilkisto)]] * [[Imre Tóth (historiisto)]] * [[Imre Tóth (kuracisto)]] * [[Imre Tóth (pentristo)]] * [[Imre Tóth (teatrestro)]] * [[István Tóth (luktisto)]] * [[István Tóth (poeto)]] * [[István Tóth (pentristo)]] * [[István György Tóth]] * [[János Tóth]] * [[János Tóth (kanoniko)]] * [[János Tóth (ministro)]] * [[Jenő Tóth]] * [[József Tóth]] * [[József Tóth (advokato)]] * [[József Tóth (aktoro)]] * [[József Tóth (geografo)]] * [[József Tóth (hidrologo)]] * [[Judit Tóth]] * [[Juraj Tóth]] * [[Kálmán Tóth (poeto)]] * [[Kálmán Tóth (bibliografo)]] * [[Károly Tóth (dentkuracisto)]] * [[Károly Tóth (dekano)]] * [[Károly Tóth (juristo)]] * [[Ker. János Tóth]] * [[Klára Tóth]] * [[Krisztina Tóth (poeto)]] * [[Krisztina Tóth (tablotenisisto)]] * [[Lajos Tóth]] * [[Lajos Tóth (piaristo)]] * [[László Tóth (episkopo)]] * [[László Tóth (pentristo)]] * [[Lőrinc Tóth]] * [[Magdolna Tóth (agronomo)]] * [[Magdolna Tóth (ceramikisto)]] * [[Mária Tóth]] * [[Mátyás Tóth]] * [[Menyhért Tóth]] * [[Mihály Tóth (prokuroro)]] * [[Mike Mihály Tóth]] * [[Miklósné Tóth]] * [[Mónika Tóth]] * [[Norbert Tóth]] * [[Orsolya Tóth]] * [[Péter Tóth]] * [[Roland Tóth (Kisvárda)]] * [[Sámuel Tóth]] * [[Sándor Tóth (aktoro)]] * [[Sándor Tóth (dancisto)]] * [[Sándor Tóth (filozofo)]] * [[Sándor Tóth (matematikisto)]] * [[Sándor Tóth (muzikalkantisto)]] * [[Sándor Tóth (piaristo)]] * [[Sándor Tóth (skulptisto)]] * [[Sándor Tóth (zoologo)]] * [[Soma Tóth]] * [[Szabolcs Tóth]] * [[Szabolcs Tóth (kuracisto)]] * [[Tamás Tóth]] * [[Tamás Tóth (naĝisto)]] * [[Tibor Tóth (gitaristo)]] * [[Tibor Tóth (historiisto)]] * [[Tibor Pál Tóth]] * [[Tihamér Tóth]] * [[Valéria Tóth]] * [[Viktor Tóth]] * [[Vilmos Tóth]] * [[Vince Tóth]] * [[Zoltán Tóth]] * [[Zoltán András Tóth]] * [[Zoltán József Tóth]] * [[Zsigmond Tóth]] * [[Zsombor Tóth]] {{Div col end}} == Kelkaj similaj nomoj Tóth == {{Div col|cols = 2}} * [[Sándor A. Tóth]] * [[László G. Tóth]] * [[Zoltán I. Tóth]] * [[Tamás, J. Tóth]] * [[Géza M. Tóth]] * [[László Fejes Tóth]] * [[Erzsébet Kerekes Tóth]] * [[György Martonfalvi Tóth]] * [[Ágoston Rafael Tóth]] * [[Ida Tarjáni Tóth]] * '''[[Amerigo Tot]]''' * [[István Tóth-Baranyi]] * [[László Tahi-Tóth]] * [[Ferenc Nagy-Tóth]] * [[Miklós Tóth-Máthé]] * [[Miklós Tóth-Páll]] * [[Imre Tóth Bruti]] * [[Pál Tóth-Szabó]] * [[István Tóvári Tóth]] * [[Bertalan Baskay Tóth]] * [[Ágnes Tóthné Horváth]] {{Div col end}} == Tóth en mallongigo == * [[Enikő Németh T.]] == En fikcio == * [[Mr. Tot aĉetas mil okulojn]] [[Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj]] 2idqrgdq91970087hrnli33n3yhbkj6 0 472007 9494954 8924691 2026-10-17T19:16:29Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494954 wikitext text/x-wiki {{Informkesto etna grupo|image=|priskribo=|grupo=Sudafrikaj blankuloj}}[[Dosiero:Percy Montgomery kick.jpg|eta|[[Rugbeo]] en [[Kaburbo]]. Tiu estis la preferata sporto de la sudafrikaj [[blankuloj]].]] '''Blanka sudafrikano''' estas esprimo kiu rilatas al homoj de [[Sudafriko]] kiuj estas de eŭropa deveno kaj kiuj ne rigardas sin, aŭ ne estas rigarditaj, kiel parto de alia rasa grupo, ekzemple, kiel ''koloraj sudafrikanoj''.<ref name="name1">{{Citaĵo el la reto|url=http://www.transformation.und.ac.za/issue%2047/47%20posel1.pdf|titolo=What’s in a name? Racial categorisations under apartheid and their afterlife|arkivurl=https://web.archive.org/web/20060623202921/http://www.transformation.und.ac.za/issue+47/47+posel1.pdf|arkivdato=2006-06-23|alirdato=2014-02-25}}</ref> En lingvaj, kulturaj kaj historiaj esprimoj, ili estas ĝenerale dividitaj en la Afrikans-parolantaj posteuloj de plejparte [[nederlanda]]j, [[germana]]j kaj [[franca]]j setlintoj, konataj kiel [[buroj]], kaj la Anglalingvaj posteuloj de plejparte britaj setlintoj. La blanka loĝantaro de Sudafriko estas dividita en la jenan distribuon: en 61% afrikans-parolantoj, 36% angla-parolantoj, kaj 3% kiuj parolas alian lingvon,<ref name=Census2011>{{cite book |title=Census 2011: Census in brief |url=http://www.statssa.gov.za/Census2011/Products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |publisher=Statistics South Africa |location=Pretoria |year=2012 |isbn=9780621413885 |page=27 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2014-02-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181225082845/http://www.statssa.gov.za/Census2011/Products/Census_2011_Census_in_brief.pdf%20 |arkivdato=2018-12-25 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181225082845/http://www.statssa.gov.za/Census2011/Products/Census_2011_Census_in_brief.pdf%20 |date=2018-12-25 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.statssa.gov.za/Census2011/Products/Census_2011_Census_in_brief.pdf%20 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-12-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181225082845/http://www.statssa.gov.za/Census2011/Products/Census_2011_Census_in_brief.pdf%20 |arkivdato=2018-12-25 }}</ref> plej precipe [[portugala]]n. Blankaj sudafrikanoj estas senkompare la plej granda eŭrop-descenda loĝantargrupo en [[Afriko]]. Blankaj sudafrikanoj devias signife de aliaj blankaj afrikaj grupoj, pro ne nur sia multe pli granda loĝantaro, sed ĉar ili evoluigis [[Etnogenezo|naciecon]], kiel en la kazo de la [[buroj]], kiuj establis klarajn lingvon, kulturon kaj fidon al Afriko.<ref name="zastudy">{{Citaĵo el libro|titolo=Area Handbook for the Republic of South Africa|familia nomo=Kaplan|persona nomo=Irving|paĝo=113-539}}</ref> <!-- == Historio == === Sub apartismo === === Post apartismo === === Nunaj tendencoj === == Demografio == == Politiko == == Statistiko == --> == Vidu ankaŭ == * [[Blankuloj en Afriko]] == Notoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Etnoj en Sudafriko]] 5jd5zv8sezxcvstvt2rj730gfk56u9d 0 479913 9494878 8606905 2026-10-17T15:09:58Z Sj1mor 12103 9494878 wikitext text/x-wiki Tiu paĝo listigas la '''ministrojn pri nacia edukado''' en la [[5-a Respubliko de Francio|5-a Franca Respubliko]]. {| class="wikitable centre" |+ Listo de la ministroj pri edukado ! scope=col | Nomo ! scope=col | Komenciĝo ! scope=col | Finiĝo ! scope=col | Partio ! Notoj |- | [[Jean Berthoin]] |align="right"|{{Dato|5|oktobro|1958}} |align="right"|{{Dato|8|januaro|1959}} | [[Respublika, Radikala kaj Radikal-Socialisma Partio|Respublika, Radikala kaj Radikal-Socialisma Partio (PRRRS)]] | Ministro pri nacia edukado |- | [[André Boulloche]] |align="right"|{{Dato|8|januaro|1959}} |align="right"|{{Dato|23|decembro|1959}} | [[Franca Sekcio de la Laborista Internacio|Franca Sekcio de la Laborista Internacio (SFIO)]] (Eksigita de la partio) | Ministro pri nacia edukado |- | [[Michel Debré]] |align="right"|{{Dato|23|decembro|1959}} |align="right"|{{Dato|15|januaro|1960}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por la Nova Respubliko (Francio)|Unuiĝo por la Nova Respubliko (UNR)]]}} | Ministro pri nacia edukado, intertempe |- | [[Louis Joxe]] |align="right"|{{Dato|15|januaro|1960}} |align="right"|{{Dato|23|novembro|1960}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por la Nova Respubliko (Francio)|Unuiĝo por la Nova Respubliko (UNR)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Pierre Guillaumat]] |align="right"|{{Dato|23|novembro|1960}} |align="right"|{{Dato|20|februaro|1961}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por la Nova Respubliko (Francio)|Unuiĝo por la Nova Respubliko (UNR)]]}} | Ministro pri nacia edukado, intertempe |- | [[Lucien Paye]] |align="right"|{{Dato|20|februaro|1961}} |align="right"|{{Dato|15|aprilo|1962}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por la Nova Respubliko (Francio)|Unuiĝo por la Nova Respubliko (UNR)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Pierre Sudreau]] |align="right"|{{Dato|15|aprilo|1962}} |align="right"|{{Dato|15|oktobro|1962}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por la Nova Respubliko (Francio)|Unuiĝo por la Nova Respubliko (UNR)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Louis Joxe]] |align="right"|{{Dato|15|oktobro|1962}} |align="right"|{{Dato|28|novembro|1962}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por la Nova Respubliko (Francio)|Unuiĝo por la Nova Respubliko (UNR)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Christian Fouchet]] |align="right"|{{Dato|28|novembro|1962}} |align="right"|{{Dato|6|aprilo|1967}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por la Nova Respubliko (Francio)|Unuiĝo por la Nova Respubliko (UNR)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Alain Peyrefitte]] |align="right"|{{Dato|6|aprilo|1967}} |align="right"|{{Dato|30|majo|1968}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por la Nova Respubliko (Francio)|Unuiĝo por la Nova Respubliko (UNR)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[François-Xavier Ortoli]] |align="right"|{{Dato|30|majo|1968}} |align="right"|{{Dato|10|julio|1968}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo de Demokratoj por la Respubliko (Francio)|Unuiĝo de Demokratoj por la Respubliko (UDR)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Edgar Faure]] |align="right"|{{Dato|10|julio|1968}} |align="right"|{{Dato|23|junio|1969}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo de Demokratoj por la Respubliko (Francio)|Unuiĝo de Demokratoj por la Respubliko (UDR)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Olivier Guichard]] |align="right"|{{Dato|23|junio|1969}} |align="right"|{{Dato|7|julio|1972}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo de Demokratoj por la Respubliko (Francio)|Unuiĝo de Demokratoj por la Respubliko (UDR)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Joseph Fontanet]] |align="right"|{{Dato|7|julio|1972}} |align="right"|{{Dato|28|majo|1974}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo de Demokratoj por la Respubliko (Francio)|Unuiĝo de Demokratoj por la Respubliko (UDR)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[René Haby]] |align="right"|{{Dato|28|majo|1974}} |align="right"|{{Dato|5|aprilo|1978}} |{{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por la Franca Demokratio (Francio)|Unuiĝo por la Franca Demokratio (UDF)]]}} | Ministro pri edukado |- | [[Christian Beullac]] |align="right"|{{Dato|5|aprilo|1978}} |align="right"|{{Dato|22|majo|1981}} |{{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por la Franca Demokratio (Francio)|Unuiĝo por la Franca Demokratio (UDF)]]}} | Ministro pri edukado |- | [[Alain Savary]] |align="right"|{{Dato|22|majo|1981}} |align="right"|{{Dato|19|julio|1984}} | {{Priskribo|#ff8080|[[Socialista Partio (Francio)|Socialisma Partio (PS)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Jean-Pierre Chevènement]] |align="right"|{{Dato|19|julio|1984}} |align="right"|{{Dato|20|marto|1986}} | {{Priskribo|#ff8080|[[Socialista Partio (Francio)|Socialisma Partio (PS)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[René Monory]] |align="right"|{{Dato|20|marto|1986}} |align="right"|{{Dato|12|majo|1988}} |{{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por la Franca Demokratio (Francio)|Unuiĝo por la Franca Demokratio (UDF)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Lionel Jospin]] |align="right"|{{Dato|12|majo|1988}} |align="right"|{{Dato|2|aprilo|1992}} | {{Priskribo|#ff8080|[[Socialista Partio (Francio)|Socialisma Partio (PS)]]}} | Ŝtatministro pri nacia edukado, esplorado kaj sportoj |- | [[Jack Lang]] |align="right"|{{Dato|2|aprilo|1992}} |align="right"|{{Dato|29|marto|1993}} | {{Priskribo|#ff8080|[[Socialista Partio (Francio)|Socialisma Partio (PS)]]}} | Ministro pri nacia edukado kaj kulturo |- | [[François Bayrou]] |align="right"|{{Dato|29|marto|1993}} |align="right"|{{Dato|4|junio|1997}} |{{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por la Franca Demokratio (Francio)|Unuiĝo por la Franca Demokratio (UDF)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Claude Allègre]] |align="right"|{{Dato|4|junio|1997}} |align="right"|{{Dato|28|marto|2000}} | {{Priskribo|#ff8080|[[Socialista Partio (Francio)|Socialisma Partio (PS)]]}} | Ministro pri nacia edukado, esplorado kaj teknologio |- | [[Jack Lang]] |align="right"|{{Dato|28|marto|2000}} |align="right"|{{Dato|7|majo|2002}} | {{Priskribo|#ff8080|[[Socialista Partio (Francio)|Socialisma Partio (PS)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Luc Ferry]] |align="right"|{{Dato|7|majo|2002}} |align="right"|{{Dato|31|marto|2004}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por Popola Movado (Francio)|Unuiĝo por Popola Movado (UMP)]]}} | Ministro pri junularo, nacia edukado kaj esplorado |- | [[François Fillon]] |align="right"|{{Dato|31|marto|2004}} |align="right"|{{Dato|31|majo|2005}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por Popola Movado (Francio)|Unuiĝo por Popola Movado (UMP)]]}} | Ministro pri nacia edukado, supera instruado kaj esplorado |- | [[Gilles de Robien]] |align="right"|{{Dato|2|junio|2005}} |align="right"|{{Dato|18|majo|2007}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por Popola Movado (Francio)|Unuiĝo por Popola Movado (UMP)]]}} | Ministro pri nacia edukado, supera instruado kaj esplorado |- | [[Xavier Darcos]] |align="right"|{{Dato|18|majo|2007}} |align="right"|{{Dato|23|junio|2009}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por Popola Movado (Francio)|Unuiĝo por Popola Movado (UMP)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Luc Chatel]] |align="right"|{{Dato|23|junio|2009}} |align="right"|{{Dato|10|majo|2012}} | {{Priskribo|#0066cc|[[Unuiĝo por Popola Movado (Francio)|Unuiĝo por Popola Movado (UMP)]]}} | Ministro pri nacia edukado, junularo kaj asocia vivo |- | [[Vincent Peillon]] |align="right"|{{Dato|16|majo|2012}} |align="right"| {{Dato|31|marto|2014}} | {{Priskribo|#ff8080|[[Socialista Partio (Francio)|Socialisma Partio (PS)]]}} | Ministro pri nacia edukado |- | [[Benoît Hamon]] |align="right"|{{Dato|2|aprilo|2014}} |align="right"|Oficanta | {{Priskribo|#ff8080|[[Socialista Partio (Francio)|Socialisma Partio (PS)]]}} | Ministro pri nacia edukado, supera instruado kaj esplorado |} == Vidu ankaŭ == * [[Ministerio pri nacia edukado (Francio)]] * [[Nuna registaro (Francio)]] [[Kategorio:Listoj de francaj ministroj|Edukado]] [[Kategorio:Edukado en Francio]] nl0hvkfqeop97x6tpj1llr4kmp2b4ex 0 480432 9495048 7690560 2026-10-18T04:51:35Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495048 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=ES-MA|situo sur mapo2=Hispanio}} [[Dosiero:Tebanevada2013.jpg|eta|Subneĝa Teba, 28an de februaro de 2013]] '''Teba''' estas [[vilaĝo]] kaj [[municipo]] de la [[provinco Malago]], en la [[regiono]] [[Andaluzio]], [[Hispanio]]. Estas situanta en la nordokcidento de la provinco, en la komarko de [[Guadalteba]] ene de la jurisdikcia teritorio de [[Antequera]].<ref>http://www.cgpe.es/partido.aspx?idprovincia=29&numpartido=1 {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130622122133/http://www.cgpe.es/partido.aspx?idprovincia=29&numpartido=1 |date=2013-06-22 }} Partido Judicial de Antequera, Consejo General del Poder Judicial, 13a de junio de 2009.</ref> == Priskribo == Ties municipa teritorio estas trapasata de la rivero kiu nomigas la komarkon kaj okupas etendon de 144 [[km²]] kiu etendas ĉe monteta medio de kampoj de [[cerealo]]j kaj [[olivarbo]]j, je averaĝa alto de 555 [[msm]]. Ĝi havas 4.128 loĝantojn, laŭ la censo de la [[Instituto Nacional de Estadística (Hispanio)|INE]] de [[2010]], inter la urba kerno (3.988 loĝ.), fruktoĝardenoj kaj montoj (196 loĝ. Huerta de la Cueva). La urba kerno de Teba komponiĝas el blankaj domoj de tradicia arkitekturo andaluza kaj senjoraj domoj kaj palacetoj, regataj de araba kastelo kaj preĝejo [[baroko|baroka]] de la [[18a jarcento]].<ref> Camacho Martínez, Rosario, Universidad de Málaga, ''Málaga Barroca: Arquitectura Religiosa de los Siglos XVII y XVIII'', 1981, paĝoj 507-508, isbn = 84-7496-048-7</ref> La ekonomio de la municipo baziĝas sur la [[agrikulturo]] kaj la [[brutobredado]], ĉefe pro la bredado de [[porko]]j kaj la kultivo de [[tritiko]] kaj [[olivarbo]]j. La diversaj arkeologiaj kuŝejoj de la municipo indikas, ke la teritorio de Teba estis loĝata ekde la [[Paleolitiko]] kaj ke estis setlejo de [[ibero]]j, [[Romio|romianoj]] kaj [[Al-Andalus|araboj]]. Aligita al la [[Regno de Kastilio]] en [[1330]] fare de [[Alfonso la 11-a]], oni kreis la Graflandon de Teba kaj la vilaĝo ekapartenis al la familio Guzmán. Dum la [[19a jarcento|19a]] kaj [[20a jarcento]]j Teba elstaris el sia medio pro la forto de la [[laborista movado]]. En la aktualo ties municipo integriĝas en la [[Reto de Municipoj por la Tria Respubliko]].<ref name="Sur"> http://www.diariosur.es/20080109/malaga/cinco-ayuntamientos-malaguenos-registran-20080109.html Cinco ayuntamientos malagueños registran una moción a favor de la tercera república, Diario Sur, 17a de aprilo de 2009.</ref> Ekde la restarigo de la demokratio en la [[1970-aj jaroj]] la urbestro estis ĉiam el maldekstra partio, ĉu socialista ĉu komunista. == Notoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * O'Callaghan, Joseph F. (2011) (en inglés). The Gibraltar Crusade: Castile and the Battle for the Strait. The Middle Ages Series and UPCC book collections on Project MUSE (1ª edición). Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ISBN 0812204638. * Vázquez Campos, Braulio (2006). Los adelantados mayores de la frontera o Andalucía (Siglos XIII-XIV) (1ª edición). Camas: Diputación de Sevilla. ISBN 84-7798-230-9. * Vega Gutiérrez, José (1953). «El Santo Reino y su reacción frente a la historia». Boletín del Instituto de Estudios Giennenses (Jaén: Instituto de Estudios Giennenses) (1): pp. 17-56. ISSN 0561-3590. Consultado el 20 de abril de 2014. == Eksteraj ligiloj == * {{Projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20201101012204/http://www.teba.es/ Oficiala retejo de la Municipo de Teba] * [http://www.hisnatiba.com/ retejo de la ''Asociación para la Defensa del Patrimonio Histórico de Teba'' (Hisn Atiba)] == Vidu ankaŭ == * [[Listo de municipoj de la provinco Malago]] {{Municipoj de Provinco Málaga}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Municipoj de Provinco Málaga]] [[Kategorio:Loĝlokoj de provinco Málaga]] o2qee7oof1kahepuuy32vwcquh76cdl 0 482548 9494821 9274315 2026-10-17T14:03:24Z Sj1mor 12103 9494821 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''István SZIRMAI''' [sirmai] rumania hungara/hungara komunista politikisto, redaktoro. Li naskiĝis en [[Zilah]] la [[13-an de aprilo]] [[1906]] kaj mortis en [[Budapeŝto]] la [[29-an de septembro]] [[1969]]. == Kariero == István Szirmai pristudis juron en [[Parizo]] kaj [[Kluĵo]]. En 1929 li fariĝis ano de Partio de Rumaniaj Komunistoj. Li estis ano de la transilvania gvidantaro kaj sekretario de Ruĝa Helpo. Post la [[Dua Viena Arbitracio]] li aliĝis al hungara komunista partio. En 1943 li estis gvidanto de nordtransilvania komitato kaj ano de tutlanda sekretariaro. Li havis rolon en disigo de partio kaj li estis decida politikisto de Pacpartio. La 28-an de februaro 1944 oni kondamnis lin al 15 jara prizono laŭ akuzo de senfideleco. Post la puĉo de hungaraj faŝistoj (sagistkrucistoj) li fuĝis. De novembro 1945 li havis altrangajn postenojn en partio, estis deputito de landkunveno, respondecredaktoro, poste ĉefredaktoro de gazeto ''[[Délmagyarország]]'', de 1949 prezidanto de [[Hungara Radio]]. La 20-an de januaro 1953 oni arestis lin lige de cionisma proceso, sed en 1954 li liberiĝis sen akuzo. En 1955 oni rehonorigis lin. En somero 1956 oni nomumis lin ĉefredaktoro de gazeto ''[[Esti Budapest]]''. En la unua parto de la 1960-aj jaroj li estis unu el plej proksimaj kunlaborantoj de [[János Kádár]]. En marto 1969 li abdikis el siaj postenoj pro sia sanstato kaj pensiuliĝis. == Fonto == * [http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=6084&catid=87:sz&Itemid=67&lang=hu tortenelmitar.hu Biografio] {{Projektoj}} {{Vivtempo|Szirmai, I.}} [[Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikistoj]] [[Kategorio:Hungaraj politikistoj]] [[Kategorio:Hungaraj redaktoroj]] kckkv84p9g9ovgk2ynqfl6q9vqbqdtw 0 482598 9494865 9259943 2026-10-17T14:59:20Z Sj1mor 12103 9494865 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = meksika fizalido |dosiero = Tomatillo.jpg |dosiero larĝo = 300px |regno = [[Planto]]j ''Plantae'' |regno2=plantoj |divizio = [[Angiospermoj]] ''Magnoliophyta'' |klaso = [[Dukotiledonaj plantoj|Dukotiledonuloj]] ''Magnoliopsida'' |ordo = ''[[Solanales]]'' |familio = [[Solanacoj]] (Solanaceae ) |genro = ''[[Fizalido]]'' (Physalis) |specio = '''Physalis philadelphica''' |dunomo = ''Physalis philadelphica'' |aŭtoro= [[Jean-Baptiste de Lamarck|Lam.]] |komunejo = Physalis philadelphica |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} [[Dosiero:Physalis ixocarpa MHNT.BOT.2008.1.52.jpg|eta|''Physalis ixocarpa'' - [[Muzeo de Tuluzo]]]] '''Physalis philadelphica''' (<span class="Person">[[Jean-Baptiste de Lamarck|Lam.]]</span> aŭ '''meksika fizalido''', [[sinonimo|sin.]]: ''Physalis ixocarpa'' <span class="Person">[[Felix de Silva Avellar Brotero|Brot.]]</span> ex (<span class="Person">[[Augustin Pyrame de Candolle|DC.]]</span>, ''Physalis aequata'' <span class="Person">[[Nikolaus Joseph von Jacquin|J. Jacq.]]</span> ex (<span class="Person">[[Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck|Nees]]</span>), estas plantspecio el la [[genro]] [[Fizalido]] ''(Physalis)'' el la plantfamilio [[Solanacoj]] ''(Solanaceae)''. Ĝi estas precipe konata en [[Mezameriko]]. Tie la frukto estas uzata kiel [[legomo]]. Rimarkebla estas la lanternforma fruktkovraĵo. La meksika fizalido estas i.a. parenca al la [[fizalido|perua fizalido]] (''Physalis peruviana'') kaj la ornamplanto [[alkekengo]] (''Physalis alkekengi''). == Priskribo == === Habituso kaj Folioj === La meksika fizalido estas unujara [[herbo|herba planto]], kiu atingas kreskoalton de 1,50 ĝis 2 metrojn. La [[ŝoso]] estas kava, iom eĝa kaj disbranĉita. Male al kelkaj fizalido-specioj la meksika fizalido preskaŭ ne havas harojn. Se la planto ne estas [[stuci]]ta, la planto renversiĝas kaj daŭrigas kreski sur la tero. La [[folio]]j estas oblonge ovalaj, krom ĉe la junaj folioj la folirando estas denta. La semoj ĝermas post 7 ĝis 10 tagoj. La junaj ĝermplantoj unue kreas relative malfortan [[palisradiko]]n, kiu kreas malprofundan disbranĉitan [[radiko|radikan sistemon]]. Pli poste la planto ricevas ĉe la malsupra [[ŝoso]] [[adventiva radiko|adventivajn radikojn]]. Kiam ili atingas la grundon, ili kreskas en la grundon kaj kreas de la ĉefa radikaro sendependan radikan sistemon. Ekster la grundo kreskas unuopa ŝoso kun 3 ĝis 5 [[internodo]]j en 2 ĝis 3 semajnoj. La plej supra internodo finiĝas per floro, folio kaj du kontraŭstarantaj branĉoj. La sekvantaj nodoj dividas la ŝoson sammaniere ĝis la planto en la aĝo de {{Ĉirkaŭ|12}} ĝis 14 semajnoj komencas aĝiĝi. Fino de la disbranĉiĝo estas nodo, kiu havas du foliojn. === Floroj === [[Dosiero:Tomatillo flower.jpg|eta|240ra|floro de la meksika fizalido]] Enladisbranĉiĝoj de la ŝosoevoluiĝas unuopan floron. La duseksaj preskaŭ [[radisememetrio|radiosemetriaj]] [[floro]]j estas kvinnombraj kaj havas diametron de 8 ĝis 15&nbsp;mm. Ili konsistas el 5 flavaj [[petalo]]j kun malhela makuloj, 5 verdaj sonorilformaj kunkreskintaj [[sepalo]]j, 5 blu-verdaj [[stameno]]j, kiuj reciproke ne estas kunkreskintaj, unuope kunkreskintaj kun petalo, kaj du kunkreskintaj stilusoj. La [[ovario]] estas suprestaranta. Dumtage la petaloj estas volbiĝas malantaŭen, kaj lastamenoj kaj la stiluso staras liberaj. Vespere la floro fermiĝas, kiam la petaloj volbiĝas antaŭen. La planto estas [[memsterila]]. Ĝi do nur povas esti polenigata de aliaj plantoj de la sama specio. La polenado okazas per [[insektoj]]. === Fruktoj === [[Dosiero:Tomatillo 01 cropped.jpg|eta|rikoltitaj fruktoj en siaj kovraĵoj]] La frukto de la meksika fizalido estas malgranda globoforma, verda aŭ verda-violkolora [[bero]], kiu havas paperecan kovraĵon. La kovraĵo kreskas post la fekundiĝo el la sepaloj. La bero kreskas interne de la kovraĵo. La frukto povas esti ĝis 10&nbsp;cm kaj similas al verda tomato. De la polenado ĝis la fina grandeco la frukto bezonas {{Ĉirkaŭ|50}} ĝis 70 tagoj. Kiam la frukto estas matura, ĝi estas same granda kiel la kovraĵo – male al multaj aliaj specioj de la genro fizalido – ofte la bero disrampas la kovraĵon. La kovraĵo poste bruniĝas kaj la bero fariĝas flava. En la frukto troviĝas multaj malgrandaj rondaj kaj plataj semoj, kiuj estas ĉirkaŭataj de fruktokarno. La konsistenco de la karno similas al tiu de pomoj kaj gusto similas al grosoj. == Kultivadaj kondiĉoj == Meksikaj fizalidoj ne toleras froston. La optimalaj kultivadaj kondiĉoj similas al tiuj de [[tomato]]j, sed la meksika fizalido preferas iom pli varman klimaton. <gallery widths="220px" heights="220px" perrow="6"> Dosiero:Physalis ixocarpa 11-6-2005.JPG|juna planto Dosiero:Happy Quinta Feira !!!!! ♥ Physalis philadelphica (8119933598).jpg|floroj de la fizalido Dosiero:Tomatillo 01 cropped.jpg|verdaj fruktoj de fizalido </gallery> == Sistematiko == La [[unua priskribo|unua botanika priskribo]] de la meksika fizalido estas el la jaro 1651, kiam Francisco Hernandez menciis du diversajn plantojn, kiuj estas nomataj de la [[aztekoj]] ''tomatl''. La esprimo verŝajne estis uzata por fruktoj kun multaj semoj kaj suka fruktokarno. Verŝajne temis pri la meksika fizalido kaj la tomato (''Solanum lycopersicum''). La genron ''Physalis'' en 1753 priskribis kiel unua [[Carl von Linné]] kaj en 1786 ĝi ricevis la nomon ''Physalis philadelphica'' de [[Jean-Baptiste de Lamarck]]. La pli poste priskribitaj specioj ''Physalis aequata'' <span class="Person">Jacq.</span> (1844), ''Physalis violacea'' <span class="Person">Carr.</span> (1882) kaj ''Physalis ixocarpa'' <span class="Person">Brot. ex Hornem</span> estas sinonimoj. La limoj inter la specioj de la genro ''Physalis'', simile al la aliaj genroj de [[Solanacoj]] ne estas fine solvita. Ekde la 1950aj jaroj la nomoj ofte ŝanĝiĝis. Laŭ la vastaj ĉelbiologiaj kaj taksonomiaj esploroj M. Y. Menzel ordigas en 1951 kaj 1957 la specion ''Physalis philadelphica'' kiel varion en la specion ''Physalis ixocarpa''. U. T. Waterfall konfirmis unue en (1958), kaj korektis sin pli poste (1967) kaj ordigas ''Physalis ixocarpa'' en la specion ''Physalis philadelphica''. Hodiaŭ oni uzas la nomon ''Physalis ixocarpa'' por la kultivata planto kaj ''Physalis philadelphica'' por la sovaĝa planto. == Deveno, disvastiĝo kaj kultivado == La planto estas indiĝena en Mezameriko kaj [[Meksiko]]. Tie ĝi Estas ankaŭ ofte kultivata. Ankaŭ en [[Hindio]], [[Aŭstralio]], [[Sudafriko]] kaj en la sudo de [[Usono]] ĝi estas kultivata. La plantoj kreskas kaj sur marnivelo kaj en montaoj ĝis 2600 metroj. Jam antaŭ [[kristoforo Kolumbo]] la beroj estis uzataj kiel nutraĵo, verŝajne fizalido estis pli vaste kultivata ol la tomato. Ekzemple arĥiologoj trovis apud [[Tehuacán]] spurojn de diversaj „[[fizalidido]]j'' el la tempo ekde 900 a.k., kiujn homoj uzis por nutri sin. [[Portugalo|portugalaj]] kaj [[Hispanio|hispanaj]] maristoj portis multajn plantojn de Ameriko al Eŭropo. Tiel ankaŭ meksika fizalifo venis al Hispanio. Kvankam ĝi estis kultivata en Hispanio, sed baldaŭ ĝi estas forgesita. Ankaŭ en Amerika la frukto pli kaj pli perdis signifon, ĝis la meksika kuirarto remalkovris la planton en la 1970-aj jaroj. Ĝi baldaŭ populariĝis ankaŭ en Usono. En 2001 la planto estis kultivata en 29 de la 32 meksikaj ŝtatoj. La ĉefaj kultivataj regionoj situas en [[Morelos]], [[Puebla (ŝtatot)|Puebla]] kaj [[Michoacan]]. La sovaĝaj formoj ofte kreskas rande de la agrikulture uzataj areoj, plej ofte proksime de [[Maizo]], [[fazeolo]]j kaj [[Kukurbo]]j. La malgrandaj fruktoj ankaŭ estas rikoltataj kaj vendataj kiel sovaĝaj fruktoj. == Kultivata varioj == La [[kultivaro]] 'Rendidora' estas la plej grava. Ĝi havas segmenton de 35 % de la merkato en Meksiko. Ĝi distingiĝas pro grandaj fruktoj (5 ĝis 7&nbsp;cm), rapida maturiĝo (ĝis 15 tagoj malpli ol la aliaj kultivaroj) kaj alta rikoltkvanto (ĉ. 25.000&nbsp;kg po hektaro). La kultivaro 'De Milpa' havas malhelviolkolora frukto, kiu estas iom pli malgranda. Pro malpli da akvo ĝi konserviĝas pli longe. La kulivaro 'Tomate Verde' estas frua vario kun granda, iom plataj, verdaj fruktoj. Diversaj sovaĝaj tipoj estas surmerkatigataj sub la nomo 'Criolla' . Ofte ili estas pli malgrandaj ol la kulturformoj. La averaĝa rikoltkvanto de tiuj varioj estas {{Ĉirkaŭ|15}}.000&nbsp;kg po hektaro. == Utiligado == [[Dosiero:Mexico.Salsa.02.jpg|eta|Meksikaj saŭcoj kun fizalidoj (maldekstre) kaj tomatoj (dekstre))]] La meksika fizalido estas precipe uzata en la kuirejoj de [[Latinameriko]]. Speciale populara ĝi estas en Meksiko, kie ĝi estas nepra inkredienco de diversaj saŭcoj kaj legomaj pladoj. La frukto estas rikoltata antaŭ ĝia plena maturiĝo, ĉar ĝi dolĉiĝas dum la maturiĝo. Plej ofte oni uzsas ĝin kune kun [[ĉilio]]j (akraj kapsiketoj) La frukto povas esti uzata krom tigo kaj kaliko komplete. Ĝi povas esti manĝata ankaŭ krude. En la meksika [[popola medicino]] la infuzaĵo el la fruktkovraĵo de fizalido estas uzata kiel medicino kontraŭ [[Diabetes mellitus]]. Partoj de la planto havas laboratorio bakericidan efikon. Aĉetante la fruktojn la verda koloro de la kovraĵo estas kvalita signo. La frukto estu malmola kaj helverda. Freŝaj kaj maturaj fruktoj povas esti stokeblaj preskaŭ unu semajnon ĉe ĉambrotemperaturo. Ĉe 5–10&nbsp;°C kaj aerhumideco de 80–90 % la frukto estas stokebla pli longe. Stokinte ĝin ĉe 5&nbsp;°C post 3 semajnoj aŭ ĉe 10&nbsp;°C post 4 semajno aperas malvarmdamaĝojn. Aliaj partoj de la planto povas esti toksaj. == Enhavo-substancoj == {| class="wikitable" align="right" style="margin-left: 1em; clear: right;" ! colspan="2" |enhavosubstancoj po 100 g (kruda) |- | energienhavo | 32 kcal (131 kJ) |- | proteino | 1,0 g |- | graso | 0,7 g |- | karbonhidratoj | 4,5 g |} La juna nekuirita frukto konsistas el 93,0 % akvo. Pro [[citronacido|citronacida]] enhavo de 1,11 % la frukto havas relative malaltan [[pH-valoro]]n de ĉ. 3,83, kio respeguliĝas en la acida gusto de la frukto. En eta kvantoj (< 0,06 %) ankaŭ estas ankaŭ [[pomacido]] kaj [[laktacido]] en la fruktoj. En fruktoj de la meksika fizalido oni konfirmas ankaŭ diversajn [[aldehido]]jn, [[alkoholo]]jn, [[estero]]jn kaj [[karotenoido|karotenoid]]-parencajn [[terpeno]]jn. La tipa gusto venas precipe de aldhidoj kaj alkoholoj kiel (Z)-3-Heksenalo, (E, E)-2,4-Dekadienala, [[Nonanalo]], [[Heksanalo]], [[Heksanolo]] kaj (Z)-3-Heksen-1-olo. Inter la substancoj kiu enmestas fizalidon ankaŭ estas pluraj, kiuj ankaŭ estas en tomatoj kaj kiuj kreas ties gusto. Al tiuj substancoj apartenas diversajn Esterojn, C8-C12 [[aldehido]]jn, [[kaprinacido]] kaj di- kaj seskvi[[terpeno]]j kaj kiel ĉefa [[steroido]] [[vitanolido]] Iksokarpalaktono A. Varmego dum la kuirado ŝanĝas la konsiston de substancoj, kiuj determinas la aromon de la fruktoj. Dum la tuta enhavo de [[karbonhidrato|sukero]] kreskas, la konsisto de la unuopaj sukeroj ŝanĝiĝas. [[Glukozo]] kreskas dum la kuirado, kiu havas la kialon en la disigo de kompleksaj [[polisaĥarido]]j. La relativa kvanto de [[fruktozo]] kaj [[saĥarozo]] kreskas kompare al la krudaj fruktoj. Kromaj enhavsubstancoj estas kalciumo(18&nbsp;mg/100 g), fero (2,3&nbsp;mg/100 g), magnezio, vitamino C, nikotinacido kaj vitamino B1. == Literaturo == * B. Bükün, F. N. Uygur, S. Uygur, N. Türkmen, A. Düzelni: ''[http://journals.tubitak.gov.tr/botany/issues/bot-02-26-5/bot-26-5-9-0102-4.pdf A New Record for the Flora of Turkey: Physalis philadelphica Lam. var. immaculata Waterf. (Solanaceae).] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070929154211/http://journals.tubitak.gov.tr/botany/issues/bot-02-26-5/bot-26-5-9-0102-4.pdf |date=2007-09-29 }} (PDF-Datei; 80&nbsp;kB)'' In: ''Turkish journal of botany.'' Ankara, Türkei 26.2002, S. 405–407. {{ISSN|1300-008X}} * R. J. McGorrin, L. Gimelfarb: ''Novel Aspects in Tomatillo Flavor.'' In: ''Instrumental Analysis of Food Flavors''. In: ''ACS Symposium Series.'' American Chemical Society, Washington DC 794.2001, S. 73–92. {{ISSN|0097-6156}} * S. Montes Hernández, J. R. Aguirre Rivera: ''[http://www.fao.org/docrep/t0646e/T0646E0d.htm Tomatillo, husk-tomato.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141011015044/http://www.fao.org/docrep/t0646e/T0646E0d.htm |date=2014-10-11 }}'' In: ''Neglected Crops, 1492 from a Different Perspective''. Hrsg. v. J. E. Hernándo Bermejo and J. León. In ''Plant Production and Protection Series.'' [[Ernährungs- und Landwirtschaftsorganisation|FAO]], Rom 26.1994, S.117–122. {{ISSN|0259-2525}} * D. N. Moriconi, M. C. Rush, H. Flores: ''[http://www.hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1990/v1-407.html Tomatillo - A potential vegetable crop for Louisiana].'' In: J. Janick, J. E. Simon: ''Advances in new crops''. Timber Press, Portland Or 1990, S.407–413. ISBN 0-88192-166-1 * J. Morton: ''[http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/mexican_husk_tomato.html Mexican Husk Tomato.]'' In: Julia F. Morton: ''Fruits of warm climates''. Creative Resource Systems, Winterville NC 1987, S.434–437. ISBN 0-9610184-1-0 * A. Caceres u.a.: ''Plants used in Guatemala for the treatment of respiratory diseases. 1. Screening of 68 plants against gram-positive bacteria''. In: ''Journal of ethnopharmacology''. Elsevier Science Ireland, Shannon 1991, 31.2., S.193–208. PMID 2023428 {{ISSN|0378-8741}} * J.K. Choi u.a.: ''Ixocarpalactone A isolated from the Mexican tomatillo shows potent antiproliferative and apoptotic activity in colon cancer cells.'' in: ''The FEBS Journal.'' Blackwell, Oxford 273.2006,24, S. 5714-5723. PMID 17212786 {{ISSN|1742-464X}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.floridata.com/ref/p/phys_ixo.cfm Kurze Beschreibung der Art mit ihren Sorten] (englisch) * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200020565 ''Physalis philadelphica'' in Flora of China] (englisch) [[Kategorio:Fruktplantoj]] [[Kategorio:Solanaloj]] 6joqlq7mulhr85ig6ltjanu7wg23e4y 0 485210 9494839 8505995 2026-10-17T14:31:21Z Sj1mor 12103 9494839 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo = 12177 Raharto |Kategorio = asteroido |Oficiala_nomo = 12177 Raharto |Aliaj_nomoj = '''4074 T-3''' ; 1989 YV₁ |Dato_de_malkovro = {{dato|16|oktobro|1977}} |Malkovrintoj = [[Tom Gehrels]]<br />[[Ingrid van Houten-Groeneveld|I. van Houten-Groeneveld]]<br />[[Cornelis Johannes van Houten|C. J. van Houten]] |Loko_de_malkovro = [[Observatorio de la Monto Palomar|Monto Palomar]] kaj [[Leiden]] |Epoko = 2456800.5 {{dato|23|majo|2014}} TDB |Granda_duonakso = 358,782 [[1 E9 m|Gm]] (2,398 [[Astronomia unuo|AU]]) |Periapsido = 329,140 Gm (2,200 AU) |Apoapsido = 388,424 Gm (2,596 AU) |Discentreco = 0,08262 |Periodo = 1356,614&nbsp;[[tago]]j&nbsp;(3,714&nbsp;[[jaro]]j) |Klinangulo = 3,314° |Meza_anomaliangulo = 140,583° |Longitudo_de_suprenira_nodo = 95,840° |Argumento_de_periapsido = 93,902° |Terdistanco_min = 180,060 [[1 E9 m|Gm]] (1,204 [[Astronomia unuo|AU]]) |Absoluta_magnitudo = 14,9 }} '''12177 Raharto''' estas asteroido de la [[asteroida zono]], malkovrita la {{daton|16|oktobro|1977}} de la usona [[astronomo]] [[Tom Gehrels]], de la [[Observatorio de la Monto Palomar]] ([[Usono]]) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj [[Ingrid van Houten-Groeneveld]] kaj [[Cornelis Johannes van Houten]], de la [[Observatorio de Leiden]] ([[Nederlando]]) en la kadro de la "Tria Enketo pri [[troja asteroido|Trojanoj]]" ({{lang-en|[[Third Trojan Survey]]}}). == Nomo == Ĝi estis nomita en honoro la [[Indonezio|indonezia]] astronomo ''Moedji Raharto'',<ref>[http://bimasislam.kemenag.go.id/post/berita/mengenal-lebih-dekat-moedji-raharto-maestro-astronom-indonesia Pli pri Moedji Raharto, majstro astronomo de Indonezio] {{lingvokodo|id}}</ref> altranga [[lektoro]] ĉe la [[Instituto de Teknologio de Bandung]] kaj direktoro de la [[Observatorio Bosscha]] de [[Lembang]] dum [[2000]] - [[2003]]. Li estas aŭtoritatulo pri la strukturo de la [[galaksio]]j, bazita sur la katalogoj [[Hipparcos]] kaj [[IRAS (kosma observatorio)|IRAS]]. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Eksteraj ligiloj == * {{JPL Small-Body Database}} * {{Minor Planet Center}} * {{Space Reference|12177-raharto-4074-t-3}} {{sinsekvo |titolo = [[Listo de asteroidoj (12001–13000)#12151-12200|Listo de asteroidoj (12001 - 13000)]] |antaŭ = ''[[12176 Hidayat]]'' |periodo = '''12177 Raharto''' |post = ''[[12178 Dhani]]'' }} {{DEFAŬLTORDIGO:Raharto}} [[Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono]] [[Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten]] [[Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels]] [[Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld]] [[Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977]] 2v8gs6aux4xo4mpba29fvx1xyk78e1u 0 485221 9494840 8505997 2026-10-17T14:31:26Z Sj1mor 12103 9494840 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo = 12179 ''Taufiq'' |Kategorio = asteroido |Oficiala_nomo = 12179 Taufiq |Aliaj_nomoj = '''5030 T-3'''; 1971 QB₂ ;<br />1998 MM₈ |Dato_de_malkovro = {{dato|16|oktobro|1977}} |Malkovrintoj = [[Tom Gehrels]]<br />[[Ingrid van Houten-Groeneveld|I. van Houten-Groeneveld]]<br />[[Cornelis Johannes van Houten|C. J. van Houten]] |Loko_de_malkovro = [[Observatorio de la Monto Palomar|Monto Palomar]] kaj [[Leiden]] |Epoko = 2456800.5 {{dato|23|majo|2014}} TDB |Granda_duonakso = 463,442 [[1 E9 m|Gm]] (3,098 [[Astronomia unuo|AU]]) |Periapsido = 369,783 Gm (2,472 AU) |Apoapsido = 557,101 Gm (3,724 AU) |Discentreco = 0,2021 |Periodo = 1991,606&nbsp;[[tago]]j&nbsp;(5,453&nbsp;[[jaro]]j) |Klinangulo = 11,814° |Meza_anomaliangulo = 284,114° |Longitudo_de_suprenira_nodo = 149,835° |Argumento_de_periapsido = 173,571° |Terdistanco_min = 218,275 [[1 E9 m|Gm]] (1,459 [[Astronomia unuo|AU]]) |Absoluta_magnitudo = 13,4 }} '''12179 ''Taufiq''''' estas [[asteroido]] de la [[asteroida zono]], malkovrita la {{daton|16|oktobro|1977}} de la usona [[astronomo]] [[Tom Gehrels]], de la [[Observatorio de la Monto Palomar]] ([[Usono]]) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj [[Ingrid van Houten-Groeneveld]] kaj [[Cornelis Johannes van Houten]], de la [[Observatorio de Leiden]] ([[Nederlando]]) en la kadro de la "Tria Enketo pri [[troja asteroido|Trojanoj]]" ({{lang-en|[[Third Trojan Survey]]}}). == Nomo == Ĝia nomo honoras la [[Indonezio|indonezian]] astronomon ''Taufiq Hidayat'',<ref>[http://www.itb.ac.id/news/3265.xhtml Taufiq Hidayat: La plej granda radioteleskopo en la mondo studas la atmosferon de Titano] {{lingvokodo|id}}</ref><!--ne konfuzu kun la futbalisto--> asociata profesoro ĉe la [[Instituto de Teknologio de Bandung]] kaj direktoron de la [[Observatorio Bosscha]] de [[Lembang]] dum [[2006]] - [[2009]]. Konata pro lia laboroj pri la [[pasado (astronomio)|pasadoj]] en la [[sunsistemo]] kaj [[ekstersunsistema planedo|ekster sunsistemo]], li aktive kontraŭbatalas la nocajn efikojn de la [[urbanizado]] ĉirkaŭ la [[observatorio]]. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Eksteraj ligiloj == * {{JPL Small-Body Database}} * {{Minor Planet Center}} * {{Space Reference|12179-taufiq-5030-t-3}} {{sinsekvo |titolo = [[Listo de asteroidoj (12001–13000)#12151-12200|Listo de asteroidoj (12001 - 13000)]] |antaŭ = ''[[12178 Dhani]]'' |periodo = '''12179 ''Taufiq''''' |post = ''[[12180 Kistemaker]]'' }} {{DEFAŬLTORDIGO:Taufiq}} [[Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono]] [[Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten]] [[Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels]] [[Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld]] [[Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977]] kszyptzl3vknuzv7lvem6ftb6pwn628 0 488103 9494918 8341385 2026-10-17T18:23:11Z Aidas 3488 retejo aldonata 9494918 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = <small>1. FSV</small> Mainz 05 | plena nomo = 1. Fußball- und Sportverein<br />Mainz 05 e.&nbsp;V. | fondita =[[16-a de marto]] [[1905]] | vereinsfarben = Rot-Weiß | stadiono =''Coface Arena'' | kapacito = {{nombro|34034}} | prezidanto = {{flago|Germanio}} Harald Strutz | trejnisto = {{flago|Danio}} Kasper Hjulmand | retejo = [http://www.mainz05.de/ www.mainz05.de] | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2021/22 | pozicio = 8-a pozicio | modelo de maldekstra brako1=_fsvmainz1415h | modelo de korpo1=_fsvmainz1415h | modelo de dekstra brako1=_fsvmainz1415h | modelo de ŝorto1= | modelo de ŝtrumpoj1= | dekstra brako1=FF0000 | korpo1=FF0000 | dekstra brako1=FF0000 | ŝorto1=FF0000 | ŝtrumpoj1=FF0000 | modelo de maldekstra brako2= | modelo de korpo2= _fsvmainz1415a | modelo de dekstra brako2= | modelo de ŝorto2= | dekstra brako2=FFFFFF | korpo2=FFFFFF | dekstra brako2=FFFFFF | ŝorto2=FFFFFF | ŝtrumpoj2=FFFFFF }} La asocio '''1. Fußball- und Sportverein Mainz 05 e.&nbsp;V.''', mallonge '''1. FSV Mainz 05''' aŭ ankoraŭ pli mallonge '''Mainz 05''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Majenco]], ĉefurbo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Rejnlando-Palatinato]]. Ĝi fondiĝis en [[1905]]. Klubaj koloroj estas ruĝo kaj blanko. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu konkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]]. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1905]] 3cbg720wuhczb5j1m6eu2741srles2c 9494938 9494918 2026-10-17T18:46:06Z Aidas 3488 9494938 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = <small>1. FSV</small> Mainz 05 | plena nomo = 1. Fußball- und Sportverein<br />Mainz 05 e.&nbsp;V. | fondita =[[16-a de marto]] [[1905]] | vereinsfarben = Rot-Weiß | stadiono =''Coface Arena'' | kapacito = {{nombro|34034}} | prezidanto = {{flago|Germanio}} Harald Strutz | trejnisto = {{flago|Danio}} Kasper Hjulmand | retejo = [http://www.mainz05.de/ www.mainz05.de] | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2021/22 | pozicio = 8-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= _fsvmainz1415h | modelo de korpo1= _fsvmainz1415h | modelo de dekstra brako1= _fsvmainz1415h | modelo de ŝorto1= | modelo de ŝtrumpoj1= | maldekstra brako1= FF0000 | korpo1=FF0000 | dekstra brako1= FF0000 | ŝorto1= FF0000 | ŝtrumpoj1= FF0000 | modelo de maldekstra brako2= | modelo de korpo2= _fsvmainz1415a | modelo de dekstra brako2= | modelo de ŝorto2= | maldekstra brako2= FFFFFF | korpo2= FFFFFF | dekstra brako2= FFFFFF | ŝorto2= FFFFFF | ŝtrumpoj2= FFFFFF }} La asocio '''1. Fußball- und Sportverein Mainz 05 e.&nbsp;V.''', mallonge '''1. FSV Mainz 05''' aŭ ankoraŭ pli mallonge '''Mainz 05''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Majenco]], ĉefurbo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Rejnlando-Palatinato]]. Ĝi fondiĝis en [[1905]]. Klubaj koloroj estas ruĝo kaj blanko. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu konkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]]. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1905]] tfyea416fqze61nwdw4498jj44zzfe6 9494955 9494938 2026-10-17T19:20:17Z Aidas 3488 9494955 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = <small>1. FSV</small> Mainz 05 | plena nomo = 1. Fußball- und Sportverein<br />Mainz 05 e.&nbsp;V. | fondita =[[16-a de marto]] [[1905]] | vereinsfarben = Rot-Weiß | stadiono =''Coface Arena'' | kapacito = {{nombro|34034}} | prezidanto = {{flago|Germanio}} Harald Strutz | trejnisto = {{flago|Danio}} Kasper Hjulmand | retejo = [http://www.mainz05.de/ www.mainz05.de] | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2021/22 | pozicio = 8-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= _mainz2627h | modelo de korpo1= _mainz2627h | modelo de dekstra brako1= _mainz2627h | modelo de ŝorto1= _mainz2627h | modelo de ŝtrumpoj1= _whitetopl | maldekstra brako1= FF0000 | korpo1=FE0000 | dekstra brako1= FF0000 | ŝorto1= FF0000 | ŝtrumpoj1= FF0000 | modelo de maldekstra brako2= _mainz2627a | modelo de korpo2= _mainz2627a | modelo de dekstra brako2= _mainz2627a | modelo de ŝorto2= _mainz2627a | modelo de ŝtrumpoj2= _redtopl | maldekstra brako2= FFFFFF | korpo2= FFFFFF | dekstra brako2= FFFFFF | ŝorto2= FFFFFF | ŝtrumpoj2= FFFFFF }} La asocio '''1. Fußball- und Sportverein Mainz 05 e.&nbsp;V.''', mallonge '''1. FSV Mainz 05''' aŭ ankoraŭ pli mallonge '''Mainz 05''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Majenco]], ĉefurbo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Rejnlando-Palatinato]]. Ĝi fondiĝis en [[1905]]. Klubaj koloroj estas ruĝo kaj blanko. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu konkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]]. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1905]] qfdb0fl8kwzckp2sx4ys6fzkv515mkx 9494962 9494955 2026-10-17T19:32:57Z Aidas 3488 9494962 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = <small>1. FSV</small> Mainz 05 | plena nomo = 1. Fußball- und Sportverein<br />Mainz 05 e.&nbsp;V. | fondita =[[16-a de marto]] [[1905]] | vereinsfarben = Rot-Weiß | stadiono =''Mewa Arena'' | kapacito = {{nombro|34034}} | prezidanto = {{flago|Germanio}} | trejnisto = {{flago|Svislando}} Urs Fischer | retejo = [http://www.mainz05.de/ www.mainz05.de] | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2025/26 | pozicio = 10-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= _mainz2627h | modelo de korpo1= _mainz2627h | modelo de dekstra brako1= _mainz2627h | modelo de ŝorto1= _mainz2627h | modelo de ŝtrumpoj1= _whitetopl | maldekstra brako1= FF0000 | korpo1=FE0000 | dekstra brako1= FF0000 | ŝorto1= FF0000 | ŝtrumpoj1= FF0000 | modelo de maldekstra brako2= _mainz2627a | modelo de korpo2= _mainz2627a | modelo de dekstra brako2= _mainz2627a | modelo de ŝorto2= _mainz2627a | modelo de ŝtrumpoj2= _redtopl | maldekstra brako2= FFFFFF | korpo2= FFFFFF | dekstra brako2= FFFFFF | ŝorto2= FFFFFF | ŝtrumpoj2= FFFFFF }} La asocio '''1. Fußball- und Sportverein Mainz 05 e.&nbsp;V.''', mallonge '''1. FSV Mainz 05''' aŭ ankoraŭ pli mallonge '''Mainz 05''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Majenco]], ĉefurbo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Rejnlando-Palatinato]]. Ĝi fondiĝis en [[1905]]. Klubaj koloroj estas ruĝo kaj blanko. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu konkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]]. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1905]] en9qrwa91z8h5xi3dgym4xbv0vpzttz 9494963 9494962 2026-10-17T19:33:54Z Aidas 3488 9494963 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = <small>1. FSV</small> Mainz 05 | plena nomo = 1. Fußball- und Sportverein<br />Mainz 05 e.&nbsp;V. | fondita =[[16-a de marto]] [[1905]] | vereinsfarben = Rot-Weiß | stadiono =''Mewa Arena'' | kapacito = {{nombro|34034}} | prezidanto = {{flago|Germanio}} Stefan Hofmann | trejnisto = {{flago|Svislando}} Urs Fischer | retejo = [http://www.mainz05.de/ www.mainz05.de] | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2025/26 | pozicio = 10-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= _mainz2627h | modelo de korpo1= _mainz2627h | modelo de dekstra brako1= _mainz2627h | modelo de ŝorto1= _mainz2627h | modelo de ŝtrumpoj1= _whitetopl | maldekstra brako1= FF0000 | korpo1=FE0000 | dekstra brako1= FF0000 | ŝorto1= FF0000 | ŝtrumpoj1= FF0000 | modelo de maldekstra brako2= _mainz2627a | modelo de korpo2= _mainz2627a | modelo de dekstra brako2= _mainz2627a | modelo de ŝorto2= _mainz2627a | modelo de ŝtrumpoj2= _redtopl | maldekstra brako2= FFFFFF | korpo2= FFFFFF | dekstra brako2= FFFFFF | ŝorto2= FFFFFF | ŝtrumpoj2= FFFFFF }} La asocio '''1. Fußball- und Sportverein Mainz 05 e.&nbsp;V.''', mallonge '''1. FSV Mainz 05''' aŭ ankoraŭ pli mallonge '''Mainz 05''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Majenco]], ĉefurbo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Rejnlando-Palatinato]]. Ĝi fondiĝis en [[1905]]. Klubaj koloroj estas ruĝo kaj blanko. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu konkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]]. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1905]] ezlqqwcwbpxao74zk8i4f4dqev88d7w 0 489355 9494890 8019313 2026-10-17T15:31:02Z Sj1mor 12103 9494890 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto |honora titolo = |nomo = Christian Estrosi |honora sufikso = |dosiero = Christian Estrosi.jpg |grandeco de dosiero = |malgranda dosiero = |priskribo = Christian Estrosi en la somera Universitato de [[MEDEF]], en 2009. |vico = |ofico = [[Listo de urbestroj de Nico|Urbestro]] de [[Nico]] |de = {{dato|21|marto|2008}} |ĝis = |antaŭulo = [[Jacques Peyrat]] | sekvanto = | ofico2 = [[Nacia Asembleo (Francio)|Deputito]] de la [[5-a deputita distrikto de Alpes-Maritimes]] | de2 = {{dato|14|decembro|2010}} | venanta post2 = [[Charles-Ange Ginésy]] | de3 = {{dato|26|majo|2008}} | ĝis3 = {{dato|23|julio|2009}} | venanta post3 = [[Charles-Ange Ginésy]] | sekvanto3 = [[Charles-Ange Ginésy]] | de4 = {{dato|20|junio|2007}} | ĝis4 = {{dato|19|julio|2007}} | venanta post4 = [[Charles-Ange Ginésy]] | sekvanto4 = [[Charles-Ange Ginésy]] | de5 = {{dato|12|junio|1997}} | ĝis5 = {{dato|2|julio|2005}} | venanta post5 = [[Gaston Franco]] | sekvanto5 = [[Charles-Ange Ginésy]] | de6 = {{dato|23|junio|1988}} | ĝis6 = {{dato|1|aprilo|1993}} | venanta post6 = ''Nove kreita distrikto'' | sekvanto6 = [[Gaston Franco]] | ofico7 = [[Listo de estroj de Unuiĝo por Popola Movado (Francio)|Vicprezidanto de UMP]] | de7 = {{dato|3|februaro|2012}} | ĝis7 = {{dato|15|junio|2014}} | prezidanto7 = [[Jean-François Copé]] | ofico8 = [[Listo de francaj ministroj pri industrio|Ministro komisiita pri industrio]] | de8 = {{dato|23|junio|2009}} | ĝis8 = {{dato|13|novembro|2010}} | prezidento8 = [[Nicolas Sarkozy]] | registaro8 = [[2-a ministraro de François Fillon|François Fillon la 2-a]] | venanta post8 = ''Kreita posteno'' | sekvanto8 = [[Éric Besson]] <small>(malrekte)</small> | ofico9 = [[Listo de francaj ministroj pri transmaro kaj kolonioj|Subministro komisiita pri transmaro]] | de9 = {{dato|19|junio|2007}} | ĝis9 = {{dato|17|marto|2008}} | prezidento9 = [[Nicolas Sarkozy]] | registaro9 = [[2-a ministraro de François Fillon|François Fillon la 2-a]] | venanta post9 = [[Hervé Mariton]] | sekvanto9 = [[Yves Jégo]] | ofico10 = [[Listo de francaj ministroj pri teritoria organizado|Ministro delegita al teritoria organizado]] | de10 = {{dato|2|junio|2005}} | ĝis10 = {{dato|15|majo|2007}} | prezidento10 = [[Jacques Chirac]] | registaro10 = [[Ministraro de Dominique de Villepin|Dominique de Villepin]] | venanta post10 = [[Frédéric de Saint-Sernin]] | sekvanto10 = [[Hubert Falco]] |dato de naskiĝo = {{dato|1|julio|1955}} |loko de naskiĝo = [[Nico]] ([[Alpes-Maritimes]]) ([[Francio]]) |dato de morto = |loko de morto = |nacieco = [[Francio|Franca]] |edzo/ino = |partio = [[Kuniĝo por la Respubliko (Francio)|RPR]]<br />[[Unuiĝo por Popola Movado (Francio)|UMP]] |rilatoj = |infanoj = |sidejo = |alma_mater = |okupo = |profesio = |religio = |subskribo = |ttt = |notoj = }} '''Christian Estrosi''', naskiĝinta la {{daton|1|julio|1955}} en [[Nico]] ([[Alpes-Maritimes]]), estas [[Francio|franca]] [[politikisto]] . Eksa prezidanto de la [[departementa Konsilio de Alpes-Maritimes]], li estis plurfoje membre de registaroj, li estas urbestro [[Unuiĝo por Popola Movado (Francio)|UMP]] de [[Nico]], prezidanto de la komunumaro [[metropolo Nico-Bordo Lazura]] kaj deputito de Alpes-Maritimes. == Detalo de mandatoj kaj oficoj == === Politikaj oficoj === * Membro de la politika estraro de [[Kuniĝo por la Respubliko (Francio)|RPR]] ; * Departementa sekretario de la federacio RPR de Alpes-Maritimes de [[1989]] ĝis [[2002]] ; * Nacia delegito de RPR, komisiita pri civila sekureco, de [[1992]] ĝis [[1993]] ; * Nacia delegito de RPR, komisiita pri sporto, de [[1999]] ĝis [[2001]] ; * Nacia delegito de RPR, komisiita pri aktivigo, de [[2001]] ĝis [[2002]] ; * Politika konsilanto de [[Unuiĝo por Popola Movado (Francio)|UMP]] de [[2002]] ĝis [[2005]] ; * Nacia sekretario de UMP, komisiita pri federacioj, de [[2004]] ĝis [[2005]] ; * Vica ĉefsekretario de UMP de la {{Dato|30|junio|2008}} al la {{Dato|24|januaro|2009}} ; * Departementa prezidanto de la federacio UMP de Alpes-Maritimes de [[2002]] ; * Politika konsilanto de UMP de la {{Dato|24|januaro|2009}} ; * Vicprezidanto de UMP : januaro 2013 - {{dato|15|junio|2014}}. === Balotaj mandatoj === ; Deputito * {{Dato|13|junio|1988}} - {{dato|1|aprilo|1993}} : députito de la [[5-a deputita distrikto de Alpes-Maritimes]] * ... * {{Dato|14|decembro|2010}} - {{Dato|17|junio|2012}}<ref>C. Estrosi aŭtomate reakiras sian seĝon en la Nacia Asembleo, unu monaton post sia eliro el la registaro (apliko de la artikolo LO 176 de la balota regularo)</ref> : deputito de la [[5-a deputita distrikto de Alpes-Maritimes]] * De la {{Dato|18|junio|2012}} : députito de la [[5-a deputita distrikto de Alpes-Maritimes]] ; Regiona konsiliano * {{Dato|23|marto|1992}} - {{Dato|15|marto|1998}} : unua vicprezidanto de la [[regiona Konsilio de Provenco-Alpoj-Bordo Lazura]] * {{Dato|16|marto|1998}} - {{Dato|21|aŭgusto|2002}} : regiona konsiliano de Provenco-Alpoj-Bordo Lazura ; Departementa konsiliano * {{Dato|18|marto|1985}} - {{Dato|29|marto|1992}} : departementa konsiliano de Alpes-Maritimes ([[kantono Nico-8]]) * {{Dato|30|marto|1992}} - {{Dato|17|aprilo|1993}} : departementa konsiliano de Alpes-Maritimes (Kantono Nico-8) * {{Dato|18|marto|2001}} - {{Dato|17|septembro|2003}} : unua vicprezidanto de la [[departementa Konsilio de Alpes-Maritimes]] ([[kantono Saint-Étienne-de-Tinée]]) * {{Dato|18|septembro|2003}} - {{Dato|14|decembro|2008}} : [[Listo de prezidantoj de la departementa Konsilio de Alpes-Maritimes|prezidanto de la departementa Konsilio de Alpes-Maritimes]] (kantono Saint-Étienne-de-Tinée) * {{Dato|15|decembro|2008}} - {{Dato|12|junio|2009}}<ref name="démission CG">[http://www.lagazettedescommunes.com/actualite/34464/elus/paca_christian_estrosi_demissionne_mandat_conseiller_general.htm Christian Estrosi demisias kiel departementa konsiliano] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20091217104329/http://www.lagazettedescommunes.com/actualite/34464/elus/paca_christian_estrosi_demissionne_mandat_conseiller_general.htm |date=2009-12-17 }}, gazeto "La Gazette des Communes", la 15-an de junio 2009</ref> : departementa konsiliano de Alpes-Maritimes (kantono Saint-Étienne-de-Tinée) ; Urba konsiliano * {{Dato|14|marto|1983}} - {{Dato|19|marto|1989}} : urba konsiliano de [[Nico]] ([[Alpes-Maritimes]]) * {{Dato|20|marto|1989}} - {{dato|1|julio|1990}} : urba konsiliano de [[Nico]] ([[Alpes-Maritimes]]) * De la {{Dato|21|marto|2008}} : [[Listo de urbestroj de Nico|urbestro de Nico]] ; Konsiliano de komunumaro * {{Dato|18|aprilo|2008}} - {{Dato|31|decembro|2011}} : prezidanto de la [[Urbeca komunumaro Nico-Borda Lazura|aglomeraĵa komunumaro Nico-Bordo Lazura]] (CANCA), fariĝinta, fine de 2008, [[Urbeca komunumaro Nico-Borda Lazura]] (NCA) * De la {{Dato|9|januaro|2012}} : prezidanto de [[metropolo Nico-Borda Lazura]] Metropolo Nico-Bordo Lazura arigas 45 komunumojn, de la marbordo ĝis la plej altaj kulminoj de Merkanturo (Le Gélas 3143 m). === Ministeriaj postenoj === * {{Dato|2|junio|2005}} - {{dato|15|majo|2007}} : ministro delegita al teritoria organizado de la [[ministraro de Dominique de Villepin]] * {{Dato|19|junio|2007}} - {{Dato|17|marto|2008}} : subministro komisiita pri transmaro ĉe la [[Ministerio pri enlandaj aferoj (Francio)|Ministerio pri enlandaj aferoj]] en la [[ministraro dua de François Fillon|2-a registaro de François Fillon]] * {{Dato|23|junio|2009}} - {{Dato|14|novembro|2010}} : ministro ĉe la [[Ministerio pri ekonomio kaj financoj (Francio)|ministro pri ekonomio, industrio kaj dungado]], komisiita pri industrio, en la 2-a registaro de François Fillon == Sintezo de lia motorcikla kariero == * 1972 ** Unua kurkonkurso en {{unuo|250|cm|3}} - 5-a en la kurkonkurso Paul-Ricard à 17 ans * 1974 ** [[tour de France moto]] : frakasiĝo en kapa pozicio * 1975 ** 2-a de [[Bol d'or]] sur [[Kawasaki Heavy Industries, Ltd.|Kawasaki]] kun Gilles Husson 1976 ** 4-a de Moto Journal 200, 2-a en [[Dijon]], 2-a de la 1 000&nbsp;km de la cirkvito [[Mugello]] sur [[Ducati]], venkinto de trofeo [[Internacia Federacio de Motorcikismo|FIM]] de [[Nogaro]] * 1977 ** Venkinto de kurkonkurso en la Monda Ĉampionkonkurso de {{unuo|750|cm|3}} en Dijon * 1978 ** 4-a de grand Prix de France {{unuo|500|cm|3}} (Nogaro) ** 4-a en {{unuo|750|cm|3}} en Hispanio kaj en Nederlando * 1979 ** 2-a kaj 3-a en {{unuo|750|cm|3}} en Nogaro * 1983 ** Ĉeso de konkurso * 2004, 2005 ** Partopreno en [[Coupes Moto Légende]] == Bibliografio == * {{Citlibro|Titolo=La trajectoire d'un motodidacte |Eldonejo=Jean-Claude Gawsewitch Éditeur|Aŭtoro=Philippe Reinhard |Jaro=[[2010 en literaturo|2010]] |Loko=Parizo|Paĝoj=288|ISBN= 978-2-35013-179-5}}. * {{Citlibro|Titolo=Le battement d'ailes du papillon : Bâtir un nouveau modèle économique pour plus de justice sociale|Eldonejo=Pascal Galodé éditeurs|Aŭtoro=Christian Estrosi|Jaro=[[2011 en literaturo|2011]]|Loko=Saint-Malo, Francio|Paĝoj=180|ISBN= 978-2-35593-190-1}}. * {{Citlibro|Titolo=Fils de Nice|Eldonejo=Éditions du Rocher|Aŭtoro=Christian Estrosi|Jaro=[[2013 en literaturo|2013]]|Loko=Nico, Francio|Paĝoj=177|ISBN= 978-2-268-07529-7}}. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj|2}} === Vidu ankaŭ === * [[Kantono Nice-8]] * [[Kantono Saint-Étienne-de-Tinée]] * [[5-a deputita distrikto de Alpes-Maritimes]] * [[2-a deputita distrikto de Alpes-Maritimes]] * [[Listo de deputitoj de Alpes-Maritimes]] * [[Listo de urbestroj de Nico]] * [[Listo de francaj ministroj pri teritoria organizado]] * [[Listo de francaj ministroj pri transmaro kaj kolonioj]] * [[Listo de francaj ministroj pri industrio]] * [[Nice]] === Eksteraj ligiloj === * [http://www.assemblee-nationale.fr/14/tribun/fiches_id/1263.asp Lia slipo sur la interretejo de la Nacia Asembleo] * [http://www.christian-estrosi.com/ Oficiala interretejo de Christian Estrosi] {{Projektoj |commons=Kategorio:Christian Estrosi |n=Kategorio:Christian Estrosi }} {{Ligiltabelo Registaroj Fillon}} {{Urbestroj de la grandaj urboj de Francio}} {{Portalo|Alpes-Maritimes|Nico|franca politiko}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Estrosi, Christian}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en Nico]] [[Kategorio:Kavaliroj de la Honora Legio]] [[Kategorio:Deputitoj de Alpes-Maritimes]] [[Kategorio:Urbestroj de Nico]] [[Kategorio:Urbestroj de UMP (Francio)]] [[Kategorio:Francaj ministroj pri teritoria organizado]] [[Kategorio:Francaj ministroj pri industrio]] [[Kategorio:Francaj ministroj pri transmaro]] [[Kategorio:Prezidantoj de urbeca komunumaro de Francio]] [[Kategorio:Homoj de UMP (Francio)]] [[Kategorio:Homoj de RPR (Francio)]] [[Kategorio:Francaj motorciklistoj]] [[Kategorio:Deputitoj de la 9-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko]] [[Kategorio:Deputitoj de la 10-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko]] [[Kategorio:Deputitoj de la 11-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko]] [[Kategorio:Deputitoj de la 12-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko]] [[Kategorio:Deputitoj de la 13-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko]] [[Kategorio:Deputitoj de la 14-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko]] aeuuejykg2u54dsbinkayom8h911ycw 0 491299 9495084 8530231 2026-10-18T07:37:00Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495084 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |nomo =Thomas Murner<br />(1475-1537) |dosiero =Thomas_Murner.jpg |priskribo =humanista Germanicus |dato de naskiĝo =[[24-a de decembro]] [[1475]] |loko de naskiĝo =[[Obernai|Oberehnheim]], {{FRA}} |dato de morto =[[23-a de aŭgusto]] [[1537]] |loko de morto =[[Obernai|Oberehnheim]], {{FRA}} | alma_mater = [[Universitato de Bazelo]] }} '''Thomas MURNER''' (1475-1537) (naskiĝis en [[Obernai|Oberehnheim]], en la [[24-a de decembro]] [[1475]] - mortis en [[Obernai|Oberehnheim]], en la [[23-a de aŭgusto]] [[1537]]) estis germana [[Humanismo|humanisto]], [[Satiro|satirverkisto]], katolika teologo, polemikisto, [[Poemo|poeto]] kaj [[tradukisto]]. Franciskana monaĥo, en siaj satiroj plena je imagema kaj fantazia spirito, tre proksima de la populara dirmaniero, kaj riĉa je alegorioj kaj metaforoj, li batalis por la reformo de la katolika eklezio kaj atakis la luteranismon, al kiu li nomis "La ekzorcaĵo de la frenezuloj" (1512) aŭ "La Granda Stultulo" (1522). Tamen, li estis konsiderata unu el la plej satiraj poetoj de sia epoko, kaj ankaŭ verkis kelkajn traktatojn. En 1515, li prizorgis tradukon de la [[Eneado]] far [[Vergilio]], kiun li dediĉis al la [[Maksimiliano la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Imperiestro Maksimiliano la 1-a]]. == Biografio == En 1490, li eniris en la franciskanan ordenon, kaj en 1495, li komencis vojaĝi, kaj pli malfrue li studis kaj profesoris en [[Universitato Alberto Ludoviko de Frajburgo|Freiburg]], kie li diplomiĝis kiel Bakalaŭro pri Teologio, en 1500, kaj Doktoro pri Teologio, en 1506. Sekve, li iris al [[Parizo]] kaj poste al [[Jagelona Universitato|Krakovo]], kie li studis filozofion kaj matematikon, kaj [[Strasburgo]]. La Imperiestro Maksimiliano la 1-a lin omaĝis kun la titolo "poeta laureatus", en 1505. En 1513, li nomumiĝis direktoro de la franciskana monaĥejo, en [[Strasburgo]], postenon kiun li rezignis en la venonta jaro kaŭze de publikigado de polemika libro. Pli malfrue li studis jurisprudecon en la [[Universitato de Bazelo]], kaj en 1519, li ricevis diplomon kiel Doktoro pri Juro. En la somero [[1523]] li invitiĝis de [[Henriko la 8-a (Anglio)|Henriko la 8-a el Anglio]], kie liaj skribaĵoj altiris la atenton de [[Thomas More]]. Post iom da tempo, li vojaĝis al [[Italio]], kaj revene, ekloĝis en Strasburgo, tamen, maltrankvila pro la Protestanta Reformacio, li ekziliĝis en [[Lucerno]], en [[Svisio]], en 1526. En 1533, li fariĝis sacerdoto en [[Obernai|Oberehnheim]], kie li mortis. Murner havis pasiplenan kaj energian karakteron, tamen, li kolektis malamikojn, kien ajn li iris. Liaj satiraĵoj estas tre ŝarĝitaj je agresiveco, kiujn li aldirektis kontraŭ la tiama koruptado, la Reformo, kaj speciale kontraŭ [[Marteno Lutero]]. La satiraj verkoj de Murner estis influitaj en la verkoj de la strasburga predikisto [[Johann Geiler von Kaysersberg]] (1445-1510) kaj [[Sebastian Brant|Sébastian Brant]] (1457-1521). == Verkoj == * ''[http://dfg-viewer.de/show/?set%5Bmets%5D=http%3A%2F%2Fdaten.digitale-sammlungen.de%2F%7Edb%2Fmets%2Fbsb00030126_mets.xml ''Invectiva contra Astrologos'']'', [[Strasburgo]] 1499 * ''Germania Nova'', [[Strasburgo]] 1502 * ''Chartiludium logicae'', [[Krakovo]] 1507 * ''[http://dfg-viewer.de/show/?set%5Bmets%5D=http%3A%2F%2Fdaten.digitale-sammlungen.de%2F%7Edb%2Fmets%2Fbsb00009762_mets.xml ''Logica memorativa'']'', [[Strasburgo]] 1509 * ''[http://dfg-viewer.de/show/?set%5Bmets%5D=http%3A%2F%2Fdaten.digitale-sammlungen.de%2F%7Edb%2Fmets%2Fbsb00007126_mets.xml ''De quattuor heresiarchis'']'', [[Strasburgo]] 1509 ** ''[http://dfg-viewer.de/show/?set%5Bmets%5D=http%3A%2F%2Fdaten.digitale-sammlungen.de%2F%7Edb%2Fmets%2Fbsb00012792_mets.xml ''Von den vier ketzeren'']'', [[Strasburgo]] 1509 * ''[http://daten.digitale-sammlungen.de/0000/bsb00005010/images/index.html?fip=193.174.98.30&id=00005010&seite=5 ''Ludus studentum Friburgensium'']'', [[Frankfurto ĉe Majno]] 1511 * ''[http://dfg-viewer.de/show/?set%5Bmets%5D=http%3A%2F%2Fdaten.digitale-sammlungen.de%2F%7Edb%2Fmets%2Fbsb00005455_mets.xml ''Arma patientie contra omnes seculi adversitates'']'', [[Frankfurto ĉe Majno]] 1511 * ''[http://dfg-viewer.de/show/?set%5Bmets%5D=http%3A%2F%2Fdaten.digitale-sammlungen.de%2F%7Edb%2Fmets%2Fbsb00004421_mets.xml ''Benedicite iudeorum'']'', [[Frankfurto ĉe Majno]] 1512 ** ''[http://dfg-viewer.de/show/?set%5Bmets%5D=http%3A%2F%2Fdaten.digitale-sammlungen.de%2F%7Edb%2Fmets%2Fbsb00004421_mets.xml ''Der iuden Benedicite'']'', [[Frankfurto ĉe Majno]] 1512 * ''Narren bschwerung'', [[Strasburgo]] 1512 * ''[http://dfg-viewer.de/show/?set%5Bmets%5D=http%3A%2F%2Fdaten.digitale-sammlungen.de%2F%7Edb%2Fmets%2Fbsb00012791_mets.xml ''Schelmenzunfft'']'', [[Frankfurto ĉe Majno]] 1512 * ''Ein andechtig geistliche Badenfart'', [[Strasburgo]] 1514 * ''Die Mülle von Schwyndelszheym vnd Gredt Müllerin Jarzit'', [[Strasburgo]] 1515 * ''[http://dfg-viewer.de/show/?set%5Bmets%5D=http%3A%2F%2Fdaten.digitale-sammlungen.de%2F%7Edb%2Fmets%2Fbsb00025698_mets.xml ''Die geuchmat'']'', [[Bazelo]] 1519 == Referencoj == {{Referencoj|3}} == Literaturo == * [http://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Thomas_Murner ''Catholic Encyclopedia''] * [http://extra.shu.ac.uk/emls/iemls/work/chapters/morebib1.html ''Thomas Murner, Thomas More, and the First Expression of More's Ecclesiology"] John M. Headley, (1967). * [http://books.google.fr/books?id=vA0OAAAAQAAJ ''Humanism in the Age of Henry VIII''] Maria Dowling * [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D12177.php Historisches Lexikon der Schweiz] * [https://web.archive.org/web/20140821032813/http://www.zeno.org/Literatur/M/Murner,+Thomas ''Zeno.org''] - Meine Bibliothek. * Thomas Murner: elsässischer Theologe und Humanist 1475 - 1537. Exposição da Biblioteca Estadual de Baden. Karlsruhe 1987. * [http://daten.digitale-sammlungen.de/0001/bsb00016336/images/index.html?seite=632 ''Neue Deutsche Biographie''] (NDB). * [http://de.wikisource.org/wiki/ADB:Murner,_Thomas ''Allgemeine Deutsche Biographie''] (ADB). Volume 23 * [http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/i/I12177.php?PHPSESSID=abdb4588a39712c5b513c6e837bb2a21 ''Dicionário Histórico da Suíça''] == Vidu ankaŭ == * [[Sebastian Brant|Sébastian Brant]] (1457-1521) * [[Thomas More]] (1478-1535) * [[Marteno Lutero]] (1483-1546) {{Projektoj}} {{Ĝermo|Teologo|Humanisto|Poeto}} {{Portalo|Homoj|varianto=longa}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Murner, Thomas}} [[Kategorio:Germanaj teologoj]] [[Kategorio:Germanaj humanistoj]] [[Kategorio:Germanaj poetoj]] [[Kategorio:Germanaj pedagogoj]] [[Kategorio:Germanaj franciskanoj]] [[Kategorio:Germanaj verkistoj de la 16-a jarcento]] [[Kategorio:Germanaj tradukistoj]] [[Kategorio:Germanaj satiristoj]] [[Kategorio:Kristanaj hebreistoj]] [[Kategorio:Universitato de Hajdelbergo]] k3hlj08v9ufv3pgv2dohwbzpnk91mex 0 498067 9495033 8471649 2026-10-18T01:29:03Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495033 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Tiruvellore Thattai Krishnamachari''' (en [[Esperanto]] ''Kriŝnamaĉari'' aŭ ''Kriŝnamaĉaro'') (1899–1974) estis Financa Ministro el [[Barato]] en 1956–1958 kaj en 1964-1966. Li estis ankaŭ fonda membro de la unua estraro de la [https://web.archive.org/web/20190830133826/http://www.ncaer.org/ NCAER], nome [https://web.archive.org/web/20190830133826/http://www.ncaer.org/ Nacia Konsilantaro de Aplikita Ekonomia Enketado] en Nova Delhio, nome unua sendependa ekonomika politika instituto de Barato establita en 1956. Krishnamachari gradiĝis el Madrasa Kristana Lernejo kaj estis vizitanta profesoro ĉe la departamento de ekonomiko ĉe la MKL. Li estis populare konata kiel TTK. Li estis la unua ministro de sendependa Barato kiu rezignis pro implikiĝo ĉe fraŭdo.<ref>[http://india.blogs.nytimes.com/2012/05/09/long-view-indias-very-first-corruption-scandal/]</ref> Li estis ankaŭ membro de rekruta komitato, entreprenisto kaj kongresestro. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.indiainfoline.com/bu05/over.html Buĝeto laŭ la jaroj] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Krishnamachari, Tiruvellore Thattai}} [[Kategorio:Barataj politikistoj]] 9hj7pj38qdm0n535z7puiyqxjcekrel 0 502130 9494779 9451833 2026-10-17T12:08:42Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494779 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = bizonbero |koloro = lightgreen |dosiero = SilverBuffaloberry-SK..jpg |dosiero larĝo = 240px |regno = [[Planto]]j ''Plantae'' |regno2 = planto |divizio = [[Angiospermoj]] ''Magnoliophyta'' |klaso = [[dikotoledonaj plantoj|dikotiledonuloj]] ''dicotyledones'' |ordo = ''[[Rosales]] '' |familio =''[[Eleagnacoj]]'' '' Elaeagnaceae '' |genro = “[[Shephardia]]” |specio = '''S. argentea''' | Taxon2_Rang = |dunomo = ''Shepherdia argentea'' |dunomo aŭtoritato = ([[Frederick Traugott Pursh|Pursh]]) [[Thomas Nuttall|Nutt.]] |vikispecio = |komunejo = }} '''Shepherdia argentea''' estas indiĝena planto de meza kaj okcidenta [[Nordameriko]], de la suda [[Kanado]] ([[Alberto]], [[Saskaĉevano]], [[Manitobo]]) suden al [[Usono]] ([[Norda Kalifornio]], [[Arizono]] kaj [[Nov-Meksiko]]).<ref name=grin>Germplasm Resources Information Network: [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?33863 ''Shepherdia argentea''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080924021027/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?33863 |date=2008-09-24 }}</ref> == Priskribo == ''Shepherdia argentea'' estas [[falfolia]] [[arbedo]], kiu fariĝas 2 ĝis 6 m alta. La [[folio]]j staras alterne paraj kaj estas 2–6&nbsp;cm longaj, ovalaj kaj rondformaj. Ili estas verdaj kun fajnaj arĝentaj silkecaj haroj. La [[floro]]j estas flavaj kaj havas kvar sepalojn kaj neniun petalon. La [[frukto]] estas malhelruĝa [[drupo]] 5mm granda; ĝi estas manĝebla sed havas amaretan guston.<ref name=jeps>Jepson Flora: [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?Shepherdia+argentea ''Shepherdia argentea''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220512132702/https://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?Shepherdia+argentea |date=2022-05-12 }}</ref> . La du kulturvariaĵoj, 'Xanthocarpa' kaj 'Goldeneye' havas flavajn fruktojn<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.hort.uconn.edu/plants/s/shearg/shearg1.html|titolo=Shepherdia argentea|alirdato=2013-12-02|familia nomo=Brand|persona nomo=Mark H|verko=UConn Plant Database of Trees, Shrubs, and Vines|eldoninto=University of Connecticut Horticulture}}</ref> == Ekologio == La bero estas unu el la ĉefaj nutraĵoj de [[Pintavosta lagopo]] de [[Saskaĉevano]]. La folioj estas grava furaĝo por la [[hemiona cervo]]<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.ag.ndsu.edu/trees/handbook/th-3-5.pdf|titolo=Silver Buffaloberry|alirdato=2a de decembro 2013|verko=N.D. Tree Handbook|eldoninto=NDSU Agriculture}}</ref> kaj por la [[Blankvosta cervo]].<ref>{{Cite web|title=Silver Buffaloberry (Shepherdia argentea)|url=http://animalrangeextension.montana.edu/articles/forage/Plants/SilBuffaloberry.htm|work=Habitat Management Suggestions for Selected Wildlife Species|publisher=Montana State University, Animal and Range Sciences|accessdate=2 December 2013|authors=R.J. Mackie, R.F. Batchelor, M.E. Majerus, J.P. Weigand, and V.P. Sundberg|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2014-11-05|arkivurl=https://web.archive.org/web/20100610084012/http://www.animalrangeextension.montana.edu/articles/forage/Plants/SilBuffaloberry.htm|arkivdato=2010-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100610084012/http://www.animalrangeextension.montana.edu/articles/forage/Plants/SilBuffaloberry.htm|archivedate=2010-06-10}} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.animalrangeextension.montana.edu/articles/forage/Plants/SilBuffaloberry.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-01-16 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100610084012/http://www.animalrangeextension.montana.edu/articles/forage/Plants/SilBuffaloberry.htm |arkivdato=2010-06-10 }}</ref> La arbedo havas dornajn branĉojn kaj la densa [[habitato]] donas protekton al multaj malgrandaj bestoj kaj lokon por nestoj de [[kantbirdo]]j.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://plants.usda.gov/factsheet/pdf/fs_shar.pdf|titolo=Silver Buffaloberry|alirdato=2a de decembro 2013|eldoninto=United States Department of Agriculture Natural Resources Conservation Service|arkivurl=https://web.archive.org/web/20130430212602/http://plants.usda.gov/factsheet/pdf/fs_shar.pdf|arkivdato=2013-04-30}}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/shrub/shearg/all.html#BOTANICAL AND ECOLOGICAL CHARACTERISTICS|titolo=Shepherdia argentea|alirdato=2a de decembro 2013|familia nomo=Esser,|persona nomo=Lora L|verko=Fire Effects Information System|eldoninto=USDA Forest Service}}</ref> == Utiligado == Kiel la [[Kanada bizonbero]] ankaŭ ''Sheperdia argentea'' tradicie estas medicina kaj nutra frukto.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.aihd.ku.edu/foods/buffaloberry.html|titolo=Buffaloberry|alirdato=2013-12-02|familia nomo=Benfer|persona nomo=Adam|verko=Foods Indigenous to the Western Hemisphere|eldoninto=Kansas University American Indian Health and Diet Project|arkivurl=https://web.archive.org/web/20131116084223/http://www.aihd.ku.edu/foods/buffaloberry.html|arkivdato=2013-11-16}}</ref> En la tradicia medicino la frukto estas uzata kontraŭ stomakoj perturboj.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2792121/|titolo=Phytochemical Composition and Metabolic Performance Enhancing Activity of Dietary Berries Traditionally Used by Native North Americans|alirdato=2013-12-03|dato=2008-01-23|eldoninto=U.S. National Library of Medicine, National Institute of Health}}</ref> En la [[Granda Baseno]], oni manĝis la berojn krudaj aŭ sekigitaj por la vintro, sed pli ofte kuiruitaj en aroma saŭco de [[amerika bizono|bizon]]viando.<ref>{{Citaĵo el libro|url=http://books.google.com/books?id=g5nTRmIVQaEC&pg=PA58&lpg=PA58&dq=silver+buffaloberry+medicinal+usage&source=bl&ots=hM4yZYgZbQ&sig=fcU0-dGYzyxOOw1gvqQvonZs6Ag&hl=en&sa=X&ei=4IudUvqNDIyUjAL52YCYCQ&ved=0CCsQ6AEwATgU#v=onepage&q=buffaloberry&f=false|titolo=Handbook of North American Indians: Great Basin|alirdato=2013-12-03|jaro=1986|loko=Washington D.C.|eldoninto=Smithsonian Institution|redaktinto=William C. Sturtevant}}</ref> La bizonbero estas baza nutraĵo de la indianoj, kiuj manĝis la berojn en pudingoj, ĵeleo, kaj en kruda kaj sekigita formo.<ref>{{Cite book|title=Wild Berries of the West|year=2001|publisher=Mountain Press Publishing Company|location=Missoula, Montana|isbn=0-87842-433-4|page=119|authors=Betty B. Derig and Margaret C. Fuller|accessdate=3 December 2013}}</ref> En la [[ŝona lingvo]] la planto nomiĝas '''añ-ka-mo-do-nûp'''.<ref>{{cite paper |url=https://www.swsbm.com/Ethnobotany/Ethnobotany_of_Gosiute.pdf |title=The Ethno-botany of the Gosiute Indians of Utah |accessdate=2007-11-12 |last=Chamberlin |first=Ralph Vary |authorlink=Ralph Vary Chamberlin |year=1911 |work=Memoirs of the American Anthropological Association Vol II, part 5 |publisher= }}</ref> [[Dosiero:Shepherdia argentea range map.png|200ra|eta|natura distribuejo]] == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SHAR USDA Plants Profile: ''Shepherdia argentea'' (silver buffaloberry)]{{404|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?3431,3434,3435 Jepson Manual Treatment for ''Shepherdia argentea''] * [http://herb.umd.umich.edu/herb/search.pl?searchstring=Shepherdia+argentea University of Michigan—Dearborn: Native American Ethnobotany of Silver buffaloberry] * [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/shrub/shearg/all.html US Forest Service Fire Ecology] * [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Shepherdia+argentea ''Shepherdia argentea'' — U.C. Photo gallery] [[Kategorio:Eleagnacoj]] [[Kategorio:Fruktoj]] a7vc5zddo1ezoli2qkec5z33zg71inr 0 502605 9494799 9263834 2026-10-17T12:37:06Z Crosstor 3176 /* Instruistoj (elekto) */ 9494799 wikitext text/x-wiki {{Informkesto universitato | nomo = <!-- Nur se malsamas disde la artikola titolo --> | emblemo = | moto = | fondodato = [[2002]] | speco = ŝtata | urbo = [[Győr]] | gvidanto = | titolo de la gvidanto = Rektoro | nombro de studentoj = ĉ. {{formatnum:15000}} (2016) | nombro de kunlaborantoj = | el tio profesoreoj= | jara budĝeto = | retejo = |regiono-ISO = HU |situo sur mapo= Győr |situo sur mapo2= Centra Győr |zomo=13 }} '''[[Universitato]] [[István Széchenyi|Széchenyi István]]''' estas nova universitato en [[Győr]], [[Hungario]]. La universitato (la hungara mallongigo estas SZE) estis establita en [[2002]]. Ĝi havas elstaran reputacion en elektra kaj mekanika inĝenieradoj kaj havas partnerecon kun la germana aŭtoproduktanto Audi. [[Dosiero:Egyetemi város.jpg|eta|maldekstre|]] == Historio == Győr longe estas lerneja [[urbo]]. Ekde la [[18-a jarcento]] diversaj [[altlernejo]]j funkciis en la urbo. En 1968 la registaro establis telekomunikadan altlernejon. En [[1995]] [[ELTE]] metis tien juran fakultaton. La fakultato trejnis inĝenierojn ankaŭ por la transportado kaj telekomunikada infrastrukturoj. La konstruaĵo de la universitato estis konstruita - bonega escepto en Hungario, origine por edukceloj - sur la pitoreska kurbo de [[Danubo]]. La institucio portas la nomon de István Széchenyi (la plej granda hungaro) ekde [[1986]]. En [[2002]] la altlernejo estis deklarita universitato. En la universitato lernas 12 mil [[studento]]j kaj kvinmil korespondantaj studentoj. == Fakultatoj == * Fakultato pri juro kaj politiko nomata pri [[Ferenc Deák]] * Fakultato de inĝenieraj sciencoj * Pedagogia fakultato [[János Apáczai Csere]] * Instituto pri muzika arto * Instituto pri sano == Instruistoj (elekto) == * [[László Benkő (juristo)]] * [[János Cserni]] * [[Dezső Ekler]] * [[András Földi]] * [[Sándor Gardó]] * [[Nóra Géczy]] * [[Árpád Horváth (verkisto)]] * [[László Hunyadi (geologo)]] * [[Gergely Ittzés]] * [[Maja Jahoda]] * [[Imre Kovách]] * [[István Kukorelli]] * [[András Osztovits]] * [[András Patyi]] * [[Péter Polt]] * [[János Rechnitzer]] * [[Mihály T. Révész]] * [[Nóra Salvi]] * [[Péter Takács (juristo)]] * [[Tibor Tóth (historiisto)]] * [[Zsolt András Varga]] == Studentoj (elekto) == * [[Adrián Horváth]] * [[Adrián Juhász]] * [[Ernő Kabos]] * [[Edina Lőrincz]] * [[László Mandur]] == Fontoj == * [http://uni.sze.hu/kezdolap] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141110102126/http://uni.sze.hu/kezdolap |date=2014-11-10 }} {{Projektoj}} [[Kategorio:Győr]] [[Kategorio:Universitatoj en Hungario|István Széchenyi]] 3gwpdmlwvuob55wflme5702e24jackd 0 504056 9495080 9478326 2026-10-18T07:30:42Z Crosstor 3176 /* T */ 9495080 wikitext text/x-wiki Listo de famuloj, kiuj naskiĝis en [[Szombathely]]: {{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Andor Adorján]], [[ĵurnalisto]] * [[Pál Áldásy]], [[bestokuracisto]] * [[József Asbóth]], [[tenisisto]] == B == * [[Róbert Bánky]], [[aktoro]], pupteatristo * [[János Bárdosi]], [[etnografo]] (pli precize en Herény) * [[György Bárdossy]], [[geologo]] * [[László Bárdossy]], [[ĉefministro]] * [[Csilla Bátorfi]], tablotenisisto * [[László Beke]], arthistoriisto * [[László Benkő]], muzikisto * [[László Benkő (fasonisto)]] * [[László Benkő (verkisto)]] * [[Gábor Blaskó]], [[kemiisto]] * [[László Blazovich]], [[arkivisto]] * [[György Bodola]], [[karikaturisto]] * [[József Bognár]], [[ministro]] * [[Szilvia Bognár]], popolkantisto * [[László Borhy]], [[arkeologo]] * [[József Borossay]], kemiisto * [[János Brenner]], [[arkitekto]] * [[János Brenner (beatulo)]] == C == * [[Gyula Császár]], kuracisto * [[Ágnes Cser Kovács]], redaktoro * [[Emil Csonka]], ĵurnalisto == D == * [[László Detre]], [[astronomo]] * [[János di Gléria]], kemiisto * [[Gábor Döbrentey]], pentristo == E == * [[Ottó Eiben]], [[antropologo]] * [[Dezső Ekler]], arkitekto * [[Imre Gábor Esterházy]], [[episkopo]] * [[László Ettre]], kemiisto == F == * [[Klára Farkas]], pentristo * [[Ernő Fekete]], aktoro * [[Károly Ferencz]], geologo en la iama Olad * [[Lajos Fodor (kemiisto)]] * [[Géza Földessy]], aktoro * [[Attila Fülöp]], operkantisto == G == * [[Tamás Gaál]], skulptisto * [[Jenő Garai]], kemiisto * [[László Gerő (arkitekto)]] * [[Nicolas Gessner]], reĝisoro * [[Sándor Görög]], kemiisto * [[Jenő Gothard]], [[astronomo]] (li naskiĝis pli precize en Herény (iama [[vilaĝo]], nuntempa urboparto) * [[Sándor Gothard]], astronomo (same en Herény) * [[József Gyurácz]], ornitologo * [[Réka Gyurátz]], martelĵetisto == H == * [[Miklós Hajdufy]], reĝisoro * [[Béla Halmos]], violonisto * [[János Heckenast]], arkitekto * [[Csaba Hende]], ministro * [[István Herold]], agronomo * [[Ernő Hollán]], [[inventisto]] * [[János Hoós (ministro)]] * [[Gábor Horn]], politikisto * [[Boldizsár Horvát]], [[politikisto]] * [[Ede Horváth]], fabrikestro kaj staĥanovisto * [[Ferenc Horváth (arkivisto)]] * [[József Elek Horváth]], [[poeto]] * [[Ferenc Hujber]], aktoro * [[László Hunyady]], [[fiziologio|fiziologo]] == I == * [[István Iván]], medalisto == J == * [[Andor Jánossy]], [[agronomo]] == K == * [[Zsolt Kajcsos]], fizikisto * [[János Kajdi]], boksisto * [[Zoltán Kelemen (aktoro)]] * [[József Kenyeres]], jezuito * [[Emil Keres]], aktoro * [[Gábor Király]], futbalisto * [[Andor Komáromy (dirigento)]] * [[László Koszta]], historiisto * [[Zsuzsanna Kötél]], agronomo * [[István Kovács (operkantisto)]] == L == * [[István Laczó]], operkantisto * [[Bonifác Lancsics]], benediktano * [[Andor László]], [[bankisto]] * [[Ferenc Lengyel]], aktoro * [[Antal Leszler]], radiologo * [[Miklós Locsmándi]], informadikisto * [[Jenő Lukács]], matematikisto * [[Margit Lux]], aktoro == M == * [[Klára M. Rásky]], paleobotanikisto * [[Ágnes Máger]], pentristo * [[Ladislao Magyar]], kiu esploris la nunan [[Angolo]]n * [[András Márkus (informatikisto)]] * [[Emília Márkus]], aktoro * [[Tibor Márkus]], ĵazpianisto * [[Márta Mátrai]], politikisto * [[Gyula Mesterházy]], aktoro * [[Lajos Miller]], [[operkantisto]] == N == * [[Károly Nádas]], drumisto * [[János Nagy (lingvisto)]] * [[Miklós Nagy (literaturhistoriisto)]] * [[István Náray-Szabó]], kemiisto * [[András Nemény]], politikisto * [[Miklós Neményi]], inĝeniero * [[G. Béla Németh]], literaturhistoriisto * [[János Németh (oficiro)]] * [[Tamás Németh]], agronomo * [[Iván Nesztor]], drumisto * [[László Nógrádi]], ministro * [[János Nyilasi]], kemiisto == O == * [[Iván János Orsonics]], benediktano == P == * [[Márton Patkós]], aktoro * [[Rózsa Polgár]], gobelinisto * [[Mihály Pósfai]], geologo == R == * [[Imre Rajczy]], skermisto * [[Ede Reiszig (pli aĝa)]], notario (pli precize en Kámon naskiĝis) * [[László Ridovics]], pentristo * [[Tibor Rozanits]], grafikisto == S == * [[Ildikó S. Horváth]], grafikisto * [[László Saly Németh]], pentristo * [[Imre Schrammel]], ceramikisto * [[István Seregély]], ĉefepiskopo * [[István Seri]], kuracisto * [[Ernő Sipőcz]], gitaristo * [[Miklós Szabó (arkeologo)]] * [[Imre Szalay]], [[kanoniko]] * [[Ferenc Szaniszló]], episkopo * [[József Szaniszló]], kanoniko * [[Gyula Szántai]], gitaristo * [[Gáspár Szarka]], [[jezuito]] (pli precize en Lukaháza, nun jam urboparto) * [[Ferenc Székely (ministro)]] * [[Gyula Szekér]], vic[[ĉefministro]] * [[László Szelestei Nagy]], bibliotekisto * [[József Széll]], ministro * [[Imre Szenczy]], [[instruisto]] * [[Iván Szkok]], pentristo == T == * [[Miklós Takács]], [[arbaristo]] * [[Gábor Török (politologo)]] * [[Csaba Tóth (pentristo)]] * [[István Tóth (1861)]], skulptisto * [[Attila Tyll]], aktoro == V == * [[Péter Vályi]], ministro * [[Viktor Vass]], skulptisto * [[László Vikár]], muzikologo * [[Imre Vincze (subministro)]] == W == * [[Gyula Wälder (arkitekto)]] * [[Sándor Weöres]], poeto == Vidu ankaŭ == * [[Listo de famuloj mortintaj en Szombathely]] == Fontoj == La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis. [[Kategorio:Listoj de homoj|famuloj naskiĝintaj en Szombathely]] [[Kategorio:Szombathely]] sb53jv0fsnqjo52vbh73diaguckc6y0 0 507593 9494819 9439653 2026-10-17T13:58:48Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494819 wikitext text/x-wiki {{Alinomu|Maketo}} {{Informkesto organizaĵo}} [[Dosiero:Scale Model Of The Tower Of London In The Tower Of London.jpg|dekstra|eta|300ra|Skalmodelo de la [[Turo de Londono]]. Tiu maketo troviĝas ene de la turo mem.]] [[Dosiero:Maqueta turbina hidroeléctrica.jpg|eta|300ra|Skalmodelo de akvopelada [[elektra generatoro|elektrogeneratoro]]]] '''Maketo'''<ref>[https://vortaro.net/#maketo_kdc maketo] en [[PIV]]</ref> aŭ '''Skalmodelo''' estas plej ĝenerale fizika reprezentado de [[objekto]], kiu konservas precizajn rilatojn inter plej superregaj aspektoj de la modelo, kvankam absolutaj valoroj de la originaj trajtoj ne devas esti konservitaj. Tio ebligas ĝin montri iom da karakteraro aŭ trajtaro de la origina objekto sen ekzamenado de la origina objekto mem. La plej konataj skalmodeloj reprezentas la fizikan aspekton de objekto en miniaturo, sed ekzistas multaj aliaj specoj. Skalmodeloj estas utiligitaj en multaj kampoj inkluzive de [[inĝenierado]], [[arkitekturo]], [[kino]], [[Armeo|armea komando]], vendkapablo kaj eĉ distro en ŝatokupa [[modelismo]]. Dum ĉiu kampo povas utiligi skalmodelon por malsama celo, ĉiuj skalmodeloj estas bazitaj sur la samaj principoj kaj devas renkonti la samajn ĝeneralajn postulojn esti funkciaj. La detalpostuloj varias depende de la bezonoj de la modeliganto. Por esti vera skalmodelo ĉiuj signifaj aspektoj devas esti precize modeligitaj, kiel ekzemple materialaj trajtoj, tiel ke la interagado de la skalmodelo kun la ekstera mondo estu fidinde rilatita al la interagado de la origina objekto kun la reala mondo. == Vidu ankaŭ == * [[Maketo (arkitekturo)]] * [[Ludiltrajno]] * [[Soldatludilo]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * {{Cite book|last1=Crowe |first1=Clayton t.| last2=Elger |first2=Donald F. |last3=Williams |first3=Barbara C. |last4=Roberson |first4= John A. |title=Engineering Fluid Mechanics |year=2010 |publisher=John Wiley & Sons, Inc.| isbn=978-0-470-40943-5}} * {{cite book |last1=Harris |first1=Harry G. |last2=Sagnis |first2=Gajanan M. |title=Structural Modeling and Experimental Techniques |year=1999 |publisher=CRC Press LLC |isbn=9780849324697}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.vintage-airfix.com Vintage Airfix] - All the Airfix Catalogues recorded online. * [http://www.pictures-books-for-childrens.com kids books] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141018000224/http://www.pictures-books-for-childrens.com/ |date=2014-10-18 }} - Collection of books for kids with only miniatures. * [http://www.xdiecast.com xdiecast.com the scale model car info bank] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{dmoz|Recreation/Models/Scale}} * [http://www.studio4moon.lt]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - architectural scale modeling studio in Lithuania. [[Kategorio:Konstruado]] 2r8x55tdgk270e1ezwa2r6h4245e3nw 0 508716 9494837 9458061 2026-10-17T14:30:42Z Sj1mor 12103 9494837 wikitext text/x-wiki {{Informkesto monto |nomo=Castro Valnera / Castru Valnera |bildo=Castro Valnera Cantabria.jpg |bildopriskribo=Norda flanko, en Kantabrio. |alteco=1718 |latitudo=43.150556 |longitudo=-3.652778 |regiono-ISO=ES-BU/ES-CB |situo sur mapo=Kantabrio |situo sur mapo2=Hispanio |landoj={{ESP}} |montaro=[[Kantabra Montaro]] |unua grimpo= |plej facila grimpo= |mineralo= }} '''Castru Valnera'''<ref>{{citaĵo el libro|familia nomo=Penny|persona nomo=Ralph|titolo=El habla Pasiega: Ensayo de Dialectología Montañesa|url=https://archive.org/details/elhablapasiegaen0000penn|jaro=1969|eldoninto=Tamesis Books Limited|isbn=978-0-900411-05-2|paĝoj=[https://archive.org/details/elhablapasiegaen0000penn/page/204 204]|eldono=1a|alirdato=15-a de oktobro 2013|lingvo=hispana|ĉapitro=5/1|citaĵo=§204 San Roque de Riomiera: "[…] Montañas: Bernachu, el Castru Valnera, Cubulruyu, […]"}}</ref> ([[kantabra lingvo|kantabre]]) aŭ '''Castro Valnera''' ([[hispana lingvo|hispane]]) estas monto en oriento de la [[Kantabra Montaro]], en masivo [[Montoj de Pas]]. Ĝi situas en la [[montpasejo]]j [[Portillo de Lunada]] kaj [[Las Estacas de Trueba]]. Ties suda flanko estas en la [[komarko]] [[Las Merindades]], en la [[provinco Burgoso]] ([[Kastilio kaj Leono]]) kaj ties norda flanko estas en la komarko [[Valles Pasiegos]], en [[Kantabrio]]. Ties alteco (1718 m) estas tiu plej alta inter ĝi kaj [[Pireneoj]], en [[Navaro]]. En la norda flanko estas formaĵoj produktitaj de [[glaĉero]]j dum [[Kvaternaro]], kiuj estas tiuj plej malaltaj en [[Hispanio]]. En la nord-orienta flanko, en [[Portillo de Lunada]] ekfluas la [[rivero Miera]], kaj en la nord-okcidenta flanko ekfluas la [[rivero Pandillo]], kiu estas unu el la unuaj alfluantoj de la [[rivero Pas]]. En la sudokcidenta flanko ekfluas la [[rivero Trueba]], kiu fluas en la [[rivero Nela|riveron Nela]] (siavice fluantan en [[Ebro]]n). [[Dosiero:CastroValneraBurgos.jpg|Suda flanko, en Burgoso.|eta|250px|dekstra]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://espeleorupo.blogspot.com/ Amantoj de speleologio en Castru Valnera] [[Kategorio:Montoj en Kantabrio]] swot7pwittlc8oiqrylq5ticf0epjed 0 509762 9495065 8394468 2026-10-18T06:11:40Z Sj1mor 12103 9495065 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = ''ordinara tetragonio'' |koloro = lightgreen |dosiero = Tetragonia tetragonioides0.jpg |dosiero larĝo = 240px |priskribo de dosiero = ordinara tetragonio |regno = [[Plantoj]] ''Plantae'' |divizio = [[Angiospermoj]] ''Magnoliophyta'' |klaso = [[Dukotiledonaj plantoj|Dukotiledonoj]] ''Magnoliopsida'' |ordo = [[Kariofilaloj]] '' Caryophyllales '' |familio = [[Aizoacoj]] '' Aizoaceae'' |genro = '''Tetragonio''' '' Tetragonia'' |genro aŭtoritato = (Pallos) Kuntze |dunomo = Tetragonia tetragonioides |vikispecio = |komunejo = }} La '''ordinara tetragonio''', ankaŭ nomata '''novzelanda spinaco''' aŭ laŭ la [[maoria lingvo]] '''Kokiho''' (''Tetragonia tetragonioides'') estas plantspecio de la genro ''[[Tetragonia]]'' ene de la familio de la [[Aizoacoj]] (Aizoaceae). La [[nomenklaturo (biologio)|botanika genronomo]] ''Tetragonia'' kaj la [[epiteto#biologio|specia epiteto]] ''tetragonioides'' devenas de la [[greka lingvo |grekaj ]] vortoj „τέτρα“ (tetra) = ''kvar'' kaj „γόνος“ (gonos) staras por ''reproduktado''. La fruktoj havas kvar flugilojn. == Priskribo == La ordinara tetragonio kreska kiel unujara [[herba planto]]. Pere de [[stolono]]j la planto povas formi pli aŭ malpli grandan planttapiŝon. Ĝi estas, kiel la aliaj specioj de la genro ,kovrata je folioj kaj tigoj per fluidaĵplenaj [[vesiklo (biologio)|vesikloj]], kiuj aspektas kiel malgrandaj glacikristaloj. La helverdaj, triangulaj [[folio (planto)|folio]] estas 3 ĝis 15 cm longaj. La eta floroj estas flavaj. La planto floras de aŭgusto ĝis decembro. La lignecaj fruktoj estas kvarflugilaj kaj enhavas multajn semojn. == Ekologio == ''Tetragonia tetragonioides'' estas [[terofito]] kaj [[halofito]]. La disvastigo de la semoj okazas per vento kaj akvo.<ref name="RBG"/> == Disvastigo == [[Dosiero:Starr 050225-4541 Tetragonia tetragonioides.jpg|eta|tipa kreskejo]] ''Tetragonia tetragonioides'' hejmiĝas rande de salaj kaj ŝirmitaj aluviaj grundojĉe la marbordoj de suda kaj okcidenta [[Aŭstralio]], [[Novzelando]] kaj [[Tasmanio]].<ref name="SLU"/> ''Tetragonia tetragonioides'' bone Kreskas sur salriĉaj grundoj. En Japanujo kaj Sudameriko ĝi estis enkondukita kiel kulturplanto. Ĝi atingis Eŭropon fine de la 18a jarcento. [[Joseph Banks]] potis ĝin al la ĝardenoj [[Kew Gardens]].<ref name="RBG"/><ref>J. Becker-Dillingen: ''Handbuch des Allgemeinen Gemüsebaus.'' Verlag Paul Parey, Berlin und Hamburg 1938.</ref> De tie ĝi disvastiĝis en Eŭropo. La planto estas neofte uzata en meza Eŭropo kiel folilegomo. <ref name="SLU">Sächsisches Landesamt für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie:''Wenig bekannte Gemüsearten.'' Sächsische Staatsregierung, Dresden 2.Aufl. 2013.</ref> == Utiligado == La junaj ŝospintoj estas manĝataj simile al spinaco. La planto havas pli intensan guston al [[spinaco]].<ref name="SLU"/> Ĝi povas esti manĝata krude kaj kuirite.<ref name="RBG">{{Citaĵo el la reto |url=http://www.rbgsyd.nsw.gov.au/education/Resources/bush_foods/Tetragonia_tetragonioides |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-02-09 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140209094629/http://www.rbgsyd.nsw.gov.au/education/Resources/bush_foods/Tetragonia_tetragonioides |arkivdato=2014-02-09 }}</ref> La [[maorioj]] , kiuj nomas la planton ''kōkihi'' manĝas la planton kune kun la radikoj de [[konvolvulo]] (''pōhue'') .<ref>T. Low: ''Wild Food Plants of Australia.'' Angus & Robertson, 1991, ISBN 0-207-16930-6</ref><ref>Riley, Murdoch: ''Maori Healing and Herbal.'' Viking Sevenseas N.Z. Ltd., Paraparaumu 1994 S. 7–10. ISBN 0854670955.</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Aizoacoj]] [[Kategorio:Legomoj]] [[Kategorio:Folilegomoj]] ded4ek18zv15du5c4du1fc8strcx6lc 0 510333 9494997 8668786 2026-10-17T21:55:11Z ~2026-55527-78 265126 /* */ 9494997 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|kabo |situo = [[Aŭstralio]], [[Tasmanio]] |regiono-ISO = AU-TAS |mapo lokumilo = iso |mapo1 lokumilo = Aŭstralio |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |zomo=10 }} [[Dosiero:Tazziemap.png|380px|eta|Mapo de Tasmanio. Kabo Grim estas nordokcidente ĉe tri malgrandaj insuloj.]] '''Kabo Grim''' estas la plej nordokcidenta pinto de [[Tasmanio]], [[Aŭstralio]]. Malkovrita por eŭropanoj kaj nomita Kabo Grim fare de [[Matthew Flinders]] la 7an de Decembro 1798, dum li navigis el oriento orienten per la [[ŝalupo]] ''Norfolk'', konfirmante la unuan fojon ke la [[Tero de Van Diemen]] estas separata el la aŭstralia kontinento pere de markolo kiun li nomigis kiel [[Markolo Bass]].<ref>Ernest Scott, p138, ''The Life of Captain Matthew Flinders, R.N.'', Angus & Robertson, 1914.</ref> {{Koord|40|40|41|S|144|41|09|E|region:AU-TAS_type:landmark|display=inline|notes=<ref>{{Cite web|url=http://www.bom.gov.au/inside/cgbaps/met_data.shtml|title=Cape Grim Baseline Air Pollution Station|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2015-01-18|arkivurl=http://webarchive.loc.gov/all/20020223070714/http://www.bom.gov.au/inside/cgbaps/met_data.shtml#station_specs|arkivdato=2002-02-23|accessdate=2015-01-18|archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20020223070714/http://www.bom.gov.au/inside/cgbaps/met_data.shtml#station_specs|archivedate=2002-02-23}}</ref>}} == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Geografio de Aŭstralio]] [[Kategorio:Tasmanio]] [[Kategorio:Kaboj]] h5ldp1314tnqz6omzwbfjmh0wjb9a7o 0 510852 9494848 8958280 2026-10-17T14:45:25Z Sj1mor 12103 9494848 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} {| class="wikitable collapsible collapsed" align="right" style="margin: 1em; margin-top: 0;" ! colspan="3" style="white-space: nowrap;"| [[Asteroido]]j malkovritaj : 10&nbsp; |- | [[15512 Snyder]] || {{dato|18|oktobro|1999}} || rowspan= "3" | kun<br />[[David Healy (astronomo)|David Healy]] |- | [[37163 Huachucaclub]] || {{dato|19|novembro|2000}} |- | [[38203 Sanner]] || {{dato|19|junio|1999}} |- | [[86279 Brucegary]] || {{dato|17|oktobro|1999}} || rowspan = "7" | |- | [[106537 McCarthy]] || {{dato|23|novembro|2000}} |- | [[106545 Colanduno]] || {{dato|28|novembro|2000}} |- | [[158092 Frasercain]] || 28-a de novembro 2000 |- | [[165347 Philplait]] || {{dato|23|novembro|2000}} |- | [[(230080) 2000 WE11|(230080) 2000 WE₁₁]] || {{dato|20|novembro|2000}} |- | [[(285784) 2000 WW29|(285784) 2000 WW₂₉]] || {{dato|25|novembro|2000}} |} '''Jeffrey S. MEDKEFF''' (naskiĝis en [[1968]] en [[Akron (Ohio)]], mortis la {{daton|3|aŭgusto|2008}} en [[Houston (Teksaso)]]) estis [[Usono|usona]] [[astronomo]], [[scienco|scienca]] verkisto kaj [[eduko|edukisto]]. Li estis ankaŭ fasonisto de [[Aŭtomato (aparato)|aŭtomataj]] [[teleskopo]]j, [[filantropo]] kaj advokato de la persona kaj seksa liberecoj. == Vivo == Naskiĝinte en [[Akron (Ohio)|Akron]], li kreskis en [[Cuyahoga Falls (Ohio)|Cuyahoga Falls]] ([[Ohio]]) kaj estis edukita en la [[Ŝtata Universitato de Ohio]]. June, li estis trafita de [[astmo]] kaj suferis longajn enmalsanulejigojn. En la komencaj [[1990-aj jaroj]] li estis estro de teknologia [[ekfirmao]], kiun li vendis kun profito. Li poste prenis postenon de analizisto de [[informa sistemo]] ĉe Ŝtata Universitato de Ohio. En [[1994]], li iris en [[Sierra Vista (Arizono)|Sierra Vista]] ([[Arizono]]), kie li laboris en la [[Observatorio Junk Bond]] en programo de serĉo de [[asteroido]]j. Ĉar li trovis tiun laboron teda, li disvolvis sistemon de aŭtomata observo kaj redukto de la datumoj por tiu tasko. En [[1997]], li adoptis la komencan formon de la normo [[ASCOM (normo)|ASCOM]] ([[angla lingvo|angle]] por ''[[:en:ASCOM (standard)|'''AS'''tronomy '''C'''ommon '''O'''bject '''M'''odel]]'') por la komuniko kun [[flankaparato]]j kiel [[fotilo]]j kaj [[teleskopo]]j. En [[1999]], la akiro de bildoj de asteroidoj elde la observatorio estis plene aŭtomatigita. Medkeff kreis je tia epoko la [[Observatorio de Rockland|Observatorion de Rockland]] kaj poste iĝis direktoro de la privata "[[Observatorio]] de Astronomia Esploro per Malgranda Teleskopo" ({{Lang-en|Small Telescope Astronomical Research Observatory}}). Postaj disvolvoj estis faritajn en tiu-ĉi ambaŭ instalaĵon. Je la fino de [[2000]], la selekto de celoj por noktaj observadoj estis farita per [[komputilo]], kvankam astronomoj povis difini specifiajn celojn. Dum ĉi-tiu epoko, pluraj observatorioj en [[Arizono]], [[Aŭstralio]] kaj [[Eŭropo]] uzis tute aŭ parte la sistemon de Medkeff. De [[2000]] ĝis [[2004]], li plibonigis la [[programaro]], kaj adaptis ĝin por studoj pri [[supernovao]]j kataklismaj {{J|varianta stelo}} kaj {{J|transneptuna objekto}}. En [[2004]], pluraj famaj observatorioj uzis tiun programaron aŭ adaptis la [[fontkodo]]n por sia uzo. Kiel rezulto de sia laboro, Medkeff malkovris aŭ kun-malkovris 10 [[asteroido]]jn, laŭ [[Internacia Astronomia Unio|IAU]]<ref>[http://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/MPDiscsAlpha.html MPC alfabeta listo de la asteroidaj malkovrintoj]{{lingvokodo|en}}</ref> en [[1999]] kaj [[2000]]. === Kariero de scienca verkisto kaj edukisto === En [[1986]], li komencis verki artikolojn por ''[[Sky & Telescope]]'' kaj iĝis kunlaboranto ĉe tiu-ĉi revuo ĝis [[2004]]. En la fino de la [[1990-aj jaroj]] li estis aktiva en astronomia klubo, kies celo estis [[scienca popularigo|popularigo]] de astronomio, kaj li donis multenombrajn prelegojn en pluraj lokoj En [[2004]], Medkeff vendis sian firmaon kaj retiriĝis el la kampo de la teknologio. Kun sia edzino, li transloĝiĝis en [[Eagle River (Anchorage)|Eagle River]], proksime de [[Anchorage]] ([[Alasko]]) kaj aniĝis al grupo da [[amatora astronomio|amatoraj astronomoj]] kiuj donis senpagajn prelegojn. Komence de [[2005]], li mem donis prelegon pri la [[stela evoluo]]. Li plu disvolvis plurajn prezentaĵojn kaj dokumentojn disdonitajn al [[ĵurnalisto]]j pri scienco, disvolvante instruajn materialojn kaj kursojn por instruistoj kaj [[hejminstruo|hejminstruantoj]]. Je la fino de [[2005]], li dediĉis sian personan havaĵon al tiu strebo, kaj li ne akceptis eksterajn monhelpojn. En [[decembro]] [[2007]], li kreis la [[blogo]]n '' Blue Collar Scientist'',<ref>[http://bluecollarscientist.com/ Blue Collar Scientist] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150102025516/http://bluecollarscientist.com/ |date=2015-01-02 }} {{lingvokodo|en}}</ref> kie li verkis pri [[scienco]], scienca [[komunikado]], [[skeptikismo]] kaj [[ateismo]]. == Morto == En [[junio]] [[2008]], Medkeff estis diagnozita kiel trafita de primara [[kancero]] de la [[hepato]] ([[hepatocelulara karcinomo]]) kaj sekvis kuracadon ĉe la ''[[The University of Texas M. D. Anderson Cancer Center|M. D. Anderson Cancer Center]]'' de [[Houston (Teksaso)]]. Li mortis la {{daton|3|aŭgusto|2008}}.<ref>[https://yucatangee.wordpress.com/ ''"Yucatangee Eventually Shuts Up''] {{lingvokodo|en}}</ref> La asteroido [[41450 Medkeff]] <ref>[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=41450+Medkeff JPL Small-Body Database Browser : 41450 Medkeff (2000 LF₁₅)] {{lingvokodo|en}}</ref> estis nomita en lia memoro. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : //eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Vidu ankaŭ == * [[:Kategorio:Malkovrita de Jeffrey S. Medkeff]] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Medkeff, Jeffrey S.}} [[Kategorio:Usonaj astronomoj]] [[Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj]] prro1m6drbatjdu3cwhuwq7756nwrjw 0 514279 9494873 9451529 2026-10-17T15:09:36Z Sj1mor 12103 9494873 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sciencisto |nomo = {{PAĜNOMO}} |dosiero =Clausius.jpg |priskribo de dosiero =germana fizikisto kaj kemiisto |dato de naskiĝo =[[2-a de januaro]] [[1822]] |loko de naskiĝo =[[Köslin]], {{Prusio}} (hodiaŭ Pollando) |dato de morto =[[24-a de aŭgusto]] [[1888]] |loko de morto =[[Bonn]], {{Germana Regno}} | alma_mater = [[Universitato de Berlino ]]<br />Universitato de Würzburg<br />[[Universitato de Bonn ]]<br />[[Universitato de Lepsiko ]]<br />[[Universitato de Halle|Universitato de Halle an der Saale]] }} '''Rudolf Julius Emmanuel CLAUSIUS''' (1822-1888) estis germana [[fizika kemio|fiziko-kemiisto]], matematikisto, pastro kiu enkondukis la koncepton pri [[entropio]], starigis unuafoje en 1850, en ties baza verko pri Mekanika varmoteorio<ref>Die mechanische Wärmtheorie.</ref><ref>[https://books.google.com.br/books?id=M078wh3QMNkC&dq=inauthor:%22Rudolf+Clausius%22&hl=pt-BR&sa=X&ei=FTrnVPivN7HHsQSV4YDwBg&ved=0CEwQ6AEwBg The Mechanical Theory of Heat]</ref>, la [[dua leĝo de termodinamiko|duan leĝon pri la termodinamiko]], kaj studis la Teorion pri la Gaskinetiko kie li eksplikas la movon de la gasmolekuloj specife la averaĝan trairvojon de la partikloj. Reafirmante la [[Ciklo de Carnot|Ciklon]] de [[Nicolas Léonard Sadi Carnot|Sadi Carnot]] (1796-1832), li atribuis pli da solideco, vereco al la varmoteorio kaj [[virialo]]. {{Klariga noto |pozicio = dekstre |larĝeco =300px |titolo = La sciencaj teorioj de Rudolfo Klaŭzo |enhavo = <poem><div style='text-align: center;'> "La verkaro de Klaŭzo kuŝas ne en la bretoj de la bibliotekoj, sed en la mensoj de la homoj, kaj en la historio de pli ol unu scienco." "Varmo ne povas delokiĝi el pli malvarma korpo al alia pli varma sen ia modifo asociita al tiu procezo kaj samtempe okazanta." En ĉiuj kazoj kie varmo produktas laboron, ellasiĝas ia kvanto da varmo proporcia al la laboro farita, kaj inverse, per liberigo de egala laborkvanto, la sama varmokvanto produkteblas. La fundamentaj leĝoj de la Universo korespondantaj al la du fundamentaj teoremoj pri la mekanika varmoteorio estas: 1. La energio de la universo estas konstanta. 2. La [[entropio]] de la universo celas la maksimumon. [http://todayinsci.com/C/Clausius_Rudolf/ClausiusRudolf-Quotations.htm TodayInScience] </div></poem> }} == Biografio == Li komencis la bazedukon en la lernejo de sia patro. Post kelkaj jaroj li studis en la gimnazio de [[Szczecin|Sĉecino]]. Klaŭzo diplomiĝis en la [[Universitato de Berlino]], en 1844, kie li studis matematikon kaj fizikon kune kun Heinrich Gustav Magnus (1802-1870), [[Johann Peter Gustav Lejeune Dirichlet]] (1805-1859) kaj Jakob Steiner (1796-1863), interalie. Li ankaŭ studis historion kun Leopold von Ranke (1795-1886) en la [[Universitato de Lepsiko]]. En 1847, li ricevis sian diplomon pri doktoreco en la [[Universitato de Halle|Universitato de Halle an der Saale]] kun la optikefektoj sur la teratmosfero. Li instruistis ĉe [[Gimnazio de Friedrichwerder]]. Tiuepoke li fariĝis profesoro pri Fiziko en la Reĝa Lernejo pri Artilerio kaj Ingenierado de [[Berlino]] kaj profesoro en la [[Universitato de Berlino]]. En 1855 li instruis en la Politeknika lernejo de [[Zuriko]], en la Federala Svisa Instituto pri Teknologio de Zuriko, kie li restis ĝis 1867. En tiu jaro li transloĝiĝis al [[Würzburg]] kaj post du jaroj al [[Bonn|Bonno]]. En 1870, dum la [[Pruso-franca milito|Pruso-franca Milito]] li organizis medicinan teamon. Li vundiĝis en batalo, kaj tio lasis lin kun porĉiama kriplaĵo. Dank'al siaj servoj, li estis omaĝita per la Ferkruca Ordeno<ref>[http://www.sammler.com/militaria/eisernes-kreuz.htm Das Eiserne Kreuz]</ref>. Lia edzino, Adelheid Rimpham, mortis dumnaske, en 1875, kaj lasis al li ses infanojn. Li daŭre instruis sed la esplortempo fariĝis pli mallongaj. En 1886, li ree edziĝis al Sophie Sack kaj havis alian infanon. Post du jaroj, en la [[24-a de aŭgusto]] [[1888]], li mortis en [[Bonn|Bonno]]. == Teori pri Varmo == La doktoriĝa tezo de Rudolfo Klaŭzo pri [[Refrakto|Lumrefrakto]] asertas ke la ĉielo estas blua dumtage kaj posedas plurajn rugeĉajn nuancojn ĉe [[Sunsubiro|mateniĝo]] kaj [[Vespero|suneliro]] (inter aliaj fenomenoj) pro lumaj reflekto kaj refraktado. Pli malfrue, [[John William Strutt Rayleigh|Lordo Rayleigh]] (1842-1919) elmontris ke tiu fakto okazas pro la lumdissendo. Tamen, preter tiu teorio, Klaŭzo uzis metodikon multe pli matematikan ol kelkaj tiam uzis. Lia plej fama verko, Über die bewegende Kraft der Wärme<ref>[https://books.google.com.br/books?id=HmsgAQAAIAAJ&q=%C3%9Cber+die+bewegende+Kraft+der+W%C3%A4rme&dq=%C3%9Cber+die+bewegende+Kraft+der+W%C3%A4rme&hl=pt-BR&sa=X&ei=H0bnVMDCLZP7sATTuoD4CQ&ved=0CB4Q6AEwAA Pri la movoforto de la varmo].</ref> publikiĝis en 1850, pri la varmoteorio. En ĉi libro li elmontris ian kontraŭdiron inter la principo de [[Nicolas Léonard Sadi Carnot|Sadi Carnot]] kaj la koncepto pri [[Principo de konservado de energio|energikonservado]]. Klaŭzo reformulis la du leĝojn pri la [[termodinamiko]] celante elimini la kontraŭdiron (la tria leĝo estis elmontrita de Walther Hermann Nernst (1864-1941), inter 1906 kaj 1912). Ĉi-verko igis lin fama en la scienca komunumo. Laŭlonge de la jaro 1857, Klaŭzo kontribuis por la Teorio pri Gaskinetiko<ref>[http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/kinetic/kinthe.html Teorio pri Gaskinetiko]</ref> post plibonigi la tre simplan kinetikan modelon de August Krönig (1822-1879), enkondukante molekulajn movojn pri [[Translacio (geometrio)|translacio]], [[rotacio]] kaj [[Vibrado (muziko)|vibrado]]. En tiu laboro, li enkondukis la koncepton pri "averaĝa trairvojo de iu partiklo". Klaŭzo ankaŭ deduktis la interrilaton de Klaŭzo-Klapejrono<ref>[http://www.science.uwaterloo.ca/~cchieh/cact/c123/clausius.html Ekvacio de Klaŭzo-Klapejrono]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> en la termodinamiko. Ĉi-interrilato, kiu estas maniero karakterizi la fazotransiĝon inter du [[Fazo de materio|materistatoj]], kiel la [[Solido|solida]] kaj la [[Likvo|likva]], estis origine disvolvita de Emilio Klapejrono (1799-1864), en 1834. == Entropio == En 1865, Klaŭzo formulis la unuan matematikan ekvacion kiel koncepto pri [[entropio]], uzinte unuafoje tiun nomon. Li uzis la mezurunuon ne plu akcepteblan por la entropio: klaŭzo aŭ simbole Cl. Klaŭzo elektis la vorton "entropion" ĉar ties greka signifo estas "transformiga enhavo". Unu klaŭzo egalvaloras al unu kalorio/^oC aŭ 4.1868 [[James Prescott Joule|ĵuloj]] ĉiu [[William Thomson|kelvin]] (J/K). == Elektita verkaro == * [https://books.google.com.br/books?id=tRNMAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Rudolf+Clausius%22&hl=pt-BR&sa=X&ei=FTrnVPivN7HHsQSV4YDwBg&ved=0CC0Q6AEwAg#v=onepage&q&f=false Ueber das Wesen der Wärme, verglichen mit Licht und Schall: Ein populärer ...], [[1857]] * [https://books.google.com.br/books?id=FQkuAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Rudolf+Clausius%22&hl=pt-BR&sa=X&ei=FTrnVPivN7HHsQSV4YDwBg&ved=0CFsQ6AEwCA#v=onepage&q&f=false Ueber die Wärmeleitung gasförmiger Körper], [[1862]] * [https://books.google.com.br/books?id=GQguAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Rudolf+Clausius%22&hl=pt-BR&sa=X&ei=FTrnVPivN7HHsQSV4YDwBg&ved=0CGIQ6AEwCQ#v=onepage&q&f=false Ueber die Anwendung des Satzes von der Aequivalenz der Verwandlungen auf die ...], [[1862]] * [https://books.google.com.br/books?id=NvtYAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Rudolf+Clausius%22&hl=pt-BR&sa=X&ei=FTrnVPivN7HHsQSV4YDwBg&ved=0CDUQ6AEwAw#v=onepage&q&f=false Abhandlungen über die mechanische Wärmetheorie], [[1864]] * [https://books.google.com.br/books?id=GwYuAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Rudolf+Clausius%22&hl=pt-BR&sa=X&ei=SzvnVN30I6vfsASDk4KYBA&ved=0CBsQ6AEwADgK#v=onepage&q&f=false Ueber verschiedene für die Anwendung bequeme Formen der Hauptgleichungen der ...], [[1865]] * [https://books.google.com.br/books?id=MiZbAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Rudolf+Clausius%22&hl=pt-BR&sa=X&ei=FTrnVPivN7HHsQSV4YDwBg&ved=0CD0Q6AEwBA#v=onepage&q&f=false Über den zweiten Hauptsatz der mechanischen Wärmetheorie. Ein Vortrag, etc], [[1867]] * [https://books.google.com.br/books?id=RI45AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Rudolf+Clausius%22&hl=pt-BR&sa=X&ei=SzvnVN30I6vfsASDk4KYBA&ved=0CCMQ6AEwATgK#v=onepage&q&f=false Die Potentialfunction und das Potential: Ein Beitrag zur mathematischen Physik], [[1867]] * [https://books.google.com.br/books?id=_xMUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Rudolf+Clausius%22&hl=pt-BR&sa=X&ei=SzvnVN30I6vfsASDk4KYBA&ved=0CDoQ6AEwBDgK#v=onepage&q&f=false Théorie mécanique de la chaleur], [[1868]], Rudolf Clausius,F. Folie * [https://books.google.com.br/books?id=0gMiqBXouYsC&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Rudolf+Clausius%22&hl=pt-BR&sa=X&ei=FTrnVPivN7HHsQSV4YDwBg&ved=0CEQQ6AEwBQ#v=onepage&q&f=false De la fonction potentielle et du potentiel], [[1870]] == Literaturo == {{Div col|cols = 3}} * [https://tools.wmflabs.org/persondata/p/Rudolf_Clausius Personensuche] * [http://www.worldcat.org/identities/lccn-n85-800208/ WorldCat Identities] * [http://www.deutsche-biographie.de/pnd116540486.html?anchor=ADB Neue Deutsche Biographie] * [https://de.wikisource.org/wiki/ADB:Clausius,_Rudolf Allgemeine Deutsche Biographie] * [http://catalogue.bnf.fr/servlet/RechercheEquation;jsessionid=D2CE6AAAE3660CB549E5ABA9EAEA5C17?TexteCollection=HGARSTUVWXYZ1DIECBMJNQLOKP&TexteTypeDoc=DESNFPIBTMCJOV&Equation=IDP%3Dcb12221741z&host=catalogue Bibliothèque Nationale de France] * [http://www.brasilescola.com/biografia/rudolf-julius-emmanuel.htm Brasil Escola] * [http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/history/Biographies/Clausius.html Universitato de Sankta Andrews] * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/120559/Rudolf-Clausius Encyclopædia Britannica] * [http://www.biografiasyvidas.com/biografia/c/clausius.htm Biografías y Vidas] * [http://www.encyclopedia.com/topic/Rudolf_Julius_Emanuel_Clausius.aspx Encyclopedia.com] * [http://www.nndb.com/people/951/000100651/ NNDB] * [http://www.eoht.info/page/Rudolf+Clausius Hmolpedia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150216024338/http://www.eoht.info/page/Rudolf+Clausius |date=2015-02-16 }} * [https://www.asme.org/engineering-topics/articles/heat-transfer/rudolf-julius-emanuel-clausius Asme] * [http://scienzapertutti.lnf.infn.it/index.php?option=com_content&view=article&id=580%3Arudolf-clausius&Itemid=216 Scienza per tutti] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150220190115/http://scienzapertutti.lnf.infn.it/index.php?option=com_content&view=article&id=580:rudolf-clausius&Itemid=216 |date=2015-02-20 }} * [http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Rudolf_Clausius New World Encyclopedia] * [http://www.cienciadosmateriais.org/index.php?acao=exibir&cap=15&top=269 Ciência dos Materiais] * [http://www.infoplease.com/encyclopedia/people/clausius-rudolf-julius-emanuel.html Infoplease] * [http://www.eoearth.org/view/article/151126/ The encyclopedia of Earth] * [http://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=124908 Mathematics Genealogy Project] * [https://en.wikisource.org/wiki/Author:Rudolf_Julius_Emanuel_Clausius Wikisource] * [https://books.google.com.br/books?id=NUcoZNPMQEEC&pg=PA311&dq=Rudolf+Clausius&hl=pt-BR&sa=X&ei=QTjnVOrGJObjsATcyYDQDA&ved=0CDoQ6AEwBA#v=onepage&q=Rudolf%20Clausius&f=false Principles of Soil and Plant Water Relations], M.B. Kirkham * [https://books.google.com.br/books?id=JbNK9lRLHPEC&pg=PA397&dq=Rudolf+Clausius&hl=pt-BR&sa=X&ei=QTjnVOrGJObjsATcyYDQDA&ved=0CEIQ6AEwBQ#v=onepage&q=Rudolf%20Clausius&f=false The Scientific Letters and Papers of James Clerk ..., Volume 3;Volumes 1874-1879], James Clerk Maxwell * [https://books.google.com.br/books?id=qaY0chk2ĥUC&pg=PA47&dq=Rudolf+Clausius&hl=pt-BR&sa=X&ei=QTjnVOrGJObjsATcyYDQDA&ved=0CEoQ6AEwBg#v=onepage&q=Rudolf%20Clausius&f=false História Ilustrada da Ciência]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Colin A. Ronan {{Div col end}} == Youtube == * [https://www.youtube.com/watch?v=tQcB9BLUoVI Thermodynamics (part 1)] * [https://www.youtube.com/watch?v=ykUmibZHEZk Entropy] * [https://www.youtube.com/watch?v=gS_C7dM25pc What is Entropy] * [https://www.youtube.com/watch?v=ER8d_ElMJu0 Second Law of Thermodynamics] == Vidu ankaŭ == <center> [[Dosiero:Eight_founding_schools.png|350ra|eta|centre|<center>La ok fondintoj de la Termodinamiko</center>]] <Gallery> LeakedBattery_2701a.jpg|<center>[[Elektrolito]]</center> Schemas_electrolyse_h2o.svg|<center>[[Elektrolizo]]</center> Melting_icecubes.gif|<center>[[Entropio]]</center> Solenoid-6.jpg|<center>[[Klasika elektromagnetismo|Elektromagnetismo]]</center> RefractionVerre.jpg|<center>[[Refrakto|Lumrefrakto]]</center> Translational_motion.gif|<center>[[Teorio pri Gaskinetiko]]</center> Beakers.jpg|<center>[[Listo de kemiistoj]]</center> Lesage.jpg|<center>[[Georges-Louis Le Sage]]<br />([[1724]]-[[1803]])</center> Carl_Friedrich_Gauss.jpg|<center>[[Carl Friedrich Gauss|Carl Friedrich Gauß]]<br />([[1777]]-[[1855]])</center> Wappen_Eilsum.jpg|<center>[[Enne Heeren Dirksen|Enne Dirksen]]<br />([[1788]]-[[1850]])</center> Georg_Simon_Ohm3.jpg|<center>[[Georg Ohm]]<br />([[1789]]-[[1854]])</center> Ottaviano Fabrizio Mossotti 2.jpg|<center>[[Ottaviano Fabrizio Mossotti|Ottaviano Mossotti]]<br />([[1791]]-[[1863]])</center> Martin_Ohm_002.jpg|<center>[[Martin Ohm]]<br />([[1792]]-[[1872]])</center> Jebens,_Adolf_-_Leopold_von_Ranke_(detail)_-_1875.jpg|<center>[[Leopold von Ranke]]<br />([[1795]]-[[1886]])</center> JakobSteiner.jpg|<center>[[Jakob Steiner]]<br />([[1796]]-[[1863]])</center> Johann_Christian_Poggendorff.jpg|<center>[[Johann Christian Poggendorff|Johann Poggendorff]]<br />([[1796]]-[[1877]])</center> Sadi_Carnot.jpeg|<center>[[Nicolas Léonard Sadi Carnot|Sadi Carnot]]<br />([[1796]]-[[1832]])</center> Benoit_Clapeyron.png|<center>[[Émile Clapeyron|Emilio Klapejrono]]<br />([[1799]]-[[1864]])</center> Magnus_Gustav_Magnus_1841.jpg|<center>[[Heinrich Gustav Magnus]]<br />([[1802]]-[[1870]])</center> Heinrich_Wilhelm_Dove_1857.jpg|<center>[[Heinrich Wilhelm Dove]]<br />([[1803]]-[[1879]])</center> Peter_Gustav_Lejeune_Dirichlet.jpg|<center>[[Peter Dirichlet]]<br />([[1805]]-[[1859]])</center> Arms_of_Edinburgh.png|<center>[[John James Waterston]]<br />([[1811]]-[[1883]])</center> Julius_Robert_Mayer_von_Friedrich_Berrer_2.jpg|<center>[[Julius von Mayer|Roberto Majero]]<br />([[1814]]-[[1878]])</center> James_Prescott_Joule_by_John_Collier,_1882.jpg|<center>[[James Prescott Joule|Jakobo Preskoto Ĵulo]]<br />([[1818]]-[[1889]])</center> Gstokes.jpg|<center>[[George Gabriel Stokes]]<br />([[1819]]-[[1903]])</center> Hermann_von_Helmholtz.jpg|<center>[[Hermann von Helmholtz]]<br />([[1821]]-[[1894]])</center> Johann_Josef_Loschmidt.jpg|<center>[[Josef Loschmidt]]<br />([[1821]]-[[1895]])</center> DEU Bielefeld COA.svg|<center>[[August Krönig]]<br />([[1822]]-[[1879]])</center> Beakers.jpg|<center>[[August Krönig]]<br />([[1822]]-[[1879]])</center> Gustav_Robert_Kirchhoff.jpg|<center>[[Gustav Robert Kirchhoff]]<br />([[1824]]-[[1887]])</center> Lord_Kelvin_photograph.jpg|<center>[[William Thomson|Lordo Kelvin]]<br />([[1824]]-[[1907]])</center> Georg_Friedrich_Bernhard_Riemann.jpeg|<center>[[Bernhard Riemann]]<br />([[1826]]-[[1866]])</center> Gustav_Wiedemann_1860ca_Basel.jpg|<center>[[Gustav Heinrich Wiedemann]]<br />([[1826]]-[[1899]])</center> Edward_J_Routh.jpg|<center>[[Edward Routh]]<br />([[1831]]-[[1907]])</center> James_Clerk_Maxwell_big.jpg|<center>[[James Clerk Maxwell]]<br />([[1831]]-[[1879]])</center> Theodor_Reye.jpeg|<center>[[Theodor Reye]]<br />([[1838]]-[[1919]])</center> Wappen_der_Stadt_D%C3%BCren.svg|<center>[[Friedrich Prym]]<br />([[1841]]-[[1915]])</center> August_Friedrich_Horstmann_01.jpg|<center>[[August Friedrich Horstmann|August Horstmann]]<br />([[1842]]-[[1929]])</center> John_William_Strutt.jpg|<center>[[John William Strutt Rayleigh|Lordo Rayleigh]]<br />([[1842]]-[[1919]])</center> Boltzmann_Ludwig_Dibner_coll_SIL14-B5-06a.jpg|<center>[[Ludwig Boltzmann]]<br />([[1844]]-[[1906]])</center> Eduard-Riecke_1845-1915.jpg|<center>[[Eduard Riecke]]<br />([[1845]]-[[1915]])</center> AK_Kekule-Bonn_SS1872.jpg|<center>[[Friedrich Krafft]]<br />([[1852]]-[[1923]])</center> Henri_Poincar%C3%A9-2.jpg|<center>[[Henri Poincaré]]<br />([[1854]]-[[1912]])</center> DE-ST 15-0-81-135 Gardelegen COA.png|<center>[[Friedrich Zimmer]]<br />([[1855]]-[[1919]])</center> Carl_Pulfrich.JPG|<center>[[Carl Pulfrich]]<br />([[1858]]-[[1927]])</center> Arrhenius2.jpg|<center>[[August Svante Arrhenius|Svante Arrhenius]]<br />([[1859]]-[[1927]])</center> Walther_Nernst_SI.jpg|<center>[[Walther Hermann Nernst]]<br />([[1864]]-[[1941]])</center> Otto_Stern.jpg|<center>[[Otto Stern]]<br />([[1888]]-[[1969]])</center> </center> </Gallery> </center> == Referencoj == {{Referencoj}} {{Portalo|Pollando|Homoj|Kemio|Fizikisto}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|Biografio|Pollando|matematikisto|fizikisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Clausius, Rudolf}} [[Kategorio:Germanaj matematikistoj]] [[Kategorio:Germanaj fizikistoj]] [[Kategorio:Germanaj kemiistoj]] [[Kategorio:Termodinamikistoj]] [[Kategorio:Membroj de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj]] [[Kategorio:Universitato de Halle]] [[Kategorio:Homoj de la Francia-Prusia milito]] [[Kategorio:Teoriaj fizikistoj]] [[Kategorio:Prusaj militistoj]] cstreq1fmrnzlwchdbfaw3yyrr02zw6 0 520925 9494894 9000808 2026-10-17T15:33:06Z Sj1mor 12103 9494894 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:A pair of mind-readers performing among a group of Wellcome L0050793.jpg|eta|Klarvidado]] '''Erik Jan HANUSSEN''' (pseŭdonimo por ''Hermann Chajm Steinschneider''; naskiĝinta la [[2-an de junio]] [[1889]] en [[Ottakring]], mortinta la [[25-an de marto]] [[1933]] en [[Berlino]]) estis [[aŭstrio-Hungario|aŭstra-ĉeĥa]] [[Varieteo|variete]]artisto kaj klarvidanto. == Vivo == Estante filo de aktoro kaj komercisto li laŭdire instruis dum la [[Unua mondmilito]] soldatojn en [[rabdismo]]. En 1918 sekvis liaj unuaj sinprezentoj en [[Vieno]] kiel telepatiisto, poste li deĵoris kiel ĵurnalisto, aktoro, cirkartisto, (mentala) iluziisto kaj prestidigitisto. Akuzite dum la t.n. Proceso kontraŭmagiista de [[Litoměřice]] (1929/30) pro fraŭdo devis aperi antaŭtribunale sed estis absolvita. Kvankam liaj agoj ĉiam estis duonbonaj li havis brilan memprezentigon. Krom - tute nesufiĉa - membiografio aperis serio da skribaĵoj pri okultismaj temoj. En memeldonejo Hanussen surmerkatigis gazeton kun ŝanĝantaj titoloj. Kaj sursceneje dum pluraj turneoj kiel "klarvidanto" kiel ankaŭ per privataj konsultadoj li iĝis stelulo okultismo kaj gajnis multegon da mono: parton li tamen devis uzi por gajni multnombrajn procesojn. [[Joseph Goebbels]] nomis lin en 1931 "ĉeha judo" sed devis repreni tiun ĉi aserton. Per diversaj profetaĵoj en siaj "astrologiaj-politikaj" gazetoj li iel helpis la potencakiron de [[Adolf Hitler]]: ĝenerale konstateblas ekde 1930 alproksimiĝo de Hanussen al la naziaj organizoj [[NSDAP]] kaj al [[Sturmabteilung|SA]]. La berlinajn taĉmentojn sub la gvidanto Wolf-Heinrich von Helldorff li finance helpis kaj aliaflanke uzis por siaj propraj celoj. == Klarvidanto de la Tria Regno == Je la komenco de la jaro 1933 Hanussen estis en la kulmino kariera kiam li titolitis "klarvidanto de la Tria Regno" kaj malfermis en Berlino sian "Palacon de okultismo". En lia gazeto oni legis pri baldaŭa malesperago de membro de la [[Komunista Partio de Germanio]]. La dum unu lia prezento per hipnota perilo farita antaŭdiro de brulanta ejego (interpretite kiel la [[incendio de Reichstag]]) estis samtempe la kondamno al morto. Laŭ ordono de superuloj naziaj Hanussen forkondukitis kaj ekzekutitis. Ĉu nur politikaj aŭ ankaŭ financaj kialoj respektive la timo antaŭ sekretomalkaŝigo fare de Hanussen estis la kaŭzo, ne klaras. Ĉiuokaze, ĝis nun oni ne scias de kiu Hanussen informitis pri la parlamenta forbruligo. La memfarita bildo de lia persono kaj la politikaj envolviĝoj de Hanussen provokis tute ne kompreneblan legendigan reton. Lia vivo plurfoje filmigitis. == Literaturo (elekto) == * Erik Jan Hanussen: ''Uhu ist tot und Anderes'', Friedrich Grosse, Olomouc 1915. * Hermann Steinschneider: ''Was so über's Brettl ging : Poetika aus Musentempeln, die ohne Vorhang spielen'', Groak, Olomouc, 1915. * Erik Jan Hanussen: Worauf beruht das –?! Telepathie, ihre Erklärung und Ausübung, Selbstverlag, Krakovo 1917. * Erik Jan Hanussen-Steinschneider: ''Das Gedankenlesen, Telepathie'' (kun portreto), Waldheim-Eberle, Wien 1920 (NA zusammen mit ''Das Gomboloy'': Zauber Kellerhof e. K. 2014 ISBN 978-3000475030). * Erik Jan Hanussen: ''Schließ die Augen! Brettl-Lieder'', o.O. 1920. * Erik Jan Hanussen: ''Die Weltseele'', o.O. 1922. * Erik Jan Hanussen: ''Das Gomboloy. Mein System zur Beherrschung der Nerven'', Selbstverlag "Hagover" (Günzburger Druckerei), Jablonec nad Nisou, 1927. * Erik Jan Hanussen: ''Meine Lebenslinie'' (membiografio 1884-1930), Universitas, Berlin 1930 (nova eldono: Wunderkammer / Edition Flaschenpost, Neu-Isenburg 2009, ISBN 978-3-941245-02-0). === Filmoj === * ''Hanussen'' (1955): kun [[O. W. Fischer]] * ''Die Brüder Lautensack'' (GDR, 1973) laŭ romano de [[Lion Feuchtwanger]]; ludita de [[Ctibor Filčík]] * ''Hanussen'' (1988): kun [[Klaus Maria Brandauer]] * ''Invincible'' (2001) de la reĝisoro [[Werner Herzog]]: kun [[Tim Roth]] Hanussen mem faris en Aŭstrio kelkajn ne konservitajn filmojn en kiuj li ludis hipnotigantojn, ekz. ''Hypnose'' (1919) kaj ''Der rätselhafte Tod'' (1921) == Literaturo == * Bruno Frei: ''Der Hellseher. Leben und Sterben des E.J.H.'' Strasbourg: Sebastian Brant, 1934, wieder (2. Aufl.) Köln: Prometh, 1980, Nachwort und Hg. Antonia Grunenberg ISBN 3-922009-33-6 * Wilfried Kugel: ''Hanussen – Die wahre Geschichte des Hermann Steinschneider''. Grupello, Düsseldorf 1998, ISBN 3-928234-75-7 * [http://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_S/Steinschneider_Hermann_1889_1933.xml Biografio ĉe ÖBL] * Delia Müller: ''Das bittere Erbe: Erika Fuchs, Tochter des Hellseher Hanussen erzählt''. Athesia, Bozen 2006, ISBN 978-88-601-1064-0. * Mel Gordon: ''Hanussen: Hitler's Jewish Clairvoyant'' (2001) (engl.), ISBN 0-922915-68-7 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.imdb.com/name/nm1065414/ Hanussen ĉe IMDb] * {{DNB-Portal|118545876}} * [http://www.tagesspiegel.de/zeitung/hitlers-hellseher/671500.html Gazetartikolo ĉe Tagesspiegel de la 31. 12. 2005] * [http://www.heise.de/tp/r4/artikel/27/27562/1.html Erik Jan Hanussen - Hokus-Pokus-Tausendsassa] * Christoph Gunkel: [http://einestages.spiegel.de/s/tb/27905/80-jahre-reichtagsbrand-ich-sehe-den-grossen-bau-in-hellen-flammen-aufgehen.html "Ich sehe den großen Bau in hellen Flammen aufgehen"] * René Grohnert: [http://www.austrianposters.at/pages/grafiker/grohnert_hanussen_de.html Die große Illusion. Theo Matejkos Plakat für den Auftritt des Magiers Erik Jan Hanussen, Wien 1919] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150110044216/http://www.austrianposters.at/pages/grafiker/grohnert_hanussen_de.html |date=2015-01-10 }} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|hanussen, erik jan}} [[Kategorio:Ĉarlatanoj]] [[Kategorio:Klarvidantoj]] [[Kategorio:Aŭstraj astrologoj]] [[Kategorio:Vienanoj]] [[Kategorio:Hipnoto]] [[Kategorio:Viktimoj de la naziismo]] [[Kategorio:Nazia propagando]] aa2dgs8gysm35sxwo57y58plb6uq4yq 0 522743 9495068 9438663 2026-10-18T06:13:04Z Sj1mor 12103 9495068 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Grand-Reng JPG05.jpg|eta|[[papaveto]] estas hemeroĥoria planto, kiu apartenas al la [[arĥeofitoj]] .]] '''Hemeroĥorio''' (de [[malnovgreka lingvo|greka]] ἥμερος, hemeros: 'malsovaĝa, nobla, kultivita, edukita' kaj greka χωρίς choris: separita ) estas la disvastigo de [[planto]] pere de la „kultivado“. Ĝi estas unu el la [[disvastigmeĥanismoj de planto]]. La termino '''antropoĥorio''' ofte estas uzata sinonime, sed vere temas pri la disvastigo de plantoj pere de la homo kiel transportrimedo. Do temas pri ne ne intencita disvastigo de plantoj pere de la homo. Hemeroĥoriaj plantoj aŭ ties [[semo]]ja aŭ [[diasporo]]j estas disvastigitaj intence (enkondukado) aŭ neintence (kuntirado) de homoj en areo, kie la planto ankoraŭ ne kreskis kaj verŝajne disvastigis multe pli malrapide ol sen la helpo de homoj. Hemeroĥoriaj plantoj povas pliriĉigi la biologian diversecon aŭ malpliriĉigi (eĉ malriĉigi) ĝin. == Kategoriigado de hermeroĥoriaj plantoj == Oni distingas hemeroĥoriaj plantoj laŭ la formo de ilia enkonduko, ekzemple: * [[Eteloĥorio]]: intenca enkonduko de diasporoj * [[Speiroĥorio]]: la neintenca enkonduko de nepura semaro * [[Agoĥorio]]: la enkonduko pere de neintenca transporto Kronologie la hemeroĥoriaj plantoj estas dividitaj en: * [[arĥeofito]]j: plantoj, kiuj antaŭ de ekesto de la mondvasta trafiko ĉirkaŭ la jaro 1500 – aŭ antaŭ la jaro [[1492]] ([[malkovro de Ameriko]]) – estis enkondukitaj. * [[neofito]]j: plantoj, kiuj poste estis enkondukataj. <ref>Schroeder, F.G.: Zur Klassifizierung der Anthropochoren. Vegetation 16 (1969): 225-238 ([http://www.springerlink.com/content/u9n13052l63475q8/fulltext.pdf PDF]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> [[Dosiero:Cyanus segetum-IMG 4690.jpg|eta| La [[cejano]] estas speiroĥoria planto kaj apartenas al la arĥeofitoj.]] [[Dosiero:Impatiens Glandulifera.jpg|eta|maldekstre|glanda impatiento (''Impatiens glandulifera'')]] . . == Formoj de la hemeroĥorio == === Eteloĥorio === [[Dosiero:Weizenfeld.jpg|eta|kampo kun [[tritiko|mola tritiko]] – tritiko estas unu el la arĥeofitoj, kiuj estas importita pere de [[eteloĥorio]] en Mezeŭropo]] === Speiroĥorio === [[Dosiero:Matricaria recutita.jpg|eta|maldekstre|la [[vera kamomilo]] apartenas al la plantoj, kiuj kontraŭvole disvastiĝis kiel semakompananto]] == Literaturo == * Alfred Crosby: ''Die Früchte des weißen Mannes''. Campus, Frankfurt am Main 1991, ISBN 3-593-34418-1. * Ursula Hoffmann und Michael Schwerdtfeger: ''… und grün des Lebens goldner Baum. Lustfahrten und Bildungsreisen im Reich der Pflanzen''. Ulrich Burgdorf, Göttingen 1998, ISBN 3-89762-000-6. * [[Bernhard Kegel]]: ''Die Ameise als Tramp. Von biologischen Invasoren''. Heyne, München 2002, ISBN 3-453-18439-4. * Tim Low: ''Feral Future. The Untold Story of Australia’s Exotic Invaders''. Penguin Books Australia, Ringwood 2001, ISBN 0-14-029825-8. * Ingo Kowarik: ''Biologische Invasionen. Neophyten und Neozoen in Mitteleuropa''. Ulmer, Stuttgart 2003, ISBN 3-8001-3924-3. * [[Heinz-Dieter Krausch]]: ''Kaiserkron und Päonien rot … Entdeckung und Einführung unserer Gartenblumen''. Dölling und Galitz, Hamburg 2003, ISBN 3-935549-23-7. * Angelika Lüttig und Juliane Kasten: ''Hagebutte & Co. Blüten, Früchte und Ausbreitung europäischer Pflanzen''. Fauna, Nottuln 2003, ISBN 3-935980-90-6. * Krystyna M. Urbanska: ''Populationsbiologie der Pflanzen''. G. Fischer, Stuttgart 1992, ISBN 3-437-20481-5. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://archiv.ub.uni-marburg.de/diss/z2001/0107/pdf/dot.pdf Dissertation von O. Tackenberg] (PDF-Datei; 1,86 MB) [[Kategorio:Planta disvastigo]] 9mnusif06ijznnondjh3szl9xsj6i5w 0 524596 9495066 9190098 2026-10-18T06:12:37Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495066 wikitext text/x-wiki {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=20% |- |- style="background: salmon; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big><big>'''alfa-terpineolo'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align:|<center>[[Dosiero:(R)-(%2B)-alpha-Terpineol.svg|150ra|alfa-terpineolo]] |- |colspan="2" style="text-align:|<center>[[Dosiero:Alpha-terpineol 3D.png|150ra|alfa-terpineolo]] |- |- style="background: salmon; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" | Alternativa(j) Nomo(j) |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * α-Terpineol<br /> * Terpena alkoholo<br /> * Kaĵeputoleo<br /> * Pinoleo<br /> |- |[[Kemia formulo]]||'''C₁₀H₁₈O''' |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]|| * [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/17100 17100]<br /> * [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/443162 443162] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]|| * [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.13850142.html 13850142]<br /> * [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.388386.html 388386]<br /> * [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.391434.html 391434]<br /> * [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.8418.html beta-terpineol] |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=98-55-5 98-55-5] |- style="background: salmon; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" | Karakterizaĵoj |- |[[Aspekto]]||Senkolora likvaĵo, citrusodora |- |[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.479}} |- |[[Molmaso]]||154.25 g·mol⁻¹ |- |[[Simplified molecular-input line-entry system|Smiles]]||C\C1=C\CC(CC1)C(O)(C)C |- |[[Denseco]]||0.9338 g/cm³ ({{GdC|20}}) |- |[[Fandopunkto]]||{{GdC|18}} ({{GdF|64}}; 291 K) |- |[[Bolpunkto]]||{{GdC|219}} ({{GdF|426}}; 492 K)<br />(81 ĝis {{GdC|82}} je 4.5 mm Hg) |- |[[Solvaĵo|Solvebleco]]|| * Akvo: nesolvebla<br /> * [[Acetono]]: solvebla<br /> * [[Etanolo]]: solvebla * [[Benzeno]]: solvebla * [[Dietila etero]]: solvebla |- |[[Ekflama temperaturo|Ekflama<br />temperaturo]]||{{GdC|92.8}} ({{GdF|199}}; fermita ujo) |- |[[Memsparka temperaturo|Memsparka<br />temperaturo]]||{{GdC|255}} ({{GdF|491}}) |- | [[Mortiga dozo (LD50)]]||3200 mg/kg (buŝe, muso)<br />5170 mg/kg (intrahaŭte, muso)<br />2 g/kg (intramuskola) |- |-style="color: white; background-color: salmon;" |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|Sekurecaj Indikoj]] |- |[[Listo da R-Deklaroj|Riskoj]]|| [[Listo da R-Deklaroj#R36/37/38|R36/37/38]] |- |[[Listo da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S26|S26]] [[Listo da S-Deklaroj#S36|S36]] |-style="color: white; background-color: salmon;" |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|Pridanĝeraj indikoj]] |- |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|Danĝero]] {{Danĝerosimboloj|F|N|Xi}} |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']]<ref>[https://www.carlroth.com/downloads/sdb/en/4/SDB_4418_GB_EN.pdf Carl Roth] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.sigmaaldrich.com/catalog/product/sigma/t3407?lang=pt&region=BR Sigma Aldrich]</ref> |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|07|09}} </center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Damaĝo |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|315|319|412}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|280|302+352|305|305+351+338|332+313|337+313|338|351}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />({{GdC|25}} kaj 100 kPa)</small></center> |} '''Terpineolo''' estas nature okazanta [[Terpeno|unuterpena alkoholo]] kiu estas izolita el pluraj fontoj samkiel kaĵuputoleo<ref>[https://books.google.com.br/books?id=2AEtSKfB2nUC&pg=PA225&dq=terpineol+cajuput+oil&hl=en&sa=X&ei=ZĉTVf7nMcbngwTIxoCADA&ved=0CDgQ6AEwAw#v=onepage&q=terpineol%20cajuput%20oil&f=false Handbook of Essential Oils: Science, Technology, and Applications], K. Husnu Can Baser, Gerhard Buchbauer</ref>, pinoleo<ref>[https://books.google.com.br/books?id=tFPW4D70BmgC&pg=PA280&dq=terpineol+pine+oil&hl=en&sa=X&ei=6ĉTVev8N8i-ggTU9YDQCg&ved=0CDgQ6AEwAw#v=onepage&q=terpineol%20pine%20oil&f=false Handbook of Disinfectants and Antiseptics], Joseph M. Ascenzi</ref>, kaj petigrajnoleo<ref>[https://books.google.com.br/books?id=VK2gmvxo5NEC&pg=PA139&dq=terpineol+petitgrain+oil&hl=en&sa=X&ei=Lc1TVY-HLIeWNruMgIgK&ved=0CCsQ6AEwAA#v=onepage&q=terpineol%20petitgrain%20oil&f=false The Complete Technology Book of Essential Oils (aromatic Chemicals)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150518105227/https://books.google.com.br/books?id=VK2gmvxo5NEC&pg=PA139&dq=terpineol+petitgrain+oil&hl=en&sa=X&ei=Lc1TVY-HLIeWNruMgIgK&ved=0CCsQ6AEwAA#v=onepage&q=terpineol%20petitgrain%20oil&f=false |date=2015-05-18 }}, Niir Board</ref>. Ekzistas kvar izomeroj alfa-, beta- gama- kaj terpinen-4-ol. Beta- kaj gama-terpineolo diferencas nur pro la lokiĝo de la duoblaj ligoj. Terpineolo normale estas miksaĵo da ĉi-izomeroj en kiu la alfa-terpineolo estas la ĉefa komponanto. Terpineolo posedas agrablan odoron simile al [[siringo]] kaj estas ordinara ingredienco en parfumoj, kosmetikaĵoj, kaj [[gustigilo]]j. α-terpineolo estas unu el la du plej abundaj aromoj kiuj konstituas la ĉinan teon "Lapsang souchong"<ref>[https://books.google.com.br/books?id=70G7BQAAQBAJ&pg=PA147&dq=terpineol+Lapsang+souchong&hl=en&sa=X&ei=bc9TVb2qKIWrgwŜ0IGgBw&ved=0CD8Q6AEwAw#v=onepage&q=terpineol%20Lapsang%20souchong&f=false Organometallics and Renewables], Michael A.R. Meier, Bert M. Weckhuysen, Pieter C. A. Bruijninĉ</ref>: la α-terpineolo derivas el la pinfumo uzata por sekigi la teon. α-terpineolo same estas kemia konstituanto de la specio [[Skutelario|"Scutellaria barbata"]]<ref>[https://books.google.com.br/books?id=etCkDPOW_oMC&pg=PA587&dq=Scutellaria+barbata&hl=en&sa=X&ei=QdBTVĉCNsqegwTcj4GACQ&ved=0CCYQ6AEwAg#v=onepage&q=Scutellaria%20barbata&f=false Herb-drug Interactions in Oncology], Barrie R. Cassileth, K. Simon Yeung, Jyothirmai Gubili</ref>. == Sintezo == Kvankam ĝi nature okazas, terpineolo kutime estas manufakturita plej facile el la [[alfa-pineno|α-Pineno]]<ref>[https://books.google.com.br/books?id=pfcRQQnVQ78C&pg=PA100&dq=alpha-Terpineol%E2%80%8E&hl=en&sa=X&ei=zNJTVb2fMIĤgwSQ2oHwCQ&ved=0CFIQ6AEwCQ#v=onepage&q=alpha-Terpineol%E2%80%8E&f=false Chemistry of Natural Products: A Laboratory Handbook], N.R. Krishnaswamy</ref>. Iu alternativa metodologio, kies deirpunkto estas la [[limoneno|d-limoneno]], jam estis elmontrita. [[Dosiero:Terpineolsynthesisfromlimonene.png|350ra|eta|maldekstra|<center>Sintezo de terpineolo ekde la [[limoneno|d-limoneno]]</center>]] Limoneno reakcias kun [[trifluoroacetata acido]], laŭ la [[Vladimir Markovnikov|aldono de Markovnikov]] estigante la trifluoroacetaton kiel peranto, kiu siavice estas facile hidroligebla kun [[natria hidroksido]] al α-terpineolo kun 76% da selektiveco. Flankaj produktoj estas la β-terpineolo en miksaĵo da cis-izomero, trans-izomero kaj 4-terpineolo. == Uzoj == Alfa-terpineolo estas trovata en parfumoj, [[Senodorigilo|rul-senodorigiloj]], [[Sprajilo|hararsprajilo]], [[ŝampuo]]j, insektoforigiloj, kosmetikaĵoj, fabrikado de tualetsapo, korpa lavsanigilo, kaj en farmacio kiel antifungaĵo kaj antisepsaĵo. Ĝi estas uzata kiel [[antioksidanto]] kaj gustiga ingredienco. Ĝi estas trovata en [[vinbero]]j, [[gujavo]]j, [[abrikoto]]j, [[nektarino]]j kaj produktata el la [[alfa-pineno|α-Pineno]]. alfa-terpineolo kiel brumo aŭ vaporo estas irita al la okuloj, haŭto, kaj mukozaj membranoj. Kiam ingestite, ĝi kaŭzas kronikan gastriton. Kiam inhalite, alfa-terpineolo povas kaŭzi [[deprimo]]n de la [[Centra nerva sistemo|centra nervosistemo]], hipotermion kaj spirmalkapablecon. Laŭ esploroj kun [[Muso (besto)|musoj]], alfa-terpineolo montriĝis modere irita al la haŭto. En ratoj submetitaj al ripetitaj buŝdozoj, hepataj damaĝoj estis atestitaj. == Literaturo == * [https://books.google.com.br/books?id=rJ7BbHWr0isC&pg=PA4&dq=alpha-Terpineol%E2%80%8E&hl=en&sa=X&ei=zNJTVb2fMIĤgwSQ2oHwCQ&ved=0CD0Q6AEwBQ#v=onepage&q=alpha-Terpineol%E2%80%8E&f=false Candidiasis—Advances in Research and Treatment: 2012 Edition: ScholarlyPaper] * [https://books.google.com.br/books?id=-BLw3ZsSpVIC&pg=PA3309&dq=alpha-Terpineol%E2%80%8E&hl=en&sa=X&ei=zNJTVb2fMIĤgwSQ2oHwCQ&ved=0CEIQ6AEwBg#v=onepage&q=alpha-Terpineol%E2%80%8E&f=false Cancer: New Insights for the Healthcare Professional: 2011 Edition] * [https://books.google.com.br/books?id=KYjXCIRNtjQC&pg=PT90&lpg=PT90&dq=toxic+beauty+terpineol&source=bl&ots=vlET030tHG&sig=ACfU3U0VDGen9iQsknOzuTj_YPj3hW8Qnw&hl=pt-BR&sa=X&ved=2ahUKEwiq6o7oqpz4AhW_ppUCHdddDrwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&q=toxic%20beauty%20terpineol&f=false Toxic Beauty] * [https://books.google.com.br/books?id=4c5UAQAAQBAJ&pg=PA126&dq=alpha-Terpineol%E2%80%8E&hl=en&sa=X&ei=99RTVeOzEcOkNoO-gJgG&ved=0CEkQ6AEwBjgK#v=onepage&q=alpha-Terpineol%E2%80%8E&f=false Medicinal Plants in Australia Volume 1: Bush Pharmacy]{{404|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Cheryll Williams * [https://books.google.com.br/books?id=2kq3BgAAQBAJ&pg=PA1669&dq=alpha-Terpineol%E2%80%8E&hl=en&sa=X&ei=99RTVeOzEcOkNoO-gJgG&ved=0CD8Q6AEwBDgK#v=onepage&q=alpha-Terpineol%E2%80%8E&f=false Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients, Fourth Edition], George A. Burdock * [https://books.google.com.br/books?id=5N7iJleJm0QC&pg=PA117&dq=alpha-Terpineol%E2%80%8E&hl=en&sa=X&ei=99RTVeOzEcOkNoO-gJgG&ved=0CEQQ6AEwBTgK#v=onepage&q=alpha-Terpineol%E2%80%8E&f=false The Biochemistry of the Grape Berry], Hernâni Gerós, Manuela Chaves, Serge Delrot * [https://books.google.com.br/books?id=ie2IxsLTqfgC&pg=PA93&dq=alpha-Terpineol%E2%80%8E&hl=en&sa=X&ei=_9xTVZeCIcGeggTo4oCoDA&ved=0CCkQ6AEwADgU#v=onepage&q=alpha-Terpineol%E2%80%8E&f=false Handbook of Fermented Meat and Poultry], Fidel Toldrá * [https://books.google.com.br/books?id=9wFuE-KW9PwC&pg=PT104&dq=alpha-Terpineol%E2%80%8E&hl=en&sa=X&ei=_9xTVZeCIcGeggTo4oCoDA&ved=0CC4Q6AEwATgU#v=onepage&q=alpha-Terpineol%E2%80%8E&f=false Solar Cells—Advances in Research and Application: 2013 Edition] * [https://www.google.com.br/books/edition/Tetracyclines_Advances_in_Research_and_A/dPrRkcq9YZoC?hl=en&gbpv=1&dq=Terpineol&printsec=frontcover Tetracyclines—Advances in Research and Application: 2013 Edition Paĝo 112] * [http://www.sigmaaldrich.com/catalog/product/aldrich/w304506?lang=pt&region=BR&gclid=CLzD78z5v8UCFYURHwodY34A8Q Sigma-Aldrich] * [http://www.scbt.com/pt/datasheet-291877.html Santa Cruz Biotechnology] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150518080333/http://www.scbt.com/pt/datasheet-291877.html |date=2015-05-18 }} * [https://www.google.com.br/books/edition/The_Encyclopedia_of_Herbs/7_KPgxEglHAC?hl=en&gbpv=1&dq=The+encyclopedia+of+herbs+Thomas+de+baggio&printsec=frontcover The Encyclopedia of Herbs: A Comprehensive Reference to Herbs of Flavor and ...] Thomas DeBaggio, Arthur O. Tucker == Vidu ankaŭ == <Center> <Gallery> (%2B)-alpha-pinene-3D-balls.png|<center>[[alfa-pineno|α-Pineno]] Beta-pinen.svg|<center>[[beta-pineno|β-pineno]] Camphene.png|<center>[[Kamfeno]] (R)-Limonen.svg|<center>[[Limoneno]] (R)-Limonen.svg|<center>[[Terpeno]] Beta-Terpineol.svg|<center><big>'''β-Terpineolo'''</big></center> Gamma-Terpineol.svg|<center><big>'''γ-Terpineolo'''</big></center> Delta-Terpineol2.svg|<center><big>'''δ-Terpineolo'''</big></center> VladimirMarkovnikov.jpg|<center>[[Vladimir Markovnikov|Vladimiro Markovnikof]]<br /><center>([[1837]]-[[1904]]) </Gallery> </Center> == Izomeroj == {| class="wikitable centered" style="text-align:center; font-size: 90%" |- | class="hintergrundfarbe6" align="center" colspan="8" |<big><big>'''Terpineoloj'''</big></big> |- | class="hintergrundfarbe5" align="left" | Nomo de la izomero | (''R'')-(+)-α-terpineolo || (''S'')-(−)-α-terpineolo || β-terpineolo<ref>Strukturo 2D : la du formoj optike aktivaj de la β-terpineolo ne estas reprezentitaj.</ref> || γ-terpineolo || δ-terpineolo || 1-terpineolo || 4-terpineolo |- | class="hintergrundfarbe5" align="left" | Strukturo | [[Dosiero:(R)-(+)-alpha-Terpineol.svg|100ra]] || [[Dosiero:(S)-(-)-alpha-Terpineol.svg|100ra]] || [[Dosiero:Beta-Terpineol.svg|100ra]] || [[Dosiero:Gamma-Terpineol.svg|100ra]] || [[Dosiero:Delta-Terpineol2.svg|100ra]] || [[Dosiero:P-Menth-3-en-1-ol.svg|70ra]] || [[Dosiero:Terpinen-4-ol.svg|75ra]] |- ||[[CAS]]-kodo ||[https://tools.wmflabs.org/magnustools/cas.php?cas=7785537&language=fr&title=Terpin.C3.A9ol 7785537] ||[https://tools.wmflabs.org/magnustools/cas.php?cas=10482561&language=fr&title=Terpin.C3.A9ol 10482561] ||[https://tools.wmflabs.org/magnustools/cas.php?cas=138874&language=fr&title=Terpin.C3.A9ol 138874]|| [https://tools.wmflabs.org/magnustools/cas.php?cas=586812&language=fr&title=Terpin.C3.A9ol 586812]|| [https://tools.wmflabs.org/magnustools/cas.php?cas=7299425&language=fr&title=Terpin.C3.A9ol 7299425] || [https://tools.wmflabs.org/magnustools/cas.php?cas=586823&language=fr&title=Terpin.C3.A9ol 586823] || [https://tools.wmflabs.org/magnustools/cas.php?cas=562743&language=fr&title=Terpin.C3.A9ol 562743] |- | [[PubChem]]-Kodo ||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/442501 442501] ||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/443162 443162] ||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/8748 8748] ||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/11467 11467] ||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/81722 81722] ||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/11468 11468] ||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/11230 11230] |- |[[Kemia formulo|Molekula<br />Strukturo]]|| colspan="7" |<big> '''C₁₀H₁₈O'''</big> |- | [[Molmaso]]|| colspan="7" | 154,25 g·[[mol]]⁻¹ |} == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|Kemio|Kemiaĵo}} [[Kategorio:Terpenoj]] erplnkega6p5bmvieueesiv2adq4r7c 0 524816 9495064 9493772 2026-10-18T06:10:55Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495064 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Piperitono|Piperitenono}} {{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}} {| class="wikitable floatright" width=10% |- |- style="background: salmon; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |<big><big>'''Terpinoleno'''</big></big> |- |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>[[Dosiero:Terpinenes 2D.png|α- β- γ- δ-terpineno|200ra]] |- |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>Plataj kemiaj strukturoj de la<br />α- β- γ- δ-terpinenoj |- |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>[[Dosiero:Terpinolene-3D-balls.png|100ra|δ-terpinoleno]] |- |colspan="2" style="text-align: center;" |<center>Tridimensia strukturo de la δ-terpinoleno |- |- style="background: salmon; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" | Alternativa(j) Nomo(j) |- |colspan="2" style="text-align: center;" | * Izoterpineno<br /> * Terebeno<br /> * Mosleno<br /> * Kritmeno |- |[[Kemia formulo]]||'''C₁₀H₁₆''' |- |[[PubChem|PubChem-kodo]]|| * [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/17100 17100]<br /> * [https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/443162 443162] * [http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.10979.html?rid=0ed85ffc-2aa7-411f-86ba-191190fd1a79 Terpinoleno] |- |[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.60205.html β-terpineno] |- |[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]|| * [https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=99-86-5 99-86-5 (α)] * [https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=99-84-3 99-84-3 (β)] * [https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=99-85-4 99-85-4 (γ)] * [https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=586-62-9 586-62-9 (δ)] |- style="background: salmon; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" | Karakterizaĵoj |- |[[Aspekto]]||blankeca solido, citrusodora |- |[[Refrakta indico]]|| * α {{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.4770}} * β {{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.4750}} * γ {{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.4740}} * δ {{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|1.4788}} |- |[[Molmaso]]||136.23 g·mol⁻¹ |- |[[Simplified molecular-input line-entry system|Smiles]]|| * CC1=CC=C(C(C)C)CC1 (α) * C=C1CC=C(C(C)C)CC1 (β) * CC1=CCC(C(C)C)=CC1 (γ) * C/C(C)=C1CCC(C)=CC/1 (δ) |- |[[Denseco]]|| * α: 0.8375 g/cm³ ({{GdC|20}}) * β: 0.838 g/cm³ ({{GdC|20}}) * γ: 0.853 g/cm³ ({{GdC|20}}) * δ: 084 g/cm³ ({{GdC|20}}) |- |[[Fandopunkto]]||α: 60-{{GdC|61}} |- |[[Bolpunkto]]|| * α: 173.5-{{GdC|174.8}} * β: 173-{{GdC|174}} * γ: {{GdC|183}} * δ: {{GdC|185}} |- |[[Solvaĵo|Solvebleco]]|| * Akvo: nesolvebla<br /> * [[Acetono]]: solvebla<br /> * [[Etanolo]]: solvebla<br /> * [[Benzeno]]: solvebla * [[Dietila etero]]: solvebla |- |[[Ekflama temperaturo|Ekflama<br />temperaturo]]|| * (α) {{GdC|50}} ({{GdF|122}}) * (γ) {{GdF|125}} |- |-style="color: white; background-color: salmon;" |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|Sekurecaj Indikoj]] |- |[[Listo da R-Deklaroj|Riskoj]]|| [[Listo da R-Deklaroj#R10|R10]] [[Listo da R-Deklaroj#R36/37/38|R36/37/38]] |- |[[Listo da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S26|S26]] [[Listo da S-Deklaroj#S36|S36]] |-style="color: white; background-color: salmon;" |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|Pridanĝeraj indikoj]] |- |colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|Danĝero]] {{Danĝerosimboloj|F|N|Xi}} |- style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']]<ref>[https://www.carlroth.com/downloads/sdb/en/8/SDB_8038_GB_EN.pdf Roth] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|02|07}}{{GHS Piktogramo|08|09}}</center> |- |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Damaĝa substanco |- |[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|226|302|304|411}} |- |[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|210|273|301+310|331}} |-style="background: yellow; color: black" |colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br />({{GdC|25}} kaj 100 kPa)</small></center> |} La '''terpinolenoj''' aŭ '''terpinenoj''' estas grupoj da izomeraj [[hidrokarbonido]]j klasifikitaj kiel [[terpeno]]j kun forta antioksidaj proprecoj<ref>[https://books.google.com.br/books?id=1GR6-oN5p2oC&pg=PA79&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=Y4pYVeyWA4qzggSDp4EY&ved=0CB0Q6AEwAA#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Proceedings of the 3rd International Conference on Food Factors], S. Watanabe, M. Shimuzu, K. Kanazawa</ref>. Ĉiu el ili posedas la saman molekulan formulon '''C₁₀H₁₆''', kaj karbonan strukturon, tamen, ili diferencas pro la pozicio de la karbona-karbona duoblaj ligoj. α-Terpineno estas izolebla de la [[kardamomo|kardamona]], [[Majorano|majorana]], [[Koriandro|koriandra]]<ref>[https://books.google.com.br/books?id=Tz4Fa7r9wgIC&pg=PA73&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=Y4pYVeyWA4qzggSDp4EY&ved=0CCIQ6AEwAQ#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Antioxidant Properties of Spices, Herbs and Other Sources], Denys J. Charles</ref>, [[Citrono|citrona]] oleoj, kaj el kelkaj aliaj naturfontoj. β-Terpineno ne estas konata en naturfontoj, sed sinteze estas produktita elde la '''sabineno'''. γ-Terpineno kaj δ-terpineno (ankaŭ konataj kiel terpinolenoj) estas naturaj kaj izoleblaj el varioj da plantofontoj, kiel [[vinbero]]j, [[Vera celerio]], [[Kumino|kuminsemoj]] kaj [[Pipro]]. Ĝi same produkteblas pere de acidaj reakcioj sur la [[limoneno]] kaj [[alfa-pineno|α-pineno]]. La izomeroj estas malfacile apartigeblaj per distilado. == Uzoj == La terpeno estas alergena substanco, do, la Asocio de la Institutoj por Ekologiesploroj (AGOF)<ref>[http://www.agof.de/?lang=en AGOF]</ref><ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://agoef.de/agoef/oewerte/orientierungswerte_englisch.html |titolo=AGÖF Guidance Values for Volatile Organic Compounds in Indoor |alirdato=2015-05-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150312132958/http://agoef.de/agoef/oewerte/orientierungswerte_englisch.html |arkivdato=2015-03-12 }}</ref>determinas ties tolerecon kiam ĝia koncentriĝo estas malpli ol 1 g/ m₃. α-Terpineno estas parfumo kaj gustiga kemiaĵo uzata en kosmetikaĵoj, farmaciaj kaj manĝaj industrioj. Ĝi same estas uzata en la industrio por produktado de duonkonduktiloj. En Medicino terpineno estas uzata en la kontraŭoksidado de la LDL aŭ Malaltdensa lipoproteino<ref>[https://books.google.com.br/books?id=CpbLJTy-Eo4C&pg=PA516&dq=terpinene+LDL&hl=en&sa=X&ei=3pRYVZzCFYbDggSHkoHwBQ&ved=0CB0Q6AEwAA#v=onepage&q=terpinene%20LDL&f=false Plant Hormones, Volume 72], Gerald Litwack</ref>. == Biosintezo de la α-terpineno == La biosintezo de la α-terpineno<ref>[http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0003986178900395 Biosynthesis of aromatic monoterpenes]</ref> kaj aliaj terpenoidoj okazas per la [[mevalonata acido|mevalonata procezo]]<ref>[https://books.google.com.br/books?id=-3jSBwAAQBAJ&pg=PA61&dq=mevalonic+acid&hl=en&sa=X&ei=KJtYVYSzA4WggwSQx4CgDA&ved=0CCQQ6AEwAQ#v=onepage&q=mevalonic%20acid&f=false Biochemistry of the Mevalonic Acid Pathway to Terpenoids], G.H.Neil Towers, Helen A. Stafford</ref>, pro tio ke ties startiga reakcianto, la dimetilalilpirosfato aŭ DMAPP<ref>[https://books.google.com.br/books?id=xx_uIP5LgO8C&pg=PA820&dq=dimethylallyl+pyrophosphate&hl=en&sa=X&ei=pJtYVeaIOIyZgwSkpICQBw&ved=0CCUQ6AEwAQ#v=onepage&q=dimethylallyl%20pyrophosphate&f=false Organic Chemistry], Marye Anne Fox, James K. Whitesell</ref> derivas el la [[mevalonata acido]]<ref>[https://books.google.com.br/books?id=9jnpVP6fvUIC&pg=PA82&dq=terpinene+mevalonic&hl=en&sa=X&ei=2JdYVY2yJoabNuTPgJgI&ved=0CBwQ6AEwAA#v=onepage&q=terpinene%20mevalonic&f=false Thyme: The Genus Thymus], Elisabeth Stahl-Biskup, Francisco Saez</ref>. La '''[[geranila pirofosfato]]''' aŭ GPP estiĝas pro la reakcio de la resonancostabila alila kationo, formita kun la perdo de la pirofosfata grupo el la DMAPP, kaj la '''izopentenila pirofosfato'''<ref>[https://books.google.com.br/books?id=TZBN667HIaEC&pg=PA49&dq=terpinene+isopentenyl+pyrophosphate&hl=en&sa=X&ei=upxYVYTrKIeagwSQrYDYDw&ved=0CB0Q6AEwAA#v=onepage&q=terpinene%20isopentenyl%20pyrophosphate&f=false Tea Tree: The Genus Melaleuca], Ian Southwell, Robert Lowe</ref>, kun la sekva perdo de la protono. La geranila pirofosfato tiam perdas la pirofosfatan grupon por estigi la geranilan resonanco-stabilan kationon. La reenkonduko de la pirofosfata grupo al la kationo produktas la izomeron de la geranila pirofosfato, konata kiel '''linalila pirofosfato'''<ref>[https://books.google.com.br/books?id=uKPwBwAAQBAJ&pg=PA738&dq=linalyl+pyrophosphate&hl=en&sa=X&ei=yp1YVfrGEcqWNsuRgLAL&ved=0CB0Q6AEwAA#v=onepage&q=linalyl%20pyrophosphate&f=false Plant Secondary Metabolism], David S. Seigler</ref>. Sekve, la linalila pirofosfato estigas la resonanco-stabilan kationon per perdo de la pirofosfata grupo. La cickliĝo tiam kompletiĝas dank'al pli favora stereokemio de la linalil-pirofosfata kationo, kiu nun estigas terpinilan kationon. Finfine, iu devio de la 1,2-hidrido pere de la rearanĝo de [[Jegor Vagner|Wagner]]-[[Hans Meerwein|Meerwein]] estigas la kationon terpinen-4-ila. Poste, la hidrogena perdo de ĉi-kationo produktas la α-terpinenon. == Listo de plantoj enhavantaj terpinenojn == <Center> <Gallery> Citrus_bergamia_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-184.jpg|<center>[[Bergamotujo|Bergamoto]] Starr 010419-0038 Cinnamomum camphora.jpg|<center>[[Cinamomo]] Citrus_x_limon_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-041.jpg|<center>[[Citrono]] Habanero.jpg|<center>[[Kapsiko]] Syzygium_aromaticum_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-030.jpg|<center>[[Kariofilo]] Coriandrum_sativum_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-193.jpg|<center>[[Koriandro]] Cuminum_cyminum_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-198.jpg|<center>[[Kumino]] Paprika.fruits.three.j.jpg|<center>[[Papriko]] Petroselinum.jpg|<center>[[Petroselo]] Camellia_sinensis_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-025.jpg|<center>[[Teo]] Illustration_Apium_graveolens0.jpg|<center>[[Vera celerio]] Koeh-146-no_text.jpg|<center>[[Zingibro]] </Gallery> </center> == Izomeroj de la terpineno == <center> <Gallery> Adamantane_acsv.svg|<big><center>[[Adamantano]]</center></big> Phellandrene_alpha.svg|<center>[[Felandreno|α-Felandreno]] Camphene.png|<center>[[Kamfeno]] 3-Caren.svg|<big><center>'''Kareno'''</center></big> (R)-Limonen.svg|<center>[[Limoneno]] Myrcen.svg|<center>[[Mirceno]] Alpha-ocimene.svg|<big><center>'''α-Ocimeno'''</center></big> (%2B)-alpha-pinene-3D-balls.png|<center>[[α-pineno]] Beta-pinen.svg|<center>[[β-pineno]] (%C2%B1)-Sabinene_Structural_Formulea_V.1.svg|<big><center>'''Sabineno'''</center></big> Syntin.svg|<big><center>'''Sintino'''</center></big> Twistane1.svg|<big><center>'''Tuistano'''</center></big> Thujene3D.png|<big><center>'''Tuĵeno'''</center></big> </Gallery> </center> == Vidu ankaŭ == <center> <Gallery> Georg_Wagner.jpg|<center>[[Jegor Vagner|Егор Вагнер]]<br /><center>([[1849]]-[[1903]]) Hans_Meerwein_(1879-1965)_2.png|<center>[[Hans Meerwein|Johano Mirvajno]]<br /><center>([[1879]]-[[1965]]) Geranial_svg.svg|<center>[[Citralo|Geranialo]] Formaldehyde-2D.svg|<center>[[Formaldehido]] Kapsaicyna.svg|<big><center>[[Kapsaicino]]</center></big> Carvacrol acsv.svg|<center>[[Karvakrolo]] Pulegone 3D.png|<big><center>'''[[Pulegono]]'''</center></big> (R)-Limonen.svg|<center>[[Terpeno]] Thymol2.svg|<center>[[Timolo]] Mevalonic-acid-2D-skeletal.png|<big><center>'''Mevalonata acido'''</center></big> </Gallery> </center> == Literaturo == {{Div col|cols = 3}} * [http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/tx200486f Acs Publications] * [https://www.animalsciencepublications.org/publications/jas/pdfs/83/8/0831967 Effects of γ-terpinene ...]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://estudogeral.sib.uc.pt/handle/10316/18071 Estudo Geral] * [http://link.springer.com/article/10.1007%2FBF00538190#page-1 Radical Chain Mechanism of the Oxidation of α-terpinene by molecular oxygen] * [http://www.hindawi.com/journals/ecam/aa/829414/ Hindawi]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://books.google.com.br/books?id=rGQps9fQX1YC&pg=PA217&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=Y4pYVeyWA4qzggSDp4EY&ved=0CCgQ6AEwAg#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Aromatherapy Science: A Guide for Healthcare Professionals], Maria Lis-Balchin * [https://books.google.com.br/books?id=QPq7BAAAQBAJ&pg=PA54&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=Y4pYVeyWA4qzggSDp4EY&ved=0CC4Q6AEwAw#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Antimicrobial Compounds: Current Strategies and New Alternatives], Tomas G. Villa, Patricia Veiga-Crespo * [https://books.google.com.br/books?id=ygJeMWHCS-EC&pg=PA396&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=Y4pYVeyWA4qzggSDp4EY&ved=0CDoQ6AEwBQ#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Handbook of Medicinal Mints ( Aromathematics): Phytochemicals and Biological ...], James A. Duke, Stephen M Beckstrom-Sternberg * [https://books.google.com.br/books?id=CpbLJTy-Eo4C&pg=PA516&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=Y4pYVeyWA4qzggSDp4EY&ved=0CEEQ6AEwBg#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Plant Hormones, Volume 72], Gerald Litwack * [https://books.google.com.br/books?id=2AEtSKfB2nUC&pg=PA262&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=Y4pYVeyWA4qzggSDp4EY&ved=0CEoQ6AEwCA#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Handbook of Essential Oils: Science, Technology, and Applications], K. Husnu Can Baser, Gerhard Buchbauer * [https://books.google.com.br/books?id=TY9qAAAAQBAJ&pg=PA93&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=Y4pYVeyWA4qzggSDp4EY&ved=0CE8Q6AEwCQ#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Diabetes: Oxidative Stress and Dietary Antioxidants], Victor R. Preedy * [https://books.google.com.br/books?id=J-GsFpFQ3M0C&pg=PA399&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=wY5YVd_zJIuwggTG-YDwDw&ved=0CBsQ6AEwADgK#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Modern Tendencies in Organic and Bioorganic Chemistry: Today and Tomorrow], Абдулак K. Микитаев, Михаил Kh. Лигидов, Геннадий Ефремович Зайков * [https://books.google.com.br/books?id=q5eKBAAAQBAJ&pg=PA244&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=wY5YVd_zJIuwggTG-YDwDw&ved=0CCIQ6AEwATgK#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Studies in Natural Products Chemistry, Volume 45] * [https://books.google.com.br/books?id=sYGLYWPO8AMC&pg=RA4-PT64&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=wY5YVd_zJIuwggTG-YDwDw&ved=0CCcQ6AEwAjgK#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Antifungal Metabolites from Plants], Mehdi Razzaghi-Abyaneh, Mahendra Rai * [https://books.google.com.br/books?id=3SSSlrLA6kYC&pg=PA4&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=wY5YVd_zJIuwggTG-YDwDw&ved=0CDUQ6AEwBDgK#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Monoterpenes—Advances in Research and Application: 2012 Edition: ScholarlyPaper] * [https://books.google.com.br/books?id=oozFBAAAQBAJ&pg=PA158&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=wY5YVd_zJIuwggTG-YDwDw&ved=0CC4Q6AEwAzgK#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Chemistry: The Key to our Sustainable Future], Minu Gupta Bhowon, Sabina Jhaumeer-Laulloo, Henri Li Kam Wah, Ponnadurai Ramasami * [https://books.google.com.br/books?id=z9sDoVItZIQC&pg=PT2963&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=wY5YVd_zJIuwggTG-YDwDw&ved=0CDoQ6AEwBTgK#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Herbs and Natural Supplements Inkling: An Evidence-Based Guide], Lesley Braun, Marc Cohen * [https://books.google.com.br/books?id=JSAbAAAAQBAJ&pg=PA459&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=wY5YVd_zJIuwggTG-YDwDw&ved=0CEAQ6AEwBjgK#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Chemistry and Physics of Modern Materials: Processing, Production and ...], Jimsher N. Aneli, Alfonso Jimenez, Stefan Kubica * [https://books.google.com.br/books?id=zLLMBQAAQBAJ&pg=PA495&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=wY5YVd_zJIuwggTG-YDwDw&ved=0CEsQ6AEwCDgK#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Food Oxidants and Antioxidants: Chemical, Biological, and Functional Properties], Grzegorz Bartosz * [https://books.google.com.br/books?id=8xbG3-8zHGkC&pg=PA448&dq=terpinene+antioxidant&hl=en&sa=X&ei=wY5YVd_zJIuwggTG-YDwDw&ved=0CEQQ6AEwBzgK#v=onepage&q=terpinene%20antioxidant&f=false Dictionary of Nutraceuticals and Functional Foods], Michael Eskin, Snait Tamir {{Div col end}} == Referencoj == {{Referencoj|3}} {{Portalo|Kemio}} {{Projektoj}} {{Ĝermo|Kemio|Kemiaĵo}} [[Kategorio:Terpenoj]] [[Kategorio:Esencoleoj]] mas4yiui0742ag0op6llxcyb6ufw42s 0 526806 9495130 7652850 2026-10-18T10:10:08Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495130 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Tibor Vályi-Nagy''' [vAji-nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Vályi-Nagy Tibor''' estis [[Hungario|hungara]] [[kuracisto]], [[onkologio|onkologo]], [[profesoro]]. Tibor Vályi-Nagy [http://www.ebrimycin.hu/dr-valyi-nagy-tibor]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} naskiĝis la {{daton|19|marto}} [[1912]] en [[Debrecen]]. Li mortis la {{daton|21|aŭgusto}} [[1969]] en [[Siófok]]. == Biografio == Tibor Vályi-Nagy akiris kuracistan [[diplomo]]n en [[Universitato de Debrecen]] en [[1938]], sed li lernis ankaŭ [[kemio]]n. Jam ekde [[1933]] li laboris en kemia [[instituto]]. Post siaj studoj li laboris en la universitato ĝis sia abrupta morto. En la fruaj [[1940-aj jaroj]] li studvojaĝis al [[Vieno]] kaj [[Berlino]], poste li estis armea kuracisto. En [[1944]] li estis nomumita privata profesoro. Li partoprenis en la rezista movado dum la nazia erao, eĉ li estis arestita kaj poste deportita al [[Germana Regno]]. En [[1945]] li liberiĝis, poste li estis kuracisto de militkaptituloj. Ekde [[1949]] li gvidis universitatan instituton, krome li instruis, en [[1951]] li estis elektita katedrestro. Li studvojaĝis al [[Cambridge]] en [[1948]], al [[Novjorko]] en [[1962]]. En [[1953]] li kandidatiĝis. Li okupiĝis ĉefe pri la [[antibiotiko]]j, li inventis signifan kuracilon en 1949. == Memorigiloj == * memormedalo * [[strato]] en Debrecen == Fontoj == * [https://web.archive.org/web/20121204132922/http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero V, poste serĉu la nomon)] {{Vivtempo|Vályi-Nagy Tibor}} [[Kategorio:Hungaraj kuracistoj]] [[Kategorio:Hungaraj onkologoj]] [[Kategorio:Hungaraj profesoroj]] 6yp4vzi7nosut7o9fnd5y7tv85wry9v 0 530541 9494931 9027217 2026-10-17T18:37:50Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494931 wikitext text/x-wiki {{Informkesto Fervoja stacidomo |nomo = Struga Szczecińska |origina nomo = |bildo = |grandeco de bildo = |subteksto = |nacio = [[Pollando]] |loko = [[Szczecin]] |latitudo = 53/21/24/N |longitudo = 14/45/11/E |regiono-ISO = PL | nomo de trafikanto= |situo sur mapo = |ŝanĝebla mapo=Szczecin/Okcidentpomeria Provinco/Pollando |zomo=13 |malfermo = 1898 |aktuala stato= nuligata |linio = [[Fervojlinio Szczecin Dąbie – Sobieradz|417]] Szczecin Dąbie – Sobieradz |nombro de kajoj = 0 |reloj = 0 | vendo de vojaĝbiletoj=ne | ligita transporto= }} '''Struga Szczecińska''' (germane: ''Hohenkrug-Buchholz'') estas nuligata fervoja haltejo en la [[Pollando|pola]] urbo [[Szczecin]], [[Okcidentpomeria Provinco]]. Ĝi estis lokita sur teritorio de la urba setlejo Struga. La haltejo troviĝis sur la parte nuligata [[fervojlinio Szczecin Dąbie – Sobieradz]]. ==Fervojlinioj== {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; width:70%;" |- |colspan="2" style="background-color:#C1121C; color:white" align="center"| '''Fervojlinio''' [[Fervojlinio Szczecin Dąbie – Sobieradz|<span style="padding: 1px .5em; color: white; background-color: black; font-weight: bold;">417</span>]] |- align="center" |style="font-size:90%" width="50%" | '''Antaŭa stacio''' |style="font-size:90%" width="50%" | '''Posta stacio''' |- align="center" | [[Oleszna (fervojhaltejo)|Oleszna]] || [[Wrzosy Pomorskie]] |} ==Bibliografio== * [http://bazakolejowa.pl/index.php?dzial=stacje&id=6277&okno=start fervojstacio "Struga Szczecińska" - www.kolej.one.pl] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==Vidu ankaŭ== {{portalo|Szczecin}} * [[Fervoja transporto en Szczecin]] * [[Fervojlinio Szczecin Dąbie – Sobieradz]] * [[Szczecin]] {{Fervoja transporto en Szczecin}} [[Kategorio:Nuligataj fervojaj stacioj kaj haltejoj en Szczecin|S]] 7thwgw54f4zfl0ssz9oo47csq5mxs2k 0 531102 9495090 9325880 2026-10-18T08:21:41Z Surajr7 254027 9495090 wikitext text/x-wiki '''Klozoneismo'''<ref>'''klozone/o''' Speco de emajlo, en kiu la diversaj farboj estas entenataj en ĉeletoj, konsistantaj el maldikaj lamenetoj vertikale lutitaj sur la fono. SIN. ĉelemajlo. ([[PIV2]])</ref> estas [[Pentrarto|pentrarta]] teĥniko inventita en [[1886]] de juna pentristo, [[Louis Anquetin]]. Tiu teĥniko inspiriĝas el teĥniko de [[vitralo]], de japana [[Ukijo-e]] (japanismo), de [[Epinal-bildo]] kaj de primitiva arto. Klozoneismo karakteriziĝas per areoj de koloro ĉirkaŭitaj de pli malhela streko. La ĉirkaŭaĵo ebligas limigi unukoloraĵojn unuj de aliaj. Ĝi ankaŭ ebligas reliefigi pentritajn elementojn. Antaŭulaj artistoj influitaj de Louis Anquetin kaj ankaŭ de [[japanismo]] estis [[Paul Gauguin]] kaj [[Émile Bernard]]. Ambaŭ fondis la [[Skolo de Pont-Aven|Skolon de Pont-Aven]] en la malfruaj jardekoj de la 19-a jarcento, kiu utilis kiel katalizilo kaj disvastiganto de tiu teĥniko. Tamen, la depostulo pri patreco de klozoneismo estis la startpunkto de konflikto inter ambaŭ artistoj, kio definitive ĉesigis ilian kunlaboradon. Aliaj artistoj, kiaj [[Maurice Denis]], [[Vincent van Gogh]] aŭ [[Henri de Toulouse-Lautrec]] alproksimiĝis al klozoneismo, ĉiu siamaniere. Hodiaŭ, klozoneismo estas teĥniko nedisigebla de [[bildliteraturo]] kaj [[animeo]]. Nuntempaj artistoj kiaj [[Valerio Adami]] kaj [[Pierre Alechinsky]] alproprigis al si tiun pentristan teĥnikon. == Bildgalerio == <gallery widths="200px" heights="200px"> Breton Women.jpg|[[Vincent van Gogh]], ''Bretoninoj kaj infanoj'', novembro 1888 (akvarelo laŭ Émile Bernard)<br />Galleria d'arte moderna, Collezione Grassi, [[Milano]] La vision après le sermon (Paul Gauguin).jpg|[[Paul Gauguin]]<br />''Vizio post la Prediko'' aŭ ''Lukto de Jakobo kun Anĝelo'', 1888 Louis Anquetin.jpg|[[Louis Anquetin]]<br />''Leganta virino'', 1890 Serusier - the talisman.JPG|[[Paul Sérusier]], ''La Talismano'', 1888<br />Musée d'Orsay, [[Parizo]] </gallery> == Referencoj == {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Ĉelemajlo]] == Tradukfonto == {{Trad|fr|Cloisonnisme|94878747}} [[Kategorio:Pentristaj teknikoj]] 2c5uepq87g6ft6u6etlzk80tw08gdd5 0 558473 9494798 9494468 2026-10-17T12:35:05Z Crosstor 3176 /* T */ 9494798 wikitext text/x-wiki Jen listo de elektitaj [[instruistoj]] en [[Universitato de Pécs]] (ankaŭ en la integritaj altlernejoj): *{{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Antal Ádám (konstitucia juĝisto)]] * [[Antal Adler-Rácz]] * [[Péter Agárdi]] * [[János Ángyán]] * [[György Auer]] == B == {{Div col|cols = 2}} * [[Bálint Bachmann]] * [[Zoltán Bachman]] * [[László Bagossy]] * [[Lajos Bakay (kirurgo)]] * [[Ferenc Bán]] * [[Péter Bán (arkivisto)]] * [[Béla Bánfalvi]] * [[Károly Barakonyi]] * [[László Bárdi]] * [[Gábor Barta]] * [[Imre Barta]] * [[Miklós Bauer]] * [[József Bazsinka]] * [[Soma Beck]] * [[Zoltán Beck]] * [[Árpád Bellyei]] * [[Ferenc Benedek (juristo)]] * [[Zsuzsa Beney]] * [[György Benkő (radiologo)]] * [[Konrád Beöthy]] * [[Tamás Bereczkei]] * [[Ottó Bihari]] * [[Géza Birkás]] * [[Cecil Pál Bognár]] * [[András Bohár]] * [[Antal Bókay]] * [[Béla Boros (kuracisto)]] * [[Géza Bozóky]] {{Div col end}} == C == * [[László Cholnoky]] * [[István Csapody (kuracisto)]] * [[István Csekey]] * [[György Csete]] * [[Andor Csizmadia]] == D == * [[Imre Dambrovszky]] * [[György Dénes (speleologo)]] * [[Sándor Dévényi]] * [[Szilárd Donhoffer]] * [[György Dora]] * [[Zoltán Dövényi]] == E == * [[Béla Entz]] == F == * [[Pál Farkas]] * [[Géza Gyula Fejérváry]] * [[Attila Felinger]] * [[István Fenyő (kritikisto)]] * [[Béla Fenyvessy]] * [[Ferenc Finkey]] * [[Ernő Flachbarth]] * [[Béla Flerkó]] * [[József Földvári]] * [[Miklós Füzes]] == G == * [[Tamás Gaál]] * [[Róbert Gábriel]] * [[Gyula Gál (juristo)]] * [[Ágnes Gereben]] * [[Tamás Getto]] * [[Sándor Gorka]] * [[György Gosztonyi]] * [[Pál Gróf]] * [[Gyula Gyomlay]] * [[Zoltán Gyöngyössy]] == H == {{Div col|cols = 2}} * [[Péter Hahner]] * [[József Halasy-Nagy]] * [[Aladár Halász]] * [[Pál Halász (juristo)]] * [[Béla Halmos]] * [[Artúr Hámori]] * [[József Hámori]] * [[Erika Hancz]] * [[György Haraszti]] * [[Pál Heim]] * [[Zsuzsanna Helyes]] * [[Gyula Herczeg]] * [[István Hetesi]] * [[Antal Hodinka]] * [[Ottó Hoffmann]] * [[József Holub]] * [[Péter Hoppál]] * [[Zoltán Horn]] * [[Zoltán Horváth (reĝisoro)]] * [[Lajos Huszty]] * [[Tivadar Huth]] {{Div col end}} == I == * [[György Illei]] == J == * [[Magdolna Jákfalvi]] * [[Attila Janisch]] == K == {{Div col|cols = 2}} * [[Lóránt Kabdebó]] * [[György Kálmán C.]] * [[András Kappanyos]] * [[György Karsai]] * [[László Katus]] * [[Lipót Kauser (juristo)]] * [[Gábor Kecskeméti]] * [[László Kelemen (altlerneja instruisto)]] * [[Miklós Kellermayer]] * [[Miklós Kengyel]] * [[Zoltán Kérészy]] * [[Ágnes Kertészfi]] * [[Károly Kett]] * [[Iván Kétyi]] * [[Balázs Kézdi]] * [[László Kisbali]] * [[György Kiss (juristo)]] * [[László Kiss (konstitucia juĝisto)]] * [[Sándor Klein]] * [[Balázs Kocsár]] * [[Mihály Kocsis]] * [[Gyula Koczkás]] * [[László Kollár]] * [[János Kolta]] * [[Gyula Konkoly]] * [[Iván Korcsmáros]] * [[Attila Kotányi]] * [[Gusztáv Kovács]] * [[Jenő Kramár]] * [[Sándor Krisztics]] * [[József Kudász]] * [[Miklós Kun (historiisto)]] {{Div col end}} == L == * [[Tamás Lábady]] * [[László Lajos]] * [[Kálmán Lambrecht]] * [[János László]] * [[László Lénárd]] * [[András Lengyel]] * [[Kálmán Lissák]] * [[Irén Lovász]] * [[Imre Lukinich]] == M == * [[István Majoros (historiisto)]] * [[Géza Mansfeld]] * [[Ágnes Marsai]] * [[Gyula Méhes]] * [[Oszkár Merényi]] * [[László Morvay]] == O == * [[Teréz Oborni]] * [[Imre Ódor]] * [[György Orbán (fizikisto)]] * [[Nándor Óriás]] * [[Mária Ormos]] == P == * [[Péter P. Müller]] * [[Norbert Pap]] * [[Zoltán Pázmány]] * [[József Perbíró]] * [[Sándor Pinczehelyi]] * [[Éva Pócs]] * [[Imre Polányi]] * [[Ödön Polner]] * [[László Pólos]] * [[Gyula Prinz]] == R == * [[József Rácz]] * [[Tamás Raj]] * [[Károly Rauss]] * [[Dóra Reglődi]] * [[Gábor Rekettye (pli aĝa)]] * [[Sándor Rétfalvi]] * [[László Rhorer]] == S == * [[Miklós Sárközy]] * [[Ráfael Schaurek]] * [[Imre Schrammel]] * [[Elemér Scipiades]] * [[Gyula Sebestény]] * [[Ferenc Simor]] * [[Sándor Sólymos]] * [[Károly Attila Soós]] * [[András Stark (psikiatro)]] * [[Ferenc Sütő]] * [[László Gyula Szabó]] * [[István Székely (juristo)]] * [[Júlia Székely]] * [[Csaba Ferenc Szigeti]] * [[Dávid Szolláth]] * [[Mihály Szotáczky]] == T == * [[József Takáts (kritikisto)]] * [[Tamás Tényi]] * [[Beáta Thomka]] * [[József Tigyi]] * [[Loránt Tilkovszky]] * [[Aurél Tillai]] * [[Ernő Tolvaly]] * [[Ágnes Tóth (historiisto)]] * [[Imre Tóth (historiisto)]] * [[József Tóth (geografo)]] * [[László Tóth (historiisto)]] * [[Mihály Tóth (prokuroro)]] * [[Tibor Tóth (historiisto)]] * [[Zsigmond Tóth]] * [[Mátyás Trixler]] * [[Anna Tüskés]] * [[György Tverdota]] == V == * [[László Valkó]] * [[Marianna Váradi]] * [[Attila Varga (ekonomikisto)]] * [[Gábor Vargyas]] * [[Péter Vargyas]] * [[Hildebrand Dezső Várkonyi]] * [[Ferenc Vasváry]] * [[András Veres (literaturhistoriisto)]] * [[István Vermes]] * [[János Vinkler]] * [[Antal Visegrády]] * [[György Vókó]] == W == * [[György Wéber (kirurgo)]] * [[Kristóf Weber]] * [[János Weiss]] * [[Ödön Weszely]] * [[Zoltán Wilhelm]] == Fontoj == La listo estas kompilado el Vikipedio. {{Unua|kat=ne}} [[Kategorio:Listoj]] [[Kategorio:Universitato de Pécs| ]] 2jp9f4j9ah6yu51es4x27fnlzy8skwe 0 565731 9494910 8593059 2026-10-17T18:01:13Z Arbarulo 135469 9494910 wikitext text/x-wiki [[Anarkiismo|Anarkiisma]] '''libera lernejo''' (ankaŭ '''anarkiisma libera lernejo''' kaj '''liberecana lernejo''' aŭ '''liberecana lernado''') estas malcentrigita reto en kiuj la kapabloj, la informado kaj la sciaro estas kunhavata sen [[hierarkio]] aŭ la institucia medio de la formala instruado. La studentoj de liberaj lernejoj povas esti plenkreskuloj, infanoj aŭ ambaŭ. Tiu organiza strukturo estas diferenca el tiuj uzataj de la nomitaj "demokrataj liberaj lernejoj" kiuj permesas la individuajn iniciatojn de infanoj kaj lernadajn klopodojn ene de la kunteksto de lerneja demokratio, kaj el [[libera edukado]] kie la 'tradicia' instruado estas disponebla por la lernantoj sendevige. La malferma strukturo de la liberaj lernejoj estas intencita por kuraĝigi la memfidon, la kritikan konscion, kaj la personan disvolvigon. La liberaj lernejoj ofte funkcias ekster la [[merkata ekonomio]] favore al la [[donacekonomio]]. Tamen, la signifo de la termino "liberaj" de la liberaj lernejoj ne estas limigita al la monkosto, kaj povas referenci al emfazo sur la [[parollibereco]] kaj sur la student-centrita edukado. Liberaj lernejoj havas siajn radikojn en la [[anarkiismo|anarkiisma]] ''[[Escuela Moderna]]'' de [[Hispanio]] en la fino de la 19a kaj komenco de la 20a jarcentoj. Ili estas, kerne kaj kore, ne-instituciaj, ne-aŭtoritataj, kaj kontraŭ-kulturaj. Ĝenerale, tiuj estas formataj je popolbaza nivelo fare de grupo de individuoj agantaj kolektive kaj aŭtonome por krei edukajn oportunojn kaj disvastigi kunhavadon de kapabloj ene de siaj [[ĉirkaŭlerneja komunumo|komunumo]]j. Por ekzemplo, la Anarkiisma Libera Lernejo de Toronto estis priskribita kiel "volontulregata, aŭtonoma kolektivo havigante liberajn kursojn, atelierojn, kaj prelegojn."<ref>Antliff, Alan ''Breaking Free: Anarchist Pedagogy''. In Cote et. al, ''Utopian Pedagogy: Radical Experiments Against Neo-Liberal Globalization''. University of Toronto Press, 2007, p.248. ISBN 978-0-8020-8923-6.</ref> == Vidu ankaŭ == * [[Anarkiismo kaj edukado]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://freeskoolsproject.wikispaces.com/ Free Skools Project Wiki] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150923203614/http://freeskoolsproject.wikispaces.com/ |date=2015-09-23 }} - a resource and organizing hub for the free skool movement * [http://www.educationrevolution.org/index.html Alternative Education Resource Organization] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060615023826/http://www.educationrevolution.org/index.html |date=2006-06-15 }} * [http://www.freeschoolmovie.com/ Free to Learn - a radical experiment in education] (documentary) * [http://www.ncisa.edu.au Independent Schools Council Australia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060715193041/http://www.ncisa.edu.au/ |date=2006-07-15 }} * [http://www.abc.net.au/rn/hindsight/stories/2006/1674657.htm ABC Radio National program on Progressive Schools in Australia] * [http://repaq.qc.ca/ RÉPAQ (Réseau des écoles publiques alternatives du Québec)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140701162238/http://repaq.qc.ca/ |date=2014-07-01 }} * [http://www.indypendent.org/2005/06/15/why-the-free-school-rules/ The Indypendent: John Tarleton, ''Why the Free School Rules''] * [http://www.ainfos.ca/01/oct/ainfos00628.html "The Anarchist Free Space and Free Skool" de Jeff Shantz] * [http://redaq.ca/ RÉDAQ (Réseau des écoles démocratiques au Québec)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160915163506/http://redaq.ca/ |date=2016-09-15 }} {{Anarkiismo}} [[Kategorio:Anarkiismo]] [[Kategorio:Edukado]] ii98ul4qi37f6t6ng85xe1y5720x0sv 0 574042 9494863 9257406 2026-10-17T14:57:49Z Sj1mor 12103 9494863 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Roberto VIDAL BOLAÑO''' [roberto bidal' bolanjo] (naskiĝis en [[Santiago-de-Kompostelo]] la [[31an de julio]] [[1950]] kaj mortis la [[11an de septembro]] [[2002]] samloke) estis [[Galegio|galega]] [[verkisto]] kaj [[teatro|teatra]] [[aktoro]]. En [[2013]] oni dediĉis al li la [[Tago de la Galega Beletro|Tagon de la Galega Beletro]] <ref>[http://www.realacademiagalega.org/novas/-/asset_publisher/E4jf/content/dia-das-letras-galegas-a-roberto-vidal-bolano?redirect=http%3A%2F%2Fwww.realacademiagalega.org%2Fnovas%3Fp_p_id%3D101_INSTANCE_E4jf%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3Dcolumn-1%26p_p_col_pos%3D1%26p_p_col_count%3D3 ''Día das Letras Galegas a Roberto Vidal Bolaño''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131104220443/http://www.realacademiagalega.org/novas/-/asset_publisher/E4jf/content/dia-das-letras-galegas-a-roberto-vidal-bolano?redirect=http%3A%2F%2Fwww.realacademiagalega.org%2Fnovas%3Fp_p_id%3D101_INSTANCE_E4jf%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3Dcolumn-1%26p_p_col_pos%3D1%26p_p_col_count%3D3 |date=2013-11-04 }}, Reĝa Galega Akademio, 23/06/12.</ref>. == Vivo == <!--[[Dosiero:Casa natal Vidal Bolaño.jpg|eta|dekstre|200ra|Naskodomo en Vista Alegre.]]--> [[Dosiero:Ribeira estrea de "Bailadela da morte ditosa", de Roberto Vidal Bolaño.jpg|eta|Prezentaĵo de ludo de ''Bailadela da morte ditosa'' en [[Ribeira]].]] Post sia laboro kiel komizo kaj oficisto, li studis en vespera [[mezlernejo]] ĉar li celis enskribiĝi en la Oficiala Kinolernejo de [[Madrido]]. Tamen la lernejo malaperis en [[1975]] kaj liaj deziroj ne povis realiĝi. Li kontaktis la kulturan asocion O Galo kaj la kinogrupon Lupa, fonditan de Euloxio Ruibal, kaj de iliaj membroj naskiĝis la trupo Obradoiro. Tiu malaperis ĉar Roberto devis militservi en [[Melilo]]. En [[1974]] li fondis la trupon Antroido kune kun Laura Ponte Santasmarinas, galega aktorino naskiĝinta en [[Bonaero]]. Kun tiu ensemblo li partoprenis la Festivalon de Nova Teatro de Rivadavia, kie li diskoniĝis kiel dramaturgo kaj surscenigisto. Ĉar li estis eksigita de sia laboro kiel bankoficisto, li decidis transformi la ensemblon Antroido en la unuan profesian trupon en [[Galegio]]. La unua teatraĵo de la nova Antroido estis ''Laudamuco, señor de ningures'' (''Laudamuco, sinjoro de nenie''), kiu premieris en la lernejo La Salle de [[Santiago-de-Kompostelo|Santiago]] kun granda sukceso; ĝi estis 90-foje prezentita en kaj ekster Galegio, ĉiam en la [[galega]]. Sekvis pluraj aliaj teatraĵoj. En [[1980]] Antroido unuiĝis kun la trupo ''Andrómeda'', de Eduardo Alonso, kaj tiel aperis la nova projekto ''Teatro do Estaribel''. Vidal Bolaño adaptis plurajn tekstojn de [[Xosé Luís Méndez Ferrín]], kiujn li kunigis en la spektaklon Percival, pro kio li ricevis la premion Ormedalo Urbo [[Valadolido]]. Li estis unu el la unuaj [[reĝisoro]]j, kiuj partoprenis en oficiala teatrotrupo galega: en [[1984]] li enscenigis sian verkon ''Agasallo de sombras'' (''Ombrodonaco'') kun la Galega Dramcentro, en kiu montriĝis profunda analizo de [[Rosalía de Castro]] kaj de ŝia rilato kun [[Manuel Murguía]]. Vidal Bolaño deklaris, ke li dubas pri la efektiva interesiĝo de la aŭtonoma registaro de Galegio pri la galega teatro, kaj pri ĝia kompetento por direkti la Galegan Dramcentron. Tio estigis grandan polemikon, kaj sekve la aŭtonoma registaro apartigis Vidal Bolaño de la Galega Dramcentro, kiun li mem siatempe helpis krei. Pri tio li verkis kaj interpretis monologon: ''Caprice des Dieux'' (1985); en ĝi li ĝisfunde kritikis la galegan teatron, atakante la konsiliston pri kulturo, Victor Manuel Vázquez Portomeñe, kaj ankaŭ siajn kolegojn, la ceterajn teatristojn, ĉar li konsideris, ke ili ne sufiĉe apogis lin en la konflikto. Abunde oni prezentadis tiun teatraĵon, kaj el ĝi venas la simbolo, per kiu Vidal Bolaño famiĝis: lia ruĝa [[klaŭno]]-nazo. Rezulte de tio, la aŭtonoma registaro de Galegio rifuzis subvencii alian spektaklon, kaj kiel kondiĉon por monhelpi al li por plia teatraĵo, ĝi postulis drastan ŝanĝon de la intrigo. Tial li decidis iom apartiĝi de teatro kaj turniĝi al aŭdovidaj produktaĵoj. Li verkis scenarojn por la [[Televido de Galegio]] kaj la [[Televisión Española|Hispana Televido]], kaj aktoris en filmoj kiel ''Sempre Xonxa'' (''Ĉiam Xonxa'') kaj ''A língua das bolboretas'' (''La papilia lango''), kaj en televidserioj. Krome, li laboris en reklamaj filmetoj kaj dublis. Li plene revenis al teatro en 1991. Li aktoris por la filmo [[La lengua de las mariposas]] de [[José Luis Cuerda]] en 1999. En [[2001]] li prezentis kun la Galega Dramcentro la teatraĵon ''Rosalia'', kiun [[Ramón Otero Pedrayo]] verkis en [[1958]]. Vidal Bolaño draste adaptis la tekston por igi ĝin efektive prezentebla. En la broŝuro por la spektantoj de la teatraĵo ''Días de gloria'', li asertis: :: Ĉe forgesita angulo de nia nuntempo certe ekzistas hodiaŭa, ĉi tie realigebla teatro. Teatro kun sufiĉa fido je si mem kaj je la socio, en kiu ĝi naskiĝas, kaj kiun ĝi servas. Teatro helpanta redoni al la civitanoj la rajton je renkontiĝejo, kie ili speguliĝu, kie ili povu identiĝi kaj kiun ili eksentu kiel propran. Teatro celanta revivigi tiujn simbolojn de sia identeco, kiuj ebligas ĝian ekziston. Liaj lastaj roloj estis en la trupo Teatro do aqui, lia vivofina ensemblo. Li ricevis multajn agnoskojn pro sia kariero, inter kiuj elstaras la premioj Rafael Dieste (1992 kaj 1997), María Casares (1998, 1999, 2001 kaj 2003) kaj Max (2001). Liaj vortoj kondensigas sian vivkoncepton: ::Mi estas homo... maljunulo kun ĉapelo kaj lipharoj, kiu absolute malrespondece, insistas pri la stulta obsedo vivi per kaj por unu el la profesioj hodiaŭ plej absurdaj en la mondo, kaj tamen pro tio pli grandiozaj. == Verkoj == === Teatraĵoj === [[Dosiero:Roberto Vidal Bolaño, Santiago, rúa, placa.JPG|eta|Stratplato en [[Santiago-de-Kompostelo|Santiago]].]] * ''Laudamuco, señor de ningures'' (''Laudamuco, sinjoro de nenie'', [[1976]], eldonita en [[1977]]) * ''Antroido na rúa I'' (''Stratkarnavalo 1'', [[1978]]) * ''Antroido na rúa II'' (''Stratkarnavalo 2'', [[1979]]) * ''Xaxara, Peituda, Paniogas, Tarelo, o Rapaz e o Cachamón, ou como trocar en rato pequecho o meirande xigantón'' (''Xaxara, Grandmamulino, Flatemulo, Babilema, la Knabo kaj Cachamón, aŭ kiel turni en museton la plej grandan giganton'' [[1979]]), kun pupoj kaj maskitaj aŭtoroj. Vidal Bolaño konsideris ĝin kiel sia plej malbona teatraĵo. * ''Ruada das papas e o unto'' (''Stratdiboĉo kun kaĉo kaj graso'', [[1981]]). [[Pupteatro|Pupteatraĵo]]. * ''Touporroutou da lúa e do sol'' (''Ton ton ton ton de la luno kaj la suno'', [[1982]]). [[Pupteatro|Pupteatraĵo]]. * ''Romance dos figos de ouro'' (''Romanco de la oraj [[figo]]j'', [[1983]]). [[Pupteatro|Pupteatraĵo]] kun pupoj de la artisto Roberto Roel Rivera.. * ''Memoria de mortos e ausentes'' (''Rememoro pri mortintoj kaj forestantoj'', [[1978]]) * ''Bailadela da morte ditosa'' (''Danco de la ĝoja morto'', [[1980]]) * ''Agasallo de sombras'' (''Ombrodonaco'', [[1984]], eldonita en [[1992]]) * ''Caprice des dieux'' (titolo en la franca: ''Kaprico de la dioj'', [[1985]]) * ''Cochos'' (''Porkoj'', [[1987]], eldonita en [[1992]]). Monologo pri la bedaŭrindaj kondiĉoj de la elmigrintoj en Germanion. * ''Días sen gloria'' (''Sengloraj tagoj'', [[1992]]). Prostituitino postsekvas nepagintan klienton sur la [[Jakoba Vojo]]. * ''Saxo tenor (Desgracia arrabaldeira improbable entre loucos, chourizos, gánsters, chulos, currantes e putas) '' (''Tenora saksofono (Ĉirkaŭurba malprobabla malfeliĉo inter frenezuloj, ŝtelistoj, gangsteroj, putinestroj, laboristoj kaj ĉiesulinoj'', [[1993]]). La intrigo turniĝas ĉirkaŭ [[ĵazo]] kaj [[drogo]], la solaj komunaj aferoj por plej variaj roluloj. * ''As actas escuras'' (''La obskuraj dokumentoj'', [[1994]]) * ''Anxeliños (''Anĝeletoj'', [[1997]]) * ''Doentes'' (''Malsanuloj'', [[1998]]). Du pacientoj vagadas tra [[Santiago-de-Kompostelo|Santiago]] ĉar la hospitalo fermiĝas; Vidal Bolaño uzas ok aktoroj, kiuj prezentas pli ol kvindek rolulojn. * ''A ópera de a patacón: versión libre para charanga e comediantes pouco ou nada subsidiados'' (''La unugroŝa opero: libera versio por fanfaro kaj komediistoj malmulte aŭ tute ne subvenciitaj''). Reverkita el teksto de [[Bertolt Brecht]] kaj muziko de [[Kurt Weill]] kun aliaj tekstoj de John Gay. * ''Rastros'' (''Spuroj'', [[1998]]) * ''Sen ir máis lonxe'' (''Ekzemple'', [[1999]]). Monologo de maljuna [[klaŭno]]. * ''Criaturas'' (''Estuloj'', [[2000]]) * ''A burla do galo'' (''La primoko de la koko'', [[2001]]), prezentita ankaŭ en [[Portugalio]]. * ''Mar revolto'' (''Malkvieta maro'', [[2001]]) . Ĝi baziĝas sur reala okazintaĵo: La portugala kapitano Henrique Galvão, gvidante la Iberian Revolucian Liberiĝ-Komitaton, kaptas la transatlantikan ŝipon ''Santa María'' kun la celo denunci la [[Francisco Franco|hispanan]] kaj [[António de Oliveira Salazar|portugalan]] diktaturojn. La verkon mendis la Galega Dramcentro kaj tri nordportugalaj trupoj por fortigi la ligojn inter Galegio kaj Portugalio. Ĝi premieris ĉe la teatro Campo Alegre de [[Oporto]] kaj adiaŭis ĉe la teatro Rosalía de Castro de [[Korunjo|Koruno]]. * ''Animaliños'' (''Bestetoj'', [[2002]]). [[Heliko]]j invadas kvartalon kaj la najbaroj klopodas forigi ilin per kontraŭefikaj metodoj. * ''Integral'' (''Integra'', [[2002]], publikigita postmorte en [[2003]]). Mendita de la Teatro-lernejo de la Municipo Narón. Ĝi disvolviĝas en kabaredo. === Eseo === * ''Perspectivas do teatro galego actual'' (''Perspektivoj de la nuna galega teatro'', [[2002]]) == Notoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Tago de la Galega Beletro]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{gl}} [http://www.seminariogalan.org/2013/biografia.pdf Biografio en ''Seminario Galán''] * {{gl}} [http://www1.museo.depo.es/imagenesarticulos/Roberto_Vidal_Bolano.pdf Biografio kun fotoj kaj teatraĵaj afiŝoj, el la Muzeo de [[Pontevedro]].] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130612180943/http://www1.museo.depo.es/imagenesarticulos/Roberto_Vidal_Bolano.pdf |date=2013-06-12 }} * {{gl}} [http://centrodramatico.xunta.gal/mediateca/cdg/documentacion/cadernospedagoxicos/Touporroutou_da_lua_e_do__sol_Caderno_Pedagoxico.pdf Didaktika kajero de la Galega Dramcentro pri ''Touporroutou da lúa e do sol''] * {{gl}} [http://centrodramatico.xunta.gal/mediateca/cdg/documentacion/cadernospedagoxicos/Dias_Sen_Gloria_Caderno_Pedagoxico.pdf Didaktika kajero de la Galega Dramcentro pri ''Días sen gloria''] * {{en}} [http://www.galicia21journal.org/C/pdf/galicia21_2_Lineira.pdf "Pigging in Germany: Emigration and Gendered Subalternity in Roberto Vidal Bolaño’s ''Cochos''", artikolo de María Liñeira en ''Galicia 21''] {{Tago de la Galega Beletro}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Tago de la Galega Beletro]] [[Kategorio:Galeglingva literaturo]] rco4rbuqwz1exqdrkcxf7yxp99tii9h 0 580960 9494870 8065550 2026-10-17T15:04:49Z Sj1mor 12103 9494870 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Human development neoteny body and head proportions pedomorphy maturation aging growth.png|eta|upright=1.35|Tiu diagramo montras ke la kapo iĝas proporcie pli longa ol la kruroj laŭlonge de la homa matureco. Tio implicas ke proporcie grandaj kapoj kaj proporcie mallongaj kruroj estus neoteniaj trajtoj ĉe plenkreskuloj.]] [[Dosiero:Axolotl ganz.jpg|eta|[[Aksolotlo]] estas neotenia [[salamandro]], kiu retenas siajn brankojn tra sia tuta vivo.]] La reteno fare de plenkreskuloj de trajtoj antaŭe viditaj nur ĉe junuloj estas grava en [[disvolviĝ-biologio]], kaj [[evolucio|sekve en evolucio]]. Ĝi povas okazi duvoje. En '''neotenio'''<ref>''Neoteny.'' (2012). Dictionary.com. Alirita la 19an de Septembro, 2012, el [http://dictionary.reference.com/browse/neoteny?s=t link]</ref><ref>''Neoteny.'' (2012). Your dictionary. Alirita la 19an de Septembro, 2012, el [http://www.yourdictionary.com/neoteny link].</ref><ref>''Neoteny.'' (2012). Oxford Dictionaries. Alirita la 19an de Septembro, 2012, el [http://oxforddictionaries.com/definition/american_english/neoteny link] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160808150847/http://www.oxforddictionaries.com/definition/american_english/neoteny |date=2016-08-08 }}.</ref><ref>''Neoteny.'' (2012). Merriam-Webster. Alirita la 19an de Septembro, 2012, el [http://www.merriam-webster.com/dictionary/neoteny link].</ref> nomata ankaŭ '''juniĝo''' (''juvenilization''),<ref name="Montagu">Montagu, A. (1989). Growing Young. Bergin & Garvey: CT.</ref> la [[fiziologio|fiziologia]] (aŭ somata) disvolviĝo de organismo (tipe animala) estas bremsita aŭ prokrastita. Neotenio troviĝas en [[homo|modernaj homoj]].<ref>[http://www.scientificamerican.com/article/being-more-infantile/ Being More Infantile May Have Led to Bigger Brains]</ref> Kontraste, en '''progenezo''' ('''infangenezo'''), la [[Pubereco|seksa disvolviĝo]] okazas pli rapida.<ref>Volkenstein, M. V. 1994. ''Physical Approaches to Biological Evolution''. Springer-Verlag: Berlin, [https://books.google.com/books?id=iiT7CAAAQBAJ&pg=PA87].</ref> Ambaŭ procezoj rezultas en '''infanmorfismo''' (aŭ '''infanmorfozo'''), nome tipo de heterokronio.<ref name=Ridley>{{Citaĵo el libro|url=http://www.blackwellpublishing.com/ridley/a-z/Neoteny.asp|titolo=Evolution|aŭtoro=Ridley, Mark|dato=1985|eldoninto=Blackwell}}</ref> Kelkaj aŭtoroj difinas infanmorfismon kiel la reteno de larvaj trajtoj, kiel ĉe [[salamandro]]j.<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=Evolution of facultative paedomorphosis|familia nomo=Whiteman|persona nomo=H.H.|jaro=1994|gazeto=Quarterly Review of Biology|volumo=69|COI=10.1086/418540|paĝoj=205–221}}</ref><ref name="Schell">Schell, S. C. ''Handbook of Trematodes of North America North of Mexico'', 1985, pg. 22</ref><ref>Ginetsinskaya, T.A. ''Trematodes, Their Life Cycles, Biology and Evolution''. Leningrad, USSR: Nauka 1968. Tradukita en 1988, [https://books.google.com/books?id=JxZDAAAAYAAJ].</ref> ==Referencoj== {{Referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== * {{cite journal | last1=Wehr | first1=Paul | last2=MacDonald | first2=K | last3=Linder | first3=R | last4=Yeung | first4=G | year=2001 | title=Stabilizing and directional selection on facial paedomorphosis | url=| journal=Human Nature | volume=12 | issue=| pages=383–402 | doi=10.1007/s12110-001-1004-z}} * Bergstorm, Carl T. kaj Dugatkin, Lee Alan. "Evolution" W. W. Norton, 2012. [[Kategorio:Biologio]] [[Kategorio:Evoluismo]] [[Kategorio:Taksonomio]] bj8mhe9yq9j3fit62uvydmglceffuzu 9494941 9494870 2026-10-17T18:47:52Z InternetArchiveBot 180276 Add 1 book for [[Vikipedio:Kontrolebleco]] (20261017sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 9494941 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Human development neoteny body and head proportions pedomorphy maturation aging growth.png|eta|upright=1.35|Tiu diagramo montras ke la kapo iĝas proporcie pli longa ol la kruroj laŭlonge de la homa matureco. Tio implicas ke proporcie grandaj kapoj kaj proporcie mallongaj kruroj estus neoteniaj trajtoj ĉe plenkreskuloj.]] [[Dosiero:Axolotl ganz.jpg|eta|[[Aksolotlo]] estas neotenia [[salamandro]], kiu retenas siajn brankojn tra sia tuta vivo.]] La reteno fare de plenkreskuloj de trajtoj antaŭe viditaj nur ĉe junuloj estas grava en [[disvolviĝ-biologio]], kaj [[evolucio|sekve en evolucio]]. Ĝi povas okazi duvoje. En '''neotenio'''<ref>''Neoteny.'' (2012). Dictionary.com. Alirita la 19an de Septembro, 2012, el [http://dictionary.reference.com/browse/neoteny?s=t link]</ref><ref>''Neoteny.'' (2012). Your dictionary. Alirita la 19an de Septembro, 2012, el [http://www.yourdictionary.com/neoteny link].</ref><ref>''Neoteny.'' (2012). Oxford Dictionaries. Alirita la 19an de Septembro, 2012, el [http://oxforddictionaries.com/definition/american_english/neoteny link] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160808150847/http://www.oxforddictionaries.com/definition/american_english/neoteny |date=2016-08-08 }}.</ref><ref>''Neoteny.'' (2012). Merriam-Webster. Alirita la 19an de Septembro, 2012, el [http://www.merriam-webster.com/dictionary/neoteny link].</ref> nomata ankaŭ '''juniĝo''' (''juvenilization''),<ref name="Montagu">Montagu, A. (1989). Growing Young. Bergin & Garvey: CT.</ref> la [[fiziologio|fiziologia]] (aŭ somata) disvolviĝo de organismo (tipe animala) estas bremsita aŭ prokrastita. Neotenio troviĝas en [[homo|modernaj homoj]].<ref>[http://www.scientificamerican.com/article/being-more-infantile/ Being More Infantile May Have Led to Bigger Brains]</ref> Kontraste, en '''progenezo''' ('''infangenezo'''), la [[Pubereco|seksa disvolviĝo]] okazas pli rapida.<ref>Volkenstein, M. V. 1994. ''Physical Approaches to Biological Evolution''. Springer-Verlag: Berlin, [https://books.google.com/books?id=iiT7CAAAQBAJ&pg=PA87].</ref> Ambaŭ procezoj rezultas en '''infanmorfismo''' (aŭ '''infanmorfozo'''), nome tipo de heterokronio.<ref name=Ridley>{{Citaĵo el libro|url=http://www.blackwellpublishing.com/ridley/a-z/Neoteny.asp|titolo=Evolution|aŭtoro=Ridley, Mark|dato=1985|eldoninto=Blackwell}}</ref> Kelkaj aŭtoroj difinas infanmorfismon kiel la reteno de larvaj trajtoj, kiel ĉe [[salamandro]]j.<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=Evolution of facultative paedomorphosis|url=https://archive.org/details/sim_quarterly-review-of-biology_1994-06_69_2/page/205|familia nomo=Whiteman|persona nomo=H.H.|jaro=1994|gazeto=Quarterly Review of Biology|volumo=69|COI=10.1086/418540|paĝoj=205–221}}</ref><ref name="Schell">Schell, S. C. ''Handbook of Trematodes of North America North of Mexico'', 1985, pg. 22</ref><ref>Ginetsinskaya, T.A. ''Trematodes, Their Life Cycles, Biology and Evolution''. Leningrad, USSR: Nauka 1968. Tradukita en 1988, [https://books.google.com/books?id=JxZDAAAAYAAJ].</ref> ==Referencoj== {{Referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== * {{cite journal | last1=Wehr | first1=Paul | last2=MacDonald | first2=K | last3=Linder | first3=R | last4=Yeung | first4=G | year=2001 | title=Stabilizing and directional selection on facial paedomorphosis | url=| journal=Human Nature | volume=12 | issue=| pages=383–402 | doi=10.1007/s12110-001-1004-z}} * Bergstorm, Carl T. kaj Dugatkin, Lee Alan. "Evolution" W. W. Norton, 2012. [[Kategorio:Biologio]] [[Kategorio:Evoluismo]] [[Kategorio:Taksonomio]] 91jzzlnl3jr9vcldfbuw9v7wd7ye1e0 0 585807 9494857 9493258 2026-10-17T14:51:54Z Sj1mor 12103 9494857 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto}} '''Aleksej Nikolajeviĉ Kosigin''' ({{lang-ru|Алексей Николаевич Косыгин}}; IPA: [ɐlʲɪˈksʲej nʲɪkɐˈlajɪvʲɪtɕ kɐˈsɨɡʲɪn]; la {{daton|21|2|1904}} [laŭ malnova stilo, la {{daton|8|2}}] — la {{daton|18|12|1980}}) estis [[Sovetunio|sovetia]] politikisto, prezidanto de la [[Konsilio de Ministroj de Sovetunio]] (1964—1980), membro de la Prezidio kaj Politburoo de la [[Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio]] (1948—1952, 1960—1980), [[Heroo de Socialisma Laboro]] (1964, 1974). == Biografio == Kosigin naskiĝis en la urbo [[Sankt-Peterburgo]] en 1904 en rusa laborista familio. Li estis rekrutita por laborarmeo dum la [[Rusia Enlanda Milito]]. En 1924 li finis la Leningradan Kooperativan Teknikumon kaj eklaboris en [[Tjumeno]], en distrikta administracio de provizprepara kooperativo. Li loĝis en la domo N 18 en strato Osipenko<ref name="Petruŝin108">{{citaĵo el libro |titolo = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание |lasta = Петрушин |unua = А. А. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2018 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = ОЛМАРПРЕСС |loko = Тюмень |lingvo = ru |isbn= = 9785904271220 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 108 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Kosigin revenis al Leningrado komence de la [[1930-aj jaroj]] kaj faris sian vojon en la sovetunia hierarkio. En 1939 li iĝis popola komisaro de Sovetunio pri teksaĵa industrio<ref name="Petruŝin108"/>. Dum la [[Dua Mondmilito]] Kosigin estis membro de la Ŝtata Defenda Komitato kaj ricevis la taskon translokigi sovetian industrion ekster la teritorioj konkerotaj de la [[Nazia Germanio|Germana Armeo]]. Li servis kiel ministro pri financoj dum unu jaro antaŭ iĝi ministro pri malpeza industrio kaj poste, ministro de malpeza kaj [[Nutrindustrio|nutra industrio]]. [[Stalin]] forigis Kosigin el la [[Politburoo]] unu jaron antaŭ sia morto en 1953, intence malfortigante la pozicion de Kosigin ene de la sovetia hierarkio. === Regado === Post la lukto por la povo okazinta post la morto de Stalin en 1953, [[Nikita Ĥruŝĉev]] iĝis la nova estro. La 20-an de marto 1959, Kosigin estis nomumita al la posteno de Proparolanto de la Ŝtata Plankomitato (Gosplan), posteno kiun li tenos dum iom pli ol unu jaro. Kosigin poste iĝis Unua Deputito proparolanto de la Konsilio de Ministroj. Kiam Ĥruŝĉev estis eksigita en 1964, Kosigin iĝis ĉefministro dum [[Leonid Breĵnev]] iĝis ĝenerala sekretario. Kosigin, kun Breĵnev kaj [[Nikolaj Podgornij]], Proparolanto de la Prezidio de la [[Supera Soveto de Sovetunio|Supera Soveto]], estis membroj de la ĵus establita kolektiva estraro. Kosigin iĝis unu el la du ĉefaj povotenantoj ene de la sovetunia hierarkio, dum la alia estis Breĵnev, kaj li kapablis iniciati la parte sukcesan ekonomian reformon de 1965, ofte nomatan la Kosigin-reformo. Tiu reformo kaj pli malferma sinteno por solvi la aferon de la [[Praga Printempo]] (1968), faris Kosiginon unu el la plej liberalaj membroj de la pinta estraro. La {{daton|4|1|1968}} (laŭ aliaj datumoj la {{daton|2|1}})<ref name="Petruŝin108"/> li vizitis [[Tjumena provinco|Tjumenan provincon]] por persone esplori staton de la [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]] kaj trovi resursojn por ĝia akcelo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Соратники: Поколение Виктора Муравленко |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = С. Великопольский, Ю. Переплеткин |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2002 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Издательство Юрия Мандрики |loko = [[Tjumeno]] |lingvo = ru |isbn= = 5-93020-118-2 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 347 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. === Eksiĝo kaj morto === Pli konservativaj membroj de la pinta estraro konsideris kelkajn el la politikoj de Kosigin kiel tro radikalaj, sed ili neniam kapablis elpostenigi lin kiel ĉefministron, kvankam li kaj Breĵnev ne ŝatis unu la alian. Ĉirkaŭ la [[1970-aj jaroj]], Breĵnev estis plifirmiginta sufiĉe sian povon por haltigi ajnan "radikalan" reformecan klopodon fare de Kosigin. La {{daton|1|8|1976}} dum solula boatado en kajako Kosigin senkonsciiĝis, transversiĝis, englutis multe da akvo kaj ne dronis nur ĉar liaj piedoj estis fiksitaj en la kajako. Kuracistoj konstatis ke la senkonsciiĝo okazis pro rompo de [[sangovaskulo]] en [[meningo]]. Li sukcesis reveni al laboro, sed neniam restariĝis komplete. Jam la {{daton|2|9|1976}} postenon de la vic-prezidanto de la [[Konsilio de Ministroj de Sovetunio]] okupis Nikolaj Tiĥonov, kiu fakte ekregis la registaron<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Здоровье и власть. Воспоминания «кремлевского врача» |lasta = Чазов |unua = Е. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = Кедров И. Ю. |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = Время, события, люди |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1992 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Новости |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = 5-7020-0521-X |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 145 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En 1980, Kosigin retiriĝis el la posteno pro malbona sano, kaj mortis du monatojn poste la {{daton|18|12|1980}}. == Personaj trajtoj == Samtempuloj rememoris lin kiel homon afablan kaj rideteman, erudiciulon, kiu rapide kaptis kernon de iu ajn afero. Li estis en bona fizika stato kaj ĉiam marŝis rapide, tiel ke malmultaj povis sekvi lin kiam li inspektis objektojn. Foje li intence subtenis dum diskuto unu pozicion, poste alian kaj observis kiel reagas raportanto. Se tiu ŝanĝis sian pozicion sekvante Kosigin-on, li atentigis tian nesinsekvan konduton kaj riproĉis pri tio. Se raportanto argumente insistis je sia pozicio, Kosigin laŭdis kaj estimis lin. Li ĉiam parolis sen paperoj submane, kvankam en tiu tempo tia konduto estis konsiderata signo de malseriozeco. Kutime li prezentis unuhoran raporton. Iuj opiniis ke Leonid Breĵnev mem enviis lin pro estimo, kiun Aleksej Kosigin estigis ĉe la homoj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Соратники: Поколение Виктора Муравленко |lasta = <!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --> |unua = <!-- resta de la nomo: L. L. --> |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = С. Великопольский, Ю. Переплеткин |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2002 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Издательство Юрия Мандрики |loko = [[Tjumeno]] |lingvo = ru |isbn= = 5-93020-118-2 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 85 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Tamen liaj talentoj ebligis al li daŭrigi sian laboron ĉe altaj postenoj malgraŭ personaj malŝatoj kaj ĵaluzo de ŝtatestroj. Jevgenij Ĉazov, estro de la 4-a administracio de la Ministerio pri sano de Sovetunio, kuracinta la estraranojn, konfirmas tion<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Здоровье и власть. Воспоминания «кремлевского врача» |lasta = Чазов |unua = Е. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = Кедров И. Ю. |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = Время, события, люди |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1992 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Новости |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = 5-7020-0521-X |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 80 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. {{Citaĵo |teksto = Kosiginon malŝatis [[Nikita Ĥruŝĉov|Ĥruŝĉov]], malŝatis ankaŭ Breĵnev, sed ili ambaŭ konservis lin kiel estron de la ekonomio de la lando. |aŭtoro = Jevgenij Ĉazov |verko = Sano kaj potenco: rememoroj de la "kremla" kuracisto |origina teksto = Косыгина не любил Хрущев, не любил и Брежнев, но оба они сохраняли его как руководителя экономикой страны. }} Li bone orientiĝis en ĉiuj sferoj de ekonomio, la sola escepto estis agrokulturo, kion li mem agnoskis kaj kion ofte riproĉis liaj kontraŭuloj<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Здоровье и власть. Воспоминания «кремлевского врача» |lasta = Чазов |unua = Е. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = Кедров И. Ю. |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = Время, события, люди |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1992 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Новости |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = 5-7020-0521-X |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 76–77 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. En 1967, feriante en ripozejo "Valdaj" (eksa [[somerdomo]] de Stalin) post la morto de sia edzino, li vizitis la apudan [[Monaĥejo Iverskij en Valdaj|Iverskij-monaĥejon]] kaj estis ŝokita de ties ruina stato kaj speciale de malriĉeco de infana sanatorio, lokita tie. Li ordonis restaŭri la monaĥejon kaj konstrui novan sanatorion, kio estis plenumita<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Здоровье и власть. Воспоминания «кремлевского врача» |lasta = Чазов |unua = Е. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = Кедров И. Ю. |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = Время, события, люди |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1992 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Новости |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = 5-7020-0521-X |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 77–78 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Li estis ĝentila kaj bone edukita, favoris la intelektularon kaj inter liaj geamikoj estis pluraj intelektuloj kiel akademiano Vladimir Kirillin, rektoro de la [[Moskva Ŝtata Universitato]] akademiano Ivan Petrovskij, komponisto [[Aram Ĥaĉaturjan]]. Laŭ rememoroj, tiu ĉi reciproka simpatio iritis [[Leonid Breĵnev]] kaj ties apudulojn, konsiderantajn Kosigin eventuala konkuranto pri la ŝtatestra posteno<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Здоровье и власть. Воспоминания «кремлевского врача» |lasta = Чазов |unua = Е. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = Кедров И. Ю. |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = Время, события, люди |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1992 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Новости |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = 5-7020-0521-X |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 79–80 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. == Familio == Edzino de Kosigin, Klavdija Andrejevna (denaske: Krivoŝeina) havis fortan karakteron kaj longan tempon rifuzis medicinajn ekzamenojn. Pro tio ŝia [[kancero]] estis diagnozita tro malfrue, jam kun [[metastazo]]j. Ŝi mortis la {{daton|1|5|1967}}, kiam Aleksej Kosigin staris sur tribuno de [[maŭzoleo de Lenin]], salutante la paradon. Li urĝe veturis al hospitalo por registaranoj en [[Kuncevo]], sed ŝi jam forpasis. Laŭ lia iniciato enspezoj de la tiujara tradicia [[komunista sabato]] de Lenin estis transdonitaj por konstruado de onkologia centro, la plej granda en la mondo<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Здоровье и власть. Воспоминания «кремлевского врача» |lasta = Чазов |unua = Е. И. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = Кедров И. Ю. |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = Время, события, люди |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 1992 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = Новости |loko = Москва |lingvo = ru |isbn= = 5-7020-0521-X |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 26–27 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. == Bibliografio == * Brown, Archie (2009). The Rise & Fall of Communism. London: Bodley Head. ISBN 978-0-224-07879-5. * Bacon, Edwin; Sandle, Mark (2002). Brezhnev Reconsidered. Palgrave Macmillan. ISBN 978-0333794630. * Bothwell, Robert; Granatstein J.L. (1991). Pirouette: Pierre Trudeau and Canadian Foreign Policy. University of Toronto Press. ISBN 978-0802057808. * Central Asian Research Centre (1979). USSR and Third World. 8. Indiana University: Central Asian Research Centre. * Chauhan, Sharad (2004). Inside CIA: Lessons in Intelligence. APH Publishing. ISBN 9788176486606. * Colman, Jonathan (2004). A 'special relationship'?: Harold Wilson, Lyndon B. Johnson and Anglo-American relations 'at the summit', 1964–68. Manchester University Press. ISBN 0719070104. * Coughlin, Con (2005). Saddam: His Rise and Fall. Harper Perennial. ISBN 978-0060505431. * Daniels, Robert Vincent (1993). A Documentary history of Communism in Russia: from Lenin to Gorbachev (3rd ed.). UPNE. ISBN 978-0874516166. * Daniels, Robert Vincent (1993). The End of the Communist Revolution. Routledge. ISBN 978-0415061506. * Dannenberg, Julia von (2008). The Foundations of Ostpolitik: The Making of the Moscow Treaty between West Germany and the USSR. Oxford University Press. ISBN 0199228191. * Dellenbrant, Jan Åke (1986). The Soviet Regional Dilemma: Planning, People, and Natural Resources. M.E. Sharpe. ISBN 978-0873323840. * Elliott, Gregory; Lewin, Moshe (2005). The Soviet Century. London; New York: [[Verso Books]]. ISBN 978-1844670161. * Ellman, Michael (1989). Socialist Planning (2nd ed.). Cambridge University Press Archive. ISBN 978-0521358668. * Gibbons, William (1995). The U.S. Government and the Vietnam War: Executive and Legislative Roles and Relationships, Part IV: July 1965 – January 1968. Princeton University Press. ISBN 978-0691006352. * Harrison, Selig S.; Cordovez, Diego (1995). Out of Afghanistan: the Inside Story of the Soviet Withdrawal. New York: Oxford University Press. ISBN 978-0195062946. * Law, David A. (1975). Russian Civilization. New York: Ardent Media. ASIN B003RXSA90. * Mawdsley, Evan; White, Stephen (2000). The Soviet Elite from Lenin to Gorbachev: The Central Committee and Its Members, 1917–1991. Oxford University Press. ISBN 978-0198297383. * Medvedev, Zhores; Medvedvev, Roy (2006). The Unknown Stalin. London: I.B. Tauris. ISBN 978-1585675029. * Moss, Walter (2005). A History of Russia: Since 1855. London: Anthem Press. ISBN 978-1-84331-034-1. * Robbins, James (2010). This Time We Win: Revisiting the Tet Offensive. Encounter Books. ISBN 978-1594032295. * Rutland, Peter (1985). The Myth of the Plan: Lessons of Soviet Planning Experience. Taylor & Francis. ISBN 978-0812690057. * Safire, William (1988). Before the Fall: An Inside View of the Pre-Watergate White House. Da Capo Press. ISBN 978-0-306-80334-5. * Saikal, Amin (2006). Modern Afghanistan: a History of Struggle and Survival. I.B. Tauris. ISBN 978-1850434375. * Service, Robert (2003). The Penguin History of Modern Russia: From Tsarism to the Twenty-first Century (3rd ed.). Penguin Books Ltd. ISBN 978-0141037974. * Society for Contemporary Studies (1979). The Contemporary. 23. New Delhi: R.N. Guha Thakurta for Contemporary Journals Ltd. OCLC 1606812. * van Dijk, Ruud (2008). Encyclopedia of the Cold War. 2 (1st ed.). Routledge. ISBN 978-0415975155. * Wesson, Robert G. (1978). Lenin's Legacy: The Story of the CPSU. Stanford, Calif: Hoover Press. ISBN 978-0817969226. * Zemtsov, Ilya (1989). Chernenko: The Last Bolshevik: The Soviet Union on the Eve of Perestroika. Transaction Publishers. ISBN 978-0887382604. * Zubok, Vladislav Martinovich (2007). A Failed Empire: the Soviet Union in the Cold War from Stalin to Gorbachev. UNC Press. ISBN 978-0807830987. == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Kosigin, Aleksej}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en Sankt-Peterburgo]] [[Kategorio:Mortintoj en Moskvo]] [[Kategorio:Sovetiaj inĝenieroj]] [[Kategorio:Sovetiaj politikistoj]] [[Kategorio:Ĉefministroj de Rusio]] [[Kategorio:Politikistoj de la Dua Mondmilito]] [[Kategorio:Sovetiaj komunistoj‎]] [[Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro]] [[Kategorio:Entombigitoj en la Nekropolo ĉe la Kremla Muro]] k726qukgqvb7t8e8pa8w785etzg7fdb 0 592539 9494874 8760796 2026-10-17T15:09:39Z Sj1mor 12103 9494874 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aviadilo |nomo = Boeing 707 |dosiero = [[Dosiero:Boeing 707-321B Pan Am Freer.jpg|300ra]]<br>Boeing 707-321B de [[Pan Am]], 1979. |tipo = [[Pasaĝeraviadilo]] |fabrikanto = [[Boeing]] |unua flugo = {{daton|20|12|1957}} |enkonduko = {{daton|26|10|1958}}<br>en [[Pan Am]] |uzanto = [[Pan Am]]<br>[[Air France]]<br>[[Lufthansa]]<br>[[Qantas]] |produktperiodo= 1957-1979 |produktkvanto = 865 }} [[Dosiero:Boeing 707-300 v1.0.png|thumb|Boeing 707.]] La '''Boeing 707''' estas [[pasaĝeraviadilo]] de [[Boeing]], ellaborita en 1957. == Historio == Post la [[dua mondmilito]], invento de jetmotoro kaj pligrandiĝo de aviadila fabrikanta industrio donis al [[Boeing]] motivon por prilabori novan pasaĝeraviadilon. Tra prilaboro de jetmotora bombaviadilo Boeing B-47 Stratojet, Boeing komencis prilaboron de jetmotora pasaĝeraviadilo. La prototipo de nova jetmotora pasaĝeraviadilo, [[Boeing 367-80]] sukcese flugis la 15-an de julio 1954. Dum la testflugo, Boeing trovis tekinkaj problemoj kiel ''Dutch Roll'', kaj Boeing aldonis ''Yaw damper'' sistemon kaj modifis aviadilon por kruza flugo. La 13-an de oktobro 1955, Usona aerlino [[Pan Am]] mendis 20 aviadilojn. Unue B707 estis komparita kun la [[De Havilland Comet]], tamen pro akcidentoj dum la 1950-jaroj, Comet malpopulariĝis en merkato. Dum la 1960-jaroj, La B707 estis la plej populara pasaĝeraviadila modelo. En fino de 1960-jaroj, B707 malgrande perdis popularecon en aerlinoj: Ĉefa kialo estis la malgranda skalo de B707, kontraste al aliaj aviadiloj kiel DC-8. La bruo de motoro ankaŭ estis kialo por malkresko. La motoroj de B707 faris grandan bruon pro la neplenumo de teknologio. La alta konsumo de fuelo iĝis problemo post la [[Naftokrizo de 1973]]. La apero de ''Jumbo'', [[Boeing 747]] ankaŭ malkreskis popularecon de B707. En 1983, B707 de [[Trans World Airlines]] finis lastan komercan flugon en [[Usono]]. Malgraŭ la striktiĝo de brua regularo, nuntempe pluraj B707-oj daŭriĝas operaciadon en ŝarga-aerlinio por transportaviadiloj. == Variantoj == * '''[[Boeing 367-80]] (1954)''' : Prototipo de Boeing 707. * '''Boeing 707-020 (1959)''' : Originala signo por Boeing 720, la malgrandita versio de Boeing 707. * '''Boeing 707-120 (1958)''' : Unua produkta versio de Boeing 707. * '''Boeing 707-220 (1959)''' : Versio por ''Hot and High'' flugo. * '''Boeing 707-320 (1958)''' : Interkontinenta versio de Boeing 707-120. * '''Boeing 707-320B (1962)''' : Plibonigita versio de 707-320. * '''Boeing 707-320C''' : Konvertebla versio por pasaĝera kaj ŝarĝa versio. * '''Boeing 707-420 (1963)''' : Modelo por jetmotoro [[Rolls-Royce]] Conway 508. Tiu opcio estis operacita de [[Lufthansa]]. * '''Boeing 707-700''': Testmodelo kun jetmotoro ''CFM International CFM56''. * '''[[Boeing E-3 Sentry]] (1972)''' : AEW&C-modelo. == Specifaĵoj == {|cellpadding="2" |--- bgcolor="#DDDDDD" ! colspan="5" bgcolor="BFCEE9" style="color:white" | Diametroj |--- | || '''707-120B<ref name = "Teknikaĵo">[http://www.boeing.com/assets/pdf/commercial/airports/acaps/707.pdf Informpaĝo pri Boeing 707, Aviadila teknikaĵo por flughavena planado {{en}}]</ref>''' || '''707-320/-420<ref name = "Teknikaĵo" />''' || '''707-320B<ref name="Teknikaĵo" />''' || '''707-320C<ref name="Teknikaĵo" />''' |--- | Longo || 44.22m (145&nbsp;ft 1in) || 46.61m (152&nbsp;ft 11in) || 46.61m (152&nbsp;ft 11in) || 46.61m (152&nbsp;ft 11in) |--- | Alto || 12.7m (41&nbsp;ft 8in) || 12.85m (42&nbsp;ft 2in) || 12.83m (42&nbsp;ft 1in) || 12.80m (42&nbsp;ft 0in) |--- | Enverguro || 39.88m (130&nbsp;ft 10in) || 43.41m (142&nbsp;ft 5in) || 44.42m (145&nbsp;ft 9in) || 44.42m (145&nbsp;ft 9in) |--- ! colspan="5" bgcolor="BFCEE9" style="color:white" | Maso |--- | Maksimuma Ekfluga Maso<br>(MTOW) || 117t<br>(257,340&nbsp;lb) || 141.7t<br>(312,000&nbsp;lb) || 148.5-151.5t<br>(327,000-333,600&nbsp;lb) || 151.5t<br>(333,600&nbsp;lb) |--- | Maksimuma Surteriga Maso<br>(MLW) || 86.3t<br>(190,000&nbsp;lb) || 94.0t<br>(207,000&nbsp;lb) || 94-97.5t<br>(207,000&nbsp;lb-215,000&nbsp;lb) || 112.1t<br>(247,000&nbsp;lb) |--- ! colspan="5" bgcolor="BFCEE9" style="color:white" | Povumo |--- | Transporta kapableco || 174 || 189 || 189 || 194 |--- | Povejo || [[Pratt & Whitney]] JT3D-3 || (707-320)<br>[[Pratt & Whitney]] JT4A-11/12<br>(707-420)<br>[[Rolls-Royce]] Conway-12 || [[Pratt & Whitney]] JT3D || [[Pratt & Whitney]] JT3D |--- | Kroza Rapido || 977&nbsp;km/h (528kn) || 977&nbsp;km/h (528kn) || 977&nbsp;km/h (528kn) || 977&nbsp;km/h (528kn) |--- | Flugdistanco || 6,700&nbsp;km<br>(3,600nmi) || 6,940&nbsp;km<br>(3,750nmi) || 9,300&nbsp;km<br>(5,000nmi) || 5,400&nbsp;km<br>(2,900nmi) |--- |} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Boeing]] * [[Boeing 367-80]] * [[Boeing E-3 Sentry]] ;Konkurantaj aviadiloj * [[Douglas DC-8]] * [[Airbus A300]] [[Kategorio:Komercaj aviadiloj]] [[Kategorio:Aviadiloj de Boeing]] qhwwv91jkc3zm3mhla90908pbj8cy5n 0 598200 9494879 8856467 2026-10-17T15:10:02Z Sj1mor 12103 9494879 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aviadilo |nomo = B-1 Lancer |dosiero = [[Dosiero:A B-1B Lancer.jpg|300ra]] |priskribo de bildo = Modelo B-1B dumfluge sur la Pacifika Oceano. |tipo = [[Bombaviadilo]] |fabrikanto = Rockwell International (ĝis 1996)<br />[[Boeing]] |unua flugo = {{daton|23|12|1974}} |enkonduko = {{daton|1|10|1986}}<br />en [[Usona Aerarmeo]] (USAF) |produktoperiodo= 1973-1974, 1983-1988 |produktkvanto = B-1A: 4<br />B-1B: 100 }} La '''Rockwell B-1 Lancer''' estas [[bombaviadilo]] de Rockwell International. Nuntempe B-1 estas ĉefa bombaviadilo de [[Usona Aerarmeo]], kune kun [[Boeing B-52 Stratofortress]] kaj [[Northrop Grumman B-2 Spirit]]. == Historio == En 1955, Usona Aerarmeo (USAF) deziris novan bombaviadilon, kiu ebligas eviti kontraŭulajn ĉasaviadilojn kun alta rapido. Tiutempe [[B-52]] povis ekipi plurajn bombojn, sed ne eblis flugi en altrapido. La supersonrapida bombaviadilo B-58 Hustler eblis flugi en rapido [[maĥo]] 2.0, sed ne kapablis ekipi plurajn bombojn. Sub la koncepto de "altrapida bombaviadilo", usona aviadfabrikanto North American dezajnis prototipon de supersonrapida bombaviadilo XB-70 Valkyrie en fino de 1950-aj jaroj. USAF anticipis ke XB-70 povis flugi en rapido, pli ol [[maĥo]] 3.0. Tiutempe XB-70 estis konsiderita, eblinta eviti ter-al-aeran misilon (SAM). Sed USAF rekonsideris XB-70 post la interkapto de U-2 en 1960. Speciale la plibonigo de [[ICBM]] fortoj malkreskis la neceson de tuj aviadiloj. Eventuale USAF nuligis la programon de XB-70 en 1961 dum la administrado de [[John F. Kennedy]]. La ellaboranto de XB-70, North American estis aneksita al Rockwell International en 1967. Tiutempe la ĉefa bombaviadilo de USAF, B-52 estis efika bombaviadilo, sed B-52 estis malrapida por fari mision de nuklea bombado en 1960-aj jaroj. Por subteni misiojn de B-52, Usona Aerarmeo mendis programon de studado al aviadilaj fabrikantoj por la koncepto de strategia aviadilo, sub la ''Progresinta Homa Preciza Frapa Sistemo'' ({{lang-en|Advanced Manned Precision Strike System}}, AMPSS), sed post la jaro, la programo estis alinomita ''Progresinta Homa Strategia Aviadilo'' ({{lang-en|Advance Manned Strategic Aircraft}}, AMSA). USAF anticipis ke nova aviadilo devos ebli flugi pli ol [[maĥo]] 2.0. La studado estis daŭriĝita, sed tiutempa defenda sekretario, Robert McNamara kontraŭis pri la programo en 1964<ref>Knaack, Marcelle Size (1988). ''Post-World War II Bombers, 1945–1973''. [[Vaŝingtono]]: Office of Air Force History. ISBN 0-16-002260-6. {{en}}</ref> pro la alta prilaborkosto kaj malalta efikeco. McNamara limis programon kiel prilabora programo. Li asertis ke ekipi la krozajn misilojn kiel AGM-86 en B-52 estos pliefika ol daŭrigi AMSA. La programo estis reviviĝita sub la administrado de [[Richard Nixon]], En junio 1970, La plano de Rockwell International estis selektita por nova bombaviadilo, ''B-1A''. kvar B-1A estis produktita de 1973 al 1974. B-1A finis unuan flugon la [[23-an de decembro]] [[1973]]. Sed alta produktkosto de B-1A estis kritikita de pluraj politikistoj. La publikiĝo de soveta interkapta ĉasaviadilo MiG-25 en 1976 ankaŭ rekonsiderigis la sekurecon de nova bombaviadilo. La [[30-an de junio]] [[1977]], usona prezidanto [[Jimmy Carter]] nuligis futuran produktadon de B-1A. Tiutempe la produktkosto de B-1A estis 100 milionoj da dolaroj per aviadilo. Anstataŭ la B-1, Carter ordonis la programon Progresinta Teknologia Bombaviadilo ({{lang-en|Advanced Technology Bomber}}, ATB) en 1978, kiu rezultis kaŝbombaviadilon B-2 Spirit.<ref>Pace, Steve. ''B-2 Spirit: The Most Capable War Machine on the Planet''. [[Novjorko]]: McGraw-Hill. 1998. ISBN 0-07-134433-0. {{en}}</ref> Dum la 1980-aj jaroj, Sovetunio enkondukis SA-10 misilon kaj Aerdevenan Fruavertan kaj Kontrolan sistemon. Tuj ŝanĝoj drame malfortigis operacan kapablecon de B-52. La administrado de [[Ronald Reagan]] volis revivigi programon B-1 por subteni B-52. Usona Aerarmeo revivigis programon de B-1. Kiel konvencia bombaviadilo, Nova dezajno de B-1 estis modifita kun modifoj por malaltrapida operaco. La nova modelo de B-1 ricevis nomon ''B-1B''. La produktado de B-1B estis komencita la [[4-an de septembro]] [[1984]]. La livero de B-1B finis la [[2-an de majo]] 1988. En 1990-aj jaroj, La SAC estis dissolvita kaj la Aera Kombata Komando ({{lang-en|Air Combat Command}}, ACC) estas fondita surbaze de SAC. B-1B estis konvertita por misioj de konvencia bombado. Tamen B-1 ne eblis partoprenis en [[Golfa milito]] pro la problemoj en povejo. La B-1 debutis en la bombado de Irako (1998) kaj [[Bombado de NATO sur Jugoslavio|Jugoslavio]] (1999). == Variantoj == [[Dosiero:B-1B over the pacific ocean.jpg|eta|Modelo B-1B dumfluge sur la [[Pacifiko]].]] * '''B-1A (1974)''' : Originala strategia bombaviadila modelo. Eblis flugi en [[maĥo]] 2.2. * '''B-1B (1983)''' : Redezajnita konvencia bombaviadila modelo. Anticipinta por penetrado en malaltrapido. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Usona Aerarmeo]] * [[Boeing B-52 Stratofortress]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Bombaviadiloj|B-1]] t24tjs7ib5d68lm6vqu9nvv2zbrbmpk 0 598504 9494877 8854992 2026-10-17T15:09:55Z Sj1mor 12103 9494877 wikitext text/x-wiki {{Informkesto aviadilo |nomo = B-2 Spirit |dosiero = [[Dosiero:B-2 Spirit original.jpg|300px]] |tipo = Strategia kaŝbombaviadilo |fabrikanto = Northrop (ĝis 1994)<br />Northrop Grumman |unua flugo = {{daton|17|7|1989}} |enkonduko = {{daton|17|12|1993}}<br />en [[Usona Aerarmeo]] (USAF) |produktoperiodo= 1987-2000 |produktkvanto = 21 }} La '''Northrop Grumman B-2 Spirit''' estas [[bombaviadilo|kaŝbombaviadilo]] de Northrop (poste iĝis Northrop Grumman). La B-2 estis prilaborita kun prilaboroj de aliaj kaŝaviadiloj kiel [[Lockheed F-117 Nighthawk]]. Post la selekto de dezajno en 1981 kaj respekta prilaboro, La B-2 unue publikiĝis en 1988. Post la [[malvarma milito]], Produktado de B-2 haltiĝis en 1992, Nuntempe B-1 estas ĉefa bombaviadilo de [[Usona Aerarmeo]], kune kun [[Boeing B-52 Stratofortress]] kaj [[Rockwell B-1 Lancer]]. == Historio == La koncepto de Kaŝaviadilo estis komencita en mezo de 1970-aj jaroj. En 1974 [[DARPA]] mendis informojn al usonaj aviadilfabrikantoj pri radara sekcio. Du kompanioj, Northrop kaj [[McDonnell Douglas]] estis selektita por prilabori kaŝaviadilon. Lockheed ankaŭ partoprenis en prilaboro, kio sukcese ellaboris skoltaviadilojn A-12 kaj SR-71 Blackbird. Surbaze de teknikoj de antaŭaj aviadiloj, Lockheed ellaboris "Have Blue" en aprilo 1976, kiu poste iĝis prototipo de Lockheed F-117 Nighthawk (F-117). Northrop ankaŭ ellaboris Tacit Blue en [[Areo 51]], kiu estis teknologia demonstra aviadilo. Tra tiuj prilaboroj, fabrikantoj plidetaligis la aktualan kaŝaviadilon. La tekinka progreso dum la prilaboraj programoj ebligis ellaboron de kaŝbombaviadilo. La prezidanto [[Jimmy Carter]] sciis pri prilaboro en 1977 kaj li decidis subteni tiun programon. La prilaboro de kaŝbombaviadilo iĝis ĉefa kialo por nuligo de B-1 projekto. La prezidanto subskribis la programon Progresinta Teknologia Bombaviadilo ({{en}} Advanced Technology Bomber, ATB) kaj ĝi estis komencita en 1979. La programo estis konkurita inter Northrop/[[Boeing]] kaj [[Lockheed]]/Rockwell teamo. La dezajno de Northrop/[[Boeing]] estis selektita la [[20-an de oktobro]] [[1981]].<ref>Pace, Steve (1999), ''B-2 Spirit: The Most Capable War Machine on the Planet'', [[Novjorko]]: McGraw-Hill, ISBN 0-07-134433-0 {{en}}</ref> Kontraste al F-117, kiu estis tuta negra projekto, La prilaboro de nova bombaviadilo estis konata en usona registaro. Por eviti publikiĝo, ĉiuj komponoj estis mendita tra antaŭaj kompanioj. La fabrikado progresiĝis en iama aŭtofabriko de [[Ford]] en Pico Rivera, Kalifornio. La B-2 unue publikiĝis la [[22-an de novembro]] [[1988]]. en la Usona Aerarmea Fabriko 42 en [[Palmdale]], [[Kalifornio]]. La unua publika flugo de B-2 estis farita la [[17-an de julio]] [[1989]] inter Fabriko 42 al Edwards Aerarmea Bazo. Originale Usona Aerarmeo deziris 165 da aviadiloj, sed la alta produktkosto kaj fino de [[malvarma milito]] malkreskis la neceson de nova bombaviadilo. La usona prezidanto [[George H. W. Bush]] anoncis la haltigon de produktado dum la [[parolado pri la stato de la Unio]]. La administrado de [[Bill Clinton]] ordonis la konverton de prototipa aviadilo al aktuala bombaviadilo. En 1995 Northrop proponis 20 aviadilojn en la kosto 566 miliono da dolaroj, inkluzivas produktadan koston.<ref>Eden, Paul. ''"Northrop Grumman B-2 Spirit". Encyclopedia of Modern Military Aircraft.'' [[Novjorko]]: Amber Books, 2004. ISBN 1-904687-84-9. {{en}}</ref> Sed produktado ne daŭrigis post la 1992. La B-2 debutis en la [[Bombado de NATO sur Jugoslavio]] en [[1999]]. Dum la bombado, B-2 detruis 33% da serbaj celoj. La [[7-an de majo]] [[1999]] B-2 erare faligis kvin bombojn sur Ĉina ambasado, mortis tri ĉinajn [[ĵurnalisto]]jn.<ref>Rip, Michael Russell; Hasik, James M. (2002), ''The Precision Revolution: Gps and the Future of Aerial Warfare''. [[Annapolis]], [[Marilando]]: Naval Institute Press, ISBN 1-5575-0973-5 {{en}}</ref> B-2 ankaŭ partoprenis en [[Iraka milito]]. En 2011, Tri da B-2 faligis bombojn sur la Libia aerbazo dum la [[Libia enlanda milito|Operaco Odyssey Dawn]].<ref>Martin, David. [https://www.cbsnews.com/news/crisis-in-libya-us-bombs-qaddafis-airfields/ Krizo en Libio: Usono bombigis aerbazojn de Kadafi.] [[CBS|CBS News]], {{daton|20|3|2011}} {{en}}</ref> == Dezajno == La B-2 estas aviadilo kun "fluganta flugilo". Tio nomiĝas flugilo, kio havas unu flugilon anstataŭ la tradiciaj flugiloj: ĉefa flugilo kaj ailerono. Northrop havis teknikojn pri fluganta fugila aviadilo el prilaboro de XB-35 (prototipo de piŝtmotora bombaviadilo) kaj XB-49 (prototipo de jetmotora bombaviadilo). Por meti kondiĉojn de prilaboro, Northrop uzis komputilsubtenantajn teknikojn (kiel CAD) kaj siaj teknologiojn.<ref>Boyne, Walter J. (2002), ''Air Warfare: an International Encyclopedia: A-L'', [[Santa Barbara]], [[Kalifornio]]: ABC-CLIO, ISBN 1-57607-345-9</ref> La B-2 estas alte aŭtomata danke al komputila sistemo, eblas operacii longdistancan bombadon. === Armilaroj kaj Ekipaĵoj === La ĉefa misio de B-2 antaŭ la fino de [[malvarma milito]] estas penetri kontraŭulan aerdefendon kun strategiaj armiloj kiel [[nuklea bombo]].<ref>Tucker, Spencer C (2010), ''The Encyclopedia of Middle East Wars: The United States in the Persian Gulf, Afghanistan, and Iraq Conflicts'', Volume 1. [[Santa Barbara]], [[Kalifornio]]: ABC-CLIO, ISBN 1-8510-9947-6 {{en}}</ref> Por tio B-2 kapablas ekipi B61 kaj B83 nukleaj bomboj. B-2 ankaŭ intencis uzi plibonigitan krozan misilon AGM-129 ACM. Antaŭ la dissolvo de Sovetunio, B-2 estis decidita por ekipi kapablecon de konvencia bombado. B-2 enkondukis [[GPS]]-Subtenintan Celigan Sistemon (GATS) kun APQ-181 sinteza-apertura radaro por mapi celojn antaŭ la deplojo de JDAM ({{en}} Joint Direct Attack Munition (Komuna Direkta Ataka Municio)). La originala konfiguro de B-2 kapablis ekipi 16 GAM-oj aŭ JDAM-oj. Post la plibonigo en 2004, la maksimuma ekipebla kapableco plialtiĝis ĝis 80 municioj.<ref>''Aerarmeaj programoj: B-2''. Project On Government Oversight (POGO), {{daton|16|4|2004}}. {{en}}</ref> La B-2 kapablas ekipi 18,000kg (40,000lb) da armiloj.<ref name = "faktfolio">[http://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ B-2 Spirit Faktfolio], [[Usona Aerarmeo]]. {{en}}</ref> === Fluga Kontrolo === La Fluga kontrolo de B-2 estas kontrolita de [[komputilo]], kiu nomiĝas sistemo ''Fly-by-wire''. La fluga komputilo ricevas informojn pri flugo, kalkulas informojn por kontroli aviadilon. La B-2 uzas pitoto-statikan teleron anstataŭ tradicia pitota tubo, kiu malkreskas kaŝkapablecon de aviadilo.<ref>Moir, Ian; Seabridge, Allan G. (2008). ''Aircraft Systems: Mechanical, Electrical and Avionics Subsystems Integration''. [[Hoboken]], [[Nov-Ĵerzejo]]: John Wiley & Sons, ISBN 0-4700-5996-6</ref> == Specifaĵoj == [[Dosiero:Northrop B-2 3-view line drawing.png|300px|dekstra|eta|La Diagramo de B-2]] {|cellpadding="1" |--- bgcolor="#DDDDDD" ! colspan="2" bgcolor="BFCEE9" style="color:white" | Diametroj |--- | || '''B-2 Bloko 30<ref name = "faktfolio"></ref>''' |--- | Longo || 21.0m (69ft) |--- | Alto || 5.18m (17ft) |--- | Enverguro || 52.4m (172ft) |--- ! colspan="2" bgcolor="BFCEE9" style="color:white" | Maso |--- | Maksimuma Ekfluga Maso<br />(MTOW) || 170,600kg<br />(376,000lb) |--- ! colspan="2" bgcolor="BFCEE9" style="color:white" | Povumo |--- | Transporta kapableco || 18,000kg (40,000lb)<br />(maks.) ~23,000kg (~50,000lb) |--- | Povejo || Kvar [[GE Aviation|General Electric]] GE-100<br />Nepostbruligaj turbofanmotoroj |--- | Maksimuma rapido || Maĥo 0.95<br />(900km/h, 487kn) |--- | Kroza rapido || Maĥo 0.85<br />(900km/h, 487kn) |--- | Flugdistanco || 11,000km<br />(6000nmi) |--- |} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104482/b-2-spirit/ Faktfolio de B-2 Spirit] {{en}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Usona Aerarmeo]] * [[Lockheed F-117 Nighthawk]] [[Kategorio:Bombaviadiloj|B-2]] [[Kategorio:Kaŝaviadiloj]] je4ydafip6yzg2k6f1lwuxo4h5paqu7 0 614382 9494858 8783874 2026-10-17T14:52:42Z Sj1mor 12103 9494858 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo = 37391 Ebro |Kategorio = asteroido |Oficiala_nomo = 37391 Ebre |Aliaj_nomoj = '''2001 XB''' ; 1999 KS₁₅ |Dato_de_malkovro = {{dato|1|decembro|2001}} |Malkovrinto = [[Jaume Nomen]] |Loko_de_malkovro = [[L'Ametlla de Mar]] ([[Hispanio]]) |Epoko = 2458200.5 {{dato|23|marto|2018}} TDB |Granda_duonakso = 352,713 [[1 E9 m|Gm]] (2,358 [[astronomia unuo|AU]]) |Periapsido = 271,231 Gm (1,813 AU) |Apoapsido = 434,195 Gm (2,902 AU) |Discentreco = 0,2310 |Periodo = 1322,337 [[tago]]j (3,620 [[jaro#Julia jaro|jaroj]])<!-- 29:8 --> |Klinangulo = 6,551° |Meza_anomaliangulo = 177,412°<br /><small>[[Epoko (astronomio)|Epoko]] {{dato|23|marto|2018}}</small> |Longitudo_de_suprenira_nodo = 72,106° |Argumento_de_periapsido = 43,088° |Terdistanco_min = 124,944 [[1 E9 m|Gm]] (0,8352 [[astronomia unuo|AU]]) |Absoluta_magnitudo = 14,8 }} '''37391 Ebro''' estas asteroido de la ĉefa [[asteroida zono]] malkovrita la {{daton|1|decembro|2001}} de la kataluna [[astronomo]] [[Jaume Nomen]] elde la [[Observatorio de La Ametlla de Mar]] ([[Katalunio]], [[Hispanio]]). == Nomo == Ĝi ŝuldas sian nomon al la [[Observatorio de Ebro]], fondita far de la [[Jezuitoj]] en [[1904]] en [[Roquetes]]-[[Tortosa]] proksime de la rivero [[Ebro]]. De tiam, tiu establaĵo fariĝis tre prestiĝa en [[terfiziko]].<ref>[http://www.icgc.cat/Administracio-i-empresa/Serveis/Informacio-sismica/Reculls-d-informacio-sismica-i-mapes/Observatori-de-l-Ebre ''Observatori de l'Ebre'' ; el la paĝaro de la Kartografia kaj Geologia Instituto de Catalunya] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180703221001/http://www.icgc.cat/Administracio-i-empresa/Serveis/Informacio-sismica/Reculls-d-informacio-sismica-i-mapes/Observatori-de-l-Ebre |date=2018-07-03 }} {{lingvokodo|ca}}</ref> La [[cent]]jara [[jubileo]] de la [[observatorio]] estis festita en [[2004]]. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : //eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Eksteraj ligiloj == * {{JPL Small-Body Database}} * {{Minor Planet Center}} * {{Space Reference|37391-ebre-2001-xb}} {{sinsekvo |titolo = [[Listo de asteroidoj (37001–38000)#37351-37400|Listo de asteroidoj (37001 – 38000)]] |antaŭ = [[(37390) 2001 WL49|(37390) 2001 WL₄₉]] |periodo = '''37391 Ebro''' |post = ''[[37392 Yukiniall]]'' }} {{DEFAŬLTORDIGO:Ebro}} [[Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono]] [[Kategorio:Malkovrita de Jaume Nomen]] [[Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001]] 2jbdzjmh6d0kwe8t9dkhl2oxe4jiwo4 0 622166 9495078 9487796 2026-10-18T07:05:16Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495078 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzikalbumo |titolo = The Wall |artisto = Pink Floyd |tipo = studia |tagomonato = |jaro = |postdato = [[30-a de novembro]] de [[1979]] |firmao = Harvest, Columbia |produktanto = [[Roger Waters]], [[David Gilmour]], [[Bob Ezrin]], [[James Guthrie]] |daŭro = 80'54 |formato = |ĝenro = Progresiva roko |ĝenro2 = |registrita = |aranĝado = |disknumero = |traknumero = |recenzoj = |notoj = |ora disko = |platena disko = |diamanta disko = |kovrilo = |kovrilgrando = |info kovrilo = |antaŭa = [[Animals]]<br />([[:Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 1977|1977]]) |sekva = [[The final cut]]<br />([[:Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 1983|1983]]) }} '''The Wall''' ("La muro") estas la dek unua albumo de la rokgrupo [[Pink Floyd]], surbendigita de [[aprilo]] ĝis [[novembro |novembro]] [[1979]] en [[Usono]] kaj [[Francio]]. Ĝi estas la plej monde vendata duoblalbumo. Tiu albumo estas parto de triopa projekto, la tri partoj estantaj la albumo, ĝia sceneja spektaklo, kaj la filmo bazata sur la rakonto de la albumo: [[Pink Floyd The Wall]], publikigita en [[1982]]. Same de la antaŭaj albumoj, ''The wall'' estas [[konceptalbumo]], sed ankaŭ [[rokopero]], ĝi temas pri izolo kaj sia mensaj postsekvoj. Tiu albumo estas do pli teatra kaj maldolĉa ol la antaŭaj.<br> ''The wall'' estis la lasta kunakordo kaj kunlaboro de la du ĉefaj verkistoj de la grupo, [[Roger Waters]] kaj [[David Gilmour]]. La malakordoj estis kreskantaj inter la anoj, kun [[Roger Waters|Waters]] iĝinta la nura kreema forto, kaj ili kondukis al la eksigo de la klavaristo [[Richard Wright]], kiu reaniĝis al [[Pink Floyd]] poste en [[1994]]. == Artaj karakteroj == === Jaketo === [[Dosiero:Pink Floyd The Wall - Rock and Roll Hall of Fame (2014-12-30 15.20.43 by Sam Howzit).jpg|eta|La sadema instruisto elstaranta la blankan muron, laŭ la desegnaĵoj de [[Gerald Scarfe]], videblaj en la ekspozicio de ''The wall'' en la [[Fam-Salono kaj Muzeo de Rokenrolo]], [[Cleveland]]]] ''The wall'' estis la unua albumo de [[Pink Floyd]] kies jaketo ne estis kreata de [[Storm Thorgerson]] aŭ de sia firmao [[Hipgnosis]]. Ĉifoje, Waters dungigis la desegniston [[Gerald Scarfe]]. La jaketo bildigas blankan malplenan muron, simbolo de la izolo. Sur la [[KD]]a eldono, skribiĝas la nomo de la grupo kaj de la albumo per grandaj nigr-farbataj literoj, sed sur la originala [[Vinila disko|vinildiska]] eldono, ĉi-tiu skribaĵo estis printata sur diafana elektrostatika glumarko, kiun oni povis laŭvole demeti kaj remeti sur la jaketon. En la libreto, Scarfe ankaŭe desegnis la rolulojn de la albumo laŭ tio kion ili simbolas: la heroon "Pink" kiel marioneto sen ŝnureto nek vizaĝo, la patrinon kun siaj muraj brakoj, la glacian edzinon, la sademan instruiston, la pug-forman juĝiston, ktp. === Komponaĵoj === Por tiu albumo [[Pink Floyd]] denove forlasis la longajn komponaĵojn: ne malpli ol 26 kantoj kombiniĝas al duoblalbumo. Ĉiuj estis subskribitaj de [[Roger Waters]] sole, escepte de "Young lust", "Comfortably numb" kaj "Run like hell" kunsubskribitaj de Waters kaj [[David Gilmour]] kaj "The trial" kunsubskribita de Waters kaj [[Bob Ezrin]]. === Muziko === ''The wall'' estas miksaĵo de [[rok]]aj kantoj ("Young lust", "In the flesh"), da pli trankvilaj kaj mallumaj kantoj ("Don't leave me now", "Is there anybody out there?"), de [[Balado (muziko)|baladoj]] ("Mother", "Hey you"), kun eĉ iom da [[diskoo]] ("Another brick in the wall, Part 2) kaj da [[Orkestro|orkestra muziko]] ("The trial").<br> Pluraj kantoj de la albumo estis surbendigataj kun orkestro kaj aldonaj muzikistoj kaj ĥoristoj por plifortigi la rokoperan aspekton de la albumo, kaj la miksaĵo estas sufiĉe ellaborata, inkluzive de multaj teatraj sonaj efikoj kiel ekzemple bombado, kolapso, ktp. La akustika gitaro estas superreganta en iuj kantoj ("Mother", "Good bye blue sky"), kaj aliaj komponaĵoj alternas per elektra [[roko]] ("Hey you"). La kanto "Is there anybody out there?" estas miksaĵo de malhelaj kaj malserenantaj sinteziloj kaj akustika gitara peco, kiu povas esti priskribata kiel "klasika"<ref> Pink Floyd et Bob Carruthers, Réflexions sur The Wall, Art House Classics Ltd., 2005.</ref>. <br> La progresivrokaj strukturoj de la kantoj de la antaŭaj albumoj de la grupo estas forlasataj malproksime malantaŭen: la kantoj daŭras averaĝe ne pli ol kvar minutojn, la muzikaj ekflugoj estas restriktataj kaj la "Pink Floyd"-a sono, ŝvela kaj melodia, de "Echoes" aŭ "Shine on you crazy diamond" estas malpli ĉeestanta, ĝi plene malaperos en la sekvanta albumo, ''[[The final cut]]'', parte pro la foriro de klavaristo [[Richard Wright]], kiu ludis gravan rolon en la "Pink Floyd"-a sono<ref>Agence France-Presse, « [https://www.lapresse.ca/ David Gilmour rend hommage à Richard Wright] » [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.cyberpresse.ca%2Farts%2Fmusique%2F200809%2F19%2F01-672154-david-gilmour-rend-hommage-a-richard-wright.php arkivo], sur [https://www.lapresse.ca/ Cyberpresse] [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.cyberpresse.ca%2F arkivo], Cyberpresse, 16 septembre 2008 (konsultita la 25an de junio 2009).</ref>. === Tekstoj === La albumo rakontas la vivon de [[kontraŭheroo]] nomata Pink, kiu estas premata de la unuaj momentoj de lia vivo: li perdis sian patron, mortigita ĉe [[Anzio]] dum la [[dua mondmilito]] - kiel la patro de [[Roger Waters]], Eric Fletcher Waters ("In the Flesh?", "Another brick in the wall, Part.1"), poste estis troprotektata de lia patrino ("Mother"), tiranata de instruistoj volantaj formi lin kiel la aliaj studentoj en la "muldilo" kiun tiu socio trudas, tial la ripetema bildo de la karna hakilo ("Another brick in the wall, Part 2"). Pink tiam eksiĝas al fantazimondo, konstruante imagan muron, [[alegorio]] reprezentanta sian emocian distanciĝon por protekti sin de la cetero de la mondo: ĉiu [[traŭmato]] kiun li suferas estas alia [[briko]] en la muro. Paralela al tiu procezo, li iĝas rokfamulo ("Young Lust") kaj edziĝinta, sed li dekliniĝas plu kaj plu de sia edzino, kiu fine kokras lin ("Don't leave me now"). Pink tiam kompletigas la konstruon de sia muro ("Goodbye cruel world").<br> Li tiam enprofundiĝas en frenezecon kaj [[deprimo]]n. Perdiĝinta en si mem, li devas tamen reaperi pro sia vivstilo: lia akompanantaro injektas al li medikamenton por ke li povu koncerti ("Comfortably numb", "The show must go on"). Pink halucinas kaj kredas ke li estas faŝisma [[diktatoro]]: lia koncertoj iĝas [[Novnaziismo|novnaziaj]] spektakloj dum kiuj li sendas siajn fortulojn kontraŭ la fanatikuloj kiujn li konsideras malindaj ("In the flesh", "Run Like Hell", "Waiting for worms"), sed lia konscienco fine ribelas kaj sendas lin al juĝafero, dum kiu li samtempe estas akuzato kaj akuzanto ("The trial"). Fine de ĉi-tiu juĝo, la juĝisto ordonas ke la muro estu detruota kaj ke Pink malfermiĝu al la mondo ("Outside the wall"). == Surbendigo == === Kondiĉoj === La ideo de la koncepto de ''The wall'' ekestis dum la turneo de la antaŭa albumo ''[[Animals]]''. Tiam koncertanta en la stadiono de [[Montrealo]], ekscitataj kaj bruaj spektantoj perturbis la spektaklon, kaj [[Roger Waters]], jam tre sinĝena dum ĉi-tiu turneo okazanta en grandega stadionoj, finfine nervozegigata, spitis al la vizaĝo de unu el ili. Tiu incidento inspiris al li la ideon de rokfamulo, kiu konstruas mensan muron inter si kaj la publiko.<br> Post la turneo, [[David Gilmour]] kaj [[Richard Wright]] laboris pri iliaj unuaj solaj albumoj. Nick Mason produktis la albumon ''Green'' de [[Steve Hillage]]. Sed Roger Waters komencis verki du muzikajn projektojn: ''The wall'' kaj ''[[The Pros and Cons of Hitch Hiking]]''. En julio de [[1978]], la grupo denove kunsidinta en ilia studio de "Britania Row", [[Roger Waters]] proponis siajn du projektojn al la aliaj anoj, kiuj elektis ''The wall'', kies muzika kapablo estis juĝata sufiĉe esperiga, malgraŭ siaj lakunoj. ''The Pros and Cons of Hitch Hiking'' estis iĝonta la unua soloa albumo de Roger Waters.<br> Sed en septembro, la grupo eklernis ke ''Norton Warburg Group'', la financa kompanio taskita de la konduko de la monaj havaĵoj de la grupo estis perdinta ilin en altriskaj [[Investado|investaĵoj]], lasante la grupon kun multaj pagendaj [[Akcizo|akcizoj]], je 83%.''"Ni estis farintaj ''[[The Dark Side of the Moon|Dark side]]'', kaj ŝajnis kiel ni detruis ĝin. Tiuj bastardoj ŝtelis ĉion. Ŝajnis ni estis elmetotaj al grandegaj akcizoj por la mono, kiun ni ne plu havis! Okdek tri procentoj estis multe da mono, kaj ni ne havis ĝin.''", memoris [[Roger Waters]]<ref>Gwyther, Matthew (7 March 1993). "The dark side of success". Observer magazine: 37.</ref>{{#tag:ref|Pink Floyd finfine juĝaferis NWG por unu miliono da [[pundo]]j, akuzante ilin pro [[fraŭdo]] kaj [[neglekto]]. NWG kolapsis en [[1981]]. Andrew Warburg fuĝis al [[Hispanio]], Norton Warburg Investments, parto de NWG, estis renomata Waterbrook kaj multaj el ĝiaj posedaĵoj estis vendataj perde. Andrew Warburg estis enprizonigata dum tri jaroj post sia reeno al [[Britio]] en [[1987]]<ref>Schaffner, Nicholas (1991), Saucerful of Secrets (UK paperback ed.), London: Sidgwick & Jackson, ISBN 978-0-283-06127-1, p.206-208</ref>|group="nb"}}. Tiakondiĉe, eldoni novan albumon iĝis urĝa por la grupo, kaj por elgliti novajn akcizojn kaj eviti bankroton, ĉiuj anoj kaj iliaj familioj devis transloĝiĝi fremden antaŭ aprilo [[1979]], dum almenaŭ unu jaro. === Kreado === Por faciligi la surbendigon, Waters decidis dungi, post rekomendo de sia kunulino Caroline Christie, la [[muzikproduktisto]]n [[Bob Ezrin]], kiu estis laborinta kun [[Alice Cooper]], [[Lou Reed]], [[Kiss]], kaj [[Peter Gabriel]]<ref>Fitch, Vernon; Mahon, Richard (2006), Comfortably Numb: A History of "The Wall": Pink Floyd 1978–1981 (1st US hardcover ed.), St. Petersburg, Florida: PFA Publishing, ISBN 978-0-9777366-0-7, p.25</ref>. Ekde la komenco, Waters klarigis al li, kiu estis respondeca, dirante al li: ''Vi povas verki tion kion vi deziras. Vi nur ne esperu iun akrediton."''<ref>Schaffner, Nicholas (1991), Saucerful of Secrets (UK paperback ed.), London: Sidgwick & Jackson, ISBN 978-0-283-06127-1, p.212</ref> Erzin kaj Waters reverkis la maketon de Waters por prezenti kvardek-paĝan tekston al la grupo, kiun ege ŝatis ĝin: ''"Iliaj okuloj ekbrilis, ĉar ili povus vidi la tutan albumon"''<ref>Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6, p.260</ref>. La grupo ankaŭ dungis [[James Guthrie]] rekomenditan de [[Alan Parsons]] kiel [[soninĝeniero]] kaj [[muzikproduktisto|kunmuzikproduktisto]].<br> La unuaj seancoj en ''Brittania Row'' estis emocie malfacilaj, Waters, Erzin kaj Guthrie havantaj malsamajn ideojn pri la direkto kiun la albumon devis havi. La rilatoj kun la tri aliaj anoj de la grupo estante ankaŭ malbonaj, Erzin fakte iĝis peranto inter Waters kaj la aliaj (ĉefe Gilmour), provante malaltigi la malakordojn<ref>Schaffner, Nicholas (1991), Saucerful of Secrets (UK paperback ed.), London: Sidgwick & Jackson, ISBN 978-0-283-06127-1, p.213</ref>. En [[marto de 1979]], kelkaj [[demo]]j estis surbentigitaj kiam la grupo foriris daŭrigi la surbendigon al la studioj [[Studioj Super Bear|Super Bear]] kaj [[Studioj Miraval|Miraval]], en [[Provenco]]. De tiam, la grupo ĉesis reale ekzisti, la etoso inter la anoj estante plu kaj plu malbona, ĉiu laborante plejeble kiam la aliaj ne ĉeestis en la studio.<br> [[David Gilmour]] poste deklaris: ''"Mi opinias ke aĵoj kiel ''"Comfortably Numb"'' estis la lastaj braĝoj de la kapablo kunlabori de mi kaj Roger"<ref>Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6, p.275</ref>''<br> Erzin sugestis ke kelkaj kantoj havu orkestran ornamon ( "Nobody Home", "The Trial" kaj "Comfortably Numb") kaj dungigis la [[orkestrestro]]n [[Michael Kamen]], kiu estis laborinta kun [[David Bowie]]. Kamen muzikigis ilin de la New York Philharmonic kaj New York Symphony orkestroj kaj de la ĥoro de la opero de [[Novjorko]]<ref>Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6, p.271-72</ref>, surbendigataj en la CBS studioj de [[Novjorko]]. Erzin ankaŭ havis la ideon doni [[Diskoo|diskoan]] ritmon kaj aldoni infanan ĥoron (ĥoro de Islington Green School, lernejo ĉe ''Brittania Row'') al la kanto "Another brick in the wall, Part 2". La grupo unue rifuzis ĉi-tiujn ideojn, kaj Erzin devis miksi la bendojn nokte por prezenti la finan rezulton, kiun ili kompreneble ege ŝatis. <br> Post ferioj, dum kiu okazis la "Wright-afero" (vidu ĉi-sube), lastaj surbendigoj okazis en la [[Cherokee Studioj]] en [[Los-Anĝeleso]]. === La "Wright-afero" === [[Richard Wright]] postulis kaj ekhavis la rolon de kun[[muzikproduktisto]], sed laǔ [[Nick Mason]] ''"La kontribuaĵo de Rick estis veni, sidi dum la seancoj, kaj fari nenion alian ol "esti muzikproduktisto""''<ref>Mason, Nick (2005) [2004]. Dodd, Philip, ed. Inside Out: A Personal History of Pink Floyd (Paperback ed.). Phoenix. ISBN 978-0-7538-1906-7. p.246</ref>, tion kion Waters kaj Ezrin ege ne ŝatis. ''"Ni laboris en studio en suda Francio kie Rick vivis tiutempe"'', deklaris Gilmour, ''"ni luis domojn dudek kilometrojn for. Ni reiris hejmen vespere, dirante al Rick: "Faru tion kion vi volas, ĉiuj la komponaĵoj estas tie, verku ion, ludu soloon, faru ion... Vi havas la tutan nokton por fari tion". La tutan tempon ni estis tie, dum pluraj monatoj, li faris nenion. Li estis nekapabla muziki ion ajn."''<ref>Pink Floyd, « Fables of the Reconstruction », Mojo,‎ majo de 1994</ref>.<br> Dum la seancoj, tiu manko de kreado ''"frenezigis ĉiujn"''<ref>Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6, p.266</ref>, laŭ la vortoj de Gilmour, tio kio estos konfirmata poste de Wright, parte kaŭze de sia tiama [[Dependeco (medicino)|dependeco]] pri [[kokaino]]. Aliaj kialoj estus fiaskanta edzeco, [[deprimo]] kaj la forestanto de siaj infanoj: ''"La aliaj infanoj de la grupo estis sufiĉe junaj por restadi en Francio, sed miaj estis pli maljunaj kaj devis iri al lernejo. Ili ege mankis al mi."''<ref>Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6, p.267</ref>. Waters finfine trudis al li forlasi la grupon, motive ke li ne plu alportis ion ajn al ĝi. [[Nick Mason]] poste deklaris ke Wright estis eksigita ĉar la muzika eldonejo [[Columbia Records]] estis promesinta pli bonan financan kontrakton, kondiĉe ke la albumo estu publikata antaŭ [[Kristnasko]]. La grupo tiame feriante, Waters taskis al [[Steve O'Rourke]], la tiama [[Organizisto (arto kaj sporto)|organizisto]] de la grupo, trudi al Wright reveni el siaj familiaj ferioj en la insulo [[Rodoso]] al studioj en [[Los-Anĝeleso]], kie la kreado de la albumo estis pludaŭronta. Sed Wright rifuzis<ref>Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6, p.264-267</ref>, estus respondinta al O'Rourke: ''"Diru al Roger iri fikiĝi"''<ref>Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6, p.267</ref>, kaj Waters, akuzante lin saboti la albumon<ref>Mason, Nick (2005), Philip Dodd, ed., Inside Out: A Personal History of Pink Floyd (UK paperback ed.), London: Phoenix, ISBN 978-0-7538-1906-7, p.245</ref>, trudis lin forlasi la grupon tuj poste ĝia publikiĝo.<br> Wright pli malfrue akuzis la [[megalomanio]]n de Waters:<br> ''"Roger havis grandegan egoon kaj diris, ke mi ne investiĝis sufiĉe, dum li malhelpis min fari ion ajn. La fendo aperis kiam ni ĉiuj feriis ĉe la fino de la surbendigoj. Unu semajnon antaŭ la fino de la ferioj, mi ricevis alvokon de Roger el Ameriko dirante al mi veni tuj. Poste okazis ĉi-tiu kunsido, kie Roger diris al mi, ke li volas ke mi forlasu la grupon. Mi unue rifuzis. Do li diris, ke se mi ne konsentus foriri post kiam la albumo estu finita, li prenos la bendojn kaj forportos ilin kun li. Ne estus albumo kaj do ne mono por pagi niajn grandajn ŝuldojn. Do mi akceptis. Mi estis terurata. Nun, mi opinias, ke mi faris eraron: tio estis [[Blufo (pokero)|blufo]] de Roger, sed mi ne plu volis labori kun ĉi-tiu ulo."''<ref>Pink Floyd, « Fables of the Reconstruction », Mojo,‎ majo de 1994</ref> <br> Wright tamen partoprenis al la fino de la surbendigo kaj al la sekvanta turneo, sed statuse de salajrula muzikisto. Tiale, li estis la sola ano gajninta monon dum la turneo, la tri aliaj devintaj kundividi la koston de la koncertojn.<ref>Nick Mason, Pink Floyd : l'histoire selon Nick Mason, E/P/A, 2004, 240 p. (ISBN 978-2-85120-656-5), p.240</ref><br> Tiu afero restis nekonata de la gazetaro ĝis la sekvanta albumo [[The final cut]]<ref>Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6 p267-268</ref>. == Akcepto kaj posteco == === Komerca sukceso === ''The wall'' estis grandega komerca sukceso. Ekde sia eldono, ĝi rapide atingis la unuan rangon en la [[usono|usona]] muzikaĵrangolisto kaj la trian en la [[anglio|angla]]. Ĝi vendiĝis je pli da tridek milionoj da ekzempleroj tutmonde<ref>[https://metro.co.uk/2006/11/30/on-this-day-in-entertainment-30-424494/ Metro, On this day in entertainment, November 30, 2006]. Retrieved August 15, 2009 [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.metro.co.uk%2Ffame%2Farticle.html%3Fin_article_id%3D27273%26in_page_id%3D7 [arkivo<nowiki>]</nowiki>]</ref><ref>[https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/the-dark-side-of-the-wall-534989.html The Independent, The dark side of The Wall], Retrieved August 15, 2009[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.independent.co.uk%2Farts-entertainment%2Fmusic%2Ffeatures%2Fthe-dark-side-of-the-wall-534989.html arkivo] </ref>, do estas la plej tuttempe vendita duoblalbumo<ref>[http://www.davidgilmour.com/press/2009/january/GuitaristandBass_January09.pdf Magazine Guitarist and Bass] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180511011221/http://www.davidgilmour.com/press/2009/january/GuitaristandBass_January09.pdf |date=2018-05-11 }}, retrieved August 12, 2009 [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.davidgilmour.com%2Fpress%2F2009%2Fjanuary%2FGuitaristandBass_January09.pdf arkivo]</ref><ref>[http://www.pink-floyd.org/artint/rc032000.htm Kevin Whitlock, Record Collector], Retrieved August 12, 2009[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.pink-floyd.org%2Fartint%2Frc032000.htm arkivo]</ref>. Ĝi estas la plej vendita albumo de Pink Floyd post [[The Dark Side of the Moon]].<br> "Another brick in the wall, Part 2", iĝis la nura [[unuopaĵo]] N°1 de [[Pink Floyd]] en la [[Billboard (revuo)|Billboard-a]] ranglisto. === Kritikistara akcepto === Al tiu komerca sukceso aldoniĝis recenza sukceso. La ĵurnalo [[Blender(ĵurnalo)|Blender]] atribuis al ''The wall'' la maksimuman noton, deklarante ke ''"malgraŭ sia alta kaj pompa ambicio, ĝi estas punktata da veneno sama ol [[punko]], ĝi enhavas la plej [[roko|rokajn]], malmolajn kaj pezajn kantojn de la grupo"<ref>Carlo Twist, « [http://www.blender.com/guide/back-catalogue/52753/the-wall.html The Wall - Pink Floyd] » [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.blender.com%2Fguide%2Fback-catalogue%2F52753%2Fthe-wall.html arkivo], sur [http://www.blender.com/ Blender] [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.blender.com%2F arkivo] (konsultita la 23an de junio de 2009)</ref>''. La kritiko de [[AllMusic]] estis iom pli severa, tamen deklarante ke ''"Ĝia kohereco, miksanta pecojn da melodioj kun sonefektoj, facile ignorendigas siajn muzikajn mankojn kaj siajn kontraŭdiskuteblajn tekstojn."''<ref>Stephen Thomas Erlewine, « [https://www.allmusic.com/album/the-wall-mw0000195292 The Wall] » [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.allmusic.com%2Fcg%2Famg.dll%3Fp%3Damg%26sql%3D10%3Awsjm7i6jg75r arkivo], en [https://www.allmusic.com/?p=amg&sql=30: Allmusic] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181118080824/https://www.allmusic.com/?p=amg&sql=30: |date=2018-11-18 }} [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.allmusic.com%2Fcg%2Famg.dll%3Fp%3Damg%26sql%3D30%3A arkivo] (konsultita la 23-an de junio 2009).</ref>, dum [[Rolling Stone]] rimarkigis ke ''"''The wall'' estas la plej miriga verko de la neordinara kariero de la grupo"''<ref>Kurt Loder, « [https://www.rollingstone.com/artists/pinkfloyd/albums/album/114225/review/6067347/the_wall Album Reviews: The Wall] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090501064655/http://www.rollingstone.com/artists/pinkfloyd/albums/album/114225/review/6067347/the_wall |date=2009-05-01 }} » [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.rollingstone.com%2Fartists%2Fpinkfloyd%2Falbums%2Falbum%2F114225%2Freview%2F6067347%2Fthe_wall arkivo], sur [https://www.rollingstone.com/ Rolling Stone Magazine] [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.rollingstone.com%2F arkivo], 7-a de februaro 1980 (konsultita la 23-an de junio 2009).</ref>. === Turneo === ''The wall'' estis koncertata en [[1980]] kaj [[1981]] nur en kelkaj urboj ([[Los-Anĝeleso]], [[Novjorko]], [[Londono]] kaj [[Dortmund]]) pro la grandeco de la scenejo kaj la ega aparataro kiun la spektaklo bezonis: vera dek du-metrojn alta muro estis konstruata dum la unua duono de la koncerto, per gruoj kaj multnombra taĉmento. Tio ne estis nur koncerto sed ankaŭ teatro: plue de multaj videfektoj, oni povis vidi [[Roger Waters]] forlasi sian [[basgitaro]]n por ludi la rolon de Pink. Tiuj koncertoj estis ege multkostaj kaj malgraŭ ilia sukceso,la grupo perdis monon, krome [[Richard Wright]], kiu estis redungita de la grupo kiel salajrula muzikisto. Kelkaj koncertoj estis filmataj por esti inkluzivataj en la filmo ''[[Pink Floyd The Wall]]'', sed finfine ne estis uzataj. Sona surbendigo el la koncertoj de [[Londono]] eldoniĝis en [[2000]] sub la titolo ''[[Is there anybody out there? The Wall live 1980-81]]''.<br> [[Roger Waters]]: ''"Mi estis impresata de la penso ke estis granda muro, kiun vi ne povas vidi, inter mi kaj la publiko. Tiam mi desegnis ĝin kaj komencis paroli pri ĝi al homoj. Kaj ili opiniis ke mi estas freneza, ĉar la komenca ideo estis komenci konstrui la muron ĉe la komenco de la koncerto, kaj, kiam ĝi estas finita, ili ne plu povas aŭdi aŭ vidi vin, kaj la spektaklo estas finita."''<ref> Turner, Steve: "Roger Waters: The Wall in Berlin"; Radio Times, 25-a de Majo 1990; reprintata en Classic Rock #148, Aŭgusto 2010, p78</ref><br> [[Nick Mason]]:''"La problemo, verdire, estis ke la spektaklo ne estis turnea spektaklo, oni ne povis munti, lasi, malmunti kaj transloki ĝin. Estis tute speciala aparataro, verdire sensence multkosta.(...) Tio ne estas io kiun aliuloj faros, ĉar estas tiom multkosta, estas simple nefarebla. Sed estis bonege, farinti tion unufoje."''<ref>Kendall, Charlie (1984). "{{Citaĵo el la reto |url=http://www.pinkfloydfan.net/t1483-gilmour-waters-mason-wright-shades.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2018-11-22 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120927080840/http://www.pinkfloydfan.net/t1483-gilmour-waters-mason-wright-shades.html |arkivdato=2012-09-27}}". The Source Radio Show. Arkivigita el [http://www.pinkfloydfan.net/ la originala] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20051107090602/http://www.pinkfloydfan.net/ |date=2005-11-07 }} la 11-an de Septembro 2012. Reakirita la 27-an de Julio 2011.</ref><br> [[Richard Wright]]: ''"Mi nur ne volis forlasi tiun grandan verkon pri kiu mi estis laborinta. Mi decidis mi aliru, kaj plejbone muziku, kun espero ke se tio bone funkcius, la decido de Waters forpeli min estu nuligata."''<ref>Ewing, Jerry (Marto 2000). "Wish I was there". Classic Rock #12. p. 4.</ref> === Filmo === ''Vidu ĉefan artikolon: [[Pink Floyd The Wall]]''<br> La filmo ''[[Pink Floyd The Wall]]'' estis publikigata en [[1982]]. Ĝi estis verkata de [[Roger Waters|Waters]] kaj estrata de [[Alan Parker]], kun [[Bob Geldof]] rolanta je Pink kaj animaciaĵoj de [[Gerald Scarfe]]. La filmomuziko iom diferencas de la albumo, kaj enhavas la kanton "When the tigers broke free", kiu estis iĝonta bonuskanto de nova KD-a eldono de la sekvanta albumo ''[[The final cut]]''. === Posteco === ==== Postaj turneoj ==== [[Dosiero:Bundesarchiv Bild 183-1990-0722-401, Berlin, Aufführung der Rockoper "The Wall".jpg|eta|[[Roger Waters]] kostumata kiel [[faŝismo |faŝisma ]] [[diktatoro]] dum la koncerto en [[Berlino]] en [[1990]]]] ''The wall'' estis denove koncertata de [[Roger Waters]] dum granda spektaklo en [[Berlino]], en la loko de la ĵus detruita [[berlina muro]]. Multaj rokfamuloj estis gastitaj: [[Scorpions]], [[Sinéad O'Connor]], [[Van Morrison]], [[Bryan Adams]], [[Joni Mitchell]] kaj [[Cyndi Lauper]]. Proksimume 400 000 homoj ĉeestis, kaj unu miliono televide spektis ĝin<ref>Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6 p.346</ref>.<br> En [[2010]], [[Roger Waters]] komencis turneon remuzikantan la tutan albumon ''[[The wall]]'', kiu estis unuafoje de [[1990]] plene muzikata. Dum koncerto en [[Londono]], li estis kunigata de [[Nick Mason|Mason]] kaj [[David Gilmour|Gilmour]] (Gilmour gitaranta en "Comfortably numb" kaj "Outside the wall", Mason tamburanta en tiulasta kanto)<ref>"[https://web.archive.org/web/20131020033144/http://www.viagogo.co.uk/News/Pink-Floyd-bandmates-reunite-at-Roger-Waters-concert/_A-1710 Pink Floyd bandmates reunite at Roger Waters concert]". viagogo. 16 May 2011. Archived from [https://www.viagogo.co.uk/News/Pink-Floyd-bandmates-reunite-at-Roger-Waters-concert/_A-1710 the original] on 20 October 2013. Retrieved 16 May 2011.</ref>. Tiu turneo iĝis unu el la plej sukcesaj tuttempaj turneoj, kun kutara gajno taksata je 459 milionoj da dolaroj.<ref>http://www.billboard.com/biz/articles/news/5748070/roger-waters-passes-madonna-for-solo-boxscore-record-with-459m-wall-live {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170316192449/http://www.billboard.com/biz/articles/news/5748070/roger-waters-passes-madonna-for-solo-boxscore-record-with-459m-wall-live |date=2017-03-16 }} [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.billboard.com%2Fbiz%2Farticles%2Fnews%2F5748070%2Froger-waters-passes-madonna-for-solo-boxscore-record-with-459m-wall-live arkivo]</ref> ==== Omaĝoj ==== En [[2005]], [[Billy Sherwood]], usona eksa [[basgitaristo]] de la [[Progresiva roko|progresiv-roka]] grupo [[Yes]], publikigis omaĝan albumon titolatan "Back against the wall", en kiu li muzikis la plenan albumon kun multaj [[Progresiva roko|progresiv-rokaj]] muzikistoj, interalie [[Adrian Belew]], [[Tony Levin]] kaj [[John Wetton]] de [[King Crimson]], [[Alan White]], [[Rick Wakeman]], [[Steve Howe]] kaj [[Chris Squire]] de [[Yes]], [[Ian Anderson]] de [[Jethro Tull]], [[Keith Emerson]] de [[Emerson, Lake & Palmer]], [[Mike Porcaro]] kaj [[Steve Lukather]] de [[Toto (rokgrupo)|Toto]], [[Steve Morse]] de [[Deep Purple]]. ==== Influoj ==== ''The wall'' estas agnoskita kiel grava influo de multaj kaj tre malsamaj grupoj, kiel [[Nine Inch Nails]]<ref>Alan di Perna, Trent Reznor et Roger Waters, « [http://www.theninhotline.net/archives/articles/2000/11.revolver.html Trent Reznor meets Roger Waters] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090126225348/http://www.theninhotline.net/archives/articles/2000/11.revolver.html |date=2009-01-26 }} » [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.theninhotline.net%2Farchives%2Farticles%2F2000%2F11.revolver.html arkivo], en The Nin Hotline , novembro 2000 (konsultita la 25-an de junio 2009)</ref> kaj [[Dream Theater]]<ref> Mike Portnoy, « [http://www.brain-damage.co.uk/archive/nick-mason-interviewed-by-dream-theaters-drummer.html Nick Mason interviewed by Dream Theater's drummer] » [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.brain-damage.co.uk%2Farchive%2Fnick-mason-interviewed-by-dream-theaters-drummer.html arkivo], en [http://www.brain-damage.co.uk/index.php Brain Damage - Pink Floyd News Resource] [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.brain-damage.co.uk%2Findex.php arkivo], Matt Johns, 10an de novembro 2006 (konsultita la 25-an de junio 2009)</ref>. == Kantaro == Ĉiuj kantoj estas subskribataj de [[Roger Waters]], escepte de: * "Young lust", "Comfortably numb" kaj "Run like hell" kunsubskribataj de [[David Gilmour]] kaj [[Roger Waters]] * "The trial", kunsubskribata de [[Bob Ezrin]] kaj [[Roger Waters]]. === Flanko A === {| class="wikitable" |- ! N° !! Titolo !! Ĉefaj(j) kantisto(j) !! Daŭro |- | 1 || In the flesh? || Waters || 3'16 |- | 2 || The thin ice || Waters, Gilmour || 2'27 |- | 3 || Another brick in the wall, Part 1 || Waters || 3'21 |- | 4 || The happyest days of our lives || Waters || 1'46 |- | 5 || Another brick in the wall, Part 2 || Waters, Gilmour || 3'59 |- | 6 || Mother || Waters, Gilmour || 5'32 |} === Flanko B === {| class="wikitable" |- ! N° !! Titolo !! Ĉefaj(j) kantisto(j) !! Daŭro |- | 1 || Goodbye blue sky || Gilmour || 2'45 |- | 2 || Empty spaces || Waters || 2'10 |- | 3 || Young lust || Gilmour || 3'25 |- | 4 || One of my turns || Waters || 3'41 |- | 5 || Don't leave me now || Waters || 4'08 |- | 6 || Another birck in the wall, Part 3 || Waters || 1'48 |- | 7 || Goodbye cruel world || Waters || 1'18 |} === Flanko C === {| class="wikitable" |- ! N° !! Titolo !! Ĉefaj(j) kantisto(j) !! Daŭro |- | 1 || Hey you || Gilmour, Waters || 4'40 |- | 2 || Is there anybody out there? || Waters, Gilmour || 2'44 |- | 3 || Nobody home || Waters || 3'26 |- | 4 || Vera || Waters || 1'35 |- | 5 || Bring the boys back home|| Waters || 1'21 |- | 6 || Comfortably numb || Waters, Gilmour || 6'23 |} === Flanko Ĉ === {| class="wikitable" |- ! N° !! Titolo !! Ĉefaj(j) kantisto(j) !! Daŭro |- | 1 || The show must go on || Gilmour || 1'36 |- | 2 || In the flesh || Waters || 4'15 |- | 3 || Run like hell || Gilmour, Waters || 4'20 |- | 4 || Waiting for the worms || Gilmour, Waters || 4'04 |- | 5 || Stop || Waters || 0'30 |- | 6 || The trial || Waters || 5'13 |- | 7 || Outside the wall || Waters || 1'41 |} == Laborantaro == === Pink Floyd === * [[David Gilmour]]: [[Elektra gitaro]]j, [[Akustika gitaro]]j, [[Kantado]], [[Basgitaro]]j, [[Sintezilo]]j, [[Clavinet]], [[Muzikproduktisto|Muzikprodukto]] * [[Nick Mason]]: [[Drumo]], [[Frapinstrumento]]j * [[Roger Waters]]: [[Kantado]], [[Basgitaro]], [[Sintezilo]]j, [[Elektra gitaro]], [[Akustika gitaro]], [[Muzikproduktisto|Muzikprodukto]], [[Grafika fasonado|Grafika fasonadisto]] * [[Richard Wright]]: [[Piano|Akustika]] kaj [[Elektronika piano]], [[Hammond-orgeno]], [[Sintezilo]]j, [[Clavinet]], [[Baspedalaro]] === Aldonaj muzikistoj === * Ĥoro de la lernejo Islington Green School: [[Ĥoro]] en "Another brick in the wall, Part 2" * [[Novjorka Orkestro]] – [[Orkestro]] * Ĥoro de [[Novjorka Opero]] – [[Ĥoro]] * [[Bruce Johnston]]: [[Ĥoro|Ĥoristo]] * [[Toni Tennille]]: [[Ĥoro|Ĥoristo]] * Joe Chenay: [[Ĥoro|Ĥoristo]] * John Joyce: [[Ĥoro|Ĥoristo]] * Stan Farber: [[Ĥoro|Ĥoristo]] * Jim Hass: [[Ĥoro|Ĥoristo]] * Trudy Young: Voĉo de la fanino en "One of my turns"<ref>Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6 p266-271</ref> * [[Fred Mandel]]: [[Hammond-orgeno]] en "In the flesh" kaj "In the flesh?"<ref>Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6 p269</ref> * [[Jeff Porcaro]]: drumo en "Mother"<ref>Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6 p269</ref> === Teknika taĉmento === * [[Bob Ezrin]]: [[Muzikproduktisto|Muzikprodukto]], [[Orkestrestro]] * [[Michael Kamen]]: [[Orkestrestro]] * [[James Guthrie]]: [[Muzikproduktisto|Muzikprodukto]], [[soninĝienero]] * Nick Griffiths: [[soninĝienero]] * Patrice Quef: [[soninĝienero]] * Brian Christian: [[soninĝienero]] * John McClure: [[soninĝienero]] * Rick Hart: [[soninĝienero]] * [[Gerald Scarfe]]: [[Desegnisto]], [[Grafika fasonado|Grafika fasonadisto]] {{Portalo Muziko}}<br> == Notoj == <references group="nb"/> == Referencoj == {{referencoj|2}} {{projektoj}} [[Kategorio:The Wall| ]] [[Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 1979]] [[Kategorio:Konceptaj muzikalbumoj]] [[Kategorio:Muzikalbumoj de Pink Floyd]] [[Kategorio:Rokoperoj]] [[Kategorio:Psikaj malsanoj en fikcio]] bcsxefjg2q9ed7ezzt7m4hvxqsd7kzb 0 634344 9494887 6550694 2026-10-17T15:28:12Z Sj1mor 12103 9494887 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Edward Joseph Lakso''' (20-an de septembro 1932 - 23-an de majo 2009), kutime konata kiel ''Edward J. Lakso'' kaj kelkfoje malkredita kiel ''Edward J. Lasko'' , estis usona skriptisto, produktanto kaj komponisto. Li estas patro de verkistino [[Laurie Lakso]]. Lakso diplomiĝis pri muziko ĉe [[UCLA]]. Li estis kontraktita por fari scenaron de "Operation Dames", filmo pri Korea Milito filmita en Topanga Canyon, Kalifornio. Unu aktoro ne aperis por filmado kaj li ricevis lian rolon de la reĝisoro. Post li verkis kantojn, kiuj estis enigitaj en la filmo. Lakso kunlaboris en ''[[The Immoral Mr. Teas]]'' de [[Russ Meyer]] kaj scenarigis multajn aliajn filmojn kiel ''[[The Broken Land]]'' la debuto de [[Jack Nicholson]] (1962), ''[[Gentle Giant (filmo)|Gentle Giant]]'' (1967) kaj filmo ''[[Brother on the Run]]'' (1973), kiun li kunreĝisoris kun [[Herbert Stock]]. Lakso scenarigis por televidserioj "[[Combat!]]", ''[[Star Trek]]'', ''[[Planet of the Apes]]'', ''[[Charlie's Angels']]', ''[[The Rockford Files]]'', "[[Name of the Game]]", ''[[Starsky & Hutch]]'', ''[[Airwolf]]'', ''[[The Fall Guy]]'' kaj ''[[Hawaii Five-O]]''. Li ankaŭ verkis por kelkaj muzikteatraĵoj kiel "Tom Piper", "Watergate, the Musical" kaj "Vincent, the Musical". {{bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Lakso, Edward J.}} [[Kategorio: Reĝisoroj kaj scenaristoj de Star Trek]] [[Kategorio:Usonaj scenaristoj]] 36yt5yjhs79t5oekh62cjxkff5m9r5k 0 640313 9494892 9380488 2026-10-17T15:33:00Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494892 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo}} '''Sonargaon''' (en [[bengala lingvo]]: সোনারগাঁও; literumita kiel ''Sunārgāon'',<ref> Duarte Barbosa; Mansel Longworth Dames (1996) [1918–1921], [https://books.google.es/books?id=edzW9fuOF-cC&pg=PA138&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The book of Duarte Barbosa: An Account of the Countries Bordering on the Indian Ocean and Their Inhabitants,] Asian Educational Services, pp. 138–139, ISBN 81-206-0451-2 Alirita la 28an de aprilo 2019.</ref> signife "Vilaĝo de oro") estis historia administracia, komerca kaj marekonomia centro en [[Bengalio]]. Situa en la centro de [[Orienta Bengalio]], ĝi estis la sidejo de la mezepokaj islamaj regantoj kaj de la guberniestroj de Orienta Bengalio. Sonargaon estis priskribita de nombraj historiaj veturantoj, kiel [[Ibn Battuta]], [[Ma Huan]], [[Niccolò de' Conti]] kaj [[Ralph Fitch]], kiel ĉefa centro de komerco. Ĝi estis administracia centro de la [[sultanlando]] de Faĥruddin Mubarak Ŝah, de la [[Bengala Sultanlando]] kaj de la Regno Bati. La areo estas situa ĉe la moderna industria riverhaveno de [[Narajanganĝ]] en [[Bangladeŝo]]. Nuntempe, la nomo ''Sonargaon'' survivas kiel la ''Sonargaon Upazila'' (Sonargaona Subregiono) en la regiono.<ref>Muazzam Hussain Khan, [http://en.banglapedia.org/index.php?title=Sonargaon Sonargaon,] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171218050811/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Sonargaon |date=2017-12-18 }} Arkivita la 4an de marto 2016 en Wayback Machine, Banglapedia: The National Encyclopedia of Bangladesh, Asiatic Society of Bangladesh, Dhaka, Alirita: 28an de aprilo 2019.</ref> == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Geografio de Bangladeŝo]] [[Kategorio:Historio de Bangladeŝo]] k0ofiu99w44lq1k6ljc1gv5vshju1a5 0 645256 9494822 9492242 2026-10-17T14:05:45Z RG72 11847 /* Maketo de la Tjumena fortikaĵo */ 9494822 wikitext text/x-wiki {{Informkesto strato |nomo = Historia placo |origina nomo = {{lang-ru|Историческая площадь}} |dosiero = Floroj sur Historia placo (Tjumeno).jpg |priskribo de dosiero = |itinero = |lando = [[Rusio]] |regiono = [[Tjumena provinco]] |urbo = [[Tjumeno]] |distrikto = la Lenina administra distrikto |urboparto = |latitudo = 57/09/49/N |longitudo = 65/31/08/E |regiono-ISO = RU-TYU |situo sur mapo = Centra Tjumeno |finpunktoj = [[strato Lenin (Tjumeno)|strato Lenin]], rivero Tjumenko, la muzeo Urbodomo |antaŭaj nomoj = |indekso = 625003 |longeco = 200 |larĝeco = 60 |commons = [[Commons:Category:Historical square (Tyumen)|Historical square]] |notoj = }} [[Dosiero:Tyumen Historic Square from the Town Foundation Place.jpg|eta|Historia placo]] [[Dosiero:Osnovanye-tyumen-2.jpg|eta|Memorŝtono pri la fondo de Tjumeno]] [[Dosiero:Vech-ogon-tyumen-5.JPG |eta|La malnova memorialo]] [[Dosiero:Стела на мемориале.jpg|eta|Steleo de la memorialo]] '''Historia placo''' en la urbo [[Tjumeno]] ([[Rusio]]) situas en la fondoloko de la urbo, ĉe kunfluejo de riveroj Tjumenko kaj Turo. Sur tiu ĉi loko la {{daton|29|7|1586}} estis fondita Tjumeno, pri kio informas la memorŝtono en ĝia nord-okcidenta parto. == Antaŭhistorio == Sur tiu ĉi loko la {{daton|29|7|1586}} estis fondita Tjumeno, pri kio informas la memorŝtono en ĝia nord-okcidenta parto. Ĉi tie aperis la unuaj administraj konstruaĵoj, inkluzive de la urbodomo, kiu ĝis nun staras ĉe la sud-orienta limo de la placo, transformita je muzeo. Norde de la muzeo staris fajrobrigadejo, forbrulinta komence de la [[20-a jarcento]] kune kun ĉevaloj kaj ebria fajrobrigadisto, kiu endormiĝis sub ĝia tegmento kun cigaredo en buŝo. Oni konstruis ĝin denove<ref>Улыбин А. С. Заметки о Тюмени (1906–1956 гг.) // Земля Тюменская: Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 2006. Вып. 20. Тюмень, 2007. С. 126.</ref>. == La unua monumento de la Dua Mondmilito == Historiisto Aleksandr Petruŝin asertas ke origine oni planis konstrui la monumenton en la tiel nomata Dunja-ĝardeno ({{lang-ru|Дунькин сад}}) sur la bordo de rivero Turo, trans la strato de la eksa Komerca lernejo de Kolokolnikovoj, kie dum la milito funkciis evakua hospitalo. Poste oni nuligis tiun planon pro danĝero de terglitoj aŭ, laŭ alia versio, pro tro familiara popola nomo de la ĝardeno<ref>{{citaĵo el libro |titolo = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание |lasta = Петрушин |unua = А. А. |aŭtoroligilo = <!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --> |kunaŭtoroj = |redaktinto = |aliaj = |url = |formato = <!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --> |eldono = <!-- nur cifero: 2 --> |serio = |volumo = <!-- nur cifero: 1 --> |dato = 2018 |origindato = <!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --> |eldonejo = ОЛМАРПРЕСС |loko = Тюмень |lingvo = ru |isbn= = 9785904271220 |oclc = |doi = |id = |paĝoj = 106 |ĉapitro = |ĉapitrourl = <!-- nur se estas ĉapitro --> |citaĵo = <!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --> |ref = <!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --> }}</ref>. Aŭtune [[1967]] komenciĝis konstruado de la monumento de la [[Dua Mondmilito]]. Oni detruis la malnovan fajrobrigadejon, asfaltis la terenon kaj konstruis la monumenton, dezajnitan de artistoj el [[Leningrado]] (arkitektoj: Abram Tarantul, Evgenij Fjodorov, Sergej Sokolov; skulptistoj: Levon Lazarev, Ruben Melik-Akopjan). Centre de la monumento staras la 28 metrojn alta [[obelisko]], kiu simbolas [[glavo]]n de la Venko. Malantaŭ ĝi aperis muro kun bareliefo, bildiganta heroaĵojn de la milita periodo, portretojn de kelkaj urbanoj — [[Heroo de Sovetunio|Herooj de Sovetunio]], kaj Patrujon-Patrinon, kiu venkis [[faŝismo]]n — la mortigitan bestaĉon, kiu kuŝas ĉe ŝiaj piedoj. Sur marmoraj platoj de la dua [[pilono]] ĉe la [[eterna flamo]] estis skribitaj nomoj de la urbanoj — Herooj de Sovetunio kaj plenaj kavaliroj de la [[Ordeno de Gloro]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.tumen.kp.ru/daily/26378/3257686/ | titolo = Где в Тюмени почтить память погибших в Великую Отечественную войну | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-27 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoroaŭtoro = Татьяна Коркина | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-05-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Komsomolskaja Pravda]] | pagoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/78ilLNwMt?url=https://www.tumen.kp.ru/daily/26378/3257686/ | arkivdato = 2019-05-29 | citaĵo = }}</ref>. Unue aperis 76 nomoj, pose ilia nombro kreskis ĝis 103 (90 Herooj kaj 13 kavaliroj). La {{daton|9|5|1968}} okazis la solena malfermo de la monumento kaj placo. Je la nomo de la veteranoj parolis Pjotr Fjodorov, Heroo de Sovetunio, subkolonelo de rezervo, tankisto. Je la nomo de laboristoj de ariergardo parolis la tornisto de la Tjumena Ŝipkonstrua Fabriko Sergej Karavajev. La junan generacion reprezentis studento de la Tjumena industria instituto M. Ĉazov. Finis la paroladojn la unua sekretario de la provinca partia komitato Boris Ŝĉerbina, veterano de la [[Vintra milito]], estro de la subtera partia komitato de [[Ĥarkiva provinco]] en [[1942]]–[[1943]]. Li ekbruligis la eternan flamon per torĉo. Ĝis la [[1990-aj jaroj]] ĉe la monumento deĵoris honora gardistaro subestre de veterano Ĥabibula Jakin, plena kavaliro de la Ordeno de Gloro<ref>Иваненко А. С. Новые прогулки по Тюмени: Путеводитель. Тюмень, 2008. С. 328–329.</ref>. == La dua monumento de la Dua Mondmilito == Kun tempopaso la monumento kadukiĝis kaj oni decidis rekonstrui ĝin el pli longdaŭra materialo. Oni decidis malmunti, ripari kaj transloki ĝin. La {{daton|8|5|2015}} estis solene malfermita la nova bareliefo, kreita de arkitektoj kaj skulptistoj el [[Jekaterinburgo]] (Sergej Titlinov, Aleksandr Medvedev, Sergej Savin)<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://www.vsluh.ru/news/culture/292636 | titolo = На Исторической площади готовятся заменить барельеф | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-28 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-04-02 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Vsluh.ru | pagoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/78imMnb9Y?url=http://www.vsluh.ru/news/culture/292636 | arkivdato = 2019-05-29 | citaĵo = }}</ref>. La "flamo de memoro" estis alportita de la eterna flamo ĉe la [[Tombo de Nekonata Soldato en Moskvo]] kaj per ĝi la eternan flamon ĉe la monumento ekbruligis la veterano Ivan Afanasjev, kadeto de la Tjumena Prezidenta Kadeta Lernejo Aleksej Gaŝilik kaj kolonelo de la Tjumena Supera Milit-Inĝeniera Komandestra Lernejo Ivan Krivoĥiĵa<ref name=”barel”>{{citaĵo el la reto | url = https://gubernator.admtyumen.ru/governor_to/ru/news/more.htm?id=11294433%40egNews | titolo = В Тюмени открыли новый барельеф мемориала «Вечный огонь» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-28 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Елена Размазина | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-05-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gazetara servo de la Guberniestro de Tjumena provinco | pagoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/78imagnmx?url=https://gubernator.admtyumen.ru/governor_to/ru/news/more.htm?id=11294433@egNews | arkivdato = 2019-05-29 | citaĵo = }}</ref>. La monumento havas areon 72 m² kaj estas farita el bronzo. La bareliefo bildigas la ŝlosilajn eventojn de la milito: la nazia invado, [[batalo ĉe Moskvo]], [[batalo ĉe Kursko]], [[Stalingrada batalo]], [[sieĝo de Leningrado]], laboro de ariergardo, Venkoparado de 1945 sur la Ruĝa placo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://www.tumen.kp.ru/daily/26378/3257604/ | titolo = В Тюмени открыли обновленный барельеф «Тюмень — Победителям» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-28 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Сирень Бабаева | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2015-05-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Komsomolskaja Pravda | pagoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/78imsFKDw?url=https://www.tumen.kp.ru/daily/26378/3257604/ | arkivdato = 2019-05-29 | citaĵo = }}</ref>. === La nazia invado === La atako estas montrita pere de sagoj, direktitaj al [[Sovetunio]] kvazaŭ sur militmapoj, kolonoj da tankoj kaj skadroj de aviadiloj. Rimarkindas ke la naziaj soldatoj ne havas vizaĝojn — tiel la aŭtoroj substrekis ke ĉio homa fremdas al ili, ke temas pri ne homoj, sed rabiaj bestaĉoj. === La batalo ĉe Moskvo === La soldato, leviĝinta por atako, kvazaŭ protektas [[Moskvo]]n per sia korpo. La vortoj de la fama kanto "Sankta milito" leviĝas kontraŭ la malamiko kaj tekstas: "Leviĝu, lando grandega. Leviĝu por morta batalo…". [[Ikono]] super Moskvo estas simbola protektanto de la ĉefurbo. Videblas batalionoj kiuj marŝas laŭ la [[Ruĝa Placo (Moskvo)|Ruĝa placo]] — tio estas la fama parado de la {{dato|7|11|1941}} okaze de la datreveno de la [[Oktobra revolucio]], post kio la soldatoj sekvis rekte al la fronto, kie multaj el ili pereis, do sur la bareliefo ili kvazaŭ foriras al eterno. Sub la soldataj kolonoj en la bareliefo estas enfandita fusilo, trovita surloke de tiuj bataloj. Dekstre videblas virino, kiu benas la soldatojn. Tio estas kamparanino [[Epistimija Stepanova]], kies ok filoj pereis dum la milito (ŝi havis naŭ, el kiuj unu pereis pli frue — lin mortpafis [[Blanka Armeo|blankuloj]] dum la [[Rusia Enlanda milito]]). Sed nun ili ankoraŭ estas vivaj kaj ŝi benas ilin kaj esperas ke ili revenos. Ŝi estas simbolo de la patrino, de la patrujo, de la Patrino-Patrujo. === La sieĝo de Leningrado === La urbo eltenis la blokadon kaj bombardadon ĉefe danke al kuraĝo kaj spirita forto de la urbanoj, do en la centro estas ne bataloj, sed la unua plenumo de la [[7-a simfonio de Ŝostakoviĉ]], okazinta en la duonmorta Leningrado la {{daton|9|8|1942}}. Tio okazis en filharmonio, de kie rekta radioelsendo atingis la tutan urbon kaj la Leningradan fronton. Malantaŭ la komponisto [[Dmitrij Ŝostakoviĉ]] videblas urbanoj, inter kiuj rekoneblas la famaj artistoj kaj sciencistoj kiel [[Dmitrij Liĥaĉov]], [[Olga Bergholz]], [[Daniil Granin]], [[Vera Inber]], [[Iosif Abgaroviĉ Orbeli]], [[Pavel Filonov]], la mortinta pro malsato kuratoro de la riza kolekto Dmitrij Ivanov, knabino [[Tanja Saviĉeva]]. Homoj rigardas al la afiŝo, kiu avertas: “Civitanoj! Dum artileria pafado tiu ĉi stratoflanko estas la plej danĝera!” (tiaj afiŝoj ĝis nun konserviĝis kelkloke en la urbo). La milita uragano kvazaŭ forportas la [[Katedralo Sankta Isaako de Sankt Peterburgo|Katedralon Sankta Isaako]], [[Palaca ponto|Palacan ponton]], [[Petropaŭla fortikaĵo|Petropaŭlan fortikaĵon]]. Sub la Palaca ponto videblas ĉiuj naŭ paĝoj de la taglibro de Tanja Saviĉeva antaŭ kiuj kuŝas la fama leningrada porcio — 125 gramoj da pano, farita je sia natura grandeco. La du lastaj paĝoj kuŝas sub la pano, apude haveblas elstaraĵo por ke oni povu meti florojn memore al la pereintaj urbanoj. Sed la urbo ne nur malsatmortis, sed ankaŭ militis, kion montras la torpeda boato, kiajn oni produktis en la Tjumena Ŝipkonstrua Fabriko<ref>{{citaĵo el la reto | url = http://stanobelov.blogspot.com/2019/05/batalaj-masinoj-de-tjumeno-tri-medioj.html | titolo = Batalaj maŝinoj de Tjumeno: tri medioj de la milito | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-28 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = [[Stanislavo Belov]] | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-05-21 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Blogger]] | paĝoj = | lingvo = eo | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/78i2KjbGZ?url=http://stanobelov.blogspot.com/2019/05/batalaj-masinoj-de-tjumeno-tri-medioj.html | arkivdato = 2019-05-28 | citaĵo = }}</ref>, atakanta la malamikojn en la [[Balta maro]]. Supre videblas la fama [[Vojo de Vivo]], konstruita laŭ la glacikovrita [[Ladoga lago]] por liveri manĝaĵojn al la urbo kaj forporti la civilulojn. Du infanoj, volvitaj en [[ŝalo]]j, simbolas infanojn de Leningrado, evakuitajn al [[Jalutorovsko]], kies stacidomo videblas malantaŭ ili. === La Stalingrada batalo === La vortoj "Malantaŭ [[Volgo]] mankas la tero por ni", eldiritaj tiam, leviĝas el la volga tero kiel baro. La milita uragano forportas la [[Muelejo de Grudinin|muelejon de Grudinin]] (la konstruaĵo, grave damaĝita dum la batalo kaj lasita kiel memoro pri ĝi) kaj la [[Fontano Barmalej|fontanon Barmalej]] — simbolojn de la detruita, sed ne venkita urbo. Meze de la batalo videblas radiisto el Tjumeno [[Matvej Putilov]], kiu estis morte vundita, sed per dentoj kunpremis la pecojn de la disŝirita kablo kaj tiel restarigis la komunikadon de la trupoj. Apud li legeblas la vortoj, publikigitaj en la fronta gazeto: "Stalingradano! Estu firma kiel Matvej Putilov". === La Venko === Centre de la bariefo staras la soldato-venkinto. Apude legeblas la vortoj el la televida elsendo “Minuto de silento”, kiu estas dissendata ĉiujare ekde la {{dato|9|5|1965}}. La soldato estas revenanta hejmen, li sopiras revenon al la paca vivo, do al lia figuro mankas patoso aŭ heroismo. Super lia kapo legeblas vortoj el la menciita teksto: “Vi ne invadis fremdajn terojn. Nek serĉis vi gloron…”. === La batalo ĉe Kursko === Antaŭ la fama sovetia tanko [[T-34]] kuŝas la damaĝita germana tanko. Sub ili estas tritika kampo, en kiu estas enfanditaj kanonaj obusingoj kaj mitralaj kuglingoj, trovitaj ĉe [[Proĥorovko]]. La spiko, kreskanta tra ili, simbolas vivon, kiu venkas la militon. Apude estas montrata laboro de la ariergardo, kiu garantiis venkon ĉe la fronto. Sur apogilo staras 14-jara tjumena adoleskanto Boris Stepanov, tornisto de la ŝipkonstrua fabriko. Supre videblas tanko [[T-60]], konstruita danke al 160 mil rubloj, kolektitaj en [[Omska provinco]] (kies parto estis la regiono) laŭ alvoko de la 6-jara knabino Ada Zenegina. Apude legeblas parto de ŝia letero. Super kampoj de la Kurska batalo flugas [[paraŝutista glisaviadilo]], kiaj estis produktataj en la fabriko N 241 en Tjumeno kaj la fabriko N 499 en Jalutorovsko. === Liberigo de Eŭropo === La milito transpasis la ŝtatlimojn de Sovetunio. Supre videblas pordego de [[Aŭŝvico]]. En mornaj nuboj de la kremaciejoj legeblas nomoj de la koncentrejoj: [[Majdanek]], [[Koncentrejo Dachau|Dachau]], [[Aŭŝvico (koncentreja komplekso)|Oświęcim]], [[Salaspils (koncentrejo)| Salaspils]]. El iliaj pordegoj eliras elĉerpitaj, ankoraŭ en malliberulaj uniformoj, sed jam liberigitaj homoj. Antaŭ ili staras infanoj, kiuj etendas al la liberigintoj siajn manojn kun tatuitaj identigaj numeroj. Sur breto kuŝas memfarita pupo — ekzakta kopio de la ludilo el [[Varsovia geto]]. La pupo kun pecoj da pikdrato kaj infanoj apude estas simboloj de la infanaĝo, distretita de la nazioj. Memore al tio apud la pupo oni povas meti ludilojn. === La sturmo de Berlino === En pafnuboj videblas kolonoj, portiko kaj kupolo de [[Reichstag]]. Centre de la batalo staras soldato — tiu, kiu foriris al la fronto la 22-an de junio 1941 kaj en 1945 eniris [[Berlino]]n. En la lastaj minutoj de la milito kuglo trafas lian koron — li ankoraŭ staras sur la ŝtuparo de Reichstag, sed mitraleto jam falas el la maldekstra mano. En tiu momento li turnis la kapon orienten — tien, kie trans miloj da kilometroj troviĝas lia hejmo, kie staras lia preĝejo sur monteto kaj kie atendas lin patrino. Li antaŭvidas la Venkoparadon en Moskvo kaj lia kamarado jam skribas sur kolono de Reichstag la famajn vortojn: "Ni ĝisiris". La milito finiĝis<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/parki-i-skvery/2658/?clear_cache=Y | titolo = Сквер «Исторический» | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-24 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2019-04-22 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/78inFEaoG?url=https://gorod-t.info/space/parki-i-skvery/2658/?clear_cache=Y | arkivdato = 2019-05-29 | citaĵo = }}</ref>. Restis nur la patrino, perdinta ĉiujn siajn filojn, kun sciigo pri la morto de la lasta el ili en siaj manoj. Super ŝia kapo flugas [[Gruo (birdo)|gruoj]] kiel simbolo de la pereintaj soldatoj el la fama sovetia kanto "Gruoj". Ĉe ŝiaj piedoj kuŝas la faŝistaj standardoj, ĵetitaj de la venkintoj, partoprenintaj en la Venkoparado en Moskvo en 1945<ref name=”barel”/>. == La memorŝtono pri la fondo de Tjumeno == La {{daton|24|7|1996}} en la nord-okcidenta parto de la placo estis starigita memorŝtono kun subskribo sur marmora plato: “Sur tiu ĉi loko la 29-an de julio 1586 estis fondita la urbo Tjumeno”. En [[2002]] ĝi estis damaĝita de vandaloj, do anstataŭigita je pli forta granita versio<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://newdaynews.ru/aen/16_28044.html | titolo = К Дню города сотрудники ОАО «Мрамор» заменили памятный знак основания Тюмени, разрушенный примерно около месяца назад неизвестными вандалами | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-28 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2002-07-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Новый день | pagoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/78ilhEBDy?url=https://newdaynews.ru/aen/16_28044.html | arkivdato = 2019-05-29 | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://gorod-t.info/space/pamyatniki-i-pamyatnye-znaki/713/ | titolo = Памятный знак на месте основания города Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-28 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2018-02-19 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Gorod-T | pagoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/78iluONWS?url=https://gorod-t.info/space/pamyatniki-i-pamyatnye-znaki/713/ | arkivdato = 2019-05-29 | citaĵo = }}</ref>. Ĉe la memorŝtono okazas solenaĵoj, inkluzive metadon de la floroj okaze de la urbotago. En [[julio 2016]], kadre de la solenaĵoj dediĉitaj al la 430-jariĝo de Tjumeno, la urbestro Aleksandr Moor promesis ĝis la sekva jubileo konstruigi anstataŭ la fondoŝtono monumenton pri la fondo de la urbo<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://tumentoday.ru/2016/07/28/aleksandr-moor-ne-isklyuchaet-poyavleniya-monumenta-na-meste-osnovaniya-tyumeni/ | titolo = Александр Моор не исключает появления монумента на месте основания Тюмени | titolo-aldono = | alirdato = 2019-05-28 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Вероника Белоусова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2016-07-08 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskaja Pravda Segodnja | pagoj = | lingvo = ru | lingvo2 = | lingvo3 = | arkivurl = https://www.webcitation.org/78imBr664?url=https://tumentoday.ru/2016/07/28/aleksandr-moor-ne-isklyuchaet-poyavleniya-monumenta-na-meste-osnovaniya-tyumeni/ | arkivdato = 2019-05-29 | citaĵo = }}</ref>. == Maketo de la Tjumena fortikaĵo == La {{daton|24|9|2026}} inter la memorŝtono kaj la militmonumento malfermiĝis maketo de la fortikaĵo ({{l-ru|острог}}), kiu staris tiuloke antaŭ jarcentoj kaj de kiu komenciĝis la urbo Tjumeno. La maketo estas farita el bronzo je skalo 1:20, okupas areon je {{unuo|100|m|2}} kaj pezas 4 tunojn. Oni rekonstruis la fortikaĵon laŭ priskriboj, datitaj je 1686 ĝis 1700. La ĉefa informfonto estis la urboplano farita de vojevodo Osip Tuĥaĉinskij je 1701. La maketo enhavas 16 objektojn kaj estis dezajnita de sciencista teamo de la Centro de la Urbaj Esploroj de la [[Tjumena Ŝtata Universitato]] ({{l-ru|Центр урбанистики ТюмГУ}}) kaj skulptistino Olga Mitiĉ ([[Sebastopolo]]). La modladon plenumis fabriko "Kupra Golemo" ([[Rostovo ĉe Dono]])<ref name="В Тюмени появилась бронзовая копия"/><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://virtora.ru/news/v-tyumeni-na-istoricheskoy-ploshchadi-ustanavlivayut-2026-09-05 | titolo = В Тюмени на Исторической площади устанавливают 3D-макет острога со сценками | titolo-aldono = | alirdato = 2026-10-17 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Анастасия Воробьёва | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2026-09-05 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Virtora.ru | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. Dum la malferma ceremonio oni enterigis kapsulon kun mesaĝo al la posteuloj, malfermotan je la 500-a datreveno de Tjumeno, do en 2086<ref name="В Тюмени появилась бронзовая копия">{{citaĵo el la reto | url = https://rg.ru/2026/09/28/reg-urfo/skolko-vesit-staraia-tiumen.html | titolo = В Тюмени появилась бронзовая копия острога XVII века | titolo-aldono = | alirdato = 2026-10-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2026-09-28 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = [[Rossijskaja Gazeta]] | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = https://web.archive.org/web/20260929092754/https://rg.ru/2026/09/28/reg-urfo/skolko-vesit-staraia-tiumen.html | arkivdato = 2026-09-29 | citaĵo = }}</ref>. Tiun ĉi agon partoprenis eks-urbestro Stepan Kiriĉuk, kiu en 1996 metis la memorŝtonon en la sama placo kaj Karina Safina, aktivulino de la Movado de la Unuaj, venkinta en la konkurso "Rusio — lando de tradiciaj valoroj"<ref>{{citaĵo el la reto | url = https://t-i.ru/articles/64587?ysclid=muwlom2u16462009159 | titolo = Послание потомкам: любите город свой! | titolo-aldono = | alirdato = 2026-10-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = Ася Топоркова | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2026-09-26 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = Tjumenskije Izvestija | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref><ref>{{citaĵo el la reto | url = https://cultura.tyumen-city.ru/novosti?view=7063&ysclid=muwlp9br19413764267 | titolo = Новости | titolo-aldono = | alirdato = 2026-10-06 | alirmonatotago = | alirjaro = | aŭtoro = | familia nomo = | persona nomo = | aŭtoroligilo = | kunaŭtoroj = | redaktinto = | dato = 2026-09-25 | jaro = | monato = | formato = | verko = | eldoninto = administracio de Tjumeno | paĝoj = | lingvo = ru | lingvo2= | lingvo3= <!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --> | arkivurl = | arkivdato = | citaĵo = }}</ref>. == Publika transporto == La plej proksimaj bushaltejoj estas: ''Muzej'' (Muzeo) en [[Strato Lenin (Tjumeno)|strato Lenin]] kaj ''Nabereĵnaja'' ([[Kajo de rivero Turo|Kajo]]) en [[Strato Respubliko (Tjumeno)|strato Respubliko]]. Tra ili sekvas pluraj busaj kaj busetaj itineroj. == Vidu ankaŭ == * [[Placo de Memoro (Tjumeno)|Placo de Memoro]] * [[Historia skvaro (Tjumeno)|Historia skvaro]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} [[Kategorio:Placoj en Tjumeno]] [[Kategorio:Strato Lenin (Tjumeno)]] [[Kategorio:Monumentoj de la Dua Mondmilito en Rusio]] 58w95k10gme0fl566ovklewsgwata5p 0 647171 9494866 8648042 2026-10-17T14:59:24Z Sj1mor 12103 9494866 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo = 62503 ''Tomcave'' |Kategorio = asteroido |Oficiala_nomo = 62503 Tomcave |Aliaj_nomoj = '''2000 SL₂₃₃'''; 1998 HD₁₁₄ |Dato_de_malkovro = {{dato|30|septembro|2000}} |Malkovrintoj = [[Michael Collins (astronomo)|M. Collins]] kaj [[Minor White (astronomo)|M. White]] |Loko_de_malkovro = [[Anza (Kalifornio)|Anza]] ([[Usono]]) |Epoko = 2458600.5 {{dato|27|aprilo|2019}} TDB |Granda_duonakso = 404,724 [[1 E9 m|Gm]] (2,705 [[astronomia unuo|AU]]) |Periapsido = 336,580 Gm (2,250 AU) |Apoapsido = 472,868 Gm (3,161 AU) |Discentreco = 0,1684 |Periodo = 1625,357 [[tago]]j (4,450 [[jaro#Julia jaro|jaroj]]) <!-- 40:9 / ~37:2 Mer / 26:11 Mar / 3:8 Jup --> |Klinangulo = 14,226° |Meza_anomaliangulo = 318,485°<br /><small>[[Epoko (astronomio)|Epoko]] {{dato|27|aprilo|2019}}</small> |Longitudo_de_suprenira_nodo = 185,064° |Argumento_de_periapsido = 310,766° |Terdistanco_min = 192,748 [[1 E9 m|Gm]] (1,288 [[astronomia unuo|AU]]) |Absoluta_magnitudo = 14,9 }} '''62503 ''Tomcave''''' estas [[asteroido]] de la ĉefa [[asteroida zono]] en [[orbita resonanco]] 8:3 kun [[Jupitero (planedo)|Jupitero]], tie estas en la [[malpleno de Kirkwood]] ĉe 2,706 [[astronomia unuo|AU]]. == Malkovro == Ĝi estis malkovrita la {{daton|30|septembro|2000}} de la usonaj [[astronomo]]j [[Michael Collins (astronomo)|Michael Collins]] kaj [[Minor White (astronomo)|Minor White]] elde [[Anza (Kalifornio)|Anza]] ([[Kalifornio]], [[Usono]]). == Nomo == Ĝi estis nomita en memoro de ''Thomas Roland Cave III'' ([[1923]]–[[2003]]),<ref>[http://adsabs.harvard.edu/full/2003JBAA..113..350M Thomas Roland Cave III, Nekrologo, el '' Journal of the British Astronomical Association'', vol.113, no.6, p.350-351] {{lingvokodo|en}}</ref> persistema observanto kun speciala intereso por [[Marso (planedo)|Marso]]. Liaj planedaj observoj kovris pli ol duonan jarcenton. Li bonvole dividis sian [[observatorio]]n en Kalifornio kaj helplis multenobrajn entuziasmulojn pri [[astronomio]] por konstrui iliajn proprajn [[teleskopo]]jn. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj --> == Eksteraj ligiloj == * {{JPL Small-Body Database}} * {{Minor Planet Center}} * {{Space Reference|62503-tomcave-2000-sl233}} {{sinsekvo |titolo = [[Listo de asteroidoj (62001–63000)#62501-62550|Listo de asteroidoj (62001 – 63000)]] |antaŭ = [[(62502) 2000 SZ229|(62502) 2000 SZ₂₂₉]] |periodo = '''62503 ''Tomcave''''' |post = [[(62504) 2000 SZ233|(62504) 2000 SZ₂₃₃]] }} {{DEFAŬLTORDIGO:Tomcave}} [[Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono]] [[Kategorio:Malkovrita de Michael Collins]] [[Kategorio:Malkovrita de Minor White]] [[Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000]] 6lv9lprun2b472xjcos3xyff8vwrjuq 0 648887 9495087 9258071 2026-10-18T08:00:24Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495087 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}}{{Informkesto libro}}'''''Thüringen, holdes Land''''' (''Turingujo, lando aminda'') estas la himno de [[Turingio|Turingujo]]. Ĝia populareco dum la lastaj jarcentoj ege malkreskis komparite al ''[[rennsteig-kanto|Rennsteiglied]]''. Komponis ĝin la [[vajmaro|vajmara]] komponisto [[Carl Müllerhartung]] laŭ teksto de [[Ernst Viktor Schellenberg]]. == Statuso == Ne havas iun oficialan statuson la himno turingia ne estante parto de la oficialaj landaj simboloj kiuj definiĝas en la turingia [[konstitucio]]. Ĝis 1918 Turingujo ja estis partigita en etajn kaj tre etajn ŝtatojn kiuj ĉiuj havis proprajn himnojn. Ekz. havis la [[ernestaj duklandoj|Duklando Sachsen-Meiningen]] ''Vaterlandsgesang der Sachsen-Meininger'' ('Brüder, singt mit lautem Freudenschall unsern Vaterlandsgesang'), teksto de [[Ludwig Bechstein]]; la Duklando Sachsen-Weimar-Eisenach havis la de [[Franz Liszt]] muzikigitan himnon ''Von der Wartburg Zinnen nieder'' (refreno: 'Möge Gott dich stets erhalten, Weimars edles Fürstenhaus'), teksto de [[Peter Cornelius]]. Nur en 1920 estiĝis ''Lando Turingio'' (ĝis 1952) kie la himno ludu rolon de identecigilo de ĝis tiam dividita lando. == Teksto == :Thüringen, holdes Land, wo meine Wiege stand, :Frühling ist überall, Freude und Lust. :Lieder, strömt fröhlich aus, flattert von Haus zu Haus, :sucht eine Ruhestatt an Liebchens Brust. :O frisches Waldesgrün, rosige Wangen blühn, :aus jedem Fenster winkt lächelnd ein Gruß. :Brünnlein, wie quillst du hell, Bächlein, rausch nicht so schnell, :dass nicht zu früh uns welkt Rose und Kuss. :Thüringen, holdes Land, wo meine Wiege stand, :sterb ich, so nimm mich sanft in deinen Schoß. :Lüfte, umweht das Grab, Tannen, rauscht kühl herab, :Rehe umspielen dann Hügel und Moos. <ref> Traduko: ''Turingujo, aminda lando, kie staris mia lulilo. Printempo ĉie regas, gajo kaj ĝojo. Kantoj, disvastiĝu ĝoje, flugu de domo al domo, serĉu ripozumlokon ĉe la brusto de amantino. / Ho, freŝa verdo arbara; vangoj rozkoloraj floras kaj el ĉiu fenestro mansvingan saluton oni ricevas. Ci eta puto, kiom klare ci fontas; rojo, ne tiom rapide plaŭdu, por ke ne tro mallente forvelku rozo kaj kiso. / Turingujo, aminda lando, kie staris mia lulilo. Kiam mi estos mortinta prenu min dolĉe en vian sinon. Aeroj, ĉirkaŭu la tombon; abioj, freŝon de supre faru. Tiam kaprioloj ludos ĉirkaŭ la monteton kaj la muskon!</ref> == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://thueringer-komponisten.de/chornoten/chornotenhaupt/noten_frauenchor/thuehold.pdf Notoj kaj teksto kiel pdf-aĵo] * [https://web.archive.org/web/20190625132204/http://www.romana-hamburg.de/poessneck.htm Himno de Sachsen-Meiningen] {{DEFAŬLTORDIGO:Thuringen Holdes Land}}{{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Muziko en Turingio]] [[Kategorio:Himnoj]] [[Kategorio:Germanaj kantoj]] g5w8f5f4c239bq4nytepvo9yaa9pta0 0 649980 9494895 9470740 2026-10-17T15:34:27Z Sj1mor 12103 9494895 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = Rezső Végvári |dosiero = Végvári Rezső v2.png |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = Rezső Végvári |naskonomo = }} '''Rezső Végvári''' [reĵO vEgvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Végvári Rezső''' estas [[Hungario|hungara]] [[komponisto]], [[dirigento]], [[koreografo]], tekstopoeto. Rezső Végvári <ref>http://www.zeneszoveg.hu/szemely/5643/vegvari-rezso-dalszoveg-lyrics-bio-adatlap.html</ref> naskiĝis la {{daton|26|julio|1931}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == Rezső Végvári akiris [[diplomo]]n en [[Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto)|Teatra kaj Filma Altlernejo]] en [[1955]], krome li studis muzikon en la muzikarta [[mezlernejo]]. Jam dum la studentaj jaroj li kolektis popolajn muzikojn. Post siaj studoj li gvidis aŭ koreografis plurajn popoldancistajn [[muzikgrupo]]jn. En [[Gödöllő]] li fondis similan grupon, kiun li gvidis dum 2 jardekoj. Ekde [[1969]] longe li estis muzika reĝisoro de [[Hungara Radio]], krome li rearanĝis popolmuzikan [[orkestro]]n de la Radio. Inter [[1974]] kaj [[1982]] li dirigentis konatan muzikgrupon. Lia muzikogrupo ricevis [[premio]]n en 1961 en [[Dijon]]. Li havis [[edzino]]n, kiu naskis 2 [[filo]]jn en 1961 kaj 1965. == Elektitaj koreografiaĵoj == * ''A bajusz'' (laŭ poemo de [[János Arany]]) * ''Román táncok'' (kun muziko de [[Béla Bartók]]) * ''Három székely paraszttánc'' (kun muziko de [[Leó Weiner]]) * ''Toborzó'' (kun muziko de [[Zoltán Kodály]]) * ''Moldvai Csángó táncszvit'' (kun muziko de [[Emil Petrovics]]) * ''Régi magyar táncok'' * ''Kalotaszegi toppantós'' == Elektitaj komponaĵoj == * ''Mezőségi táncok'' * ''Divertimento'' * ''Magyar táncok a XVIII. századból'' == Elektitaj muziktekstoj == * Aj csucsu…. * Júlia. Júlia * Kicsi nékem ez a ház * Romacsávó Tatabányán melózik * Elment Jóska katonának [https://www.youtube.com/watch?v=axVjhfq3Lzs] == Fontoj == * [https://hu.wikipedia.org/wiki/V%C3%A9gv%C3%A1ri_Rezs%C5%91 hungarlingva biografio kun foto] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Vegvari Rezso}} [[Kategorio:Hungaraj komponistoj]] [[Kategorio:Hungaraj koreografoj]] [[Kategorio:Hungaraj dirigentoj]] [[Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] rrgz1ixd9hlr2r2g9s8mxzts5myw65i 0 653471 9495145 8577346 2026-10-18T10:54:13Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495145 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo |nomo = <span style="text-shadow:gray 4px 4px 2px;"><font color="yellow"><big><big>'''Titgaŭdo'''</font></big></big></span> | titolo = [[Ĉefepiskopo de Treviro]] | titolblazono = Wappen Erzbistum Trier.png | dosiero = Mettlach_Kirche_Lutwinusmosaik_Klosterbau.jpg | priskribo de dosiero = Bildo: [[Abatejo Mettlach]], kie Titgaŭdo estis abato antaŭ ol iĝi ĉefepiskopo de [[Treviro]] inter la 27-a de majo 847 kaj 29-a de septembro 868. Li estis sukcedanto de sia onklo Hetono, kiu estis apogita de la reĝo [[Ludoviko la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Ludoviko la Pia]]. | devena nomo = {{lang-de|Theutgaud}}, ankaŭ: ''Dietgold, Tietgaud, Tetgaud, Thietgaud'' |dato de naskiĝo = [[9-a jarcento]] |loko de naskiĝo = |dato de morto = [[29-a de septembro]] [[868]] |loko de morto = [[Romo]], [[Italio]] | alma_mater = | kesteroj = {{informkestero sinsekvo | titolo = [[Abatejo Mettlach|Abato de Mettlach]] | dosiero = Wappen Mettlach.svg | nomo = | periodo = | antaŭ = | post = }} {{informkestero sinsekvo | titolo = [[Ĉefepiskopo de Treviro]] | dosiero = Wappen Erzbistum Trier.png | nomo = | periodo = 847–868 | antaŭ = Hetono (Hetti), lia onklo | post = Bertolf }} }} '''Titgaŭdo''' aŭ '''Teŭtgaŭdo''' aŭ '''Tojtgaŭdo''' estis [[ĉefepiskopo de Treviro]] kaj sukcedis al sia pripatra onklo Hetono kiu estis episkopo de Treviro inter [[847]] kaj [[868]]. Li ekprenis la postenon post tri jaroj sed historiistoj asertas ke li estis malbone trejnita pri teologio kaj nekapabla politika administranto. Titgaŭdo estis [[Abatejo Mettlach|abato de Mettlach]], antaŭ ol sukcedi al sia onklo. ==Biografio== Peza ŝtormo falis sur la urbo Treviro en la 15-a de septembro 857, kiam Titgaŭdo celebris la meson, tiam granda hundo ludadis ĉirkaŭ la altaro, kaj tio donis al la tiamaj kronikistoj okazon por taksi la malbonajn signojn kiuj estis stampitaj sur la episkopeco de Treviro dum tiuj malgajaj tagoj. Titgaŭdo estis amiko aŭ frato de Guntero, [[ĉefepiskopo de Kolonjo]] inter 850 kaj 863, kiu partoprenis en la Sinodo de Savonières, en la 14-a de junio 859, en [[Toul]] kune kun la reĝo [[Karlo la 2-a (Francio)|Karolo la Kalva]], samkiel la nevoj de ĉi-lasta Lotaro la 2-a el Lotaringo (835-869) kaj Karolo la Infano (847-866). Do la tuta historio de Titgaŭdo ligiĝas al lia aprobo de la edziĝo de Lotaro la 2-a al Valdrada malprofite de lia vera edzino Teŭtberga. Okazas ke Lotaro la 2-a estis edziĝinta al Teŭtberga (mortis 875), filino de Bozo, la Maljuna (800-855), grafo de Torino, kaj fratino de Hukberto, abato de Sankta Maŭrico, en [[Kantono Valezo|Valezo]]. Bedaŭrinde ili ne havis infanojn do, li decidis edziĝi al sia amantino Valdrada, kun kiu li jam havis unu filon kies nomo estis Hugo. Cetere, Valdrada estis fratino de Titgaŭdo kaj nepino de Guntero, la episkopo de Kolonjo. Kvankam la hipotezoj estas apogitaj de nenia evidenteco, pli nuntempaj studoj sugestas ke ŝiaj prauloj ne estis konataj, kvankam ŝi devenis el aristokrata familio. Pro politikaj demandoj, la patro de Lotaro devigis lin edziĝi al Teŭtberga en la jaro 855. Okaze de la morto de sia patro, Lotaro ricevis la Mezan Francion, teritorio sidanta oriente de la [[Rejno]] kaj kiu etendiĝas el la [[Norda maro]] ĝis [[Ĵuraso (montaro)|Ĵurasa montaro]]. Tiu regiono iĝis konata kiel "Regnum Lotharii" kaj post la komenco de la [[10-a jarcento]] kiel [[Lotaringo]] aŭ [[Duklando Loreno|Loreno]]. Teŭtberga ne povis doni infanojn al Lotaro kaj dum lia tuta regado li okupiĝis ĉefe en siaj klopodoj por akiri la nuligon de ilia geedziĝo, kaj liaj interrilatoj kun siaj onkloj [[Karlo la 2-a (Francio)|Karolo la Pia]] kaj [[Ludoviko la Germano]] estis influitaj de lia deziro akiri ilian apogon por liaj entreprenoj. Kvankam disputoj kaj reakordigoj inter la tri reĝoj enviciĝis en rapidaj sukcedoj, laŭ ĝenerala vidpunkto oni povas diri le Ludoviko favoris al la nuligo, sed Karlo estis kontraŭa al ĝi, dum neniu el ili konsideris ke Lotaro ne havis infanojn por heredigi siajn terojn. Lotaro, kie deziro pri nuligo estis instigita de sia amemo al Valdrada, rifuzis Teŭtbergan, dirante ke ŝi adultis kun lia frato, sed lia ĉampiono devis lin reakcepti ŝin. Tiamaniere ke Lotaro instigis du subservajn ĉefepiskopojn, Guntero el Kolonjo kaj Titgaŭdo el Treviro, plenumi ekleziajn rimedojn kontraŭ lia edzino. Du sinodoj en [[Aachen]] dissolvis la geedziĝon kaj en 862 Lotaro ricevis permeson por edziĝi al Valdrada. Li sukcesis konfirmadon pri ĉi-decido, plej eble per koruptado, en la Sinodo de [[Metz|Meco]] (junio 863). La papo [[Nikolao la 1-a (papo)|Nikolao la 1-a]] nuligis ĉi-decidon kaj faris la necesajn paŝojn por eloficigi la ĉefepiskopojn Gunteron kaj Titgaŭdon, en oktobro 863. En aŭgusto 865, alia papa legato devigis Lotaron ree akcepti Teŭtbergan. Titgaŭdo kaj Guntero daŭre defendis sian agon per seppaĝa dokumento kaj akuzis la papon pri nejusta forpelo el iliaj postenoj. La dokumento estis sendita al la ribelema [[Fotio la 1-a (patriarko de Konstantinopolo)|Fotio la 1-a, patriarko de Konstantinopolo]] kaj al la episkopoj de Lotaringo. Eĉ Ludoviko la 2-a (825-875) de Italio, kiu estis garantiinta la elekton de la papo, en 858, apogis la ĉefepiskopojn. Titgaŭdo, kiu kelkfoje estas konsiderata nura ludilo en la manoj de Guntero, revenis al sia diocezo por plenumi siajn episkopajn kaj pastrajn funkciojn okaze de la Pasko, malgraŭ la papa malpermeso. Post kiam la reĝo kaj liaj du episkopoj submetiĝis al la papo, la du prelatoj ne plu insistis kaj decidis iri al Romo en [[penitenco]] (novembro 864). Tamen la papo Nikolao ne akceptis ilian peton. Titgaŭdo retiriĝis al sia izolo en la lando de la sabinoj. En la 31-a de oktobro 867, Nikolao sendis leteron al [[Ludoviko la Germano]] kaj al la tuta episkoparo de la "Orienta Francio", anoncante ke Guntero kaj Titbaŭdo estis kulpaj pri sep ofendoj kaj do ili devis eloficiĝi el iliaj respektivaj sidejoj kaj neniam elektiĝi por plenumi eklezian oficon denove. Post la ascendo de la papo [[Hadriano la 2-a]], Titgaŭdo kaj Guntero reiris al Romo en la fino de la jaro 867. Titgaŭdo estis pardonita de sia malpermeso, sed Guntero estis ekskomunikita ĝis la somero de 869, tiam kiam, post publika memkonfeso, li estis agnoskita de la papo kiel laika religiulo en [[Monto Kasino]]. Titgaŭdo ne longe ĝuis sian repaciĝon kun Romo, ĉar tie li mortis en la jaro 868. ==Literaturo== * [https://web.archive.org/web/20190809133049/https://wikimili.com/en/Theotgaud WikiMili the Free Encyclopedia] * [https://de.wikisource.org/wiki/ADB:Theutgaud Wikisource] * [https://books.google.com.br/books?id=AN9spflJtiQC&pg=PA166&dq=Theutgaud&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiXiZCb0PXjAhVkGLkGHbyDAKYQ6AEILDAA#v=onepage&q=Theutgaud&f=false The Divorce of Lothar II: Christian Marriage and Political Power in the ...] * [https://books.google.com.br/books?id=kPkGBwAAQBAJ&pg=PA58&dq=Theutgaud&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiXiZCb0PXjAhVkGLkGHbyDAKYQ6AEIMjAB#v=onepage&q=Theutgaud&f=false Papacy, Monarchy and Marriage 860–1600] * [https://books.google.com.br/books?id=Yuo9DwAAQBAJ&pg=PA69&dq=Theutgaud&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiXiZCb0PXjAhVkGLkGHbyDAKYQ6AEIODAC#v=onepage&q=Theutgaud&f=false The Dangers of Ritual: Between Early Medieval Texts and Social Scientific Theory] * [https://books.google.com.br/books?id=q7EuWhDYxM4C&pg=PA228&dq=Theutgaud&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiXiZCb0PXjAhVkGLkGHbyDAKYQ6AEIPjAD#v=onepage&q=Theutgaud&f=false The Lives of the Ninth-century Popes (Liber Pontificalis): The Ancient ...] * [https://books.google.com.br/books?id=FQ3oAAAAIAAJ&pg=PA108&dq=Theutgaud&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiXiZCb0PXjAhVkGLkGHbyDAKYQ6AEIQzAE#v=onepage&q=Theutgaud&f=false The Annals of St-Bertin] * [https://books.google.com.br/books?id=Ba01AAAAMAAJ&pg=PA256&dq=Theutgaud+847&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjZl6Kw1fXjAhWvLLkGHSxcC5sQ6AEIMjAB#v=onepage&q=Theutgaud%20847&f=false L'art de vérifier les dates...] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo}} [[Kategorio:Ĉefepiskopoj de Treviro]] [[Kategorio:Benediktanaj abatoj]] 55ycvsqizs4aw5xrjp26g9gekjfx5vv 0 657221 9494896 8257869 2026-10-17T15:34:37Z Sj1mor 12103 9494896 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = Juli Fábián |dosiero = Fábián Juli 2.jpg |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = Juli Fábián |naskonomo = Fábián Julianna }} '''Juli Fábián.''' laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Fábián Juli''' estis [[Hungario|hungara]] [[ĵazo]][[muzikisto]] ([[komponisto]], [[kantisto]], tekstopoeto, orkestrestro). Juli Fábián<ref>http://www.fabianjuli.hu/fabian_juli</ref> naskiĝis la {{daton|9|julio|1980}} en [[Budapeŝto]], ŝi mortis la {{daton|16|decembro|2017}} en Budapeŝto. [[Dosiero:Fábián Juli - Random trip to 2015 (1).JPG|eta|<center>Juli Fábián en 2015]] == Biografio == Juli Fábián frekventis muzikan [[bazlernejo]]n, ŝi maturiĝis en [[gimnazio]] en [[1998]], poste ŝi akiris [[diplomo]]n en la [[Ekonomia Universitato (Budapeŝto)|Ekonomia Altlernejo]]. Dum la altlerneja periodo ŝi lernis ankaŭ en [[muziklernejo]], fine ŝi akiris plian diplomon en [[Muzikarta Universitato Ferenc Liszt]] en [[2007]]. Ŝia kantinstruisto estis [[Tamás Berki]]. Jam en 2005 ŝi ekinstruis en muziklernejo, ekde 2008 en [[Universitato János Kodolányi|Altlernejo János Kodolányi]]. Ŝi aliĝis al diversaj ĵazorkestroj, sed ŝi fondis ankaŭ propran ĵazorkestron. Ŝi tre fue mortis pro [[kancero]]. Ŝi ricevis [[premio]]jn en la [[2010-aj jaroj]]. == Ŝiaj muziktekstoj (kun iu alia) [http://www.zeneszoveg.hu/dalszoveg/84524/fabian-juli/fresh-and-fool--zoohacker-zeneszoveg.html] == * Fresh and Fool * Like a child == Fontoj == * [https://index.hu/kultur/2017/12/16/meghalt_fabian_juli_enekesno/ hungarlingva biografio kun foto kaj video] * [https://port.hu/adatlap/szemely/fabian-juli/person-247975 hungarlingva biografio kun foto] * [https://starity.hu/sztarok/fabian-juli/ hungarlingva biografio kun foto] * [https://zene.hu/fabian_julianna hungarlingva biografio kun foto] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Fabian Juli}} [[Kategorio:Hungaraj ĵazkomponistoj]] [[Kategorio:Hungaraj ĵazokantistoj]] [[Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj]] [[Kategorio:Hungaraj orkestrestroj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] icgqt1ktxv9r626o5sfd2bjb0cemmwo 0 672734 9494795 9491472 2026-10-17T12:33:05Z Crosstor 3176 /* T */ 9494795 wikitext text/x-wiki Jen listo de pli signifaj [[studento]]j en [[Universitato de Debrecen]] (nature la listo etendiĝas al pli fruaj nomoj de la universitato kun la aliĝintaj altlernejoj ekde la fondo): *{{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Ervin Aba]], [[ĝenerala kuracisto]] * [[Erzsébet Abaffy]], [[lingvisto]] * [[László Ablonczy]], [[ĵurnalisto]] * [[Pál Ablonczy]], [[ĝenerala kuracisto]] * [[Ernő Ábrahám]], ĵurnalisto * [[Erzsébet Ábrahám]], [[pulmonologo]] * [[Géza Aczél]], [[redaktoro]] * [[János Áfra (poeto)]] * [[Lajos Agárdi]], [[instruisto]] * [[György Ágoston (instruisto)]] * [[János Aranyosi]], anestezisto * [[Sándor Árvay (ginekologo)]] * [[Imre Aszódi (ginekologo)]] * [[Lili Aszódi]], [[hematologio|hematologo]] * [[Sándor Asztalos (redaktoro)]] == B == {{Div col|cols = 2}} * [[Jolán Babus]], instruisto * [[Jenő Bacsó (pli juna)]], juristo * [[Endre Bajomi Lázár]], redaktoro * [[József Bakos]], pedagogo * [[Iván Balassa]], etnografo * [[Péter Balczó]], [[operkantisto]] * [[János Bálint (kemiisto)]] * [[József Balla (kuracisto)]] * [[Elemér Balogh (filozofo)]] * [[Éva Balogh (dermatologo)]] * [[István Balogh (historiisto)]] * [[Kálmán Balogh (geologo)]] * [[Tamás Balogh (aktoro)]] * [[Tibor Balogh (kritikisto)]] * [[Tibor Balogh (matematikisto)]] * [[Zoltán Tibor Balogh]], matematikisto * [[Péter Bán (arkivisto)]] * [[Erzsébet Bánkiné Molnár]], muzeestro * [[Gedeon Barcza]], ŝakisto * [[István Bárdosi]], juristo * [[Gyula Barla]], [[filologo]] * [[Béla Barna (matematikisto)]] * [[Gábor Barta]], historiisto * [[János Barta (pli juna)]] * [[László Barta (arkivisto)]] * [[József Bártfay (kemiisto)]] * [[Júlia Bartha]], turkologo * [[Ödön Barla-Szabó]], ekonomo * [[Katalin Bartha (lingvisto)]] * [[Bertalan Baskay Tóth]], agronomo * [[Imre Bata]], literaturhistoriisto * [[Ferenc Bauer]], agronomo * [[Tibor Bedő]], [[ginekologo]] * [[Miklós Béládi]], literaturhistoriisto * [[Tibor Bellon]], muzeestro * [[Pál Belohorszky]], redaktoro * [[Pál Beluszky]], [[geografo]] * [[Gáspár Benedekfalvi]], arkivisto * [[György Benkő (radiologo)]] * [[Ernő Berentey (filo)]], radiologo * [[András Béres (etnografo)]] * [[Gyula Bereznai]], matematikisto * [[Zoltán Bertha]], literaturhistoriisto * [[József Bihari (lingvisto)]] * [[Lóránt Bodnár]], ginekologo * [[Ferenc Boján]], kuracisto * [[Zsolt Boldogkői]], [[biologo]] * [[Szilárd Borbély]], redaktoro * [[Antal Borsi]], instruisto * [[Árpád István Borsos]], [[geografo]] * [[Zoltán Borsy]], geografo * [[Zoltán Böszörményi (psikiatro)]] * [[Béla Brindza]], matematikisto * [[Róbert Brósz]], juristo * [[Edit Buzás]], [[genetikisto]] {{Div col end}} == C == * [[Márta Csabai]], psikologo * [[Ervin Cséka]], juĝisto * [[János Csontos]], ĵurnalisto * [[Klára Csűrös]], literaturhistoriisto * [[Judit Czeglédy]], [[virologo]] == D == * [[Csaba Danku]], juristo * [[István Dobos]], kritikisto * [[István Dobrossy (muzeologo)]] * [[János Dombay]], arkeologo * [[Zoltán Dövényi]], geografo * [[Károly Duló]], filmisto * [[József Dusnoki]], historiisto == E == * [[Ottó Eiben]], [[antropologo]] * [[Tibor Elek]], kritikisto == F == * [[Dóra F. Csanak]], bibliotekisto * [[Sándor F. Kovács]], politikisto * [[Eszter Faragó]], pulmonologo * [[Ibolya Fekete]], reĝisoro * [[László Filep]], matematikisto * [[Mária Filep]], arkitekto * [[Tibor Filep]], ĵurnalisto * [[Csaba Földes]], [[germanisto]] * [[Márta Fügedi]], muzeologo * [[Ferenc Fülep]], arkeologo == G == * [[Aurél Gábor]], kuracisto * [[Gyula Gál (juristo)]] * [[Zoltán Gál (geografo)]] * [[László Gali]], [[reĝisoro]] * [[Sándor Gardó]], ginekologo * [[János Gárdus]], instruisto * [[Ágnes Geréb]], akuŝisto * [[Endre Gáspár]], ĵurnalisto * [[Gyula Gáspár (matematikisto)]] * [[Péter Gaszner]], psikiatro * [[Artúr Gergely]], kemiisto * [[Jenő Gergely (psikologo)]] * [[Olga Geszti]], [[radiobiologio|radiobiologo]] * [[Mária Gődény]], radiologo * [[Iván Gönczi]], ekonomo * [[László Gonda (instruisto)]] * [[Béla Gróf]], agronomo * [[Sándor Gyimesi]], arkivisto * [[Endre Gyökössy (poeto)]] * [[Zoltán Györgydeák]], kemiisto * [[Csaba Gyüre]], politikisto == H == * [[István Hatvani (okulkuracisto)]] * [[András Hegedűs]], juristo * [[Gábor Herpay]], arkivisto * [[István Hoffmann]], lingvisto * [[Gábor Hollósi]], [[zoologo]] * [[József Hullay]], neŭrologo == I == * [[József Igmándy]], instruisto * [[József Ijjas (historiisto)]] * [[Nándor Ikvai]], muzeestro * [[Zsuzsanna Izsvák]], [[genetikisto]] == J == * [[Éva Jakab Tóth]], kemiisto * [[József Jámbor]], aktoro * [[Ferenc Jánosi (politikisto)]] * [[György Jánosi]], ministro * [[Károly Jenei]], arkivisto * [[Gábor Jóna]], radiologo * [[István Jóna]], radiologo * [[Árpád Juhász (sociologo)]] * [[Béla Juhász]], redaktoro == K == {{Div col|cols = 2}} * [[István Káldor]], venerologo * [[Béla Kálmánfi]], pedagogo * [[Ferenc Kaló]], altlerneja instruisto * [[Ferenc Kardos (ginekologo)]] * [[Pál Kardos (literaturhistoriisto)]] * [[Andrea Katona]], bibliotekisto * [[Anna Katona]], literaturhistoriisto * [[Mihály Kecskés]], mikrobiologo * [[Zoltán Kelemen (literaturisto)]] * [[Tibor Keresztury]], redaktoro * [[Menyhért Kéri]], meteologo * [[András Béla Kiss]], kemiisto * [[Ferenc Kiss (literaturhistoriisto)]] * [[László Tibor Kocsár]], radiologo * [[Eszter Kokas]], kuracisto * [[Mihály Komóczi]], psikologo * [[Tibor Koppányi]], biologo * [[László Kordos]], geologo * [[Gergő Kosina]], naĝila naĝisto * [[László Kosján]], arkivisto * [[Imre Kovách]], sociologo * [[Zoltán Kovács (subministro)]] * [[Zoltán Kőváry]], psikologo * [[János Kubassek]], geografo {{Div col end}} == L == * [[János Lakos (arkivisto)]] * [[Gábor Laurenczy]] * [[Nándor Less]] == M == * [[Pál Maday]] * [[Enikő Magyari]] * [[László Marjanucz]] * [[Béla Márkus]] * [[László Matkó]] * [[Sándor Mészáros (literaturisto)]] * [[György Módy]] * [[József Molnár (instruisto)]] * [[Lajos Molnár (ministro)]] * [[Mihály Mózes]] == N == * [[László Nagy (biokemiisto)]] * [[Lajos Nemes]], arkivisto * [[Norbert Németh]], kuracisto * [[Balázs Nyilasy]], poeto == O == * [[Julianna Örsi]], muzeologo == P == * [[József Pálfy (prezentisto)]] * [[Márk Papp]], naĝisto * [[Katalin Péter]], historiisto * [[Sándor János Petőfi]], [[lingvisto]] * [[Szilveszter Póczik]], [[kriminologo]] * [[Ferenc Pongor]], pulmonologo * [[László Pósán]], politikisto == R == * [[Alfréd Rényi]], matematikisto (1921–1970) * [[Tibor Riskó]], pulmonologo * [[Erzsébet Rózsa]], [[filozofo]] == S == * [[István Samu]], psikiatro * [[Zoltán Seregi]], reĝisoro * [[Árpád Sopsits]], reĝisoro * [[János Sőregi]], muzeestro * [[János Sugár]], patologo * [[Pál Sümegi]], geologo * [[Éva Zsuzsanna Szabó]], psikologo * [[László Szabó (skulptisto)]] * [[Magda Szabó]], verkisto * [[Barnabás Szalontai]], instruisto * [[Mária Szatmáriné Balogh]], kuntrejnadisto * [[Tamás Székely (biologo)]] * [[Vilma Széky]], geologo * [[Tibor Szép]], ornitologo * [[János Szilágyi (arkeologo)]] * [[Miklós Szilágyi (etnografo)]] * [[Anna Szöőr]], psikologo * [[Sándor Szűcs (etnografo)]] == T == * [[Mihály Takaró]] * [[János Tibori]] * [[István Török (teologo)]] * [[Tamás Toót-Holló]] * [[Tibor Tóth (historiisto)]] * [[Zsombor Tóth]] * [[Ágnes Tóthné Horváth]] * [[Zoltán Trócsányi (fizikisto)]] * [[Ferenc Túry]] == V == * [[Eszter Vágó]] * [[István Pál Vallasek]] * [[Zsuzsanna Varga (historiisto)]] * [[Balázs Vargha (bibliotekisto)]] == Z == * [[Béla Zsolnai]] == Fontoj == * ĉerpoj el la koncernaj biografioj * ''La listo havas ankaŭ tiujn studentojn, kiuj studis en universitato, se ĝi havis alian nomon!'' * La listo estas elekto el datenoj de la [[biografio]]j en Vikipedio. [[Kategorio:Listoj]] bmbqrt2n8r8dux1jn0rqio2kokhj7lh 9495054 9494795 2026-10-18T04:57:57Z Crosstor 3176 /* T */ 9495054 wikitext text/x-wiki Jen listo de pli signifaj [[studento]]j en [[Universitato de Debrecen]] (nature la listo etendiĝas al pli fruaj nomoj de la universitato kun la aliĝintaj altlernejoj ekde la fondo): *{{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Ervin Aba]], [[ĝenerala kuracisto]] * [[Erzsébet Abaffy]], [[lingvisto]] * [[László Ablonczy]], [[ĵurnalisto]] * [[Pál Ablonczy]], [[ĝenerala kuracisto]] * [[Ernő Ábrahám]], ĵurnalisto * [[Erzsébet Ábrahám]], [[pulmonologo]] * [[Géza Aczél]], [[redaktoro]] * [[János Áfra (poeto)]] * [[Lajos Agárdi]], [[instruisto]] * [[György Ágoston (instruisto)]] * [[János Aranyosi]], anestezisto * [[Sándor Árvay (ginekologo)]] * [[Imre Aszódi (ginekologo)]] * [[Lili Aszódi]], [[hematologio|hematologo]] * [[Sándor Asztalos (redaktoro)]] == B == {{Div col|cols = 2}} * [[Jolán Babus]], instruisto * [[Jenő Bacsó (pli juna)]], juristo * [[Endre Bajomi Lázár]], redaktoro * [[József Bakos]], pedagogo * [[Iván Balassa]], etnografo * [[Péter Balczó]], [[operkantisto]] * [[János Bálint (kemiisto)]] * [[József Balla (kuracisto)]] * [[Elemér Balogh (filozofo)]] * [[Éva Balogh (dermatologo)]] * [[István Balogh (historiisto)]] * [[Kálmán Balogh (geologo)]] * [[Tamás Balogh (aktoro)]] * [[Tibor Balogh (kritikisto)]] * [[Tibor Balogh (matematikisto)]] * [[Zoltán Tibor Balogh]], matematikisto * [[Péter Bán (arkivisto)]] * [[Erzsébet Bánkiné Molnár]], muzeestro * [[Gedeon Barcza]], ŝakisto * [[István Bárdosi]], juristo * [[Gyula Barla]], [[filologo]] * [[Béla Barna (matematikisto)]] * [[Gábor Barta]], historiisto * [[János Barta (pli juna)]] * [[László Barta (arkivisto)]] * [[József Bártfay (kemiisto)]] * [[Júlia Bartha]], turkologo * [[Ödön Barla-Szabó]], ekonomo * [[Katalin Bartha (lingvisto)]] * [[Bertalan Baskay Tóth]], agronomo * [[Imre Bata]], literaturhistoriisto * [[Ferenc Bauer]], agronomo * [[Tibor Bedő]], [[ginekologo]] * [[Miklós Béládi]], literaturhistoriisto * [[Tibor Bellon]], muzeestro * [[Pál Belohorszky]], redaktoro * [[Pál Beluszky]], [[geografo]] * [[Gáspár Benedekfalvi]], arkivisto * [[György Benkő (radiologo)]] * [[Ernő Berentey (filo)]], radiologo * [[András Béres (etnografo)]] * [[Gyula Bereznai]], matematikisto * [[Zoltán Bertha]], literaturhistoriisto * [[József Bihari (lingvisto)]] * [[Lóránt Bodnár]], ginekologo * [[Ferenc Boján]], kuracisto * [[Zsolt Boldogkői]], [[biologo]] * [[Szilárd Borbély]], redaktoro * [[Antal Borsi]], instruisto * [[Árpád István Borsos]], [[geografo]] * [[Zoltán Borsy]], geografo * [[Zoltán Böszörményi (psikiatro)]] * [[Béla Brindza]], matematikisto * [[Róbert Brósz]], juristo * [[Edit Buzás]], [[genetikisto]] {{Div col end}} == C == * [[Márta Csabai]], psikologo * [[Ervin Cséka]], juĝisto * [[János Csontos]], ĵurnalisto * [[Klára Csűrös]], literaturhistoriisto * [[Judit Czeglédy]], [[virologo]] == D == * [[Csaba Danku]], juristo * [[István Dobos]], kritikisto * [[István Dobrossy (muzeologo)]] * [[János Dombay]], arkeologo * [[Zoltán Dövényi]], geografo * [[Károly Duló]], filmisto * [[József Dusnoki]], historiisto == E == * [[Ottó Eiben]], [[antropologo]] * [[Tibor Elek]], kritikisto == F == * [[Dóra F. Csanak]], bibliotekisto * [[Sándor F. Kovács]], politikisto * [[Eszter Faragó]], pulmonologo * [[Ibolya Fekete]], reĝisoro * [[László Filep]], matematikisto * [[Mária Filep]], arkitekto * [[Tibor Filep]], ĵurnalisto * [[Csaba Földes]], [[germanisto]] * [[Márta Fügedi]], muzeologo * [[Ferenc Fülep]], arkeologo == G == * [[Aurél Gábor]], kuracisto * [[Gyula Gál (juristo)]] * [[Zoltán Gál (geografo)]] * [[László Gali]], [[reĝisoro]] * [[Sándor Gardó]], ginekologo * [[János Gárdus]], instruisto * [[Ágnes Geréb]], akuŝisto * [[Endre Gáspár]], ĵurnalisto * [[Gyula Gáspár (matematikisto)]] * [[Péter Gaszner]], psikiatro * [[Artúr Gergely]], kemiisto * [[Jenő Gergely (psikologo)]] * [[Olga Geszti]], [[radiobiologio|radiobiologo]] * [[Mária Gődény]], radiologo * [[Iván Gönczi]], ekonomo * [[László Gonda (instruisto)]] * [[Béla Gróf]], agronomo * [[Sándor Gyimesi]], arkivisto * [[Endre Gyökössy (poeto)]] * [[Zoltán Györgydeák]], kemiisto * [[Csaba Gyüre]], politikisto == H == * [[István Hatvani (okulkuracisto)]] * [[András Hegedűs]], juristo * [[Gábor Herpay]], arkivisto * [[István Hoffmann]], lingvisto * [[Gábor Hollósi]], [[zoologo]] * [[József Hullay]], neŭrologo == I == * [[József Igmándy]], instruisto * [[József Ijjas (historiisto)]] * [[Nándor Ikvai]], muzeestro * [[Zsuzsanna Izsvák]], [[genetikisto]] == J == * [[Éva Jakab Tóth]], kemiisto * [[József Jámbor]], aktoro * [[Ferenc Jánosi (politikisto)]] * [[György Jánosi]], ministro * [[Károly Jenei]], arkivisto * [[Gábor Jóna]], radiologo * [[István Jóna]], radiologo * [[Árpád Juhász (sociologo)]] * [[Béla Juhász]], redaktoro == K == {{Div col|cols = 2}} * [[István Káldor]], venerologo * [[Béla Kálmánfi]], pedagogo * [[Ferenc Kaló]], altlerneja instruisto * [[Ferenc Kardos (ginekologo)]] * [[Pál Kardos (literaturhistoriisto)]] * [[Andrea Katona]], bibliotekisto * [[Anna Katona]], literaturhistoriisto * [[Mihály Kecskés]], mikrobiologo * [[Zoltán Kelemen (literaturisto)]] * [[Tibor Keresztury]], redaktoro * [[Menyhért Kéri]], meteologo * [[András Béla Kiss]], kemiisto * [[Ferenc Kiss (literaturhistoriisto)]] * [[László Tibor Kocsár]], radiologo * [[Eszter Kokas]], kuracisto * [[Mihály Komóczi]], psikologo * [[Tibor Koppányi]], biologo * [[László Kordos]], geologo * [[Gergő Kosina]], naĝila naĝisto * [[László Kosján]], arkivisto * [[Imre Kovách]], sociologo * [[Zoltán Kovács (subministro)]] * [[Zoltán Kőváry]], psikologo * [[János Kubassek]], geografo {{Div col end}} == L == * [[János Lakos (arkivisto)]] * [[Gábor Laurenczy]] * [[Nándor Less]] == M == * [[Pál Maday]] * [[Enikő Magyari]] * [[László Marjanucz]] * [[Béla Márkus]] * [[László Matkó]] * [[Sándor Mészáros (literaturisto)]] * [[György Módy]] * [[József Molnár (instruisto)]] * [[Lajos Molnár (ministro)]] * [[Mihály Mózes]] == N == * [[László Nagy (biokemiisto)]] * [[Lajos Nemes]], arkivisto * [[Norbert Németh]], kuracisto * [[Balázs Nyilasy]], poeto == O == * [[Julianna Örsi]], muzeologo == P == * [[József Pálfy (prezentisto)]] * [[Márk Papp]], naĝisto * [[Katalin Péter]], historiisto * [[Sándor János Petőfi]], [[lingvisto]] * [[Szilveszter Póczik]], [[kriminologo]] * [[Ferenc Pongor]], pulmonologo * [[László Pósán]], politikisto == R == * [[Alfréd Rényi]], matematikisto (1921–1970) * [[Tibor Riskó]], pulmonologo * [[Erzsébet Rózsa]], [[filozofo]] == S == * [[István Samu]], psikiatro * [[Zoltán Seregi]], reĝisoro * [[Árpád Sopsits]], reĝisoro * [[János Sőregi]], muzeestro * [[János Sugár]], patologo * [[Pál Sümegi]], geologo * [[Éva Zsuzsanna Szabó]], psikologo * [[László Szabó (skulptisto)]] * [[Magda Szabó]], verkisto * [[Barnabás Szalontai]], instruisto * [[Mária Szatmáriné Balogh]], kuntrejnadisto * [[Tamás Székely (biologo)]] * [[Vilma Széky]], geologo * [[Tibor Szép]], ornitologo * [[János Szilágyi (arkeologo)]] * [[Miklós Szilágyi (etnografo)]] * [[Anna Szöőr]], psikologo * [[Sándor Szűcs (etnografo)]] == T == * [[Mihály Takaró]] * [[János Tibori]] * [[László Tőkéczki]] * [[István Török (teologo)]] * [[Tamás Toót-Holló]] * [[Tibor Tóth (historiisto)]] * [[Zsombor Tóth]] * [[Ágnes Tóthné Horváth]] * [[Zoltán Trócsányi (fizikisto)]] * [[Ferenc Túry]] == V == * [[Eszter Vágó]] * [[István Pál Vallasek]] * [[Zsuzsanna Varga (historiisto)]] * [[Balázs Vargha (bibliotekisto)]] == Z == * [[Béla Zsolnai]] == Fontoj == * ĉerpoj el la koncernaj biografioj * ''La listo havas ankaŭ tiujn studentojn, kiuj studis en universitato, se ĝi havis alian nomon!'' * La listo estas elekto el datenoj de la [[biografio]]j en Vikipedio. [[Kategorio:Listoj]] a4t5q3kjo8gcdayxvkq6ipzu5xb90cf 0 675425 9495155 7658058 2026-10-18T11:13:42Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495155 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = Tivadar Posewitz |dosiero = PosewitzTivadar-1883.jpg |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = Tivadar Posewitz 1883 |naskonomo = |dato de naskiĝo = {{naskiĝtago|1851|12|2}} |loko de naskiĝo = {{Flago|Hungario}} [[Spišská Nová Ves|Igló]] ([[Hungara reĝlando]], [[Habsburga Imperio]]) |dato de morto = {{mortotago|1917|06|12}} |loko de morto = {{Flago|Hungario}} [[Budapeŝto]] (Hungara reĝlando, [[Aŭstrio-Hungario]]) }} '''[[Teodoro|Tivadar]] Posewitz''' [posevic], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Posewitz Tivadar''' estis [[Hungario|hungara]] [[geologo]], [[kuracisto]]. Tivadar Posewitz<ref>http://www.kislexikon.hu/posewitz.html</ref> naskiĝis la {{daton|2|decembro|1851}} en [[Spišská Nová Ves|Igló]] ([[Hungara reĝlando]], [[Habsburga Imperio]], nuntempa [[Spišská Nová Ves]] en [[Slovakio]]), li mortis la {{daton|12|junio|1917}} en [[Budapeŝto]] (Hungara reĝlando). == Biografio == Tivadar Posewitz akiris kuracistan [[diplomo]]n en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös|Reĝa Universitato de Budapeŝto]] en [[1874]], poste li studis geologion 3 jarojn en akademio de [[Freiberg (Saksio)]]. Inter 1879-1884 li estis kuracisto en [[Nederlanda Hindio]], sed li libertempe li faris geologiajn esplorojn en [[Borneo]]. Hejmenveninta li esploris en [[Altaj Tatroj]] kaj en 1887 li eklaboris en la geologia [[instituto]]. En [[1908]] li atingis la rangon ĉefgeologo. == Elektitaj kontribuoj == * ''Borneo. Entdeckungsreisen und Untersuchungen.'' (libro, 1889, angle: 1892) * ''A magyar Kárpátegyesület 20 éves története'' (1894) * ''A Szepesség, Magas Tátra és a Szepesi Középhegység'' (1898) * ''A Magas Tátra és a Szepesi Középhegység : gyakorlati utmutató a természet kedvelői részére'' (gvidlibro, 1904) * ''Petróleum és aszfalt Magyarországon'' (lia ĉefverko, 1906) == Fontoj == * [http://termeszetbaratikor.network.hu/blog/termeszet-barati-kor-blogja/posewitz-tivadar-magyar-geologus-orvos-3 hungarlingva biografio kun foto] * [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11587/12397.htm hungarlingva biografio] * [https://web.archive.org/web/20200103053456/https://jelesnapok.oszk.hu/prod/unnep/posewitz_tivadar_szuletesnapja__1850 hungarlingva biografio] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Posewitz Tivadar}} [[Kategorio:Hungaraj geologoj]] [[Kategorio:Hungaraj kuracistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] kikhsa6xt7emg5jk6gjpfwt2xxeq98h 0 690689 9495091 9396513 2026-10-18T08:21:42Z Surajr7 254027 9495091 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto}} '''Émile Henri BERNARD''' (28a de aprilo 1868 – 16a de aprilo 1941) estis [[Francoj|franca]] [[Post-impresionismo|post-impresionisma]] [[pentristo]] kaj [[verkisto]], kiu havis artajn amikecojn kun [[Vincent van Gogh]], [[Paul Gauguin]] kaj [[Eugène Boch]],<ref> [http://www.eugeneboch.com] Eugène Boch estis komuna amiko de Vincent van Gogh kaj de Émile Bernard </ref> kaj poste, kun [[Paul Cézanne]]. Plej el lia plej elstara verkaro estis plenumita estante li ankoraŭ juna, en la jaroj 1886 al 1897. Li estis asocia ankaŭ kun [[Klozoneismo]] kaj [[Sintezismo]], nome du [[Arta movado|artaj movadoj]] de la fino de la [[19-a jarcento]]. Malpli konata estas la literatura verkaro de Bernard, kio konsistas en teatraĵoj, poezio kaj arta kritikaro same kiel arthistoriaj tekstoj kiuj enhavas unua-manan informaron pri la ŝlosila periodo de la [[moderna arto]] al kiu Bernard mem kontribuis. == Biografio == Li naskiĝis en [[Lille]], kie li estis edukita ĉefe de sia avino, kiu tie posedis vestolavejon kaj helpis lian karieron. La familio translokiĝis al Parizo en 1878, kie li studis en mezlernejo kaj poste en la ''École nationale supérieure des arts décoratifs''. En 1884, li aliĝis al la Ateliero de [[Fernand Cormon]] kie li eksperimentis per [[impresionismo]] kaj [[punktismo]] kaj amikiĝis kun kolegaj artistoj kiel [[Louis Anquetin]] kaj [[Henri de Toulouse-Lautrec]]. Poste li piedveturis tra [[Bretonio]], kie li enamiĝis el tradicioj kaj pejzaĝo. Fine de la [[1880-aj jaroj]] li multe amikiĝis kun [[Vincent van Gogh]] kaj [[Paul Gauguin]], kun kiuj li interŝanĝis ideojn kaj artajn teknikojn kaj tendencojn. En 1891 li aliĝis al grupo de [[Simbolismo (arto)|simbolismaj pentristoj]] inter kiuj [[Odilon Redon]] kaj [[Ferdinand Hodler]], patro de [[Hector Hodler]] (1887-1920), kiu estos kunfondinto de [[Universala Esperanto-Asocio]] (UEA). En 1893 li ekveturis, unue al Egipto, kaj poste al Hispanio kaj Italio kaj poste tio lia stilo iĝis pli [[Eklektikismo (arto)|eklektikisma]]. Li revenis al Parizo en 1904 kaj restis tie por la cetero de sia vivo. Li instruis en la École des Beaux-Arts ĝis antaŭ sia morto en 1941. == Galerio == === Kun verkoj de kolegoj === <gallery perrow="5"> File:Émile Bernard 1888 - Self-portrait with Gauguin portrait for Vincent.jpeg|''Mem-portreto kun portreto de Paul&nbsp;Gauguin'', Bernard,&nbsp;1888. File:Paul Gauguin 112.jpg|Kontraŭverko de Gauguin, samjare, por 'Vincent'. File:Émile Bernard 1888-08 - Breton Women in the Meadow (Le Pardon de Pont-Aven).jpg|''Bretoninoj en verda paŝtejo'', Bernard,&nbsp;1888. File:Breton Women.jpg|Kopio de Van Gogh, decembro 1888. File:La vision après le sermon (Paul Gauguin).jpg|''Vizio post la prediko: Jakobo luktas kontraŭ la anĝelo'', Gauguin, 1888. </gallery> === De Bernard mem === <gallery> File:Bernard-ArbreJaune-Rennes.JPG|''Flava arbo'', 1888. File:Émile Bernard Brothel Scene for Vincent 1888.jpg|''Brodela sceno, sendita+dediĉita al Vincent van Gogh'', 1888. File:Roubaix Emile Bernard garcon.JPG|Émile Bernard, ''Portreto de knabo kun ĉapelo'', 1889. File:Émile Bernard - Still life with teapot, cup and fruit - Google Art Project.jpg| ''Aĵpentraĵo kun teujo, taso kaj fruktoj'', 1890. File:Emile Bernard, Breton Peasants in a Meadow, 1892.jpg|''Bretonaj kamparanoj sur herbejo'', 1892. </gallery> == Verkoj == === Artokritiko === {{Div col|colwidth=25em}} * ''{{lang|fr|Au Palais des Beaux-Arts. Notes sur la peinture}}'' : Le Moderniste I/14, 27a de julio 1889, pp. 108 kaj 110 * ''{{lang|fr|Paul Cézanne}}'' : Les Hommes d'aujourd'hui, no. 387 * ''{{lang|fr|Vincent van Gogh}}'' : Les Hommes d'aujourd'hui, no. 390, (1891) : represita en: ''Lettres & Recueil'' (1911), pp. 65–69 * ''{{lang|fr|Néo-traditionnistes: Vincent van Gogh}}'' : La Plume III/57, 1a de septembro 1891, pp. 300–301 * ''{{lang|fr| Charles Filliger}}'' (!) : La Plume III/64, 15a de decembro 1891, p. 447 * ''{{lang|fr|Vincent van Gogh}}''<ref>Tiu teksto kaj la ''{{lang|fr|Note}}'' akompananta resumojn el la leteroj el Vincent van Gogh al Bernard kaj al Theo, lia frato, publikigita en ''[[Mercure de France]]'' 1893 ĝis 1897. Tradukita al germana fare de Margarethe Mauthner, tiu elekto estis antaŭ-publikigita de Bruno Cassirer en "Kunst und Künstler", Berlin, Junio 1904 ĝis septembro 1905, kaj finfine en furora volumo.</ref> : Mercure de France VII/40, Aprilo 1893, pp. 324–330 : reprinted in: ''Lettres & Recueil'' (1911), pp. 45–52 * ''{{lang|fr|Note}}'' : Mercure de France VII/44, Aŭgusto 1893, pp. 303–305 : reprinted in: ''Lettres & Recueil'' (1911), pp. 53–57 * ''{{lang|fr|Avant-propos pour le premier volume de la correspondance de Vincent}}'' : datita en la 10a de junio 1895 : Unue publikigita en: ''Lettres & Recueil'' (1911), pp. 59–63 * ''Notes sur l'école dite de "Pont-Aven"'' : Mercure de France XLVIII, Decembro 1903, pp. 675–682 * ''{{lang|fr|Julien Tanguy dit le "Père Tanguy"}}'' : Mercure de France LXXVI/276, 16a de decembro 1908, pp. 600–616 * ''{{lang|fr|Preface}}'' : Lettres de Vincent van Gogh à Émile Bernard & Recueil des publications sur Vincent van Gogh faites depuis son déces par Émile Bernard, précédées d'une preface nouvelle par le même auteur, Ambroise Vollard, éditeur, Paris, 1911, pp. 1–43 * ''{{lang|fr|La méthode de Paul Cézanne. Exposé critique}}'' : Mercure de France CXXXVIII/521, 1a de marto 1920, pp. 289–318 * ''{{lang|fr|Une conversation avec Cézanne}}'' : Mercure de France CXLVIII/551, 1a de junio 1921, pp. 372–397 * ''{{lang|fr|Souvenirs sur Van Gogh}}'' : L'Amour de l'Art, Decembro 1924, pp. 393–400 * ''Souvenirs sur Paul Cézanne: une conversation avec Cézanne, la méthode de Cézanne.'' Paris: Chez Michel, 1925. * ''{{lang|fr|Louis Anquetin}}'' : Gazette des Beaux-Arts VI/11, Februaro 1934, pp. 108–121 * ''{{lang|fr|Le Symbolisme pictural, 1886–1936}}'' : Mercure de France CCLXVIII/912, 15a de junio 1936, pp. 514–530 * ''{{lang|fr|Souvenirs inédits sur l'artiste peintre Paul Gauguin et ses compagnons lors de leur séjour à Pont-Aven et au Pouldu}}'' : Nouvelliste du Morbihan, Lorient, (1939) * ''{{lang|fr|Note relative au Symbolisme pictural de 1888–1890}}'' : Unue publikigita en: : represita en: ''{{lang|fr|Lettres à Émile Bernard}}'', Editions de la Nouvelle Revue Belgique, Bruselo 1942, pp. 241–257 {{Div col end}} == Notoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * Alley, Ronald. The Burlington Magazine, Vol. 133, No. 1056 (Mar. 1991) * Dorra, Henri: ''Émile Bernard and Paul Gauguin'', Gazette des Beaux-Arts 1955. Vol. 45. * Druick, Douglas W., and Seghers, Peter Kort: ''Van Gogh and Gauguin: The Workshop of the South'' – Art Institute of Chicago Museum Shop, Paperback, 2001 * Leeman, Fred: ''Émile Bernard (1868 - 1941)'', Citadelles & Mazenod editors; Wildenstein Institute Publications, 2013, 495 p. {{ISBN|9782850885716}} * Luthi, Jean-Jacques: ''Émile Bernard, Catalogue raisonné de l'œuvre peint'', Editions SIDE, Paris 1982 {{ISBN|2-86698-000-X}} * McWilliam, Neil (ed.): 'Émile Bernard. Les Lettres d'un artiste', Les Presses du réel, Dijon, 2012 ({{ISBN|978-2-84066-498-7}}). * McWilliam, Neil; Karp-Lugo, Laura, and Welsh-Ovcharov, Bogomila: "Émile Bernard. Au-delà de Pont-Aven", Institut national d'histoire de l'art, Paris, 2012 * Morane, Daniel: ''Émile Bernard 1868–1941, Catalogue de l'œuvre gravé'', Musée de Pont-Aven & Bibliothèque d'Art et d'Archéologie – Jacques Doucet, Paris, 2000 {{ISBN|2-910128-20-2}} * Stevens, MaryAnne, et alt.: ''Émile Bernard 1868–1941, a pioneer of Modern Art / Ein Wegbereiter der Moderne'', Waanders, Zwolle 1990 {{ISBN|90-6630-151-1}} * Waschek, Matthias: ''Eklektizismus und Originalität. Die Grundlagen des französischen Symbolismus am Beispiel von Émile Bernard'', PhD Bonn 1990 {{ISBN|3-89191-342-7}} * Welsh-Ovcharov, Bogomila: ''Vincent van Gogh and the Birth of Cloisonism'', Toronto & Amsterdam, 1980 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/161820/rec/1 ''Signac, 1863-1935''], ekspozicia katalogo el The Metropolitan Museum of Art Libraries, kun materialo pri Bernard * [http://www.artcyclopedia.com/artists/bernard_emile.html artcyclopedia.com] * [http://www.themorgan.org/collections/swf/exhibOnline.asp?id=600 Leteroj de Van Gogh al Bernard] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081227203912/http://www.themorgan.org/collections/swf/exhibOnline.asp?id=600 |date=2008-12-27 }}, The Morgan Library {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Bernard, Émile}} [[Kategorio:Francaj pentristoj]] [[Kategorio:Francaj verkistoj]] [[Kategorio:Vincent van Gogh]] 4b80r2dittuhaju4a0kxb7ktp04e81r 0 692791 9495092 9432679 2026-10-18T08:36:09Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495092 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto}} '''[[Tibor (virnomo)|Tibor]] Gáyor,''' laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Gáyor Tibor''' estis [[Hungario|hungardevena]] aŭstra [[arkitekto]], [[artisto]]. Lia familia nomvarianto estis ''Gágyor'' [gAdjor]. Tibor Gáyor<ref>https://vintage.hu/artists/contemporary/gayor-tibor/gayor-tibor-2</ref> naskiĝis la {{daton|14|aprilo|1929}} en [[Budapeŝto]], li mortis la {{daton|18|junio|2023}}. == Biografio == Tibor Gáyor akiris arkitekturan [[diplomo]]n en [[Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto|Teknikuniversitato de Budapeŝto]] en [[1951]], poste li estis arkitekto en sia naskiĝurbo. Post la [[Hungara revolucio de 1956]] li disidis al [[Vieno]], kie li estis [[asistanto]] en simila universitato al la Budapeŝta. Ekde [[1963]] li iĝis profesia artisto, post jardeko li komencis produkti artaĵojn per falditaj paperoj. Por utiligi plenan surfacon de la bildo, ĝi kreis duflankajn, falditajn planajn kaj spacajn grafikaĵojn kaj kanvasajn objektojn por esplori la rilatojn inter ebeno kaj spaco. Ĝiaj matematike difinitaj kaj modelaj strukturoj estas parte preskaŭ-plastaj, sed la superplenaj, plejparte blankaj surfacoj, havas plastan efikon. Li ricevis hungaran [[premio]]n en 2009. == Elektitaj ekspozicioj sole == * Vieno (1964, 1986) * [[Graz]] (1975) * Budapeŝto (1976, 1986, 1999, 2005, 2011) * [[Wrocław]] (1976) * [[Bonn]] (1983) * [[Szombathely]] (1993) == Elektitaj ekspozicioj grupe == * Vieno (1964, 1978) * [[Munkeno]] (1971) * Budapeŝto (1973, 1984, 1994, 2006) * [[Londono]] (1979) * [[Pécs]] (1989) * [[Szentendre]] (2006-2007) * Bonn (2014) == Fontoj == * [https://web.archive.org/web/20211017042642/http://www.magyarvagyok.hu/kultura/hiressegek/kepzomuveszek/festomuveszek/5646-Gayor-Tibor.html hungarlingva biografio kun foto] * [https://artportal.hu/lexikon-muvesz/gayor-tibor-557/ hungarlingva biografio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201203024404/https://artportal.hu/lexikon-muvesz/gayor-tibor-557/ |date=2020-12-03 }} * [https://budapestaukcio.hu/gayor-tibor/festo hungarlingva biografio]{{404|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gayor Tibor}} [[Kategorio:Hungaraj arkitektoj]] [[Kategorio:Hungaraj artistoj]] [[Kategorio:Aŭstraj artistoj]] [[Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] 4ajo1nnmkkfw7c3cm17rnqk17652dj8 0 692797 9494899 9388696 2026-10-17T16:02:59Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494899 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:NgoroNgoro Crater, Tanzania, Africa.jpg|eta|dekstra|350ra|[[Zebro]]j kaj [[Blua gnuo|bluaj gnuoj]] en [[Ngorongoro]]]] [[Dosiero:Wildebeest crossing river - Stefan Swanepoel.jpg|eta|dekstra|350ra|[[Gnuo]]j en [[Nacia Parko Serengeti]]]] [[Tanzanio]] enhavas ĉirkaŭ 20 procentojn de la plej granda [[Mamuloj|mamula]] populacio de Afriko, trovita tra siaj rezervejoj, protektitaj areoj, maraj parkoj, kaj 17 naciaj parkoj, disvastigitaj sur areo de pli ol {{Unuo|42000|km²}} kaj formantaj proksimume 38 procentojn de la landa teritorio.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://books.google.com/books?id=nZiyAwAAQBAJ&pg=PA57 |titolo=Indigenous People in Africa: Contestations, Empowerment and Group Rights |persona nomo=Laher |familia nomo=Ridwan |kunaŭtoroj=SingíOei Korir |dato=Majo 5, 2014 |eldoninto=Africa Institute of South Africa |verko=Google Books }}</ref><ref name="TheTanzaniaExperience">Briggs, pp. 1–31</ref> Sovaĝbestaj resursoj de Tanzanio estas priskribitaj kiel "senparalelaj en Afriko" kaj "la unua lando por vido de ĉasbestoj". [[Nacia Parko Serengeti]], la dua plej granda nacia parko kun {{Unuo|14763|km²}}, situas en norda Tanzanio kaj estas fama pro siaj ampleksaj migrantaj gregoj de [[gnuo]]j kaj [[zebro]]j dum ĝi havas reputacion kiel unu el la grandaj naturaj mirindaĵoj de la mondo. La protektita areo [[Ngorongoro]], establita en 1959, estas [[Monda heredaĵo de Unesko]]<ref name=List>{{Citaĵo el la reto | url=https://whc.unesco.org/en/list/39 | titolo=Ngorongoro Conservation Area |alirdato=25 Majo 2011 |eldoninto=Unesco.org }}</ref> kaj loĝata de la [[Masajoj]].<ref name="UNESCO">{{Citaĵo el la reto |url=https://whc.unesco.org/en/list/39/ |titolo=Ngorongoro Conservation Area |persona nomo=UNESCO World Heritage|familia nomo=Centre |redaktinto=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> Ĝia [[Ngorongoro|kratero Ngorongoro]] estas la plej granda netuŝita [[kaldero]] en la mondo.<ref name="EastGroup1999">{{Citaĵo el libro |aŭtoro=Rod East |kunaŭtoroj=International Union for Conservation of Nature and Natural Resources. Antelope Specialist Group |titolo=African antelope database 1998 |url=https://books.google.com/books?id=59Ci3C8BCmEC&pg=PA72 |alirdato=24 Majo 2011|dato=1 Junio 1999|eldoninto=IUCN |isbn=978-2-8317-0477-7 |paĝoj=72–73}}</ref><ref name="Briggs2006">{{Citaĵo el libro |persona nomo=Philip |familia nomo=Briggs |titolo=Northern Tanzania: with Kilimanjaro and Zanzibar : the Bradt safari guide |url=https://books.google.com/books?id=1b574fGV7VcC&pg=PA21 |alirdato=24 Majo 2011 |dato=1 Majo 2006 |eldoninto=Bradt Travel Guides |isbn=978-1-84162-146-3 |paĝoj=21–39}}</ref> La naciaj parkoj ankaŭ estas parto de la [[malsekejo]]j de Tanzanio. La sovaĝbestoj emas esti pli proksimaj al la malsekejoj, precipe la specioj ŝatantaj akvon kiel [[Amfibia hipopotamo|hipopotamo]], [[akvantilopo]], [[verukapro]], [[elefanto]], [[Krokodilenoj|krokodilo]], ŝlima tragelafo (''Tragelaphus spekii'') same kiel [[akvobirdoj]] kiaj [[flamengo]]j kaj [[Anaso]]j.<ref name="KamukalaCrafter1993">{{Citaĵo el libro |aŭtoro=G. L. Kamukala |kunaŭtoroj=S. A. Crafter, IUCN Wetlands Programme |titolo=Wetlands of Tanzania: proceedings of a Seminar on the Wetlands of Tanzania, Morogoro, Tanzania, 27–29 November 1991 |url=https://books.google.com/books?id=kbLsJa81gpgC&pg=PA61 |alirdato=24 Majo 2011 |dato=1993 |eldoninto=IUCN |isbn=978-2-8317-0185-1|paĝoj=61–65}}</ref> == Fono == [[Dosiero:Tanzania relief.png|eta|dekstra|300ra|Reliefa mapo de Tanzanio]] Ekde la kolonia epoko, konservado de sovaĝbestoj en Tanzanio estis la prerogativo de la registaro. Sub ĉi tiu strukturo, la uzo de sovaĝbestaj resursoj fare de lokaj komunumoj ĉiam estis limiga, kaŭzante pliigitan kamparan malriĉecon kaj [[ŝtelĉasado]]n. En la lastaj jaroj, la "Tanzania National Parks Authority" (TANAPA) iniciatis korektajn agojn por impliki la lokan komunumon en konservadaj klopodoj, kio celas kontribui al lokaj ekonomioj per divido de egalaj profitoj.<ref name="SwiderskaRoe2009">{{Citaĵo el libro |aŭtoro=Krystyna Swiderska |kunaŭtoroj=Dilys Roe, Linda Siegele, Maryanne Grieg-gran |titolo=The Governance of Nature and the Nature of Governance: Policy That Works for Biodiversity and Livelihoods |url=https://books.google.com/books?id=IEZnmR7TuD0C&pg=PT102 |alirdato=24 Majo 2011 |dato=2009 |aldoninto=IIED |isbn=978-1-84369-700-8 |paĝoj=102}}</ref> La sovaĝbestaj resursoj en Tanzanio provizas jaran enspezon de 30 milionoj da [[Usona dolaro|USD]] al la nacia trezorejo, kaj enspezon de 9 milionoj da [[Usona dolaro|USD]] kiel enspezojn de la luantaj kompanioj. Neleĝa ĉasado valoras ĉirkaŭ 50 milionojn da USD. En la 1990-aj jaroj, eksportoj de {{Unuo|1.68}} milionoj da birdoj, {{Unuo|523000}} reptilioj, {{Unuo|12000}} mamuloj kaj {{Unuo|148000}} amfibioj okazis, aldone al kresko de turismo rilata al sovaĝa vivo de ĉirkaŭ 30%. Fiŝkaptaj resursoj ankaŭ grave kontribuis al la eksportaj enspezoj de la lando kun eksporta valoro de 130 milionoj da usonaj dolaroj raportitaj en 2003, kun la eksportado de la [[Nila perko]] respondecante pri grava parto de 100 milionoj da USD.<ref name="SwiderskaRoe2009"/> {{-}} == Naciaj parkoj == {{Ĉefartikolo|Naciaj parkoj de Tanzanio}} La sovaĝa vivo de Tanzanio, reklamita kiel la "plej bonegaj ''safari''-spertoj kaj spektakloj pri sovaĝaj bestoj trovitaj ie ajn sur la planedo", disponas pri 40 naciaj parkoj kaj ĉas-rezervejoj.<ref name=Lonely>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.lonelyplanet.com/tanzania/wildlife/overview |titolo=Wildlife |alirdato=23 Majo 2011 |eldoninto=lonelyplanet.com |arkivurl=https://web.archive.org/web/20180625103708/https://www.lonelyplanet.com/tanzania/wildlife/overview |arkivdato=2018-06-25 }}</ref> Ekzistas 17 naciaj parkoj kovrantaj entutan areon de {{Unuo|42235|km²}}. Ĉi tiuj parkoj estas la sekvantaj: [[Dosiero:Parks Tanzania.svg|eta|dekstre|300ra|[[Naciaj parkoj de Tanzanio]]]] # [[Nacia Parko Arusha]] ({{Unuo|552|km²}}) # [[Nacia Parko Gombe Stream]] ({{Unuo|52|km²}}) # [[Nacia Parko Golfo Jozani Chwaka]] # [[Nacia Parko Katavi]] ({{Unuo|4471|km²}}) # [[Nacia Parko Kilimanĝaro]] ({{Unuo|1668|km²}}) # [[Nacia Parko Kitulo]] ({{Unuo|413|km²}}) # [[Nacia Parko Montoj Mahale]] ({{Unuo|1613|km²}}) # [[Nacia Parko Lago Manyara]] ({{Unuo|330|km²}}) # [[Nacia Parko Mikumi]] ({{Unuo|3230|km²}}) # [[Nacia Parko Mkomazi]] ({{Unuo|3245|km²}}) # [[Nacia Parko Ruaha]] ({{Unuo|20226|km²}}) # [[Nacia Parko Insulo Rubondo]] ({{Unuo|457|km²}}) # [[Nacia Parko Saadani]] ({{Unuo|1062|km²}}) # [[Nacia Parko Insulo Saanane]] ({{Unuo|2.18|km²}}) # [[Nacia Parko Serengeti]] ({{Unuo|14763|km²}}) # [[Nacia Parko Tarangire]] ({{Unuo|2850|km²}}) # [[Nacia Parko Montoj Udzungwa]] ({{Unuo|1990|km²}}).<ref name="TheTanzaniaExperience"/> == Protektita Areo de Ngorongoro == Kvankam ĝi ne estas nacia parko, la [[Ngorongoro|Protektita Areo de Ngorongoro]] ({{Lang-en|Ngorongoro Conservation Area}}) (NCA) kun areo de {{Unuo|8292|km²}}<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.ngorongorocrater.org/welcome.html |titolo=Ngorongoro Conservation Area Authority :: Welcome |eldoninto=www.ngorongorocrater.org |alirdato=2020-05-31 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200219054012/http://www.ngorongorocrater.org/welcome.html |arkivdato=2020-02-19 }}</ref> estis agnoskita de la [[Unesko|Organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj por Edukado, Scienco kaj Kulturo]] kiel [[Monda heredaĵo de Unesko]] en [[1979]].<ref name="UNESCO"/> La kriterioj cititaj por ĉi tiu agnosko inkluzivas tiujn: (1) decida pruvo trovita ene de NCA pri homa evoluo kaj dinamiko de homa medio (ĉi tiu kriterio aldonita en 2010); (2) la "impresa pejzaĝo" de Kratero Ngorongoro, la plej granda senrompa [[kaldero]] en la mondo; (3) la granda koncentriĝo de sovaĝbestoj en NCA, inkluzive de {{Unuo|25000}} grandaj bestoj; kaj (4) la vario en NCA de klimatoj, landformoj kaj alteco, formante plurajn interplektitajn ekosistemojn kaj apartajn habitatojn.<ref name="UNESCO"/> == Faŭno == [[Dosiero:Wildebeest mikumi.jpg|maldekstra|eta|[[Gnuo]] en [[Nacia Parko Mikumi]]]] La faŭna diverseco de sovaĝa vivo en Tanzanio en ĝiaj naciaj parkoj kaj ĉasrezervejoj ankaŭ estas grandega. Ekzistas 310 specioj de mamuloj (la kvara rango en Afriko); 960 specioj de birdoj (tria rango en Afriko); kaj multaj amfibioj kaj reptilioj, kiuj laŭdire formas la kvaran plej grandan populacion en Afriko.<ref name="SwiderskaRoe2009"/> La endanĝerigitaj [[faŭno]]-specioj estas; la [[Kurtbuŝa rinocero|nigraj rinoceroj]]; [[malakonotedoj]] de Uluguru; [[Akcipitrobeka martestudo|akcipitrobekaj martestudoj]], [[kelonio]]j, [[martestudoj]] kaj [[Leda martestudo|ledaj martestudoj]]; [[Blank-nigraj stumposimioj|ruĝaj stumposimioj]]; [[Makul-likaono|Afrikaj naturaj hundoj]]; kaj [[Kiropteroj|flugantaj vulpoj]] de Pemba.<ref name=danger>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.lonelyplanet.com/tanzania/wildlife/endangered-species |titolo=Endangered species |alirdato=23 Majo 2011 |eldoninto=Lonelyplanet.com |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220803005156/https://www.lonelyplanet.com/tanzania/wildlife/endangered-species |arkivdato=2022-08-03 }}</ref> Tamen [[Lonely Planet]] ankaŭ mencias ciferon de 430 specioj el kvar milionoj da bestoj, kaj {{Unuo|60000}} insektospecoj, 100 specioj de serpentoj kaj 25 specioj de reptilioj, {{Unuo|1000}} specioj de birdoj. Pliaj detaloj pri faŭnaj specioj kiel raportitaj de la Muzeo de Zoologio de la [[Universitato de Miĉigano]], [[Universitato Bucknell]], datumoj de Avibase kaj datumoj de [[Birda Vivo Internacie|BirdLife International]] estas jenaj. En la Orienta Usambara Montaro, la arbaroj montras multajn rarajn speciojn, tiel ke la faŭno trovita ĉi tie estis komparata al [[Galapagoj]] laŭ biologia graveco.<ref>Hamilton, p. 351</ref> ;Mamuloj [[Dosiero:Elephant near ndutu.jpg|eta|dekstra|[[Afrika elefanto]] (''Loxodonta africana'') en Tanzanio]] Tri cent specioj de [[mamuloj]] estis raportitaj en Tanzanio.<ref name=Mammals>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/ |titolo=Mammal Species of the World |verko=Species in Tanzania |alirdato=12 Majo 2011 |eldoninto=Biology Department: Bucknell University |arkivurl=https://web.archive.org/web/20250906021539/https://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/ |arkivdato=2025-09-06}}</ref><ref name=fauna>{{Citaĵo el la reto |url=http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/search?SearchableText=Tanzania&Search.x=16&Search.y=12 |titolo=Animals |alirdato=12 Majo 2011 |eldoninto= University of Michigan Museum of Zoology.}}</ref> Iuj el la raportitaj specioj estas: [[Afrika elefanto]] (''Loxodonta africana''), [[Zebro|Burĉela zebro]] (''Equus burchellii''), [[Gazelo|Gazelo de Thomson]] (''Eudorcas thomsonii''), [[Stepa alcelafo]] (''Alcelaphus buselaphus''), [[Gliredoj|Afrika gliro]] (''Graphiurus murinus''), [[Cerkopitekedoj|Kipunji simio]] (''Rungwecebus kipunji''), [[Strepsirino|Thomas galago]] (''Galago thomasi''), [[Strepsirino|Princo Demidoff galago]] (''Galagoides demidovii''), [[Kobus|pukuo]] (''Kobus vardonii''), [[Ĝirafa gazelo|gerenuko]] (''Litocranius walleri''), [[verukapro]] (''Phacochoerus africanus''), [[Ronĝuloj|idiuro zenkera]] (''Idiurus zenkeri''), [[Antilopo|Sunia antilopo]] (''Neotragus moschatus''), [[Antilopo|nigra hipotrago]] (''Hippotragus niger'') kaj [[Histriko|kresta histriko]] (''Hystrix cristata''). ;Predantoj Kelkaj specioj de [[Predado|predantoj]] estas:<ref name=fauna/> [[leono]] (''Panthera leo''), [[makulhieno]] (''Crocuta crocuta''), [[nigradorsa ŝakalo]] (''Canis mesomelas'') kaj [[servalo]] (''Leptailurus serval''). ;Primatoj Iuj el la raportitaj [[Primatoj|primataj]] specioj estas:<ref name=fauna/> [[ĉimpanzo]] (''Pan troglodytes''), kaj [[paviano]] (''Papio''): [[anuba paviano]] (''Papio anubis''), [[cinocefalo]] (''Papio cynocephalus''), kaj [[Paviano|hamadriado]] (''Papio hamadryas''). ;Birdoj [[Dosiero:Grey Crowned Crane-2.jpg|eta|[[Grizkrona gruo]] (''Balearica regulorum'') en Tanzanio.]] En marto 2004, laŭ la datumbazo de Avibase, la nombro de [[birdo]]-specioj en Tanzanio estis raportitaj al 1112 specioj (laŭ BirdLife International estas 1128 specioj<ref name=birdlife>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.birdlist.org/tanzania.htm |titolo= Birds of Tanzania, Checklist of the Birds of Tanzania, its Complete Birdlist |alirdato=24 Majo 2011 |eldoninto= birdlist.org}}</ref>), 23 endemiaj specioj, 35 tutmonde minacataj specioj kaj 3 enmetitaj specioj.<ref name=avibase>{{Citaĵo el la reto |url=http://avibase.bsc-eoc.org/checklist.jsp?lang=EN&region=tz&list=clements |titolo=Avibase – Bird Checklists of the World |verko=bird species found in Tanzania |alirdato=24 Majo 2011 |eldoninto=Avibase The World data bird base}}</ref> La [[konserva statuso]] de [[Grizkrona gruo|grizkronaj gruoj]] trovitaj en malsekregionaj herbejoj en orienta kaj suda Afriko inkluzive de [[Tanzanio]] estas listigita kiel vundebla.<ref name=Crane>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.iucnredlist.org/species/22692046/93334893 |titolo=Balearica regulorum Grey Crowned Crane |alirdato=28 Majo 2011 |eldoninto=IUCN Red List }}</ref> ;Endemiaj specioj [[Endemio|Endemiaj specioj]] estas:<ref name=avibase/> [[Ambirdoj|ambirdo]] (''Agapornis personatus''), [[Verdaj kolomboj|verda kolombo de Pemba]] (''Treron pembaensis''), [[Malgrandaj orelstrigoj|malgranda orelstrigo de Pemba]] (''Otus pembaensis''), [[Gufo|gufo de Usambara]] (''Bubo vosseleri''), [[Alaŭdedoj|alaŭdo de Beesley]] (''Chersomanes beesleyi''), [[Skeptomikto|skeptomikto de S-ino Moreau]] (''Scepomycter winifredae''), [[Ĉetioj|ĉetio de Usambara]] (''Hyliota usambarae''), [[Akalatoj|Usambara ruĝgorĝulo]] (''Sheppardia montana''), [[Akalatoj|Iringa ruĝgorĝulo]] (''Sheppardia lowei''), [[Akalatoj|Orbrusta ruĝgorĝulo]] (''Sheppardia aurantiithorax''), [[Nektariniedoj|nektarinio]] (''Anthreptes rubritorques''), [[Nektariniedoj|nektarinio de Moreau]] (''Nectarinia moreaui''), [[Nektariniedoj|ruĝflugila nektarinio]] (''Nectarinia rufipennis''), [[Serinoj|Tanzania serino]] (''Serinus melanochrous''), [[Ploceedoj|ruĝvosta teksbirdo]] (''Histurgops ruficauda''), [[Ploceedoj|Burnier-a ploceo]] (''Ploceus burnieri''), [[Ploceedoj|Reichard-a ploceo]] (''Ploceus reichardi'') kaj [[Ploceedoj|Nicoll-a ploceo]] (''Ploceus nicolli''). ;Enmetitaj specioj [[Enmetitaj specioj]] estas:<ref name=avibase/> [[kolombo]] (''Columba livia'') kaj [[blanknuka korvo]] (''Corvus splendens''). == Naturprotektejo == [[Dosiero:Lion Serengeti.JPG|eta|maldekstra|[[Leono|Leonino]] en [[Ngorongoro]], [[Tanzanio]]]] Ŝtelĉasado kaj homa premo por plenumi la grandegan postulon de sovaĝbesta viando estis grava problemo en Tanzanio, kun raportitaj forprenoj de {{Unuo|160000}} ĝis {{Unuo|200000}} bestoj ĉiujare en la [[1990-aj jaroj]]. La registaro de Tanzanio, kunlabore kun internaciaj helpagentejoj, faris seriozajn klopodojn por enkadrigi ĉi tiun problemon per leĝo pri sovaĝa vivo kaj devigo kaj trovado de solvoj al la konflikto inter sovaĝeja konservado kaj la bezonoj de kamparaj komunumoj dependantaj de ĉi tiuj resursoj. Kontraŭ-ŝtelĉasaj operacioj estis faritaj plurfoje kaj turismo surbaze de ĉasbesta vidado estis sukceso en la facile atingebla norda sovaĝa regiono de la lando. [[Trofeo|Trofea]] ĉasado ankaŭ donis iom da prokrasto al la problemo kaj tio helpis generi enspezon, ĝenerale en la nordaj, sudaj kaj okcidentaj sovaĝaj areoj.<ref name="EastGroup1999"/> Raporto de februaro 2020 pri sovaĝbestaj nombradoj efektivigitaj en oktobro 2018 kaj novembro 2018 en la [[Ĉasrezervejo Selous|Selous]]-[[Nacia Parko Mikumi|Mikumi]]-[[ekosistemo]] indikas, ke populacioj de elefantoj, hipopotamoj kaj zebroj pliiĝis kaj ke la batado estis sub kontrolo.<ref>[https://allafrica.com/stories/202002120532.html Tanzania: Jumbo, Hippo, Zebra Numbers Up - Report] 12 Feb 2020</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Naciaj parkoj de Tanzanio]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.tanzaniaparks.com/ Tanzania Safaris] == Tradukfonto == {{Trad|en|Wildlife of Tanzania|959532503}} {{Portalo Zoologio}} {{Naciaj parkoj de Tanzanio}} [[Kategorio:Faŭno de Tanzanio]] [[Kategorio:Sovaĝbestoj|Tanzanio]] eji1jvib8vhwywvkvtdi5g3gzwx4uug 0 696238 9494824 9245876 2026-10-17T14:13:48Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494824 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Gräfinau-Angstedt 03.jpg|eta|Figura grupo lamentanta pri la mortinta Kristo; [[Gräfinau-Angstedt]]]] [[Dosiero:Erfurt St. Severi 04.jpg|eta|Mario-altaro en la Severo-kirko erfurta]] La '''Skolo de Saalfeld''' (germane: ''Saalfelder Schule'') devenis el [[gotiko|gotika]] altarfarada ateliero ĉ. la jaro 1500. Je la tempo de la malfrua gotiko ĝi estis ege kreema en [[Turingio]] sur la kampo de bilda lignoskulptado. Precipe en la regiono de [[Saalfeld]] kaj [[Rudolstadt]] multaj vilaĝaj kirkoj provizitis per iliaj belegaj verkoj. == Historio == Post ekonomia floro en la lasta kvarono de la 15-a jarcento la [[abatejo de Saalfeld|benediktanoj de Saalfeld]] estis sur sia kulmino. Apogite fare de la en 1460 elektita abato kaj arthistoriisto Georg von Geylsdorf evoluis altkvalitega altar-laborejo. Mendis aferojn la klostro mem kaj centoj da spiritaj fondaĵoj en la tuta [[Orla]]-lando. Sub Balthasar von Stein la abteja kirko splende renovigitis en la jaro 1486. Aparte [[Georgo de Thüna]]. lasta abato ekde 1496 kaj princa abato ekde 1497, havis siajn meritojn koncerne la monaĥejan plibeligon. Li ĉial ajn ade subtenis la artistajn kapablojn. Post la voko de la unua [[protestantismo|protestantisma]] [[superintendanto]] [[Caspar Aquila]] enkondukitis en 1527 la [[Reformacio]] ankaŭ en Saalfeld. Post kiam estis forpelitaj el la urbo kaj la benediktanoj (en 1525) kaj la [[Urba muzeo de Saalfeld|franciskanoj]] (en 1533) iliaj preĝejoj ekhavis novajn funkciojn. Dum la malpacaj [[kamparanaj ribeloj]] (1525) kaj la [[schmalkalden|Ŝmalkalda]] milito pluaj mencioj pri la skolo kaj la atelieroj ĉesis.<ref>[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bkdt_saalfeld1892 Bau- und Kunst-Denkmäler Thüringens 1892, p. 50-51]</ref> == Agadoj == La plej gravan tiutempan laborejon en la komerca urbo Saalfeld (kiu tiam apartenis al la episkopujo de [[Würzburg]]) estris la lignoskulptisto [[Valentin Lendenstreich]] († 1506) kaj post ties morto Hans Gottwald von Lohr († 1542). Tiu lasta estis disĉiplo kaj kunlaboranto de [[Tilman Riemenschneider]] en Würzburg, kie li vivis kaj kreive laboris ĝis 1501. Depost 1503 li kreadis en Saalfeld kune kun aliaj sep kolegoj kies nomoj forgesitis. Ĝis hodiaŭ konserviĝis ne malmultaj skulpturoj kaj altaroj faritaj inter 1480 kaj 1520 de tiuj elstaraj artistoj.<ref>[http://archiv.ub.uni-heidelberg.de/artdok/2877/1/Kammel_Erfurter_Passionsbildwerke_des_Spaetmittelalters_2006.pdf Erfurter Passionsbildwerke des Spaetmittelalters]</ref><ref>[https://www.hampel-auctions.com/a/Gottwald-von-Lohr-am-Main-taetig-1503-1543.html?a=92&s=328&id=510982&g=Skulpturen hampel-auctions]</ref> == Verkoj == Fakuloj taksas la jenajn kreitaĵojn saalfeld-skolaj: * altaro en [[Rudolstadt|Rudolstadt-Volkstedt]], 15-a jc. * triptikoj en la [[defend-preĝejo]] de Rudolstadt-Schaala kaj [[preĝejo de Keilhau|Keilhau]].<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.rudolstadt.de/cms/website.php?id=%2Fde%2Fkultur_tourismus%2Fsehenswuerdigkeiten%2Fkirchen.htm |titolo=rudolstadt.de |alirdato=2021-08-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20190403203052/http://www.rudolstadt.de/cms/website.php?id=%2Fde%2Fkultur_tourismus%2Fsehenswuerdigkeiten%2Fkirchen.htm |arkivdato=2019-04-03 }}</ref> * Mario-altaro (1510) en la [[Preĝejo Sankta Severo (Erfurto)]] * malfrugotika lamentadgrupo sur la altaro de la Mario-kirko en [[Gräfinau-Angstedt]]<ref>[http://vserver.ilm-kreis.de/KWISwebComp/sections/view/companyView.jsf?ServiceId=70BB036D-ABC5-4349-82BB-F8FFB9AE5733 ilm-kreis.de]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * altaro el la eksa benediktana preĝejo, nun en la defendokirko Zeigerheim apud [[Bad Blankenburg]]<ref>[http://siegfried-harnisch.de/wanderungen/wanderplan2006/show.php?view=228_zeigerheim.jpg&from=%3Fseite%3D2 siegfried-harnisch.de]</ref> * altaro en la [[Preĝejo Sankta Jakobo (Rottenbach)]] la tiam famekonata artisto Lendenstreich mem * triptiko en la Miĥaelo-kirko de [[Großkochberg]]<ref>[https://www.liebhabertheater.com/grosskochberg/ liebhabertheater.com]</ref> * altaro en la Sebastiano-kirko en [[Dienstädt]], inter 1509 kaj 1513<ref>[https://kahla.de/cs/TRP024_Die_Kirche_Sankt_Sebastian_in_Dienstaedt.php kahla.de]</ref> * triptiko el Buchheim de ĉ. 1500 en la muzeo de [[Kastelo je Altenburg]] <ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.evangelische-kirchgemeinde-altenburg.de/category/offenekirche/ |titolo=evangelische-kirchgemeinde-altenburg |alirdato=2020-07-01 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200701214336/https://www.evangelische-kirchgemeinde-altenburg.de/category/offenekirche/ |arkivdato=2020-07-01 }}</ref> * triptiko en la kirko de [[Döhlen]], de 1510/15<ref>[http://www.kirchenkreis-rudolstadt-saalfeld.de/gemeinden/probstzella/37766.html kirchenkreis-rudolstadt-saalfeld] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Marteno-altaro el [[Meckenfeld]], nuntempe en la muzeo ĉe [[Weimarer Stadtschloss|Urbokastelo vajmara]], de 1502<ref>[http://www.kirchenkreis-weimar.de/kirchenkreis/pfarraemter-und-gemeinden/blankenhain-2/meckfeld/ kirchenkreis-weimar] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Nikolao-kirko en [[Unterwellenborn]], triptiko de 1522<ref>[https://www.monumente-online.de/de/ausgaben/2017/3/St-Nikolai-Unterwellenborn.php#.W12OPdVLjcs monumente-online]</ref> * granda Mario-altaro el la [[Preĝejo Sankta Vito (Oberpreilipp)]], hodiaŭ en la [[Urba muzeo de Saalfeld]]<ref>[http://www.museen.thueringen.de/Objekt/DE-MUS-876317/lido/V+3187+K3 museen.thueringen]</ref> * altarkestoj en [[Oberwellenborn]] kaj en Rottenbach el la Lendenstreich-ateliero<ref>[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/voss1917 Bau- und Kunst-Denkmäler Thüringens 1899]</ref> * altaroj respektive figuroj en la Mario-kirko de [[Gorndorf]] (1490), en la [[Preĝejo Sankta Gertrudo (Graba)]], en [[Weischwitz]], de la vilaĝa kirko de [[Achelstädt]], en [[Kranichfeld|Kranichfeld-Barchfeld]], en la Mario-kirko de [[Treppendorf]] (1480),<ref>[http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bkdt_saalfeld1892 Bau- und Kunst-Denkmäler Thüringens 1892]</ref> * altaro en Neusitz (1515)<ref>[https://zs.thulb.uni-jena.de/receive/jportal_jpvolume_00105464 Die saalfelder Altarwerkstatt]</ref> * altaro en la Preĝejo Sanktaj Stefano kaj Nikolao en [[Strößwitz]] (1508)<ref>[https://poessneck.otz.de/web/poessneck/startseite/detail/-/specific/Ein-Altar-und-seine-Ausstellung-292516167 poessneck.otz]{{404|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * altaro en la Bonifaco-preĝejo de [[Heilsberg]]<ref>[http://www.kirchenkreis-rudolstadt-saalfeld.de/gemeinden/remda/heilsberg/ kirchenkreis-rudolstadt-saalfeld] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} == Notoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Skulptado]] [[Kategorio:Turingio]] [[Kategorio:Gotiko]] [[Kategorio:Distrikto Saalfeld-Rudolstadt]] 1fsom0hg9mnobttqveslha6q4h89lbl 0 699251 9494912 9272028 2026-10-17T18:03:38Z Arbarulo 135469 9494912 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu|komuno}} La vorto '''komunumo''' originas de la termino communis, kiu devenas el kombino de la latina prefikso con- (el cum, kiu signifas "kune") kaj la vorto munis (el munus, kiu rilatas al plenumado de servoj). Ĝi havas la jenajn plurajn signifojn. * '''[[Komunumo (administracio)|Komunumo]]''' estas malgranda administra [[distrikto]], kies centro estas urbo aŭ vilaĝo ([[municipo]]). * '''[[Homa komunumo|Komunumo]]''' estas ĉiuspeca [[societo]], bazita sur komuneco de vivo kaj interesoj: ** [[Intenca komunumo]] ** [[Komunumo (intenca loĝado)]] ** [[Etno|Etna komunumo]] ** [[Kooperativo|Kooperativa komunumo]] ** [[Politika sistemo|Politika komunumo]] ([[komunismo]]) ** [[Ĉirkaŭlerneja komunumo]] ** [[Religia komunumo]] ** [[Ordeno (eklezio)|Ordeno]], tipo de [[religia komunumo]] * '''Komunumo''' estas kuniĝo de [[ŝtato]]j kun komunaj interesoj: ** [[Eŭropa Komunumaro]] ** [[Komunumo de Nacioj]] ** [[Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj]] * [[Metonimio|Metonimie]], '''komunumo''' estas sia membraro. {{Projektoj|ReVo=komun.0umo}}{{-}}{{Apartigilo}} a6anf3z8wrtws98e4lywbf5ibrqu90u 0 701567 9495163 8942897 2026-10-18T11:44:42Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495163 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Tukapu.jpg|eta|400ra|Inkaaj tokapuoj.]] '''Tokapuo''', en [[hispana]] ''tocapu'' aŭ ''tocapo'', do ankaŭ '''tokapo''', estas aro de [[kvadrato]]j kun geometria ornamado, ĝenerale multkolora, kiu aperas teksitaj aŭ broditaj en teksaĵoj, pentritaj en ceramikaj ujoj kiel "quero" (kero, nome ceremoniaj lignaj ujoj), uzitaj dum la periodo de la [[inkaa imperio]]. Kelkaj esploristoj supozis, ke temas pri sistemo de bilda komunikado de antaŭhispanaj [[Andoj]], nome supozita “perdita skribmaniero” de [[inkaoj]].<ref>[https://scielo.conicyt.cl/pdf/chungara/v46n1/art06.pdf Comparando las crónicas y los textos visuales andinos. Elementos para un análisis,] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200927061455/https://scielo.conicyt.cl/pdf/chungara/v46n1/art06.pdf |date=2020-09-27 }} Chungara, Revista de Antropología Chilena, Volumen 46, Nº 1, 2014.</ref> Aliaj esploristoj proponis, ke temas pri ia speco de [[heraldiko]] apartenanta al la inkaa nobelaro dediĉita al markigo de dinastioj aŭ monarkoj. == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://web.archive.org/web/20161113033511/http://revistas.pucp.edu.pe/index.php/arkeos/article/view/2165 Tokapuo 285: Consideraciones acerca de la llamada “escritura incaica”] * [http://kuprienko.info/gfe/view.php?file=Textos/Peru/Varios-documentos/2008_BAR-Quispe_offprint.pdf Lenguajes visuales de los incas] * [http://tocapu.org/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200923030858/http://tocapu.org/ |date=2020-09-23 }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Inkaoj]] [[Kategorio:Indiĝena kulturo de Ameriko]] d7ixaanb56y9jt2lbsvgp08a3b6ljor 0 714289 9494998 7659427 2026-10-17T22:05:09Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494998 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = Sándor Cseh |dosiero = |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = |naskonomo = }} '''[[Aleksandro|Sándor]] Cseh''' [ŝAndor ĉe], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Cseh Sándor''' estis [[Hungario|hungara]] [[bestokuracisto]], altlerneja [[instruisto]]. Sándor Cseh<ref>http://konyvtar.univet.hu/sirok/node24.html</ref> naskiĝis la {{daton|7|septembro|1914}} en [[Ópusztaszer|Sövényháza]], li mortis la {{daton|16|majo|1972}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == Sándor Cseh maturiĝis en [[gimnazio]] en [[Szeged]] en 1932, poste li akiris bestokuracistan [[diplomo]]n en veterinara [[fakultato]] de [[Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto|Reĝa Hungara Teknika kaj Ekonomia Universitato József]] en [[1939]]. Post la diplomo li estis bestokuracisto en [[Medgyesegyháza]], poste inter 1940-1943 li estis [[asistanto]] en la fakultato. Li doktoriĝis en 1943, poste li denove laboris province. En 1944 li estis soldato, inter 1945-1948 militkaptito en [[Sovetunio]]. Hejmenveninta en [[Magyarkeresztúr]] li estis gvidanto de [[artefarita fekundigo]] pri bovinoj. En 1951 li ricevis taskon pri establo de tutlanda laboratorio pri artefaritaj fekundigoj, samtempe li havis [[posteno]]n en la [[kliniko]], kie li ankaŭ instruis. En la sekva jaro li ricevis la rangon [[docento]], inter [[1966]] kaj [[1972]] li estis katedrestro kaj klinikestro, sed [[profesoro]] li estis nur postmorte. Li kandidatiĝis en 1966 antaŭ la [[Hungara Scienca Akademio]]. Li ricevis kelkajn [[premio]]jn. == Elektitaj kontribuoj == * ''Állatorvosi szülészeti műtéttan'' (studenta lernolibro, la unua hungare en tiu temo, 1955; 1967) * ''Nem fertőző eredetű meddőség–Vasectomia'' (studenta lernolibro; kun [[Kálmán Bölcsházy]], 1963) * ''Megelôzô beavatkozások a tehenek serviceperiódjának rövidítésére'' ([[disertaĵo]], 1965) * ''Állatorvosi szülészeti műtéttan'' (1967) * ''Állatorvosi szaporodásbiológia és szülészet'' (studenta lernolibro, 1973) == Fontoj == * [http://www.huveta.hu/bitstream/handle/10832/606/CsehSandor.pdf?sequence=1&isAllowed=y hungarlingva biografio kun foto] * [https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-eletrajzi-lexikon-7428D/c-cs-74E9A/cseh-sandor-74F79/ hungarlingva biografio kun foto] * [https://jelesnapok.oszk.hu/prod/unnep/cseh_sandor_szuletesnapja__1914 hungarlingva biografio] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Unua}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Cseh Sandor}} [[Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] 6bph3v2z813xhaasonkbcamcp8lc1y6 0 714711 9495063 8477474 2026-10-18T06:03:30Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495063 wikitext text/x-wiki '''Teroformigo de Marso''' estas nuntempe hipoteza procedo loĝi kaj [[Teroformigo|teroformigi]] [[Marso (planedo)|Marson]] por ke ĝi havu terajn situaciojn, tiel atmosfero, klimato, akvo, naturo ktp. Teroformigo de Marso estas komuna aspekto de [[Sciencfikcio|scienc-fikcio]], kaj iĝas pli kaj pli grava afero ĉar timoj pri [[klimata ŝanĝo]] kaj homa surviveblo pliiĝas. [[Dosiero:TerraformedMarsGlobeRealistic.jpg|eta|Hipoteza bildo de teroformigita Marso.]] == Kialoj == Estas multaj kialoj ke teroformigi Marson eble estas necese. Unue, la konstanta kresko de [[homaro]] kaj konsekvence la konstanta uzado de teraj materialoj kreas gravajn sociajn kaj ekologiajn problemojn. Cetere, se katastrofa evento okazus en [[Tero]], Marso povus esti la dua homara hejmo. Marso specife estas bona loko por teroformigo, ĉar ĝi estas la plej simila planedo al Tero en la [[sunsistemo]]. == Obstakloj == Estas multaj obstakloj teroformigi, ĉar la situacio de Marso ne estas la sama kiel sur la Tero. Specife, iuj problemoj, kiujn teroformigistoj devas venki, estas: * Malpli da lumo (60% lumo de Tero);<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://www.firsttheseedfoundation.org/resource/tomatosphere/background/sunlight-mars-enough-light-mars-grow-tomatoes/ |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-02-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20181126221359/https://www.firsttheseedfoundation.org/resource/tomatosphere/background/sunlight-mars-enough-light-mars-grow-tomatoes/ |arkivdato=2018-11-26 }}</ref> * Malpli da gravito (38% gravito de Tero); * Ekstremaj temperaturoj, la averaĝo estas 210K (Tera temperaturo averaĝe estas 287K);<ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://marsnews.com/the-planet-mars |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-02-23 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150407230246/http://marsnews.com/the-planet-mars |arkivdato=2015-04-07}}</ref> * Ne ekzistas natura provizo de manĝaĵoj. == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Marso]] [[Kategorio:Marso en fikcio]] [[Kategorio:Fikciaj teknologioj]] gt07xmrkd4upuy9pb0ijn523gz55o06 0 730952 9494897 8826589 2026-10-17T15:52:29Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494897 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} '''''Soricomorpha''''' (el [[Greka lingvo|greka]] "sorik-forma") estas iam uzata [[taksono]] ene de la [[klaso (biologio)|klaso]] de [[mamulo]]j. En la pasinto ĝi formis gravan grupon ene de iama ordo de ''[[Insectivora]]''. Tamen, ''Insectivora'' estis polifiletika kaj variaj novaj ordoj estis disigitaj el tiu, kiel ''[[Afrosoricida]]'' (Tenrecedoj, Ĥrisoĥloredoj, Potamogaledoj), [[Makrosceliduloj]] (elefantaj sorikoj), kaj [[Erinacedoj]] ([[erinaco]]j kaj [[galericenoj]]), kaj la kvar restantaj [[familio (biologio)|familioj]] de ''Soricomorpha'' estis traktataj kiel aparta ordo. ''Insectivora'' estis malplenigita kaj distribuita.<ref>Hutterer, R. (2005). [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=13700001 "Order Soricomorpha".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160920172902/http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=13700001 |date=2016-09-20 }} En Wilson, D.E.; Reeder, D.M. (eld.). [https://books.google.es/books?id=JgAMbNSt8ikC&pg=PA220%E2%80%93311&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3a eld.).] [[Johns Hopkins University Press]]. pp. 220–311. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.</ref> Vivantaj membroj de grupo gamas laŭ grando el la Etruska soriko, de ĉirkaŭ 3.5 cm kaj 2 gramoj, ĝis Kuba solenodono, de ĉirkaŭ 32 cm kaj 1 kg. * '''Soricomorpha''' ** '''Familio [[Soricidae]]''' (sorikoj) *** Subfamilio [[Crocidurinae]]: (blankdentaj sorikoj) *** Subfamilio [[Soricinae]]: (ruĝdentaj sorikoj) *** Subfamilio [[Myosoricinae]]: (afrikaj blankdentaj sorikoj) ** '''Familio [[Talpidae]]''': (talpoj kaj proksimaj parencoj) *** Subfamilio [[Scalopinae]] (amerikaj talpoj kaj proksimaj parencoj) *** Subfamilio [[Talpinae]] (malnovmondaj talpoj kaj proksimaj parencoj) *** Subfamilio [[Uropsilinae]] (ĉinaj sorikecaj talpoj) ** '''Familio [[Solenodontidae]]''': solenodonoj; du nuntempaj specioj) == Notoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Sorikomorfoj]] [[Kategorio:Filogenetiko]] 6rpskpogt99oagjnl0nf83gsnblwgyw 0 730954 9494885 8453350 2026-10-17T15:20:00Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494885 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Solenodon jun 09 0061 crop.JPG|eta|Solenodon jun 09 0061 crop]] [[Dosiero:hispaniolan solenodon.jpg|eta|desktre|200ra|[[Hispaniola solenodono]] (''Solenodon paradoxus'').]] [[Dosiero:Abhandlungen_der_Königlichen_Akademie_der_Wissenschaften_in_Berlin_(1863)_(16740609846).jpg|alternative=Abhandlungen der Königlichen Akademie der Wissenschaften in Berlin (1863) (16740609846).jpg|eta|Abhandlungen der Königlichen Akademie der Wissenschaften in Berlin (1863) (16740609846)]] '''Solenodonoj''' (kun la signifo "fendodenta") estas [[veneno|venena]], [[noktulo|noktema]], nestotruemaj, [[insektovora]]j [[mamuloj]] kiuj apartenas al la [[familio (biologio)|familio]] '''Solenodontidae'''. La du vivantaj solenodonaj specioj estas la [[Kuba solenodono]] (''Solenodon cubanus''), kaj la [[Hispaniola solenodono]] (''Solenodon paradoxus''). Inter la minacoj al ambaŭ specioj estas [[habitatodetruo]] kaj predado fare de neindiĝenaj katoj, hundoj kaj [[Mungotedoj|mongotoj]], enmetitaj de homoj en la insuloj de la solenodonoj por kontroli serpentojn kaj rodulojn.<ref>{{Citaĵo el novaĵo|url=https://www.theguardian.com/environment/2019/jun/01/save-the-solendrons-endangered-species|titolo=Save the polar bears, of course ... but it's the solenodons we really need to worry about|alirdato=3a de Junio 2019|familia nomo=McKie|persona nomo=Robin|dato=1a de Junio 2019|verkaĵo=The Observer}}</ref><ref>{{cite iucn |last1=Turvey |first1=S. |last2=Incháustegui |first2=S. |title=Hispaniolan Solenodon |url=https://www.iucnredlist.org/species/20321/9186243 |date=2008|access-date=3a de Junio 2019}}</ref><ref>{{cite iucn |last1=Kennerley |first1=R. |last2=Turvey |first2=S. |last3=Young |first3=R. |title=Cuban Solenodon |url=https://www.iucnredlist.org/species/20320/22327125 |date=2018 |access-date=3a de Junio 2019}}</ref> La Hispaniola solenodono kovras ampleksan gamon de habitatoj en la insulo [[Hispaniolo]] el malaltaj sekaj arbaroj ĝis altateraj pinarbaroj. Du aliaj priskribitaj specioj formortiĝis dum la [[Kvaternaro]].<ref name="MSW3">Hutterer, R. (2005). [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=13700014 "Order Soricomorpha".] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} En Wilson, D.E.; Reeder, D.M (eld.). [https://books.google.es/books?id=JgAMbNSt8ikC&pg=PA222-223&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3a eld.).] Johns Hopkins University Press. pp. 222–223. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.</ref> [[Oligoceno|Oligocenaj]] genroj de [[Nordameriko]] kiel ''Apternodus'', estis sugestitaj kiel parencoj de ''Solenodon'', sed la originoj de la animalo restas malhelaj.<ref name="WA01">{{cite book |last1=Whidden |first1=H. P. |last2=Asher |first2=R. J. |editor1-last=Woods |editor1-first=Charles A. |editor2-last=Sergile |editor2-first=Florence E. |year=2001 |title=Biogeography of the West Indies: Patterns and Perspectives |contribution=The origin of the Greater Antillean insectivorans |publisher=CRC Press |place=Boca Raton, London, New York, and Washington, D.C. |isbn=0-8493-2001-1 |pages=237–252 |url=https://books.google.com/books?id=kDchYICxSDsC&q=The+origin+of+the+Greater+Antillean+insectivorans&pg=PA237}}</ref> Oni konas nur unu [[genro]]n, nome ''Solenodon''. Aliaj genroj estis konsiderataj, sed estas nuntempe konsiderataj kiel [[Sinonimo (taksonomio)|fruaj sinonimoj]]. Solenodontedoj montras retenon de primitivaj mamulkarakteroj. En 2016, solenodonoj estis konfirmitaj per genetika analizo kiel apartenanta al evolucia branĉo kiu disiĝis el la stirpo kiu kondukas al [[erinaco]]j, [[talpo]]j, kaj [[soriko]]j antaŭ la [[Kretacea-terciara evento]].<ref name=Brandt2016>{{cite journal |last1=Brandt |first1=Adam L. |last2=Grigorev |first2=Kirill |date=Aprilo 2016 |title=Mitogenomic sequences support a north–south subspecies subdivision within ''Solenodon paradoxus'' |journal=Mitochondrial DNA Part A |doi=10.3109/24701394.2016.1167891 |volume=28 |issue=5 |pages=662–670 |pmid=27159724 |s2cid=32735234 |url=https://digitalcommons.snc.edu/faculty_staff_works/31 }}</ref> Ili formas unu el du familioj de sorikomorfoj de [[Karibio]]. == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Venenaj bestoj]] [[Kategorio:Faŭno de Karibio]] [[Kategorio:Mamuloj]] e239ngh2a2v4mu4qnhsfhzr6kc2vlb3 0 737938 9494948 8912660 2026-10-17T18:58:07Z InternetArchiveBot 180276 Add 1 book for [[Vikipedio:Kontrolebleco]] (20261017sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 9494948 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sciencisto}} '''Jean Servais STAS''' (21a de Aŭgusto 1813 – 13a de Decembro 1891) estis [[Belgoj|belga]] analiza [[kemio|kemiisto]] kiu kun-mezuris la mason de [[karbono]]. == Vivo == Li laboris en la [[Franca Politeknika Lernejo]] en Parizo sub direktorado de [[Jean-Baptiste Dumas]]. Stas kaj Dumas determinis la [[atomomaso]]n de [[karbono]] pesante specimenon de pura materialo, bruligante ĝin en pura oksigeno, kaj poste pesante la karbondioksidon produktitan. Li akiris internacian famon pree de la determinado de la atomomaso de elementoj pli akurate ol iam antaŭe, uzante atoman mason de 16 por [[oksigeno]] kiel normigo. Liaj rezultoj malpravigis la hipotezon de la angla fizikisto William Prout, ke ĉiuj atomomasoj devas esti integraj multobloj de tiu de [[hidrogeno]]. Tiuj zorgaj, akurataj atompezaj mezuroj fare de Stas helpis meti la fundamenton por la [[Perioda tabelo|perioda sistemo de elementoj]] de [[Dmitrij Mendelejev]] kaj aliaj.<ref>{{Citaĵo el gazeto|titolo=The process of discovery: Mendeleev and the periodic law|url=https://archive.org/details/annals-of-science_1974-05_31_3/page/181|familia nomo=Rawson|persona nomo=Don C.|jaro=1974|gazeto=Annals of Science|volumo=31|numero=3|COI=10.1080/00033797400200221|paĝoj=181–204}}</ref> Sekvante la pioniran laboron de [[Antoine Lavoisier|Lavoisier]] kaj lian aserton pri la maskonservado, la longdaŭraj kaj detalaj eksperimentoj de Stas subtenis la striktan akuratecon de tiu leŭo en la kemiaj reakcioj,<ref>Matthew Moncrieff Pattison Muir, [https://books.google.com/books?id=EwZZAAAAYAAJ ''The Elements of Chemistry''] (1904)</ref> kvankam fakte ili estis plenumitaj cele al tute aliaj intencoj. Lia esplorado<ref>Nouv. Recherches sur los lois des proportions chimiques (1865) 152, 171, 189</ref><ref>"Conservation of Mass in Chemical Changes"[https://books.google.com/books?id=bhQ3AAAAYAAJ ''Journal - Chemical Society, London'', Vol.64], Part 2 Chemical Society (Great Britain)</ref> indikis, ke en certaj reakcioj la perdo aŭ gajno ne povis esti de pli ol el 2 ĝis 4 partoj en 100 000.<ref>William Edwards Henderson, [https://archive.org/details/acourseingenera00hendgoog ''A Course in General Chemistry''] (1921)</ref> La diferenco en la akurateco celita kaj atingita de Lavoisier unuflanke, kaj de [[Edward Morley|Morley]] kaj Stas aliflanke, estas enorma.<ref>Ida Freund, [https://archive.org/details/studychemicalco01freugoog ''The study of Chemical Composition'': an account of its method and historical development, with illustrative quotations] (1904)</ref> En 1850 Stas science pruvis, ke la belga grafo Hippolyte Visart de Bocarmé estis murdinta sian bofraton venenante lin per [[nikotino]].<ref>{{Cite journal |last=Wennig |first=Robert |date=Aprilo 2009|title=Back to the roots of modern analytical toxicology: Jean Servais Stas and the Bocarmé murder case |journal=Drug Test Anal |volume=1 |issue=4 |pages=153–5 |location = England| pmid = 20355192 |doi = 10.1002/dta.32 }}</ref> == Honoroj kaj premioj == * Eksterlanda Membro, [[Reĝa Societo de Londono]] (1879) * [[Medalo Davy]] (1885) * Stratoj nomitaj laŭ li == Verkoj == * {{Citaĵo el libro|titolo=Œuvres Complètes|aŭtoro=Stas, Jean Servais|jaro=1894|volumo=1|loko=Brussels|redaktinto=L. W. Spring}} * {{Citaĵo el libro|url=https://archive.org/details/oeuvrescomplte02stasuoft|titolo=Œuvres Complètes|aŭtoro=Stas, Jean Servais|jaro=1894|volumo=2|loko=Brussels|eldoninto=Bruxelles [etc.] C. Muquardt|redaktinto=J. B. Depaire}} * {{Citaĵo el libro|url=https://archive.org/details/oeuvrescomplte03stasuoft|titolo=Œuvres Complètes|aŭtoro=Stas, Jean Servais|jaro=1894|volumo=3|loko=Brussels|eldoninto=Bruxelles [etc.] C. Muquardt|redaktinto=L. W. Spring}} ===Tradukoj=== *[[Le Clément de Saint Marcq]]. '''Resumo de la kurso pri teologio'''. Tradukis A. Stas. [[Antverpeno]], 1912(?). == Literaturo == * {{cite journal | author = Morley, Edward W. | title = Jean Servais Stas | journal = Journal of the American Chemical Society | year = 1892 | volume = 14 | pages = 173–189 | url = https://books.google.com/books?id=EiQDAAAAYAAJ&q=Jean+Stas&pg=PA173 | doi = 10.1021/ja02123a012 | publisher = American Chemical Society | issue = 7}} * {{Citaĵo el gazeto|titolo=Jean Servais Stas|aŭtoro=Timmermans, Jean|jaro=1938|gazeto=Journal of Chemical Education|volumo=15|numero=8|COI=10.1021/ed015p353|biblioteka kodo=1938JChEd..15..353T|paĝoj=353–357}}- tradukita en anglan de Ralph Oesper == Vidu ankaŭ == * [[Mas-spektrogramo]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Stas, Jean}} [[Kategorio:Belgaj kemiistoj]] [[Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj]] [[Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono]] p8tkzf4u3blhjft84yfikwwp9ud9qdf 0 738037 9495143 9453327 2026-10-18T10:53:43Z ThomasPusch 1869 9495143 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Leif SEGERSTAM''' (je plena nomo Leif Selim Segerstam, naskiĝis la [[2-an de marto]] [[1944]], mortis la [[9-an de oktobro]] [[2024]]) estas [[Svedlingvaj finnlandanoj|svedlingva finnlanda]] [[dirigento]], kiu estas aginta en multaj gravaj taskoj de muziksfero kaj en [[Finnlando]] kaj eksterlande. Li estas konata ankaŭ kiel escepta vastprodukta [[komponisto]], kaj ludas ekzemple [[piano]]n kaj [[violono]]n. Li mem publike kritike komentis esti tro dika. == Eksteraj ligiloj == * [https://www.blf.fi/artikel.php?id=1522 artikolo en la Biografia leksikono por Finnlando, elektronika eldono (Biografiskt lexikon för Finland, elektronisk utgåva), Sveda Literatura Societo en Finnlando (Svenska litteratursällskapet i Finland) 2014] ({{sv}}) {{Projektoj}} {{Ĝermo|finno}} {{Vivtempo|Segerstam, Leif}} [[Kategorio:Finnaj muzikistoj]] [[Kategorio:Finnaj dirigentoj]] [[Kategorio:Svedlingvaj finnlandanoj]] paoll8qndh22tlqljxupsg2us7fkkc8 0 752564 9494820 9470019 2026-10-17T14:01:15Z Sj1mor 12103 9494820 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Liviu REBREANU''' (naskiĝinta la {{Daton|27|11|1885}} en [[Târlișua]] tiam en [[Aŭstrio-Hungario]], nun en [[Rumanio]], mortinta la {{Daton|1|9|1944}} en Ștefănești ([[Distrikto Argeș]]) estis verkisto, dramaturgo kaj ĵurnalisto [[rumanio|rumana]]. Parte li verkis [[hungara lingvo|hungarlingve]]. == Vivo == [[Dosiero:Stamp 1985 Liviu Rebreanu.jpg|eta|Liviu Rebreanu sur poŝtmarko rumania de 1985]] Estante la dua infano de la instruisto Vasile Rebreanu (iama samklasano de [[George Coșbuc]]) kaj havante 12 gefratojn li frekventis la bazlernejon en [[Maieru]]. Poste lernantis li en [[Năsăud]] kaj [[Bistrița]] (tie ĉe la germana gimnazio), fine ĉe la armea lernejo en [[Sopron]]. De 1903 ĝis 1906 Rebreanu frekventis la Reĝan hungarlandan armeakademion ''Ludoviceum'' je [[Budapeŝto]]. Pli malfrue li deĵoris subleŭtentantece por la armeo de [[Aŭstrio-Hungario]] en [[Gyula]]. Demisio lia estis en 1908 por la volo dediĉi sin al ĵurnalismo kaj verkado tute kontraŭ la volo de la gepatroj. En la 1.11.1908 aperis lia unua publikaĵo, la novelo ''Codrea'' en la [[sibiu|sibia]] gazeto "Luceafărul". En la jaro 1909 li kaŝe transiris la hungarian landlimon [[karpatoj|karpatan]] por atingi la [[Reĝlando de Rumanio|Reĝlandon de Rumanio]]. La reston de la vivo li pasigis plejparte en [[Bukareŝto]]. Rebreanu aniĝis al diversaj literaturaj rondoj kaj laboris kiel ĵurnalisto por "Ordinea", poste ĉe "Falanga literară și artistică". La rumaniaj aŭtoritatoj ekstradiciis lin en januaro 1910 al la hungaraj, kiuj arestis lin pro artikoloj favoraj al la unuiĝo de ĉiuj rumanoj en unu ŝtaton. Liberiĝo lia estis jam en aŭgusto kaj li reiris Bukareŝton. En 1911/12 li estis sekretario ĉe la Nacia teatro de [[Craiova]] kie li laboris sub la direktoreco de la novelisto [[Emil Gârleanu]]. Tiam li ankaŭ edzinigis Fanny Rădulescu. Lia unua libro publikiĝis en 1912, antologio de noveloj, kun la titolo ''Frământări''. Dum la [[Unua mondmilito]] li estas reportero por ''[[Adevărul]]'' verkante kaj publikigante paralele, ekz. ''Golanii'' kaj ''Mărturisire'' en 1916, kaj ''Răfuială'' en 1919. Postmilite li iĝis grava kunlaboranto de la literatursocieto "Sburătorul" kiun estris la kritikisto [[Eugen Lovinescu]]. En 1920 aperis lia romano ''Ion'', samtempe la unua moderna romano rumanlingva. Por ĝi li premiistis fare de la [[Rumana Akademio]] kies membro li mem iĝis en 1939. Inter 1928 kaj 1930 li estris la Nacian teatron de Bukareŝto kaj inter 1940 kaj 1944 li prezidantis ĉe "Societatea Scriitorilor Români". == Diversaĵoj == Lia frato Emil ekzekutitis pro spionado kaj dizerto dum la [[Unua mondmilito]] kiun ankaŭ Liviu mem partoprenis kiel hungarlanda oficiro. Rebreanu partoprenis kunvenon de poetoj en [[Vajmaro]] en 1941 (''Weimarer Dichtertreffen'', organizitan de [[nazioj|nacisocialismaj]] aŭtoritatoj). La nazioj ankaŭ aljuĝis al li la meritordenon ''Verdienstorden vom Deutschen Adler mit Stern''.<ref>Hans-Peter Kunisch: ''Die Leere der Hügel, die Zeichen der Gewalt.'' Recenzo, ĉe: [[Süddeutsche Zeitung]], 7.2,2019, p. 14</ref> == Verkaro == === noveloj === * ''Catastrofa'', 1921 * ''Norocul'', 1921 * ''Cuibul visurilor'', 1927 * ''Cântecul lebedei'', 1927 * ''Ițic Ștrul dezertor'', 1932 === romanoj sociaj === * ''Ion'', 1920 * ''Crăișorul'', 1929 * ''Răscoala'', 1932 * ''Gorila'', 1938 === romanoj psikologiaj === * ''Pădurea spânzuraților'', 1922 * ''Adam și Eva'', 1925 * ''Ciuleandra'', 1934. Esperanta traduko aperis en 2015 === romanoj alitemaj === * ''Amândoi'', 1940 === teatraĵoj === * ''Cadrilul'', 1919 * ''Plicul'', 1923 * ''Apostolii'', 1926 == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.imdb.com/name/nm0714384/ Rebreanu ĉe IMDb] * Bianca Sara Gavrila: [https://adevarul.ro/locale/bistrita/liviu-rebreanu-dragostea-fanny--recunoasterea-ilegala-fetitei-flori-1_5268bfb3c7b855ff567363be/index.html "Liviu Rebreanu, între dragostea pentru Fanny şi recunoaşterea ilegală a fetiţei sale din flori"], 24.10.2013 * [https://ro.wikisource.org/wiki/Autor:Liviu_Rebreanu Vikifontaro] * [http://acad.ro/bdar/armembriLit.php?vidT=R Akademimembroj ekde 1866] * [http://www.ici.ro/romania/ro/cultura/l_rebreanu.html Liviu Rebreanu sur kultura pagharo] * [http://adevarul.ro/news/societate/muzeele-rebreanu-minulescu-usa-usa-bloc-1_50abd4f37c42d5a66380e1ea/index.html Muzeoj pri Rebreanu kaj Minulescu], 26.5.2007, ''[[Adevărul]]'' * [http://www.agonia.ro/index.php/author/0002657/index.html Biografio de Liviu Rebreanu] * [http://www.bnr.ro/EmisiuniDetails.aspx?idd=1062&WebPageId=726 Monereldono speciala rebrean-memora: ''125 de ani de la nașterea scriitorului Liviu Rebreanu''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150402180008/http://www.bnr.ro/EmisiuniDetails.aspx?idd=1062&WebPageId=726 |date=2015-04-02 }} * [http://www.amosnews.ro/arhiva/valori-ale-culturii-nationale-liviu-rebreanu-124-ani-nastere-27-11-2009 Valori ale culturii naționale: Liviu Rebreanu: 124 de ani de la naștere], 27.11.2009, ''Amos News'' * [http://www.amosnews.ro/arhiva/valori-ale-culturii-nationale-liviu-rebreanu-55-ani-moarte-01-09-2009 Valori ale culturii naționale: Liviu Rebreanu - 55 de ani de la moarte], 1.9.2009, ''Amos News'' * [http://jurnalul.ro/campaniile-jurnalul/redescoperirea-romaniei/intre-cuibul-visurilor-si-pripasul-lui-ion-512987.html Între "Cuibul visurilor" și pripasul lui Ion], 30.6.2009, Anca Alexe, ''Jurnalul Național'' * [http://jurnalul.ro/cultura/arte-vizuale/tainele-lui-liviu-rebreanu-rastignite-in-carti-508275.html Tainele lui Liviu Rebreanu, "răstignite" în cărți] - intervjuo kun Niculae Gheran, 20.5.2009, Monica Andronescu, ''Jurnalul Național'' * [http://jurnalul.ro/cultura/arte-vizuale/nu-facea-nici-un-efort-sa-placa-508183.html "Nu făcea nici un efort să placă"] - intervjuo kun Niculae Gheran, 195.2009, Monica Andronescu, ''Jurnalul Național'' * [http://jurnalul.ro/cultura/teatru/nu-suporta-mediocritatea-508044.html "Nu suporta mediocritatea" (intervjuo kun Ion Lucian)], 18.5.2009, Andreea Tudorica, ''Jurnalul Național'' * [http://adevarul.ro/cultura/istorie/liviu-rebreanu-murit-impuscat-rusi-1_52ea0798c7b855ff56ec39b1/index.html Despre morto de Rebreanu], 30.1.2014, Ștefan Mitroi, ''Adevărul'' (hipotezo de murdo de Rebreanu fare de sovetiaj soldatoj) {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Rebreanu, Liviu}} [[Kategorio:Rumanaj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Rumanaj verkistoj]] [[Kategorio:Transilvanianoj]] [[Kategorio:Akademianoj]] [[Kategorio:Hungaraj oficiroj]] n4ze1u0d0bzieqc4t4ep574pa9hvcsh 0 754514 9494908 8465922 2026-10-17T17:47:34Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494908 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | Urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Stende | alia_nomo = | alia_nomo1 = | alia_nomo2 = | kategorio = [[Urbo]] <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Stendes pilsēta - panoramio.jpg | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Stende town flag.png | blazono = Stende gerb.png <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = | moto = | kromnomo = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Latvio | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = | histregiono = [[Kuronio]] | histregiono_noto = | distrikto = [[distrikto Talsi|Talsi]] | municipo = <!-- *** Familio *** --> | parto = | rivero = <!-- *** Situo *** --> | situo = | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 72-90 | lat_d = 57 | lat_m = 08 | lat_s = 43 | lat_NS = N | long_d = 22 | long_m = 32 | long_s = 05 | long_EW = E | koordinatoj_tipo = region:LV_type:city <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 4.8 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1630 | loĝantaro_dato = 29.01.2021 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1991 | establita_tipo = Urbaj rajtoj | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Horzonoj en Eŭropo|EET]] | utc_offset =+2 | horzono_DST = [[Horzonoj en Eŭropo|EEST]] | utc_offset_DST =+3 | poŝtkodo = LV-3257 | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo1 = | kodo1_tipo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = | mapo_lokumilo = Latvio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = | mapo2 = | mapo2_priskribo = | freemap_zoom = 13 <!-- *** Retpaĝoj *** --> | commons = Stende | statistiko = | retpaĝo = [http://www.stende.lv/ stende.lv] <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Stende''' estas urbo en [[Latvio|Latvia]] historia regiono [[Kuronio]], en la nordokcidento de Latvio en Kursa maltebenaĵo.<ref name="LGA">Latvijas ģeogrāfijas atlants - Latvia geografia atlaso. "Jāņa sēta", 2020</ref> Ĝi apartenas al [[distrikto Talsi]] kaj situas en suda parto de la distrikto. La distancoj al la plej gravaj centroj estas 13 km de [[Talsi]], 48 km de [[Kuldīga]] kaj 114 km de [[Rigo]].<ref>[http://lv.toponavi.com/20922-65644 Toponavi.com. Distancoj] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Stende havis 1630 loĝantoj en 2021.<ref>[http://vietvardi.lgia.gov.lv/vv/to_www_obj.objekts?p_id=18883 Datumbazo de loknomoj]</ref> Averaĝa temperaturo: -5,5 °C en januaro, +16,5 en julio. Precipitaĵo 700-750 mm jare.<ref name="LGA" /> == Historio == Historie, la vilaĝo ekzistis en ĉi tiu areo en Dižstende (5 km norde) ĉirkaŭ Stende grandbieno, kiu estis larĝa kaj riĉa delonge. La nuna Stende komencis formi en 1897 pro la konstruado de la [[fervojo]] [[Ventspils]]-[[Ribinsko]].<ref>Latviešu konversacijas vārdnīca - Latva konversacio vortaro. v. XX, p. 40601, 1940 jaro.</ref> La stacio Stende ekfunkciis en 1900, kaj la linio estis finkonstruita en 1904.<ref name="Vesture">[http://www.stende.lv/stendes-vesture/ Stende.lv. Historio de Stende] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220201142107/http://www.stende.lv/stendes-vesture/ |date=2022-02-01 }} {latve)</ref> En 1925, sub la nomo Renčuciems (poste - Stendesciems), ĝi estis inkludita en listo de vilaĝoj. [[Nazia Germanio|Germana]] [[koncentrejo]] situis en Stende dum la [[Dua Mondmilito]].<ref name="LME">Latvijas PSR Mazā Enciklopēdija - Latva Malgranda Enciklopedio, v. 3, p. 416.</ref> La rajtoj de la laborista vilaĝo (ekde 1961 - la urbovilaĝo) estis akiritaj en 1949. En 1978, vilaĝa evoluplano estis ellaborita, kiu ne estis efektivigita. Ĝi planis pri konstruado de laktofabriko, faklernejo kaj kinejo, pretervojo.<ref name="Vesture" /> Stende havas la statuson de urbo ekde 1991. == Loĝantaro == === Ŝanĝo de loĝantaro === {| class="wikitable" |- ! Jaro!! 1935!! 1959!! 1970!! 1973!! 1979!! 1989!! 2000!! 2011 !! 2021 |- | Homoj|| 719|| 1850|| 1851|| 1956|| 2034|| 2134|| 2012|| 1732 || 1630 |} === Etna strukturo === {| class="wikitable" |- ! Jaro!! Homoj kune!! [[Latvoj]]!! [[Rusoj]] !! [[Belorusoj]]!! [[Ukrainoj]]!! [[Poloj]]!! [[Litovoj]]!! [[Judoj]]!! [[Ciganoj]]!! [[Tataroj]] !![[Germanoj]]!! [[Estonoj]]!! La cetero |- | 1935|| 719|| 690|| 9|| 0|| 0|| 13|| 0|| 3|| 0|| 0|| 4|| 0|| 0 |- | 1979|| 2034|| 1743|| 174|| 30|| 15|| 24|| 14|| 5|| N/A|| N/A|| N/A|| N/A|| 29 |- | 1989|| 2134|| 1851|| 161|| 33|| 21|| 25|| 15|| 1|| 18|| 4|| 0|| 1|| 4 |- | 2000|| 2012|| 1800|| 116|| 26|| 17|| 20|| 15|| 1|| 9||N/A||N/A|| 0|| 8 |- | 2011|| 1732|| 1603|| 80|| 15|| 13|| 7|| 6|| N/A|| N/A|| N/A|| N/A|| N/A|| 8 |} == Transporto == Ekde 2010 persontrajnoj ne plu haltas ĉe Stende stacio, kaj la nura transporto en la urbo estas per vojoj. De la ŝoseo transiranta ĝin P120 Talsi-Kuldīga (en la urbo - Brīvības Strato) proksime de Stende disbranĉiĝas vojoj V1401 Stende-Mērsrags, V1402 Stende-[[Sabile]]-Pūce kaj la municipa vojo tra Prāmnieki al Dižstende.<ref>[https://www.openstreetmap.org/#map=15/57.1382/22.5370 OpenStreetMap. Stende]</ref> === Historio de etŝpuraj fervojoj === Kiel ligo inter la fervoja linio Rigo-Ventspils, Norda Kuronio kaj la marbordaj havenoj de la [[Golfo de Rigo]], la germana armeo kiu okupis Kurzeme en 1916 konstruis etŝpuran fervojreton kiu kondukis de Stende al Roja, Mērsrags kaj Dundaga-Mazirbe-Ventspils. La linioj suferis malbone en ambaŭ mondmilitoj, kiam ili estis detruitaj fare de retiriĝantaj armeoj, sed ili poste estis restarigitaj. La reto funkciigis ĝis 1963, Stende stacio estis fermita en 1968.<ref>[https://web.archive.org/web/20150118203614/http://www.balticgreenbelt.uni-kiel.de/fileadmin/fileexchange/OutcomesDocumentation/Brochures/PP7_SNP_brochure_HistRailway_LV.pdf «Ziemeļkurzemes šaursliežu dzelzceļš 1916-1963»] (latve)</ref> == Vidindaĵoj == Loka horo Sunhorloĝo, Flaga Placo en Brīvības strato, motorciklotrako, scenejo, memorŝtono al la sovetiaj deportadoj.<ref>[http://www.stende.lv/apskates-vietas/ Stende.lv. Vidindaĵoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220201142109/http://www.stende.lv/apskates-vietas/ |date=2022-02-01 }} (latve)</ref> == Bildoj == <gallery> Stendes luterāņu baznīca un kapliča4.jpg|Stende lutera preĝejo Stendes baznīcas krogs - panoramio.jpg|Iama Stende preĝeja drinkejo Stende, Stendes pilsēta, Latvia - panoramio.jpg Stendes pilsētas dome 2000-09-16 - panoramio.jpg|Urbodomo Latvija, Stende, veikals "Elvi" - panoramio.jpg </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Latvio]] 6fxcyaruhmbev6zp7assu76sh8twtt3 0 761753 9494829 8452720 2026-10-17T14:20:58Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494829 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | Urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Skrunda | alia_nomo = | alia_nomo1 = | alia_nomo2 = | kategorio = [[Urbo]] <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Skrunda - panoramio (9).jpg | dosiero_priskribo = <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Flag of Skrunda.svg | blazono = Skrunda gerb.png <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = | moto = | kromnomo = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Latvio | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = | histregiono = [[Kuronio]] | histregiono_noto = | distrikto = [[distrikto Kuldīga|Kuldīga]] | municipo = <!-- *** Familio *** --> | parto = | rivero = [[Venta (rivero)|Venta]] <!-- *** Situo *** --> | situo = | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 35 | lat_d = 56 | lat_m = 40 | lat_s = 35 | lat_NS = N | long_d = 22 | long_m = 00 | long_s = 57 | long_EW = E | koordinatoj_tipo = region:LV_type:city <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 4.4 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 1906 | loĝantaro_dato = 29.01.2021 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1996 | establita_tipo = Urborajtoj | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Horzonoj en Eŭropo|EET]] | utc_offset =+2 | horzono_DST = [[Horzonoj en Eŭropo|EEST]] | utc_offset_DST =+3 | poŝtkodo = LV-3326 | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo1 = | kodo1_tipo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = | mapo_lokumilo = Latvio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = Eŭropo | mapo2 = | mapo2_priskribo = | freemap_zoom = 13 <!-- *** Retpaĝoj *** --> | commons = Skrunda | statistiko = | retpaĝo = [http://www.skrunda.lv/ skrunda.lv] <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Skrunda''' estas urbo en [[Latvio|Latvia]] historia regiono [[Kuronio]], en la sudokcidento de Latvio. Ĝi apartenas al [[distrikto Kuldīga]] kaj situas en suda parto de la distrikto. La distancoj al la plej gravaj centroj estas 38 km de [[Kuldīga]], 69 km de [[Liepāja]] kaj 149 km de [[Rigo]].<ref>[http://lv.toponavi.com/20922-90890 Toponavi.com. Distancoj] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². == Historio == Ĝis la 13-a jarcento, Skrunda kasteltumulo apartenis al la Kuronia ŝtato Bandava. Unue estis menciita en skribaĵoj en [[Livonio|Livonia]] periodo kiel ''Scrunden'', en la traktato de 1253.<ref name="LME">Latvijas PSR Mazā Enciklopēdija - Latva Malgranda Enciklopedio, v. 3, p. 361.</ref> En 1253 la kuronaj teroj estis konkerita fare de la [[krucisto]]j, Skrunda venis sub la [[Livonia Ordeno|Livonian Ordenon]]. En 1368, la Skrunda kastelo de la Ordeno estis konstruita sur la maldekstra bordo de la rivero [[Venta (rivero)|Venta]]. Post la Livonia Milito, Skrunda en 1562 trovis sin en la [[Duklando Kuronio kaj Zemgalio|Duklando Kuronio]]. La kastelo estis detruita dum atako fare de [[Svedio|svedaj]] soldatoj dum la [[Granda Nordia Milito]]. En 1795 la Duklando estis aneksita al la [[Rusia Imperio]], kaj en 1797 ĝi integriĝis en la Kuronian provincon. En [[Unua Mondmilito]], la [[etŝpura fervojo]] [[Aizpute]]-Skrunda-[[Saldus]] estis malfermita (fermita en 1931). Post la Sendependiĝo Milito (1918-1920), Skrunda estis inkludita en la lastatempe establita Respubliko de Latvio. En 1925, al Skrunda estis koncedita la statuso de dense loĝita areo (vilaĝo). Kun la malfermo de la larĝŝpura fervoja linio Rigo-Skrunda-Liepāja en 1929, la ekonomia evoluo de Skrunda akcelis. En 1950, Skrunda ricevis la rajtojn de laborista vilaĝo, kaj en 1961 la rajtojn de urbovilaĝo.<ref name="LME" /> En 1996 - la urborajtojn. == Geografio == La urbo situas en la Kuronia malaltebenaĵo sur la maldekstra bordo de la rivero Venta.<ref name="LGA">Latvijas ģeogrāfijas atlants - Latvia geografia atlaso. "Jāņa sēta", 2020</ref> Averaĝa temperaturo estas -4,5°C en januaro kaj +16,5°C en julio. Da [[precipitaĵo]] falas 700-750 mm jare.<ref name="LGA" /> === Transporto === La ĉefa aŭtovojoj de urbo estas A9 (Rigo-Liepāja), P116 (Kuldīga-Embūte), P107 (Skrunda-Ezere) kaj P117 (Aizpute-Skrunda). == Loĝantaro == === Ŝanĝo de loĝantaro === {| class="wikitable" |- ! Jaro!! Homoj<ref name="LME" /><ref name="GovStat">[https://data.stat.gov.lv/pxweb/lv/OSP_PUB/START__POP__IR__IRE/RIG040/ stat.gov.lv]</ref> |- |1935||1087 |- |1969||5300 |- |2000||2689 |- |2021||1869 |} === Etna strukturo === {| class="wikitable" |- ! Jaro!! Homoj kune!! [[Latvoj]]!! [[Rusoj]] !! [[Belorusoj]]!! [[Ukrainoj]]!! [[Poloj]]!! [[Litovoj]]!! La cetero<ref name="GovStat" /> |- | 2000|| 2689|| 2296 (85%)|| 144 (5%)|| 33 (1%)|| 54 (2%)|| 21 (1%)|| 118 (4%)|| 23 (1%) |- | 2021|| 1869|| 1653 (88%)|| 76 (4%)|| 20 (1%)|| 21 (1%)|| 7 (0%)|| 70 (4%)|| 22 (1%) |} == Vidindaĵoj == * Ordena kastelruinoj == Bildoj == <gallery> Skrundas muiža (3).jpg|Skrunda grandbieno. Skrundas muiza 6.jpg|En grandbieno. Bridge over Venta - panoramio.jpg|Ponto super Venta. Skrundas baznīca 2000-05-13.jpg|Lutera preĝejo. Skrunda Upes iela - street - panoramio.jpg|Upes strato. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat linio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Latvio]] tsk5emdmvph759bgvep8hmr11dn6ahk 0 762118 9494925 8466351 2026-10-17T18:29:23Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494925 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | Urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Strenči | alia_nomo = | alia_nomo1 = | alia_nomo2 = | kategorio = [[Urbo]] <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Strenči, slimnīcas dūmenis ar ūdenstvertni 2000-08-05.jpg | dosiero_priskribo = Hospitala kamentubo kun akvocisterno <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = Strenci gerb.png <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = | moto = | kromnomo = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Latvio | lando_flago = 1 | histregiono = [[Livonio]] aŭ Livlando ({{lang-lv|Vidzeme}}) | municipo = [[municipo Valmiera|Valmiera]] | municipo_tipo = [[municipoj de Latvio|Municipo]] | rivero = [[Gauja]], Strenčupīte | situo = | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 45 | lat_d = 57 | lat_m = 37 | lat_s = 39 | lat_NS = N | long_d = 25 | long_m = 41 | long_s = 06 | long_EW = E | koordinatoj_tipo = region:LV_type:city <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 5.7 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 988 | loĝantaro_dato = 29.01.2021 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1928 | establita_tipo = Urborajtoj | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Horzonoj en Eŭropo|EET]] | utc_offset =+2 | horzono_DST = [[Horzonoj en Eŭropo|EEST]] | utc_offset_DST =+3 | poŝtkodo = LV-4730 | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo1 = | kodo1_tipo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = | mapo_lokumilo = Latvio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = Eŭropo | mapo2 = | mapo2_priskribo = | freemap_zoom = 13 <!-- *** Retpaĝoj *** --> | commons = Strenči | statistiko = | retpaĝo = <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Strenči''' estas urbo en [[Latvio|Latvia]] historia regiono [[Vidzeme]], en la nordo de Latvio. Ĝi apartenas al [[distrikto Valmiera]] kaj situas en orienta parto de la distrikto, sur la dekstra bordo de rivero [[Gauja]]. Loka arbara industrio, transporto kaj medicina servocentro. La distancoj al la plej gravaj centroj estas 20 km de [[Valmiera]], 30 km de [[Valka]] kaj 132 km de [[Rigo]].<ref>[http://lv.toponavi.com/20922-65652 Toponavi.com. Distancoj] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Historio == La unua fonto, kiu rakontas pri la setlejo sur la loko de la nuna urbo Strenči, estas la vojmapoj de la [[Svedio|sveda]] poŝtejo fine de la 17-a jarcento. En la dua duono de la 18-a jarcento, arbohakistoj kaj [[Flosigado|flosistoj]] komencis ekloĝi ĉi tie. Antaŭe Strenči estis nomita la "ĉefurbo de Gauja flosistoj". Strenči komencis formiĝi kiel grava setlejo post la malfermo de la Stakle stacio ({{lang-de|Stakeln}}) sur la fervoja linio Rigo-[[Pskovo]] en 1889.<ref name="LME">Latvijas PSR Mazā Enciklopēdija - Latva Malgranda Enciklopedio, v. 3, p. 435.</ref> En 1895, Strenči akiris la rajtojn de urbeto. En la arbaro inter la stacidomo kaj la ŝoseo Rigo-[[Tartu]] en 1899, laŭ iniciato de la Vidzeme Kavalira organizacio, estis decidite konstrui psikiatrian hospitalon kun parkon, kies estis konstruada en 1903-1907. Post la establado de la Respubliko de Latvio, Strenči evoluis en komercan kaj produktadcentron, tial en 1928 ili ricevis urborajtojn. En 1935, la urbo havis 313 loĝdomojn (11 masonaĵoj, 180 lignaj, 122 mikstipaj), 59 butikojn kaj 76 produktentreprenojn - muelejo, lignaĵejo, kolbasolaborejo, ktp. La [[Dua Mondmilito]] markis tragikan turniĝon en la vivo de urbeto: en 1941-1949 sovetiaj represistoj deportis 44 loĝantojn de la urbo, kaj la nazioj mortigis [[judoj]] kaj multajn pacientojn en psikiatria hospitalo. == Geografio == La urbo situas en la Norda Vidzeme malaltebenaĵo sur la bordo de la rivero Gauja.<ref name="LGA">Latvijas ģeogrāfijas atlants - Latvia geografia atlaso. "Jāņa sēta", 2020</ref> Averaĝa temperaturo estas -5,5°C en januaro kaj +16,5°C en julio. Da [[precipitaĵo]] falas 650 mm jare.<ref name="LGA" /> === Transporto === La fervoja linio Rigo-[[Valga (Estonio)|Valga]] pasas proksime de la urbo. Estas ĉiutage 2 trajnoj al Rigo-Valga kaj 2 al Valga-Rigo. La ĉefa aŭtovojoj de urbo estas E264/A3 (Rigo)-Inčukalns-Valga-([[Narva]]), P25 ([[Smiltene]]-Strenči) kaj P26 (Strenči-[[Seda (Latvio)|Seda]]), lokaj vojoj estas V239 (Strenči-stacio Seda), V233 (Strenči-Trikāta-Miega) kaj V238 (Strenči-Ēvele-Ķemere). == Loĝantaro == Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². === Ŝanĝo de loĝantaro === {| class="wikitable" |- ! Jaro!! Homoj<ref name="LME" /><ref name="GovStat">[https://data.stat.gov.lv/pxweb/lv/OSP_PUB/START__POP__IR__IRE/RIG040/ stat.gov.lv]</ref> |- |1935||1763 |- |1969||2300 |- |1979||2666 |- |2000||1751 |- |2021||963 |} === Etna strukturo === {| class="wikitable" |- ! Jaro!! Homoj kune!! [[Latvoj]]!! [[Rusoj]] !! [[Belorusoj]]!! [[Ukrainoj]]!! [[Poloj]]!! [[Litovoj]]!! La cetero<ref name="GovStat" /> |- | 2000|| 1751|| 1437 (82%)|| 212 (12%)|| 30 (2%)|| 15 (1%)|| 11 (1%)|| 25 (1%)|| 21 (1%) |- | 2021|| 963|| 853 (89%)|| 81 (8%)|| 6 (1%)|| 3 (0%)|| 6 (1%)|| 8 (1%)|| 5 (1%) |} == Vidindaĵoj == * Psikoneŭrologia hospitalo (1907) kun parko kaj muzeo * Apoteko (1901) * Strenču sojloj en Gauja (5 km longaj) * Ĉiujara flosa festivalo == Bildoj == <gallery> Strenči, Rīgas iela 2018. gadā.jpg|Strenči, Rīgas strato. Strenčupīte Strenčos pie Rīgas ielas.jpg|Rivereto Strenčupīte apud Rīgas strato. Strenči, psihoneiroloģiskās slimnīcas kompleksa ēkas.jpg|Psikoneŭrologiaj hospitalkompleksaj konstruaĵoj. Piemiņas akmens 1941 gadā nogalinātajiem ebrejiem.jpg|Memorŝtono al la judoj, mortigitaj en 1941. Strenči, Koiva (Gauja) jõgi 1.jpg|La ponto super Gauja. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat linio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Latvio]] 69gmq9fotivyh3jz30ym5vcane38hc4 0 762830 9494903 8940988 2026-10-17T16:50:12Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494903 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | Urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Staicele | alia_nomo = | alia_nomo1 = | alia_nomo2 = | kategorio = [[Urbo]] <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Staiceles pilsētas dome 2000-04-29 - panoramio.jpg | dosiero_priskribo = Urbodomo <!-- *** Simboloj *** --> | flago = Staiceles karogs.gif | blazono = Staicele gerb.png <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = | moto = | kromnomo = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Latvio | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = | histregiono = [[Vidzeme]] | histregiono_noto = | distrikto = [[distrikto Limbaži|Limbaži]] | municipo = <!-- *** Familio *** --> | parto = | rivero = [[Salaca]] <!-- *** Situo *** --> | situo = | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 45 | lat_d = 57 | lat_m = 50 | lat_s = 14 | lat_NS = N | long_d = 24 | long_m = 44 | long_s = 39 | long_EW = E | koordinatoj_tipo = region:LV_type:city <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 4.0 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 808 | loĝantaro_dato = 29.01.2021 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1992 | establita_tipo = Urborajtoj | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Horzonoj en Eŭropo|EET]] | utc_offset =+2 | horzono_DST = [[Horzonoj en Eŭropo|EEST]] | utc_offset_DST =+3 | poŝtkodo = LV-4043 | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo1 = | kodo1_tipo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = | mapo_lokumilo = Latvio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = Eŭropo | mapo2 = | mapo2_priskribo = | freemap_zoom = 13 <!-- *** Retpaĝoj *** --> | commons = Staicele | statistiko = | retpaĝo = <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Staicele''' estas urbo en [[Latvio|Latvia]] historia regiono [[Vidzeme]], en la nordo de Latvio. Ĝi apartenas al [[distrikto Limbaži]] kaj situas en norda parto de la distrikto, sur la bordoj de rivero [[Salaca]]. Staicele situas en naturparko de Salaca rivervalo. La distancoj al la plej gravaj centroj estas 44 km de [[Limbaži]] kaj 130 km de [[Rigo]].<ref>[http://lv.toponavi.com/20922-65690 Toponavi.com. Distancoj] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Historio == Komence de la 19-a jarcento, sur la loko de Staicele ekzistis nur drinkejo, [[ĉevalstalo]] kaj pramistdomo sur la bordo de la Salaca. Ĉirkaŭ 1846, la drinkejo kaj la pramistodomo kreis duon-grandbieno. En 1887, la posedantoj de Rozēni kaj Unguri grandbienoj havis ponton konstruita super la Salaca. La setlejo komencis formiĝi intense post 1897, kiam la Staicele paperfabriko estis konstruita. Konstruo estis kompletigita en 1898.<ref name="LME">Latvijas PSR Mazā Enciklopēdija - Latva Malgranda Enciklopedio, v. 3, p. 405.</ref> En 1913, branĉo de la etŝpura fervoja linio Ainaži-Smiltene estis konstruita de Pāle stacio por la bezonoj de la fabriko. Paperaj ĉaroj estas transportitaj laŭ la trako fare de ĉevaloj.<ref>[https://www.aloja.lv/novads/staiceles-pilseta-un-pagasts/ Aloja.lv. Staiceles pilsēta un pagasts]</ref> En 1925, Staicele ricevis la statuson de dense loĝata areo (vilaĝo), en 1950 - la statuso de laborista vilaĝo (de 1961 - urbovilaĝo). En 1992, al Staicele estis koncedita urborajtoj. == Geografio == La urbo situas en la Meza Latvia malaltebenaĵo.<ref name="LGA">Latvijas ģeogrāfijas atlants - Latvia geografia atlaso. "Jāņa sēta", 2020</ref> Averaĝa temperaturo estas -5,5°C en januaro kaj +16,5°C - +17°C en julio. Da [[precipitaĵo]] falas 800 mm jare.<ref name="LGA" /> === Transporto === La ĉefa aŭtovojo de urbo estas P15 ([[Ainaži]]-Matīši-([[Valmiera]])), lokaj vojoj estas V118 (Staicele-Rozēni), V119 (Staicele-Lejasmūņas-Rozēni) kaj V163 ([[Mazsalaca]]-Staicele). == Loĝantaro == Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}} sur areo de {{unuo|{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². === Ŝanĝo de loĝantaro === {| class="wikitable" |- ! Jaro!! Homoj<ref name="LME" /><ref name="GovStat">[https://data.stat.gov.lv/pxweb/lv/OSP_PUB/START__POP__IR__IRE/RIG040/ stat.gov.lv]</ref> |- |1969||2600 |- |2000||1174 |- |2021||831 |} === Etna strukturo === {| class="wikitable" |- ! Jaro!! Homoj<br /> kune!! [[Latvoj]]!! [[Rusoj]] !! [[Belorusoj]]!! [[Ukrainoj]]!! [[Poloj]]!! [[Litovoj]]!! La cetero<ref name="GovStat" /> |- | 2000|| 1174|| 1016 (87%)|| 111 (9%)|| 18 (2%)|| 9 (1%)|| 8 (1%)|| 4 (0%)|| 8 (1%) |- | 2021|| 831|| 747 (90%)|| 47 (6%)|| 6 (1%)|| 3 (0%)|| 6 (1%)|| 1 (0%)|| 21 (3%) |} == Vidindaĵoj == * Ekspozicia halo "Artista Ŝedo" * Limŝtona skulptaĵo dediĉita al la historio de la ĉirkaŭa latvoj, livonoj kaj estonoj. * Staicele fonda monumento * Promenanta pado al la Karogu kavernoj * Ferfontoj - forte mineraligitaj fontoj * Lutera preĝejo * Livona muzeo.<ref>[https://www.aloja.lv/turisms/dabas-objekti/ Aloja.lv Apskates objekti] (latve)</ref> == Bildoj == <gallery> Skats uz Salacu Staicelē, 11.07.2016 - panoramio.jpg|Rivero Salaca en Staicele. Staiceles dibināšanas piemiņas zīme 2000-04-29 - panoramio.jpg|Staicele fonda monumento. Staicele, Staiceles pilsēta, LV-4043, Latvia - panoramio.jpg|Strato. Staiceles baznīca. 2000-04-29.jpg|Lutera preĝejo. </gallery> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat linio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Urboj de Latvio]] m3dvx2qbfuel4ehxougbf2lq0g2dsda 0 765139 9494831 8385593 2026-10-17T14:23:08Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494831 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | Urbo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Skrīveri | alia_nomo = | alia_nomo1 = | alia_nomo2 = | kategorio = [[Vilaĝo]] <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = The fountain in Skrīveri arboretum 02.jpg | dosiero_priskribo = fontano en la loka [[arbareto]] (''arboretum'') <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Skrīveri | moto = | kromnomo = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Latvio | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = | histregiono = [[Vidzeme]] | histregiono_noto = | distrikto = [[distrikto Aizkraukle|Aizkraukle]] | municipo = <!-- *** Familio *** --> | parto = | rivero = [[Daŭgavo]], Maizīte, Dīvaja <!-- *** Situo *** --> | situo = | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = 75 | lat_d = 56 | lat_m = 38 | lat_s = 48 | lat_NS = N | long_d = 25 | long_m = 07 | long_s = 20 | long_EW = E | koordinatoj_tipo = region:LV_type:city <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 2424 | loĝantaro_dato = 29.01.2021 | loĝantaro_denseco = <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1958-1990 | establita_tipo = Rajtoj de urbvilaĝo | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Horzonoj en Eŭropo|EET]] | utc_offset =+2 | horzono_DST = [[Horzonoj en Eŭropo|EEST]] | utc_offset_DST =+3 | poŝtkodo = LV-5125 | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo1 = | kodo1_tipo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = | mapo_lokumilo = Latvio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = Eŭropo | mapo2 = | mapo2_priskribo = | freemap_zoom = 13 <!-- *** Retpaĝoj *** --> | commons = Skrīveri | statistiko = | retpaĝo = <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Skrīveri''' estas vilaĝo (grandvilaĝo)<ref>[http://vietvardi.lgia.gov.lv/vv/to_www_obj.objekts?p_id=1167 Latva Agentejo pri Geospacaj Informoj]</ref> en [[Latvio|Latvia]] historia regiono [[Vidzeme]], en la centro de Latvio. Ĝi situas en [[distrikto Aizkraukle]] ĉirkaŭ Skrīveri fervoja stacio, 2,5 km sude estas Klidziņa, la parto de Skrīveri, sur la dekstra bordo de la rivero [[Daŭgavo]] ĉe la buŝo de rivereto Dīvaja. Estas pluraj sciencaj institucioj en la vilaĝo, sed ĝi estas pli konata en Latvio pro sukeraĵejo. La distancoj al la plej gravaj centroj estas 10 km de [[Aizkraukle]] kaj 81 km de [[Rigo]].<ref>[http://lv.toponavi.com/20922-95390 Toponavi.com. Distancoj.] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Laŭ la stato de la jaro {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|personoj}}. == Historio == Kvankam Skrīveri kaj ĝia ĉirkaŭaĵo estas loĝataj dum longa tempo, la setlejo komencis formiĝi en 1882 proksime de la ĵuskonstruita stacio.<ref name="LME">Latvijas PSR Mazā Enciklopēdija - Latva Malgranda Enciklopedio, v. 3, p. 359.</ref> En 1925, Skrīveri akiris la statuson de dense loĝata areo (vilaĝo), sed en 1958 - la statuso de urbovilaĝo, kiu estis perdita en 1990, aboliciante ĉi tiun statuson tra Latvio kaj dividante la antaŭajn urbovilaĝojn en urbojn kaj vilaĝojn. Kvankam Skrīveri renkontis la postulojn por la urbo, ilia administrado elektis la statuson de vilaĝo. En 1956, la Skrīveri manĝfabriko estis fondita, kiu komencis produkti la ŝatatan bombonon "Gotiņa" ("Bovineto"). == Geografio == La urbo situas en Meza Latvia malaltebenaĵo ({{lang-lv|Viduslatvijas zemiene}}), apud Daŭgava antikva valo.<ref name="LGA">Latvijas ģeogrāfijas atlants - Latvia geografia atlaso. "Jāņa sēta", 2020</ref> Averaĝa temperaturo estas -6,5°C en januaro kaj +17°C en julio. Da [[precipitaĵo]] falas 700-750 mm jare.<ref name="LGA" /> === Transporto === Tra la urbo pasas fervoja linio Rigo-[[Moskvo]]. La aŭtovojo E22/A6 (Rigo-[[Moskvo]]) pasas laŭ la urbo. Alia vojo estas P32 ([[Līgatne]]-Skrīveri). Ne ekzistas pontoj super la Daŭgavo sude, estas malgranda pramo al [[Jaunjelgava]]. == Vidindaĵoj == * Skrīveri dendroparko * Daŭgava antikva valo kaj pramo * Muzeo de verkisto Andrejs Upīts == Bildoj == <gallery> Skrīveri, A. Upīša memoriālā māja 2000-05-28 - panoramio.jpg|Muzeo de verkisto Andrejs Upīts. Skrīveru Pārtikas kombināts.jpg|Manĝfabriko. Skrīveru stacija 2021.jpg|Fervoja stacidomo. Skrīveri, A. Upīša vidusskola. 2000-05-28 - panoramio.jpg|Mezlernejo. Maizīte pie Skrīveriem 2000-05-28 - panoramio.jpg|Rivereto Maizīte. </gallery> == Referencoj == {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Vilaĝoj de Latvio]] kd43dyx7vnv7pwaimie5an2fhor7sjj 0 765863 9494943 9479538 2026-10-17T18:50:59Z Stefangrotz 91903 [[Projekto:Kontrolu_Vikipedion]] 9494943 wikitext text/x-wiki {{orfa|Finnlando}} {{Informkesto gravulo}} '''Sinikka Laine''', oficiale ''Laine-Törmänen'', estas finna [[verkistino]], kiu naskiĝis la 17-an de oktobro 1945 en [[Riihimäki]], [[provincoj de Finnlando|provinco]] [[Origina Tavastio]], do nun estas {{aĝo|1945|10|17}}-jara. June ŝi skribis poemojn. Poste Niemi skribis principe porjunulajn romanojn. Ŝia unua romano ''Ohari'' aperis en 1982. Ŝi publikigis dek porjunulajn librojn en la jaroj 1982–1996. Ŝi ricevis multajn premiojn. En 1986 ŝi ricevis ŝtatan literaturan premion. En 1980-aj jaroj Laine estis ĉefredaktoro de porjunula gazeto SinäMinä. Edzo de Laine estas la artisto '{{#invoke:Wikidata|claim|P26|parameter=link}}<!--Veikko Törmänen-->. Ili loĝas en la kvartalo ''Pikisaari'' de [[Oulu]]. Ŝiaj temoj estas ekzemple amo, familio kaj patrinoj kaj filinoj. Ofte okazoj en ŝiaj libroj okazas en urbo, kiun ne estas menciita per nomo sed kiu estas klare Oulu. Laine naskiĝis en [[Riihimäki]] kaj loĝis en siaj junecaj jaroj en [[Hausjärvi]]. Ekde 1967 ŝi loĝas en Oulu. Ŝi skribis ankaŭ novelojn sed ne multe. En 2018 ŝi ricevis artistan pension. {{Bibliotekoj}} {{vivtempo|Laine, Sinikka}} [[Kategorio:Finnaj verkistoj]] 8cv2hmky4bocj4evsm8p6979djmpzlu 0 792671 9495038 9353047 2026-10-18T01:50:35Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495038 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Tadeusz MICIŃSKI''' (9a de Novembro 1873, en [[Łódź]] – Februaro [[1918]], en Rajono Ĉerikovo, [[Belorusio]]) estis influfara [[Poloj|pola]] [[poeto]], [[Gnostikismo|gnostikisto]] kaj [[dramaturgo]], kaj estis pioniro de [[Ekspresionismo]] kaj [[Surrealismo]].<ref> Weisstein, Ulrich (1a de Januaro 1973). [https://books.google.es/books?id=gWFBAAAAQBAJ&q=tadeusz+micinski&pg=PA306&redir_esc=y#v=snippet&q=tadeusz%20micinski&f=false Expressionism as an International Literary Phenomenon: Twenty-one essays and a bibliography.] John Benjamins Publishing. ISBN 9789027284808. Alirita la 26an de Majo 2018 – tra Google Books. </ref> Li estas unu el la verkistoj de la periodo de la [[Juna Pollando]] ([[Novromantikismo|novromantikisma]] movado). Liaj verkoj estas tre influitaj de la Malhela Romantismo kaj de la [[Romantismo|romantisma]] gotika fikcio, kun fokuso al moralaj bataloj inter bono kaj malbono.<ref name="britannica.com">[https://www.britannica.com/biography/Tadeusz-Micinski "Tadeusz Miciński - Polish writer".] Britannica.com. Alirita la 26an de Majo 2018. </ref> == Vivo == Li studis [[filozofio]]n en la [[Universitato de Krakovo]]. Lia verkaro estis tre influita de pola [[mesianismo]] kaj inkludis filozofiajn kaj mistikajn temojn. La plej bone konata el liaj poezikolektoj estas ''W mroku gwiazd'' (''Je la lumo de la steloj''), publikigita en 1902, kaj teatraĵo de 1906 nome ''Kniaź Patiomkin'' (''Princo Potemkino''). Li estis amiko de la verkisto kaj pentristo [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]] kaj de la komponisto [[Karol Szymanowski]], kiu komponis muzikon dediĉitan al li.<ref>{{Cite web|url=http://www.karolszymanowski.pl/watch-listen/songs/four-songs-to-words-by-tadeusz-micinski-op-11-1904-1905/|title=Four songs to words by Tadeusz Miciński op. 11 (1904-1905) - Karol Szymanowski|website=www.karolszymanowski.pl|accessdate=26a de Majo 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220829210236/http://www.karolszymanowski.pl/watch-listen/songs/four-songs-to-words-by-tadeusz-micinski-op-11-1904-1905/|archivedate=2022-08-29}}</ref> Miciński estis mortigita en 1918 dum la [[Rusa Revolucio]], dum li estis helpanta al organizado de polaj armitaj fortoj.<ref name="britannica.com"/> Estas strato nomita omaĝe al Tadeusz Miciński en la domaro de [[Łódź]] nome Teofilów. == Verkoj == Liaj plej popularaj verkoj estas jenaj: * "Łazarze" - ''Lazaroj'' (1896) - poemo, * "Nauczycielka" - ''La instruisto'' (1896) - novelo, * "W mroku gwiazd" - ''Je la lumo de la steloj'' (1902) - poezikolekto, * "Kniaź Patiomkin" - ''Princo Potemkino'' (1906) - dramo, * "Do źródeł duszy polskiej" - ''Al la origino de la pola animo'' (1906) - artikolo, * "W mrokach złotego pałacu, czyli Bazylissa Teofanu" (1909) - dramo, * "Nietota. Księga tajemna Tatr" - ''Nietota. La libro de la Tatra mistero'' (1910) - romano, * "Walka o Chrystusa" - ''La lukto por Kristo'' (1911) - artikolo, * "Dęby czarnobylskie" - ''La kverkoj de Ĉernobil'' (1911) - novelaro, * "Xiądz Faust" - ''Monako Faŭsto'' (1913) - romano. == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Miciński, Tadeusz}} [[Kategorio:Polaj verkistoj]] [[Kategorio:Polaj poetoj]] [[Kategorio:Teozofoj]] pweqozod9aajbbyfywr2hvlsfh4d7wk 0 805535 9495075 9458081 2026-10-18T06:38:56Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495075 wikitext text/x-wiki {{kursiva titolo}} {{Informkesto homo}} '''''The Abyssinians''''' (La [[Abisenio|Abisenianoj]]) estas [[Jamajko|jamajka]] muzikgrupo de radikala [[regeo]], fama pro siaj interplektitaj [[Harmoniscienco|harmoniaĵoj]] kaj promocio de la [[Rastafaria movado]] en sia vortumado. La voĉa triopo estis origine formita en 1968 fare de Bernard Collins kaj Donald Manning.<ref name="Larkin">{{Citaĵo el libro|titolo=The Virgin Encyclopedia of Reggae|url=https://archive.org/details/virginencycloped0000unse_v4f7|aŭtoro=Larkin, Colin|jaro=1998|eldoninto=Virgin Books|ISBN=0-7535-0242-9|paĝo=[https://archive.org/details/virginencycloped0000unse_v4f7/page/5 5]}}</ref> Ilia unua kanto estis "Satta Massagana", kiu estis tre influita de la kanto de Carlton Manning nome "Happy Land" (Feliĉa Tero). "Satta Massagana" estas Rastafaria [[himno]] kantita parte en la [[Etiopio|etiopia]] [[amhara lingvo]].<ref name="Larkin" /> Ili aliĝis trian kantiston, kiu estis ankoraŭ studento kaj ofte ne povis partopreni en la provludado; li estis tuj anstataŭita de la frato de Donald nome Lynford Manning, kiu estis antaŭe membro de la grupo de sia frato Carlton Manning nome ''Carlton and The Shoes''.<ref name="Thompson">{{Citaĵo el libro|titolo=Reggae & Caribbean Music|url=https://archive.org/details/reggaecaribbeanm0000thom|aŭtoro=Thompson, Dave|jaro=2002|eldoninto=Backbeat Books|ISBN=0-87930-655-6|paĝoj=[https://archive.org/details/reggaecaribbeanm0000thom/page/18 18]-19}}</ref> ==Diskaro== <gallery> File:The Congos and the Abyssinians IMG 4376.jpg|Bernard Collins File:The Congos and the Abyssinians IMG 4380.jpg|David Morrison </gallery> ===Studialbumoj=== * 1976 : ''Satta Massagana'' - Jam Sounds (republikigita en 1988 ĉe Clinch, 1993, 2007 en [[Heartbeat Records|Heartbeat]], ankaŭ kiel ''Satta'' kaj ''Forward on to Zion'') * 1978 : ''Arise'' - Tuff Gong/[[Virgin Records|Virgin]]/Clinch * 1998 : ''Reunion'' - Artists Only ===Kompilalbumoj=== * 1982 : ''Forward'' - Alligator * 1994 : ''Best of the Abyssinians'' - Musidisc * 1996 : ''19.95 + TAX'' * 1998 : ''Satta Dub'' - Tabou 1 * 1998 : ''Declaration of Dub'' - Heartbeat * 1999 : ''Last Days'' - Clinch (atribuita al Bernard Collins) * 2003 : Abyssinians & Friends ''Tree of Satta vol. 1'' - Blood & Fire ===Koncertalbumoj=== * 2002 : ''Live in San Francisco'' - 2b1 II ==Referencoj== {{Referencoj}} ==Eksteraj ligiloj== * [http://www.theabyssinians.com Oficiala retejo] * [http://incolor.inetnebr.com/cvanpelt/collins.html Intervjuo kun Bernard Collins] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} fare de Carter Van Pelt, 1998. * [https://web.archive.org/web/20090430005413/http://www.roots-archives.com/artist/1 The Abyssinians] en Roots Archives. * [https://www.discogs.com/artist/116694-The-Abyssinians Diskaro] ĉe Discogs {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Regeaj muzikistoj]] [[Kategorio:Jamajkaj muzikistoj]] [[Kategorio:Jamajkaj kantistoj]] [[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1968]] owly8qz6db58rygxxpcta2t14j9udp6 0 807091 9494860 9081875 2026-10-17T14:53:03Z Sj1mor 12103 9494860 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Luis Francisco''' kardinalo '''Ladaria Ferrer''' [[Jezuitoj|SJ]], kutime pli mallonge ''Luis Ladaria'' (jen lia nomo [[hispana|hispanlingve]], denaske [[katalune]] ''Lluís Francesc Ladaria i Ferrer'', naskiĝis la [[19-an de aprilo]] [[1944]] en [[Manacor]], [[Majorko]], [[Aŭtonoma Komunumo de Hispanio|aŭtonoma komunumo]] [[Balearoj]], [[Hispanio]]) estas katolika sacerdoto, universitata instruisto, teologo kaj [[roma kurio|kuria]] [[kardinalo]] de la [[Katolika Eklezio]] kaj estro de la [[kongregacio por la Doktrino de la Fido]]. Sekve li estas unu el la plej altrangaj administraj funkciuloj de la [[Vatikano]]. Lluís Ladaria unue studis [[juro]]n en la [[Komplutensa Universitato de Madrido]]. La 17-an de oktobro 1966 li aliĝis al la [[monaĥa ordeno]] de la [[jezuitoj]]. Ladaria tiam estis sendita al la [[Pontifika Universitato de Comillas]] al [[Madrido]] kaj al la Filozofia-teologia altlernejo Sankta Georgo al [[Frankfurto ĉe Majno]]. La 29-an de julio 1973, Lluís Ladaria konsekriĝis pastro. En 1975 Ladaria doktoriĝis ĉe la [[Pontifika Gregoria Universitato]] en [[Romo]] pri [[teologio]]. Ekde 1975 li estis [[profesoro]] pri [[dogmo|dogmeco]] en la Pontifika Universitato de Comillas kaj ekde 1984 en la Pontifika Gregoria Universitato en Romo. Liaj ĉefaj areoj de instruado kaj esplorado estas [[kristologio]] kaj [[teologio|teologia]] [[antropologio]]. De 1986 ĝis 1994 Lluís Ladaria estis [[Rektoro|vicrektoro]] de la Pontifika Gregoria Universitato. De 1992 ĝis 1997 li estis membro de la internacia teologia Komisiono. Ekde 1995, Ladaria estas la konsultisto de la [[kongregacio por la Doktrino de la Fido]]. En 2004 li estis nomumita Ĝenerala Sekretario de la Internacia Teologia Komisiono fare de [[papo]] [[Johano Paŭlo la 2-a]] kiel posteulo de la pli posta [[kardinalo]] ''Georges Cottier''. La 9-an de julio 2008, papo [[Benedikto la 16-a]] nomumis lin [[titulara episkopo]] de la eksa [[diocezo]] ''Thibica'' en la antikva [[romia provinco]] ''[[Africa Proconsularis]]'', nun ruina urbo kaj arkeologia loko en la teritorio de norda [[Tunizio]], kaj nomumis lin por sukcedi la antaŭulon ''Angelo Amato'' kiel sekretario la kongregacio por la Doktrino de la Fido. En 2017 li iĝis kardinala prefekto, do supera estro, de la kongegracio. Antaŭ tiun pozicion interalie havis [[kardinalo]] ''[[Joseph Ratzinger]]'' inter 1981 kaj 2005, la pli posta papo [[Benedikto la 16-a]]. <br/> [[dosiero:00120 Vatican City - panoramio (6).jpg|eta|centra|350ra|{{centre|la sidejo de la [[kongregacio por la Doktrino de la Fido]] en [[Vatikanurbo]], kiun Lluís Ladaria gvidas ekde julio 2008, centre de la bildo el birda perspektivo: la ronda kolonaro maldekstre apartenas al la [[Baziliko Sankta Petro]], el kies kupolo fariĝis la foto, en la dekstra suba angulo videblas la papa aŭdienca halo}}]] <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} --> {{projektoj}} {{ĝermo|katolikismo}} {{Bibliotekoj}} {{vivtempo|Ladaria, Luis}} [[Kategorio:Kardinaloj]] hq3mus1eckpapw7wvzx7wwie8a1xwq1 0 809146 9494900 9489274 2026-10-17T16:14:28Z Sahaquiel9102 39443 9494900 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Jogailė ČOJŪTĖ''' - naskiĝis la {{naskiĝdato|2001|11|5}}, do nun {{aĝo|2001|11|5}}-aĝa - estas [[denaska esperantistino|denaska esperantisto]] kaj studento de sociologio. Ŝi estas la filino de korea patro, [[Choe Taesok]] kaj de litova patrino, Vida Čojienė, kiuj vivas en [[Vilno]]. La 8-an de septembro 2022 ŝi estis inter la kunfondantinoj kaj unu el kvar unuaj estraraninoj de [[Litova Esperanta Junulara Organizo]] (ŝi iĝis vicprezidanto), por savi la reprezentadon de [[TEJO]] en [[Litovio]], ĉar la antaŭa [[landa sekcio de TEJO]], ''[[Litova Esperantista Junulara Ligo]]'', estis jam en procezo de burokrata likvidiĝo. == Vidu ankaŭ == * la tekston [[nacia himno de Litovio]], kie montreblas filmeto de impresa soloa kantado de la tiam 14-jarulino en la nacia televido antaŭ futbalmatĉo Žalgiris Vilnius kontraŭ FK Trakai la 29-an de februaro 2016. * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLyI4dGDRfUVMAGmc5WYYAJi4IIrnz91CD Ŝi koncertis kun koreaj muzikistoj en la Baltiaj Esperanto-Tagoj en 2019]. * [https://www.youtube.com/watch?v=4D4VNBEFUFg Ŝi kantis Kie Dormas Vent' en Esperanto - video]. {{DEFAŬLTORDIGO:ČOJŪTĖ|j}} [[kategorio:litovaj esperantistoj]] [[Kategorio:Denaskaj esperantistoj]] aj1si0we4jeowayz1qq87a4auqq5etq 0 809573 9494805 9490864 2026-10-17T12:53:46Z Crosstor 3176 aldonoj 9494805 wikitext text/x-wiki Jen listo de elektitaj famaj [[hungaroj]], kiuj naskiĝis en [[Budapeŝto]] laŭ alfabeto. (Pri la ceteraj famuloj vidu ankaŭ la [[:Kategorio:Distriktoj de Budapeŝto|artikolojn pri distriktoj de Budapeŝto]] (ekzemple [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Újpest]]) kaj pri [[Pest (urbo)|Pest]] kaj [[Buda]] antaŭ [[1873]] (kiuj naskiĝis en tiuj lokoj): [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Pest]], [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Buda]]!) * Pri (A-F) la liston vi vidos: [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Budapeŝto (A-F)]]! * Pri (G-K) la liston vi vidos: [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Budapeŝto (G-K)]]! * Pri (L-R) la liston vi vidos: [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Budapeŝto (L-R)]]! {{EnhavTabelo|alf=L}} == S == {{Div col|cols = 3}} * [[István S. Nagy]], tekstopoeto * [[Margit S. Sárdi]], literaturhistoriisto * [[Gyula D. Schmidt]], [[arkitekto]] * [[Edit S. Vincze]], [[historiisto]] * [[Kinga Saárossy]], [[aktoro]] * [[Anikó Sáfár]], aktoro * [[Mónika Sáfár]], aktoro * [[Károly Safranek]], aktoro * [[József Sáfrány]], [[reĝisoro]] * [[Marianne Sághy]], historiisto * [[Ágnes Ságvári]], historiisto * [[Endre Ságvári]], komunisto * [[Szabolcs Sajgó]], jezuito * [[András Sajó]], [[juristo]] * [[József Sákovics]], skermisto * [[Ferenc Salamin]], arkitekto * [[András Salamon (reĝisoro)]] * [[László Salamon (konstitucia juĝisto)]] * [[László Salgó (ĵurnalisto)]] * [[László Salgó (rabeno)]] * [[Zoltán Sallay]], [[baletisto]] * [[István Salusinszky]], bankisto * [[Nóra Salvi]], hobojisto * [[Frigyes Sándor]], [[dirigento]] * [[György Sándor]], humuristo * [[Iván Sándor]], [[verkisto]] * [[György Sándor (pianisto)]] * [[István Sándor (etnografo)]] * [[János Sándor (reĝisoro)]] * [[Judit Sándor]], [[operkantisto]] * [[Mátyás Sándor (imunologo)]] * [[Pál Sándor]], reĝisoro * [[Szabolcs Sándor]], dirigento * [[István Sándorfi]], [[pentristo]] * [[Kamill Sándorfy]], [[kemiisto]] * [[Krisztián Sánta]], paralimpiano * [[Ferenc Sapszon (1952)]], korusestro * [[Balázs Sára]], kameraisto * [[Bernadette Sára]], aktoro * [[Júlia Sára]], reĝisoro * [[Tibor Sárai]], [[komponisto]] * [[Aladár Sarbu]], altlerneja instruisto * [[Péter Sárfalvi]], moderna pentatlonisto * [[László Sári]], tibetologo * [[Aladár Sarkadi]], aktoro * [[Balázs Sarkadi]], biokemiisto * [[Miklós Sárkány]], akvopilkisto * [[György Sárközi]], [[poeto]] * [[Gyula Sárközi]], baletisto * [[Mátyás Sárközi]], verkisto * [[András Sárközy]], [[matematikisto]] * [[Gergely Sárközy]], komponisto * [[Tamás Sárközy]], juristo * [[István Sarlós]], ministro * [[Krisztián Sárneczky]], [[instruisto]] * [[Rezső Sárosdy]], aktoro * [[György Sárosi]], futbalisto * [[László Sárosi (akvopilkisto)]] * [[László Sárosi (futbalisto)]] * [[Andor Sárosy]], operkantisto * [[Mihály Sárossy]], esperantisto * [[Vilmos Sárvári]], gitaristo * [[Andor Sas]], historiisto * [[István Sas]], reklamisto * [[Tamás Sas]], reĝisoro * [[Peter Sasdy]], reĝisoro * [[Oszkár Sashegyi]], [[arkivisto]] * [[Sylvia Sass]], operkantisto * [[Sándor Sasvári]], muzikalkantisto * [[Erzsébet Schaár]], [[skulptisto]] * [[Zsuzsa Schaff]], [[kuracisto]] * [[Alfréd Schaffer]], futbalisto * [[Judit Schäffer]], kostumisto * [[Catherine Schell]], aktoro * [[Viktor Scheffer]], inĝeniero * [[Hugó Scheiber]], pentristo * [[Sándor Scheiber]], lingvisto * [[Gábor Schein]], verkisto * [[Gábor Scheiring]], ekonomo * [[András Schiff]], pianisto * [[András Schiffer]], advokato * [[Pál Schiffer]], reĝisoro * [[Emil Schimanek]], inĝeniero * [[György Schirilla (advokato)]] * [[György Schirilla (filo)]], kuristo * [[György Schirilla (patro)]], naĝisto * [[András Schlanger]], aktoro * [[Imre Schlosser]], futbalisto * [[Ádám Schmidt]], ekonomo * [[Egon Schmidt]], verkisto * [[Éva Schmidt]], lingvisto * [[Mária Schmidt]], historiisto * [[Zoltán Schmied]], aktoro * [[Pál Schmitt]], skermisto * [[Csilla Krisztina Schneider]], pentristo * [[Hédy Schneider]], pianisto * [[Zoltán Schneider]], aktoro * [[Ádám Schnell]], aktoro * [[Ervin Schőmer]], arkitekto * [[György Schöpflin]], historiisto * [[Gyula Schöpflin]], tradukisto * [[István Schrodt]], inĝeniero * [[Éva Schubert]], aktoro * [[Gabriella Schubert]], lingvisto * [[Tibor Schulek]], luterana pastro * [[Ödön Schulhof]], kuracisto * [[Vilmos Schulhof]], kuracisto * [[Imre Schuller]], kameraisto * [[Emil Schultheisz (ministro)]] * [[Lóránt Schuster]], muzikisto * [[Ila Schütz]], aktorino * [[András Bertalan Schwarz]], juristo * [[Pál Schweitzer (esteto)]] * [[Rosika Schwimmer]], feministo * [[Tibor Scitovsky]], ekonomikisto * [[Béla Scitovszky]], ministro * [[Georges Sébastian]], dirigento * [[Thomas Albert Sebeok]], lingvisto * [[Gusztáv Sebes]], trejnisto * [[Katalin Sebestény]], baletisto * [[Benedek Sebestyén]], skulptisto * [[János Sebestyén]], orgenisto * [[Mihály Sebestyén (aktoro)]] * [[Vilmos Sebők]], futbalisto * [[György Segesdi]], skulptisto * [[Mátyás Seiber]], komponisto * [[György Selmeczi]], arkitekto pri internaj spacoj * [[Roland Selmeczi]], [[voĉoaktoro]] * [[Judit Selymes]], reĝisoro * [[Zsolt Semjén]], ministro * [[Vera Sennyei]], aktoro * [[Márta Serák]], operkantisto * [[László Seregi]], koreografo * [[Zoltán Seregi]], reĝisoro * [[Ákos Seress]], matematikisto * [[Iván Seres]], matematikisto * [[Amrita Sérgil]], pentristo * [[Miklós Seszták]], ministro * [[Rezső Seress]], komponisto * [[Lajos Shvoy]], episkopo * [[Ferenc Sidló]], skulptisto * [[Ferenc Sidó]], tablotenisisto * [[Sándor Silló]], dramaturgo * [[Endre Sík]], ministro * [[Sándor Sík]], poeto * [[István Síklaki]], psikologo * [[Albert Siklós]], komponisto * [[András Siklós]], historiisto * [[Csaba Siklós]], ministro * [[Mihály Simai]], ekonomikisto * [[Imre Simay]], pentristo * [[Sándor Simó]], reĝisoro * [[Bea Simóka]], moderna pentatlonisto * [[András Simon]], grafikisto * [[István Simon (biofizikisto)]] * [[Jolán Simon]], deklamisto * [[Miklós Simonovits]], matematikisto * [[Erzsébet Simonyi]], bestkuracisto * [[András Simor]], bankisto * [[Erzsi Simor]], aktoro * [[Ottó Simor]], aktoro * [[Olivér Sin]], pentristo * [[Vilma Singhoffer]], operkantisto * [[György Sinkó]], operkantisto * [[László Sinkó]], aktoro * [[József Géza Sinkovics]], kuracisto * [[András Sinkovits-Vitay]], aktoro * [[Imre Sinkovits]], aktoro * [[Jenő Sipőcz]], urbestro * [[András Sipos (reĝisoro)]] * [[Csaba Sipos]], [[inspektoro]] * [[Ete Álmos Sipos]], kalvinana pastro * [[Ferenc Sipos (futbalisto)]] * [[József Sipos]], produktoro * [[Péter Sipos]], historiisto * [[András Sirák]], [[ĝenerala kuracisto]] * [[Zoltán Siroki]], botanikisto * [[György Skardelli]], arkitekto * [[Árpád Skrabski]], informadikisto * [[Fruzsina Skrabski]], ĵurnalisto * [[Pál Sohár]], kemiisto * [[Anni Soltész]], aktoro * [[Iván Soltész]], biologo * [[Katalin Soltész]], lingvisto * [[Miklós Soltész]], [[subministro]] * [[Georg Solti]], dirigento * [[Gizella Solti]], gobelinisto * [[János Solti]], drumisto * [[László Solti]], bestkuracisto * [[Ottó Solymosi]], reĝisoro * [[Ottó Solymosi]], baletisto * [[Zoltán Solymosi]], baletisto * [[Janka Sólyom]], aktoro * [[Katalin Sólyom]], aktoro * [[Lajos Som]], gitaristo * [[Dávid Somfai Kara]], mongolisto * [[István Somkúti]], kameraisto * [[Ádám Somlai-Fischer]], arkitekto * [[Artúr Somlay]], aktoro * [[Ferenc Somló (pli aĝa)]], aktoro * [[Mária Somló]], aktoro * [[Tamás Somló]], ŝlagromuzikisto * [[Tamás Somló (kameraisto)]] * [[Ervin Somogyi]] ([[lutieristo]]) * [[Éva Somogyi]], historiisto * [[Győző Somogyi]], pentristo * [[László Somogyi (dirigento)]] * [[Nusi Somogyi]], operkantisto * [[Pál György Somogyi]], arkitekto pri internaj spacoj * [[Rudolf Somogyvári]], aktoro * [[Enikő Somorjai]], kemiisto * [[Gábor Árpád Somorjai]], baletisto * [[Ferenc Soós]], tablotenisisto * [[Péter Soós]], reĝisoro * [[Andrea Söptei]], aktoro * [[Sándor Sörös]], aktoro * [[Ágnes Sós]], reĝisoro * [[Vera T. Sós]], matematikisto * [[Péter Sótonyi]], kuracisto * [[Antal Spányi]], episkopo * [[Miklós Spányi]], klavicenisto * [[Pater Sparrow]], reĝisoro * [[András Spät]], kuracisto * [[Beáta Sperlágh]], kuracisto * [[Klára Spilák]], aktoro * [[György Spira]], historiisto * [[György Spiró]], dramisto * [[György Springer]], inĝeniero * [[Antal Stark]], ekonomikisto * [[Tamás Stark]], historiisto * [[Tibor Stark (trumpetisto)]] * [[János Starker]], violonĉelisto * [[Gábor Staudt]], politikisto * [[Imre Stefániai]], pianisto * [[Angéla Stefanovics]], aktoro * [[Péter Stefanovits]], grafikisto * [[Lilly Steinschneider]], piloto * [[Kristóf Steiner]], aktoro * [[Ádám Steinmetz]], akvopilkisto * [[Barnabás Steinmetz]], akvopilkisto * [[János Steinmetz]], akvopilkisto * [[Gábor Stépán]], inĝeniero * [[László Sterbinszky]], baletisto * [[Ágnes Stiller-Luzsicza]], pentristo * [[Gabriella Stimácz]], baletisto * [[András Stipsicz]], matematikisto * [[Kálmán Stoll]], epidemiologo * [[Botond Storcz]], kajakisto * [[Natasa Stork]], aktoro * [[Dezső Straub]], aktoro * [[Péter Straub]], aktoro * [[János Strausz]], juĝisto * [[Aurél Stromfeld]], generalo * [[Balázs Sudár]], turkologo * [[Mária Sudlik]], operkantisto * [[Attila Sudár]], akvopilkisto * [[Károly Sugár]], aktoro * [[Lajos Sugár]], aktoro * [[Miklós Sugár]], komponisto * [[Rezső Sugár]], komponisto * [[Jenő Sujánszky]], kemiisto * [[Mihály Sükösd]], verkisto * [[Béla Sulyok]], bankisto * [[Imre Sulyok (komponisto)]] * [[Géza Supka]], arkeologo * [[Magdolna Supka]], arthistoriisto * [[Erzsébet Surány]], grafikisto * [[György Surányi]], bankestro * [[Gyula Surányi]], kuracisto * [[János Surányi (matematikisto)]] * [[Tivadar Surányi-Unger]], ekonomikisto * [[Enikő Sütő]], [[manekeno]] * [[József Sütő]], kemiisto * [[Lajos Sütő]], gitaristo * [[Gyula Sváb]], arkitekto * [[Sándor Svéd]], operokantisto * [[Vilmos Szabadi]], violonisto * [[György Szabados]], pianisto * [[György Szabados (historiisto)]] * [[Miklós Szabados]], tablotenisisto * [[Veronika Szabady]], skulptisto * [[Ferenc Szablya-Frischauf]], pentristo * [[János Szablya]], inĝeniero * [[Ádám Szabó]], akordionisto * [[Ágnes Szabó (1995)]], kajakisto * [[András György Szabó]], filozofo * [[Árpád Szabó (filologo)]] * [[Attila Szabó]], kemiisto * [[Bence Szabó]], skermisto * [[Dezső Szabó (kemiisto)]] * [[Éva Zsuzsanna Szabó]], psikologo * [[Ferenc Szabó]], komponisto * [[Gábor Szabó (gitaristo)]] * [[Gabriella Szabó (kajakisto)]] * [[Gyula Szabó (pentristo)]] * [[Ildikó Szabó]], reĝisoro * [[Ilonka Szabó]], operkantisto * [[István Szabó (arkitekto)]] * [[István Szabó (filmreĝisoro)]] * [[István Szabó (kajakisto)]] * [[Iván Szabó (skulptisto)]] * [[János Szabó (arkitekto)]] * [[József Szabó (dentkuracisto)]] * [[József Szabó (naĝisto)]] * [[Katalin Szabó (kegloludisto)]] * [[Kinga Szabó (ceramikisto)]] * [[László Szabó (reĝisoro)]] * [[Lujza Szabó]], operkantisto * [[Marianne Szabó]], tekstilartisto * [[Miklós Szabó (historiisto, 1935)]] * [[Rebeka Szabó]], politikisto * [[Sándor Szabó (aktoro)]] * [[Szilvia Szabó]], kajakisto * [[Tamás Szabó (skulptisto)]] * [[Zoltán Szabó (botanikisto)]] * [[Zoltán Szabó (matematikisto)]] * [[Zoltán Szabó (politikisto)]] * [[Zoltán Szabó (verkisto)]] * [[Barnabás Szabó Sipos]], aktoro * [[Alajos Szabóky]], statistikisto * [[Ernő Szabolcs]], aktoro * [[Bence Szabolcsi]], muzikhistoriisto * [[Lajos Szabolcsi]], literaturhistoriisto * [[Miklós Szabolcsi]], literaturhistoriisto * [[László Szacsvay]], aktoro * [[Györgyi Szakács]], kostumisto * [[Hajnalka Szakács]], aktoro * [[Gábor Szakácsi]], gitaristo * [[Sándor Szakácsi]], aktoro * [[Ágnes Szakály]], zimbalonisto * [[Béla Szakcsi Lakatos]], pianisto * [[Károly Szakonyi]], dramisto * [[Ádám Szalai]], futbalisto * [[Júlia Szalai]], sociologo * [[Miklós Szalai (historiisto)]] * [[Sándor Szalai]], sociologo * [[Tamás Szalai (kajakisto)]] * [[Zoltán Szalai]], germanisto * [[Karola Szalay]], baletisto * [[Krisztina Szalay]], aktoro * [[Marianna Szalay]], aktoro * [[Miklós Szalay (inĝeniero)]] * [[Kristóf Szalay-Bobrovniczky]], ministro * [[Ági Szalóki]], popolkantisto * [[Ferike Szalontay]], operetkantisto * [[Elza Szamosi]], operkantisto * [[Judit Szamosi (baletisto)]] * [[Judit Szamosi (koreografo)]] * [[Zsófia Szamosi]], aktoro * [[Anna Szandtner]], aktoro * [[Enid Szánthó]], operkantisto * [[Erika Szántó]], dramaturgo * [[György Szántó (kuracisto)]] * [[Imre Szántó (fotisto)]] * [[Iván Szántó]], iranologo * [[Rudolf Szántó]], ĵurnalisto * [[Tibor Szanyi]], politikisto * [[Pál Szapáry]], politikisto * [[György Száraz]], verkisto * [[Félix Szarvas]], obstetrikisto * [[Klári Szarvas]], harpisto * [[Anna Mária Szász]], instruisto * [[Domokos Szász (matematikisto)]] * [[Emese Szász]], skermisto * [[János Szász (reĝisoro)]] * [[Pál Szász (matematikisto)]] * [[Péter Szász]], reĝisoro * [[István Szászy]], juristo * [[Ödön Szatala (biologo)]] * [[Eörs Szathmáry]], biologo * [[László Szathmáry]], kemiisto * [[Attila Szatmári]], aktoro * [[István Szatmári]], aktoro * [[Jenő Szatmári]], ĵurnalisto * [[Marianna Szatmári]], internisto * [[Tibor Szatmári]], pianisto * [[József Szauder]], literaturhistoriisto * [[Nándor Száva]], kemiisto * [[János Szávai]], literaturisto * [[Lajos Szávay]], aktoro * [[Győző Szebehely]], astronomo * [[András Szebeni]], fotisto * [[Károly Széchy (arkitekto)]] * [[Ágnes Széchenyi]], literaturhistoriisto * [[Margit Szécsi]], poeto * [[Zoltán Szécsi]], akvopilkisto * [[Irén Szecsődi]], operkantisto * [[Miklós Szedő]], operkantisto * [[Tibor Szedő]], naĝisto * [[Anikó Szegedi]], pianisto * [[Erika Szegedi]], aktoro * [[Márió Szegedy]], matematikisto * [[Mihály Szegedy-Maszák]], literaturhistoriisto * [[Géza Szegedi Molnár (filo)]], parodiisto * [[Elemér Szeghalmi]], ĵurnalisto * [[Sándor Szeghő]], dirigento * [[György Szegő (arkitekto)]] * [[Miklós Szegő]], kemiisto * [[Katalin Szegvári]], redaktoro * [[András Székely]], geografo * [[Arnold Székely]], pianisto * [[Bulcsú Székely]], akvopilkisto * [[Edgár Székely]], pulmonologo * [[Éva Székely]], naĝisto * [[György Székely (historiisto)]] * [[György Székely (kemiisto)]] * [[György Székely (teatrohistoriisto)]] * [[Hugó Székely]], arkitekto * [[István Székely (reĝisoro)]] * [[János Székely (scenaristo)]] * [[János Székely (episkopo)]] * [[Júlia Székely]], verkisto * [[László Székely (dekoraciisto)]] * [[Lujza Székely]], aktoro * [[Magda Székely]], poeto * [[Miklós Székely B.]], aktoro * [[Orsolya Székely (reĝisoro)]] * [[Tamás Székely]], ministro * [[Vladimír Székely]], inĝeniero * [[Endre Szekér]], instruisto * [[Eszter Szekeres]], matematikisto * [[György Szekeres]], matematikisto * [[Ilona Szekeres]], aktoro * [[Pál Szekeres]], skermisto * [[Tamás Szekeres]], gitaristo * [[Gyula Szekfű]], historiisto * [[József Székhelyi]], aktoro * [[Attila Széki]], futbalisto * [[Attila Szekrényessy (historiisto)]] * [[Mária Szekula]], [[speleologo]] * [[Antal Széky]], bestokuracisto * [[Ágoston Szél]], kuracisto * [[Tamás Széles]], aktoro * [[György Széll]], dirigento * [[Zita Szeleczky]], aktoro * [[Ferenc Szelényi]], agronomo * [[Iván Szelényi]], sociologo * [[Jenő Széll]], politikisto * [[Alice Szellay]], aktoro * [[György Szemadám]], pentristo * [[Vera Szemere]], aktoro * [[Endre Szemerédi]], matematikisto * [[Marianne Szemes]], reĝisoro * [[Mihály Szemes]], reĝisoro * [[Imre Szemethy]], grafikisto * [[Tibor Szemző]], komponisto * [[Tamás Szén Molnár]], arkitekto pri internaj spacoj * [[Géza Szénási]], prokuroro * [[Béla Szende (inĝeniero)]] * [[Béla Szende (patologo)]] * [[Ilona Szendrey]], aktoro * [[Károly Szendy]], inĝeniero * [[László Szendrey-Karper]], gitaristo * [[József Szendrő]], aktoro * [[Andor Szenes]], libretisto * [[Andrea Szenes]], prezentisto * [[Árpád Szenes]], pentristo * [[Béla Szenes]], verkisto * [[Hanna Szenes]], poeto * [[István Szenes]], arkitekto pri internaj spacoj * [[Iván Szenes]], komponisto * [[Zsuzsa Szenes]], grafikisto * [[Lajos Szeniczei]], inĝeniero * [[Jenő Szenkár]], dirigento * [[András József Szennay]], ĉefabato * [[György Szennik]], pentristo * [[János Szentágothai]], kuracisto * [[István Szentandrássy]], pentristo * [[András Szente]], kajakisto * [[Lajos Szente]], entreprenisto * [[András Szent-Györgyi]], biokemiisto * [[Kornél Szentgyörgyi]], pentristo * [[Miklós Szenthelyi]], violonisto * [[Zoltán Szentirmai]], skulptisto * [[Zsolt Szentirmai]], aktoro * [[Béla Szentiványi]], aktoro * [[Gyula Szentiványi]], arthistoriisto * [[József Szent-Ivány]], entomologo * [[Miklós Szentkuthy]], verkisto * [[Aladár Szentmártony]], inĝeniero * [[Tibor Szentmártony]], matematikisto * [[Gábor Szentmihályi]], drumisto * [[Péter Szentmiklósi]], farmaciisto * [[Olga Szentpál]], instruisto * [[Mária Szepes]], verkisto * [[György Szepesi]], raportisto * [[Nikolett Szepesi]], naĝisto * [[Antal Szerb]], verkisto * [[János Szerb]], tibetologo * [[Béla Szerednyey]], aktoro * [[Éva Szerencsi]], aktoro * [[Gyula Szersén]], aktoro * [[Péter Szervánszky]], violonisto * [[Valéria Szervánszky]], pianisto * [[Péter Sziámi Müller]], ŝlagrokantisto * [[János Szidarovszky]], lingvisto * [[Gábor Szigethy]], historiisto * [[Ferenc Szigeti]], komponisto * [[György Szigeti (budhisto)]] * [[Jenő Szigeti (adventista pastro)]] * [[József Szigeti (violonisto)]] * [[Zoltán Szigeti]], kajaisto * [[József Szijj]], ornitologo * [[Szeréna Sziklai]], operkantisto * [[János Szikora]], reĝisoro * [[József Szikra]], aktoro * [[János Sziládi]], verkisto * [[Zoltán Szilády]], entomologo * [[Ákos Szilágyi]], poeto * [[András Szilágyi (vitroartisto)]] * [[Áron Szilágyi]], skermisto * [[Géza Szilágyi]], poeto * [[László Szilágyi]], scenaristo * [[Liliána Szilágyi]], naĝisto * [[Tibor Szilágyi]], aktoro * [[Zoltán Szilágyi (naĝisto)]] * [[Zsófia Szilágyi]], reĝisoro * [[Jenő Szilárd]], geografo * '''[[Leó Szilárd]],''' fizikisto * [[Béla Szilárdi]], grafikisto * [[József Szili]], esteto * [[Géza Szilvay]], violonisto * [[Kornél Szilvay]], inĝeniero * [[György Szilvásy]], ministro * [[Margit Szilvitzky]], tekstilartisto * [[Kálmán Szily (inĝeniero)]] * [[Pál Szily]], kuracisto * [[Oszkár Szimán]], kemiisto * [[Jenő Szimon]], pentristo * [[Miklós Szinetár]], reĝisoro * [[Gyula Szini]], verkisto * [[Ferenc Szinnyei]], literaturhistoriisto * [[Jenő Szinyei Merse]], ministro * [[József Szinnyei (kuracisto)]] * [[Gábor Szinte (pentristo)]] * [[Pál Szinvai]], skulptisto * [[Tamás Szirányi]], elektroinĝeniero * [[Albert Szirmai]], komponisto * [[Imre Szirmai]], aktoro * [[László Szirmay-Kalos]], informadikisto * [[Ági Szirtes]], aktoro * [[George Szirtes]], poeto * [[János Szirtes]], pentristo * [[Tamás Szirtes]], reĝisoro * [[András Szitányi]], reĝisoro * [[Károly Szittya]], akvopilkisto * [[Balázs Sziva]], gitaristo * [[Erika Szívós]], historiisto * [[István Szívós]], kuracisto, sportisto * [[Endre Szkárosi]], poeto * [[Alexa Szlávics]], pentristo * [[László Szlávics (pli juna)]], skulptisto * [[István Szlávik (radiologo)]] * [[Thomas Alexander Szlezák]], klasika filologo * [[Boldizsár Szmrecsányi]], skulptisto * [[István Szőcs (inventisto)]] * [[Miklós Szőcs TUI]], skulptisto * [[Lajos Szodoray]], haŭtkuracisto * [[Chaim Szófér]], rabeno * [[László Szögi]], bibliotekisto * [[Kató Szőke]], naĝisto * [[Olivér Szőke]], gitaristo * [[Balázs Szokolay]], pianisto * [[Olly Szokolay]], operkantisto * [[Ágnes Szokolszky]], psikologo * [[János Szolcsányi]], kuracisto * [[Imre Szöllősi]], [[kajakisto]] * [[Rita Szöllősi]], juvelisto * [[Enikő Szöllőssy]], skulptisto * [[Irén Szöllősy]], pupteatristo * [[Tibor Szolnoki]], aktoro * [[Tamás Szombathelyi]], pentatlonisto * [[György Szomjas]], reĝisoro * [[Éva Szonda]], operkantisto * [[Péter Szondi]], literaturhistoriisto * [[Ferenc Szontágh]], kuracisto * [[Erzsébet Szőnyi]], komponisto * [[Kató Szőnyi]], pupisto * [[Nóra Szőnyi]], baletisto * [[Olga Szőnyi]], operkantisto * [[Zsuzsa Szőnyi]], radioparolisto * [[Éva Szörényi]], aktorino * [[László Szörényi (kritikisto)]] * [[Szabolcs Szörényi]], gitaristo * [[Ágnes Sztankay]], restaŭristo * [[István Sztankay]], aktoro * [[Viktor Sztankovics]], anoncisto * [[Gábor Sztehlo]], luterana pastro * [[Pál Sztrókay]], inĝeniero * [[Adolf Szücs]], matematikisto * [[András Szűcs]], ministro * [[Antal Gábor Szűcs]], gitaristo * [[Erika Szűcs]], matematikisto * [[Judith Szűcs]], ŝlagrokantisto * [[Lajos Szűcs (defendisto)]] * [[Lajos Szűcs (politikisto)]] * [[László Szűcs (operkantisto)]] * [[Loránt Szűcs]], pianisto * [[Norbert Szűcs]], komponisto * [[Sándor Szűcs]], aktoro * [[Kálmán Szügyi]], operkantisto * [[Balázs Szuhay]], komikisto * [[Andrea Szulák]], ŝlagrokantisto * [[Géza Szüllő]], politikisto * [[Angéla Szuly]], pentristo * [[József Szurcsik]], grafikisto * [[Miklós Szurdi]], reĝisoro * [[Szabolcs Szuromi]], pastro * [[Ferenc Szusza]], futbalisto * [[Gyula Szutrély]], kuracisto * [[Gyula Szvák]], historiisto * [[Wanda Szyksznian]], grafikisto {{Div col end}} == T == {{Div col|cols = 3}} * [[Ágnes T. Czene]], pentristo * [[László Tabi]], verkisto * [[Márta Taby]], aktoro * [[Károly Tagányi (anestezisto)]] * [[László Tahi Tóth]], aktoro * [[Anna Mária Tahy]], aktoro * [[József Takács (futbalisto)]] * [[Károly Takács]], pafisto * [[Katalin Takács]], aktoro * [[László Kristóf Takács]], imunologo * [[Marianna Takács]], arthistoriisto * [[Marika Takács]], televidparolisto * [[Margit Takács]], aktoro * [[Paula Takács]], operkantisto * [[Gábor Takács-Nagy]], violonisto * [[Mihály Takaró]], poeto * [[Előd Takáts]], bankisto * [[Tamás Takáts]], gitaristo * [[Gyula Tálos]], arkitekto pri internaj spacoj * [[Nikolett Tamási]], voĉaktoro * [[Éva Tamássy]], operkantisto * [[Frigyes Tanay]], aktoro * [[Gábor Tánczos (instruisto)]] * [[Gábor Tánczos (oficiro)]] * [[Dezső Tandori]], poeto * [[Harald Tangl]], kuracisto * [[Ilona Tanner]], poeto * [[Gergely Tapolczai]], politikisto * [[Gyula Tapolczai]], aktoro * [[Béla Tardos]], komponisto * [[Éva Tardos]], matematikisto * [[Gábor Tardos]], matematikisto * [[Márton Tardos]], ekonomikisto * [[János Tardy]], geografo * [[Gábor Tari (pentristo)]] * [[Sándor Tarics]], arkitekto * [[Tibor Tarits]], pafisto * [[Ferenc Tarján]], instruisto * [[György Tarján]], obstetrikisto * [[Györgyi Tarján]], aktoro * [[Róbert Tarján]], kuracisto * [[Tamás Tarján]], kritikisto * [[Vilmos Tarján]], ĵurnalisto * [[Ida Tarjáni Tóth]], zimbalonisto * [[Bálint Tárkány-Kovács]], zimbalonisto * [[Balázs Taróczy]], tenisisto * [[György Tarr]], restaŭristo * [[Zoltán Tarr]], kalvinana pastro * [[András Tasnádi Kubacska]], geologo * [[András Tasnádi Nagy]], ministro * [[Csaba Tasnádi]], reĝisoro * [[Edit Tasnádi]], turkologo * [[Ilona Tasnádi]], aktoro * [[Tibor Tátrai]], gitaristo * [[Emeric Tauss Torday]], pentristo * [[Éva Tauszk]], kuracisto * [[Bálint Telegdi]], fizikisto * [[Károly Telegdi-Róth]], geologo * [[Géza Teleki (geografo)]] * [[Mihály Teleki (ministro)]] * [[Mária Telkes]], kemiisto * [[Edward Teller]] (1908), armilsciencisto * [[Hédi Temessy]], aktoro * [[Andrea Temesvári]], tenisisto * [[Béla Ternovszky]], [[animaciisto]] * [[Pál Tétényi]], kemiisto * [[Béla Tettamanti (pedagogo)]] * [[Jenő Tettamanti]], inĝeniero * [[Ede Theiss]], statistikisto * [[Tivadar Thienemann]], literaturhistoriisto * [[Viola Thirring]], aktoro * [[Gábor Thoroczkay]], historiisto * [[Lajos Thury]], ĵurnalisto * [[Zoltán Thury (ĵurnalisto)]] * [[Zsuzsa Thury]], verkisto * [[Zdenka Ticharich]], komponisto * [[Lajos Tichy]], futbalisto * [[Lajos Tihanyi]] pentristo en [[1885]] * [[László Tihanyi]], komponisto * [[Miklós Tihanyi (pli juna)]], aktoro * [[Loránt Tilkovszky]], historiisto * [[Endre Tilli]], skermisto * [[István Tímár]], kajakisto * [[József Tímár]], aktoro * [[József Tímár (patologo)]] * [[Péter Tímár]], reĝisoro * [[Imre Timkó (episkopo)]] * [[Barnabás Timon]], voĉaktoro * [[László Tisza]], fizikisto * [[Zoltán Toborffy]], kemiisto * [[Can Togay]], reĝisoro * [[Ferenc Tőkei]], filozofo * [[László Tokody]], mineralogo * [[László Tolcsvay]], komponisto * [[Gábor Tolcsvai Nagy]], lingvisto * [[Béla Tolcsvay]], gitaristo * [[Géza Toldi]], futbalisto * [[Mária Toldy]], ŝlagrokantisto * [[Zoltán Tölg-Molnár]], pentristo * [[Gyula Tolmár]], astronomo * [[Miklós Tolnai]], aktoro * [[Klári Tolnay]], aktorino * [[Lajos Tolnay (arkitekto)]] * [[Lajos Tolnay (meteologiisto)]] * [[Attila Tomaji]], poeto * [[Jenő Tomasz]], kemiisto * [[Pál Tomcsányi]], inĝeniero * [[Rusi Tomcsányi]], aktoro * [[Vilmos Pál Tomcsányi]], ministro * [[Iván Tomits]], fizikisto * [[Béla Tompa]], aktoro * [[Ferenc Tompa]], arkeologo * [[Géza Tompai]], urbanizisto * [[Kátya Tompos]], aktoro * [[Rudolf Tomsits]], trumpetisto * [[Tibor Toncz]], karikaturisto * [[László Tora]], biokemiisto * [[Bence Tordai]], politikisto * [[Ildikó Tordasi]], skermisto * [[Ottó Torday]], aktoro * [[Géza Tordy]], aktoro * [[Zsuzsa Töreky]], aktoro * [[Sándor Torghelle]], futbalisto * [[Csaba Tőri]], dirigento * [[Július Torma]], boksisto * [[András Törőcsik]], futbalisto * [[Franciska Törőcsik]], aktoro * [[Ádám Török (ekonomikisto)]] * [[Ádám Török (muzikisto)]] * [[Ákos Török]], geologo * [[Béla Török]], kuracisto * [[Ferenc Török (arkitekto)]] * [[Ferenc Török (reĝisoro)]] * [[István Török (kuracisto)]] * [[János Török (ornitologo)]] * [[László Török (historiisto)]] * [[Péter Török (pejzaĝarkitekto)]] * [[Gyula Toronyi (pli juna)]], operkantisto * [[György Tory]], naĝisto * [[Jenő Törzs]], aktoro * [[András Tóth (genetikisto)]] * [[Andrien Tóth]], modelo * [[Attila Tóth]], aktoro * [[Béla Lajos Tóth]], bestokuracisto * [[Dávid Tóth]], skulptisto * [[Dezső Tóth]], literaturhistoriisto * [[Endre Tóth (politikisto)]] * [[Imre Tóth (akvopilkisto)]] * [[István György Tóth]], historiisto * [[Judit Tóth]], aktoro * [[Krisztina Tóth (poeto)]] * [[Mihály Tóth (prokuroro)]] * [[Miklós Tóth (biologo)]] * [[Péter Tóth]], skermisto * [[Tamás Tóth (naĝisto)]] * [[Zoltán Tóth]], historiisto * [[István Tóth Potya]], futbalisto * [[Máté Tóth-Tahi]], aktoro * [[Béla Töttössy]], ginekologo * [[Csaba Töttössy]], filologo * [[Sándor Trauner]], dekoraciisto * [[Rezső Trautmann]], ministro * [[György Tréfás]], operokantisto * [[Imre Trencsényi-Waldapfel]] * [[Mátyás Triznya]], pentristo * [[László Trócsányi]], ministro * [[Árpád Trummer]], hidrologo * [[Tamás Sándor Tuboly]], virusologo * [[László Turán]], pianisto * [[Pál Turán]], matematikisto * [[Csongor Turáni]], violonisto * [[Árpád Turcsányi]], skulptisto * [[Tamás Turgyán]], bestokuracisto * [[Attila Turi]], arkitekto * [[Endre Turi]], kajakisto * [[Judit Turóczy]], naĝisto * [[Erzsébet Tusa]], pianisto * [[Anna Tüskés]], literaturhistoriisto * [[Attila Tyll]], aktoro * [[Bence Tuzson]], ministro {{Div col end}} == U == {{Div col|cols = 2}} * [[Tibor Udvardy]], operkantisto * [[Béla Udvaros]], reĝisoro * [[Dorottya Udvaros]], aktoro * [[Teodóra Uhrik]], baletisto * [[Dénes Ujlaki]], aktoro * [[Gábor Ujváry]], historiisto * [[Andrea Ulbrich]], pentristo * [[Mónika Ullmann]], aktoro * [[Géza Ulrich]], pentristo * [[Anikó Ungár]], iluziisto * [[Imre Ungár]], pianisto * [[Judit Ungárné Komoly]], instruisto * [[Júlia Ungár]], dramaturgo * [[Klára Ungár]], politikisto * [[Péter Ungár]], politikisto * [[Emil Unger]], zoologo * [[Pálma Unger]], aktoro * [[Tamás Ungvári]], literaturisto * [[Krisztián Ungváry]], historiisto * [[László Ungváry]], aktoro * [[Rudolf Ungváry]], informatikisto * [[Tibor Upor]], dekoraciisto * [[László Urai]], angiologo * [[Géza Uray]], orientalisto * [[Andrea Urbán]], aktoro * [[József Urbán]], monaĥo * [[Lajos Urbán]], ministro * [[Diána Ürge-Vorsatz]], fizikisto * [[Imre Ürmössy]], operkantisto * [[Endre Ütő]], operkantisto {{Div col end}} == V == {{Div col|cols = 3}} * [[Péter Vácz]], reĝisoro * [[Ninetta Vad]], kajakisto * [[György Vadász]], arkitekto * [[Miklós Vadász]], grafikisto * [[Bence Vági]], koreografo * [[Artúr Vágó]], inĝeniero * [[Nelly Vágó]], operkantisto * [[Pierre Vago]], arkitekto * [[Pál Vágó (inĝeniero)]] * [[Károly Vagyóczky]], grafikisto * [[Szabolcs Vajay]], heraldikisto * [[Gergely Vajda]], dirigento * [[György Vajda]], inĝeniero * [[György Vajda (arabisto)]] * [[Imre Vajda]], ekonomikisto * [[Károly Vajda (filologo)]] * [[László Vajda (aktoro)]] * [[László Vajda (etnologo)]] * [[László Vajda (filo)]], reĝisoro * [[Mihály Vajda]], filozofo * [[Károly Vajda]], aktoro * [[Milán Vajda]], aktoro * [[Pál Vajda]], verkisto * [[Zsuzsanna Vajda]], psikologo * [[Andrew George Vajna]], negocisto * [[László Vajta]], kemiisto * [[Dezső Váli]], pentristo * [[Gábor Váli]], meteologo * [[László Valiszka]], aktoro * [[István Pál Valkó]], inĝeniero * [[Péter Vallai]], aktoro * [[Dezső Valló]], ginekologo * [[Péter Valló]], reĝisoro * [[Ferenc Valter]], operkantisto * [[Rusztem Vámbéry]], juristo * [[Ágnes Vámos]], operkantisto * [[Endre Vámos]], kemiisto * [[György Vámos]], koreografo * [[László Vámos]], reĝisoro * [[Márton Vámos]], akvopilkisto * [[Tamás Vámos]], reĝisoro * [[Tibor Vámos]], inĝeniero * [[Gyula Vancsó]], kemiisto * [[Margit Vanek]], triatlonisto * [[Éva Vándor]], aktoro * [[Ferenc Vándor]], kuracisto * [[József Vándor (aktoro)]] * [[Gusztáv Vándory]], aktoro * [[Gyula Vangel]], futbalisto * [[Aranka Váradi]], aktoro * [[Katalin Váradi]], dirigento * [[Szabolcs Várady]], poeto * [[Aurél Varannai]], ĵurnalisto * [[István Varannai]], advokato * [[Attila Varga (ekonomikisto)]] * [[Bálint Varga (maŝininĝeniero)]] * [[Benedek Varga]], muzeestro * [[István Varga (ekonomikisto)]] * [[Dániel Varga]], akvopilkisto * [[Dénes Varga]], akvopilkisto * [[József Varga (ministro)]] * [[Károly Varga (aktoro)]] * [[Károly Varga (sportpafisto)]] * [[Kata Varga]], aktoro * [[Katalin Varga (psikologo)]] * [[Katalin Varga (verkisto)]] * [[Krisztina Varga]], aktoro * [[Lajos Varga (episkopo)]] * [[László Varga (politikisto)]] * [[Lili Varga]], aktoro * [[Mátyás Varga]], grafikisto * [[Miklós Varga (kantisto)]] * [[Tamás Varga (aktoro)]] * [[Tamás Varga (skulptisto)]] * [[Zsolt Varga (1972)]], akvopilkisto * [[András Vargha]], statistikisto * [[Balázs Vargha (grafikisto)]] * [[Gábor Vargyas]], etnografo * [[Péter Vargyas]], [[asirologo]] * [[Lajos Vargyas]], muzikologo * [[Éva Várhegyi]], ekonomikisto * [[Teréz Várhegyi]], aktoro * [[Éva Várhelyi]], operkantisto * [[Attila Vári (akvopilkisto)]] * [[Zsófia Vári]], pentristo * [[Dénes Várjon]], pianisto * [[Gábor Várkonyi (reĝisoro)]] * [[László Várkonyi]], tablotenisisto * [[Mátyás Várkonyi]], komponisto * [[Péter Várkonyi]], ministro * [[Zoltán Várkonyi]], aktoro, reĝisoro * [[Ildikó Várnagy]], skulptisto * [[György Várnai]], karikaturisto * [[Xavér Varnus]], orgenisto * [[György Varsányi]], kemiisto * [[Károly Várszegi]], kameraisto * [[Imre Vas]], advokato * [[István Vas]], poeto * [[Judit Vas]], reĝisoro * [[Zoltán Vas]], politikisto * [[Péter Vas-Zoltán]], ekonomikisto * [[Henrik Vasbányai]], kanuisto * [[Ernő Vashegyi]], baletisto * [[György Vashegyi]], dirigento * [[Éva Vass]], aktoro * [[Károly Vass (kameraisto)]] * [[Zoltán Vass (psikologo)]] * [[Éva Vastagh]], skulptisto * [[László Vastagh]], skulptisto * [[Bence Vaszkó]], aktoro * [[Pál Vasvári (gitaristo)]] * [[Péter Vasvári]], grafikisto * [[Gábor Vaszary]], verkisto * [[János Vaszary (reĝisoro)]] * [[Piri Vaszary]], aktorino * [[Viktor Vaszy]], komponisto * [[Géza Vasy]], literaturhistoriisto * [[Béla Vavrinecz]], komponisto * [[Ilus Vay]], aktorino * [[Lajos Vayer]], arthistoriisto * [[Ádám Vázsonyi]], hidrologo * [[Endre Vázsonyi]], matematikisto * [[János Vázsonyi]], advokato * [[Miklós Vecsei H.]], aktoro * [[Elvira Vécsey]], baletisto * [[Ferenc Vecsey]], violonisto * [[György Vedres]], arkitekto * [[Rezső Végvári]], koreografo * [[Tamás Végvári]], aktoro * [[Imre Vejkey]], advokato * [[Tamás Vekerdy]], psikologo * [[István Velenczey]], aktoro * [[Vera Venczel]], aktorino * [[Pál Venetianer]], biokemiisto * [[Ilona Vera]], baletisto * [[Iván Verebély]], aktoro * [[László Verebélÿ]], inĝeniero * [[Tibor Verebélÿ]], kuracisto * [[István Verebes]], aktoro * [[Ákos Vereckei]], kajakisto * [[Miklós Veress (ceramikisto)]] * [[Margit Verő]], aktoro * [[Dávid Verrasztó]], naĝisto * [[Evelyn Verrasztó]], naĝisto * [[Zoltán Verrasztó]], naĝisto * [[András Vértes]], ekonomikisto * [[András O. Vértes]], lingvisto * [[György Vértes]], karikaturisto * [[Lajos Vértes]], aktoro * [[Jenő Vértesy]], bibliotekisto * [[Frigyes Verzár]], kuracisto * [[Gábor Véssey]], pentristo * [[András Veszelinov]], drumisto * [[Endre Vészi]], poeto * [[Miklós Vető]], historiisto * [[Szilvia Vetter]], [[proparolanto]] * [[Erzsébet Vezér]], literaturhistoriisto * [[Tamás Vicsek]], fizikisto * [[János Victor]], pastro * [[Máté Victor]], komponisto * [[Ágnes Vida]], psikologo * [[Gábor Vida (biologo)]] * [[Emil Vidéky]], inĝeniero * [[Charles Vidor]], reĝisoro * [[Ferike Vidor]], aktoro * [[Mihály Víg]], gitaristo * [[Tommy Vig]], drumisto * [[Andrea Vigh]], harpisto * [[Judit Vihar]], poeto * [[András Vikár]], arkitekto * [[Gyula Vikidál]], ŝlagrokantisto * [[Tibor Vilt]], skulptisto * [[Balázs Vincze]], baletisto * [[Imre Vincze (fizikisto)]] * [[Jenő Virágh]], komikisto * [[Péter Virágvölgyi]], tipografo * [[Beatrix Visy]], kritikisto * [[Dávid Vitézy]], subministro * [[László Vitézy]], reĝisoro * [[Tamás Vitray]], ĵurnalisto * [[László Viz]], publikigisto * [[E. Szilveszter Vizi]], kuracisto * [[György Vízvári]], akvopilkisto * [[Mariska Vízváry]], aktoro * [[Márton Vizy]], komponisto * [[Edit Vlahovics]], aktoro * [[Ági Voith]], aktoro * [[Erzsébet Vojnich]], pentristo * [[Katalin Volf]], baletisto * [[Ferenc Völgyesi]], neŭrologo * [[Lajos Völgyesi]], geofizikisto * [[Attila Vörös]], geologo * [[Imre Vörös (juristo)]] * [[István Vörös (poeto)]] * [[Mihály Vuk]], kemiisto * [[György Vukán]], pianisto {{Div col end}} == W == {{Div col|cols = 2}} * [[János Wagner (pentristo)]] * [[János Wagner (zoologo)]] * [[Lilla Wagner]], psikologo * [[András Wahorn]], pentristo * [[Eszter Waldapfel]], bibliotekisto * [[József Waldapfel]], literaturhistoriisto * [[Imre Waldbauer]], violonisto * [[Lajos Walko]], ministro * [[Katalin Walter]], entreprenisto * [[Rózsi Walter]], operkantistino * [[Lili Walters]], aktoro * [[Lívia Warga]], operkantistino * [[Kata Wéber]], aktoro * [[Róbert Wegenast]], dekoraciisto * [[Leó Weiner]], komponisto * [[Tibor Weiner]], arkitekto * [[Emília Weiss]], juristo * [[Béla Weissmahr]], jezuito * [[Richárd Weisz]], luktisto * [[Sándor Wekerle (1878)]], ministro * [[Andor Wellisch]], arkitekto * [[Imre Wellmann]], historiisto * [[Attila Wendler]], operkantisto * [[Lajos Werkner]], skermisto * [[Vilmos Wessetzky]], historiisto * [[Tamás Wichmann]], kanuisto * [[Eugene Paul Wigner]], fizikisto * [[István Winkler]], psikologo * [[Péter Wintermantel]], diplomato * [[Zsolt Wintermantel]], urbestro * [[Aurél Wintner]], matematikisto * [[Teréz Virág]], psikologo * [[Gyula Wojtilla]], hindologo * [[Emil Wolf]], kemiisto * [[Ervin Wolfram]], kemiisto * [[Sándor Wolsky]], biologo * [[István Vörös (gitaristo)]] * [[Sándor Wrabel]], pentristo * [[Arisztid Würtzler]], harpisto {{Div col end}} == X == * [[Barbara Xantus]], aktoro * [[János Xantus (reĝisoro)]] * [[Géza Xeravits]], teologo == Z == {{Div col|cols = 2}} * [[György Z. Gács]], vitralisto * [[Gábor Záborszky]], pentristo * [[János Záborszky]], inĝeniero * [[Kálmán Záborszky]], dirigento * [[László Záborszky]], biologo * [[Alfréd Zách]], meteologo * [[János Zách]], aktoro * [[Imre Zachár]], naĝisto * [[Pál Zacher]], patologo * [[Gyöngyi Zádor]], aktoro * [[Mária Zakariás]], kajakisto * [[György Zala (kanuisto)]] * [[Antal Zalai]], violonisto * [[Ernő Zalai]], ekonomikisto * [[Sarolta Zalatnay]], kantisto * [[Lajos Zalaváry]], arkitekto * [[Gergely Attila Zaránd]], fizikisto * [[Sarolta Zárda]], komputikisto * [[Imre Zárday]], kuracisto * [[Kálmán Zátony]], aktoro * [[Péter Závada]], poeto * [[Alfréd Zawadowski (fizikisto)]] * [[Edit Zeke]], kostumisto * [[Mária Zempléni]], operkantisto * [[Szabolcs Zempléni]], kornisto * [[Anna Zentai]], aktorino * [[Ferenc Zigány]], matematikisto * [[Irén Zilahy]], aktoro * [[Magdolna Zimányi]], komputikisto * [[Ferenc Zipernovszky]], [[inĝeniero]] * [[Mária Zipernovszky]], violonisto * [[János Zlinszky]], advokato * [[István Znamenák]], aktoro * [[Gábor Zoboki]], arkitekto * [[László Zolnay]], arkeologo * [[Pál Zolnay]], reĝisoro * [[Vilmos Zolnay]], vortaristo * [[Zsuzsa Zolnay]], aktoro * [[Imre Zoltán]], ginekologo * [[László Zoltán]], kuracisto * [[András Zólyomi]], akvopilkisto * [[Zoltán Zubornyák]], aktoro * [[Károly Zsák]], futbalisto * [[Sándor Zsarnay]], juristo * [[Zoltán Zsebők]], kuracisto * [[Imre Zsellér]], vitralisto * [[Ildikó Zsemlye]], skulptisto * [[Ágnes Zsinka]], agronomo * [[Viktor Zsitva]], glacihokeisto * [[Gyula Zsivótzky]], martelĵetisto * [[Andor Zsoldos]], scenaristo * [[Árpád Zsoldos (ornitologo)]] * [[Attila Zsoldos]], historiisto * [[Imre Zsoldos]], trumpetisto * [[Márton Zsoldos]], ilustristo * [[Hédi Zsolnai]], aktorino * [[János Zsombolyai]], kameraisto * [[Sándor Zsótér]], aktoro * [[Éva Zsurzs]], reĝisoro * [[Kati Zsurzs]], aktoro {{Div col end}} == Vidu ankaŭ == * [[Listo de famuloj mortintaj en Budapeŝto (A-F)]] * [[Listo de famuloj mortintaj en Budapeŝto (G-K)]] * [[Listo de famuloj mortintaj en Budapeŝto (L-R)]] * [[Listo de famuloj mortintaj en Budapeŝto (S-Z)]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Budapeŝto| ]] [[Kategorio:Listoj de homoj|Budapeŝtanoj]] dmmk483iq3cv94wv607hcb5wijz3cwk 0 813222 9495107 8074510 2026-10-18T09:18:57Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495107 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = |naskonomo = }} '''[[Tibor (virnomo)|Tibor]] [[Nagy]]''' [nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Nagy Tibor''' estas [[Hungario|hungara]] [[kajakisto]], mond[[ĉampiono]], [[trejnisto]], [[instruisto]]. Tibor Nagy<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM144605/7cda8268-0db0-449d-a591-d234569168b9/solr/0/24/1/3/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref> naskiĝis la {{daton|4|junio|1947}} en [[Ozora]]<!--, li mortis la {{daton||o|20}} en [[]]-->. == Biografio == Tibor Nagy maturiĝis en Budapeŝto, pli frue li komencis kajakadi en ĉefurba sportklubo. Li estis hungara ĉampiono trifoje teame inter 1971-1973. Tio ne sufiĉis esti olimpiano, sed en mondĉampionumo en 1973 li estis la unua kvarope en distanco dek mil m. Lia ofta partnero en kajako estis [[Géza Kralován]]. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1977. Intertempe li akiris trejnistan diplomon en [[Gimnastika Universitato de Budapeŝto|Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto]], kiun li kompletigis kun pedagogia diplomo en [[Szeged]]. Depost 1977 komence li estis trejnisto, poste 27 jarojn lerneja sportinstruisto. Lia edzino naskis dufoje. == Fontoj == * [https://tortenelem.kajakkenusport.hu/szemely/nagy-tibor/2d2abd60-199a-443d-8ed8-2a6b3c92d3a4 hungarlingva biografio kun foto] * [https://web.archive.org/web/20230304100721/http://www.magyarvagyok.hu/x/9832/Nagy-Tibor medalo] * [https://results.kajakkenusport.hu/faces/pages/sportolo.xhtml?azon=20426 rezultoj] * [http://www.novotny.hu/kajakhistory_html_files/magyar_bajnokok%20_teljes.pdf hungaraj ĉampionoj] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nagy Tibor}} [[Kategorio:Hungaraj kajakistoj]] [[Kategorio:Hungaraj instruistoj]] [[Kategorio:Hungaraj trejnistoj]] [[Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 6lv5c7e1czvdc1ju5ew7eqeevkabp7m 0 820895 9495119 8067264 2026-10-18T09:55:12Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495119 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = |naskonomo = nekonata |dato de naskiĝo = nekonata |loko de naskiĝo = nekonata loko |dato de morto = nekonata |loko de morto = nekonata loko }} '''[[Tibor (virnomo)|Tibor]] Tarits''' [tariĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Tarits Tibor''' estis [[Hungario|hungara]] sport[[pafisto]], dufoja olimpiano, mond[[ĉampiono]]. Lia familia nomvarianto estis '''Tary''' [tari]. {{paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM86162/a29b96e7-a3f9-4426-8433-b61314927cf4/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref> naskiĝis en [[1905]] aŭ la {{daton|10|aŭgusto|1909}} en [[Budapeŝto]], li mortis en [[1945]]. == Biografio == {{paĝonomo}} en la sensporta vivo estis oficista en la municipa elektra servo en Budapeŝto. Li estis sportpafisto en sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono sesfoje unuoble, 41-foje teame inter 1931–1942 kaj li apartenis al la nacia teamo okfoje. Li estis olimpiano en [[Hungario en la Somera Olimpiko 1932]] kaj [[Hungario en la Somera Olimpiko 1936]] sen medalo, sed en mondĉampionumo li estis la unua en [[1935]] teame en branĉo [[karabeno]] kun staranta pozicio laŭ 300 m. == Fontoj == * [https://web.archive.org/web/20240119103259/https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ hungarlingva biografio legebla post klako al majusklo T, poste serĉu la nomon] * [https://web.archive.org/web/20200418003138/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ta/tibor-tary-1.html datenoj] * [https://web.archive.org/web/20170611070520/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ta/tibor-tary-1.html rezultoj] * [http://archiv.olimpia.hu/champdata/details/id/26158/ datenoj] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Tarits Tibor}} [[Kategorio:Hungaraj pafistoj]] [[Kategorio:Hungaraj olimpianoj]] [[Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} t5ndeu6kepnwxjckwdeclessls740vr 0 834109 9494844 8570173 2026-10-17T14:34:23Z Sj1mor 12103 9494844 wikitext text/x-wiki {{kursiva titolo}}{{Informkesto libro}}[[Dosiero:Houghton_GC6.L5316.749p_-_Liebniz,_Svmmi_polyhistorias,_tab_III.jpg|eta|Ilustraĵo de la 1749 eldono de ''Protogaea'' de Leibniz]] '''''Protogaea''''' <ref>Plena titolo en la germana: ''Protogaea oder Abhandlung von der ersten Gestalt der Erde und den Spuren der Historie in Denkmalen der Natur''.</ref> ([[latine]] ''pra-tero'') estas la centra [[disertaĵo]] de [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Gottfried Leibniz]] pri [[geologio]] kaj [[naturhistorio]]. Neeldonita en ĝia tuteco dum lia vivdaŭro, sed farita konata de Johann Georg von Eckhart en 1719, ĝi estis konceptita kiel antaŭparolo al lia nekompleta historio de la [[Hanovra dinastio]] <ref>J. G. Eckhart, "Beschreibung desjenigen, was bey Grabung des Herrenhäuser‐Canals am Lein‐Strome her Curiöses in der Erde gefunden worden", ''Neue Zeitungen von Gelehrten Sachen auf das Jahr 1719'', Nr. 24, 185–192, see [https://sites.google.com/site/drcsteckner/showcase/domain1/Cornelius_Steckner_Lügenstein_und_Weltarchäologie_2018.pdf Cornelius Steckner: Lügenstein und Weltarchäologie]{{404|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref><ref name="Jolley19952">{{cite book|author=Nicholas Jolley|title=The Cambridge Companion to Leibniz|url=https://books.google.com/books?id=SnRis5Gdi8gC&pg=PA32|accessdate=26 February 2013|year=1995|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-36769-1|pages=31–3}}</ref>. Kvankam Leibniz verkis tiun scienculan eseon inter 1693 kaj 1691 <ref>{{cite book|author=Gottfried Wilhelm Leibniz|title=Protogaea|url=https://books.google.com/books?id=_QFdQJznrQsC&pg=PR13|date=2008|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-11297-8|page=13}}</ref>, ĝi ne estis publikigita plene ĝis preskaŭ sesdek jaroj poste, en 1749. Tiu ĉi verko ludis gravan rolon en la evoluo de la [[terscienco]] en la [[18-a jarcento]], kaj danke al siaj sciencaj argumentoj (kiuj estis ofte konjektaj en naturo), kaj al la [[metodiko]] kiun ĝi prezentis - Leibniz kolektis en ĝi multajn trovojn pri la procezoj kiuj formis la [[tero]]n. Ĉar li traktis [[fosilio]]jn kiel "historiajn dokumentojn de la naturo" - de kiuj oni povas lerni multon pri la okazaĵoj de la pra-pasinteco, ĉi tiu verko ankaŭ ludis gravan rolon en establado de [[paleontologio]]. == Enhavo == En la eseo Leibniz prezentas siajn opiniojn pri la [[Terhistorio|historio de la tero]] ekde la komenco de ĝia apero, momenton kiun li nomis ''konsekvenca statuso'' (latine ''consistentior status''). Leibniz asertis ke en la komenco la tero estis [[fando|fandita]] korpo kaj hela [[stelo]] por ĉiuj intencoj (en la senco ke ĝi produktis sian propran [[lumo]]n). La [[varmo]] de ĉi tiu fandita korpo malpliiĝis kun la paso de la tempo, kaj dum ĝi malvarmiĝis, la eksteraj tavoloj de la stelo iom post iom solidiĝis. "Vitrigitaj materialoj" - [[Rokaĵo|rokoj]] kaj [[sablo]] formiĝis je la fino de ĉi tiu komenca fandado, kaj el ili konstruiĝis la [[terkrusto]]. Adherante al la logika kronologia ordo de [[geologia temposkalo]], Leibniz tiam kolektis multajn observaĵojn kaj [[hipotezo]]jn pri la formado de la tero kaj la topologio de la [[tersurfaco]], kiuj en vice pli fluis en konjektajn argumentojn pri la originoj de [[Monto|montoj]], [[Vulkano|vulkanoj]] kaj [[Akvofonto|fontoj]]. Li pripensis la formadon de rokoj kaj [[Salo (kemio)|saloj]] kaj la katalogigon de [[Mineralo|mineraloj]]. Li ĝuste identigis la fosiliojn trovitajn en malsamaj partoj de la mondo kiel organikaj restaĵoj de vivantaj estaĵoj. En ĝi, Leibniz ankaŭ faris gravan fruan kontribuon al la kampo de [[petrologio]] (subfako de geologio kiu traktas la studon de [[Ŝtono|ŝtonoj]]) kiam li faris la bazan [[diagnozo]]n inter [[magmorokaĵo]], [[metamorfa rokaĵo]], kaj [[sedimenta rokaĵo]]. Metodologie, la metodoj de Leibniz por atingi konkludojn kaj argumentojn estas plejparte bazitaj sur lia ampleksa sperto en la [[Minado|minoj]] de la montoj de lia lando. Interalie, Leibniz priskribas la metodon de [[Stratigrafio (geologio)|stratigrafio]] en unu el la paragrafoj de la verko. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://lhldigital.lindahall.org/cdm/ref/collection/earththeory/id/1694 ''Protogaea''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200801045045/http://lhldigital.lindahall.org/cdm/ref/collection/earththeory/id/1694 |date=2020-08-01 }} (1749, germane), plene cifereca faksimilo de Linda Hall Biblioteko {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Historio de terscienco]] [[Kategorio:Geologio]] [[Kategorio:Libroj aperintaj en 1749]] [[Kategorio:Fosilioj]] 50g3mgthn5drvrq8273jx0o5xyov0s1 0 834759 9494978 8779448 2026-10-17T20:56:55Z Sj1mor 12103 9494978 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Bodies_on_the_battlefield_at_antietam.jpg|eta|260x260ra|Vido de la kampo ĉe Antietam dum la [[Usona Enlanda Milito]]. Foto de [[Alexander Gardner]].]] '''Militfotarto''' estas ĝenro de [[Fotografio|fotarto]] kiu traktas dokumentadon de armitaj konfliktoj kaj la vivmaniero en [[Batalo|batalzonoj]]. [[Roger Fenton]] estis la unua bonkonata fotisto asociita kun tiu kampo, kiam li fotis la [[Krimea milito|Krimean Militon]] en [[1854]]-[[1855]] <ref>{{Cite web|url=http://www.vintageworks.net/exhibit/showcase_descrp.php/68/1/1/0|title=Crimean War: First Conflict to Be Documented in Detail by Photography|publisher=Vintage Works Ltd.|access-date=2014-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112154912/http://www.vintageworks.net/exhibit/showcase_descrp.php/68/1/1/0|archive-date=2014-01-12|url-status=dead}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140112154912/http://www.vintageworks.net/exhibit/showcase_descrp.php/68/1/1/0 |date=2014-01-12 }}</ref>. Militfotarto kutime priskribas la [[Milito|militon]] en ĉiuj ĝiaj aspektoj, kaj montras kaj la agojn de heroeco kaj la agojn de abomenaĵoj. La influo de fotarto sur [[Publika opinio|publika politika konscio]] iĝis ŝarĝita temo post kiam pli kaj pli da kazoj estis malkovritaj en kiuj fotistoj reĝisoris kaj aranĝis la scenojn kiujn ili fotis, por pliigi la dramecan aspekton. La epoko de cifereca fotado kaj grafika redaktado kaŭzis gravajn dubojn pri la fidindeco de ĉi tiu kampo de fotarto kaj, do, ĝia ĵurnalisma utileco. == Historio == Fotarto estis uzita de la komenco por dokumenti informojn kaj historiajn okazaĵojn, sed la komenca fotartekniko uzita tiutempe, [[Dagerotipio|dagerotipo]], postulis multe da tempo kaj penado por produkti, kaj fotistoj estis postulataj por porti la pezan kaj maloportunan ekipaĵon de tiuj tagoj kaj dokumenti la rapidajn batalajn agojn, sed fakte, ĉiu bildo bezonis [[Ekspono (fotografio)|eksponon]] de pluraj minutoj por esti registrita, do ne eblis registri vivan agadon, kaj tial ĝi ne estis uzata por ĉi tiu tipo de foto <ref>{{Cite book|last=Green-Lewis|first=Jennifer|title=Framing the Victorians: Photography and the Culture of Realism|year=1996|publisher=Cornell University Press|location=Ithaca, New York|isbn=0-8014-3276-6|pages=[https://archive.org/details/framingvictorian00gree/page/126 126]–127|url=https://archive.org/details/framingvictorian00gree|url-access=registration}}</ref>. La unua militfotisto estis nekonata usonano, kiu faris plurajn [[Dagerotipio|dagerotipajn]] fotojn dum la [[Meksik-usona milito]] en [[1847]] <ref>[http://www.theslideprojector.com/photo1/photo1summer/photo1lecture4.html Daguerrotypes of the Mexican–American War]</ref><ref>{{Cite book|title=Encyclopedia of Journalism|url=https://archive.org/details/encyclopediajour00ster_321|url-access=limited|last=Hudson|first=Berkley|publisher=SAGE|year=2009|isbn=978-0-7619-2957-4|editor-last=Sterling|editor-first=Christopher H.|location=Thousand Oaks, Calif.|pages=[https://archive.org/details/encyclopediajour00ster_321/page/n1094 1060]-67}}</ref>. Roger Fenton ekiris en 1855 kun maloportuna ekipaĵo, kaj estis limigita al fotoj de [[pejzaĝo]] aŭ fiksaj objektoj. La epikaĵo estis portita la tutan vojon per granda [[Ŝarĝa vagono|ŝarĝvagono]]. Li revenis al [[Anglio]] kun pli ol 350 grandformataj [[Filmo (fotografio)|negativoj]] <ref name="Gilbert Elliott">{{Cite web|url=https://www.loc.gov/pictures/collection/ftncnw/background.html|access-date=5 February 2018|publisher=U.S. Library of Congress|title=Fenton Crimean War Photographs}}</ref>. En la malfruaj [[1850-aj jaroj]], [[Felice Beato]] vojaĝis al [[Brita Hindio]] por foti la [[Hindia ribelo de 1857|Grandan Hindan Ribelon]], kaj produktis grandan nombron da fotoj. Post tio li iris al [[Ĉinio (regiono)|Ĉinio]], kie li fotis la [[Dua Opia Milito|Duan Opian Militon]] <ref name="hannavy-2007">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PJ8DHBay4_EC|title=Encyclopedia of Nineteenth-century Photography|author=John Hannavy|year=2007|publisher=[[Taylor & Francis]]|isbn=9781135873264|pages=1467–1471}}</ref>. Ĉar fruaj fotistoj estis nekapablaj foti kortuŝajn objektojn, ili temigis pli senmovajn aspektojn de milito, kiel ekzemple [[Fortikaĵo|fortikaĵoj]] kaj la deplojo de [[Soldato|soldatoj]] sur la grundo antaŭ kaj post batalo. [[Portreto|Portretoj]] de soldatoj ankaŭ estis tre akcepteblaj, sed por produkti bildon, la temo de la bildo devis esti tute kvieta dum kelkaj minutoj. Estis fotistoj kiuj rekreis scenojn de la batalo por foti ilin denove. [[Alexander Gardner]] kaj [[Mathew Brady]] eĉ prenis [[Kadavro|kadavrojn]] de soldatoj kaj rearanĝis ilin dum la [[Usona Enlanda Milito]] ([[1861]]-[[1865]]) por vide komuniki la abomenaĵojn kiuj okazis en la milito <ref name="marien-2006">{{Cite book|author=Mary Warner Marien|title=Photography: A Cultural History|page=49|place=London|publisher=Laurence King Publishing|year=2006|isbn=978-1856694933|url=https://books.google.com/books?id=NsolmLbz8igC}}</ref>. La [[Angl-Afganaj militoj|Dua Angla-Afgana Milito]] en la jaroj [[1878]]-[[1880]] estis fotita de [[John Burke]], kiu vojaĝis kun la britaj trupoj. Tio estis komerca projekto, kaj li esperis vendi albumojn de fotoj de la milito. Dum la [[20-a jarcento]], fotistoj kovris ĉiujn ĉefajn konfliktojn, kaj multaj el ili eĉ estis mortigitaj dum tiuj konfliktoj. Unu el la famaj fotistoj estis [[Robert Capa]], kiu kovris la [[Hispana Enlanda Milito|civitan militon en Hispanio]], la tagon de la [[D-tago|invado de Eŭropo]] kaj la falo de [[Parizo]], kaj estis mortigita kiam li paŝis sur [[Tera mino|mino]] en [[Vjetnamio]] (tiam [[Franca Hindoĉinio|Hindoĉinio]]) en [[majo]] [[1954]]. La fotado de la milito permesis al publiko esti bone informita pri la novaĵoj de la milito. La kapablo amase reprodukti bildojn ne nur permesis al la publiko esti ĝisdatigita, sed ankaŭ permesis historian kaj maloftan dokumentadon de eventoj. == Militfotistoj == [[Dosiero:War-photographers-p012971.jpg|dekstra|eta|Militfotistoj dum la [[D-tago|invado de Normandio]]]] Fotistoj implikitaj en dokumentado de militsituacioj estas tre elmontritaj, kaj tial povas finiĝi vunditaj, kaj foje eĉ mortigitaj dum laborado sur la kampo. Ĵurnalistoj kaj fotistoj ja estas protektataj de internacia konvencio, sed la historio montras, ke foje ili estas celoj de unu el la militantaj partioj, se la celo estas venĝi kontraŭ la malamiko aŭ malebligi ke la fotita materialo estu alportita al la ceteraj. la mondo. Militfotado fariĝis pli danĝera kun la disvolviĝo de [[terorismo]], kiu malobservas la [[Militleĝo|militleĝojn]] kaj [[Internacia traktato|internaciajn traktatojn]]. En la [[Iraka milito]], pluraj fotistoj estis kaptitaj kaj [[Ekzekuto|ekzekutitaj]], kaj kelkaj estis mortigitaj per reala paffajro. Du irakaj fotistoj laborantaj por la novaĵagentejo [[Reuters]] estis mortigitaj fare de usonaj trupoj dum aviadila atako, kaŭzante gravan skandalon ĉirkaŭ la mondo. Itala fotisto nomata [[Raphael Cirialo]], kiu ofte kovris militojn en la mondo, inkluzive en [[Sieraleono]], Afganio, [[Ruando]], [[Libano]] kaj [[Kosovo]], estis mortigita en [[2002]] en [[Ramalaho]]. [[Hiro Muramoto]], fotisto de "Reuters" estis mortigita en 2010 kovrante tumultojn en [[Tajlando]]. == Por plia legado == * Capa, Robert (1999). ''Heart of Spain: Robert Capa's photographs of the Spanish Civil War: from the collection of the Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía''. [Denville, N.J.]: Aperture Foundation, Inc. {{ISBN|0-89381-831-3}} * Harris, David (1999). ''Of battle and beauty: Felice Beato's photographs of China''. Santa Barbara, California: Santa Barbara Museum of Art. {{ISBN|0-89951-101-5}} * Hodgson, Pat (1974). ''Early war photographs''. Reading: Osprey Publishing. {{ISBN|0-85045-221-X}} * Katz, D. Mark (1991). ''Witness to an era: the life and photographs of Alexander Gardner: the Civil War, Lincoln, and the West''. New York, N.Y.: Viking. {{ISBN|0-670-82820-3}} * James, Lawrence (1981). ''Crimea 1854-56: the war with Russia from contemporary photographs''. New York: Van Nostrand Reinhold. {{ISBN|0-442-24569-6}} * Lewinski, Jorge (1978). ''The camera at war: a history of war photography from 1848 to the present day''. London: W. H. Allen. {{ISBN|0-491-02485-1}} == Vidu ankaŭ == * [[Fotoĵurnalismo]] * [[milita ĵurnalisto|Milita korespondanto]] * [[Robert Capa|Roberto Capa]] * [[Roger Fenton]] * [[Felice Beato]] * [[postmorta fotografio|Postmortem-fotado]] * [[Morto de lojala soldato|''Morto de lojala soldato'']] * [[Hisante la flagon en Iwo Jima|''Hisante la flagon en Iwo Jima'']] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.pbs.org/ktca/americanphotography/features/war.html PBS pri milita fotografio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230329093601/http://www.pbs.org/ktca/americanphotography/features/war.html |date=2023-03-29 }} * [https://library.brown.edu/info/collections/askb/index/ Anne S. K. Brown Military Collection], [[Universitato Brown|Brown]] Universitata Biblioteko. Inkluzivas militajn fotojn de Roger Fenton, Felice Beato, Alexander Gardner, Mathew Brady kaj aliaj. * [https://web.archive.org/web/20110515143807/http://www.nma.gov.au/exhibitions/australian_journeys/gallery_highlights/slideshow_5_1.html#slideTop Eyemo fotilo uzita en 1942 de Damien Parer filminta la Akademian Premion-gajnatan dokumentarion, ''Kokoda Fronta Linio''!, En Nova Gvineo kaj estas tenita ĉe Nacia Muzea Aŭstralio Canberra] * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/52296/rec/19 ''All the Mighty World: The Photographs of Roger Fenton, 1852–1860''], ekspozicia katalogo plene enreta kiel PDF de La [[Metropola Muzeo de Arto]], kiu enhavas multe de la milifotografio de Fenton {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Milito]] [[Kategorio:Fotado]] emv3aj8oxzvlu4ew7pb7cnyke956fh5 0 845696 9495082 9489597 2026-10-18T07:32:45Z Crosstor 3176 /* T */ 9495082 wikitext text/x-wiki Jen listo de studentoj en [[Universitato Corvinus de Budapeŝto]] (elekto): *{{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[László Andor]] == B == * [[Tamás Bácskai]] * [[Ödön Barla-Szabó]] * [[Gyula Barna]] * [[Iván Berend]] * [[Éva Bóka]] * [[Hanna Bokorné Szegő]] * [[András Bródy (ekonomikisto)]] * [[Konstantin Buják]] * [[János Buza (hitoriisto)]] == C == * [[Attila Cosovan]] * [[György Csanádi (juristo)]] * [[Tamás Csató]] * [[Gábor Czoch]] == D == * [[György Dénes (speleologo)]] * [[György Droppa]] == E == * [[Éva Ehrlich]] == F == * [[Lajos Faluvégi (ministro)]] * [[Ádám Farkas (ekonomo)]] * [[Zsolt Felcsuti]] * [[Imre Forgács]] * [[Ferenc Forgó]] == G == * [[Katalin Garai]] * [[Pál Gáspár]] * [[Ágnes Gereben]] * [[Lajos Gyenes (geografo)]] * [[László Gyetvai (ekonomikisto)]] * [[Sándor Gyimesi]] * [[János Gyurgyák]] == H == * [[Árpád Haász]] * [[István Hagelmayer]] * [[György Hajós (maŝininĝeniero)]] * [[Aurél Hajtó]] * [[József Hatvany]] * [[András Hegedűs T.]] * [[Jenő Horváth (historiisto, 1941)]] * [[Ernő Huszár]] == I == * [[Júlia Izsák]] == J == * [[Ferenc Jánossy]] == K == * [[János Keserű]] * [[Éva Kocsis]] * [[Attila Korompai]] * [[Emil Korpás]] * [[Ilona Kovács (literaturisto)]] * [[Zoltán Kovács (psikologo)]] * [[György Kövér]] == L == * [[András Lánczi]] * [[Andor László]] * [[Márton Lengyel]] == M == * [[Hugó Márki]] * [[Miklós Marosi (ekonomikisto)]] * [[Gábor Máthé]] * [[Tamás Mellár]] * [[Tamás Mészáros]] * [[Péter Mihályi]] == N == * [[Tamás Nagy (ekonomikisto)]] * [[Tibor Navracsics]] * [[Mária Neményi]] == P == * [[István Pálos (statistikisto)]] * [[György Péter (statistikisto)]] * [[Iván Pető]] * [[Szilveszter Póczik]] * [[László Pongrácz (oficisto)]] * [[Árpád Prandler]] == Q == * [[Pál Quittner]] == R == * [[Zsolt Rostoványi]] == S == * [[Tamás Sárközy]] * [[István Síklaki]] * [[Sándor Szakács (historiisto)]] * [[Miklós Szalai (historiisto)]] * [[Marianna Szatmári]] * [[Mária Szatmáriné Balogh]] * [[Balázs Szepesi]] == T == * [[Péter Takács (juristo)]] * [[Előd Takáts]] * [[Gábor Török (politologo)]] == V == * [[Ferenc Vági]] * [[Zsuzsanna Vajda]] * [[István Varga (ekonomikisto)]] * [[Éva Voszka]] == Vidu ankaŭ == * [[Studentoj de Universitato Corvinus de Budapeŝto]] == Fontoj == * La listo estas elekto el datenoj de la [[biografio]]j en Vikipedio. [[Kategorio:Listoj]] h5fd0ulwta4h4gjf0ow406w09gxbxaw 0 854897 9494881 9355354 2026-10-17T15:10:12Z Sj1mor 12103 9494881 wikitext text/x-wiki {{Informkesto filozofo}} '''Lewis Mumford''' (naskita la 19-an de oktobro [[1895]] en Flushing, [[Kvinzo]], [[Novjorko]] ; mortis la 26-an de januaro [[1990]] en Amenia, Dutchess County, [[Novjorkio]]) estis usona arkitektura kritikisto kaj [[sciencisto]]. Pli proksima kategoriigo kiel [[historiisto]], [[filozofo]], [[sociologo]] aŭ eĉ [[verkisto]] apenaŭ faras justecon al la interfaka karaktero de la diversa laboro de Mumford. Li estas plej konata pro siaj skribaĵoj pri la historio de la [[urbo]] kaj [[teknologio]] <ref>{{Cite book|title=Encyclopedia of the City|url=https://archive.org/details/encyclopediacity00cave|url-access=limited|last=Caves|first=R. W.|publisher=Routledge|year=2004|isbn=9780415252256|pages=[https://archive.org/details/encyclopediacity00cave/page/n517 477]}}</ref>. Mumford estis elektita al la [[Usona Filozofia Societo]] en 1941 kaj la [[Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj]] en 1947 <ref>{{Cite web|title=APS Member History|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Lewis+Mumford&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|access-date=2023-04-24|website=search.amphilsoc.org}}</ref><ref>{{Cite web|title=Lewis Mumford|url=https://www.amacad.org/person/lewis-mumford|access-date=2023-04-24|website=American Academy of Arts & Sciences|date=February 9, 2023|language=en}}</ref>. Interalie, Mumford estis samtempulo kaj amiko de [[Frank Lloyd Wright]], Clarence Stein, Edmund N'Bacon, kaj [[Vannevar Bush]] <ref>{{cite book|first=Frank G. Jr.|chapter=Introduction|last=Novak|title=In Old Friendship: The Correspondence of Lewis Mumford and Henry A. Murray, 1928–1981|publisher=Syracuse University Press|year=2007|pages=1–29|isbn=9780815631132}}</ref>. == Vivo == Lewis Mumford, filo de Lewis kaj Elvina Mumford, kreskis malriĉa.  Li studis en diversaj Novjorkaj universitatoj, sed sen diplomiĝado. Li publikigis sian unuan verkon, studon pri literaturaj utopioj ''( The Story of Utopias ),'' en 1922. Per sia laboro pri [[Herman Melville]] (1929), li kontribuis al la remalkovro de tiu ĉi aŭtoro <ref name="aronoff">{{cite book|page=303|first=Eric|last=Aronoff|chapter=The Melville Revival|title=Herman Melville in Context|editor-first=Kevin J.|editor-last=Hayes|publisher=Cambridge University Press|year=2018|isbn=9781316766965}}</ref>. Kun lia verko ''Bastonoj kaj Ŝtonoj. A Study of American Architecture and Civilization'' (1924) kaj sennombraj arkitekturaj recenzoj, inkluzive de en la [[New Yorker]], Mumford iĝis influa figuro en [[arkitekturo]], [[urboplanado]] kaj [[urboplanismo]]. La specialiĝo de Mumford estis humana urba kaj regiona planado.  Kiel deklarite en lia komprenema studo de usona arkitekturo kaj civilizo "From Blockhouse to Skyscraper" (publikigita en Germanio en 1925 fare de Bruno Cassirer ), li komprenis arkitekturon kiel pli ol ĵus la arto de konstruado. Lia plej grava laboro ''The City'', estis publikigita en 1961. La ''History and Outlook'' gajnis la Nacian Libropremion en 1962. En lia ''Mito de la Maŝino,'' publikigita en du volumoj en 1967 kaj 1970, li priskribas la aperon kaj historion de [[okcidenta civilizo]] kiel teknokratian kulturon organizitan kiel tutmonda maŝinego <ref>{{cite book|first=Donald L.|last=Miller|title=Lewis Mumford: A Life|publisher=Grove Press|year=1989|page=274|isbn=9780802139344}}</ref>. == Ideoj == === Ĝenerale === * Mi ekzamenis kiel homo lernis pensi kaj kiel li mallernis ĝin. Kiel homoj donis penson al maŝinoj, kio el tio eliris en la momento de publikigo de la verkoj kaj indikis la vektoron de evoluo de homa pensado. * Li konsideris hierarkiajn civilizaciojn kiel sociteknikajn sistemojn - ''maŝinegojn'', en kiuj homoj estas reduktitaj al normigitaj kaj interŝanĝeblaj komponaĵoj. De ĉi tie, teknologio ĉesas esti simpla ilo, sed mem fariĝas aktiva [[subjekto]] de la [[realo]], transformante homon laŭ sia propra bildo kaj simileco. * La [[historio de teknologio]] estas dividita en ''paleoteknikajn'', ''eoteknikajn'' kaj ''novteknikajn'' periodojn. La unua periodo estas la [[harmonio]] de teknologio kaj [[naturo]], karakterizaĵo kiu daŭris ĝis la [[mezepoko]]. La dua periodo estas la dominado de la [[vapormaŝino]], kiam teknologio sklavigis homon kaj naturon. Kaj finfine, la tria periodo, kiam teknologio turniĝas al homo (la pliiĝo de hejmaj aparatoj) kaj al naturo (la uzo de [[elektra energio]]). === La Kondiĉo de la Homo === En sia verko ''The Condition of Man'' (La Kondiĉo de la Homo), {{Refn|,Mumford, L., 1944, The Condition of Man, Harvest Book, New York}} publikigita en [[1944]], Mumford priskribis sian direkton en la studo de la [[homaro]] kiel "organikan [[humanismo]]n". laŭ tiu termino, li formulis limojn koncerne homajn eblecojn - limojn determinitajn de la naturo de la [[homa korpo]]. Mumford neniam forgesis en siaj verkoj la gravecon de [[Aera poluado|aerkvalito]], [[Akvopoluado|akvokvalito]], havebleco de [[manĝaĵo|manĝaĵojn]], aŭ la gravecon de [[Libera spaco|liberaj spacoj]], ĉar tiuj devas esti konservitaj se ni volas labori por homa prospero. Laŭ la logiko de Mumford, [[teknologio]] kaj progreso neniam superos iliajn limojn tiel longe kiel "organika humanismo" ĉeestas por bremsi ilian influon. Kune kun atingoj en konkerado de naturo, Mumford timis ke la homo faros negativajn kaj malhomajn agojn. La respekto de Mumford por homa "naturo", tio estas, la naturaj trajtoj de esti homa, provizis al li platformon pere de kiu li taksas teknologion. Tial, lia kritiko rilate al la fenomeno de la urbo (urbeco) kaj rilate al la aplikoj de teknologio (teknologieco), estis fundamente organizitaj ĉirkaŭ la organika humanismo kiun li formulis pli frue. De tiu perspektivo, Mumford kritikis [[Marshall McLuhan]], kiu asertis ke teknologio, ne la [[natura medio]], finfine formus la naturon de la "homa raso" (tiama termino por la homaro). Ĉi tiu ebleco ne pasis nerimarkita de Mumford kiu vidis ĝin kiel minacema scenaro. Mumford kredis ke kio distingis la homaron de aliaj [[bestoj]], ne estis la uzo de [[Ilo|iloj]] (teknologio), sed nia uzo de [[lingvo]] ([[Simbolo|simboloj]]). Li estis konvinkita, ke kundivido kaj [[kunhavigo]] de informoj kaj ideoj inter homoj en primitivaj socioj estas tute natura por la frutempa homaro. Tia kundivido estis sendube la bazo de kreado de pli ampleksa kaj kompleksa [[socio]]. === La urba kulturo === Lia verko - ''The City in History'' (La Urbo en la Historio) gajnis en [[1962]] en Usono la titolon - la nacian libron. {{Refn|Mumford, L., 1961, The City in History, Harcourt Brace and World}} En tiu influa verko, Mumford esploris la evoluon de urbaj kulturoj kaj akre kritikis la urban setlejon de lia generacio. Mumford argumentis ke la strukturo de modernaj urboj respondecas pri multaj sociaj problemoj en [[okcidenta socio]]. Li asertis ke urbaj planistoj devus emfazi pli la naturan ligon inter homoj kaj ilia vivspaco. Mumford utiligis la ekzemplon de la urbo en la [[Mezepoko]] kiel bazon por la "[[ideala urbo]]" kaj argumentis ke la moderna urbo estas tro proksima al [[Romio]], kiu finis per kolapso; Se la moderna urbo daŭras en la sama direkto, argumentis Mumford, tiam ĝi alfrontos sorton similan. En sia kritiko, Mumford identigis la krizojn alfrontantajn la urban kulturon, kiuj estas produkto de la ekzistantaj politikaj strukturoj, kiuj damaĝas la kulturon de la [[Homa komunumo|hejmkomunumo]] kaj ne enkalkulas ĝin. Li skribis: "La fizika planado de urboj kaj ilia ekonomia funkcio devus esti malĉefa kompare kun ilia rilato kun la natura medio kaj la spiritaj valoroj de la homa komunumo." {{Refn|1979  ''My Work and Days: A Personal Chronicle''}} Laŭ lia opinio, la fenomeno de la [[Antaŭurbo|antaŭurboj]], kiuj karakterizis Usonon en la 20-a jarcento, venis por doni idealan solvon por loko, kie infanoj povas esti kreskigitaj. Ĝi estis medio kiu estis apogita per [[mondkoncepto]] kiu devenis de la plezurprincipo kaj ŝajniga [[feliĉo]] kiun la usona socio antaŭen puŝis. La antaŭurbo fariĝis, laŭ lia opinio, rifuĝejo por konservi la iluzion de feliĉo, malkonektita de la [[realo]] aperinta en la urboj. {{Refn|1982  Sketches from Life: The Autobiography of Lewis Mumford New York: Dial Press}} Interalie, li asertis, ke [[Sekularizo|sekularigado]] influis urboplanadon, kaj la apartigon de [[Religio|religiaj]] konstruaĵoj por plenumi la spiritan funkcion de la diversaj komunumoj en la urbo. Li jam skribis ĉi tiun argumenton en sia verko ''Faith in Life'' (Kredo je Vivo) ( [[1940]] ) kaj eksplicite deklaris, ke unu el la problemoj de modernaj urboj estas la apartigo inter la praktika vivo kaj la spirita vivo de iliaj loĝantoj. {{Refn| Mumford, L. 1940, Faith for Living, pp.140}} La kritiko de Mumford de la urbo kaj lia [[vizio]] de urbovivo kaj urboplanado estas bazitaj sur la pli frua koncepto de "vivkapablo", kiun li ricevis de sia brita instruisto, Siro [[Patrick Geddes]]. === Teknologio - limoj kaj restriktoj === En sia verko ''The Myth of the Machine'' (La Mito de la Maŝino) (1970), {{Refn|Mumford, L. 1967, Technics and Human Development, Mumford, Lewis, 1970. ''The Pentagon of Power: Harcourt Brace Jovanovich''}} Mumford kritikas la modernan tendencon de teknologio, kiu emfazas konstantan [[Produkto (ekonomio)|produktadon]] kaj [[Interŝanĝo|interŝanĝon]]. Li argumentis ke tiuj celoj funkcias kontraŭ teknika perfekteco, fortikeco, socia efikeco, kaj kontraŭ ĝenerala homa kontento. La moderna teknologio, kiun li nomis "mega-teknikoj" (teknikegoj), ne produktis daŭremajn kaj altkvalitajn produktojn uzante [[Merkatiko|merkatikmetodojn]] kiel ekzemple [[Kreditkarto|kreditkartoj]] aŭ [[aĉetado]] en partigitaj pagoj. Samtempe, misaj industriaj produktoj iĝis oftaj, manifestitaj en sia planita malnoviĝo kaj oftaj malgrandaj ŝanĝoj en la novaj surmerkatigitaj modeloj. "Sen la konstanta tento de [[reklamo]]," li skribis, "la kvanto de mendado estintus malgranda, do necesis 'trompi' la normalan mendadon helpe de reklamado. Liaopinie, kun malsama sociekonomia aliro, multaj produktoj povus esti atinginta nivelo de pli efika planado, kiu postulintus nur malgrandajn ŝanĝojn de jaro al jaro." Mumford uzis sian [[Fridujo|fridujon]] kiel ekzemplon - la fridujo "servadis dum dek naŭ jaroj, kun nur unu eta riparo: admirinda laboro. Aŭtomataj fridujoj por ĉiutaga uzo kaj [[Frostujo|frostigo]] estas inventaĵo en konstanta mendado... Sendube, se la humanismaj kriterioj estis la nuraj determinantaj al la teknologio, kaj ne la kriterioj de merkatanalizistoj kaj modekspertoj, kreintus pli bonajn produktojn kun ebleco de longperspektiva uzo de la sama produkto." === Superpotencoj kaj teknologio === Mumford ankaŭ nomas grandajn hierarkiajn organizaĵojn ([[superpotenco]]j, alianco de ŝtatoj) mega-teknologiaj potencoj. Li vidas ilin kiel [[Maŝino|maŝinego]] kiu uzas homojn kiel ĝiajn komponaĵojn kaj ili estas tipaj de homa [[civilizo]]. En lastatempaj generacioj, ili estas esprimitaj de la superpotencoj, kun la [[Sovetunio|sovetiaj]] kaj uson[[Usono|aj]] potencaj kompleksoj reprezentitaj de [[Moskva Kremlo|Kremlo]] kaj la [[Pentagono (Usono)|Pentagono]], respektive. La konstruantoj de la [[Piramidoj de Egiptio|piramidoj]], la [[Romia Imperio]], kaj la armeoj de la [[Mondmilito|Mondmilitoj]] estas fruaj historiaj ekzemploj de tiaj super-organizaĵoj. Li klarigis, ke strikta regulo, kiu trudas [[teknika normo|normigon]], kaj zorgas pri altigi la [[Militestro|militestrojn]] al dia statuso, estas komunaj trajtoj de la super-organizaĵoj tra la historio. Li alportis ekzemplojn de la murpentraĵoj en [[Antikva Egiptio|Antikva Egiptujo]], prezentante la [[faraono]]jn eternigitajn en ili, laŭ nehoman grandecon komparite kun aliaj homoj aperantaj en tiuj murpentraĵoj. Ĉi tio ankaŭ estis la praktiko de publika montrado de pligrandigitaj [[Portreto|portretoj]] de komunistaj gvidantoj kiel [[Mao Zedong]] kaj [[Josif Stalin|Stalino]]. Necesa al la konstruado de ĉi tiuj super-organizaĵoj estas masiva [[burokratio]] de homoj laborantaj sen implikiĝo kaj sen etika juĝo. Ekzemplo kiun li uzas estas tiu de [[Adolf Eichmann]], la [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio|nazia]] ŝtatoficisto kiu organizis [[loĝistiko]]n por subteni la [[Ekstermejo|ekstermadon]] de la judoj dum la [[holokaŭsto]]. Mumford kolektive nomas homojn volantajn efektivigi la ekstremajn celojn de tiuj super-organizaĵoj "Eichmann-oj". === Media protekto === Mumford temis pri la rilato inter teknologio kaj la " [[Eltena kapacito|portokapablo]] " de malsamaj lokoj. La esprimo "portokapablo" karakterizas la kapablon de loko sur la [[Tero]] subteni [[Vivo|vivon]] per ĝiaj rimedoj. Antaŭ la apero de teknologio, la plej multaj areoj de la Tero havis iun nivelon de portokapablo; Tamen, ĉar certaj formoj de teknologio avancis rapide, portokapablo malpliiĝis draste. Amasoj da metalindustriaj [[Rubo|rubejoj]], venenita akvo, forlaso kaj neglektado limigas la vivkvaliton en urboj. Kina reprezentado de tiaj neglektitaj areoj sen "portokapablo", estas reprezento de [[Malutopio|distopioj]], kiel en la filmo ''[[Blade Runner]]''. Mumford ne kredis, ke necesas atingi tian [[Ekologia kolapso|ekologian kolapson]], kiam teknologio progresis. Ĉar li kredis, ke eblas krei teknologiojn, kiuj funkcias en ekologia kaj respondeca maniero, kaj li nomis ĉi tiun specon - "[[Biotekniko|bioteknikoj]]". Mumford kredis ke socio organizita ĉirkaŭ ekologiaj ideoj limigus sian teknologion pro [[Daŭrigebla disvolviĝo|daŭrigebla]] rilato inter homo kaj la medio. Mumford ankaŭ argumentis ke la ekologia socio ne adherus al la [[Kapitalismo|kapitalisma]] [[ideologio]] ke teknologio devus ade disetendiĝi. Male – estas la socio kiu bezonas pligrandigi sian potencon kaj frakasi la iluzion pri konstanta ekspansio, por krei kaj konservi “viveblecon”. Anstataŭ la serĉado de [[Riĉo|riĉeco]] por firmaoj kaj individuoj, la bioteknologia socio persekutos, kion Mumford nomas "abundo". Tio estas, ekvilibraj rilatoj inter rimedoj kaj bezonoj. Ĉi tiu nocio de abundo evidentiĝas se ni proponas, ke la ekologia socio traktu sian teknologion simile al la maniero kiel [[besto]]j traktas [[manĝaĵo]]n, kiun ĝi ĉasas nur kiam ĝi malsatas. Mumford predikis ĉesigi la postkuron de [[teknologia progreso]] "por si mem". Laŭ la opinio de Mumford, la serĉado de teknologia progreso ankaŭ estos limigita de ĝiaj negativaj efikoj al la [[organismo]]. La kvalito de la aero, de akvo kaj de manĝaĵo, ĉio ĉi minacas la ekziston de la organismo ĝenerale kaj de la homo aparte. Laŭ lia opinio, la atendata negativa valoro de [[bruo]], [[radiado]], [[fumnebulo]], malutilaj [[Kemiaĵo|kemiaĵoj]], kaj aliaj teknikaj [[Kromprodukto|kromproduktoj]] grave determinos la enkondukon de la nova teknika novigo. Por realigi la ekologian koncepton, la socio bezonas efektivigi aliajn ekonomiajn kaj sociajn programojn, ŝanĝi la [[Valorsistemo|valorsistemon]] kaj efektivigi [[reguligo|reguligadon]] en diversaj lokoj, por ke ĝi atingu [[Ekvilibro|ekvilibron]] inter bezonoj kaj rimedoj. En la lasta frazo de sia verko pri la "Mito de la maŝino", li skribis: "Por tiuj el ni, kiuj forĵetis la miton de la maŝino, la sekva movo estas nia: ĉar la pordegoj de la teknokrata [[malliberejo]] malfermos aŭtomate, malgraŭ iliaj antikvaj kaj rustaj [[Ĉarniro|ĉarniroj]], la momenton ni elektas foriri". Mumford kredis ke la bioteknologia socio kiun li antaŭvidis estis tiu kiu devus gvidi liajn samtempulojn kiam ili eliros el siaj teknologiaj prizonoj. Ĉi tiu [[revolucio]] eblas. Ĝi estos trankvila revolucio, kiu rezultos el la [[kolektiva konscio]], la elektoj kaj la agoj de pli kaj pli da [[Individuo|individuoj]]. {{Refn|Mumford, L, 1970. ''The Pentagon of Power: Harcourt Brace Jovanovich''.}} == Influo == La intereso de Mumford en la [[historio de teknologio]] kaj liaj klarigoj multe influis kelkajn pli malfruajn pensulojn. Kontraŭe al li, ili rekomendis la ideon ke teknologio servas homojn kiel eble plej vaste. Kelkaj el tiuj verkistoj - kiel ekzemple [[Jacques Ellul]], [[Herbert Marcuse]], [[Erich Fromm]], [[Thomas Merton]], [[Marshall McLuhan]] kaj [[Colin Ward]] {{Refn|Ward, Colin. ''Influences: Voices of Creative Dissent''. Green Books, 1991, pp. 106–07}} - estis intelektuloj kaj homoj rekte implikitaj en teknologia evoluo kaj decidoj pri la uzo de teknologio. Mumford ankaŭ havis efikon al la usona [[media movado]], kun diversaj pensuloj influitaj per liaj ideoj pri urboj, [[ekologio]] kaj teknologio. {{Refn|Wall, Derek. ''Green History'', Routledge, 1994, pg. 91}} Estis dirite de Mumford ke lia laboro enhavas "iujn el la plej frua kaj plej bona pensado pri [[biorealismo]], [[biodiverseco]], fonto de [[alternativa energio]], ekologiema [[media planado]] (ekodezajno) kaj ĝusta adaptiĝema teknologio". {{Refn|Quoted in Guha, Ramachandra & Martinez-Alier, J. (1997) ''Varieties of Environmentalism: Essays North and South''. London: Earthscan (1997).}} == Literaturo == * Donald L. Miller: ''Lewis Mumford, a Life.'' Weidenfeld & Nicolson, New York NY 1989, [[:de:Spezial:ISBN-Suche/1555842445|ISBN 1-555-84244-5]]. * Thomas P. Hughes, Agatha C. Hughes (Hrsg.): ''Lewis Mumford. Public intellectual.'' Oxford University Press, New York NY u. a. 1990, [[:de:Spezial:ISBN-Suche/019506173X|ISBN 0-19-506173-X]]. * John H. Ford: ''[https://ruor.uottawa.ca/handle/10393/10663 An evaluation of the philosophy of art of Lewis Mumford.]'' Thesis, University of Ottawa, 1958. == Verkaro == * 1922 The Story of Utopias * 1924 Sticks and Stones * 1926 Architecture, Published by the [[American Library Association]] in its "Reading With a Purpose" series * 1926 The Golden Day * 1929 Herman Melville: A Study of His Life and Vision * 1931 The Brown Decades: A Study of the Arts in America, 1865–1895 * "Renewal of Life" series * 1934 Technics and Civilization * 1938 The Culture of Cities * 1944 The Condition of Man * 1951 The Conduct of Life * 1939 The City (film) * Men Must Act * 1940 Faith for Living * 1941 The South in Architecture * 1945 City Development * 1946 Values for Survival * 1952 Art and Technics * 1954 In the Name of Sanity * 1956 The Transformations of Man (New York: Harper and Row) * 1961 The City in History (awarded the National Book Award) * 1963 The Highway and the City (essay collection) * The Myth of the Machine (two volumes) * 1967 Technics and Human Development * 1970 The Pentagon of Power * 1968 The Urban Prospect (essay collection) * 1979 My Work and Days: A Personal Chronicle * 1982 Sketches from Life: The Autobiography of Lewis Mumford (New York: Dial Press) * 1986 The Lewis Mumford Reader (ed. Donald L. Miller, New York: Pantheon Books) == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.nd.edu/~ehalton/mumfordbio.html Lewis Mumford: Nelonga Biografio] * [http://www.albany.edu/mumford/ Lewis Mumford Centro por Relativa Urba kaj Regiona Esploro] ĉe la Universitato ĉe Albany, La Ŝtata Universitato de Nov-Jorko * [http://library.monmouth.edu/spcol/mumford/mumford.html Virtuala Lewis Mumford Biblioteko-] Mumford Arkivo ĉe Monmouth Universitato * [https://web.archive.org/web/20130826194408/http://www.nea.gov/honors/medals/medalists_year.html#86#86 Vivdaŭraj Honoroj – Nacian Medalon de Artoj] * [http://hdl.library.upenn.edu/1017/d/ead/upenn_rbml_MsColl2 Paperoj de Lewis Mumford], Kislak Centro por specialaj kolektoj, raraj libroj kaj manuskriptoj, [[Universitato de Pensilvanio]] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mumford, Lewis}} [[Kategorio:Arkitekturaj teoriistoj]] [[Kategorio:Arkitektoj de moderno]] [[Kategorio:Mortintoj en 1990]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1895]] [[Kategorio:Usonaj sociologoj]] [[Kategorio:Usonaj filozofoj]] [[Kategorio:Usonaj historiistoj]] [[Kategorio:Usonaj literaturkritikistoj]] [[Kategorio:Usonaj kontraŭfaŝistoj]] [[Kategorio:Urboteoriistoj]] [[Kategorio:Ekonomikaj historiistoj]] [[Kategorio:Sistemsciencistoj]] [[Kategorio:Filozofoj de teknologio]] [[Kategorio:Herman Melville]] [[Kategorio:Socia historio]] 34mzn0w4m56phv2f5ygrkopzejbids4 0 857826 9494780 9272644 2026-10-17T12:12:20Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494780 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=AU-VIC|bildo= |bildo-larĝeco = 300px |situo sur mapo2=|tipo1=reliefo|tipo2=reliefo|zomo=11}} '''Shepparton''' estas urbo en la subŝtato [[Viktorio]] en [[Aŭstralio]]. La urbo situas en la riverebenaĵoj de la rivero Goulburn en la nordoriento de la lando, proksimume 181 km nordoriente de la ĉefurbo de la lando, Melburno. La loĝantaro de la urbo, kune kun ĝia urba areo, estis 42,741 en la censo de 2011 <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/UCL212004?opendocument&navpos=220 |titolo=Shepparton en la censo de 2011 |alirdato=2024-03-07 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20170914215852/http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/UCL212004?opendocument&navpos=220 |arkivdato=2017-09-14 }}</ref>. La setlejo komenciĝis kiel ŝafbieno kaj poste iĝis urbeto ligita al la fervoja reto. Hodiaŭ ĝi estas agrikultura kaj industria centro por la tuta regiono, unu el la plej grandaj regionoj en Aŭstralio kies agrikulturaj teroj estas irigaciitaj per artefarita [[irigacio]]. La urbo estas nomita laŭ sia unua eŭropa setlanto, Sherbourne Sheppard <ref>Bill Wannan, ''Australian Folklore'', Lansdowne Press, 1970, reprint 1979 {{ISBN|0-7018-1309-1}}, under "Place Names", page 422, citing William Sandry James, ''A History of Shepparton'', 1938.</ref>. == Historio == Antaŭ la alveno de eŭropaj setlantoj, la areo estis loĝita fare de indiĝenaj triboj. La setlejo komencis formiĝi en la 1850-aj jaroj surbaze de la teroj aĉetitaj fare de Sheppard. Pro la manko de pontoj ĉe la Goulburn Rivero, la loko fariĝis populara transirejo. En 1854, tie estis malfermita poŝtejo, kiu estis fermita jaron poste kaj remalfermita en 1858. En septembro 1860, Shepparton estis oficiale establita kiel urbo. Ĝi daŭre estis urbeto konstruita en provizoraj kabanoj tra la 1970-aj jaroj. En tiu tempo, policejo, grandmagazeno, forĝisto kaj publika halo estis establitaj en la urbo, kio nun estas la plej malnova konstruaĵo en la urbo. La unua ponto super la rivero estis konstruita en 1878 kaj la unua preĝejo en 1879. En 1880 la urbo estis konektita al la fervoja reto kaj iom poste estis starigita en ĝi lernejo por teknologia profesia trejnado. En la sekvaj jaroj, Shepparton estis grava fervojkruciĝo de kiu reloj foriris al multaj cellokoj en la najbareco. En la sama tempo la Goulburn Rivero formiĝis kiel ŝipvojo kaj la urbo daŭre formiĝis kiel industria centro. En 1949, Shepparton estis deklarita urbo kaj en la jaroj post la [[Dua Mondmilito]] ĝi triobligis sian loĝantaron. Multaj ondoj de enmigrado venis al la urbo ĉefe el Italio. En la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, oni forigis malnovajn konstruaĵojn en la urbo por fari lokon al novaj kiel parto de konstrueksplodo. == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == * [http://greatershepparton.com.au/ Official City Council website] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.discovershepparton.com.au/ Official visitor information website] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230106141742/http://www.discovershepparton.com.au/ |date=2023-01-06 }} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] [[Kategorio:Urboj de Aŭstralio]] anbp7vsdhcby91dgtona3xebdq4cv3u 2 867706 9494907 9397281 2026-10-17T17:30:12Z Rémi sim 205328 9494907 wikitext text/x-wiki Mi estas franca studento. Mi ĉefe kontribuas al [[OpenStreetMap|Openstreetmap]]. [[:fr:Utilisateur:Rémi_sim|Franca uzanta paĝo]] Mi estas ankoraŭ lernanto de la lingvo. Lastatempe mi aldonis kaj ĝisdatigis paĝojn pri [[arto]], precipe [[kino]]. == Kontaktu min : == Per [[Discord]] : r3ms {{Babel |align=left |color=yellow |fr |eo-2 |en-3 |de-1 |tok-1 |! |kino |OpenStreetMap |- |devenlando =Normandio |devenloko =La Chapelle-Longueville |lando=Francio |loko=Ivry-sur-Seine |nomo=Rémi }} 0arlmjpdz0pikuy803g35j6cbwwnbyd 0 871301 9495032 9041060 2026-10-18T01:04:04Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495032 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|São João da Madeira (stacidomo)}} {{Informkesto urbo|regiono-ISO=PT-01|zomo=10 |bildo=Vista aérea parcial do centro.jpg |sen banderolo= }} '''São João da Madeira''' estas [[Portugalio|portugala]] urbo, situanta en la [[distrikto Aveiro]], [[Centra regiono (Portugalio)|Centra regiono]] (NUTS II) kaj intermunicipa komunumo ''Área Metropolitana do Porto'' (NUTS III), kun ĉirkaŭ {{Unuo|22144}} loĝantoj (2021). Ĝi estas la sidejo de municipo São João da Madeira kun areo de {{Unuo|7.94}}&nbsp;km² kaj samaj {{Unuo|22144}} loĝantoj (2021), ĉar temas pri nur unu [[fregezio]]. La municipo limas norde kaj okcidente kun la municipo [[Santa Maria da Feira]], kaj oriente kaj sude kun [[Oliveira de Azeméis]]. == Historio == La origino de São João da Madeira estas antikva, kiel atestas du vendodokumentoj de 1088, en kiuj oni mencias "uilla de Sancto Ioanne que dicent Mateira". La loknomo "São João da Madeira" signifas "Sankta Johano de Ligno" dum "Madeira" ŝajne aludas al forsta abundo de la regiono. La du menciitaj manuskriptoj troviĝas en la urba arkivo, en kulturdomo ''Paços da Cultura''. [[Dosiero:Empresa Industrial de Chapelaria.jpg|maldekstra|eta|La ĉapelfabriko.]] [[Dosiero:Unhas Negras.jpg|maldekstra|eta|"Nigraj ungoj".]] Komence de la 19-a jarcento la loko iĝis grava centro de la [[Industria Revolucio]] en Portugalio, dekomence pro la instalado de fabriko de [[ĉapelo]]j en 1802 (J. Gomes de Pinho), kun postaj ampleksigoj en 1898 kaj 1914. En 1908 oni malfermis [[fervojo]]n, kiu certe helpis la disvolvigon de la areo. En malmultaj jaroj la loko superis en loĝantaro sian municipan ĉefurbon, [[Oliveira de Azeméis]], kaj ankaŭ la historian [[Santa Maria da Feira|Vila da Feira]]. En nur kvar jaroj, São João da Madeira akiris la statuson de ''vila'' ([[urbeto]], 1922) kaj sian administracian aŭtonomecon (1926), pere de disiĝo disde la municipo Oliveira de Azeméis. En la [[1940-aj jaroj]], la produktadon de felo kaj [[felto]] oni centrigis en S. João da Madeira, kaj en 1943 oni kreis ''Cortadoria Nacional do Pêlo'' tiucele, kiun oni ŝtatigis en 1945 kadre de la monopolisma politiko de la diktaturo. Em 1946, de 1775 laboristoj de la ĉapelindistrio en Portugalio, 1212 estis dungitaj en São João da Madeira. Tiu industrio ludis gravan rolon en la industrio de Portugalio, kaj São João da Madeira estis la centro. La industria aktiveco en la regiono estis popularigita fare de la verkisto João da Silva Correia en sia romano "Unhas Negras" (Nigraj Ungo), aludo al la ĉapellaboristoj kiuj pro akra laboro ĉe kaldronoj havis siajn [[ungo]]jn damaĝitaj kaj nigrigitaj. La termino ĝeneraligis por aludo al la lokanoj de São João da Madeira. Ankaŭ la latina vorto ''Labor'' super bildo de fabriko, en la municipa blazono, aludas al la penado de "Unhas Negras" kaj al la rezulto en la disvolviĝo de la urbo. Tamen la industrio de ĉapeloj dekadencis dum sekvaj jardekoj pro la ĝenerala eksmodiĝo de la tradiciaj feltoĉapeloj. Paralele, la industrio de [[ŝuo]]j kreskiĝis, kaj ŝanĝis la ĉefan ekonomian aktivaĵon de la urbo, pro kio São João da Madeira ekkonatiĝis kiel "Capital do Calçado" (Ŝuĉefurbo). Aktuale, 62% de la laboristoj de la urbo laboras en la industria sektoro (ĉefe por ŝuoj, felto, krajonoj en kvar industriaj zonoj: nome Travessas, Orreiro, Devesa-Velha kaj Oliva), dum 38% en la tria sektoro (servoj, ĉefe komerco). En 2007, en São João da Madeira estis 3660 entreprenoj. == Vidindaĵoj == * Kulturdomo ''Paços da Cultura'' kaj Kapelo de Santo António * Kapelo kaj parko de ''Nossa Senhora dos Milagres'' * Kapelo de Santo António * Muzeoj Museu da Chapelaria kaj Museu do Calçado * Urba Parko de Rivero Ul * Palacoj de Rei da Farinha kaj de grafo Antonio Dias Garcia ==Bildoj== <gallery> Museu da Chapelaria e Monumento Unhas Negras.jpg|Ĉapelmuzeo kaj Monumento Unhas Negras. Sapateiro.jpg|Monumento al ŝuisto. Zona Industrial das Travessas.jpg|Industria Zono Travessas. 8ª avenida.jpg|Komerca centro. Capela Sto Antonio e Paços Cultura.jpg|Kulturdomo ''Paços da Cultura'' kaj Kapelo de Santo António. Edificio Azul.jpg|Kulturdomo ''Paços da Cultura''. Parque do Rio Ul - parte Norte (panorâmica).jpg|Urba Parko de Rivero Ul. SJM - Jardim municipal e Fórum Municipal, ao fundo.JPG|Municipaj urbodomo kaj ĝardeno. Capela Nossa Senhora Milagres.jpg|Kapelo kaj parko de ''Nossa Senhora dos Milagres''. </gallery> == Vidu ankaŭ == * [[São João da Madeira (stacidomo)]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.cm-sjm.pt retejo de S. João da Madeira] * [https://web.archive.org/web/20240519074614/https://www.afedv.pt/ Associação Florestal de Entre o Douro e Vouga] * [http://www.oregional.pt Jornal O Regional] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:São João da Madeira| ]] [[Kategorio:Urboj de Portugalio]] [[Kategorio:Distrikto Aveiro]] fwfuhwds2oua7tyg36mbmldex4o4x8p 0 873196 9494801 9426973 2026-10-17T12:38:25Z Crosstor 3176 /* S */ 9494801 wikitext text/x-wiki Jen listo de elektitaj [[instruistoj]] en [[Universitato de Kaposvár]] (ankaŭ en la integritaj altlernejoj): *{{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Alfonz Anker]] == B == * [[László Babarczy]] * [[Gábor Bakos-Kiss]] * [[Tamás Balikó]] * [[Attila István Bartos]] * [[Sándor Bedő (agronomo)]] * [[László Bellyei]] * [[András Bohár]] * [[Yvette Bozsik]] * [[Ernő Bujdosó]] == C == * [[György Csík]] == D == * [[Ágnes Deli]] == E == * [[Zoltán E. Szabó]] * [[Károly Eperjes]] == G == * [[László Gaál (agronomo)]] * [[Zoltán Gál (geografo)]] * [[Péter Gemza]] * [[Ágnes Gyarmathy]] == K == * [[János Miklós Kádár]] * [[Andrea Katona]] * [[Kitty Kéri]] * [[Tibor Kakuk]] * [[József Kelemen]] * [[László Keszég]] * [[Pál Kocsis (aktoro)]] == N == * [[Viktor Nagy (aktoro)]] == S == * [[György Selmeczi (arkitekto pri internaj spacoj)]] * [[Sándor Szakály (mikrobiologo)]] * [[Gyula Széles (1936)]] * [[Zsolt Szendrő]] == T == * [[Tibor Tóth (historiisto)]] == U == * [[Peter Uray]] == V == * [[Anna Valachi]] == Vidu ankaŭ == * [[Listo de studentoj en Universitato de Kaposvár]] == Fontoj == La listo estas kompilado el [[Vikipedio en Esperanto]]. {{Unua}} [[Kategorio:Listoj de homoj]] 5pzkrgxa22ilcqa96ym50t2ffvpahea 0 888093 9494902 9230563 2026-10-17T16:37:57Z Forstbirdo 12476 9494902 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} {{unua}} '''Utho Maier''' (n. la [[23-an de junio]] [[1953]], do nun {{aĝo|1953|6|23}}-jara) estas [[germanoj|germana]] bibliotekisto, arkivisto kaj esperantisto. Li vivas en la urbo Aleno ({{lang-de|[[Aalen]]}}) kaj aktivas en la loka [[Esperanto-Grupo Alena]] en [[Germana Esperanto-Asocio]]. Nelaste al lia engaĝiĝo ŝuldiĝas, ke la [[Germana Esperanto-Biblioteko]] trovis sian lokon en Aleno. En 2014 li kun la kolego [[Karl Heinz Schaeffer]] honoriĝis per la [[Alena Esperanto-Kulturpremio]]<ref>[http://geb-aa.bplaced.net/kulturpremio/ komunikaĵo pri la premio de 2014]</ref><ref>[https://sezonoj.ru/2013/12/fame/ noto pri la premio de 2014 en retejo de la gazeto] [[La Ondo de Esperanto]]</ref>, kiu malgraŭ la nomo ne estas nur pseŭdopremio de klubanoj por samklubanoj, sed havas la renomon esti gvida internacia premio pri Esperanto-kulturo. Krome li aktivas en [[Germana Esperanto-Instituto]] kaj kontribuas al la publikigaĵoj [[Juna amiko]] kaj ''[[Esperanto aktuell]]''. La [[germanlingva]] [[persona nomo]] ''Utho'' cetere estas nekutima variaĵo de la ĝermana [[persona nomo]] [[Otto]]. == Referencoj == {{Referencoj}} {{ĝermo|esperantisto}} {{vivtempo|Maier, U}} [[Kategorio:Germanaj esperantistoj]] fvso47szto5a2wjc1lpaufuuawkdqyz 0 891963 9495013 9001959 2026-10-17T23:08:27Z Kani 670 /* Distribuado */ 9495013 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ŝomburgka mikropigio |koloro = pink |dosiero = ThyrorhinaSchomburgkiSmit.jpg |dosiero larĝo = 240px |priskribo de dosiero = Ŝomburgka mikropigio (''Micropygia schomburgkii'') |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Gruoformaj]] ''Gruiformes'' |familio = [[Raledoj]] ''Rallidae'' |genro = '''Mikropigio''' ''Micropygia'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], [[1856]] |specio = '''Ŝomburgka mikropigio''' <br> ''Micropygia schomburgkii'' |specio aŭtoritato = [[Jean Cabanis|Cabanis]], [[1848]] |statuso = LC |statuso sistemo = IUCN3.1 |mapo de vivoteritorioj = Micropygia schomburgkii map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = |vikispecio = |komunejo = }} La '''Ŝomburgka mikropigio''' aŭ ''Makuleca ralo'' (''Micropygia schomburgkii'') estas malgranda surterema specio de [[birdoj]] de la familio [[Raledoj]] indiĝena de [[herbejo]]j kaj [[savano]]j de [[Centrameriko]] kaj de [[Sudameriko]].<ref name=":0">{{Cite journal |last=Smith |first=Paul |date=2018-07-01 |title=The identity of two of Azara's "mystery" waterbirds |journal=Caldasia |volume=40 |issue=2 |pages=393–389 |doi=10.15446/caldasia.v40n2.69840 |issn=2357-3759|doi-access=free }}</ref> Kvankam ĝi ne estas ofte vidata, ĝi estas facile rekonebla pro sia cinamokolora [[plumaro]] kun blankanigra makuleco.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Citation |last1=Taylor |first1=Barry |title=Ocellated Crake (Micropygia schomburgkii) |date=2020-03-04 |url=http://dx.doi.org/10.2173/bow.ocecra1.01 |work=Birds of the World |access-date=2023-10-17 |publisher=Cornell Lab of Ornithology |last2=Sharpe |first2=Chris|editor-first1=Josep |editor-first2=Andrew |editor-first3=Jordi |editor-first4=David |editor-first5=Eduardo |editor-last1=Del Hoyo |editor-last2=Elliott |editor-last3=Sargatal |editor-last4=Christie |editor-last5=De Juana |doi=10.2173/bow.ocecra1.01 |s2cid=242114734 }}</ref> == Taksonomio == La Ŝomburgka mikropigio estis dekomence priskribita laŭ okcidentaj normoj fare de [[Félix de Azara]] en sia verko "Apuntamientos para la historia natural de los páxaros del Paraguay y Río de la Plata" en 1802, sed liaj verkoj ne estis tiam konsideritaj de aliaj fakuloj serioze ĉar oni miskomprenis ilin kiel spekulativaj kaj nesciencaj.<ref name=":0" /> La specio estis pli oficiale priskribita de [[Jean Cabanis|Jean Louis Cabanis]] kaj ĝia nomo estis dediĉita al [[Moritz Richard Schomburgk]] en "Reisen in Britisch-Guiana in den Jahren 1840-1844 : nebst einer Fauna und Flora Guiana's nach Vorlagen von Johannes Müller, Ehrenberg, Erichson, Klotzsch, Troschel, Cabanis und Andern" en 1848.<ref name=":0" /> La ''[[American Ornithological Society]]'' ĵus publikigis sian 64an suplementon al la listo de birdoj de [[Nordameriko]].<ref name=":2">{{Cite journal |last1=Chesser |first1=R Terry |last2=Billerman |first2=Shawn M |last3=Burns |first3=Kevin J |last4=Cicero |first4=Carla |last5=Dunn |first5=Jon L |last6=Hernández-Baños |first6=Blanca E |last7=Jiménez |first7=Rosa Alicia |last8=Kratter |first8=Andrew W |last9=Mason |first9=Nicholas A |last10=Rasmussen |first10=Pamela C |last11=Remsen |first11=J V |last12=Winker |first12=Kevin |date=2023-07-06 |title=Sixty-fourth Supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds'' |journal=Ornithology |volume=140 |issue=3 |doi=10.1093/ornithology/ukad023 |issn=0004-8038|doi-access=free }}</ref> La Komitato por Klasigo kaj Nomenklaturo de la ''American Ornithological Society'' nuligis la [[Monotipa taksono|monotipan genron]] ''Micropygia'' kiel rezulto de ĵusa studo pere de [[filogenetiko|filogenetika analizo]], kiu trovis, ke ''M. schomburgkii'' estis tre proksime rilata al la [[Verda anurulimno]] (''Rufirallus viridis'', iam en genro ''Anurolimnas''), kaj metis ĝin en la genron ''Rufirallus''.<ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite journal |last1=Kirchman |first1=Jeremy J |last2=McInerney |first2=Nancy Rotzel |last3=Giarla |first3=Thomas C |last4=Olson |first4=Storrs L |last5=Slikas |first5=Elizabeth |last6=Fleischer |first6=Robert C |date=2021-10-27 |title=Corrigendum to: Phylogeny based on ultra-conserved elements clarifies the evolution of rails and allies (Ralloidea) and is the basis for a revised classification |journal=Ornithology |volume=139 |issue=1 |doi=10.1093/ornithology/ukab065 |issn=0004-8038|doi-access=free }}</ref> La nomo de la nova specio estus ''Rufirallus schomburgkii''.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> === Subspecioj === # '''''M. schomburgkii schomburgkii''''' estas la nomiga subspecio. Ĝi troviĝas en [[Kostariko]], orienta [[Kolombio]], suda [[Venezuelo]], [[Surinamo]], [[Franca Gujano]], [[Gujano]] kaj norda [[Brazilo]].<ref name=":4">{{Cite journal |last1=Buitrón-Jurado |first1=Galo |last2=Rodríguez-García |first2=Hugo |date=2018-06-20 |title=Two new records of Ocellated Crake Micropygia schomburgkii in the Coastal Cordillera and a review of its distribution in Venezuela |url=https://www.researchgate.net/publication/325861018 |journal=Cotinga |volume=40 |pages=81–85 |via=ResearchGate}}</ref><ref name=":5">{{Cite journal |last1=Bodrati |first1=Alejandro |last2=Lammertink |first2=Martjan |date=2020-10-09 |title=Notes on a population of Ocellated Crake (Micropygia schomburgkii) in Misiones province: a new rail for Argentina |url=http://dx.doi.org/10.1007/s43388-020-00026-x |journal=Ornithology Research |volume=28 |issue=3 |pages=185–190 |doi=10.1007/s43388-020-00026-x |bibcode=2020OrniR..28..185B |s2cid=258697947 |issn=2662-673X}}</ref> # '''''M. schomburgkii chapmani''''' estas la suda subspecio, kaj estas pli granda ol la nomiga subspecio.<ref name=":5" /> Ĝi troviĝas en centra kaj sudorienta [[Brazilo]], sudorienta [[Peruo]], nordorienta [[Paragvajo]] kaj [[Bolivio]].<ref name=":4" /><ref name=":5" /> == Priskribo == La Mikropigio estas ĝenerale ĉirkaŭ 165 mm longa, kaj estas [[Seksa dimorfismo|sekse dimorfa]] laŭ grando, ĉar maskloj pezas ĉirkaŭ 40 gramojn kaj inoj 24 gramojn.<ref name=":6">{{Cite journal |last1=Negret |first1=Alvaro |last2=Teixeira |first2=Dante Martins |date=1984-05-01 |title=The Ocellated Crake (Micropygia schomburgkii) of Central Brazil |url=http://dx.doi.org/10.2307/1367051 |journal=The Condor |volume=86 |issue=2 |pages=220 |doi=10.2307/1367051 |jstor=1367051 |issn=0010-5422}}</ref> [[Dosiero:Micropygia schomburgkii - Ocellated crake; Uberaba, Minas Gerais, Brazil (cropped).jpg|thumb|maldekstre|260ra|Mikropigio en sia habitato.]] Ĝia [[plumaro]] konsistas el ĝenerala cinamokoloro en la vizaĝo, brusto kaj ventro.<ref name=":0" /> Ĝiaj flugiloj, nuko kaj vosto estas pli malhelbrunaj, dum la krono havas pli da oranĝa nuanco.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Kelkaj fakuloj sugestis, ke la kronkoloro estas alia trajto de [[seksa dimorfismo]].<ref>{{Cite journal |last=Olson |first=Storrs L. |date=1973 |title=Evolution of the rails of the South Atlantic islands (Aves: Rallidae) |url=http://dx.doi.org/10.5479/si.00810282.152 |journal=Smithsonian Contributions to Zoology |issue=152 |pages=1–53 |doi=10.5479/si.00810282.152 |issn=0081-0282}}</ref> Estas ankaŭ varia grado de kremkoloro aŭ blanko en la gorĝo kaj malsupraj partoj.<ref name=":1" /> La nuko, dorso, flugilkovriloj kaj pugo estas makulecaj per distingaj blankaj punktoj, ĉiu ĉirkaŭita de nigra ringo.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ĝi havas ruĝan irison kaj ĝia beko estas flavec-verda, kun iom da nigro en la supra makzelo.<ref name=":0" /> La subspecio ''M. s. chapmani'' iom diferencas laŭ grando kaj koloro. Ĝi estas pli granda, havas pli palajn malsuprajn partojn, kaj pli oranĝ-brunan koloraron anstataŭ cinamokoloron.<ref name=":5" /> Ĝi havas malpli da distinga blankanigran puntaron, kaj tiu ne kovras la pugon aŭ la suprajn vostokovrilojn.<ref name=":5" /> La nigra bordo ĉirkaŭ la blankaj punktoj estas ankaŭ pli fajna kompare kun la nomiga subspecio.<ref name=":5" /> == Distribuado kaj habitato == === Distribuado === La Makuleca mikropigio havas tre disan distribuadon, kaj troviĝas ĉefe en [[Sudameriko]], sed la norda bordo de ĝia teritorio etendiĝas al [[Centrameriko]].<ref name=":7">{{Cite journal |last1=Depino |first1=Emiliano A. |last2=Krabbe |first2=Niels K. |last3=Areta |first3=Juan I. |date=2021-01-01 |title=Two overlooked elusive crakes (Aves, Rallidae): first country record of Ocellated Crake Micropygia schomburgkii in Ecuador and Rufous-faced Crake Laterallus xenopterus in Peru |journal=Neotropical Biodiversity |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–52 |doi=10.1080/23766808.2021.1878983 |issn=2376-6808|doi-access=free |bibcode=2021NeBio...7...45D }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Kostariko]], [[Kolombio]], [[Venezuelo]], [[Paragvajo]], [[Brazilo]], [[Bolivio]], [[Peruo]], [[Surinamo]], [[Franca Gujano]] kaj [[Gujano]].<ref name=":4" /><ref name=":5" /> Oni ĵus trovis alian populacion en [[Argentino]].<ref name=":5" /> La konata distribuado de la mikropigio etendiĝis en ĵusaj jaroj, parte ĉar iam ties [[Birdokanto|voĉoj]] estis malfacile distingeblaj el tiuj de aliaj proksimparencaj specioj de raloj kiel tiuj de la genroj ''[[Laterallus]]'' kaj ''[[Anurolimnas]]''.<ref name=":7" /> Raloj estas notinde malfacile observeblaj pro sia malgrandeco kaj malfacile alirebla habitato, kaj tial ili estas pli facile identigeblaj pere de siaj [[Birdokanto|triloj]], kiuj estas ilia plej distinga tipo de [[Birdokanto|voĉo]].<ref name=":7" /> pliiĝanta rekono de la [[Birdokanto|triloj]], kun plia alireblo al registroj kaj al kapabloj por uzadi la registroteknikojn faris tiun specion pli facile detekteblaj, kio kondukis al pli kompleta distribuado.<ref>{{Cite journal |last1=Mazzoni |first1=Luiz Gabriel |last2=Perillo |first2=Alyne |last3=Malacco |first3=Gustavo Bernardino |last4=Oliveira e Almeida |first4=Thiago |last5=Peixoto |first5=Helberth José Cardoso |last6=Souza |first6=Thiago De Oliveira |last7=Dutra |first7=Eduardo De Carvalho |last8=França |first8=Eduardo Alteff |date=2012-02-01 |title=Aves, Micropygia schomburgkii (Schomburgk, 1848), [[Veniliornis mixtus]] (Boddaert, 1783), Culicivora caudacuta (Vieillot, 1818) and Coryphaspiza melanotis (Temminck, 1822): Documented records in the southern Espinhaço Range, Minas Gerais, Brazil |journal=Check List |volume=8 |issue=1 |pages=138 |doi=10.15560/8.1.138 |issn=1809-127X|doi-access=free }}</ref> === Habitatoj === La mikropigio troviĝas en malfermaj [[herbejo]]j kaj [[savano]]j, ĝenerale densaj kun altaj herboj de unu metro aŭ plie.<ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":7" /> Ĝi povas troviĝi ĉu en pli sekaj, bone drenitaj habitatoj aŭ pli malsekaj kaj inunditaj, kaj estas observita plej ofte en sekaj habitatoj.<ref name=":4" /><ref name=":7" /> Tiuj herbejoj estas ĝenerale [[Sukcesio (ekologio)|sukcesiaj]] habitatoj kiuj formiĝis kiel rezulto de gravaj damaĝoj en areo, ĉu kiel rezulto de antropogena aktiveco aŭ de nature okazantaj damaĝoj, ĉefe de incendioj.<ref name=":4" /> La kompono de herbospecioj en iliaj habitatoj varias depende de la regiono. Por ekzemplo, en centra kaj sudorienta [[Brazil]]o, ĝi troviĝas en sekaj herbejoj kie hegemonias la herbospecio ''Tristachya leiostachya''.<ref name=":4" /> En sia teritorio en [[Argentino]], la mikropigio estis observita en pli sekaj herbejoj kie la hegemoniaj herboj estis ''Sorghastrum setosum'' kaj ''Schizachyrium microstachyum''.<ref name=":5" /> Ili povas troviĝi en habitatoj tiom altaj kiom ĝis 1700 metrojn super marnivelo.<ref name=":5" /> ==Referencoj== {{Referencoj}} {{Birdoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Raledoj]] 2ot54tugbq1ql87c6xyprzzdjkustsb 0 895385 9495081 9494466 2026-10-18T07:31:35Z Crosstor 3176 /* T */ 9495081 wikitext text/x-wiki Jen listo de elektitaj [[studento]]j en [[Universitato de Sopron]] (nature la listo etendiĝas al pli fruaj nomoj de la universitato ekde la fondo): *{{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Ilona Ásványi]] == B == * [[János Balogh (aktoro)]] * [[Zoltán Beck]] == C == * [[Attila Cziczó]] == D == * [[Ilona Dávid]] == F == * [[Sándor Faragó (arbarinĝeniero)]] * [[György Feiszt]] * [[Géza Forgó]] == G == * [[György Gazsó]] * [[Nóra Géczy]] * [[László Göncz]] == H == * [[Péter Hahner]] * [[László Hangodi]] * [[Adrián Horváth]] * [[Sándor Domonkos Horváth]] == K == * [[Gergely Kollmann]] * [[István Kónya (liutisto)]] * [[Éva Rebecca Kovács]] == L == * [[Csaba Lentner]] == M == * [[András Molnár (arkivisto)]] * [[Zsuzsanna Mikó]] == O == * [[József Ö. Kovács]] * [[Imre Ódor]] == P == * [[Polina Pasztircsák]] * [[Zoltán Pogátsa]] == R == * [[Jenő Rácskay]] == S == * [[József Sáfrány]] * [[Olivér Sin]] * [[Annamária Szalai]] * [[Jenő Szász]] * [[Tamás Szén Molnár]] * [[Géza Szily]] * [[Kinga Szűcs]] == T == * [[Gábor Török (politologo)]] * [[Imre Tóth (historiisto)]] == Z == * [[Gábor Zombor]] == Vidu ankaŭ == * [[Listo de instruistoj en Universitato de Sopron]] == Fontoj == * La listo estas elekto el la koncernaj [[biografio]]j en Vikipedio. [[Kategorio:Listoj de homoj]] hw5od6m9r45nlga5vujsasl5wfltzq9 0 923974 9494973 9328351 2026-10-17T20:18:18Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494973 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Susan GRIFFIN''' (n. la [[26-an de januaro]] [[1943]] en [[Los-Anĝeleso]]; m. la [[30-an de septembro]] [[2025]] en [[Berkelio (Kalifornio)|Berkeley]]) estis radikala feminisma filozofo, eseisto kaj dramisto, kiu estis plej konata pro siaj novigaj, hibridaj ekofeminismaj verkoj.<ref name="Encyclopedia.com">{{cite web|title=Griffin, Susan, referencing American Women Writers: A Critical Reference Guide from Colonial Times to the Present, The Gale Group, Inc., 2000|url=https://www.encyclopedia.com/arts/news-wires-white-papers-and-books/griffin-susan|publisher=Encyclopedia.com|access-date=6 July 2019}}</ref><ref name="Poetry Foundation">{{cite web|title=Susan Griffin|url=https://www.poetryfoundation.org/poems-and-poets/poets/detail/susan-griffin|publisher=Poetry Foundation|access-date=26 March 2017}}</ref> Aldone al sia skriba laboro, ŝi kunaŭtoris kaj rakontis la dokumentan filmon ''Berkeley in the Sixties'' (1990). == Verkado == Griffin verkis 21 librojn, inkluzive de nefikcio, poezio, antologioj, teatraĵoj kaj filmscenaro. <ref name=":0">{{Cite news|url=https://alumni.berkeley.edu/california-magazine/just-in/2017-03-29/hear-her-roar-ecofeminist-author-susan-griffin-isnt-going|title=Hear Her Roar: Ecofeminist Author Susan Griffin Isn't Going Away|date=2017-03-28|work=Cal Alumni Association|access-date=2018-03-27|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180327084521/https://alumni.berkeley.edu/california-magazine/just-in/2017-03-29/hear-her-roar-ecofeminist-author-susan-griffin-isnt-going|archivedate=27 March 2018|url-status=dead}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171015154719/https://alumni.berkeley.edu/california-magazine/just-in/2017-03-29/hear-her-roar-ecofeminist-author-susan-griffin-isnt-going |date=2017-10-15 }}</ref> Ŝia verko estis tradukita en pli ol dek du lingvojn. Griffin priskribas ŝian verkon kiel "desegnantan ligojn inter la detruo de naturo, la degenero de virinoj kaj [[rasismo]], spurante la kaŭzojn de [[milito]] reen al neado en privata kaj publika vivo. " ''Rape: The All-American Crime'' (1971), artikolo publikigita en ''Ramparts'', estis unu el la unuaj publikaĵoj pri seksperforto el feminisma perspektivo.<ref>{{cite journal|last1=Griffin|first1=Susan|title=Rape: The All-American Crime|journal=Ramparts|date=September 1971|pages=26–35}}</ref> ''Virino kaj Naturo: La Muĝado Ene de Ŝi'' (1978) vendis pli ol 100 000 ekzemplerojn  kaj desegnas ligojn inter media detruo, [[seksismo]] kaj rasismo. <ref name="Griffin">{{Cite web|url=http://susangriffin.com/bio/|title=Bio – Susan Griffin|work=susangriffin.com|access-date=2016-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161105090621/http://susangriffin.com/bio/|archivedate=2016-11-05}}</ref> Ĉi tiu verko, konsiderata formo de proza ​​poezio, estas kreditita pro la ekfunkciigo de [[ekofeminismo]] en Usono. <ref name=":02">{{Cite news|url=https://alumni.berkeley.edu/california-magazine/just-in/2017-03-29/hear-her-roar-ecofeminist-author-susan-griffin-isnt-going|title=Hear Her Roar: Ecofeminist Author Susan Griffin Isn't Going Away|date=2017-03-28|work=Cal Alumni Association|access-date=2018-03-27|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180327084521/https://alumni.berkeley.edu/california-magazine/just-in/2017-03-29/hear-her-roar-ecofeminist-author-susan-griffin-isnt-going|archivedate=27 March 2018|url-status=dead}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171015154719/https://alumni.berkeley.edu/california-magazine/just-in/2017-03-29/hear-her-roar-ecofeminist-author-susan-griffin-isnt-going |date=2017-10-15 }}</ref> Griffin spuris sian ligon al ekofeminismo al kreskado ĉe la pacifika marbordo, kiu, laŭ ŝi, kultivis ŝian konscion pri ekologio. Ŝi partoprenis kiel scenaristo en la dokumenta filmo de 1990 ''Berkeley in the Sixties - The Birth of the 1968 Movement''. Griffin artikulis sian kontraŭpornografian feminismon en ''Pornografio kaj Silento: La Venĝo de Kulturo Kontraŭ Naturo'' (1981). <ref name="NATURE'S REVENGE">{{cite news|last1=Willis|first1=Ellen|title=NATURE'S REVENGE|url=https://www.nytimes.com/1981/07/12/books/nature-s-revenge.html?pagewanted=all|newspaper=The New York Times|date=1981-07-12|access-date=26 March 2017}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1981/07/12/books/nature-s-revenge.html|title=NATURE'S REVENGE|last=Willis|first=Ellen|newspaper=The New York Times|date=12 July 1981|access-date=2018-04-09|language=en}}</ref> En ĝi, ŝi argumentas, ke dum la strebado al [[esprimlibereco]] povus konduki al pozicio kontraŭ la [[cenzuro]] de [[pornografio]], la libereco krei pornografion kondukas al kompromiso pri "homa liberiĝo" (ĉar la liberiĝo de la homaro inkludus la [[emancipiĝo de virinoj]]). Ŝi argumentas, ke pornografio kaj [[eroso]] estas apartaj kaj kontraŭaj ideoj, kie pornografio "esprimas ne la sopiron al seksa liberiĝo, sed ĝian malon, la deziron silentigi eroson." <ref name="KPFA">{{cite web|last1=Tonella|first1=Karla|title=Susan Griffin Pornography and Silence: transcript of KPFA broadcast|url=http://bailiwick.lib.uiowa.edu/wstudies/griffin.html|website=bailiwick @ the university of iowa libraries|publisher=The University of Iowa|date=1981|access-date=27 March 2017}}</ref><ref name="Pornography and Silence - Kindle">{{cite book|last1=Griffin|first1=Susan|title=Pornography and Silence: Culture's Revenge Against Nature|date=28 July 2015|url=https://www.amazon.com/Pornography-Silence-Cultures-Revenge-Against-ebook/dp/B00Z8POVUW/ref=dp_kinw_strp_1|publisher=Harper & Row|access-date=27 March 2017}}</ref> Laŭ Griffin, la originoj de pornografio estas enradikiĝintaj en ĝeneraligita timo pri naturo,  kaj pornografiaj bildoj "objektivigas kaj degradas la (kutime inan) korpon." <ref name="Douglas">{{cite book|title=Love and Politics : Radical Feminist and Lesbian Theories|author=Douglas, Carol Anne|chapter=Male Biology as a Problem : Woman the Natural|pages=78–9|publisher=ISM PRESS|date=July 1990|location=San Francisco, CA, USA|isbn=9780910383172}}</ref> Kontraste, Griffin argumentis, ke "vera seksa liberiĝo postulas repaciĝon kun naturo, resaniĝon inter korpo kaj menso."  Kritikistoj plejparte reagis kun malestimo pri pornografio kaj kulturo, kaj multaj plendis, ke la libro ŝajnis pli kiel skoldkriado ol realisma filozofia diskuto. <ref>{{Cite book|url=https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/susan-griffin-6/woman-and-nature-the-roaring-inside-her/|title=WOMAN AND NATURE: The Roaring Inside Her by Susan Griffin {{!}} Kirkus Reviews|language=en-us}}</ref> La ​​artikoloj de Griffin estas konservitaj en la Biblioteko Schlesinger ĉe la Radcliffe Instituto en [[Universitato Harvard]]. == Verkaro == * [https://books.google.com/books?id=oVHVCQAAQBAJ ''Woman and Nature: the Roaring Inside Her''] (1978) Ecofeminist treatise (1st Edition, has since been reprinted) * [https://books.google.com/books?id=V1HVCQAAQBAJ ''Rape: The Politics of Consciousness''] (1979) OCLC 781089176 {{ISBN|0062503502}} * [https://books.google.com/books?id=xlHVCQAAQBAJ ''Pornography and Silence: Culture's Revenge Against Nature''] (1981) OCLC 964062418 {{ISBN|0704338777}} * "Sadomasochism and the erosion of self: a critical reading of Story of O," in ''[[:en:Against_Sadomasochism:_A_Radical_Feminist_Analysis|Against Sadomasochism: A Radical Feminist Analysis]]'', ed. Robin Ruth Linden (East Palo Alto, Calif. : Frog in the Well, 1982.), pp.&nbsp;183–201 * ''Unremembered Country'': poems ([[:en:Copper_Canyon_Press|Copper Canyon Press]], 1987) OCLC 16905255 {{ISBN|1556590008}} * [https://books.google.com/books?id=WlLVCQAAQBAJ ''A Chorus of Stones: the Private Life of War''] (1993) Psychological aspects of violence, war, womanhood OCLC 1005479046 {{ISBN|038541885X}} * [https://books.google.com/books?id=OFPVCQAAQBAJ ''The Eros of Everyday Life: Essays on Ecology, Gender and Society''] (1995) OCLC 924501690 {{ISBN|0385473907}} * ''Bending Home: Selected New Poems, 1967-1998'' (Copper Canyon Press, 1998) OCLC 245705378 {{ISBN|1556590865}} * [https://books.google.com/books?id=ZCL1ajXuRFcC ''What Her Body Thought: a Journey into the Shadows''] (1999) * [https://books.google.com/books?id=2GIQrnvJWmMC ''The Book of the Courtesans: a Catalogue of Their Virtues''] (2001) * [https://books.google.com/books?id=ca9EBgAAQBAJ ''Wrestling with the Angel of Democracy: On Being an American Citizen''] (2008) * [https://books.google.com/books?id=KiO8x3Dvp8kC ''Transforming Terror: Remembering the Soul of the World''], co-edited with Karen Lofthus Carrington (University of California Press, 2011) == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Oficiala retejo|http://susangriffin.com}} * [https://www.poetryfoundation.org/poets/susan-griffin Poezia Fondaĵo Biografio] {{Bibliotekoj}} {{vivtempo|Griffin, Susan}} [[Kategorio:Skotaj usonanoj]] [[Kategorio:Irlandaj usonanoj]] [[Kategorio:Germanaj usonanoj]] [[Kategorio:Radikalaj feministoj]] [[Kategorio:Premiitoj de Premio Emmy]] [[Kategorio:Usonaj feminismaj verkistoj]] 6uta1iu15ykkx7igawmc4auzpys4ljy 0 924343 9494953 9213312 2026-10-17T19:12:26Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494953 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=US-CA|Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!--> | situo sur mapo2= Golfo de San-Francisko | situo de2=Situo de Suda San-Francisko<br> en la [[Areo de la Golfeto de San-Francisko]] |tipo1=reliefo |zomo=9}} '''Suda San-Francisko''' ({{Lang-en|South San Francisco}}) estas urbo en la [[kantono San Mateo]], [[Kalifornio]], [[Usono]]. La nomo de la urbo eble erare kredos nekonatojn, ke la urbo estas la suda parto de [[San-Francisko]], sed tio ne estas la kazo. La du urboj eĉ ne limas unu la alian, kaj la urbo [[Brisbano (Kalifornio)|Brisbano]] situas inter ili. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². Frapa trajto estas la facile legebla surskribo “SOUTH SAN FRANCISCO THE INDUSTRIAL CITY” (SUDA SAN FRANCISKO LA INDUSTRIA URBO) skribita per konkretaj literoj sur la proksima “Sign Hill” (Signa Monteto). Suda San-Francisko estas ĝemeligita kun [[Luko (Italio)|Luko]] en [[Toskanio]], [[Italio]]. == Priskribo == La urbo restis sufiĉe malgranda ĝis post la [[Dua Mondmilito]], kiam ĝi spertis ampleksan industriigon kaj disvolviĝon, kiuj triobligis ĝian loĝantaron. En 1920, la loĝantaro estis nur 4 411. La urbo estas hejmo de la bioteknologia kompanio [[Genentech]], kun ĉirkaŭ 11 000 dungitoj, el kiuj 8 552 estas en Suda San-Francisko. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{Oficiala retejo}} * [http://www.ssfchamber.com Suda San Francisko Ĉambro de Komerco] * [http://www.city-data.com/city/South-San-Francisco-California.html Urba datumo gvidilo al SSF] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.ssf.net/our-city/about-south-san-francisco/history/historical-articles Historiaj Artikoloj] - Urbo de Suda San Francisko [[Kategorio:Urboj de Kalifornio]] [[Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj]] g2oh5e4dx0ad95wohlkis0iyb3lqs31 0 926755 9494880 9383801 2026-10-17T15:10:08Z Sj1mor 12103 9494880 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=CN|Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!-->|zomo=6}} '''Mjanjan,''' {{sono|Zh Mianyang ia.ogg|prononco}} per [[simpligita ĉina skribo]] '''绵阳,''' per [[tradicia ĉina skribo]] '''綿陽,''' per [[pinjino]] ''Miányáng,'' laŭ [[Wade–Giles]] ''Mien-jango'' estas prefektujnivela milionurbo en [[provinco]] [[Siĉuano]] en [[Ĉina Popola Respubliko]]. La [[loknomo]] signifas: "sur la suna flanko de Monto Mianŝan" kaj estis donita en 1913. [[Dosiero:九天唐園大門 - panoramio.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Pordego en Mjanjan}}]] == Demografio == Komence de [[2025]] en la prefektejnivela urbo vivis ĉirkaŭ {{nombro|4922000}} homoj. == Geografio == La prefektujnivela milionurbego situas en fino de baseno laŭ rivero sur areo {{nombro|20267}} km² super la marnivelo 473 m. La alteco varias inter 307-5588 m. La areo konsistas el 9 administraj dividoj. Provinca sidejo [[Ĉengduo]] troviĝas 110, [[Sujnin]] 131, [[Nanĉon]] 147, ĉefurbo [[Pekino]] 1408, [[Ŝanhajo]] 1588 km aere laŭ [https://www.thedistancenow.com/hu/mianyang_china/suining_china]{{404|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. == Historio == Ŝtonaj iloj kaj ceramikaĵoj el la [[neolitiko]] estis elterigitaj en tiu areo. En 201 antaŭ Kristo ĝermo de la nuna Mjanjan estis establita. Granda tertremo okazis en 2008, la nombro de viktimoj estis 21 963 homoj mortigitaj, 167 742 vunditaj, kaj 8 744 homoj malaperintaj. == Ekonomio == Mjanjan estas unu el la plej gravaj centroj de Ĉinio por la elektronika industrio, eĉ tie funkcias grandega armea esplorkomplekso, kiu estis loko de la disvolviĝo de la unua nuklea bombo de Ĉinio. La ĉefaj kultivaĵoj estas cerealoj, legomoj, oleaj semoj, kotonoj, tabakoj, kuracherboj por la tradicia ĉina medicino kaj melonoj. == Edukado == En la prefektujnivela urbego estas multaj universitatoj kaj altlernejoj. == Trafiko == [[Dosiero:Mianyang Nanjiao Airport.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Flughaveno}}]] Mjanjan havas aŭtovojajn kaj fervojajn konektojn al pluraj gravaj urboj de la regiono, krome enlanda [[flughaveno]] funkcias. == Klimato == La klimato estas humida subtropika klimato kun musona influo laŭ [[klimata klasifiko de Köppen]]: Cwa kun 4 apartaj sezonoj. La vintro estas mallonga, milda kaj nebula, kvankam la precipitaĵo estas malalta, la neĝo estas malofta. Someroj estas longaj, varmaj kaj humidaj. La jara averaĝa temperaturo estas {{GdC|17}} kaj varias inter {{GdC|14-21}}. Jare averaĝe pluvas 838 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. Pli ol 70% de la jara [[precipitaĵo]] okazas de majo ĝis septembro. Estas nur 1 100 horoj da sunbrilo ĉiujare. {{Galerio |larĝo =250px |titolo = Bildoj pri Mjanjan |pozicio =right |fono =#EFDECD |bordero =#00008B |Dosiero:四川-绵阳科技馆 - panoramio (1).jpg|<center>Teknologia Muzeo |Dosiero:MianyangLibrarybldg.jpg|<center>Biblioteko |Dosiero:CapitaMall Mianyang.jpg|<center>Vendejego |Dosiero:五牛廣場 - panoramio.jpg|<center>Statuo |Dosiero:Mianyang Train Station 2012.jpg|<center>Stacidomo |Dosiero:七曲山大庙照片.JPG|<center>Templo |Dosiero:Mianyang Lourdes Church rebuilding plan.jpg|<center>Katolika kirko |Dosiero:Iglesia del Evangelio, Mianyang.jpg|<center>Pretestanta kirko }} == Vidindaĵoj == * pluraj preĝejoj * teknologia muzeo * pluraj statuoj == Ĝemelurboj == * {{ĝemeleco|:en:Yokneam Illit|Israelo}} == Fontoj == * WikiTrans == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] eolb4xfet2odaps6xzwohr38om2oyc2 0 929082 9494993 9466027 2026-10-17T21:27:32Z Rhode-Moyer 183587 9494993 wikitext text/x-wiki {{unua}} {{Informkesto organizaĵo|nomo-loka=|nomo=|emblemo=Esplora Instituto de Esperantologio.png|grandeco de emblemo=170px|priskribo de emblemo=Emblemo de EIE|fondodato=[[2025]]|lando=[[Värmland|Vermlando]] ([[Svedio]])|sidejo=[[Lesjöfors|Lesjoforso]]|elstaruloj=[[Ilona Koutny]], [[Giorgio Silfer]]|elstaruloj_tipo=Docentoj|regiono-ISO=SE|situo sur mapo=|zomo=}} '''Esplora Instituto de Esperantologio''' ('''EIE''') – en la [[sveda]], ''Forskningsinstitut för Esperantologi'' – estas lerna, trejna, konferenca kaj esplora centro, fondita en [[2025|2025.]] Ĝi situas apud [[Stokholmo]] ĉe la [[Esperanto-Gastigejo en Lesjöfors|Skandinava Esperanto-Domo]], en [[Lesjöfors|Lesjoforso]], [[Värmland|Vermlando]], [[Svedio]]. Naskiĝinta kiel brako de la svisa [[Kultura Centro Esperantista]], ĝi fariĝis memstara establo en [[2025]], akceptita en la Pakto por la [[Esperanta Civito]]. Laŭstatute privata, transnacia, feria altlernejo pri ĉiuj sciencoj kuplitaj al [[esperantologio]], EIE estas nuntempe honore prezidata de [[Christer Kiselman]]. == Historio == [[Dosiero:Skandinava Esperanto-Domo.png|eta|283x283px|[[Esperanto-Gastigejo en Lesjöfors|Skandinava Esperanto-Domo]], sidejo de Esplora Instituto de Esperantologio (EIE)|maldekstra]] ==== Fondo ==== [[Kultura Centro Esperantista]] unue planis lanĉi telematikan universitaton en [[2021]], sub la nomo ''Esplora Instituto de Esperantologio''. Ĝi laŭplane estus devinta ensorbi la tiamajn sciencajn institutojn (''Zamenhof'' kaj ''Dietterle''), funkciunte kiel departemento kun kvar katedroj kaj dudeko da kursoj, dum tri akademiaj jaroj<ref>[https://esperantio.net/heko/esplora-instituto-de-esperantologio-estas-oficiala-projekto]</ref>. La projekto estis formale aprobita en januaro [[2021]]. Jam ekde 2024 [[Kultura Centro Esperantista|KCE]] decidis memstarigi EIE-n kiel aŭtonoman establon en [[Svedio]]<ref>[https://esperantio.net/heko/fine-de-junio-la-decido-pri-la-svedigo-de-eie]</ref>. Tiu formala paŝo okazis en la aŭtuno de 2025<ref name=":0">[https://esperantio.net/heko/esplora-instituto-de-esperantologio-fondita-en-svedio]</ref>, post prepara laboro<ref>[https://esperantio.net/heko/aktivas-la-fonda-komitato-de-eie]</ref>. == Kursaro == Laŭ la akceptita programo la akademia jaro [[2026]]/[[2027]] inkluzivis unusemestran kurson pri esperanta lingvistiko (docento d-ino [[Ilona Koutny]]) kaj dusemestran kurson pri esperanta literaturo (docento d-ro [[Giorgio Silfer]]). La unuaj semajnoj, en reala ĉeesto, okazis en [[La Chaux-de-Fonds|Ĉaŭdefono]] dum aŭgusto [[2026]], dum daŭris la pretigo de la ĵus aĉetita (2025) domo en Lesjoforso<ref>[https://esperantio.net/heko/la-jama-esperanto-garden-vendita-al-pro-esperanto]</ref>. Samtempe okazis virtuala kurso pri la [[Esperanta Civito|Civita]] konstitucio, gvidita de d-ro [[Giacomo Comincini]]. Kursoj aliĝeblas ĉiam tra la [[Esperanta Kulturservo]]<ref>[https://kulturservo.esperantio.net/fenestro/kurse]</ref>: {| class="wikitable" |+ ! !Titolo !Docento !Loko !Notoj |- |'''2024''' |Katalogado |Rubèn Fernández |[[La Chaux-de-Fonds|Ĉaŭdefono]] |Somera kurso |- |'''2025/2026''' |[https://kulturservo.esperantio.net/evento/esperanta-literaturo-202526-dua-semestro Esperanta literaturo]{{404|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (dua semestro) |[[Giorgio Silfer]] |[[Malago]] |01/Feb ĝis 30/Jun/2026 |- |'''2026/2027''' |[https://kulturservo.esperantio.net/evento/esperanta-lingvistiko-202627-unua-semestro Esperanta lingvistiko]{{404|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |[[Ilona Koutny]] |[[La Chaux-de-Fonds|Ĉaŭdefono]] |01/Sep ĝis 31/Dec/2026 |- |'''2026/2027''' |[https://kulturservo.esperantio.net/evento/esperanta-literaturo-202627-unua-semestro Esperanta literaturo]{{404|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (unua semestro) |[[Giorgio Silfer]] |[[La Chaux-de-Fonds|Ĉaŭdefono]] |01/Sep ĝis 31/Dec/2026 |- |'''2026''' |[https://kulturservo.esperantio.net/evento/kurso-pri-la-civita-konstitucio Civita Konstitucio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20260410165609/https://kulturservo.esperantio.net/evento/kurso-pri-la-civita-konstitucio |date=2026-04-10 }} |[[Giacomo Comincini]] |''virtuala'' |Majo-junio 2026 |} == Vidu ankaŭ == * [[Esperantologio]] * [[Esperanta Civito]] * [[Esperanto-Gastigejo en Lesjöfors|Skandinava Esperanto-Domo]] * [[Esperanto-kulturo]] * [[Esperanto-domo]] * [[Svedio]] == Eksteraj ligiloj == * [https://www.esperantio.net/ www.esperantio.net] (''[[Heroldo Komunikas]]'', organo de la Esperanta Civito) == Referencoj == <references /> {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Esperanto-domoj]] [[Kategorio:Esperanto-movado en Svedio]] [[Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2025]] [[Kategorio:Esperanto en 2025]] 9qzoybxijwm411gwifqqm7j4lnaczuy 1 930972 9494898 9494700 2026-10-17T15:55:11Z Arbarulo 135469 9494898 wikitext text/x-wiki == spaco == Anstataŭ a.K, estas 678 artikoloj kun instancoj de "a. K." , kun superflua spaco meze, inter la a kaj la K. Ĉu gravas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:12, 29 dec. 2025 (UTC) == terminaro == antaŭkrista? antaŭkristana? antaŭkristanisma? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:14, 17 okt. 2026 (UTC) :Laŭ mia kompreno, "antaŭkrista" signifas "en la tempo antaŭ la naskiĝo de Kristo", t.e. "okazinta en iu jaro a.K". "Antaŭkristana" kaj "antaŭkristanisma" signifas "antaŭ la kristaniĝo de la koncerna loko", kaj aplikeblas nur en regionoj, kie kristanismo poste fariĝis la religio de la plimulto. Do ekzemple en Meksiko la azteka religio estas antaŭkristan(ism)a sed postkrista. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:54, 17 okt. 2026 (UTC) owcoyginnupossh37j1jp7hwx09ltyl 0 943508 9494915 9462287 2026-10-17T18:14:40Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494915 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Efstratios STAMATOPOULOS''' ({{Lang-el|Ευστράτιος Σταματόπουλος}}, naskiĝis la 30-an de junio 1890 en [[Lesbo]] – mortis la 19-an de julio 1969 en [[Ateno]]) estis greka verkisto. Li estas konata pro verkado de romanoj, noveloj kaj noveloj sub la pseŭdonimo '''Stratis MYRIVILIS''' ({{Lang|el|Στρατής Μυριβήλης}}). Li estas asociita kun la " Generacio de la 1930-aj jaroj " ([[d:Q174988]]).<ref>A. Karantonis, ''Πεζογράφοι και πεζογραφήματα της γενιάς του '30'', Papadimas, Athens, 1990.</ref> kaj ofte konsiderata la plej elstara reprezentanto de la [[modernismo]] en sia lando. Li estis nomumita por la [[Nobel-premio pri literaturo]] tri fojojn (1960, 1962 kaj 1963).<ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=12541|title=Nomuma datenbazo|website=www.nobelprize.org|access-date=2017-04-19}}</ref> Liaj gravaj verkaĵoj estas Vivo en la Tombo, La Sankta Sireno kaj La Instruisto kun Oraj Okuloj. Li estis prezidanto de la arta konsilio de la Greka Nacia Teatro, prezidanto de la Verkista Unio en sia lando. En 1958, post malsukcese nomumita ses fojojn, li fine fariĝis membro de la Helena Akademio (Akademio de Atemo) - malfrua rekono de lia grava kontribuo al la [[greka literaturo]]. Li verkis romanojn, novelojn kaj novelojn kun militaj temoj kaj protesta karaktero aŭ per kiuj li priskribis la ordinaran vivon de la greka socio. La riĉeco de lirikaj elementoj kaj stila prilaboro estas rimarkindaj. Myrivilis debutis en prozo per la poemo ''"La Frenezulo"'' (1909). Li unue deklaris sin verkisto en 1915 per la noveloj "Ruĝaj Rakontoj". La unua periodo de lia literatura verkaro reflektas lian nunan kaj lastatempan pasintecon, lian vivon en [[Mitileno]], sed ĉefe lian partoprenon en militoj. La kulmino de lia kontraŭmilita spirito estas lia romano " Vivo en la Tombo " (1924), kun motivoj el la [[Unua Mondmilito]], altiris internacian atenton, kaj ĉi tiu periodo kulminis en 1932 per la romano "La Instruisto kun Oraj Okuloj". Lia plej grava verko, ''Vivo en la Tombo'', enhavas multajn aŭtobiografiajn elementojn. Kiel Kostoulas, la ĉefrolulo, Myrivilis servis en la armeo, kaj multaj el la ĉapitroj de la verko komenciĝas per notoj el lia propra [[taglibro]]. Kiel lia ĉefrolulo, li estis studento sur Lesbo kiam li estis rekrutita meze de ondo da naciisma fervoro. Myrivilis havis abundan milittempan sperton por uzi post jardeko. Reveninte al civila vivo, li verkis fikcion, ĵurnalismon kaj pacifistan propagandon. De aprilo 1923 ĝis januaro 1924, Myrivilis publikigis, en seriigita formo, la unuan version de sia [[Militnovelo|romano]] pri la Unua Mondmilito'', Vivo en la Tombo,'' en la semajna gazeto ''Kambana''. Pli longa, reviziita versio estis publikigita en Ateno en 1930, kaj preskaŭ subite, Myrivilis famiĝis tra Grekio. ''Vivo en la Tombo'' establis lin kiel majstran metiiston de greka prozo, kaj la verko mem estis vidita kiel turnopunkto en la evoluo de greka proza fikcio, markante ĝian plenaĝiĝon.<ref>Andreas Karandonis, "The Prose of Stratis Myrivilis", trans. J. A. Case-Kessissoglou, The Charioteer, 1(1960), 92.</ref> Dum la dua periodo, li turnis sin al la pasinteco kaj memoroj el sia infanaĝo. Verkoj de tiu periodo inkluzivas la novelojn ''Vasilis Arvanitis'' (1943), ''Idoloj'' ({{lang|el|Τα παγανά}}, 1945), ''Pan'' (1946), la romanon ''La Sankta Sireno'' ({{lang|el|Η Παναγιά η Γοργόνα}}, 1949) kaj la kolektojn de "La Libroj", nome: ''Verda libro'' (1935), ''Blua libro'' (1939), ''Ruĝa Libro'' (1952) kaj ''Roza libro'' (1959). == Verkaro == * 1923 : ''Nē zoē en táphō'' ("Vivo en la Tombo"); * 1933 : ''Hē daskála me ta chrysā mátia'' ("La Instruisto kun la Oraj Okuloj"); * 1955 : ''Hē Panagia hē Gorgóna'' ("Madono Gorgona"). == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://andronikos.net/myrivilis.htm "Stratis Myrivilis: Mallonga biografio" fare de Pavlos Andronikos] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20260511110906/https://andronikos.net/myrivilis.htm |date=2026-05-11 }} * [http://www.ascsa.edu.gr/pdf/uploads/GLnews_winsum2005.pdf “Kronikoj de moderna Grekio: Myrivilis-Paperoj” de Leda Costaki en ''Gennadeion News'' Vintro/Somero 2005, p. 4] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Myrivilis, Stratis}} [[Kategorio:Grekaj verkistoj]] [[Kategorio:Pseŭdonimaj verkistoj]] llcxs5hwk4phdl2kbx9jgz556l743rm 0 944253 9495106 9383998 2026-10-18T09:16:14Z ThomasPusch 1869 9495106 wikitext text/x-wiki {{Sen fontoj|temo = |dato = majo 2026}} {{Vidu ankaŭ|Aristagoro de Mileto}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος<br>([[-549|549 a.K]] - [[-493|493 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =The_Greeks_preserve_the_bridge_of_Darius.jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =La grekoj sub Histieo konservas la ponton de [[Dario la 1-a]] trans la rivero Danubo. Ilustraĵo el la 19-a jarcento, el la verko de [https://www.wikidata.org/wiki/Q41149756 John Steeple Davis] (1841–1917). |dato de naskiĝo =[[-549|549 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]], [[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-493|493 a.K.]] |loko de morto =[[Sardeso]], [[Aĥemenida Imperio]], [[Malgrandazio]] }} '''Histieo de Mileto''' (en la antikva greka Ἱστιαῖος ''Histiaîos'', komplete ''Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος'') estis tirano de [[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]] en [[Malgrandazio]] ĉirkaŭ la 6-a jarcento a.K., tiam kiam ĉi-urbo apartenis al la persa [[Aĥemenida Imperio]]. Histieo estis tirano de Mileto sub [[Dario la 1-a]], reĝo de Persio, kiu submetis Mileton kaj la aliajn [[Ionio|ionajn ŝtatojn]] en Malgranda Azio, kaj kiu ĝenerale nomumis grekojn kiel tiranojn por regi la grekajn urbojn de Ionio en sia teritorio. ==[[Skitoj|Skita]] kampanjo de Dario la 1-a (ĉirkaŭ 513 a.K.)== [[Dosiero:The burning of Sardis during the Ionian Revolt.jpg|eta|200ra|maldekstre|<center>[[:en:Siege of Sardis (498 BC)|Brulado de]] [[Sardeso]] (498 a.K.) dum la Ionia Ribelo, kie Aristagoro estis unu el la ĉefaj instigantoj.</center>]] [[Dosiero:Ionian_Revolt_Campaign_Map-it.svg|eta|200ra|maldekstre|<center>Mapo de militistaj operacioj faritaj dum la [[:en:Ionian Revolt|Ionia Ribelo]] inter 499 a.K. kaj 493 a.K.</center>]] [[Dosiero:Perserreich_500_v.Chr.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>La Persa Imperio ĉirkaŭ 500 a.K.</center>]] [[Dosiero:Miletus - Ancient Greek theatre 02.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva Greka Teatro de Mileto.</center>]] Laŭ Herodoto, Histieo, kune kun la aliaj gvidaj tiranoj sub la regado de Dario, partoprenis en la persa ekspedicio kontraŭ la [[skitoj]], kaj estis komisiita defendi la ponton, kiun la trupoj de Dario konstruis tra la rivero [[Danubo]]. La skitoj provis persvadi Histieon kaj la aliajn forlasi la ponton. Unu frakcio, gvidata de [[Miltiado]] de Ateno, tiutempe tirano de la [[Ĥersoneso]], volis sekvi la konsilon de la Skitoj. Tamen, Histieo argumentis, ke ili devus resti, ĉar ili ŝuldis siajn poziciojn kiel tiranoj al Dario kaj certe ili estus renversitaj se li estus mortigita. Anstataŭe, laŭ [[Herodoto]], Histieo sugestis, ke ili ŝajnigu sekvi la skitan planon. Do Histieo estis sendita kiel ambasadoro al la Skitoj por diri al ili, ke la tiranoj akceptos la skitan planon, dum la ceteraj tiranoj agis kvazaŭ ili detruus la ponton. Histieo persvadis la Skitojn serĉi la persajn fortojn. Herodoto skribas, ke dum la Skitoj forestis, la Persoj revenis al la Danubo kaj Histieo organizis la ŝipojn por sukcese transporti ilin tra la riveron. Dum la ekspedicio, la trupoj de Histieo komencis konstrui setlejon ĉe [[:en:Myrcinus|Mirkino]] (loko de la pli posta [[Amfipolis]]o) ĉe la rivero [[Struma]]. Post reveno kun Dario al [[Sardeso]], Dario demandis al Histieo kion li volis interŝanĝe de sia servo. Histieo respondis, ke li volis ricevi kontrolon super Mirkino, al kio Dario konsentis. Tamen, la persa komandanto [[:en:Megabazus|Megabazo]] suspektis pri la intereso de Histieo en la strategie grava areo, kiu kontrolis ŝlosilajn vojojn de la persa kontrolita teritorio al Eŭropo, same kiel konatajn fontojn de arĝento kaj ligno. Malgraŭ tio, Dario konsideris Histieon lojala, kaj petis lin reveni al [[Suzo]] kun li kiel amiko kaj konsilisto. La nevo kaj bofilo de Histieo, [[Aristagoro de Mileto|Aristagoro]], restis sub kontrolo de Mileto. ==Ionia ribelo (499-494 a.K.)== Tamen, laŭ Herodoto, Histieo estis malfeliĉa ĉar li devis resti en Suzo, kaj faris planojn reveni al sia pozicio kiel Reĝo de Mileto per instigado de ribelo en Ionio. En 499 a.K., li razis la kapon de sia plej fidinda sklavo, tatuis mesaĝon sur lian kapon, kaj poste atendis, ke lia hararo rekresku. La sklavo estis poste sendita al Aristagoro, kiu ricevis instrukcion por razi la kapon de la sklavo denove kaj legi la mesaĝon, kiu instigis lin ribeli kontraŭ la Persoj. Aristagoro, kiu estis malpopulara de siaj propraj subuloj post kiam ekspedicio al [[Naksoso]]] finiĝis per fiasko, sekvis la ordonojn de Histieo, kaj kun helpo de la Atenanoj kaj [[:en:Eretria|Eretrianoj]], li atakis kaj bruligis [[Sardeso]]n. Kiam Dario eksciis pri la ribelo, li alvenigis Histieon, kiu ŝajnigis havi neniun scion pri ĝia origino, sed petis esti sendita reen al Mileto por subpremi la ribelon. Herodoto skribas, ke Dario permesis al li foriri. Survoje reen, Histieo iris al Sardeso, kie la [[satrapo]] [[Artaferno]] suspektis pri la rolo de Histieo en la ribelo, devigante Histieon fuĝi al [[Ĥio (insulo)|Ĥio]]. Histieo provis malsukcese konstrui floton dum li estis sur Ĥio. Li poste revenis al Mileto kun la celo denove fariĝi tirano. Tamen, la Miletanoj ne volis lian revenon al tiraneco kaj ekzilis lin al [[Lesbos]]. Tie, li kolektis kelkajn ŝipojn kaj, laŭ Herodoto, li komencis fari piratagojn en la [[Nigra maro]] kaj la [[Egea maro]] el bazo en [[Bizanco]]. Dume, la Persoj venkis la gvidantojn de la Ionia ribelo ĉe la [[:en:Battle of Lade|Batalo de Lade]] en 494 a.K. Kiam Histieo eksciis pri tio, li forlasis Bizancon, kaj liaj trupoj atakis Ĥion, blokis [[:en:Thasos|Tason]] kaj poste provis surteriĝi sur la kontinenton por ataki la Persojn. Post aliĝo al greka armeo en batalo kontraŭ la Persoj, li estis kaptita de la persa generalo [[Harpago]] en 493 a.K. La satrapo Artaferno ne volis sendi lin reen al Suzo, kie li suspektis, ke Dario pardonus lin, do li ekzekutis Histieon per [https://vortaro.net/py/serchi.py?simpla=1&s=palisumado&kap=1&der=1 palisumado], kaj sendis lian kapon al Dario. Laŭ Herodoto, Dario ankoraŭ ne kredis, ke Histieo estis perfidulo kaj donis al lia kapo honoran entombigon. [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 6-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 5-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Turkio]] [[Kategorio:Mortintoj en Turkio]] {{Trad|en|Histiaeus|Q451426}} {{DEFAŬLTORDIGO:Histieo de Mileto}} i0s991g6ab6baxw8l1pk42gb1popq1j 9495108 9495106 2026-10-18T09:38:48Z ThomasPusch 1869 aldono de tri referencoj por 7 tekstaj asertoj. 9495108 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Aristagoro de Mileto}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος<br>([[-549|549 a.K]] - [[-493|493 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =The_Greeks_preserve_the_bridge_of_Darius.jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =La grekoj sub Histieo konservas la ponton de [[Dario la 1-a]] trans la rivero Danubo. Ilustraĵo el la 19-a jarcento, el la verko de [https://www.wikidata.org/wiki/Q41149756 John Steeple Davis] (1841–1917). |dato de naskiĝo =[[-549|549 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]], [[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-493|493 a.K.]] |loko de morto =[[Sardeso]], [[Aĥemenida Imperio]], [[Malgrandazio]] }} '''Histieo de Mileto''' (en la antikva greka Ἱστιαῖος ''Histiaîos'', komplete ''Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος'') estis tirano de [[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]] en [[Malgrandazio]] ĉirkaŭ la 6-a jarcento a.K., tiam kiam ĉi-urbo apartenis al la persa [[Aĥemenida Imperio]]. Histieo estis tirano de Mileto sub [[Dario la 1-a]], reĝo de Persio, kiu submetis Mileton kaj la aliajn [[Ionio|ionajn ŝtatojn]] en Malgranda Azio, kaj kiu ĝenerale nomumis grekojn kiel tiranojn por regi la grekajn urbojn de Ionio en sia teritorio. <ref>Waters, Matt (2014). ''"Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE"''. Eldonejo ''[[Cambridge University Press]]'', paĝo 83. ISBN-13 9-781-1070-0960-8.</ref> ==[[Skitoj|Skita]] kampanjo de Dario la 1-a (ĉirkaŭ 513 a.K.)== [[Dosiero:The burning of Sardis during the Ionian Revolt.jpg|eta|200ra|maldekstre|<center>[[:en:Siege of Sardis (498 BC)|Brulado de]] [[Sardeso]] (498 a.K.) dum la Ionia Ribelo, kie Aristagoro estis unu el la ĉefaj instigantoj.</center>]] [[Dosiero:Ionian_Revolt_Campaign_Map-it.svg|eta|200ra|maldekstre|<center>Mapo de militistaj operacioj faritaj dum la [[:en:Ionian Revolt|Ionia Ribelo]] inter 499 a.K. kaj 493 a.K.</center>]] [[Dosiero:Perserreich_500_v.Chr.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>La Persa Imperio ĉirkaŭ 500 a.K.</center>]] [[Dosiero:Miletus - Ancient Greek theatre 02.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva Greka Teatro de Mileto.</center>]] Laŭ [[Herodoto]],<ref>[[Herodoto]]. ''Historio'', libro 5, legebla origine [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0125 helene] (se leganto regas tiun lingvon), kaj jes ja aperis esperantlingva traduko de la tuta verko fare de [[Spiros Sarafian]]: Herodoto - Historio, Ateno 2006, 623 paĝoj, ISBN-10 9605320118 aŭ ISBN-13 9-789-6053-2011-9. Informoj en la [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=7592 libroservo de UEA] kaj la [https://retbutiko.be/eo/ero/hher retbutiko de FEL]. Ankaŭ estas nacilingvaj tradukoj, ekzemple [[angle]]: Herodoto. (2003). "The Histories, Book 5." Trans. Aubrey De Selincourt. Rev. John Marincola. [[Londono]]: ''[[Penguin]] Group''. ISBN-10 0140449086, aŭ [[gewrmane]]: Herodoto. (2017). ''Historien. Deutsche Gesamtausgabe'' Eldonejo ''Kröner'', [[Stutgarto]]. ISBN 978-3-520-22405-7.</ref> Histieo, kune kun la aliaj gvidaj tiranoj sub la regado de Dario, partoprenis en la persa ekspedicio kontraŭ la [[skitoj]], kaj estis komisiita defendi la ponton, kiun la trupoj de Dario konstruis tra la rivero [[Danubo]]. La skitoj provis persvadi Histieon kaj la aliajn forlasi la ponton. Unu frakcio, gvidata de [[Miltiado]] de Ateno, tiutempe tirano de la [[Ĥersoneso]], volis sekvi la konsilon de la Skitoj. Tamen, Histieo argumentis, ke ili devus resti, ĉar ili ŝuldis siajn poziciojn kiel tiranoj al Dario kaj certe ili estus renversitaj se li estus mortigita. Anstataŭe, laŭ [[Herodoto]], Histieo sugestis, ke ili ŝajnigu sekvi la skitan planon. Do Histieo estis sendita kiel ambasadoro al la Skitoj por diri al ili, ke la tiranoj akceptos la skitan planon, dum la ceteraj tiranoj agis kvazaŭ ili detruus la ponton. Histieo persvadis la Skitojn serĉi la persajn fortojn. Herodoto skribas, ke dum la Skitoj forestis, la Persoj revenis al la Danubo kaj Histieo organizis la ŝipojn por sukcese transporti ilin tra la riveron. Dum la ekspedicio, la trupoj de Histieo komencis konstrui setlejon ĉe [[:en:Myrcinus|Mirkino]] (loko de la pli posta [[Amfipolis]]o) ĉe la rivero [[Struma]]. Post reveno kun Dario al [[Sardeso]], Dario demandis al Histieo kion li volis interŝanĝe de sia servo. Histieo respondis, ke li volis ricevi kontrolon super Mirkino, al kio Dario konsentis. Tamen, la persa komandanto [[:en:Megabazus|Megabazo]] suspektis pri la intereso de Histieo en la strategie grava areo, kiu kontrolis ŝlosilajn vojojn de la persa kontrolita teritorio al Eŭropo, same kiel konatajn fontojn de arĝento kaj ligno. Malgraŭ tio, Dario konsideris Histieon lojala, kaj petis lin reveni al [[Suzo]] kun li kiel amiko kaj konsilisto. La nevo kaj bofilo de Histieo, [[Aristagoro de Mileto|Aristagoro]], restis sub kontrolo de Mileto.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"> Waters, Matt (2014). ''"Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE"''. Eldonejo ''[[Cambridge University Press]]'', paĝoj 85–86. ISBN-13 9-781-1070-0960-8.</ref> ==Ionia ribelo (499-494 a.K.)== Tamen, laŭ Herodoto, Histieo estis malfeliĉa ĉar li devis resti en Suzo, kaj faris planojn reveni al sia pozicio kiel Reĝo de Mileto per instigado de ribelo en Ionio.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> En 499 a.K., li razis la kapon de sia plej fidinda sklavo, tatuis mesaĝon sur lian kapon, kaj poste atendis, ke lia hararo rekresku. La sklavo estis poste sendita al Aristagoro, kiu ricevis instrukcion por razi la kapon de la sklavo denove kaj legi la mesaĝon, kiu instigis lin ribeli kontraŭ la Persoj. Aristagoro, kiu estis malpopulara de siaj propraj subuloj post kiam ekspedicio al [[Naksoso]]] finiĝis per fiasko, sekvis la ordonojn de Histieo, kaj kun helpo de la Atenanoj kaj [[:en:Eretria|Eretrianoj]], li atakis kaj bruligis [[Sardeso]]n.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> Kiam Dario eksciis pri la ribelo, li alvenigis Histieon, kiu ŝajnigis havi neniun scion pri ĝia origino, sed petis esti sendita reen al Mileto por subpremi la ribelon. Herodoto skribas, ke Dario permesis al li foriri. Survoje reen, Histieo iris al Sardeso, kie la [[satrapo]] [[Artaferno]] suspektis pri la rolo de Histieo en la ribelo, devigante Histieon fuĝi al [[Ĥio (insulo)|Ĥio]]. Histieo provis malsukcese konstrui floton dum li estis sur Ĥio. Li poste revenis al Mileto kun la celo denove fariĝi tirano. Tamen, la Miletanoj ne volis lian revenon al tiraneco kaj ekzilis lin al [[Lesbos]]. Tie, li kolektis kelkajn ŝipojn kaj, laŭ Herodoto, li komencis fari piratagojn en la [[Nigra maro]] kaj la [[Egea maro]] el bazo en [[Bizanco]]. Dume, la Persoj venkis la gvidantojn de la Ionia ribelo ĉe la [[:en:Battle of Lade|Batalo de Lade]] en 494 a.K. Kiam Histieo eksciis pri tio, li forlasis Bizancon, kaj liaj trupoj atakis Ĥion, blokis [[:en:Thasos|Tason]] kaj poste provis surteriĝi sur la kontinenton por ataki la Persojn. Post aliĝo al greka armeo en batalo kontraŭ la Persoj, li estis kaptita de la persa generalo [[Harpago]] en 493 a.K. La satrapo Artaferno ne volis sendi lin reen al Suzo, kie li suspektis, ke Dario pardonus lin, do li ekzekutis Histieon per [https://vortaro.net/py/serchi.py?simpla=1&s=palisumado&kap=1&der=1 palisumado], kaj sendis lian kapon al Dario.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> Laŭ Herodoto, Dario ankoraŭ ne kredis, ke Histieo estis perfidulo kaj donis al lia kapo honoran entombigon. == Referencoj == {{referencoj}} {{Trad|en|Histiaeus|Q451426}} {{vivtempo|Histieo de Mileto}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 6-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 5-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Turkio]] [[Kategorio:Mortintoj en Turkio]] 748tm8uha3awldlthid0fcbswm48iqw 9495111 9495108 2026-10-18T09:42:17Z ThomasPusch 1869 /* Skita kampanjo de Dario la 1-a (ĉirkaŭ 513 a.K.) */ 9495111 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Aristagoro de Mileto}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος<br>([[-549|549 a.K]] - [[-493|493 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =The_Greeks_preserve_the_bridge_of_Darius.jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =La grekoj sub Histieo konservas la ponton de [[Dario la 1-a]] trans la rivero Danubo. Ilustraĵo el la 19-a jarcento, el la verko de [https://www.wikidata.org/wiki/Q41149756 John Steeple Davis] (1841–1917). |dato de naskiĝo =[[-549|549 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]], [[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-493|493 a.K.]] |loko de morto =[[Sardeso]], [[Aĥemenida Imperio]], [[Malgrandazio]] }} '''Histieo de Mileto''' (en la antikva greka Ἱστιαῖος ''Histiaîos'', komplete ''Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος'') estis tirano de [[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]] en [[Malgrandazio]] ĉirkaŭ la 6-a jarcento a.K., tiam kiam ĉi-urbo apartenis al la persa [[Aĥemenida Imperio]]. Histieo estis tirano de Mileto sub [[Dario la 1-a]], reĝo de Persio, kiu submetis Mileton kaj la aliajn [[Ionio|ionajn ŝtatojn]] en Malgranda Azio, kaj kiu ĝenerale nomumis grekojn kiel tiranojn por regi la grekajn urbojn de Ionio en sia teritorio. <ref>Waters, Matt (2014). ''"Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE"''. Eldonejo ''[[Cambridge University Press]]'', paĝo 83. ISBN-13 9-781-1070-0960-8.</ref> ==[[Skitoj|Skita]] kampanjo de Dario la 1-a (ĉirkaŭ 513 a.K.)== [[Dosiero:The burning of Sardis during the Ionian Revolt.jpg|eta|200ra|maldekstre|<center>[[:en:Siege of Sardis (498 BC)|Brulado de]] [[Sardeso]] (498 a.K.) dum la Ionia Ribelo, kie Aristagoro estis unu el la ĉefaj instigantoj.</center>]] [[Dosiero:Ionian_Revolt_Campaign_Map-it.svg|eta|200ra|maldekstre|<center>Mapo de militistaj operacioj faritaj dum la [[:en:Ionian Revolt|Ionia Ribelo]] inter 499 a.K. kaj 493 a.K.</center>]] [[Dosiero:Perserreich_500_v.Chr.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>La Persa Imperio ĉirkaŭ 500 a.K.</center>]] [[Dosiero:Miletus - Ancient Greek theatre 02.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva Greka Teatro de Mileto.</center>]] Laŭ [[Herodoto]],<ref>[[Herodoto]]. ''Historio'', libro 5, legebla en la reto origine [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0125 helene] (se leganto regas tiun lingvon), kaj jes ja aperis esperantlingva traduko de la tuta verko fare de [[Spiros Sarafian]]: Herodoto - Historio, Ateno 2006, 623 paĝoj, ISBN-10 9605320118 aŭ ISBN-13 9-789-6053-2011-9. Informoj en la [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=7592 libroservo de UEA] kaj la [https://retbutiko.be/eo/ero/hher retbutiko de FEL]. Ankaŭ estas nacilingvaj tradukoj, ekzemple [[angle]]: Herodoto. (2003). "The Histories, Book 5." Trans. Aubrey De Selincourt. Rev. John Marincola. [[Londono]]: ''[[Penguin]] Group''. ISBN-10 0140449086, aŭ [[germane]]: Herodoto. (2017). ''Historien. Deutsche Gesamtausgabe'' Eldonejo ''Kröner'', [[Stutgarto]]. ISBN 978-3-520-22405-7.</ref> Histieo, kune kun la aliaj gvidaj tiranoj sub la regado de Dario, partoprenis en la persa ekspedicio kontraŭ la [[skitoj]], kaj estis komisiita defendi la ponton, kiun la trupoj de Dario konstruis tra la rivero [[Danubo]]. La skitoj provis persvadi Histieon kaj la aliajn forlasi la ponton. Unu frakcio, gvidata de [[Miltiado]] de Ateno, tiutempe tirano de la [[Ĥersoneso]], volis sekvi la konsilon de la Skitoj. Tamen, Histieo argumentis, ke ili devus resti, ĉar ili ŝuldis siajn poziciojn kiel tiranoj al Dario kaj certe ili estus renversitaj se li estus mortigita. Anstataŭe, laŭ [[Herodoto]], Histieo sugestis, ke ili ŝajnigu sekvi la skitan planon. Do Histieo estis sendita kiel ambasadoro al la Skitoj por diri al ili, ke la tiranoj akceptos la skitan planon, dum la ceteraj tiranoj agis kvazaŭ ili detruus la ponton. Histieo persvadis la Skitojn serĉi la persajn fortojn. Herodoto skribas, ke dum la Skitoj forestis, la Persoj revenis al la Danubo kaj Histieo organizis la ŝipojn por sukcese transporti ilin tra la riveron. Dum la ekspedicio, la trupoj de Histieo komencis konstrui setlejon ĉe [[:en:Myrcinus|Mirkino]] (loko de la pli posta [[Amfipolis]]o) ĉe la rivero [[Struma]]. Post reveno kun Dario al [[Sardeso]], Dario demandis al Histieo kion li volis interŝanĝe de sia servo. Histieo respondis, ke li volis ricevi kontrolon super Mirkino, al kio Dario konsentis. Tamen, la persa komandanto [[:en:Megabazus|Megabazo]] suspektis pri la intereso de Histieo en la strategie grava areo, kiu kontrolis ŝlosilajn vojojn de la persa kontrolita teritorio al Eŭropo, same kiel konatajn fontojn de arĝento kaj ligno. Malgraŭ tio, Dario konsideris Histieon lojala, kaj petis lin reveni al [[Suzo]] kun li kiel amiko kaj konsilisto. La nevo kaj bofilo de Histieo, [[Aristagoro de Mileto|Aristagoro]], restis sub kontrolo de Mileto.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"> Waters, Matt (2014). ''"Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE"''. Eldonejo ''[[Cambridge University Press]]'', paĝoj 85–86. ISBN-13 9-781-1070-0960-8.</ref> ==Ionia ribelo (499-494 a.K.)== Tamen, laŭ Herodoto, Histieo estis malfeliĉa ĉar li devis resti en Suzo, kaj faris planojn reveni al sia pozicio kiel Reĝo de Mileto per instigado de ribelo en Ionio.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> En 499 a.K., li razis la kapon de sia plej fidinda sklavo, tatuis mesaĝon sur lian kapon, kaj poste atendis, ke lia hararo rekresku. La sklavo estis poste sendita al Aristagoro, kiu ricevis instrukcion por razi la kapon de la sklavo denove kaj legi la mesaĝon, kiu instigis lin ribeli kontraŭ la Persoj. Aristagoro, kiu estis malpopulara de siaj propraj subuloj post kiam ekspedicio al [[Naksoso]]] finiĝis per fiasko, sekvis la ordonojn de Histieo, kaj kun helpo de la Atenanoj kaj [[:en:Eretria|Eretrianoj]], li atakis kaj bruligis [[Sardeso]]n.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> Kiam Dario eksciis pri la ribelo, li alvenigis Histieon, kiu ŝajnigis havi neniun scion pri ĝia origino, sed petis esti sendita reen al Mileto por subpremi la ribelon. Herodoto skribas, ke Dario permesis al li foriri. Survoje reen, Histieo iris al Sardeso, kie la [[satrapo]] [[Artaferno]] suspektis pri la rolo de Histieo en la ribelo, devigante Histieon fuĝi al [[Ĥio (insulo)|Ĥio]]. Histieo provis malsukcese konstrui floton dum li estis sur Ĥio. Li poste revenis al Mileto kun la celo denove fariĝi tirano. Tamen, la Miletanoj ne volis lian revenon al tiraneco kaj ekzilis lin al [[Lesbos]]. Tie, li kolektis kelkajn ŝipojn kaj, laŭ Herodoto, li komencis fari piratagojn en la [[Nigra maro]] kaj la [[Egea maro]] el bazo en [[Bizanco]]. Dume, la Persoj venkis la gvidantojn de la Ionia ribelo ĉe la [[:en:Battle of Lade|Batalo de Lade]] en 494 a.K. Kiam Histieo eksciis pri tio, li forlasis Bizancon, kaj liaj trupoj atakis Ĥion, blokis [[:en:Thasos|Tason]] kaj poste provis surteriĝi sur la kontinenton por ataki la Persojn. Post aliĝo al greka armeo en batalo kontraŭ la Persoj, li estis kaptita de la persa generalo [[Harpago]] en 493 a.K. La satrapo Artaferno ne volis sendi lin reen al Suzo, kie li suspektis, ke Dario pardonus lin, do li ekzekutis Histieon per [https://vortaro.net/py/serchi.py?simpla=1&s=palisumado&kap=1&der=1 palisumado], kaj sendis lian kapon al Dario.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> Laŭ Herodoto, Dario ankoraŭ ne kredis, ke Histieo estis perfidulo kaj donis al lia kapo honoran entombigon. == Referencoj == {{referencoj}} {{Trad|en|Histiaeus|Q451426}} {{vivtempo|Histieo de Mileto}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 6-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 5-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Turkio]] [[Kategorio:Mortintoj en Turkio]] iuvgk6lyno44cpyc39vzryvpg0fnqmq 9495112 9495111 2026-10-18T09:43:41Z ThomasPusch 1869 /* Skita kampanjo de Dario la 1-a (ĉirkaŭ 513 a.K.) */ 9495112 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Aristagoro de Mileto}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος<br>([[-549|549 a.K]] - [[-493|493 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =The_Greeks_preserve_the_bridge_of_Darius.jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =La grekoj sub Histieo konservas la ponton de [[Dario la 1-a]] trans la rivero Danubo. Ilustraĵo el la 19-a jarcento, el la verko de [https://www.wikidata.org/wiki/Q41149756 John Steeple Davis] (1841–1917). |dato de naskiĝo =[[-549|549 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]], [[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-493|493 a.K.]] |loko de morto =[[Sardeso]], [[Aĥemenida Imperio]], [[Malgrandazio]] }} '''Histieo de Mileto''' (en la antikva greka Ἱστιαῖος ''Histiaîos'', komplete ''Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος'') estis tirano de [[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]] en [[Malgrandazio]] ĉirkaŭ la 6-a jarcento a.K., tiam kiam ĉi-urbo apartenis al la persa [[Aĥemenida Imperio]]. Histieo estis tirano de Mileto sub [[Dario la 1-a]], reĝo de Persio, kiu submetis Mileton kaj la aliajn [[Ionio|ionajn ŝtatojn]] en Malgranda Azio, kaj kiu ĝenerale nomumis grekojn kiel tiranojn por regi la grekajn urbojn de Ionio en sia teritorio. <ref>Waters, Matt (2014). ''"Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE"''. Eldonejo ''[[Cambridge University Press]]'', paĝo 83. ISBN-13 9-781-1070-0960-8.</ref> ==[[Skitoj|Skita]] kampanjo de Dario la 1-a (ĉirkaŭ 513 a.K.)== [[Dosiero:The burning of Sardis during the Ionian Revolt.jpg|eta|200ra|maldekstre|<center>[[:en:Siege of Sardis (498 BC)|Brulado de]] [[Sardeso]] (498 a.K.) dum la Ionia Ribelo, kie Aristagoro estis unu el la ĉefaj instigantoj.</center>]] [[Dosiero:Ionian_Revolt_Campaign_Map-it.svg|eta|200ra|maldekstre|<center>Mapo de militistaj operacioj faritaj dum la [[:en:Ionian Revolt|Ionia Ribelo]] inter 499 a.K. kaj 493 a.K.</center>]] [[Dosiero:Perserreich_500_v.Chr.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>La Persa Imperio ĉirkaŭ 500 a.K.</center>]] [[Dosiero:Miletus - Ancient Greek theatre 02.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva Greka Teatro de Mileto.</center>]] Laŭ [[Herodoto]],<ref>[[Herodoto]]. ''Historio'', libro 5, legebla en la reto origine [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0125 helene], do [[malnovgreke]] (se leganto regas tiun lingvon), kaj jes ja aperis esperantlingva traduko de la tuta verko fare de [[Spiros Sarafian]]: Herodoto - Historio, Ateno 2006, 623 paĝoj, ISBN-10 9605320118 aŭ ISBN-13 9-789-6053-2011-9. Informoj en la [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=7592 libroservo de UEA] kaj la [https://retbutiko.be/eo/ero/hher retbutiko de FEL]. Ankaŭ estas nacilingvaj tradukoj, ekzemple [[angle]]: Herodoto. (2003). "The Histories, Book 5." Trans. Aubrey De Selincourt. Rev. John Marincola. [[Londono]]: ''[[Penguin]] Group''. ISBN-10 0140449086, aŭ [[germane]]: Herodoto. (2017). ''Historien. Deutsche Gesamtausgabe'' Eldonejo ''Kröner'', [[Stutgarto]]. ISBN 978-3-520-22405-7.</ref> Histieo, kune kun la aliaj gvidaj tiranoj sub la regado de Dario, partoprenis en la persa ekspedicio kontraŭ la [[skitoj]], kaj estis komisiita defendi la ponton, kiun la trupoj de Dario konstruis tra la rivero [[Danubo]]. La skitoj provis persvadi Histieon kaj la aliajn forlasi la ponton. Unu frakcio, gvidata de [[Miltiado]] de Ateno, tiutempe tirano de la [[Ĥersoneso]], volis sekvi la konsilon de la Skitoj. Tamen, Histieo argumentis, ke ili devus resti, ĉar ili ŝuldis siajn poziciojn kiel tiranoj al Dario kaj certe ili estus renversitaj se li estus mortigita. Anstataŭe, laŭ [[Herodoto]], Histieo sugestis, ke ili ŝajnigu sekvi la skitan planon. Do Histieo estis sendita kiel ambasadoro al la Skitoj por diri al ili, ke la tiranoj akceptos la skitan planon, dum la ceteraj tiranoj agis kvazaŭ ili detruus la ponton. Histieo persvadis la Skitojn serĉi la persajn fortojn. Herodoto skribas, ke dum la Skitoj forestis, la Persoj revenis al la Danubo kaj Histieo organizis la ŝipojn por sukcese transporti ilin tra la riveron. Dum la ekspedicio, la trupoj de Histieo komencis konstrui setlejon ĉe [[:en:Myrcinus|Mirkino]] (loko de la pli posta [[Amfipolis]]o) ĉe la rivero [[Struma]]. Post reveno kun Dario al [[Sardeso]], Dario demandis al Histieo kion li volis interŝanĝe de sia servo. Histieo respondis, ke li volis ricevi kontrolon super Mirkino, al kio Dario konsentis. Tamen, la persa komandanto [[:en:Megabazus|Megabazo]] suspektis pri la intereso de Histieo en la strategie grava areo, kiu kontrolis ŝlosilajn vojojn de la persa kontrolita teritorio al Eŭropo, same kiel konatajn fontojn de arĝento kaj ligno. Malgraŭ tio, Dario konsideris Histieon lojala, kaj petis lin reveni al [[Suzo]] kun li kiel amiko kaj konsilisto. La nevo kaj bofilo de Histieo, [[Aristagoro de Mileto|Aristagoro]], restis sub kontrolo de Mileto.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"> Waters, Matt (2014). ''"Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE"''. Eldonejo ''[[Cambridge University Press]]'', paĝoj 85–86. ISBN-13 9-781-1070-0960-8.</ref> ==Ionia ribelo (499-494 a.K.)== Tamen, laŭ Herodoto, Histieo estis malfeliĉa ĉar li devis resti en Suzo, kaj faris planojn reveni al sia pozicio kiel Reĝo de Mileto per instigado de ribelo en Ionio.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> En 499 a.K., li razis la kapon de sia plej fidinda sklavo, tatuis mesaĝon sur lian kapon, kaj poste atendis, ke lia hararo rekresku. La sklavo estis poste sendita al Aristagoro, kiu ricevis instrukcion por razi la kapon de la sklavo denove kaj legi la mesaĝon, kiu instigis lin ribeli kontraŭ la Persoj. Aristagoro, kiu estis malpopulara de siaj propraj subuloj post kiam ekspedicio al [[Naksoso]]] finiĝis per fiasko, sekvis la ordonojn de Histieo, kaj kun helpo de la Atenanoj kaj [[:en:Eretria|Eretrianoj]], li atakis kaj bruligis [[Sardeso]]n.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> Kiam Dario eksciis pri la ribelo, li alvenigis Histieon, kiu ŝajnigis havi neniun scion pri ĝia origino, sed petis esti sendita reen al Mileto por subpremi la ribelon. Herodoto skribas, ke Dario permesis al li foriri. Survoje reen, Histieo iris al Sardeso, kie la [[satrapo]] [[Artaferno]] suspektis pri la rolo de Histieo en la ribelo, devigante Histieon fuĝi al [[Ĥio (insulo)|Ĥio]]. Histieo provis malsukcese konstrui floton dum li estis sur Ĥio. Li poste revenis al Mileto kun la celo denove fariĝi tirano. Tamen, la Miletanoj ne volis lian revenon al tiraneco kaj ekzilis lin al [[Lesbos]]. Tie, li kolektis kelkajn ŝipojn kaj, laŭ Herodoto, li komencis fari piratagojn en la [[Nigra maro]] kaj la [[Egea maro]] el bazo en [[Bizanco]]. Dume, la Persoj venkis la gvidantojn de la Ionia ribelo ĉe la [[:en:Battle of Lade|Batalo de Lade]] en 494 a.K. Kiam Histieo eksciis pri tio, li forlasis Bizancon, kaj liaj trupoj atakis Ĥion, blokis [[:en:Thasos|Tason]] kaj poste provis surteriĝi sur la kontinenton por ataki la Persojn. Post aliĝo al greka armeo en batalo kontraŭ la Persoj, li estis kaptita de la persa generalo [[Harpago]] en 493 a.K. La satrapo Artaferno ne volis sendi lin reen al Suzo, kie li suspektis, ke Dario pardonus lin, do li ekzekutis Histieon per [https://vortaro.net/py/serchi.py?simpla=1&s=palisumado&kap=1&der=1 palisumado], kaj sendis lian kapon al Dario.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> Laŭ Herodoto, Dario ankoraŭ ne kredis, ke Histieo estis perfidulo kaj donis al lia kapo honoran entombigon. == Referencoj == {{referencoj}} {{Trad|en|Histiaeus|Q451426}} {{vivtempo|Histieo de Mileto}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 6-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 5-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Turkio]] [[Kategorio:Mortintoj en Turkio]] ajvlp24u0huq6ldo4cj5oqz8vjjbwq3 9495113 9495112 2026-10-18T09:46:43Z ThomasPusch 1869 /* Skita kampanjo de Dario la 1-a (ĉirkaŭ 513 a.K.) */ 9495113 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Aristagoro de Mileto}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος<br>([[-549|549 a.K]] - [[-493|493 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =The_Greeks_preserve_the_bridge_of_Darius.jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =La grekoj sub Histieo konservas la ponton de [[Dario la 1-a]] trans la rivero Danubo. Ilustraĵo el la 19-a jarcento, el la verko de [https://www.wikidata.org/wiki/Q41149756 John Steeple Davis] (1841–1917). |dato de naskiĝo =[[-549|549 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]], [[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-493|493 a.K.]] |loko de morto =[[Sardeso]], [[Aĥemenida Imperio]], [[Malgrandazio]] }} '''Histieo de Mileto''' (en la antikva greka Ἱστιαῖος ''Histiaîos'', komplete ''Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος'') estis tirano de [[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]] en [[Malgrandazio]] ĉirkaŭ la 6-a jarcento a.K., tiam kiam ĉi-urbo apartenis al la persa [[Aĥemenida Imperio]]. Histieo estis tirano de Mileto sub [[Dario la 1-a]], reĝo de Persio, kiu submetis Mileton kaj la aliajn [[Ionio|ionajn ŝtatojn]] en Malgranda Azio, kaj kiu ĝenerale nomumis grekojn kiel tiranojn por regi la grekajn urbojn de Ionio en sia teritorio. <ref>Waters, Matt (2014). ''"Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE"''. Eldonejo ''[[Cambridge University Press]]'', paĝo 83. ISBN-13 9-781-1070-0960-8.</ref> ==[[Skitoj|Skita]] kampanjo de Dario la 1-a (ĉirkaŭ 513 a.K.)== [[Dosiero:The burning of Sardis during the Ionian Revolt.jpg|eta|200ra|maldekstre|<center>[[:en:Siege of Sardis (498 BC)|Brulado de]] [[Sardeso]] (498 a.K.) dum la Ionia Ribelo, kie Aristagoro estis unu el la ĉefaj instigantoj.</center>]] [[Dosiero:Ionian_Revolt_Campaign_Map-it.svg|eta|200ra|maldekstre|<center>Mapo de militistaj operacioj faritaj dum la [[:en:Ionian Revolt|Ionia Ribelo]] inter 499 a.K. kaj 493 a.K.</center>]] [[Dosiero:Perserreich_500_v.Chr.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>La Persa Imperio ĉirkaŭ 500 a.K.</center>]] [[Dosiero:Miletus - Ancient Greek theatre 02.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva Greka Teatro de Mileto.</center>]] Laŭ [[Herodoto]],<ref>[[Herodoto]]. ''Historio'', libro 5, legebla en la reto origine [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0125 helene], do [[malnovgreke]] (se leganto regas tiun lingvon), kaj jes ja aperis esperantlingva traduko de la tuta verko fare de [[Spiros Sarafian]]: Herodoto - Historio, Ateno 2006, 623 paĝoj, ISBN-10 9-605-32011-8 aŭ ISBN-13 978- 9-605-32011-9. Informoj en la [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=7592 libroservo de UEA] kaj la [https://retbutiko.be/eo/ero/hher retbutiko de FEL]. Ankaŭ estas nacilingvaj tradukoj, ekzemple [[angle]]: Herodoto. (2003). "The Histories, Book 5." Trans. Aubrey De Selincourt. Rev. John Marincola. [[Londono]]: ''[[Penguin]] Group''. ISBN-10 0-140-44908-6, aŭ [[germane]]: Herodoto. (2017). ''Historien. Deutsche Gesamtausgabe'' Eldonejo ''Kröner'', [[Stutgarto]]. ISBN-13 978-3-520-22405-7.</ref> Histieo, kune kun la aliaj gvidaj tiranoj sub la regado de Dario, partoprenis en la persa ekspedicio kontraŭ la [[skitoj]], kaj estis komisiita defendi la ponton, kiun la trupoj de Dario konstruis tra la rivero [[Danubo]]. La skitoj provis persvadi Histieon kaj la aliajn forlasi la ponton. Unu frakcio, gvidata de [[Miltiado]] de Ateno, tiutempe tirano de la [[Ĥersoneso]], volis sekvi la konsilon de la Skitoj. Tamen, Histieo argumentis, ke ili devus resti, ĉar ili ŝuldis siajn poziciojn kiel tiranoj al Dario kaj certe ili estus renversitaj se li estus mortigita. Anstataŭe, laŭ [[Herodoto]], Histieo sugestis, ke ili ŝajnigu sekvi la skitan planon. Do Histieo estis sendita kiel ambasadoro al la Skitoj por diri al ili, ke la tiranoj akceptos la skitan planon, dum la ceteraj tiranoj agis kvazaŭ ili detruus la ponton. Histieo persvadis la Skitojn serĉi la persajn fortojn. Herodoto skribas, ke dum la Skitoj forestis, la Persoj revenis al la Danubo kaj Histieo organizis la ŝipojn por sukcese transporti ilin tra la riveron. Dum la ekspedicio, la trupoj de Histieo komencis konstrui setlejon ĉe [[:en:Myrcinus|Mirkino]] (loko de la pli posta [[Amfipolis]]o) ĉe la rivero [[Struma]]. Post reveno kun Dario al [[Sardeso]], Dario demandis al Histieo kion li volis interŝanĝe de sia servo. Histieo respondis, ke li volis ricevi kontrolon super Mirkino, al kio Dario konsentis. Tamen, la persa komandanto [[:en:Megabazus|Megabazo]] suspektis pri la intereso de Histieo en la strategie grava areo, kiu kontrolis ŝlosilajn vojojn de la persa kontrolita teritorio al Eŭropo, same kiel konatajn fontojn de arĝento kaj ligno. Malgraŭ tio, Dario konsideris Histieon lojala, kaj petis lin reveni al [[Suzo]] kun li kiel amiko kaj konsilisto. La nevo kaj bofilo de Histieo, [[Aristagoro de Mileto|Aristagoro]], restis sub kontrolo de Mileto.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"> Waters, Matt (2014). ''"Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE"''. Eldonejo ''[[Cambridge University Press]]'', paĝoj 85–86. ISBN-13 9-781-1070-0960-8.</ref> ==Ionia ribelo (499-494 a.K.)== Tamen, laŭ Herodoto, Histieo estis malfeliĉa ĉar li devis resti en Suzo, kaj faris planojn reveni al sia pozicio kiel Reĝo de Mileto per instigado de ribelo en Ionio.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> En 499 a.K., li razis la kapon de sia plej fidinda sklavo, tatuis mesaĝon sur lian kapon, kaj poste atendis, ke lia hararo rekresku. La sklavo estis poste sendita al Aristagoro, kiu ricevis instrukcion por razi la kapon de la sklavo denove kaj legi la mesaĝon, kiu instigis lin ribeli kontraŭ la Persoj. Aristagoro, kiu estis malpopulara de siaj propraj subuloj post kiam ekspedicio al [[Naksoso]]] finiĝis per fiasko, sekvis la ordonojn de Histieo, kaj kun helpo de la Atenanoj kaj [[:en:Eretria|Eretrianoj]], li atakis kaj bruligis [[Sardeso]]n.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> Kiam Dario eksciis pri la ribelo, li alvenigis Histieon, kiu ŝajnigis havi neniun scion pri ĝia origino, sed petis esti sendita reen al Mileto por subpremi la ribelon. Herodoto skribas, ke Dario permesis al li foriri. Survoje reen, Histieo iris al Sardeso, kie la [[satrapo]] [[Artaferno]] suspektis pri la rolo de Histieo en la ribelo, devigante Histieon fuĝi al [[Ĥio (insulo)|Ĥio]]. Histieo provis malsukcese konstrui floton dum li estis sur Ĥio. Li poste revenis al Mileto kun la celo denove fariĝi tirano. Tamen, la Miletanoj ne volis lian revenon al tiraneco kaj ekzilis lin al [[Lesbos]]. Tie, li kolektis kelkajn ŝipojn kaj, laŭ Herodoto, li komencis fari piratagojn en la [[Nigra maro]] kaj la [[Egea maro]] el bazo en [[Bizanco]]. Dume, la Persoj venkis la gvidantojn de la Ionia ribelo ĉe la [[:en:Battle of Lade|Batalo de Lade]] en 494 a.K. Kiam Histieo eksciis pri tio, li forlasis Bizancon, kaj liaj trupoj atakis Ĥion, blokis [[:en:Thasos|Tason]] kaj poste provis surteriĝi sur la kontinenton por ataki la Persojn. Post aliĝo al greka armeo en batalo kontraŭ la Persoj, li estis kaptita de la persa generalo [[Harpago]] en 493 a.K. La satrapo Artaferno ne volis sendi lin reen al Suzo, kie li suspektis, ke Dario pardonus lin, do li ekzekutis Histieon per [https://vortaro.net/py/serchi.py?simpla=1&s=palisumado&kap=1&der=1 palisumado], kaj sendis lian kapon al Dario.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> Laŭ Herodoto, Dario ankoraŭ ne kredis, ke Histieo estis perfidulo kaj donis al lia kapo honoran entombigon. == Referencoj == {{referencoj}} {{Trad|en|Histiaeus|Q451426}} {{vivtempo|Histieo de Mileto}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 6-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 5-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Turkio]] [[Kategorio:Mortintoj en Turkio]] mx1g0iqwm0p27r19i9tjlxgh24r4x1m 9495125 9495113 2026-10-18T10:04:43Z ThomasPusch 1869 /* Referencoj */ 9495125 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Aristagoro de Mileto}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος<br>([[-549|549 a.K]] - [[-493|493 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =The_Greeks_preserve_the_bridge_of_Darius.jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =La grekoj sub Histieo konservas la ponton de [[Dario la 1-a]] trans la rivero Danubo. Ilustraĵo el la 19-a jarcento, el la verko de [https://www.wikidata.org/wiki/Q41149756 John Steeple Davis] (1841–1917). |dato de naskiĝo =[[-549|549 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]], [[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-493|493 a.K.]] |loko de morto =[[Sardeso]], [[Aĥemenida Imperio]], [[Malgrandazio]] }} '''Histieo de Mileto''' (en la antikva greka Ἱστιαῖος ''Histiaîos'', komplete ''Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος'') estis tirano de [[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]] en [[Malgrandazio]] ĉirkaŭ la 6-a jarcento a.K., tiam kiam ĉi-urbo apartenis al la persa [[Aĥemenida Imperio]]. Histieo estis tirano de Mileto sub [[Dario la 1-a]], reĝo de Persio, kiu submetis Mileton kaj la aliajn [[Ionio|ionajn ŝtatojn]] en Malgranda Azio, kaj kiu ĝenerale nomumis grekojn kiel tiranojn por regi la grekajn urbojn de Ionio en sia teritorio. <ref>Waters, Matt (2014). ''"Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE"''. Eldonejo ''[[Cambridge University Press]]'', paĝo 83. ISBN-13 9-781-1070-0960-8.</ref> ==[[Skitoj|Skita]] kampanjo de Dario la 1-a (ĉirkaŭ 513 a.K.)== [[Dosiero:The burning of Sardis during the Ionian Revolt.jpg|eta|200ra|maldekstre|<center>[[:en:Siege of Sardis (498 BC)|Brulado de]] [[Sardeso]] (498 a.K.) dum la Ionia Ribelo, kie Aristagoro estis unu el la ĉefaj instigantoj.</center>]] [[Dosiero:Ionian_Revolt_Campaign_Map-it.svg|eta|200ra|maldekstre|<center>Mapo de militistaj operacioj faritaj dum la [[:en:Ionian Revolt|Ionia Ribelo]] inter 499 a.K. kaj 493 a.K.</center>]] [[Dosiero:Perserreich_500_v.Chr.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>La Persa Imperio ĉirkaŭ 500 a.K.</center>]] [[Dosiero:Miletus - Ancient Greek theatre 02.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva Greka Teatro de Mileto.</center>]] Laŭ [[Herodoto]],<ref>[[Herodoto]]. ''Historio'', libro 5, legebla en la reto origine [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0125 helene], do [[malnovgreke]] (se leganto regas tiun lingvon), kaj jes ja aperis esperantlingva traduko de la tuta verko fare de [[Spiros Sarafian]]: Herodoto - Historio, Ateno 2006, 623 paĝoj, ISBN-10 9-605-32011-8 aŭ ISBN-13 978- 9-605-32011-9. Informoj en la [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=7592 libroservo de UEA] kaj la [https://retbutiko.be/eo/ero/hher retbutiko de FEL]. Ankaŭ estas nacilingvaj tradukoj, ekzemple [[angle]]: Herodoto. (2003). "The Histories, Book 5." Trans. Aubrey De Selincourt. Rev. John Marincola. [[Londono]]: ''[[Penguin]] Group''. ISBN-10 0-140-44908-6, aŭ [[germane]]: Herodoto. (2017). ''Historien. Deutsche Gesamtausgabe'' Eldonejo ''Kröner'', [[Stutgarto]]. ISBN-13 978-3-520-22405-7.</ref> Histieo, kune kun la aliaj gvidaj tiranoj sub la regado de Dario, partoprenis en la persa ekspedicio kontraŭ la [[skitoj]], kaj estis komisiita defendi la ponton, kiun la trupoj de Dario konstruis tra la rivero [[Danubo]]. La skitoj provis persvadi Histieon kaj la aliajn forlasi la ponton. Unu frakcio, gvidata de [[Miltiado]] de Ateno, tiutempe tirano de la [[Ĥersoneso]], volis sekvi la konsilon de la Skitoj. Tamen, Histieo argumentis, ke ili devus resti, ĉar ili ŝuldis siajn poziciojn kiel tiranoj al Dario kaj certe ili estus renversitaj se li estus mortigita. Anstataŭe, laŭ [[Herodoto]], Histieo sugestis, ke ili ŝajnigu sekvi la skitan planon. Do Histieo estis sendita kiel ambasadoro al la Skitoj por diri al ili, ke la tiranoj akceptos la skitan planon, dum la ceteraj tiranoj agis kvazaŭ ili detruus la ponton. Histieo persvadis la Skitojn serĉi la persajn fortojn. Herodoto skribas, ke dum la Skitoj forestis, la Persoj revenis al la Danubo kaj Histieo organizis la ŝipojn por sukcese transporti ilin tra la riveron. Dum la ekspedicio, la trupoj de Histieo komencis konstrui setlejon ĉe [[:en:Myrcinus|Mirkino]] (loko de la pli posta [[Amfipolis]]o) ĉe la rivero [[Struma]]. Post reveno kun Dario al [[Sardeso]], Dario demandis al Histieo kion li volis interŝanĝe de sia servo. Histieo respondis, ke li volis ricevi kontrolon super Mirkino, al kio Dario konsentis. Tamen, la persa komandanto [[:en:Megabazus|Megabazo]] suspektis pri la intereso de Histieo en la strategie grava areo, kiu kontrolis ŝlosilajn vojojn de la persa kontrolita teritorio al Eŭropo, same kiel konatajn fontojn de arĝento kaj ligno. Malgraŭ tio, Dario konsideris Histieon lojala, kaj petis lin reveni al [[Suzo]] kun li kiel amiko kaj konsilisto. La nevo kaj bofilo de Histieo, [[Aristagoro de Mileto|Aristagoro]], restis sub kontrolo de Mileto.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"> Waters, Matt (2014). ''"Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE"''. Eldonejo ''[[Cambridge University Press]]'', paĝoj 85–86. ISBN-13 9-781-1070-0960-8.</ref> ==Ionia ribelo (499-494 a.K.)== Tamen, laŭ Herodoto, Histieo estis malfeliĉa ĉar li devis resti en Suzo, kaj faris planojn reveni al sia pozicio kiel Reĝo de Mileto per instigado de ribelo en Ionio.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> En 499 a.K., li razis la kapon de sia plej fidinda sklavo, tatuis mesaĝon sur lian kapon, kaj poste atendis, ke lia hararo rekresku. La sklavo estis poste sendita al Aristagoro, kiu ricevis instrukcion por razi la kapon de la sklavo denove kaj legi la mesaĝon, kiu instigis lin ribeli kontraŭ la Persoj. Aristagoro, kiu estis malpopulara de siaj propraj subuloj post kiam ekspedicio al [[Naksoso]]] finiĝis per fiasko, sekvis la ordonojn de Histieo, kaj kun helpo de la Atenanoj kaj [[:en:Eretria|Eretrianoj]], li atakis kaj bruligis [[Sardeso]]n.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> Kiam Dario eksciis pri la ribelo, li alvenigis Histieon, kiu ŝajnigis havi neniun scion pri ĝia origino, sed petis esti sendita reen al Mileto por subpremi la ribelon. Herodoto skribas, ke Dario permesis al li foriri. Survoje reen, Histieo iris al Sardeso, kie la [[satrapo]] [[Artaferno]] suspektis pri la rolo de Histieo en la ribelo, devigante Histieon fuĝi al [[Ĥio (insulo)|Ĥio]]. Histieo provis malsukcese konstrui floton dum li estis sur Ĥio. Li poste revenis al Mileto kun la celo denove fariĝi tirano. Tamen, la Miletanoj ne volis lian revenon al tiraneco kaj ekzilis lin al [[Lesbos]]. Tie, li kolektis kelkajn ŝipojn kaj, laŭ Herodoto, li komencis fari piratagojn en la [[Nigra maro]] kaj la [[Egea maro]] el bazo en [[Bizanco]]. Dume, la Persoj venkis la gvidantojn de la Ionia ribelo ĉe la [[:en:Battle of Lade|Batalo de Lade]] en 494 a.K. Kiam Histieo eksciis pri tio, li forlasis Bizancon, kaj liaj trupoj atakis Ĥion, blokis [[:en:Thasos|Tason]] kaj poste provis surteriĝi sur la kontinenton por ataki la Persojn. Post aliĝo al greka armeo en batalo kontraŭ la Persoj, li estis kaptita de la persa generalo [[Harpago]] en 493 a.K. La satrapo Artaferno ne volis sendi lin reen al Suzo, kie li suspektis, ke Dario pardonus lin, do li ekzekutis Histieon per [https://vortaro.net/py/serchi.py?simpla=1&s=palisumado&kap=1&der=1 palisumado], kaj sendis lian kapon al Dario.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> Laŭ Herodoto, Dario ankoraŭ ne kredis, ke Histieo estis perfidulo kaj donis al lia kapo honoran entombigon. == Referencoj == {{referencoj}} Ĉi tiu artikolo inkluzivas tradukajon de origine anglalingvaj teksteroj el publikaĵo nun en la [[publika havaĵo]]: William Smith, eld. (1870). "Mamercus". [https://archive.org/details/DictionaryOfGreekAndRomanBiographyAndMythology/Dictionary%20of%20Greek%20and%20Roman%20Biography%20and%20Mythology%20-%20Vol%202/page/910/mode/2up ''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology'', volumo 2, paĝo 911], arkivigita per la [[interreta arkivo]]. {{Trad|en|Histiaeus|Q451426}} {{vivtempo|Histieo de Mileto}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 6-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 5-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Turkio]] [[Kategorio:Mortintoj en Turkio]] 8gl5xibrfw3dkgl4qylulpb0bvidku2 9495126 9495125 2026-10-18T10:05:46Z ThomasPusch 1869 /* Referencoj */ 9495126 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Aristagoro de Mileto}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος<br>([[-549|549 a.K]] - [[-493|493 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =The_Greeks_preserve_the_bridge_of_Darius.jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =La grekoj sub Histieo konservas la ponton de [[Dario la 1-a]] trans la rivero Danubo. Ilustraĵo el la 19-a jarcento, el la verko de [https://www.wikidata.org/wiki/Q41149756 John Steeple Davis] (1841–1917). |dato de naskiĝo =[[-549|549 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]], [[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-493|493 a.K.]] |loko de morto =[[Sardeso]], [[Aĥemenida Imperio]], [[Malgrandazio]] }} '''Histieo de Mileto''' (en la antikva greka Ἱστιαῖος ''Histiaîos'', komplete ''Ἱστιαῖος ὁ Μιλήσιος'') estis tirano de [[Mileto (Malgrandazio)|Mileto]] en [[Malgrandazio]] ĉirkaŭ la 6-a jarcento a.K., tiam kiam ĉi-urbo apartenis al la persa [[Aĥemenida Imperio]]. Histieo estis tirano de Mileto sub [[Dario la 1-a]], reĝo de Persio, kiu submetis Mileton kaj la aliajn [[Ionio|ionajn ŝtatojn]] en Malgranda Azio, kaj kiu ĝenerale nomumis grekojn kiel tiranojn por regi la grekajn urbojn de Ionio en sia teritorio. <ref>Waters, Matt (2014). ''"Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE"''. Eldonejo ''[[Cambridge University Press]]'', paĝo 83. ISBN-13 9-781-1070-0960-8.</ref> ==[[Skitoj|Skita]] kampanjo de Dario la 1-a (ĉirkaŭ 513 a.K.)== [[Dosiero:The burning of Sardis during the Ionian Revolt.jpg|eta|200ra|maldekstre|<center>[[:en:Siege of Sardis (498 BC)|Brulado de]] [[Sardeso]] (498 a.K.) dum la Ionia Ribelo, kie Aristagoro estis unu el la ĉefaj instigantoj.</center>]] [[Dosiero:Ionian_Revolt_Campaign_Map-it.svg|eta|200ra|maldekstre|<center>Mapo de militistaj operacioj faritaj dum la [[:en:Ionian Revolt|Ionia Ribelo]] inter 499 a.K. kaj 493 a.K.</center>]] [[Dosiero:Perserreich_500_v.Chr.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>La Persa Imperio ĉirkaŭ 500 a.K.</center>]] [[Dosiero:Miletus - Ancient Greek theatre 02.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva Greka Teatro de Mileto.</center>]] Laŭ [[Herodoto]],<ref>[[Herodoto]]. ''Historio'', libro 5, legebla en la reto origine [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0125 helene], do [[malnovgreke]] (se leganto regas tiun lingvon), kaj jes ja aperis esperantlingva traduko de la tuta verko fare de [[Spiros Sarafian]]: Herodoto - Historio, Ateno 2006, 623 paĝoj, ISBN-10 9-605-32011-8 aŭ ISBN-13 978- 9-605-32011-9. Informoj en la [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=7592 libroservo de UEA] kaj la [https://retbutiko.be/eo/ero/hher retbutiko de FEL]. Ankaŭ estas nacilingvaj tradukoj, ekzemple [[angle]]: Herodoto. (2003). "The Histories, Book 5." Trans. Aubrey De Selincourt. Rev. John Marincola. [[Londono]]: ''[[Penguin]] Group''. ISBN-10 0-140-44908-6, aŭ [[germane]]: Herodoto. (2017). ''Historien. Deutsche Gesamtausgabe'' Eldonejo ''Kröner'', [[Stutgarto]]. ISBN-13 978-3-520-22405-7.</ref> Histieo, kune kun la aliaj gvidaj tiranoj sub la regado de Dario, partoprenis en la persa ekspedicio kontraŭ la [[skitoj]], kaj estis komisiita defendi la ponton, kiun la trupoj de Dario konstruis tra la rivero [[Danubo]]. La skitoj provis persvadi Histieon kaj la aliajn forlasi la ponton. Unu frakcio, gvidata de [[Miltiado]] de Ateno, tiutempe tirano de la [[Ĥersoneso]], volis sekvi la konsilon de la Skitoj. Tamen, Histieo argumentis, ke ili devus resti, ĉar ili ŝuldis siajn poziciojn kiel tiranoj al Dario kaj certe ili estus renversitaj se li estus mortigita. Anstataŭe, laŭ [[Herodoto]], Histieo sugestis, ke ili ŝajnigu sekvi la skitan planon. Do Histieo estis sendita kiel ambasadoro al la Skitoj por diri al ili, ke la tiranoj akceptos la skitan planon, dum la ceteraj tiranoj agis kvazaŭ ili detruus la ponton. Histieo persvadis la Skitojn serĉi la persajn fortojn. Herodoto skribas, ke dum la Skitoj forestis, la Persoj revenis al la Danubo kaj Histieo organizis la ŝipojn por sukcese transporti ilin tra la riveron. Dum la ekspedicio, la trupoj de Histieo komencis konstrui setlejon ĉe [[:en:Myrcinus|Mirkino]] (loko de la pli posta [[Amfipolis]]o) ĉe la rivero [[Struma]]. Post reveno kun Dario al [[Sardeso]], Dario demandis al Histieo kion li volis interŝanĝe de sia servo. Histieo respondis, ke li volis ricevi kontrolon super Mirkino, al kio Dario konsentis. Tamen, la persa komandanto [[:en:Megabazus|Megabazo]] suspektis pri la intereso de Histieo en la strategie grava areo, kiu kontrolis ŝlosilajn vojojn de la persa kontrolita teritorio al Eŭropo, same kiel konatajn fontojn de arĝento kaj ligno. Malgraŭ tio, Dario konsideris Histieon lojala, kaj petis lin reveni al [[Suzo]] kun li kiel amiko kaj konsilisto. La nevo kaj bofilo de Histieo, [[Aristagoro de Mileto|Aristagoro]], restis sub kontrolo de Mileto.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"> Waters, Matt (2014). ''"Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE"''. Eldonejo ''[[Cambridge University Press]]'', paĝoj 85–86. ISBN-13 9-781-1070-0960-8.</ref> ==Ionia ribelo (499-494 a.K.)== Tamen, laŭ Herodoto, Histieo estis malfeliĉa ĉar li devis resti en Suzo, kaj faris planojn reveni al sia pozicio kiel Reĝo de Mileto per instigado de ribelo en Ionio.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> En 499 a.K., li razis la kapon de sia plej fidinda sklavo, tatuis mesaĝon sur lian kapon, kaj poste atendis, ke lia hararo rekresku. La sklavo estis poste sendita al Aristagoro, kiu ricevis instrukcion por razi la kapon de la sklavo denove kaj legi la mesaĝon, kiu instigis lin ribeli kontraŭ la Persoj. Aristagoro, kiu estis malpopulara de siaj propraj subuloj post kiam ekspedicio al [[Naksoso]]] finiĝis per fiasko, sekvis la ordonojn de Histieo, kaj kun helpo de la Atenanoj kaj [[:en:Eretria|Eretrianoj]], li atakis kaj bruligis [[Sardeso]]n.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> Kiam Dario eksciis pri la ribelo, li alvenigis Histieon, kiu ŝajnigis havi neniun scion pri ĝia origino, sed petis esti sendita reen al Mileto por subpremi la ribelon. Herodoto skribas, ke Dario permesis al li foriri. Survoje reen, Histieo iris al Sardeso, kie la [[satrapo]] [[Artaferno]] suspektis pri la rolo de Histieo en la ribelo, devigante Histieon fuĝi al [[Ĥio (insulo)|Ĥio]]. Histieo provis malsukcese konstrui floton dum li estis sur Ĥio. Li poste revenis al Mileto kun la celo denove fariĝi tirano. Tamen, la Miletanoj ne volis lian revenon al tiraneco kaj ekzilis lin al [[Lesbos]]. Tie, li kolektis kelkajn ŝipojn kaj, laŭ Herodoto, li komencis fari piratagojn en la [[Nigra maro]] kaj la [[Egea maro]] el bazo en [[Bizanco]]. Dume, la Persoj venkis la gvidantojn de la Ionia ribelo ĉe la [[:en:Battle of Lade|Batalo de Lade]] en 494 a.K. Kiam Histieo eksciis pri tio, li forlasis Bizancon, kaj liaj trupoj atakis Ĥion, blokis [[:en:Thasos|Tason]] kaj poste provis surteriĝi sur la kontinenton por ataki la Persojn. Post aliĝo al greka armeo en batalo kontraŭ la Persoj, li estis kaptita de la persa generalo [[Harpago]] en 493 a.K. La satrapo Artaferno ne volis sendi lin reen al Suzo, kie li suspektis, ke Dario pardonus lin, do li ekzekutis Histieon per [https://vortaro.net/py/serchi.py?simpla=1&s=palisumado&kap=1&der=1 palisumado], kaj sendis lian kapon al Dario.<ref name="Matt Waters 2014 paĝoj 85-86"/> Laŭ Herodoto, Dario ankoraŭ ne kredis, ke Histieo estis perfidulo kaj donis al lia kapo honoran entombigon. == Referencoj == {{referencoj}} {{Trad|en|Histiaeus|Q451426}} {{vivtempo|Histieo de Mileto}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 6-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 5-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Turkio]] [[Kategorio:Mortintoj en Turkio]] mx1g0iqwm0p27r19i9tjlxgh24r4x1m 0 944324 9495121 9383978 2026-10-18T09:56:38Z ThomasPusch 1869 /* Referencoj */ 9495121 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Hiketo de Leontini|Atanazo de Sirakuzo}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Μάμερκος της Κατάνιας<br>([[-367|367 a.K]] - [[-338|338 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =Plutarch's lives for boys and girls - being selected lives freely retold (1900) (14778881952).jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =Plutarko verkis sennombrajn biografiojn pri grekaj kaj romiaj filozofoj, historiisto kaj ŝtatestroj. |dato de naskiĝo =[[-367|367 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-338|338 a.K.]] |loko de morto =[[Sirakuzo]], [[Granda Grekio]] }} <big>'''Mamerko de Katanio'''</big> aŭ <big>'''Μάμερκος της Κατάνιας'''</big> estis tirano, kiu regis la sicilian grekan urboŝtaton Katanio ekde proksimume 344 a.K., koincidante kun la alveno de la korinta liberiganto [[Timoleono]], ĝis lia detronigo kaj ekzekuto en 337 a.K. Militema kaj riĉa figuro, li komence alianciĝis kun Timoleono post la venko de ĉi-lasta ĉe [[Adrano|Adranum]], provizante militistan subtenon, kiu helpis forpeli la kartagajn fortojn el Sirakuzo kaj malfortigi tiranajn defendejojn tra Sicilio. Tamen, la fideleco de Mamerko ŝanĝiĝis pro envio pri la sukcesoj de Timoleono aŭ timo pri lia kontraŭtirana sinteno; kune kun [[Hiketo de Leontini]], li konspiris kun la kartaganoj, instigante ilin sendi plifortikigojn por konservi influon en Sicilio kaj fanfaronante pri malgranda venko sur la dungosoldatoj de Timoleono, dediĉante kaptitajn ŝildojn kun mokaj versoj. Timoleono respondis decide, venkante la fortojn de Mamerko — plifortigitajn de kartagaj helpantoj — en akra kampa batalo proksime al la rivero Abolo<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Carthage_at_War/o3KzEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+of+the+Abolus+River&pg=PT103&printsec=frontcover Carthage at War]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Battles_of_The_Greek_and_Roman_Worlds/Ba3pDAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+of+the+Abolus+River&pg=PT167&printsec=frontcover Battles of The Greek and Roman Worlds]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Plutarch_s_Lives_tr_with_notes_and_a_lif/VuQIAAAAQAAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+Abolus+River&pg=PA422&printsec=frontcover Plutarch's Lives, tr., with notes and a life of Plutarch, by A. Stewart and G. Long]</ref>, kie falis pli ol du mil malamikoj, kaj tio instigis Mamerkon fuĝi al Italio esperante varbi [[Lukanoj|lukanan helpon]]. Perfidita de siaj propraj kunuloj, kiuj transdonis Katanion al Timoleono, Mamerko serĉis rifuĝon ĉe la [[:fr:Hippon de Messine|tirano Hipono]]<ref>Hipono de Mesino estis tirano el Mesana, nuna [[Mesino]], [[Sicilio]], dum la 4-a jarcento a.K.</ref> en [[Mesino|Mesana]], sed sieĝo devigis lian kapitulacon sub kondiĉo ke li estus juĝita en Sirakuzo. Ĉe sia publika aŭdienco, meze de malamika voĉbruado, Mamerko forlasis preparitan defendon, provis sinmortigi per frakasado de sia kapo kontraŭ teatra ŝtupo, sed postvivis nur por alfronti krucumon kiel kondamnita tirano. Lia regado kaj drama falo ekzempligas la volatilajn tiranecojn, kiujn la kampanjo de Timoleono celis, kontribuante por la restarigo de greka aŭtonomeco en Sicilio antaŭ renoviĝintaj kartagaj premoj. Rimarku, ke nuntempa historiisto [[Diodoro Sicilia]] registras la nomon kiel Marko, verŝajne variaĵo aŭ skribista eraro ligita al Mamerko de Plutarko en pli postaj studoj. ==Historia kunteksto== [[Dosiero:Castello Ursino, Catania 2024.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Castello Ursino en Katanio, Sicilio, Italio.</center>]] [[Dosiero:Return of Peisistratus to Athens with the false Minerva.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>[[:en:Pisistratus|Pizistrato]] (600 a.K. - 527 a.K.), tirano de Ateno. </center>]] [[Dosiero:Route to Sicily Taken by Athenians.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Itinero al Sicilio prenita de atenanoj.</center>]] [[Dosiero:Teatro_greco-romano_di_Catania_2024g.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Greko-romia teatro de Katanio, Sicilio.</center>]] [[Dosiero:Guide_to_Italy_and_Sicily_(1911)_(14743055796).jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva mapo de Sicilio, [[1911]].</center>]] [[Dosiero:OldCatania.png|eta|300ra|dekstre|<center>Bildo de Katanio en 1575.</center>]] ===Sicilio en la mezo de la 4-a jarcento a.K.=== Post la morto de [[Dionizo la 1-a (Sirakuzo)|Dionizo la 1-a]] en 367 a.K., post 38-jara tiraneco, kiu trudis Sirakuzan regadon sur granda parto de orienta Sicilio per konkeroj etendiĝantaj de Mesana ĝis la limo de [[Agrigento|Agriĝento]], la unuigita greka potencostrukturo de la insulo komencis erozii. Lia posteulo, [[Dionizo la 2-a (Sirakuzo)|Dionizo la 2-a]], heredis imperion dependan de vastaj soldulfortoj, sed alfrontis tujajn defiojn de internaj frakcioj, inkluzive de la influo de la filozofo [[Diono de Sirakuzo|Diono]], kio kondukis al la puĉo de Diono en 357 a.K. kaj provizora ekzilo de la tirano. Ĉi tiu potencovakuo instigis la transdonon de aŭtoritato al lokaj elitoj en urboj kiel [[Lentini|Leontini]] kaj [[Gela|Ĝela]], kie oportunismaj gvidantoj ekspluatis malfortigitan centran kontrolon por establi bagatelajn tiranecojn meze de daŭraj kvereloj. Okcidenta Sicilio restis sub kartaga regado, kun punikaj fortoj tenantaj ŝlosilajn fortikaĵojn kiel [[Marsala|Lilybaeum]] kaj retenantaj teritoriojn okcidente de la rivero [[Platani|Halycus]]<ref>[https://en.wiktionary.org/wiki/Halycus Wiktionary]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/A_Dictionary_of_Greek_and_Roman_Geograph/5Y2kmOuYBLgC?hl=en&gbpv=1&dq=Halycus+River&pg=PA1029&printsec=frontcover A Dictionary of Greek and Roman Geography]</ref> laŭ la packontrakto de 367 a.K., kiu finis malamikecojn iniciatitajn sub Dionizo la 1-a. La intervenoj de Kartago, inkluzive de decidaj venkoj en antaŭaj konfliktoj kiel la invadoj de 409–392 a.K., kiuj prirabis [[Selinunte|Selinus]] kaj [[Himero (Sicilio)|Himero]], firmigis ilian ĉeeston, limigante grekajn marajn kaj teritoriajn ambiciojn dum ili ĉerpis tributojn de marbordaj enklavoj. Ĉi tiu divido daŭris ĝis la 350-aj kaj 340-aj jaroj a.K., kun kartagaj flotoj patrolantaj la nordokcidenton por malinstigi invadojn, tiel limigante orientan grekan resaniĝon kaj kreskigante dupolusan geopolitikan streĉitecon, kiu plifortigis lokajn sensekurecojn. Pligravigante tiujn eksterajn premojn, la interna dinamiko de Sicilio estis malstabiligita de [[hordo]]j de malmobilizitaj dungosoldatoj — taksitaj je pli ol 10 mil [[:en:Campanians|Kampanianoj]] kaj [[Iberoj]] sole el la armeoj de Dionizo la 1-a — kiuj, senpagaj kaj sengvidantoj post reĝimŝanĝoj, detruis kamparojn kaj sieĝis urbojn, instigante urbojn instali potenculojn por protekto. Ekonomiaj faktoroj intensigis la kaoson: la fekundaj ebenaĵoj de la insulo produktis abundan grenon (eksportante ĝis 200 mil [[:en:Medimnos|medimnojn]] ĉiujare al Ateno en pintaj klasikaj jaroj), olivojn kaj vinon, subtenante komercon per havenoj kiel Sirakuzo, tamen militado kaj banditaro interrompis rikoltojn kaj komercon, eroziante civitajn enspezojn kaj instigante oligarkajn rivalecojn inter [[Poliso (urboŝtato)|poleis]] pri kultiveblaj teroj kaj emporioj. Ĉi tiuj kondiĉoj, enradikiĝintaj en la antaŭa dependeco de la tiranoj je kondiĉaj aliancoj anstataŭ institucia lojaleco, kreis fekundan grundon por aventuremaj potencprenoj sen fortikaj demokratiaj aŭ federaciaj kontraŭpezoj. ===Politika pejzaĝo de Katanio=== Katanio suferis severan detruon en 403 a.K. kiam Dionizo la 1-a de Sirakuzo konkeris la urbon, vendis ĝiajn loĝantojn en sklavecon, kaj replenigis ĝin per kampanianaj dungosoldatoj lojalaj al sia reĝimo. Ĉi tiu deviga transloĝigo anstataŭigis la indiĝenan [[Ĥalkido|ĥalkidan]] grekan loĝantaron per militista grupo, interrompante delongajn civitanajn tradiciojn kaj kreskigante administradan strukturon dependan de soldulfrakcioj anstataŭ larĝaj civitanaj asembleoj. En la sekvaj jardekoj, dum la sirakuza kontrolo malkreskis post la morto de Dionizo la 1-a en 367 a.K., Katanio spertis intermitan rekuperadon sed restis vundebla al internaj potencbataloj, sen domina centra aŭtoritato por malhelpi la potencoprenojn pere de frakcioj. La ekonomia fundamento de la urbo baziĝis sur agrikulturo subtenata de la fekundaj vulkanaj grundoj derivitaj de la erupcioj de la [[Etna|Monto Etna]], kiuj riĉigis la ebenaĵojn per mineraloj idealaj por vinkultivado kaj grenproduktado. Ĉi tiu produktiveco permesis modestan loĝantaran rekuperadon antaŭ la mezo de la 4-a jarcento a.K., tamen la proksimeco al Etna ankaŭ prezentis riskojn pro laftorentoj kaj cindrofaloj, pliigante ekonomian malstabilecon. La strategia pozicio de Katanio laŭlonge de la orienta sicilia marbordo, fronte al la [[Ionia maro]], ebligis markomercon kun Grekio kaj Malgranda Azio sed same invitis interferon de regionaj potencoj, plimalbonigante lokajn dividojn. Antaŭ 344 a.K., la regado en Katanio miksis oligarkajn elementojn inter la setlanta elito kun reziduaj demokratiaj praktikoj de ĝiaj koloniaj originoj, kvankam kronika malstabileco - devenanta de la heterogena soldula demografio kaj pli larĝa sicilia fragmentiĝo sub la ŝanceliĝema regado de Dionizo la 2-a - igis ĝin ema al puĉoj fare de ambiciaj gvidantoj. Orienta Sicilio en ĉi tiu momento estis plena de tiranaj rivalecoj kaj kartagaj aliancoj, kiel videblas en konfliktoj implikantaj figurojn kiel [[Hiketo de Leontini]], kreante potencajn vakuojn, kiujn lokaj potenculoj ekspluatis meze de malfortigitaj interŝtataj ligoj. Tiaj kondiĉoj, sen fortikaj instituciaj kontroloj, faciligis la aperon de aŭtokrata regado en urboj kiel Katanio. ==Potencascendo== ===Surtronigo kiel Tirano en 344 a.K.=== Mamerko establis sin kiel tirano de Katanio antaŭ 344 a.K., dum la alveno de [[Timoleono]] en Sicilion kiel korinta liberiganto komisiita kontraŭbatali enradikiĝintajn tiranojn kaj kartagajn invadojn. Primaraj raportoj, inkluzive de [[Diodoro Sicilia]] kaj [[Plutarko]], prezentas lin kiel jam tenanton je tirana potenco kiam li proponis aliancon al Timoleono post la komenca venko de ĉi-lasta ĉe [[Adrano]], sugestante ke lia kapto okazis meze de la insula malstabileco kaŭzita de la malfortiĝo de la reĝimo de Dionizo la 2-a en Sirakuzo kaj rivalecoj inter lokaj potencotenantoj. Neniuj pluvivaj antikvaj fontoj provizas detalajn detalojn pri la mekanismoj de la ascendo de Mamerko, kiel ekzemple preciza ekspluatado de frakciaj dividoj ene de Katanio aŭ dependeco de soldulfortoj, kvankam la penetranta uzo de [[kondotiero]]j fare de siciliaj [[Despotismo|despotoj]] en la epoko igas tiajn taktikojn kredindaj inferencoj ene de pli larĝa historia kunteksto de Sicilio meze de la 4-a jarcento. Plutarko priskribas Mamerkon kiel "militeman kaj riĉan viron", implicante personajn rimedojn kiuj povus faciligi oportunismajn potencprenojn dum transira kaoso, dum Diodoro notas lian rapidan mobilizadon de "konsiderinda armeo" por subteni Timoleonon, atestante antaŭekzistantan militan kapaciton verŝajne instrumentan por lia firmiĝo. Ĉi tiu ascendo ekspluatis la fragmentitan politikan pejzaĝon de orienta Sicilio, kie la proksimeco de Katanio al Sirakuzo plifortigis ŝancojn por ambiciaj figuroj profiti de la distroj de la kontraŭtirana kampanjo de Timoleono kaj la kartaga mararmea ĉeesto en la Granda Haveno. La foresto de rezistaj rakontoj en la fontoj substrekas kiel tiaj potencoprenoj ofte okazis kun minimuma dokumentado, reflektante la norman volatilecon de grekaj tiranecoj en la regiono prefere ol unikajn cirkonstancojn. ===Faktoroj ebligantaj tiranecon=== La kolapso de la Dioniza tiraneco en Sirakuzo post la elpelo de Dionizo la 2-a fare de Diono en 357 a.K. kaj la murdo de Diono en 354 a.K. generis ĝeneraligitan politikan fragmentiĝon en la greka Sicilio, korodante establitajn oligarkajn kaj demokratiajn instituciojn en urboj kiel Katanio. Ĉi tiu vakuo de aŭtoritato, markita de frakciaj konfliktoj kaj neefika kolektiva regado, permesis al ambiciaj individuoj ekspluati privatan riĉaĵon kaj soldulgrupojn por trudi personan regadon, kiel pruvas la proliferado de almenaŭ dek malgrandaj tiranecoj antaŭ 344 a.K. kiam Timoleono intervenis. En Katanio, la foresto de fortika civitana asembleo aŭ unuigita defendtrupo simile ebligis al Mamerko firmigi potencon per trudaj rimedoj anstataŭ konsentaj procezoj. Eksteraj premoj de kartaga ekspansio en okcidenta Sicilio, inkluzive de ripetaj invadoj minacantaj orientan komercon kaj agrikulturon, plifortigis la allogon de aŭtokrata gvidado kapabla je rapida mobilizado. La kontrolo de Kartago sur unu triono de la insulo antaŭ la mezo de la 4-a jarcento a.K. interrompis greneksportojn kaj marbordan komercon, instigante kontrolon de la fekundaj vulkanaj grundoj de Katanio kaj strategia pozicio proksime al la [[Mesina markolo|Markolo de Mesino]] por iu ajn ebla potenculo serĉanta ekonomian influon kaj defensivajn aliancojn. Lokaj elitoj, alfrontantaj ekzistecajn minacojn sen centralizita kunordigo, ofte toleris aŭ subtenis tiranojn, kiuj promesis protekton, spegulante modelojn kie resursriĉaj poleis-oj ("urboj-ŝtatatoj") cedis al unuopaj komandantoj meze de interŝtata anarkio. Precedencoj el efikaj siciliaj tiranecoj, kiel la unuigo de orientaj urboj kontraŭ Kartago fare de [[Gelono la 1-a|Gelono]] ĉe [[Himero (Sicilio)|Himero]] en 480 a.K. kaj la fortikaĵaj retoj de Dionizo la 1-a en la malfrua 5-a jarcento a.K., kreskigis kulturan toleremon al [[Solrego|aŭtokratio]] kiel pragmata antidoto kontraŭ kaoso je polisnivelo. Ĉi tiuj historiaj modeloj montris kiel tiranoj povis plenummi stabilecon kaj militan sukceson kie konsideradaj korpusoj ŝanceliĝis, kondiĉigante la loĝantaron de Katanio por rigardi la reĝimon de Mamerko ne kiel [[aberacio]]n sed kiel restarigan ordon en epoko de endemia malstabileco. Tia akcepto estis plifortigita per la dependeco de la epoko je kondotier-stilaj fortoj, kie persona lojaleco al gvidanto anstataŭis institucian fidelecon. ==Regado kaj administrado== ===Administraj politikoj=== Mamerko regis Katanion kiel aŭtokrata tirano ekde proksimume 344 a.K. ĝis sia malvenko en 337 a.K., ekzercante absolutan kontrolon sur la aferoj de la urbo sen fari uzon de demokratiaj institucioj aŭ konsilioj, laŭ pluvivaj raportoj. Ĉeffontoj emfazas lian dependecon de persona riĉeco kaj permanenta armeo, inkluzive de dungosoldatoj, por devigi aŭtoritaton kaj subpremi opozicion, kiel pruvas la konsiderindaj fortoj, kiujn li mobilizis por aliancoj kaj defendo. Neniuj antikvaj historiistoj detaligas specifajn fiskajn rimedojn, kiel impostajn reformojn aŭ resurso-redistribuon, sub la regado de Mamerko, kvankam lia kapablo mobilizi grandajn kontingentojn implicas efikan eltiron je lokaj enspezoj aŭ tributo por subteni militajn bezonojn. Plutarko portretas lin kiel kaj militema kaj riĉa, sugestante, ke centralizita komando sur la ekonomiaj produktoj de Katanio financis la stabilecon de lia reĝimo. Indikoj pri publika infrastrukturo, kiel fortikaĵoj aŭ civitaj projektoj, forestas en ŝlosilaj tekstoj kiel tiuj de Diodoro Sicilia kaj Plutarko, diferencante de la dokumentitaj konstruprogramoj de samtempuloj kiel la Dionizoj en Sirakuzo. La raportita verkado pri tragedioj kaj poezioj dediĉitaj al Mamerko indikas personan engaĝiĝon kun kulturaj okupoj, eble etendiĝante al patroneco de literaturaj rondoj, kvankam neniuj organizitaj ŝtat-sponsoritaj iniciatoj estas atestitaj. ===Militaj kaj eksterlandaj rilatoj=== Mamerko subtenis sian tiranecon per profesia militforto, tipa de la siciliaj despotoj, kiu favoris dungitajn grekajn dungosoldatojn anstataŭ nefidindajn civitanajn trupojn por certigi kontrolon kaj rapidan respondon al interna malkonsento. Ĉi tiu dependeco je eksteraj soldatoj, ofte venigitaj el kontinenta Grekio aŭ italikaj regionoj, provizis taktikan flekseblecon sed postulis konstantajn financajn elspezojn el la resursoj de Katanio. En eksterlandaj aferoj, Mamerko adoptis pragmatan, oportunisman teknikon rilate al kartaga domineco en okcidenta Sicilio, komence alianciĝante kun Timoleono kontraŭ Kartago antaŭ ol ŝanĝi por formi ligojn kun ili por plifortigi sian pozicion meze de la tirana fragmentiĝo de Sicilio kaj pro timo pri la kontraŭtirana kampanjo de Timoleono. Li evitis rektan konflikton kaj samtemppe li ekspluatis potencodinamikon kiel celo je strategia malkuraĝigo, favorante aliancojn kiuj konservis la aŭtonomecon de Katanio. ==Konfliktoj kun Timoleono== ===Komenca kunlaborado=== Post la alveno de Timoleono en Sicilio en 344 a.K. por gvidi la korintan ekspedicion kontraŭ tirana regado kaj kartagaj invadoj, Mamerko, la establita tirano de Katanio, ĵuris fidelecon al li, aliĝante al la komenca ondo de siciliaj grekaj urboj serĉantaj liberiĝon de subpremaj reĝimoj kiel tiu de Hiketo de Leontini. Tiu submetiĝo faciligis la firmigon de subteno de Timoleono en orienta Sicilio, kie la rimedoj kaj strategia pozicio de Katanio plifortigis la kontraŭtiranan kampanjon. Post la decida malvenko de Timoleono kontraŭ la fortoj de Hiketo ĉe Adrano, Mamerko plifortigis ĉi tiun aliancon per formala alianckontrakto, provizante militistan kaj loĝistikan helpon kontraŭ komunaj kontraŭuloj, inkluzive de Hiketo — kiuj alvokis kartagan intervenon — kaj iliaj anstataŭantoj minacantaj grekan aŭtonomecon. Plutarko priskribas Mamerkon, karakterizitan kiel militema kaj riĉa reganto, kiel prezentanta sin inter la senditoj de urboj subtenantaj la aferon de Timoleono, elstarigante la taktikan naturon de ĉi tiu kunlaboro meze de la malstabila potenc-ekvilibro. La partnereco rezultigis rapide reciprokajn avantaĝojn: Timoleono akiris stabilan orientan flankon kaj pliajn fortojn por premi okcidenten direkte al Sirakuzo, dum Mamerko certigis sian pozicion per asociiĝo kun venka eksterulo kontraŭ rivalaj tiranoj, sen tuja defio al sia loka aŭtoritato. Ĉi tiu pragmata akordo, bazita sur oportuneco prefere ol daŭra lojaleco, reflektis la fragmentitan sicilian pejzaĝon, kie tiranoj kiel Mamerko oportune serĉis aliancojn por kontraŭstari kartagan ekspansion kaj internajn rivalojn. ===Ŝanĝo al Opozicio=== Post la fruaj venkoj de Timoleono, kiel ekzemple ĉe Adrano en 344 a.K., Mamerko komence plifortigis sian pozicion per alianciĝo kun la korinta generalo, provizante loĝistikan subtenon kiel provizado de trupoj ekde Katanio kaj sendante fortojn por helpi la sieĝon de Sirakuzo. Tamen, dum la kampanjoj de Timoleono plifirmigis grekan aŭtonomecon kaj malpliigis tiranajn fortikaĵojn en Sicilio, Mamerko retaksis la aliancon tra la lenso de memkonservado, rigardante la kreskantan aŭtoritaton de la eksterulo kiel ekzistecan riskon por lia regado. Plutarko atribuas tiun ŝanĝon al la envio de Mamerko pro la aklamado de Timoleono aŭ timo, ke la generalo ne nutris indulgon al despotoj, kio instigis kalkulitan harmoniigon por protekti lokajn potencostrukturojn. En decida ago pri spitemo, Mamerko forĝis pakton kun Hiketo de Leontini kaj la Kartaganoj, utiligante iliajn reciprokajn interesojn kontraŭ la antaŭeniro de Timoleono. Tiu koalicio eksplicite premis Kartagon plifortigi Sicilion per freŝaj armeoj sub komandantoj kiel Gisko<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Lives/Aqw0tnKs16cC?hl=en&gbpv=1&dq=Mamercus+Gisco&pg=PA177&printsec=frontcover Lives, [[Plutarko]]]</ref>, celante kontraŭbatali la perceptitan erozion de tirana daŭripovo sur la insulo. Tiaj manovroj eĥis ripetiĝantajn dinamikojn en la sicilia politiko de la mezo de la 4-a jarcento a.K., kie aŭtokratoj kiel Mamerko kutime rompis paktojn kiam eksteraj liberigantoj minacis la plifirmigitan kontrolon, favorante supervivon super antaŭaj engaĝiĝoj dum la kartaga hegemonio malkreskis kaj grekaj plifortikigoj ŝanĝis la ekvilibron. Ĉi tiu epizodo substrekis kaŭzajn kialojn por transfuĝo: la dependeco de tiranoj pri soldulfortoj kaj regionaj rivalecoj instigis sekurigajn vetojn meze de malstabilaj aliancoj, kun la ŝanĝo de Mamerko ekzempliganta kiel persona regado superis kolektivajn kontraŭ-punikajn klopodojn post kiam la efikeco de Timoleono fariĝis evidenta. ==Falo== ===Ŝlosilaj bataloj kaj malvenko en 337 a.K.=== En 337 a.K., Timoleono lanĉis kampanjon kontraŭ la ceteraj siciliaj tiranoj, kiuj estis ŝanĝiĝinta al opozicio, inkluzive de Mamerko de Katanio, kiu alianciĝis kun Hiketo de Leontini kaj instigis kartagan intervenon por kontraŭstari la dominecon de Timoleono. Ĉi tio okazis post kiam Mamerko ricevis kartagajn plifortigojn sub la komandanto Gisko, pliigante la streĉiĝojn dum Timoleono provis malmunti tiranajn defendejojn per sia kerno de korintaj dungosoldatoj kaj lokaj grekaj aliancanoj. La decida konflikto okazis en akra kampara batalo proksime al la rivero Abolo ekster Katanio, kie la fortoj de Timoleono venkis la armeon de Mamerko, kiu inkluzivis signifajn kartagajn plifortikigojn. Pli ol du mil soldatoj de Mamerko estis mortigitaj, kun granda parto estante la kartagaj helpantoj, montrante la efikecon de la taktika agreso de Timoleono kontraŭ nombre plifortigita sed malpli kohera malamiko. La dependeco de la korinta generalo je disciplinitaj dungosoldatoj pruviĝis supera en malferma kampara batalo, renversante la ekvilibron dum la koalicio de Mamerko ŝanceliĝis sub rekta atako. Ĉi tiu venko izolis Mamerkon, instigante la kartaganojn peti pacon kaj retiri subtenon de la tiranoj, tiel limigante iliajn domenojn okcidente de la [[Platani|rivero Liko]] kaj rezignante pri aliancoj kun figuroj kiel Mamerko. Lokaj transfuĝoj baldaŭ sekvis, ĉar la propraj mararmeaj kunuloj de Mamerko kaptis la okazon perfidi lin redirektante siajn ŝipojn kaj transdonante Katanion al Timoleono, plue eroziante lian kontrolon sen pliaj gravaj bataloj. Ĉi tiuj rezultoj substrekis la strategion de Timoleono kombini decidajn kampajn venkojn kun ekspluatado de internaj dividoj inter kontraŭuloj. ==Kapto kaj ekzekuto== Post lia malvenko fare de Timoleono proksime al la rivero Abolo, kie pli ol du mil soldatoj de Mamerko, inkluzive de kartaganaj helpantoj, estis mortigitaj, la tirano fuĝis per ŝipo al Italio por rekruti lukanajn dungosoldatojn. Liaj kunuloj tamen kaptis la okazon por perfidi lin, redirektante siajn triremojn al Sicilio kaj transdonante Katanion al Timoleono, kio devigis Mamerkon serĉi rifuĝon ĉe la tirano Hipono en Mesano (nuna [[Mesino]]).. Malespera pri plia rezisto, Mamerko kapitulacis al Timoleono kondiĉe ke li alfrontu proceson en Sirakuzo, kaj Timoleono konsentis ne persone akuzi lin. Alkondukita antaŭ la sirakuzan asembleon en 337 a.K., Mamerko provis fari preparitan defendan paroladon, sed la malamika bruo de la homamaso sufokis lin, rivelante ilian neflekseblan postulon pri lia puno kiel tirano kaj perfidulo aliancita kun Kartago kontraŭ la greka libereco. En malespero, Mamerko demetis sian mantelon, kuris trans la teatron, kaj frapis sian kapon kontraŭ ŝtonan ŝtupon en suicidprovo, sed li postvivis la kolizion kaj estis kaptita vivanta. La asembleo tiam ordonis lian krucumon kiel ordinaran rabiston, ekzekutante lin publike por emfazi la pli larĝan kampanjon de Timoleono por ekstermi siciliajn tiranojn kaj restarigi memregadon. ==Heredaĵo== ===Bildigoj en antikvaj fontoj=== Plutarko, en sia "Vivo de Timoleono"<ref>[https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Timoleon*.html University of Chicago]</ref>, prezentas Mamerkon kiel la tiranon de Katanio, kiu komence alianciĝis kun Timoleono post sia alveno en Sicilion en 344 a.K., provizante militistan subtenon kontraŭ kartagaj fortoj, sed poste fariĝis malamika pro envio pri la sukcesoj de Timoleono aŭ timo pri lia kreskanta influo. Ĉi tiu bildigo prezentas Mamerkon kiel oportunisman figuron, kies fideleco ŝanĝiĝis por aliĝi al Hiketo de Leontini kaj kartagaj interesoj, kulminante en lia rolo kiel ŝlosila kontraŭulo en postaj konfliktoj. La rakonto de Plutarko, prenita el pli fruaj helenismaj fontoj, emfazas la militeman naturon kaj retorikan lertecon de Mamerko, tamen subigas ĉi tiujn aspektojn al rakonto, kiu elstarigas la moralan kaj strategian superecon de Timoleono, eble reflektante por-korintan antaŭjuĝon en la biografia tradicio. Diodoro Sicilia, laŭ Libro 16 de sia [[Historia biblioteko|Bibliotheca historica]]<ref>[https://www.worldhistory.org/Diodorus_Siculus/ World History]</ref>, nomas Mamerkon (notita kiel "Marko" en iuj manuskriptoj, egaligita kun la Mamerko de Plutarko) la tirano de Katanio, kiu kontribuis per trupojn al la kampanjoj de Timoleono antaŭ ol alianciĝi kontraŭ li kun aliaj sirakuzaj frakcioj ĉirkaŭ 339–337 a.K. La resumoj de Diodoro, verŝajne derivitaj de la sicilia historiisto [[:en:Timaeus (historian)|Timeo de Tauromenio]] (ĉ. 350–260 a.K.), provizas pli analizan kronikon pri la eventoj, prezentante Mamerkon kiel partoprenanton en la pli larĝa reto de tiranecoj rezistantaj al la kontraŭtiranecaj klopodoj de Timoleono sen la moraliga tono de Plutarko. La pruva valoro kuŝas en la proksimeco de Timeo al la eventoj kiel tiutempa observanto de la siciliaj aferoj, kvankam lia verko estas konservita fragmente kaj kolorigita de kontraŭtiranaj sentoj oftaj en greka historiografio. Neniuj pluvivaj antikvaj fontoj atribuas pitagoreajn filozofiajn ligojn aŭ poeziajn verkojn rekte al ĉi tiu Mamerko de Katanio, distingante lin de senrilataj figuroj kiel la pitagora Mamerko (filo de [[Pitagoro]]) aŭ romiaj patricioj portantaj la nomon. La manko de sendependaj raportoj preter Plutarko kaj Diodoro substrekas breĉojn en la historia registro, kun eblaj inklinoj direkte al valorigo de liberigantoj kiel Timoleono super lokaj regantoj, limigante rekonstruojn al kruc-konfirmitaj detaloj el ĉi tiuj interdependaj rakontoj. ===Taksoj pri tirana regado=== Antikvaj fontoj, precipe Plutarko, taksas la regadon de Mamerko kiel karakterize tiranan, markitan je dependeco de milita forto kaj persona aroganteco prefere ol civitana konsento. En la "Vivo de Timoleono" de Plutarko, Mamerko estas prezentita defendante sian potencon per akra batalo proksime al la rivero Abolo kaj posta sieĝo de Katanio, agoj kiuj rezultigis lian kapitulacon kaj proceson en Sirakuzo, kie li estis kondamnita pro pluraj krimoj pravigantaj ekzekuton. Ĉi tiu portretado kongruas kun pli larĝa greka historiografia kondamno de siciliaj tiranoj kiel interrompantoj de tradiciaj institucioj, favorante soldulajn armeojn super popolaj asembleoj. Empiriaj rezultoj sugestas limigitajn avantaĝojn pri la aŭtokratio de Mamerko. Dum la malstabileco de Sicilio meze de la 4-a jarcento a.K. — devenanta de kartagaj invadoj kaj interurbaj konfliktoj — eble permesis al tiranoj kiel li trudi mallongdaŭran ordon en Katanio, liaj por-punikaj aliancoj pliakrigis eksterajn minacojn anstataŭ mildigi ilin. Diodoro Sicilia sugestas, ke tiaj regantoj kreskigis dividon, ĉar la koalicio de Mamerko kun Hiketo de Leontini kontraŭstaris la liberigajn kampanjojn de Timoleono, plilongigante militadon sen evidentaj defensivaj gajnoj por Katanio. Liaj mem-deklaritaj literaturaj okupoj, inkluzive de tragika poezio, reflektas ŝablonon inter siciliaj despotoj de kultura mem-pligrandigo maskanta trudan regadon, sed ne rezultigis dokumentitajn instituciajn reformojn aŭ ekonomian stabilecon. Sciencaj analizoj diskutas ĉu la reĝimo de Mamerko akcelis la submetiĝon de Katanio aŭ nelonge ŝirmis ĝin kontraŭ la sirakuza domineco. Subtenantoj de pozitiva rigardado de fruaj siciliaj tiranecoj elstarigas defensivajn rolojn kontraŭ invadantoj, tamen malfruaj ekzemploj kiel tiu de Mamerko — depende de eksterlanda (kartaga) subteno — ŝajnas kaŭze ligitaj al milita malvenko kaj al la erozio de loka aŭtonomio. La reorganizado plenumita de Timoleono post 337 a.K. restarigis demokratiajn elementojn tra la tuta Sicilio, sugestante ke tiranmortigo ebligis pli longdaŭran civitanan rezistecon rilate al la pasema kontrolo de figuroj kiel Mamerko, kies elpelo korelaciis kun regiona pacigo. Neniu pruvo indikas ke lia regado konservis la antaŭ-tiranecajn instituciojn de Katanio, anstataŭe, ĝi ekzempligas la vundeblecon de aŭtokratio al kunordigita opozicio en fragmentitaj politikaj sistemoj. == Referencoj == {{referencoj}} {{Trad|en|Mamercus of Katanio|Q3844124}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 4-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Italio]] [[Kategorio:Mortintoj en Italio]] 8vzpm48au07r12hs6orw95tc5sjo0w4 9495122 9495121 2026-10-18T09:59:27Z ThomasPusch 1869 /* Bildigoj en antikvaj fontoj */ 9495122 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Hiketo de Leontini|Atanazo de Sirakuzo}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Μάμερκος της Κατάνιας<br>([[-367|367 a.K]] - [[-338|338 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =Plutarch's lives for boys and girls - being selected lives freely retold (1900) (14778881952).jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =Plutarko verkis sennombrajn biografiojn pri grekaj kaj romiaj filozofoj, historiisto kaj ŝtatestroj. |dato de naskiĝo =[[-367|367 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-338|338 a.K.]] |loko de morto =[[Sirakuzo]], [[Granda Grekio]] }} <big>'''Mamerko de Katanio'''</big> aŭ <big>'''Μάμερκος της Κατάνιας'''</big> estis tirano, kiu regis la sicilian grekan urboŝtaton Katanio ekde proksimume 344 a.K., koincidante kun la alveno de la korinta liberiganto [[Timoleono]], ĝis lia detronigo kaj ekzekuto en 337 a.K. Militema kaj riĉa figuro, li komence alianciĝis kun Timoleono post la venko de ĉi-lasta ĉe [[Adrano|Adranum]], provizante militistan subtenon, kiu helpis forpeli la kartagajn fortojn el Sirakuzo kaj malfortigi tiranajn defendejojn tra Sicilio. Tamen, la fideleco de Mamerko ŝanĝiĝis pro envio pri la sukcesoj de Timoleono aŭ timo pri lia kontraŭtirana sinteno; kune kun [[Hiketo de Leontini]], li konspiris kun la kartaganoj, instigante ilin sendi plifortikigojn por konservi influon en Sicilio kaj fanfaronante pri malgranda venko sur la dungosoldatoj de Timoleono, dediĉante kaptitajn ŝildojn kun mokaj versoj. Timoleono respondis decide, venkante la fortojn de Mamerko — plifortigitajn de kartagaj helpantoj — en akra kampa batalo proksime al la rivero Abolo<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Carthage_at_War/o3KzEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+of+the+Abolus+River&pg=PT103&printsec=frontcover Carthage at War]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Battles_of_The_Greek_and_Roman_Worlds/Ba3pDAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+of+the+Abolus+River&pg=PT167&printsec=frontcover Battles of The Greek and Roman Worlds]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Plutarch_s_Lives_tr_with_notes_and_a_lif/VuQIAAAAQAAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+Abolus+River&pg=PA422&printsec=frontcover Plutarch's Lives, tr., with notes and a life of Plutarch, by A. Stewart and G. Long]</ref>, kie falis pli ol du mil malamikoj, kaj tio instigis Mamerkon fuĝi al Italio esperante varbi [[Lukanoj|lukanan helpon]]. Perfidita de siaj propraj kunuloj, kiuj transdonis Katanion al Timoleono, Mamerko serĉis rifuĝon ĉe la [[:fr:Hippon de Messine|tirano Hipono]]<ref>Hipono de Mesino estis tirano el Mesana, nuna [[Mesino]], [[Sicilio]], dum la 4-a jarcento a.K.</ref> en [[Mesino|Mesana]], sed sieĝo devigis lian kapitulacon sub kondiĉo ke li estus juĝita en Sirakuzo. Ĉe sia publika aŭdienco, meze de malamika voĉbruado, Mamerko forlasis preparitan defendon, provis sinmortigi per frakasado de sia kapo kontraŭ teatra ŝtupo, sed postvivis nur por alfronti krucumon kiel kondamnita tirano. Lia regado kaj drama falo ekzempligas la volatilajn tiranecojn, kiujn la kampanjo de Timoleono celis, kontribuante por la restarigo de greka aŭtonomeco en Sicilio antaŭ renoviĝintaj kartagaj premoj. Rimarku, ke nuntempa historiisto [[Diodoro Sicilia]] registras la nomon kiel Marko, verŝajne variaĵo aŭ skribista eraro ligita al Mamerko de Plutarko en pli postaj studoj. ==Historia kunteksto== [[Dosiero:Castello Ursino, Catania 2024.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Castello Ursino en Katanio, Sicilio, Italio.</center>]] [[Dosiero:Return of Peisistratus to Athens with the false Minerva.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>[[:en:Pisistratus|Pizistrato]] (600 a.K. - 527 a.K.), tirano de Ateno. </center>]] [[Dosiero:Route to Sicily Taken by Athenians.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Itinero al Sicilio prenita de atenanoj.</center>]] [[Dosiero:Teatro_greco-romano_di_Catania_2024g.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Greko-romia teatro de Katanio, Sicilio.</center>]] [[Dosiero:Guide_to_Italy_and_Sicily_(1911)_(14743055796).jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva mapo de Sicilio, [[1911]].</center>]] [[Dosiero:OldCatania.png|eta|300ra|dekstre|<center>Bildo de Katanio en 1575.</center>]] ===Sicilio en la mezo de la 4-a jarcento a.K.=== Post la morto de [[Dionizo la 1-a (Sirakuzo)|Dionizo la 1-a]] en 367 a.K., post 38-jara tiraneco, kiu trudis Sirakuzan regadon sur granda parto de orienta Sicilio per konkeroj etendiĝantaj de Mesana ĝis la limo de [[Agrigento|Agriĝento]], la unuigita greka potencostrukturo de la insulo komencis erozii. Lia posteulo, [[Dionizo la 2-a (Sirakuzo)|Dionizo la 2-a]], heredis imperion dependan de vastaj soldulfortoj, sed alfrontis tujajn defiojn de internaj frakcioj, inkluzive de la influo de la filozofo [[Diono de Sirakuzo|Diono]], kio kondukis al la puĉo de Diono en 357 a.K. kaj provizora ekzilo de la tirano. Ĉi tiu potencovakuo instigis la transdonon de aŭtoritato al lokaj elitoj en urboj kiel [[Lentini|Leontini]] kaj [[Gela|Ĝela]], kie oportunismaj gvidantoj ekspluatis malfortigitan centran kontrolon por establi bagatelajn tiranecojn meze de daŭraj kvereloj. Okcidenta Sicilio restis sub kartaga regado, kun punikaj fortoj tenantaj ŝlosilajn fortikaĵojn kiel [[Marsala|Lilybaeum]] kaj retenantaj teritoriojn okcidente de la rivero [[Platani|Halycus]]<ref>[https://en.wiktionary.org/wiki/Halycus Wiktionary]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/A_Dictionary_of_Greek_and_Roman_Geograph/5Y2kmOuYBLgC?hl=en&gbpv=1&dq=Halycus+River&pg=PA1029&printsec=frontcover A Dictionary of Greek and Roman Geography]</ref> laŭ la packontrakto de 367 a.K., kiu finis malamikecojn iniciatitajn sub Dionizo la 1-a. La intervenoj de Kartago, inkluzive de decidaj venkoj en antaŭaj konfliktoj kiel la invadoj de 409–392 a.K., kiuj prirabis [[Selinunte|Selinus]] kaj [[Himero (Sicilio)|Himero]], firmigis ilian ĉeeston, limigante grekajn marajn kaj teritoriajn ambiciojn dum ili ĉerpis tributojn de marbordaj enklavoj. Ĉi tiu divido daŭris ĝis la 350-aj kaj 340-aj jaroj a.K., kun kartagaj flotoj patrolantaj la nordokcidenton por malinstigi invadojn, tiel limigante orientan grekan resaniĝon kaj kreskigante dupolusan geopolitikan streĉitecon, kiu plifortigis lokajn sensekurecojn. Pligravigante tiujn eksterajn premojn, la interna dinamiko de Sicilio estis malstabiligita de [[hordo]]j de malmobilizitaj dungosoldatoj — taksitaj je pli ol 10 mil [[:en:Campanians|Kampanianoj]] kaj [[Iberoj]] sole el la armeoj de Dionizo la 1-a — kiuj, senpagaj kaj sengvidantoj post reĝimŝanĝoj, detruis kamparojn kaj sieĝis urbojn, instigante urbojn instali potenculojn por protekto. Ekonomiaj faktoroj intensigis la kaoson: la fekundaj ebenaĵoj de la insulo produktis abundan grenon (eksportante ĝis 200 mil [[:en:Medimnos|medimnojn]] ĉiujare al Ateno en pintaj klasikaj jaroj), olivojn kaj vinon, subtenante komercon per havenoj kiel Sirakuzo, tamen militado kaj banditaro interrompis rikoltojn kaj komercon, eroziante civitajn enspezojn kaj instigante oligarkajn rivalecojn inter [[Poliso (urboŝtato)|poleis]] pri kultiveblaj teroj kaj emporioj. Ĉi tiuj kondiĉoj, enradikiĝintaj en la antaŭa dependeco de la tiranoj je kondiĉaj aliancoj anstataŭ institucia lojaleco, kreis fekundan grundon por aventuremaj potencprenoj sen fortikaj demokratiaj aŭ federaciaj kontraŭpezoj. ===Politika pejzaĝo de Katanio=== Katanio suferis severan detruon en 403 a.K. kiam Dionizo la 1-a de Sirakuzo konkeris la urbon, vendis ĝiajn loĝantojn en sklavecon, kaj replenigis ĝin per kampanianaj dungosoldatoj lojalaj al sia reĝimo. Ĉi tiu deviga transloĝigo anstataŭigis la indiĝenan [[Ĥalkido|ĥalkidan]] grekan loĝantaron per militista grupo, interrompante delongajn civitanajn tradiciojn kaj kreskigante administradan strukturon dependan de soldulfrakcioj anstataŭ larĝaj civitanaj asembleoj. En la sekvaj jardekoj, dum la sirakuza kontrolo malkreskis post la morto de Dionizo la 1-a en 367 a.K., Katanio spertis intermitan rekuperadon sed restis vundebla al internaj potencbataloj, sen domina centra aŭtoritato por malhelpi la potencoprenojn pere de frakcioj. La ekonomia fundamento de la urbo baziĝis sur agrikulturo subtenata de la fekundaj vulkanaj grundoj derivitaj de la erupcioj de la [[Etna|Monto Etna]], kiuj riĉigis la ebenaĵojn per mineraloj idealaj por vinkultivado kaj grenproduktado. Ĉi tiu produktiveco permesis modestan loĝantaran rekuperadon antaŭ la mezo de la 4-a jarcento a.K., tamen la proksimeco al Etna ankaŭ prezentis riskojn pro laftorentoj kaj cindrofaloj, pliigante ekonomian malstabilecon. La strategia pozicio de Katanio laŭlonge de la orienta sicilia marbordo, fronte al la [[Ionia maro]], ebligis markomercon kun Grekio kaj Malgranda Azio sed same invitis interferon de regionaj potencoj, plimalbonigante lokajn dividojn. Antaŭ 344 a.K., la regado en Katanio miksis oligarkajn elementojn inter la setlanta elito kun reziduaj demokratiaj praktikoj de ĝiaj koloniaj originoj, kvankam kronika malstabileco - devenanta de la heterogena soldula demografio kaj pli larĝa sicilia fragmentiĝo sub la ŝanceliĝema regado de Dionizo la 2-a - igis ĝin ema al puĉoj fare de ambiciaj gvidantoj. Orienta Sicilio en ĉi tiu momento estis plena de tiranaj rivalecoj kaj kartagaj aliancoj, kiel videblas en konfliktoj implikantaj figurojn kiel [[Hiketo de Leontini]], kreante potencajn vakuojn, kiujn lokaj potenculoj ekspluatis meze de malfortigitaj interŝtataj ligoj. Tiaj kondiĉoj, sen fortikaj instituciaj kontroloj, faciligis la aperon de aŭtokrata regado en urboj kiel Katanio. ==Potencascendo== ===Surtronigo kiel Tirano en 344 a.K.=== Mamerko establis sin kiel tirano de Katanio antaŭ 344 a.K., dum la alveno de [[Timoleono]] en Sicilion kiel korinta liberiganto komisiita kontraŭbatali enradikiĝintajn tiranojn kaj kartagajn invadojn. Primaraj raportoj, inkluzive de [[Diodoro Sicilia]] kaj [[Plutarko]], prezentas lin kiel jam tenanton je tirana potenco kiam li proponis aliancon al Timoleono post la komenca venko de ĉi-lasta ĉe [[Adrano]], sugestante ke lia kapto okazis meze de la insula malstabileco kaŭzita de la malfortiĝo de la reĝimo de Dionizo la 2-a en Sirakuzo kaj rivalecoj inter lokaj potencotenantoj. Neniuj pluvivaj antikvaj fontoj provizas detalajn detalojn pri la mekanismoj de la ascendo de Mamerko, kiel ekzemple preciza ekspluatado de frakciaj dividoj ene de Katanio aŭ dependeco de soldulfortoj, kvankam la penetranta uzo de [[kondotiero]]j fare de siciliaj [[Despotismo|despotoj]] en la epoko igas tiajn taktikojn kredindaj inferencoj ene de pli larĝa historia kunteksto de Sicilio meze de la 4-a jarcento. Plutarko priskribas Mamerkon kiel "militeman kaj riĉan viron", implicante personajn rimedojn kiuj povus faciligi oportunismajn potencprenojn dum transira kaoso, dum Diodoro notas lian rapidan mobilizadon de "konsiderinda armeo" por subteni Timoleonon, atestante antaŭekzistantan militan kapaciton verŝajne instrumentan por lia firmiĝo. Ĉi tiu ascendo ekspluatis la fragmentitan politikan pejzaĝon de orienta Sicilio, kie la proksimeco de Katanio al Sirakuzo plifortigis ŝancojn por ambiciaj figuroj profiti de la distroj de la kontraŭtirana kampanjo de Timoleono kaj la kartaga mararmea ĉeesto en la Granda Haveno. La foresto de rezistaj rakontoj en la fontoj substrekas kiel tiaj potencoprenoj ofte okazis kun minimuma dokumentado, reflektante la norman volatilecon de grekaj tiranecoj en la regiono prefere ol unikajn cirkonstancojn. ===Faktoroj ebligantaj tiranecon=== La kolapso de la Dioniza tiraneco en Sirakuzo post la elpelo de Dionizo la 2-a fare de Diono en 357 a.K. kaj la murdo de Diono en 354 a.K. generis ĝeneraligitan politikan fragmentiĝon en la greka Sicilio, korodante establitajn oligarkajn kaj demokratiajn instituciojn en urboj kiel Katanio. Ĉi tiu vakuo de aŭtoritato, markita de frakciaj konfliktoj kaj neefika kolektiva regado, permesis al ambiciaj individuoj ekspluati privatan riĉaĵon kaj soldulgrupojn por trudi personan regadon, kiel pruvas la proliferado de almenaŭ dek malgrandaj tiranecoj antaŭ 344 a.K. kiam Timoleono intervenis. En Katanio, la foresto de fortika civitana asembleo aŭ unuigita defendtrupo simile ebligis al Mamerko firmigi potencon per trudaj rimedoj anstataŭ konsentaj procezoj. Eksteraj premoj de kartaga ekspansio en okcidenta Sicilio, inkluzive de ripetaj invadoj minacantaj orientan komercon kaj agrikulturon, plifortigis la allogon de aŭtokrata gvidado kapabla je rapida mobilizado. La kontrolo de Kartago sur unu triono de la insulo antaŭ la mezo de la 4-a jarcento a.K. interrompis greneksportojn kaj marbordan komercon, instigante kontrolon de la fekundaj vulkanaj grundoj de Katanio kaj strategia pozicio proksime al la [[Mesina markolo|Markolo de Mesino]] por iu ajn ebla potenculo serĉanta ekonomian influon kaj defensivajn aliancojn. Lokaj elitoj, alfrontantaj ekzistecajn minacojn sen centralizita kunordigo, ofte toleris aŭ subtenis tiranojn, kiuj promesis protekton, spegulante modelojn kie resursriĉaj poleis-oj ("urboj-ŝtatatoj") cedis al unuopaj komandantoj meze de interŝtata anarkio. Precedencoj el efikaj siciliaj tiranecoj, kiel la unuigo de orientaj urboj kontraŭ Kartago fare de [[Gelono la 1-a|Gelono]] ĉe [[Himero (Sicilio)|Himero]] en 480 a.K. kaj la fortikaĵaj retoj de Dionizo la 1-a en la malfrua 5-a jarcento a.K., kreskigis kulturan toleremon al [[Solrego|aŭtokratio]] kiel pragmata antidoto kontraŭ kaoso je polisnivelo. Ĉi tiuj historiaj modeloj montris kiel tiranoj povis plenummi stabilecon kaj militan sukceson kie konsideradaj korpusoj ŝanceliĝis, kondiĉigante la loĝantaron de Katanio por rigardi la reĝimon de Mamerko ne kiel [[aberacio]]n sed kiel restarigan ordon en epoko de endemia malstabileco. Tia akcepto estis plifortigita per la dependeco de la epoko je kondotier-stilaj fortoj, kie persona lojaleco al gvidanto anstataŭis institucian fidelecon. ==Regado kaj administrado== ===Administraj politikoj=== Mamerko regis Katanion kiel aŭtokrata tirano ekde proksimume 344 a.K. ĝis sia malvenko en 337 a.K., ekzercante absolutan kontrolon sur la aferoj de la urbo sen fari uzon de demokratiaj institucioj aŭ konsilioj, laŭ pluvivaj raportoj. Ĉeffontoj emfazas lian dependecon de persona riĉeco kaj permanenta armeo, inkluzive de dungosoldatoj, por devigi aŭtoritaton kaj subpremi opozicion, kiel pruvas la konsiderindaj fortoj, kiujn li mobilizis por aliancoj kaj defendo. Neniuj antikvaj historiistoj detaligas specifajn fiskajn rimedojn, kiel impostajn reformojn aŭ resurso-redistribuon, sub la regado de Mamerko, kvankam lia kapablo mobilizi grandajn kontingentojn implicas efikan eltiron je lokaj enspezoj aŭ tributo por subteni militajn bezonojn. Plutarko portretas lin kiel kaj militema kaj riĉa, sugestante, ke centralizita komando sur la ekonomiaj produktoj de Katanio financis la stabilecon de lia reĝimo. Indikoj pri publika infrastrukturo, kiel fortikaĵoj aŭ civitaj projektoj, forestas en ŝlosilaj tekstoj kiel tiuj de Diodoro Sicilia kaj Plutarko, diferencante de la dokumentitaj konstruprogramoj de samtempuloj kiel la Dionizoj en Sirakuzo. La raportita verkado pri tragedioj kaj poezioj dediĉitaj al Mamerko indikas personan engaĝiĝon kun kulturaj okupoj, eble etendiĝante al patroneco de literaturaj rondoj, kvankam neniuj organizitaj ŝtat-sponsoritaj iniciatoj estas atestitaj. ===Militaj kaj eksterlandaj rilatoj=== Mamerko subtenis sian tiranecon per profesia militforto, tipa de la siciliaj despotoj, kiu favoris dungitajn grekajn dungosoldatojn anstataŭ nefidindajn civitanajn trupojn por certigi kontrolon kaj rapidan respondon al interna malkonsento. Ĉi tiu dependeco je eksteraj soldatoj, ofte venigitaj el kontinenta Grekio aŭ italikaj regionoj, provizis taktikan flekseblecon sed postulis konstantajn financajn elspezojn el la resursoj de Katanio. En eksterlandaj aferoj, Mamerko adoptis pragmatan, oportunisman teknikon rilate al kartaga domineco en okcidenta Sicilio, komence alianciĝante kun Timoleono kontraŭ Kartago antaŭ ol ŝanĝi por formi ligojn kun ili por plifortigi sian pozicion meze de la tirana fragmentiĝo de Sicilio kaj pro timo pri la kontraŭtirana kampanjo de Timoleono. Li evitis rektan konflikton kaj samtemppe li ekspluatis potencodinamikon kiel celo je strategia malkuraĝigo, favorante aliancojn kiuj konservis la aŭtonomecon de Katanio. ==Konfliktoj kun Timoleono== ===Komenca kunlaborado=== Post la alveno de Timoleono en Sicilio en 344 a.K. por gvidi la korintan ekspedicion kontraŭ tirana regado kaj kartagaj invadoj, Mamerko, la establita tirano de Katanio, ĵuris fidelecon al li, aliĝante al la komenca ondo de siciliaj grekaj urboj serĉantaj liberiĝon de subpremaj reĝimoj kiel tiu de Hiketo de Leontini. Tiu submetiĝo faciligis la firmigon de subteno de Timoleono en orienta Sicilio, kie la rimedoj kaj strategia pozicio de Katanio plifortigis la kontraŭtiranan kampanjon. Post la decida malvenko de Timoleono kontraŭ la fortoj de Hiketo ĉe Adrano, Mamerko plifortigis ĉi tiun aliancon per formala alianckontrakto, provizante militistan kaj loĝistikan helpon kontraŭ komunaj kontraŭuloj, inkluzive de Hiketo — kiuj alvokis kartagan intervenon — kaj iliaj anstataŭantoj minacantaj grekan aŭtonomecon. Plutarko priskribas Mamerkon, karakterizitan kiel militema kaj riĉa reganto, kiel prezentanta sin inter la senditoj de urboj subtenantaj la aferon de Timoleono, elstarigante la taktikan naturon de ĉi tiu kunlaboro meze de la malstabila potenc-ekvilibro. La partnereco rezultigis rapide reciprokajn avantaĝojn: Timoleono akiris stabilan orientan flankon kaj pliajn fortojn por premi okcidenten direkte al Sirakuzo, dum Mamerko certigis sian pozicion per asociiĝo kun venka eksterulo kontraŭ rivalaj tiranoj, sen tuja defio al sia loka aŭtoritato. Ĉi tiu pragmata akordo, bazita sur oportuneco prefere ol daŭra lojaleco, reflektis la fragmentitan sicilian pejzaĝon, kie tiranoj kiel Mamerko oportune serĉis aliancojn por kontraŭstari kartagan ekspansion kaj internajn rivalojn. ===Ŝanĝo al Opozicio=== Post la fruaj venkoj de Timoleono, kiel ekzemple ĉe Adrano en 344 a.K., Mamerko komence plifortigis sian pozicion per alianciĝo kun la korinta generalo, provizante loĝistikan subtenon kiel provizado de trupoj ekde Katanio kaj sendante fortojn por helpi la sieĝon de Sirakuzo. Tamen, dum la kampanjoj de Timoleono plifirmigis grekan aŭtonomecon kaj malpliigis tiranajn fortikaĵojn en Sicilio, Mamerko retaksis la aliancon tra la lenso de memkonservado, rigardante la kreskantan aŭtoritaton de la eksterulo kiel ekzistecan riskon por lia regado. Plutarko atribuas tiun ŝanĝon al la envio de Mamerko pro la aklamado de Timoleono aŭ timo, ke la generalo ne nutris indulgon al despotoj, kio instigis kalkulitan harmoniigon por protekti lokajn potencostrukturojn. En decida ago pri spitemo, Mamerko forĝis pakton kun Hiketo de Leontini kaj la Kartaganoj, utiligante iliajn reciprokajn interesojn kontraŭ la antaŭeniro de Timoleono. Tiu koalicio eksplicite premis Kartagon plifortigi Sicilion per freŝaj armeoj sub komandantoj kiel Gisko<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Lives/Aqw0tnKs16cC?hl=en&gbpv=1&dq=Mamercus+Gisco&pg=PA177&printsec=frontcover Lives, [[Plutarko]]]</ref>, celante kontraŭbatali la perceptitan erozion de tirana daŭripovo sur la insulo. Tiaj manovroj eĥis ripetiĝantajn dinamikojn en la sicilia politiko de la mezo de la 4-a jarcento a.K., kie aŭtokratoj kiel Mamerko kutime rompis paktojn kiam eksteraj liberigantoj minacis la plifirmigitan kontrolon, favorante supervivon super antaŭaj engaĝiĝoj dum la kartaga hegemonio malkreskis kaj grekaj plifortikigoj ŝanĝis la ekvilibron. Ĉi tiu epizodo substrekis kaŭzajn kialojn por transfuĝo: la dependeco de tiranoj pri soldulfortoj kaj regionaj rivalecoj instigis sekurigajn vetojn meze de malstabilaj aliancoj, kun la ŝanĝo de Mamerko ekzempliganta kiel persona regado superis kolektivajn kontraŭ-punikajn klopodojn post kiam la efikeco de Timoleono fariĝis evidenta. ==Falo== ===Ŝlosilaj bataloj kaj malvenko en 337 a.K.=== En 337 a.K., Timoleono lanĉis kampanjon kontraŭ la ceteraj siciliaj tiranoj, kiuj estis ŝanĝiĝinta al opozicio, inkluzive de Mamerko de Katanio, kiu alianciĝis kun Hiketo de Leontini kaj instigis kartagan intervenon por kontraŭstari la dominecon de Timoleono. Ĉi tio okazis post kiam Mamerko ricevis kartagajn plifortigojn sub la komandanto Gisko, pliigante la streĉiĝojn dum Timoleono provis malmunti tiranajn defendejojn per sia kerno de korintaj dungosoldatoj kaj lokaj grekaj aliancanoj. La decida konflikto okazis en akra kampara batalo proksime al la rivero Abolo ekster Katanio, kie la fortoj de Timoleono venkis la armeon de Mamerko, kiu inkluzivis signifajn kartagajn plifortikigojn. Pli ol du mil soldatoj de Mamerko estis mortigitaj, kun granda parto estante la kartagaj helpantoj, montrante la efikecon de la taktika agreso de Timoleono kontraŭ nombre plifortigita sed malpli kohera malamiko. La dependeco de la korinta generalo je disciplinitaj dungosoldatoj pruviĝis supera en malferma kampara batalo, renversante la ekvilibron dum la koalicio de Mamerko ŝanceliĝis sub rekta atako. Ĉi tiu venko izolis Mamerkon, instigante la kartaganojn peti pacon kaj retiri subtenon de la tiranoj, tiel limigante iliajn domenojn okcidente de la [[Platani|rivero Liko]] kaj rezignante pri aliancoj kun figuroj kiel Mamerko. Lokaj transfuĝoj baldaŭ sekvis, ĉar la propraj mararmeaj kunuloj de Mamerko kaptis la okazon perfidi lin redirektante siajn ŝipojn kaj transdonante Katanion al Timoleono, plue eroziante lian kontrolon sen pliaj gravaj bataloj. Ĉi tiuj rezultoj substrekis la strategion de Timoleono kombini decidajn kampajn venkojn kun ekspluatado de internaj dividoj inter kontraŭuloj. ==Kapto kaj ekzekuto== Post lia malvenko fare de Timoleono proksime al la rivero Abolo, kie pli ol du mil soldatoj de Mamerko, inkluzive de kartaganaj helpantoj, estis mortigitaj, la tirano fuĝis per ŝipo al Italio por rekruti lukanajn dungosoldatojn. Liaj kunuloj tamen kaptis la okazon por perfidi lin, redirektante siajn triremojn al Sicilio kaj transdonante Katanion al Timoleono, kio devigis Mamerkon serĉi rifuĝon ĉe la tirano Hipono en Mesano (nuna [[Mesino]]).. Malespera pri plia rezisto, Mamerko kapitulacis al Timoleono kondiĉe ke li alfrontu proceson en Sirakuzo, kaj Timoleono konsentis ne persone akuzi lin. Alkondukita antaŭ la sirakuzan asembleon en 337 a.K., Mamerko provis fari preparitan defendan paroladon, sed la malamika bruo de la homamaso sufokis lin, rivelante ilian neflekseblan postulon pri lia puno kiel tirano kaj perfidulo aliancita kun Kartago kontraŭ la greka libereco. En malespero, Mamerko demetis sian mantelon, kuris trans la teatron, kaj frapis sian kapon kontraŭ ŝtonan ŝtupon en suicidprovo, sed li postvivis la kolizion kaj estis kaptita vivanta. La asembleo tiam ordonis lian krucumon kiel ordinaran rabiston, ekzekutante lin publike por emfazi la pli larĝan kampanjon de Timoleono por ekstermi siciliajn tiranojn kaj restarigi memregadon. ==Heredaĵo== ===Bildigoj en antikvaj fontoj=== Plutarko, en sia "Vivo de Timoleono"<ref>[https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Timoleon*.html en informa retejo de la Universitato de Ĉikago] ({{en}})</ref>, prezentas Mamerkon kiel la tiranon de Katanio, kiu komence alianciĝis kun Timoleono post sia alveno en Sicilion en 344 a.K., provizante militistan subtenon kontraŭ kartagaj fortoj, sed poste fariĝis malamika pro envio pri la sukcesoj de Timoleono aŭ timo pri lia kreskanta influo. Ĉi tiu bildigo prezentas Mamerkon kiel oportunisman figuron, kies fideleco ŝanĝiĝis por aliĝi al Hiketo de Leontini kaj kartagaj interesoj, kulminante en lia rolo kiel ŝlosila kontraŭulo en postaj konfliktoj. La rakonto de Plutarko, prenita el pli fruaj helenismaj fontoj, emfazas la militeman naturon kaj retorikan lertecon de Mamerko, tamen subigas ĉi tiujn aspektojn al rakonto, kiu elstarigas la moralan kaj strategian superecon de Timoleono, eble reflektante por-korintan antaŭjuĝon en la biografia tradicio. Diodoro Sicilia, laŭ Libro 16 de sia [[Historia biblioteko]] ({{l-la|Bibliotheca historica}})<ref>[https://www.worldhistory.org/Diodorus_Siculus/ informoj en la retejo ''worldhistory.org''] ({{en}})</ref>, nomas Mamerkon (notita kiel "Marko" en iuj manuskriptoj, egaligita kun la Mamerko de Plutarko) la tirano de Katanio, kiu kontribuis per trupojn al la kampanjoj de Timoleono antaŭ ol alianciĝi kontraŭ li kun aliaj sirakuzaj frakcioj ĉirkaŭ 339–337 a.K. La resumoj de Diodoro, verŝajne derivitaj de la sicilia historiisto [[:en:Timaeus (historian)|Timeo de Tauromenio]] (ĉ. 350–260 a.K.), provizas pli analizan kronikon pri la eventoj, prezentante Mamerkon kiel partoprenanton en la pli larĝa reto de tiranecoj rezistantaj al la kontraŭtiranecaj klopodoj de Timoleono sen la moraliga tono de Plutarko. La pruva valoro kuŝas en la proksimeco de Timeo al la eventoj kiel tiutempa observanto de la siciliaj aferoj, kvankam lia verko estas konservita fragmente kaj kolorigita de kontraŭtiranaj sentoj oftaj en greka historiografio. Neniuj pluvivaj antikvaj fontoj atribuas pitagoreajn filozofiajn ligojn aŭ poeziajn verkojn rekte al ĉi tiu Mamerko de Katanio, distingante lin de senrilataj figuroj kiel la pitagora Mamerko (filo de [[Pitagoro]]) aŭ romiaj patricioj portantaj la nomon. La manko de sendependaj raportoj preter Plutarko kaj Diodoro substrekas breĉojn en la historia registro, kun eblaj inklinoj direkte al valorigo de liberigantoj kiel Timoleono super lokaj regantoj, limigante rekonstruojn al kruc-konfirmitaj detaloj el ĉi tiuj interdependaj rakontoj. ===Taksoj pri tirana regado=== Antikvaj fontoj, precipe Plutarko, taksas la regadon de Mamerko kiel karakterize tiranan, markitan je dependeco de milita forto kaj persona aroganteco prefere ol civitana konsento. En la "Vivo de Timoleono" de Plutarko, Mamerko estas prezentita defendante sian potencon per akra batalo proksime al la rivero Abolo kaj posta sieĝo de Katanio, agoj kiuj rezultigis lian kapitulacon kaj proceson en Sirakuzo, kie li estis kondamnita pro pluraj krimoj pravigantaj ekzekuton. Ĉi tiu portretado kongruas kun pli larĝa greka historiografia kondamno de siciliaj tiranoj kiel interrompantoj de tradiciaj institucioj, favorante soldulajn armeojn super popolaj asembleoj. Empiriaj rezultoj sugestas limigitajn avantaĝojn pri la aŭtokratio de Mamerko. Dum la malstabileco de Sicilio meze de la 4-a jarcento a.K. — devenanta de kartagaj invadoj kaj interurbaj konfliktoj — eble permesis al tiranoj kiel li trudi mallongdaŭran ordon en Katanio, liaj por-punikaj aliancoj pliakrigis eksterajn minacojn anstataŭ mildigi ilin. Diodoro Sicilia sugestas, ke tiaj regantoj kreskigis dividon, ĉar la koalicio de Mamerko kun Hiketo de Leontini kontraŭstaris la liberigajn kampanjojn de Timoleono, plilongigante militadon sen evidentaj defensivaj gajnoj por Katanio. Liaj mem-deklaritaj literaturaj okupoj, inkluzive de tragika poezio, reflektas ŝablonon inter siciliaj despotoj de kultura mem-pligrandigo maskanta trudan regadon, sed ne rezultigis dokumentitajn instituciajn reformojn aŭ ekonomian stabilecon. Sciencaj analizoj diskutas ĉu la reĝimo de Mamerko akcelis la submetiĝon de Katanio aŭ nelonge ŝirmis ĝin kontraŭ la sirakuza domineco. Subtenantoj de pozitiva rigardado de fruaj siciliaj tiranecoj elstarigas defensivajn rolojn kontraŭ invadantoj, tamen malfruaj ekzemploj kiel tiu de Mamerko — depende de eksterlanda (kartaga) subteno — ŝajnas kaŭze ligitaj al milita malvenko kaj al la erozio de loka aŭtonomio. La reorganizado plenumita de Timoleono post 337 a.K. restarigis demokratiajn elementojn tra la tuta Sicilio, sugestante ke tiranmortigo ebligis pli longdaŭran civitanan rezistecon rilate al la pasema kontrolo de figuroj kiel Mamerko, kies elpelo korelaciis kun regiona pacigo. Neniu pruvo indikas ke lia regado konservis la antaŭ-tiranecajn instituciojn de Katanio, anstataŭe, ĝi ekzempligas la vundeblecon de aŭtokratio al kunordigita opozicio en fragmentitaj politikaj sistemoj. == Referencoj == {{referencoj}} {{Trad|en|Mamercus of Katanio|Q3844124}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 4-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Italio]] [[Kategorio:Mortintoj en Italio]] b6fx9bwerjiomt7pojs1sitcbdz4q91 9495127 9495122 2026-10-18T10:06:22Z ThomasPusch 1869 vidu la diskutpaĝan noton. 9495127 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Hiketo de Leontini|Atanazo de Sirakuzo}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Μάμερκος της Κατάνιας<br>([[-367|367 a.K]] - [[-338|338 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =Plutarch's lives for boys and girls - being selected lives freely retold (1900) (14778881952).jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =Plutarko verkis sennombrajn biografiojn pri grekaj kaj romiaj filozofoj, historiisto kaj ŝtatestroj. |dato de naskiĝo =[[-367|367 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-338|338 a.K.]] |loko de morto =[[Sirakuzo]], [[Granda Grekio]] }} <big>'''Mamerko de Katanio'''</big> aŭ <big>'''Μάμερκος της Κατάνιας'''</big> estis tirano, kiu regis la sicilian grekan urboŝtaton Katanio ekde proksimume 344 a.K., koincidante kun la alveno de la korinta liberiganto [[Timoleono]], ĝis lia detronigo kaj ekzekuto en 337 a.K. Militema kaj riĉa figuro, li komence alianciĝis kun Timoleono post la venko de ĉi-lasta ĉe [[Adrano|Adranum]], provizante militistan subtenon, kiu helpis forpeli la kartagajn fortojn el Sirakuzo kaj malfortigi tiranajn defendejojn tra Sicilio. Tamen, la fideleco de Mamerko ŝanĝiĝis pro envio pri la sukcesoj de Timoleono aŭ timo pri lia kontraŭtirana sinteno; kune kun [[Hiketo de Leontini]], li konspiris kun la kartaganoj, instigante ilin sendi plifortikigojn por konservi influon en Sicilio kaj fanfaronante pri malgranda venko sur la dungosoldatoj de Timoleono, dediĉante kaptitajn ŝildojn kun mokaj versoj. Timoleono respondis decide, venkante la fortojn de Mamerko — plifortigitajn de kartagaj helpantoj — en akra kampa batalo proksime al la rivero Abolo<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Carthage_at_War/o3KzEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+of+the+Abolus+River&pg=PT103&printsec=frontcover Carthage at War]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Battles_of_The_Greek_and_Roman_Worlds/Ba3pDAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+of+the+Abolus+River&pg=PT167&printsec=frontcover Battles of The Greek and Roman Worlds]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Plutarch_s_Lives_tr_with_notes_and_a_lif/VuQIAAAAQAAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+Abolus+River&pg=PA422&printsec=frontcover Plutarch's Lives, tr., with notes and a life of Plutarch, by A. Stewart and G. Long]</ref>, kie falis pli ol du mil malamikoj, kaj tio instigis Mamerkon fuĝi al Italio esperante varbi [[Lukanoj|lukanan helpon]]. Perfidita de siaj propraj kunuloj, kiuj transdonis Katanion al Timoleono, Mamerko serĉis rifuĝon ĉe la [[:fr:Hippon de Messine|tirano Hipono]]<ref>Hipono de Mesino estis tirano el Mesana, nuna [[Mesino]], [[Sicilio]], dum la 4-a jarcento a.K.</ref> en [[Mesino|Mesana]], sed sieĝo devigis lian kapitulacon sub kondiĉo ke li estus juĝita en Sirakuzo. Ĉe sia publika aŭdienco, meze de malamika voĉbruado, Mamerko forlasis preparitan defendon, provis sinmortigi per frakasado de sia kapo kontraŭ teatra ŝtupo, sed postvivis nur por alfronti krucumon kiel kondamnita tirano. Lia regado kaj drama falo ekzempligas la volatilajn tiranecojn, kiujn la kampanjo de Timoleono celis, kontribuante por la restarigo de greka aŭtonomeco en Sicilio antaŭ renoviĝintaj kartagaj premoj. Rimarku, ke nuntempa historiisto [[Diodoro Sicilia]] registras la nomon kiel Marko, verŝajne variaĵo aŭ skribista eraro ligita al Mamerko de Plutarko en pli postaj studoj. ==Historia kunteksto== [[Dosiero:Castello Ursino, Catania 2024.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Castello Ursino en Katanio, Sicilio, Italio.</center>]] [[Dosiero:Return of Peisistratus to Athens with the false Minerva.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>[[:en:Pisistratus|Pizistrato]] (600 a.K. - 527 a.K.), tirano de Ateno. </center>]] [[Dosiero:Route to Sicily Taken by Athenians.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Itinero al Sicilio prenita de atenanoj.</center>]] [[Dosiero:Teatro_greco-romano_di_Catania_2024g.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Greko-romia teatro de Katanio, Sicilio.</center>]] [[Dosiero:Guide_to_Italy_and_Sicily_(1911)_(14743055796).jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva mapo de Sicilio, [[1911]].</center>]] [[Dosiero:OldCatania.png|eta|300ra|dekstre|<center>Bildo de Katanio en 1575.</center>]] ===Sicilio en la mezo de la 4-a jarcento a.K.=== Post la morto de [[Dionizo la 1-a (Sirakuzo)|Dionizo la 1-a]] en 367 a.K., post 38-jara tiraneco, kiu trudis Sirakuzan regadon sur granda parto de orienta Sicilio per konkeroj etendiĝantaj de Mesana ĝis la limo de [[Agrigento|Agriĝento]], la unuigita greka potencostrukturo de la insulo komencis erozii. Lia posteulo, [[Dionizo la 2-a (Sirakuzo)|Dionizo la 2-a]], heredis imperion dependan de vastaj soldulfortoj, sed alfrontis tujajn defiojn de internaj frakcioj, inkluzive de la influo de la filozofo [[Diono de Sirakuzo|Diono]], kio kondukis al la puĉo de Diono en 357 a.K. kaj provizora ekzilo de la tirano. Ĉi tiu potencovakuo instigis la transdonon de aŭtoritato al lokaj elitoj en urboj kiel [[Lentini|Leontini]] kaj [[Gela|Ĝela]], kie oportunismaj gvidantoj ekspluatis malfortigitan centran kontrolon por establi bagatelajn tiranecojn meze de daŭraj kvereloj. Okcidenta Sicilio restis sub kartaga regado, kun punikaj fortoj tenantaj ŝlosilajn fortikaĵojn kiel [[Marsala|Lilybaeum]] kaj retenantaj teritoriojn okcidente de la rivero [[Platani|Halycus]]<ref>[https://en.wiktionary.org/wiki/Halycus Wiktionary]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/A_Dictionary_of_Greek_and_Roman_Geograph/5Y2kmOuYBLgC?hl=en&gbpv=1&dq=Halycus+River&pg=PA1029&printsec=frontcover A Dictionary of Greek and Roman Geography]</ref> laŭ la packontrakto de 367 a.K., kiu finis malamikecojn iniciatitajn sub Dionizo la 1-a. La intervenoj de Kartago, inkluzive de decidaj venkoj en antaŭaj konfliktoj kiel la invadoj de 409–392 a.K., kiuj prirabis [[Selinunte|Selinus]] kaj [[Himero (Sicilio)|Himero]], firmigis ilian ĉeeston, limigante grekajn marajn kaj teritoriajn ambiciojn dum ili ĉerpis tributojn de marbordaj enklavoj. Ĉi tiu divido daŭris ĝis la 350-aj kaj 340-aj jaroj a.K., kun kartagaj flotoj patrolantaj la nordokcidenton por malinstigi invadojn, tiel limigante orientan grekan resaniĝon kaj kreskigante dupolusan geopolitikan streĉitecon, kiu plifortigis lokajn sensekurecojn. Pligravigante tiujn eksterajn premojn, la interna dinamiko de Sicilio estis malstabiligita de [[hordo]]j de malmobilizitaj dungosoldatoj — taksitaj je pli ol 10 mil [[:en:Campanians|Kampanianoj]] kaj [[Iberoj]] sole el la armeoj de Dionizo la 1-a — kiuj, senpagaj kaj sengvidantoj post reĝimŝanĝoj, detruis kamparojn kaj sieĝis urbojn, instigante urbojn instali potenculojn por protekto. Ekonomiaj faktoroj intensigis la kaoson: la fekundaj ebenaĵoj de la insulo produktis abundan grenon (eksportante ĝis 200 mil [[:en:Medimnos|medimnojn]] ĉiujare al Ateno en pintaj klasikaj jaroj), olivojn kaj vinon, subtenante komercon per havenoj kiel Sirakuzo, tamen militado kaj banditaro interrompis rikoltojn kaj komercon, eroziante civitajn enspezojn kaj instigante oligarkajn rivalecojn inter [[Poliso (urboŝtato)|poleis]] pri kultiveblaj teroj kaj emporioj. Ĉi tiuj kondiĉoj, enradikiĝintaj en la antaŭa dependeco de la tiranoj je kondiĉaj aliancoj anstataŭ institucia lojaleco, kreis fekundan grundon por aventuremaj potencprenoj sen fortikaj demokratiaj aŭ federaciaj kontraŭpezoj. ===Politika pejzaĝo de Katanio=== Katanio suferis severan detruon en 403 a.K. kiam Dionizo la 1-a de Sirakuzo konkeris la urbon, vendis ĝiajn loĝantojn en sklavecon, kaj replenigis ĝin per kampanianaj dungosoldatoj lojalaj al sia reĝimo. Ĉi tiu deviga transloĝigo anstataŭigis la indiĝenan [[Ĥalkido|ĥalkidan]] grekan loĝantaron per militista grupo, interrompante delongajn civitanajn tradiciojn kaj kreskigante administradan strukturon dependan de soldulfrakcioj anstataŭ larĝaj civitanaj asembleoj. En la sekvaj jardekoj, dum la sirakuza kontrolo malkreskis post la morto de Dionizo la 1-a en 367 a.K., Katanio spertis intermitan rekuperadon sed restis vundebla al internaj potencbataloj, sen domina centra aŭtoritato por malhelpi la potencoprenojn pere de frakcioj. La ekonomia fundamento de la urbo baziĝis sur agrikulturo subtenata de la fekundaj vulkanaj grundoj derivitaj de la erupcioj de la [[Etna|Monto Etna]], kiuj riĉigis la ebenaĵojn per mineraloj idealaj por vinkultivado kaj grenproduktado. Ĉi tiu produktiveco permesis modestan loĝantaran rekuperadon antaŭ la mezo de la 4-a jarcento a.K., tamen la proksimeco al Etna ankaŭ prezentis riskojn pro laftorentoj kaj cindrofaloj, pliigante ekonomian malstabilecon. La strategia pozicio de Katanio laŭlonge de la orienta sicilia marbordo, fronte al la [[Ionia maro]], ebligis markomercon kun Grekio kaj Malgranda Azio sed same invitis interferon de regionaj potencoj, plimalbonigante lokajn dividojn. Antaŭ 344 a.K., la regado en Katanio miksis oligarkajn elementojn inter la setlanta elito kun reziduaj demokratiaj praktikoj de ĝiaj koloniaj originoj, kvankam kronika malstabileco - devenanta de la heterogena soldula demografio kaj pli larĝa sicilia fragmentiĝo sub la ŝanceliĝema regado de Dionizo la 2-a - igis ĝin ema al puĉoj fare de ambiciaj gvidantoj. Orienta Sicilio en ĉi tiu momento estis plena de tiranaj rivalecoj kaj kartagaj aliancoj, kiel videblas en konfliktoj implikantaj figurojn kiel [[Hiketo de Leontini]], kreante potencajn vakuojn, kiujn lokaj potenculoj ekspluatis meze de malfortigitaj interŝtataj ligoj. Tiaj kondiĉoj, sen fortikaj instituciaj kontroloj, faciligis la aperon de aŭtokrata regado en urboj kiel Katanio. ==Potencascendo== ===Surtronigo kiel Tirano en 344 a.K.=== Mamerko establis sin kiel tirano de Katanio antaŭ 344 a.K., dum la alveno de [[Timoleono]] en Sicilion kiel korinta liberiganto komisiita kontraŭbatali enradikiĝintajn tiranojn kaj kartagajn invadojn. Primaraj raportoj, inkluzive de [[Diodoro Sicilia]] kaj [[Plutarko]], prezentas lin kiel jam tenanton je tirana potenco kiam li proponis aliancon al Timoleono post la komenca venko de ĉi-lasta ĉe [[Adrano]], sugestante ke lia kapto okazis meze de la insula malstabileco kaŭzita de la malfortiĝo de la reĝimo de Dionizo la 2-a en Sirakuzo kaj rivalecoj inter lokaj potencotenantoj. Neniuj pluvivaj antikvaj fontoj provizas detalajn detalojn pri la mekanismoj de la ascendo de Mamerko, kiel ekzemple preciza ekspluatado de frakciaj dividoj ene de Katanio aŭ dependeco de soldulfortoj, kvankam la penetranta uzo de [[kondotiero]]j fare de siciliaj [[Despotismo|despotoj]] en la epoko igas tiajn taktikojn kredindaj inferencoj ene de pli larĝa historia kunteksto de Sicilio meze de la 4-a jarcento. Plutarko priskribas Mamerkon kiel "militeman kaj riĉan viron", implicante personajn rimedojn kiuj povus faciligi oportunismajn potencprenojn dum transira kaoso, dum Diodoro notas lian rapidan mobilizadon de "konsiderinda armeo" por subteni Timoleonon, atestante antaŭekzistantan militan kapaciton verŝajne instrumentan por lia firmiĝo. Ĉi tiu ascendo ekspluatis la fragmentitan politikan pejzaĝon de orienta Sicilio, kie la proksimeco de Katanio al Sirakuzo plifortigis ŝancojn por ambiciaj figuroj profiti de la distroj de la kontraŭtirana kampanjo de Timoleono kaj la kartaga mararmea ĉeesto en la Granda Haveno. La foresto de rezistaj rakontoj en la fontoj substrekas kiel tiaj potencoprenoj ofte okazis kun minimuma dokumentado, reflektante la norman volatilecon de grekaj tiranecoj en la regiono prefere ol unikajn cirkonstancojn. ===Faktoroj ebligantaj tiranecon=== La kolapso de la Dioniza tiraneco en Sirakuzo post la elpelo de Dionizo la 2-a fare de Diono en 357 a.K. kaj la murdo de Diono en 354 a.K. generis ĝeneraligitan politikan fragmentiĝon en la greka Sicilio, korodante establitajn oligarkajn kaj demokratiajn instituciojn en urboj kiel Katanio. Ĉi tiu vakuo de aŭtoritato, markita de frakciaj konfliktoj kaj neefika kolektiva regado, permesis al ambiciaj individuoj ekspluati privatan riĉaĵon kaj soldulgrupojn por trudi personan regadon, kiel pruvas la proliferado de almenaŭ dek malgrandaj tiranecoj antaŭ 344 a.K. kiam Timoleono intervenis. En Katanio, la foresto de fortika civitana asembleo aŭ unuigita defendtrupo simile ebligis al Mamerko firmigi potencon per trudaj rimedoj anstataŭ konsentaj procezoj. Eksteraj premoj de kartaga ekspansio en okcidenta Sicilio, inkluzive de ripetaj invadoj minacantaj orientan komercon kaj agrikulturon, plifortigis la allogon de aŭtokrata gvidado kapabla je rapida mobilizado. La kontrolo de Kartago sur unu triono de la insulo antaŭ la mezo de la 4-a jarcento a.K. interrompis greneksportojn kaj marbordan komercon, instigante kontrolon de la fekundaj vulkanaj grundoj de Katanio kaj strategia pozicio proksime al la [[Mesina markolo|Markolo de Mesino]] por iu ajn ebla potenculo serĉanta ekonomian influon kaj defensivajn aliancojn. Lokaj elitoj, alfrontantaj ekzistecajn minacojn sen centralizita kunordigo, ofte toleris aŭ subtenis tiranojn, kiuj promesis protekton, spegulante modelojn kie resursriĉaj poleis-oj ("urboj-ŝtatatoj") cedis al unuopaj komandantoj meze de interŝtata anarkio. Precedencoj el efikaj siciliaj tiranecoj, kiel la unuigo de orientaj urboj kontraŭ Kartago fare de [[Gelono la 1-a|Gelono]] ĉe [[Himero (Sicilio)|Himero]] en 480 a.K. kaj la fortikaĵaj retoj de Dionizo la 1-a en la malfrua 5-a jarcento a.K., kreskigis kulturan toleremon al [[Solrego|aŭtokratio]] kiel pragmata antidoto kontraŭ kaoso je polisnivelo. Ĉi tiuj historiaj modeloj montris kiel tiranoj povis plenummi stabilecon kaj militan sukceson kie konsideradaj korpusoj ŝanceliĝis, kondiĉigante la loĝantaron de Katanio por rigardi la reĝimon de Mamerko ne kiel [[aberacio]]n sed kiel restarigan ordon en epoko de endemia malstabileco. Tia akcepto estis plifortigita per la dependeco de la epoko je kondotier-stilaj fortoj, kie persona lojaleco al gvidanto anstataŭis institucian fidelecon. ==Regado kaj administrado== ===Administraj politikoj=== Mamerko regis Katanion kiel aŭtokrata tirano ekde proksimume 344 a.K. ĝis sia malvenko en 337 a.K., ekzercante absolutan kontrolon sur la aferoj de la urbo sen fari uzon de demokratiaj institucioj aŭ konsilioj, laŭ pluvivaj raportoj. Ĉeffontoj emfazas lian dependecon de persona riĉeco kaj permanenta armeo, inkluzive de dungosoldatoj, por devigi aŭtoritaton kaj subpremi opozicion, kiel pruvas la konsiderindaj fortoj, kiujn li mobilizis por aliancoj kaj defendo. Neniuj antikvaj historiistoj detaligas specifajn fiskajn rimedojn, kiel impostajn reformojn aŭ resurso-redistribuon, sub la regado de Mamerko, kvankam lia kapablo mobilizi grandajn kontingentojn implicas efikan eltiron je lokaj enspezoj aŭ tributo por subteni militajn bezonojn. Plutarko portretas lin kiel kaj militema kaj riĉa, sugestante, ke centralizita komando sur la ekonomiaj produktoj de Katanio financis la stabilecon de lia reĝimo. Indikoj pri publika infrastrukturo, kiel fortikaĵoj aŭ civitaj projektoj, forestas en ŝlosilaj tekstoj kiel tiuj de Diodoro Sicilia kaj Plutarko, diferencante de la dokumentitaj konstruprogramoj de samtempuloj kiel la Dionizoj en Sirakuzo. La raportita verkado pri tragedioj kaj poezioj dediĉitaj al Mamerko indikas personan engaĝiĝon kun kulturaj okupoj, eble etendiĝante al patroneco de literaturaj rondoj, kvankam neniuj organizitaj ŝtat-sponsoritaj iniciatoj estas atestitaj. ===Militaj kaj eksterlandaj rilatoj=== Mamerko subtenis sian tiranecon per profesia militforto, tipa de la siciliaj despotoj, kiu favoris dungitajn grekajn dungosoldatojn anstataŭ nefidindajn civitanajn trupojn por certigi kontrolon kaj rapidan respondon al interna malkonsento. Ĉi tiu dependeco je eksteraj soldatoj, ofte venigitaj el kontinenta Grekio aŭ italikaj regionoj, provizis taktikan flekseblecon sed postulis konstantajn financajn elspezojn el la resursoj de Katanio. En eksterlandaj aferoj, Mamerko adoptis pragmatan, oportunisman teknikon rilate al kartaga domineco en okcidenta Sicilio, komence alianciĝante kun Timoleono kontraŭ Kartago antaŭ ol ŝanĝi por formi ligojn kun ili por plifortigi sian pozicion meze de la tirana fragmentiĝo de Sicilio kaj pro timo pri la kontraŭtirana kampanjo de Timoleono. Li evitis rektan konflikton kaj samtemppe li ekspluatis potencodinamikon kiel celo je strategia malkuraĝigo, favorante aliancojn kiuj konservis la aŭtonomecon de Katanio. ==Konfliktoj kun Timoleono== ===Komenca kunlaborado=== Post la alveno de Timoleono en Sicilio en 344 a.K. por gvidi la korintan ekspedicion kontraŭ tirana regado kaj kartagaj invadoj, Mamerko, la establita tirano de Katanio, ĵuris fidelecon al li, aliĝante al la komenca ondo de siciliaj grekaj urboj serĉantaj liberiĝon de subpremaj reĝimoj kiel tiu de Hiketo de Leontini. Tiu submetiĝo faciligis la firmigon de subteno de Timoleono en orienta Sicilio, kie la rimedoj kaj strategia pozicio de Katanio plifortigis la kontraŭtiranan kampanjon. Post la decida malvenko de Timoleono kontraŭ la fortoj de Hiketo ĉe Adrano, Mamerko plifortigis ĉi tiun aliancon per formala alianckontrakto, provizante militistan kaj loĝistikan helpon kontraŭ komunaj kontraŭuloj, inkluzive de Hiketo — kiuj alvokis kartagan intervenon — kaj iliaj anstataŭantoj minacantaj grekan aŭtonomecon. Plutarko priskribas Mamerkon, karakterizitan kiel militema kaj riĉa reganto, kiel prezentanta sin inter la senditoj de urboj subtenantaj la aferon de Timoleono, elstarigante la taktikan naturon de ĉi tiu kunlaboro meze de la malstabila potenc-ekvilibro. La partnereco rezultigis rapide reciprokajn avantaĝojn: Timoleono akiris stabilan orientan flankon kaj pliajn fortojn por premi okcidenten direkte al Sirakuzo, dum Mamerko certigis sian pozicion per asociiĝo kun venka eksterulo kontraŭ rivalaj tiranoj, sen tuja defio al sia loka aŭtoritato. Ĉi tiu pragmata akordo, bazita sur oportuneco prefere ol daŭra lojaleco, reflektis la fragmentitan sicilian pejzaĝon, kie tiranoj kiel Mamerko oportune serĉis aliancojn por kontraŭstari kartagan ekspansion kaj internajn rivalojn. ===Ŝanĝo al Opozicio=== Post la fruaj venkoj de Timoleono, kiel ekzemple ĉe Adrano en 344 a.K., Mamerko komence plifortigis sian pozicion per alianciĝo kun la korinta generalo, provizante loĝistikan subtenon kiel provizado de trupoj ekde Katanio kaj sendante fortojn por helpi la sieĝon de Sirakuzo. Tamen, dum la kampanjoj de Timoleono plifirmigis grekan aŭtonomecon kaj malpliigis tiranajn fortikaĵojn en Sicilio, Mamerko retaksis la aliancon tra la lenso de memkonservado, rigardante la kreskantan aŭtoritaton de la eksterulo kiel ekzistecan riskon por lia regado. Plutarko atribuas tiun ŝanĝon al la envio de Mamerko pro la aklamado de Timoleono aŭ timo, ke la generalo ne nutris indulgon al despotoj, kio instigis kalkulitan harmoniigon por protekti lokajn potencostrukturojn. En decida ago pri spitemo, Mamerko forĝis pakton kun Hiketo de Leontini kaj la Kartaganoj, utiligante iliajn reciprokajn interesojn kontraŭ la antaŭeniro de Timoleono. Tiu koalicio eksplicite premis Kartagon plifortigi Sicilion per freŝaj armeoj sub komandantoj kiel Gisko<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Lives/Aqw0tnKs16cC?hl=en&gbpv=1&dq=Mamercus+Gisco&pg=PA177&printsec=frontcover Lives, [[Plutarko]]]</ref>, celante kontraŭbatali la perceptitan erozion de tirana daŭripovo sur la insulo. Tiaj manovroj eĥis ripetiĝantajn dinamikojn en la sicilia politiko de la mezo de la 4-a jarcento a.K., kie aŭtokratoj kiel Mamerko kutime rompis paktojn kiam eksteraj liberigantoj minacis la plifirmigitan kontrolon, favorante supervivon super antaŭaj engaĝiĝoj dum la kartaga hegemonio malkreskis kaj grekaj plifortikigoj ŝanĝis la ekvilibron. Ĉi tiu epizodo substrekis kaŭzajn kialojn por transfuĝo: la dependeco de tiranoj pri soldulfortoj kaj regionaj rivalecoj instigis sekurigajn vetojn meze de malstabilaj aliancoj, kun la ŝanĝo de Mamerko ekzempliganta kiel persona regado superis kolektivajn kontraŭ-punikajn klopodojn post kiam la efikeco de Timoleono fariĝis evidenta. ==Falo== ===Ŝlosilaj bataloj kaj malvenko en 337 a.K.=== En 337 a.K., Timoleono lanĉis kampanjon kontraŭ la ceteraj siciliaj tiranoj, kiuj estis ŝanĝiĝinta al opozicio, inkluzive de Mamerko de Katanio, kiu alianciĝis kun Hiketo de Leontini kaj instigis kartagan intervenon por kontraŭstari la dominecon de Timoleono. Ĉi tio okazis post kiam Mamerko ricevis kartagajn plifortigojn sub la komandanto Gisko, pliigante la streĉiĝojn dum Timoleono provis malmunti tiranajn defendejojn per sia kerno de korintaj dungosoldatoj kaj lokaj grekaj aliancanoj. La decida konflikto okazis en akra kampara batalo proksime al la rivero Abolo ekster Katanio, kie la fortoj de Timoleono venkis la armeon de Mamerko, kiu inkluzivis signifajn kartagajn plifortikigojn. Pli ol du mil soldatoj de Mamerko estis mortigitaj, kun granda parto estante la kartagaj helpantoj, montrante la efikecon de la taktika agreso de Timoleono kontraŭ nombre plifortigita sed malpli kohera malamiko. La dependeco de la korinta generalo je disciplinitaj dungosoldatoj pruviĝis supera en malferma kampara batalo, renversante la ekvilibron dum la koalicio de Mamerko ŝanceliĝis sub rekta atako. Ĉi tiu venko izolis Mamerkon, instigante la kartaganojn peti pacon kaj retiri subtenon de la tiranoj, tiel limigante iliajn domenojn okcidente de la [[Platani|rivero Liko]] kaj rezignante pri aliancoj kun figuroj kiel Mamerko. Lokaj transfuĝoj baldaŭ sekvis, ĉar la propraj mararmeaj kunuloj de Mamerko kaptis la okazon perfidi lin redirektante siajn ŝipojn kaj transdonante Katanion al Timoleono, plue eroziante lian kontrolon sen pliaj gravaj bataloj. Ĉi tiuj rezultoj substrekis la strategion de Timoleono kombini decidajn kampajn venkojn kun ekspluatado de internaj dividoj inter kontraŭuloj. ==Kapto kaj ekzekuto== Post lia malvenko fare de Timoleono proksime al la rivero Abolo, kie pli ol du mil soldatoj de Mamerko, inkluzive de kartaganaj helpantoj, estis mortigitaj, la tirano fuĝis per ŝipo al Italio por rekruti lukanajn dungosoldatojn. Liaj kunuloj tamen kaptis la okazon por perfidi lin, redirektante siajn triremojn al Sicilio kaj transdonante Katanion al Timoleono, kio devigis Mamerkon serĉi rifuĝon ĉe la tirano Hipono en Mesano (nuna [[Mesino]]).. Malespera pri plia rezisto, Mamerko kapitulacis al Timoleono kondiĉe ke li alfrontu proceson en Sirakuzo, kaj Timoleono konsentis ne persone akuzi lin. Alkondukita antaŭ la sirakuzan asembleon en 337 a.K., Mamerko provis fari preparitan defendan paroladon, sed la malamika bruo de la homamaso sufokis lin, rivelante ilian neflekseblan postulon pri lia puno kiel tirano kaj perfidulo aliancita kun Kartago kontraŭ la greka libereco. En malespero, Mamerko demetis sian mantelon, kuris trans la teatron, kaj frapis sian kapon kontraŭ ŝtonan ŝtupon en suicidprovo, sed li postvivis la kolizion kaj estis kaptita vivanta. La asembleo tiam ordonis lian krucumon kiel ordinaran rabiston, ekzekutante lin publike por emfazi la pli larĝan kampanjon de Timoleono por ekstermi siciliajn tiranojn kaj restarigi memregadon. ==Heredaĵo== ===Bildigoj en antikvaj fontoj=== Plutarko, en sia "Vivo de Timoleono"<ref>[https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Timoleon*.html en informa retejo de la Universitato de Ĉikago] ({{en}})</ref>, prezentas Mamerkon kiel la tiranon de Katanio, kiu komence alianciĝis kun Timoleono post sia alveno en Sicilion en 344 a.K., provizante militistan subtenon kontraŭ kartagaj fortoj, sed poste fariĝis malamika pro envio pri la sukcesoj de Timoleono aŭ timo pri lia kreskanta influo. Ĉi tiu bildigo prezentas Mamerkon kiel oportunisman figuron, kies fideleco ŝanĝiĝis por aliĝi al Hiketo de Leontini kaj kartagaj interesoj, kulminante en lia rolo kiel ŝlosila kontraŭulo en postaj konfliktoj. La rakonto de Plutarko, prenita el pli fruaj helenismaj fontoj, emfazas la militeman naturon kaj retorikan lertecon de Mamerko, tamen subigas ĉi tiujn aspektojn al rakonto, kiu elstarigas la moralan kaj strategian superecon de Timoleono, eble reflektante por-korintan antaŭjuĝon en la biografia tradicio. Diodoro Sicilia, laŭ Libro 16 de sia [[Historia biblioteko]] ({{l-la|Bibliotheca historica}})<ref>[https://www.worldhistory.org/Diodorus_Siculus/ informoj en la retejo ''worldhistory.org''] ({{en}})</ref>, nomas Mamerkon (notita kiel "Marko" en iuj manuskriptoj, egaligita kun la Mamerko de Plutarko) la tirano de Katanio, kiu kontribuis per trupojn al la kampanjoj de Timoleono antaŭ ol alianciĝi kontraŭ li kun aliaj sirakuzaj frakcioj ĉirkaŭ 339–337 a.K. La resumoj de Diodoro, verŝajne derivitaj de la sicilia historiisto [[:en:Timaeus (historian)|Timeo de Tauromenio]] (ĉ. 350–260 a.K.), provizas pli analizan kronikon pri la eventoj, prezentante Mamerkon kiel partoprenanton en la pli larĝa reto de tiranecoj rezistantaj al la kontraŭtiranecaj klopodoj de Timoleono sen la moraliga tono de Plutarko. La pruva valoro kuŝas en la proksimeco de Timeo al la eventoj kiel tiutempa observanto de la siciliaj aferoj, kvankam lia verko estas konservita fragmente kaj kolorigita de kontraŭtiranaj sentoj oftaj en greka historiografio. Neniuj pluvivaj antikvaj fontoj atribuas pitagoreajn filozofiajn ligojn aŭ poeziajn verkojn rekte al ĉi tiu Mamerko de Katanio, distingante lin de senrilataj figuroj kiel la pitagora Mamerko (filo de [[Pitagoro]]) aŭ romiaj patricioj portantaj la nomon. La manko de sendependaj raportoj preter Plutarko kaj Diodoro substrekas breĉojn en la historia registro, kun eblaj inklinoj direkte al valorigo de liberigantoj kiel Timoleono super lokaj regantoj, limigante rekonstruojn al kruc-konfirmitaj detaloj el ĉi tiuj interdependaj rakontoj. ===Taksoj pri tirana regado=== Antikvaj fontoj, precipe Plutarko, taksas la regadon de Mamerko kiel karakterize tiranan, markitan je dependeco de milita forto kaj persona aroganteco prefere ol civitana konsento. En la "Vivo de Timoleono" de Plutarko, Mamerko estas prezentita defendante sian potencon per akra batalo proksime al la rivero Abolo kaj posta sieĝo de Katanio, agoj kiuj rezultigis lian kapitulacon kaj proceson en Sirakuzo, kie li estis kondamnita pro pluraj krimoj pravigantaj ekzekuton. Ĉi tiu portretado kongruas kun pli larĝa greka historiografia kondamno de siciliaj tiranoj kiel interrompantoj de tradiciaj institucioj, favorante soldulajn armeojn super popolaj asembleoj. Empiriaj rezultoj sugestas limigitajn avantaĝojn pri la aŭtokratio de Mamerko. Dum la malstabileco de Sicilio meze de la 4-a jarcento a.K. — devenanta de kartagaj invadoj kaj interurbaj konfliktoj — eble permesis al tiranoj kiel li trudi mallongdaŭran ordon en Katanio, liaj por-punikaj aliancoj pliakrigis eksterajn minacojn anstataŭ mildigi ilin. Diodoro Sicilia sugestas, ke tiaj regantoj kreskigis dividon, ĉar la koalicio de Mamerko kun Hiketo de Leontini kontraŭstaris la liberigajn kampanjojn de Timoleono, plilongigante militadon sen evidentaj defensivaj gajnoj por Katanio. Liaj mem-deklaritaj literaturaj okupoj, inkluzive de tragika poezio, reflektas ŝablonon inter siciliaj despotoj de kultura mem-pligrandigo maskanta trudan regadon, sed ne rezultigis dokumentitajn instituciajn reformojn aŭ ekonomian stabilecon. Sciencaj analizoj diskutas ĉu la reĝimo de Mamerko akcelis la submetiĝon de Katanio aŭ nelonge ŝirmis ĝin kontraŭ la sirakuza domineco. Subtenantoj de pozitiva rigardado de fruaj siciliaj tiranecoj elstarigas defensivajn rolojn kontraŭ invadantoj, tamen malfruaj ekzemploj kiel tiu de Mamerko — depende de eksterlanda (kartaga) subteno — ŝajnas kaŭze ligitaj al milita malvenko kaj al la erozio de loka aŭtonomio. La reorganizado plenumita de Timoleono post 337 a.K. restarigis demokratiajn elementojn tra la tuta Sicilio, sugestante ke tiranmortigo ebligis pli longdaŭran civitanan rezistecon rilate al la pasema kontrolo de figuroj kiel Mamerko, kies elpelo korelaciis kun regiona pacigo. Neniu pruvo indikas ke lia regado konservis la antaŭ-tiranecajn instituciojn de Katanio, anstataŭe, ĝi ekzempligas la vundeblecon de aŭtokratio al kunordigita opozicio en fragmentitaj politikaj sistemoj. == Referencoj == {{referencoj}} Ĉi tiu artikolo inkluzivas tradukajon de origine anglalingvaj teksteroj el publikaĵo nun en la [[publika havaĵo]]: William Smith, eld. (1870). "Mamercus". [https://archive.org/details/DictionaryOfGreekAndRomanBiographyAndMythology/Dictionary%20of%20Greek%20and%20Roman%20Biography%20and%20Mythology%20-%20Vol%202/page/910/mode/2up ''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology'', volumo 2, paĝo 911], arkivigita per la [[interreta arkivo]]. {{Trad|en|Mamercus of Katanio|Q3844124}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 4-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Italio]] [[Kategorio:Mortintoj en Italio]] jww5wjxgtwzv8od0e0te97cvs1jnu6b 9495128 9495127 2026-10-18T10:06:58Z ThomasPusch 1869 /* Referencoj */ 9495128 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Hiketo de Leontini|Atanazo de Sirakuzo}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Μάμερκος της Κατάνιας<br>([[-367|367 a.K]] - [[-338|338 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =Plutarch's lives for boys and girls - being selected lives freely retold (1900) (14778881952).jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =Plutarko verkis sennombrajn biografiojn pri grekaj kaj romiaj filozofoj, historiisto kaj ŝtatestroj. |dato de naskiĝo =[[-367|367 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-338|338 a.K.]] |loko de morto =[[Sirakuzo]], [[Granda Grekio]] }} <big>'''Mamerko de Katanio'''</big> aŭ <big>'''Μάμερκος της Κατάνιας'''</big> estis tirano, kiu regis la sicilian grekan urboŝtaton Katanio ekde proksimume 344 a.K., koincidante kun la alveno de la korinta liberiganto [[Timoleono]], ĝis lia detronigo kaj ekzekuto en 337 a.K. Militema kaj riĉa figuro, li komence alianciĝis kun Timoleono post la venko de ĉi-lasta ĉe [[Adrano|Adranum]], provizante militistan subtenon, kiu helpis forpeli la kartagajn fortojn el Sirakuzo kaj malfortigi tiranajn defendejojn tra Sicilio. Tamen, la fideleco de Mamerko ŝanĝiĝis pro envio pri la sukcesoj de Timoleono aŭ timo pri lia kontraŭtirana sinteno; kune kun [[Hiketo de Leontini]], li konspiris kun la kartaganoj, instigante ilin sendi plifortikigojn por konservi influon en Sicilio kaj fanfaronante pri malgranda venko sur la dungosoldatoj de Timoleono, dediĉante kaptitajn ŝildojn kun mokaj versoj. Timoleono respondis decide, venkante la fortojn de Mamerko — plifortigitajn de kartagaj helpantoj — en akra kampa batalo proksime al la rivero Abolo<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Carthage_at_War/o3KzEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+of+the+Abolus+River&pg=PT103&printsec=frontcover Carthage at War]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Battles_of_The_Greek_and_Roman_Worlds/Ba3pDAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+of+the+Abolus+River&pg=PT167&printsec=frontcover Battles of The Greek and Roman Worlds]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Plutarch_s_Lives_tr_with_notes_and_a_lif/VuQIAAAAQAAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+Abolus+River&pg=PA422&printsec=frontcover Plutarch's Lives, tr., with notes and a life of Plutarch, by A. Stewart and G. Long]</ref>, kie falis pli ol du mil malamikoj, kaj tio instigis Mamerkon fuĝi al Italio esperante varbi [[Lukanoj|lukanan helpon]]. Perfidita de siaj propraj kunuloj, kiuj transdonis Katanion al Timoleono, Mamerko serĉis rifuĝon ĉe la [[:fr:Hippon de Messine|tirano Hipono]]<ref>Hipono de Mesino estis tirano el Mesana, nuna [[Mesino]], [[Sicilio]], dum la 4-a jarcento a.K.</ref> en [[Mesino|Mesana]], sed sieĝo devigis lian kapitulacon sub kondiĉo ke li estus juĝita en Sirakuzo. Ĉe sia publika aŭdienco, meze de malamika voĉbruado, Mamerko forlasis preparitan defendon, provis sinmortigi per frakasado de sia kapo kontraŭ teatra ŝtupo, sed postvivis nur por alfronti krucumon kiel kondamnita tirano. Lia regado kaj drama falo ekzempligas la volatilajn tiranecojn, kiujn la kampanjo de Timoleono celis, kontribuante por la restarigo de greka aŭtonomeco en Sicilio antaŭ renoviĝintaj kartagaj premoj. Rimarku, ke nuntempa historiisto [[Diodoro Sicilia]] registras la nomon kiel Marko, verŝajne variaĵo aŭ skribista eraro ligita al Mamerko de Plutarko en pli postaj studoj. ==Historia kunteksto== [[Dosiero:Castello Ursino, Catania 2024.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Castello Ursino en Katanio, Sicilio, Italio.</center>]] [[Dosiero:Return of Peisistratus to Athens with the false Minerva.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>[[:en:Pisistratus|Pizistrato]] (600 a.K. - 527 a.K.), tirano de Ateno. </center>]] [[Dosiero:Route to Sicily Taken by Athenians.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Itinero al Sicilio prenita de atenanoj.</center>]] [[Dosiero:Teatro_greco-romano_di_Catania_2024g.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Greko-romia teatro de Katanio, Sicilio.</center>]] [[Dosiero:Guide_to_Italy_and_Sicily_(1911)_(14743055796).jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva mapo de Sicilio, [[1911]].</center>]] [[Dosiero:OldCatania.png|eta|300ra|dekstre|<center>Bildo de Katanio en 1575.</center>]] ===Sicilio en la mezo de la 4-a jarcento a.K.=== Post la morto de [[Dionizo la 1-a (Sirakuzo)|Dionizo la 1-a]] en 367 a.K., post 38-jara tiraneco, kiu trudis Sirakuzan regadon sur granda parto de orienta Sicilio per konkeroj etendiĝantaj de Mesana ĝis la limo de [[Agrigento|Agriĝento]], la unuigita greka potencostrukturo de la insulo komencis erozii. Lia posteulo, [[Dionizo la 2-a (Sirakuzo)|Dionizo la 2-a]], heredis imperion dependan de vastaj soldulfortoj, sed alfrontis tujajn defiojn de internaj frakcioj, inkluzive de la influo de la filozofo [[Diono de Sirakuzo|Diono]], kio kondukis al la puĉo de Diono en 357 a.K. kaj provizora ekzilo de la tirano. Ĉi tiu potencovakuo instigis la transdonon de aŭtoritato al lokaj elitoj en urboj kiel [[Lentini|Leontini]] kaj [[Gela|Ĝela]], kie oportunismaj gvidantoj ekspluatis malfortigitan centran kontrolon por establi bagatelajn tiranecojn meze de daŭraj kvereloj. Okcidenta Sicilio restis sub kartaga regado, kun punikaj fortoj tenantaj ŝlosilajn fortikaĵojn kiel [[Marsala|Lilybaeum]] kaj retenantaj teritoriojn okcidente de la rivero [[Platani|Halycus]]<ref>[https://en.wiktionary.org/wiki/Halycus Wiktionary]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/A_Dictionary_of_Greek_and_Roman_Geograph/5Y2kmOuYBLgC?hl=en&gbpv=1&dq=Halycus+River&pg=PA1029&printsec=frontcover A Dictionary of Greek and Roman Geography]</ref> laŭ la packontrakto de 367 a.K., kiu finis malamikecojn iniciatitajn sub Dionizo la 1-a. La intervenoj de Kartago, inkluzive de decidaj venkoj en antaŭaj konfliktoj kiel la invadoj de 409–392 a.K., kiuj prirabis [[Selinunte|Selinus]] kaj [[Himero (Sicilio)|Himero]], firmigis ilian ĉeeston, limigante grekajn marajn kaj teritoriajn ambiciojn dum ili ĉerpis tributojn de marbordaj enklavoj. Ĉi tiu divido daŭris ĝis la 350-aj kaj 340-aj jaroj a.K., kun kartagaj flotoj patrolantaj la nordokcidenton por malinstigi invadojn, tiel limigante orientan grekan resaniĝon kaj kreskigante dupolusan geopolitikan streĉitecon, kiu plifortigis lokajn sensekurecojn. Pligravigante tiujn eksterajn premojn, la interna dinamiko de Sicilio estis malstabiligita de [[hordo]]j de malmobilizitaj dungosoldatoj — taksitaj je pli ol 10 mil [[:en:Campanians|Kampanianoj]] kaj [[Iberoj]] sole el la armeoj de Dionizo la 1-a — kiuj, senpagaj kaj sengvidantoj post reĝimŝanĝoj, detruis kamparojn kaj sieĝis urbojn, instigante urbojn instali potenculojn por protekto. Ekonomiaj faktoroj intensigis la kaoson: la fekundaj ebenaĵoj de la insulo produktis abundan grenon (eksportante ĝis 200 mil [[:en:Medimnos|medimnojn]] ĉiujare al Ateno en pintaj klasikaj jaroj), olivojn kaj vinon, subtenante komercon per havenoj kiel Sirakuzo, tamen militado kaj banditaro interrompis rikoltojn kaj komercon, eroziante civitajn enspezojn kaj instigante oligarkajn rivalecojn inter [[Poliso (urboŝtato)|poleis]] pri kultiveblaj teroj kaj emporioj. Ĉi tiuj kondiĉoj, enradikiĝintaj en la antaŭa dependeco de la tiranoj je kondiĉaj aliancoj anstataŭ institucia lojaleco, kreis fekundan grundon por aventuremaj potencprenoj sen fortikaj demokratiaj aŭ federaciaj kontraŭpezoj. ===Politika pejzaĝo de Katanio=== Katanio suferis severan detruon en 403 a.K. kiam Dionizo la 1-a de Sirakuzo konkeris la urbon, vendis ĝiajn loĝantojn en sklavecon, kaj replenigis ĝin per kampanianaj dungosoldatoj lojalaj al sia reĝimo. Ĉi tiu deviga transloĝigo anstataŭigis la indiĝenan [[Ĥalkido|ĥalkidan]] grekan loĝantaron per militista grupo, interrompante delongajn civitanajn tradiciojn kaj kreskigante administradan strukturon dependan de soldulfrakcioj anstataŭ larĝaj civitanaj asembleoj. En la sekvaj jardekoj, dum la sirakuza kontrolo malkreskis post la morto de Dionizo la 1-a en 367 a.K., Katanio spertis intermitan rekuperadon sed restis vundebla al internaj potencbataloj, sen domina centra aŭtoritato por malhelpi la potencoprenojn pere de frakcioj. La ekonomia fundamento de la urbo baziĝis sur agrikulturo subtenata de la fekundaj vulkanaj grundoj derivitaj de la erupcioj de la [[Etna|Monto Etna]], kiuj riĉigis la ebenaĵojn per mineraloj idealaj por vinkultivado kaj grenproduktado. Ĉi tiu produktiveco permesis modestan loĝantaran rekuperadon antaŭ la mezo de la 4-a jarcento a.K., tamen la proksimeco al Etna ankaŭ prezentis riskojn pro laftorentoj kaj cindrofaloj, pliigante ekonomian malstabilecon. La strategia pozicio de Katanio laŭlonge de la orienta sicilia marbordo, fronte al la [[Ionia maro]], ebligis markomercon kun Grekio kaj Malgranda Azio sed same invitis interferon de regionaj potencoj, plimalbonigante lokajn dividojn. Antaŭ 344 a.K., la regado en Katanio miksis oligarkajn elementojn inter la setlanta elito kun reziduaj demokratiaj praktikoj de ĝiaj koloniaj originoj, kvankam kronika malstabileco - devenanta de la heterogena soldula demografio kaj pli larĝa sicilia fragmentiĝo sub la ŝanceliĝema regado de Dionizo la 2-a - igis ĝin ema al puĉoj fare de ambiciaj gvidantoj. Orienta Sicilio en ĉi tiu momento estis plena de tiranaj rivalecoj kaj kartagaj aliancoj, kiel videblas en konfliktoj implikantaj figurojn kiel [[Hiketo de Leontini]], kreante potencajn vakuojn, kiujn lokaj potenculoj ekspluatis meze de malfortigitaj interŝtataj ligoj. Tiaj kondiĉoj, sen fortikaj instituciaj kontroloj, faciligis la aperon de aŭtokrata regado en urboj kiel Katanio. ==Potencascendo== ===Surtronigo kiel Tirano en 344 a.K.=== Mamerko establis sin kiel tirano de Katanio antaŭ 344 a.K., dum la alveno de [[Timoleono]] en Sicilion kiel korinta liberiganto komisiita kontraŭbatali enradikiĝintajn tiranojn kaj kartagajn invadojn. Primaraj raportoj, inkluzive de [[Diodoro Sicilia]] kaj [[Plutarko]], prezentas lin kiel jam tenanton je tirana potenco kiam li proponis aliancon al Timoleono post la komenca venko de ĉi-lasta ĉe [[Adrano]], sugestante ke lia kapto okazis meze de la insula malstabileco kaŭzita de la malfortiĝo de la reĝimo de Dionizo la 2-a en Sirakuzo kaj rivalecoj inter lokaj potencotenantoj. Neniuj pluvivaj antikvaj fontoj provizas detalajn detalojn pri la mekanismoj de la ascendo de Mamerko, kiel ekzemple preciza ekspluatado de frakciaj dividoj ene de Katanio aŭ dependeco de soldulfortoj, kvankam la penetranta uzo de [[kondotiero]]j fare de siciliaj [[Despotismo|despotoj]] en la epoko igas tiajn taktikojn kredindaj inferencoj ene de pli larĝa historia kunteksto de Sicilio meze de la 4-a jarcento. Plutarko priskribas Mamerkon kiel "militeman kaj riĉan viron", implicante personajn rimedojn kiuj povus faciligi oportunismajn potencprenojn dum transira kaoso, dum Diodoro notas lian rapidan mobilizadon de "konsiderinda armeo" por subteni Timoleonon, atestante antaŭekzistantan militan kapaciton verŝajne instrumentan por lia firmiĝo. Ĉi tiu ascendo ekspluatis la fragmentitan politikan pejzaĝon de orienta Sicilio, kie la proksimeco de Katanio al Sirakuzo plifortigis ŝancojn por ambiciaj figuroj profiti de la distroj de la kontraŭtirana kampanjo de Timoleono kaj la kartaga mararmea ĉeesto en la Granda Haveno. La foresto de rezistaj rakontoj en la fontoj substrekas kiel tiaj potencoprenoj ofte okazis kun minimuma dokumentado, reflektante la norman volatilecon de grekaj tiranecoj en la regiono prefere ol unikajn cirkonstancojn. ===Faktoroj ebligantaj tiranecon=== La kolapso de la Dioniza tiraneco en Sirakuzo post la elpelo de Dionizo la 2-a fare de Diono en 357 a.K. kaj la murdo de Diono en 354 a.K. generis ĝeneraligitan politikan fragmentiĝon en la greka Sicilio, korodante establitajn oligarkajn kaj demokratiajn instituciojn en urboj kiel Katanio. Ĉi tiu vakuo de aŭtoritato, markita de frakciaj konfliktoj kaj neefika kolektiva regado, permesis al ambiciaj individuoj ekspluati privatan riĉaĵon kaj soldulgrupojn por trudi personan regadon, kiel pruvas la proliferado de almenaŭ dek malgrandaj tiranecoj antaŭ 344 a.K. kiam Timoleono intervenis. En Katanio, la foresto de fortika civitana asembleo aŭ unuigita defendtrupo simile ebligis al Mamerko firmigi potencon per trudaj rimedoj anstataŭ konsentaj procezoj. Eksteraj premoj de kartaga ekspansio en okcidenta Sicilio, inkluzive de ripetaj invadoj minacantaj orientan komercon kaj agrikulturon, plifortigis la allogon de aŭtokrata gvidado kapabla je rapida mobilizado. La kontrolo de Kartago sur unu triono de la insulo antaŭ la mezo de la 4-a jarcento a.K. interrompis greneksportojn kaj marbordan komercon, instigante kontrolon de la fekundaj vulkanaj grundoj de Katanio kaj strategia pozicio proksime al la [[Mesina markolo|Markolo de Mesino]] por iu ajn ebla potenculo serĉanta ekonomian influon kaj defensivajn aliancojn. Lokaj elitoj, alfrontantaj ekzistecajn minacojn sen centralizita kunordigo, ofte toleris aŭ subtenis tiranojn, kiuj promesis protekton, spegulante modelojn kie resursriĉaj poleis-oj ("urboj-ŝtatatoj") cedis al unuopaj komandantoj meze de interŝtata anarkio. Precedencoj el efikaj siciliaj tiranecoj, kiel la unuigo de orientaj urboj kontraŭ Kartago fare de [[Gelono la 1-a|Gelono]] ĉe [[Himero (Sicilio)|Himero]] en 480 a.K. kaj la fortikaĵaj retoj de Dionizo la 1-a en la malfrua 5-a jarcento a.K., kreskigis kulturan toleremon al [[Solrego|aŭtokratio]] kiel pragmata antidoto kontraŭ kaoso je polisnivelo. Ĉi tiuj historiaj modeloj montris kiel tiranoj povis plenummi stabilecon kaj militan sukceson kie konsideradaj korpusoj ŝanceliĝis, kondiĉigante la loĝantaron de Katanio por rigardi la reĝimon de Mamerko ne kiel [[aberacio]]n sed kiel restarigan ordon en epoko de endemia malstabileco. Tia akcepto estis plifortigita per la dependeco de la epoko je kondotier-stilaj fortoj, kie persona lojaleco al gvidanto anstataŭis institucian fidelecon. ==Regado kaj administrado== ===Administraj politikoj=== Mamerko regis Katanion kiel aŭtokrata tirano ekde proksimume 344 a.K. ĝis sia malvenko en 337 a.K., ekzercante absolutan kontrolon sur la aferoj de la urbo sen fari uzon de demokratiaj institucioj aŭ konsilioj, laŭ pluvivaj raportoj. Ĉeffontoj emfazas lian dependecon de persona riĉeco kaj permanenta armeo, inkluzive de dungosoldatoj, por devigi aŭtoritaton kaj subpremi opozicion, kiel pruvas la konsiderindaj fortoj, kiujn li mobilizis por aliancoj kaj defendo. Neniuj antikvaj historiistoj detaligas specifajn fiskajn rimedojn, kiel impostajn reformojn aŭ resurso-redistribuon, sub la regado de Mamerko, kvankam lia kapablo mobilizi grandajn kontingentojn implicas efikan eltiron je lokaj enspezoj aŭ tributo por subteni militajn bezonojn. Plutarko portretas lin kiel kaj militema kaj riĉa, sugestante, ke centralizita komando sur la ekonomiaj produktoj de Katanio financis la stabilecon de lia reĝimo. Indikoj pri publika infrastrukturo, kiel fortikaĵoj aŭ civitaj projektoj, forestas en ŝlosilaj tekstoj kiel tiuj de Diodoro Sicilia kaj Plutarko, diferencante de la dokumentitaj konstruprogramoj de samtempuloj kiel la Dionizoj en Sirakuzo. La raportita verkado pri tragedioj kaj poezioj dediĉitaj al Mamerko indikas personan engaĝiĝon kun kulturaj okupoj, eble etendiĝante al patroneco de literaturaj rondoj, kvankam neniuj organizitaj ŝtat-sponsoritaj iniciatoj estas atestitaj. ===Militaj kaj eksterlandaj rilatoj=== Mamerko subtenis sian tiranecon per profesia militforto, tipa de la siciliaj despotoj, kiu favoris dungitajn grekajn dungosoldatojn anstataŭ nefidindajn civitanajn trupojn por certigi kontrolon kaj rapidan respondon al interna malkonsento. Ĉi tiu dependeco je eksteraj soldatoj, ofte venigitaj el kontinenta Grekio aŭ italikaj regionoj, provizis taktikan flekseblecon sed postulis konstantajn financajn elspezojn el la resursoj de Katanio. En eksterlandaj aferoj, Mamerko adoptis pragmatan, oportunisman teknikon rilate al kartaga domineco en okcidenta Sicilio, komence alianciĝante kun Timoleono kontraŭ Kartago antaŭ ol ŝanĝi por formi ligojn kun ili por plifortigi sian pozicion meze de la tirana fragmentiĝo de Sicilio kaj pro timo pri la kontraŭtirana kampanjo de Timoleono. Li evitis rektan konflikton kaj samtemppe li ekspluatis potencodinamikon kiel celo je strategia malkuraĝigo, favorante aliancojn kiuj konservis la aŭtonomecon de Katanio. ==Konfliktoj kun Timoleono== ===Komenca kunlaborado=== Post la alveno de Timoleono en Sicilio en 344 a.K. por gvidi la korintan ekspedicion kontraŭ tirana regado kaj kartagaj invadoj, Mamerko, la establita tirano de Katanio, ĵuris fidelecon al li, aliĝante al la komenca ondo de siciliaj grekaj urboj serĉantaj liberiĝon de subpremaj reĝimoj kiel tiu de Hiketo de Leontini. Tiu submetiĝo faciligis la firmigon de subteno de Timoleono en orienta Sicilio, kie la rimedoj kaj strategia pozicio de Katanio plifortigis la kontraŭtiranan kampanjon. Post la decida malvenko de Timoleono kontraŭ la fortoj de Hiketo ĉe Adrano, Mamerko plifortigis ĉi tiun aliancon per formala alianckontrakto, provizante militistan kaj loĝistikan helpon kontraŭ komunaj kontraŭuloj, inkluzive de Hiketo — kiuj alvokis kartagan intervenon — kaj iliaj anstataŭantoj minacantaj grekan aŭtonomecon. Plutarko priskribas Mamerkon, karakterizitan kiel militema kaj riĉa reganto, kiel prezentanta sin inter la senditoj de urboj subtenantaj la aferon de Timoleono, elstarigante la taktikan naturon de ĉi tiu kunlaboro meze de la malstabila potenc-ekvilibro. La partnereco rezultigis rapide reciprokajn avantaĝojn: Timoleono akiris stabilan orientan flankon kaj pliajn fortojn por premi okcidenten direkte al Sirakuzo, dum Mamerko certigis sian pozicion per asociiĝo kun venka eksterulo kontraŭ rivalaj tiranoj, sen tuja defio al sia loka aŭtoritato. Ĉi tiu pragmata akordo, bazita sur oportuneco prefere ol daŭra lojaleco, reflektis la fragmentitan sicilian pejzaĝon, kie tiranoj kiel Mamerko oportune serĉis aliancojn por kontraŭstari kartagan ekspansion kaj internajn rivalojn. ===Ŝanĝo al Opozicio=== Post la fruaj venkoj de Timoleono, kiel ekzemple ĉe Adrano en 344 a.K., Mamerko komence plifortigis sian pozicion per alianciĝo kun la korinta generalo, provizante loĝistikan subtenon kiel provizado de trupoj ekde Katanio kaj sendante fortojn por helpi la sieĝon de Sirakuzo. Tamen, dum la kampanjoj de Timoleono plifirmigis grekan aŭtonomecon kaj malpliigis tiranajn fortikaĵojn en Sicilio, Mamerko retaksis la aliancon tra la lenso de memkonservado, rigardante la kreskantan aŭtoritaton de la eksterulo kiel ekzistecan riskon por lia regado. Plutarko atribuas tiun ŝanĝon al la envio de Mamerko pro la aklamado de Timoleono aŭ timo, ke la generalo ne nutris indulgon al despotoj, kio instigis kalkulitan harmoniigon por protekti lokajn potencostrukturojn. En decida ago pri spitemo, Mamerko forĝis pakton kun Hiketo de Leontini kaj la Kartaganoj, utiligante iliajn reciprokajn interesojn kontraŭ la antaŭeniro de Timoleono. Tiu koalicio eksplicite premis Kartagon plifortigi Sicilion per freŝaj armeoj sub komandantoj kiel Gisko<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Lives/Aqw0tnKs16cC?hl=en&gbpv=1&dq=Mamercus+Gisco&pg=PA177&printsec=frontcover Lives, [[Plutarko]]]</ref>, celante kontraŭbatali la perceptitan erozion de tirana daŭripovo sur la insulo. Tiaj manovroj eĥis ripetiĝantajn dinamikojn en la sicilia politiko de la mezo de la 4-a jarcento a.K., kie aŭtokratoj kiel Mamerko kutime rompis paktojn kiam eksteraj liberigantoj minacis la plifirmigitan kontrolon, favorante supervivon super antaŭaj engaĝiĝoj dum la kartaga hegemonio malkreskis kaj grekaj plifortikigoj ŝanĝis la ekvilibron. Ĉi tiu epizodo substrekis kaŭzajn kialojn por transfuĝo: la dependeco de tiranoj pri soldulfortoj kaj regionaj rivalecoj instigis sekurigajn vetojn meze de malstabilaj aliancoj, kun la ŝanĝo de Mamerko ekzempliganta kiel persona regado superis kolektivajn kontraŭ-punikajn klopodojn post kiam la efikeco de Timoleono fariĝis evidenta. ==Falo== ===Ŝlosilaj bataloj kaj malvenko en 337 a.K.=== En 337 a.K., Timoleono lanĉis kampanjon kontraŭ la ceteraj siciliaj tiranoj, kiuj estis ŝanĝiĝinta al opozicio, inkluzive de Mamerko de Katanio, kiu alianciĝis kun Hiketo de Leontini kaj instigis kartagan intervenon por kontraŭstari la dominecon de Timoleono. Ĉi tio okazis post kiam Mamerko ricevis kartagajn plifortigojn sub la komandanto Gisko, pliigante la streĉiĝojn dum Timoleono provis malmunti tiranajn defendejojn per sia kerno de korintaj dungosoldatoj kaj lokaj grekaj aliancanoj. La decida konflikto okazis en akra kampara batalo proksime al la rivero Abolo ekster Katanio, kie la fortoj de Timoleono venkis la armeon de Mamerko, kiu inkluzivis signifajn kartagajn plifortikigojn. Pli ol du mil soldatoj de Mamerko estis mortigitaj, kun granda parto estante la kartagaj helpantoj, montrante la efikecon de la taktika agreso de Timoleono kontraŭ nombre plifortigita sed malpli kohera malamiko. La dependeco de la korinta generalo je disciplinitaj dungosoldatoj pruviĝis supera en malferma kampara batalo, renversante la ekvilibron dum la koalicio de Mamerko ŝanceliĝis sub rekta atako. Ĉi tiu venko izolis Mamerkon, instigante la kartaganojn peti pacon kaj retiri subtenon de la tiranoj, tiel limigante iliajn domenojn okcidente de la [[Platani|rivero Liko]] kaj rezignante pri aliancoj kun figuroj kiel Mamerko. Lokaj transfuĝoj baldaŭ sekvis, ĉar la propraj mararmeaj kunuloj de Mamerko kaptis la okazon perfidi lin redirektante siajn ŝipojn kaj transdonante Katanion al Timoleono, plue eroziante lian kontrolon sen pliaj gravaj bataloj. Ĉi tiuj rezultoj substrekis la strategion de Timoleono kombini decidajn kampajn venkojn kun ekspluatado de internaj dividoj inter kontraŭuloj. ==Kapto kaj ekzekuto== Post lia malvenko fare de Timoleono proksime al la rivero Abolo, kie pli ol du mil soldatoj de Mamerko, inkluzive de kartaganaj helpantoj, estis mortigitaj, la tirano fuĝis per ŝipo al Italio por rekruti lukanajn dungosoldatojn. Liaj kunuloj tamen kaptis la okazon por perfidi lin, redirektante siajn triremojn al Sicilio kaj transdonante Katanion al Timoleono, kio devigis Mamerkon serĉi rifuĝon ĉe la tirano Hipono en Mesano (nuna [[Mesino]]).. Malespera pri plia rezisto, Mamerko kapitulacis al Timoleono kondiĉe ke li alfrontu proceson en Sirakuzo, kaj Timoleono konsentis ne persone akuzi lin. Alkondukita antaŭ la sirakuzan asembleon en 337 a.K., Mamerko provis fari preparitan defendan paroladon, sed la malamika bruo de la homamaso sufokis lin, rivelante ilian neflekseblan postulon pri lia puno kiel tirano kaj perfidulo aliancita kun Kartago kontraŭ la greka libereco. En malespero, Mamerko demetis sian mantelon, kuris trans la teatron, kaj frapis sian kapon kontraŭ ŝtonan ŝtupon en suicidprovo, sed li postvivis la kolizion kaj estis kaptita vivanta. La asembleo tiam ordonis lian krucumon kiel ordinaran rabiston, ekzekutante lin publike por emfazi la pli larĝan kampanjon de Timoleono por ekstermi siciliajn tiranojn kaj restarigi memregadon. ==Heredaĵo== ===Bildigoj en antikvaj fontoj=== Plutarko, en sia "Vivo de Timoleono"<ref>[https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Timoleon*.html en informa retejo de la Universitato de Ĉikago] ({{en}})</ref>, prezentas Mamerkon kiel la tiranon de Katanio, kiu komence alianciĝis kun Timoleono post sia alveno en Sicilion en 344 a.K., provizante militistan subtenon kontraŭ kartagaj fortoj, sed poste fariĝis malamika pro envio pri la sukcesoj de Timoleono aŭ timo pri lia kreskanta influo. Ĉi tiu bildigo prezentas Mamerkon kiel oportunisman figuron, kies fideleco ŝanĝiĝis por aliĝi al Hiketo de Leontini kaj kartagaj interesoj, kulminante en lia rolo kiel ŝlosila kontraŭulo en postaj konfliktoj. La rakonto de Plutarko, prenita el pli fruaj helenismaj fontoj, emfazas la militeman naturon kaj retorikan lertecon de Mamerko, tamen subigas ĉi tiujn aspektojn al rakonto, kiu elstarigas la moralan kaj strategian superecon de Timoleono, eble reflektante por-korintan antaŭjuĝon en la biografia tradicio. Diodoro Sicilia, laŭ Libro 16 de sia [[Historia biblioteko]] ({{l-la|Bibliotheca historica}})<ref>[https://www.worldhistory.org/Diodorus_Siculus/ informoj en la retejo ''worldhistory.org''] ({{en}})</ref>, nomas Mamerkon (notita kiel "Marko" en iuj manuskriptoj, egaligita kun la Mamerko de Plutarko) la tirano de Katanio, kiu kontribuis per trupojn al la kampanjoj de Timoleono antaŭ ol alianciĝi kontraŭ li kun aliaj sirakuzaj frakcioj ĉirkaŭ 339–337 a.K. La resumoj de Diodoro, verŝajne derivitaj de la sicilia historiisto [[:en:Timaeus (historian)|Timeo de Tauromenio]] (ĉ. 350–260 a.K.), provizas pli analizan kronikon pri la eventoj, prezentante Mamerkon kiel partoprenanton en la pli larĝa reto de tiranecoj rezistantaj al la kontraŭtiranecaj klopodoj de Timoleono sen la moraliga tono de Plutarko. La pruva valoro kuŝas en la proksimeco de Timeo al la eventoj kiel tiutempa observanto de la siciliaj aferoj, kvankam lia verko estas konservita fragmente kaj kolorigita de kontraŭtiranaj sentoj oftaj en greka historiografio. Neniuj pluvivaj antikvaj fontoj atribuas pitagoreajn filozofiajn ligojn aŭ poeziajn verkojn rekte al ĉi tiu Mamerko de Katanio, distingante lin de senrilataj figuroj kiel la pitagora Mamerko (filo de [[Pitagoro]]) aŭ romiaj patricioj portantaj la nomon. La manko de sendependaj raportoj preter Plutarko kaj Diodoro substrekas breĉojn en la historia registro, kun eblaj inklinoj direkte al valorigo de liberigantoj kiel Timoleono super lokaj regantoj, limigante rekonstruojn al kruc-konfirmitaj detaloj el ĉi tiuj interdependaj rakontoj. ===Taksoj pri tirana regado=== Antikvaj fontoj, precipe Plutarko, taksas la regadon de Mamerko kiel karakterize tiranan, markitan je dependeco de milita forto kaj persona aroganteco prefere ol civitana konsento. En la "Vivo de Timoleono" de Plutarko, Mamerko estas prezentita defendante sian potencon per akra batalo proksime al la rivero Abolo kaj posta sieĝo de Katanio, agoj kiuj rezultigis lian kapitulacon kaj proceson en Sirakuzo, kie li estis kondamnita pro pluraj krimoj pravigantaj ekzekuton. Ĉi tiu portretado kongruas kun pli larĝa greka historiografia kondamno de siciliaj tiranoj kiel interrompantoj de tradiciaj institucioj, favorante soldulajn armeojn super popolaj asembleoj. Empiriaj rezultoj sugestas limigitajn avantaĝojn pri la aŭtokratio de Mamerko. Dum la malstabileco de Sicilio meze de la 4-a jarcento a.K. — devenanta de kartagaj invadoj kaj interurbaj konfliktoj — eble permesis al tiranoj kiel li trudi mallongdaŭran ordon en Katanio, liaj por-punikaj aliancoj pliakrigis eksterajn minacojn anstataŭ mildigi ilin. Diodoro Sicilia sugestas, ke tiaj regantoj kreskigis dividon, ĉar la koalicio de Mamerko kun Hiketo de Leontini kontraŭstaris la liberigajn kampanjojn de Timoleono, plilongigante militadon sen evidentaj defensivaj gajnoj por Katanio. Liaj mem-deklaritaj literaturaj okupoj, inkluzive de tragika poezio, reflektas ŝablonon inter siciliaj despotoj de kultura mem-pligrandigo maskanta trudan regadon, sed ne rezultigis dokumentitajn instituciajn reformojn aŭ ekonomian stabilecon. Sciencaj analizoj diskutas ĉu la reĝimo de Mamerko akcelis la submetiĝon de Katanio aŭ nelonge ŝirmis ĝin kontraŭ la sirakuza domineco. Subtenantoj de pozitiva rigardado de fruaj siciliaj tiranecoj elstarigas defensivajn rolojn kontraŭ invadantoj, tamen malfruaj ekzemploj kiel tiu de Mamerko — depende de eksterlanda (kartaga) subteno — ŝajnas kaŭze ligitaj al milita malvenko kaj al la erozio de loka aŭtonomio. La reorganizado plenumita de Timoleono post 337 a.K. restarigis demokratiajn elementojn tra la tuta Sicilio, sugestante ke tiranmortigo ebligis pli longdaŭran civitanan rezistecon rilate al la pasema kontrolo de figuroj kiel Mamerko, kies elpelo korelaciis kun regiona pacigo. Neniu pruvo indikas ke lia regado konservis la antaŭ-tiranecajn instituciojn de Katanio, anstataŭe, ĝi ekzempligas la vundeblecon de aŭtokratio al kunordigita opozicio en fragmentitaj politikaj sistemoj. == Referencoj == {{referencoj}} Ĉi tiu artikolo inkluzivas tradukajon de origine anglalingvaj teksteroj el publikaĵo nun en la [[publika havaĵo]]: William Smith, eld. (1870). "Mamercus". [https://archive.org/details/DictionaryOfGreekAndRomanBiographyAndMythology/Dictionary%20of%20Greek%20and%20Roman%20Biography%20and%20Mythology%20-%20Vol%202/page/910/mode/2up ''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology'', volumo 2, paĝo 911], arkivigita per la [[interreta arkivo]]. {{Trad|en|Mamercus of Catania|Q3844124}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 4-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Italio]] [[Kategorio:Mortintoj en Italio]] bu9zfvbaxj6ozfiyzfg9eucttt2fw2o 9495131 9495128 2026-10-18T10:11:57Z ThomasPusch 1869 9495131 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Hiketo de Leontini|Atanazo de Sirakuzo}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Μάμερκος της Κατάνιας<br>([[-367|367 a.K]] - [[-338|338 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =Plutarch's lives for boys and girls - being selected lives freely retold (1900) (14778881952).jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =Plutarko verkis sennombrajn biografiojn pri grekaj kaj romiaj filozofoj, historiisto kaj ŝtatestroj. |dato de naskiĝo =[[-367|367 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-338|338 a.K.]] |loko de morto =[[Sirakuzo]], [[Granda Grekio]] }} <big>'''Mamerko de Katanio'''</big> aŭ <big>'''Μάμερκος της Κατάνιας'''</big> estis tirano, kiu regis la sicilian grekan urboŝtaton Katanio ekde proksimume 344 a.K., koincidante kun la alveno de la korinta liberiganto [[Timoleono]], ĝis lia detronigo kaj ekzekuto en 337 a.K. Militema kaj riĉa figuro, li komence alianciĝis kun Timoleono post la venko de ĉi-lasta ĉe [[Adrano|Adranum]], provizante militistan subtenon, kiu helpis forpeli la kartagajn fortojn el Sirakuzo kaj malfortigi tiranajn defendejojn tra Sicilio. Tamen, la fideleco de Mamerko ŝanĝiĝis pro envio pri la sukcesoj de Timoleono aŭ timo pri lia kontraŭtirana sinteno; kune kun [[Hiketo de Leontini]], li konspiris kun la kartaganoj, instigante ilin sendi plifortikigojn por konservi influon en Sicilio kaj fanfaronante pri malgranda venko sur la dungosoldatoj de Timoleono, dediĉante kaptitajn ŝildojn kun mokaj versoj. Timoleono respondis decide, venkante la fortojn de Mamerko — plifortigitajn de kartagaj helpantoj — en akra kampa batalo proksime al la rivero Abolo<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Carthage_at_War/o3KzEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+of+the+Abolus+River&pg=PT103&printsec=frontcover "''Carthage at War''"] ({{en}})</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Battles_of_The_Greek_and_Roman_Worlds/Ba3pDAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+of+the+Abolus+River&pg=PT167&printsec=frontcover "''Battles of The Greek and Roman Worlds''" (bataloj de la graka kaj romia mondoj)] ({{en}})</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Plutarch_s_Lives_tr_with_notes_and_a_lif/VuQIAAAAQAAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+Abolus+River&pg=PA422&printsec=frontcover "''Plutarch's Lives''", traduko al la angla per A. Stewart kaj G. Long] ({{en}})</ref>, kie falis pli ol du mil malamikoj, kaj tio instigis Mamerkon fuĝi al Italio esperante varbi [[Lukanoj|lukanan helpon]]. Perfidita de siaj propraj kunuloj, kiuj transdonis Katanion al Timoleono, Mamerko serĉis rifuĝon ĉe la [[:fr:Hippon de Messine|tirano Hipono]]<ref>Hipono de Mesino estis tirano el Mesana, nuna [[Mesino]], [[Sicilio]], dum la [[4-a jarcento a.K.]]</ref> en [[Mesino|Mesana]], sed sieĝo devigis lian kapitulacon sub kondiĉo ke li estus juĝita en Sirakuzo. Ĉe sia publika aŭdienco, meze de malamika voĉbruado, Mamerko forlasis preparitan defendon, provis sinmortigi per frakasado de sia kapo kontraŭ teatra ŝtupo, sed postvivis nur por alfronti krucumon kiel kondamnita tirano. Lia regado kaj drama falo ekzempligas la volatilajn tiranecojn, kiujn la kampanjo de Timoleono celis, kontribuante por la restarigo de greka aŭtonomeco en Sicilio antaŭ renoviĝintaj kartagaj premoj. Rimarku, ke nuntempa historiisto [[Diodoro Sicilia]] registras la nomon kiel Marko, verŝajne variaĵo aŭ skribista eraro ligita al Mamerko de Plutarko en pli postaj studoj. ==Historia kunteksto== [[Dosiero:Castello Ursino, Catania 2024.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Castello Ursino en Katanio, Sicilio, Italio.</center>]] [[Dosiero:Return of Peisistratus to Athens with the false Minerva.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>[[:en:Pisistratus|Pizistrato]] (600 a.K. - 527 a.K.), tirano de Ateno. </center>]] [[Dosiero:Route to Sicily Taken by Athenians.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Itinero al Sicilio prenita de atenanoj.</center>]] [[Dosiero:Teatro_greco-romano_di_Catania_2024g.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Greko-romia teatro de Katanio, Sicilio.</center>]] [[Dosiero:Guide_to_Italy_and_Sicily_(1911)_(14743055796).jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva mapo de Sicilio, [[1911]].</center>]] [[Dosiero:OldCatania.png|eta|300ra|dekstre|<center>Bildo de Katanio en 1575.</center>]] ===Sicilio en la mezo de la 4-a jarcento a.K.=== Post la morto de [[Dionizo la 1-a (Sirakuzo)|Dionizo la 1-a]] en 367 a.K., post 38-jara tiraneco, kiu trudis Sirakuzan regadon sur granda parto de orienta Sicilio per konkeroj etendiĝantaj de Mesana ĝis la limo de [[Agrigento|Agriĝento]], la unuigita greka potencostrukturo de la insulo komencis erozii. Lia posteulo, [[Dionizo la 2-a (Sirakuzo)|Dionizo la 2-a]], heredis imperion dependan de vastaj soldulfortoj, sed alfrontis tujajn defiojn de internaj frakcioj, inkluzive de la influo de la filozofo [[Diono de Sirakuzo|Diono]], kio kondukis al la puĉo de Diono en 357 a.K. kaj provizora ekzilo de la tirano. Ĉi tiu potencovakuo instigis la transdonon de aŭtoritato al lokaj elitoj en urboj kiel [[Lentini|Leontini]] kaj [[Gela|Ĝela]], kie oportunismaj gvidantoj ekspluatis malfortigitan centran kontrolon por establi bagatelajn tiranecojn meze de daŭraj kvereloj. Okcidenta Sicilio restis sub kartaga regado, kun punikaj fortoj tenantaj ŝlosilajn fortikaĵojn kiel [[Marsala|Lilybaeum]] kaj retenantaj teritoriojn okcidente de la rivero [[Platani|Halycus]]<ref>[https://en.wiktionary.org/wiki/Halycus en la anglalingva vikivortaro]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/A_Dictionary_of_Greek_and_Roman_Geograph/5Y2kmOuYBLgC?hl=en&gbpv=1&dq=Halycus+River&pg=PA1029&printsec=frontcover "''A Dictionary of Greek and Roman Geography''"] ({{en}})</ref> laŭ la packontrakto de 367 a.K., kiu finis malamikecojn iniciatitajn sub Dionizo la 1-a. La intervenoj de Kartago, inkluzive de decidaj venkoj en antaŭaj konfliktoj kiel la invadoj de 409–392 a.K., kiuj prirabis [[Selinunte|Selinus]] kaj [[Himero (Sicilio)|Himero]], firmigis ilian ĉeeston, limigante grekajn marajn kaj teritoriajn ambiciojn dum ili ĉerpis tributojn de marbordaj enklavoj. Ĉi tiu divido daŭris ĝis la 350-aj kaj 340-aj jaroj a.K., kun kartagaj flotoj patrolantaj la nordokcidenton por malinstigi invadojn, tiel limigante orientan grekan resaniĝon kaj kreskigante dupolusan geopolitikan streĉitecon, kiu plifortigis lokajn sensekurecojn. Pligravigante tiujn eksterajn premojn, la interna dinamiko de Sicilio estis malstabiligita de [[hordo]]j de malmobilizitaj dungosoldatoj — taksitaj je pli ol 10 mil [[:en:Campanians|Kampanianoj]] kaj [[Iberoj]] sole el la armeoj de Dionizo la 1-a — kiuj, senpagaj kaj sengvidantoj post reĝimŝanĝoj, detruis kamparojn kaj sieĝis urbojn, instigante urbojn instali potenculojn por protekto. Ekonomiaj faktoroj intensigis la kaoson: la fekundaj ebenaĵoj de la insulo produktis abundan grenon (eksportante ĝis 200 mil [[:en:Medimnos|medimnojn]] ĉiujare al Ateno en pintaj klasikaj jaroj), olivojn kaj vinon, subtenante komercon per havenoj kiel Sirakuzo, tamen militado kaj banditaro interrompis rikoltojn kaj komercon, eroziante civitajn enspezojn kaj instigante oligarkajn rivalecojn inter [[Poliso (urboŝtato)|poleis]] pri kultiveblaj teroj kaj emporioj. Ĉi tiuj kondiĉoj, enradikiĝintaj en la antaŭa dependeco de la tiranoj je kondiĉaj aliancoj anstataŭ institucia lojaleco, kreis fekundan grundon por aventuremaj potencprenoj sen fortikaj demokratiaj aŭ federaciaj kontraŭpezoj. ===Politika pejzaĝo de Katanio=== Katanio suferis severan detruon en 403 a.K. kiam Dionizo la 1-a de Sirakuzo konkeris la urbon, vendis ĝiajn loĝantojn en sklavecon, kaj replenigis ĝin per kampanianaj dungosoldatoj lojalaj al sia reĝimo. Ĉi tiu deviga transloĝigo anstataŭigis la indiĝenan [[Ĥalkido|ĥalkidan]] grekan loĝantaron per militista grupo, interrompante delongajn civitanajn tradiciojn kaj kreskigante administradan strukturon dependan de soldulfrakcioj anstataŭ larĝaj civitanaj asembleoj. En la sekvaj jardekoj, dum la sirakuza kontrolo malkreskis post la morto de Dionizo la 1-a en 367 a.K., Katanio spertis intermitan rekuperadon sed restis vundebla al internaj potencbataloj, sen domina centra aŭtoritato por malhelpi la potencoprenojn pere de frakcioj. La ekonomia fundamento de la urbo baziĝis sur agrikulturo subtenata de la fekundaj vulkanaj grundoj derivitaj de la erupcioj de la [[Etna|Monto Etna]], kiuj riĉigis la ebenaĵojn per mineraloj idealaj por vinkultivado kaj grenproduktado. Ĉi tiu produktiveco permesis modestan loĝantaran rekuperadon antaŭ la mezo de la 4-a jarcento a.K., tamen la proksimeco al Etna ankaŭ prezentis riskojn pro laftorentoj kaj cindrofaloj, pliigante ekonomian malstabilecon. La strategia pozicio de Katanio laŭlonge de la orienta sicilia marbordo, fronte al la [[Ionia maro]], ebligis markomercon kun Grekio kaj Malgranda Azio sed same invitis interferon de regionaj potencoj, plimalbonigante lokajn dividojn. Antaŭ 344 a.K., la regado en Katanio miksis oligarkajn elementojn inter la setlanta elito kun reziduaj demokratiaj praktikoj de ĝiaj koloniaj originoj, kvankam kronika malstabileco - devenanta de la heterogena soldula demografio kaj pli larĝa sicilia fragmentiĝo sub la ŝanceliĝema regado de Dionizo la 2-a - igis ĝin ema al puĉoj fare de ambiciaj gvidantoj. Orienta Sicilio en ĉi tiu momento estis plena de tiranaj rivalecoj kaj kartagaj aliancoj, kiel videblas en konfliktoj implikantaj figurojn kiel [[Hiketo de Leontini]], kreante potencajn vakuojn, kiujn lokaj potenculoj ekspluatis meze de malfortigitaj interŝtataj ligoj. Tiaj kondiĉoj, sen fortikaj instituciaj kontroloj, faciligis la aperon de aŭtokrata regado en urboj kiel Katanio. ==Potencascendo== ===Surtronigo kiel Tirano en 344 a.K.=== Mamerko establis sin kiel tirano de Katanio antaŭ 344 a.K., dum la alveno de [[Timoleono]] en Sicilion kiel korinta liberiganto komisiita kontraŭbatali enradikiĝintajn tiranojn kaj kartagajn invadojn. Primaraj raportoj, inkluzive de [[Diodoro Sicilia]] kaj [[Plutarko]], prezentas lin kiel jam tenanton je tirana potenco kiam li proponis aliancon al Timoleono post la komenca venko de ĉi-lasta ĉe [[Adrano]], sugestante ke lia kapto okazis meze de la insula malstabileco kaŭzita de la malfortiĝo de la reĝimo de Dionizo la 2-a en Sirakuzo kaj rivalecoj inter lokaj potencotenantoj. Neniuj pluvivaj antikvaj fontoj provizas detalajn detalojn pri la mekanismoj de la ascendo de Mamerko, kiel ekzemple preciza ekspluatado de frakciaj dividoj ene de Katanio aŭ dependeco de soldulfortoj, kvankam la penetranta uzo de [[kondotiero]]j fare de siciliaj [[Despotismo|despotoj]] en la epoko igas tiajn taktikojn kredindaj inferencoj ene de pli larĝa historia kunteksto de Sicilio meze de la 4-a jarcento. Plutarko priskribas Mamerkon kiel "militeman kaj riĉan viron", implicante personajn rimedojn kiuj povus faciligi oportunismajn potencprenojn dum transira kaoso, dum Diodoro notas lian rapidan mobilizadon de "konsiderinda armeo" por subteni Timoleonon, atestante antaŭekzistantan militan kapaciton verŝajne instrumentan por lia firmiĝo. Ĉi tiu ascendo ekspluatis la fragmentitan politikan pejzaĝon de orienta Sicilio, kie la proksimeco de Katanio al Sirakuzo plifortigis ŝancojn por ambiciaj figuroj profiti de la distroj de la kontraŭtirana kampanjo de Timoleono kaj la kartaga mararmea ĉeesto en la Granda Haveno. La foresto de rezistaj rakontoj en la fontoj substrekas kiel tiaj potencoprenoj ofte okazis kun minimuma dokumentado, reflektante la norman volatilecon de grekaj tiranecoj en la regiono prefere ol unikajn cirkonstancojn. ===Faktoroj ebligantaj tiranecon=== La kolapso de la Dioniza tiraneco en Sirakuzo post la elpelo de Dionizo la 2-a fare de Diono en 357 a.K. kaj la murdo de Diono en 354 a.K. generis ĝeneraligitan politikan fragmentiĝon en la greka Sicilio, korodante establitajn oligarkajn kaj demokratiajn instituciojn en urboj kiel Katanio. Ĉi tiu vakuo de aŭtoritato, markita de frakciaj konfliktoj kaj neefika kolektiva regado, permesis al ambiciaj individuoj ekspluati privatan riĉaĵon kaj soldulgrupojn por trudi personan regadon, kiel pruvas la proliferado de almenaŭ dek malgrandaj tiranecoj antaŭ 344 a.K. kiam Timoleono intervenis. En Katanio, la foresto de fortika civitana asembleo aŭ unuigita defendtrupo simile ebligis al Mamerko firmigi potencon per trudaj rimedoj anstataŭ konsentaj procezoj. Eksteraj premoj de kartaga ekspansio en okcidenta Sicilio, inkluzive de ripetaj invadoj minacantaj orientan komercon kaj agrikulturon, plifortigis la allogon de aŭtokrata gvidado kapabla je rapida mobilizado. La kontrolo de Kartago sur unu triono de la insulo antaŭ la mezo de la 4-a jarcento a.K. interrompis greneksportojn kaj marbordan komercon, instigante kontrolon de la fekundaj vulkanaj grundoj de Katanio kaj strategia pozicio proksime al la [[Mesina markolo|Markolo de Mesino]] por iu ajn ebla potenculo serĉanta ekonomian influon kaj defensivajn aliancojn. Lokaj elitoj, alfrontantaj ekzistecajn minacojn sen centralizita kunordigo, ofte toleris aŭ subtenis tiranojn, kiuj promesis protekton, spegulante modelojn kie resursriĉaj poleis-oj ("urboj-ŝtatatoj") cedis al unuopaj komandantoj meze de interŝtata anarkio. Precedencoj el efikaj siciliaj tiranecoj, kiel la unuigo de orientaj urboj kontraŭ Kartago fare de [[Gelono la 1-a|Gelono]] ĉe [[Himero (Sicilio)|Himero]] en 480 a.K. kaj la fortikaĵaj retoj de Dionizo la 1-a en la malfrua 5-a jarcento a.K., kreskigis kulturan toleremon al [[Solrego|aŭtokratio]] kiel pragmata antidoto kontraŭ kaoso je polisnivelo. Ĉi tiuj historiaj modeloj montris kiel tiranoj povis plenummi stabilecon kaj militan sukceson kie konsideradaj korpusoj ŝanceliĝis, kondiĉigante la loĝantaron de Katanio por rigardi la reĝimon de Mamerko ne kiel [[aberacio]]n sed kiel restarigan ordon en epoko de endemia malstabileco. Tia akcepto estis plifortigita per la dependeco de la epoko je kondotier-stilaj fortoj, kie persona lojaleco al gvidanto anstataŭis institucian fidelecon. ==Regado kaj administrado== ===Administraj politikoj=== Mamerko regis Katanion kiel aŭtokrata tirano ekde proksimume 344 a.K. ĝis sia malvenko en 337 a.K., ekzercante absolutan kontrolon sur la aferoj de la urbo sen fari uzon de demokratiaj institucioj aŭ konsilioj, laŭ pluvivaj raportoj. Ĉeffontoj emfazas lian dependecon de persona riĉeco kaj permanenta armeo, inkluzive de dungosoldatoj, por devigi aŭtoritaton kaj subpremi opozicion, kiel pruvas la konsiderindaj fortoj, kiujn li mobilizis por aliancoj kaj defendo. Neniuj antikvaj historiistoj detaligas specifajn fiskajn rimedojn, kiel impostajn reformojn aŭ resurso-redistribuon, sub la regado de Mamerko, kvankam lia kapablo mobilizi grandajn kontingentojn implicas efikan eltiron je lokaj enspezoj aŭ tributo por subteni militajn bezonojn. Plutarko portretas lin kiel kaj militema kaj riĉa, sugestante, ke centralizita komando sur la ekonomiaj produktoj de Katanio financis la stabilecon de lia reĝimo. Indikoj pri publika infrastrukturo, kiel fortikaĵoj aŭ civitaj projektoj, forestas en ŝlosilaj tekstoj kiel tiuj de Diodoro Sicilia kaj Plutarko, diferencante de la dokumentitaj konstruprogramoj de samtempuloj kiel la Dionizoj en Sirakuzo. La raportita verkado pri tragedioj kaj poezioj dediĉitaj al Mamerko indikas personan engaĝiĝon kun kulturaj okupoj, eble etendiĝante al patroneco de literaturaj rondoj, kvankam neniuj organizitaj ŝtat-sponsoritaj iniciatoj estas atestitaj. ===Militaj kaj eksterlandaj rilatoj=== Mamerko subtenis sian tiranecon per profesia militforto, tipa de la siciliaj despotoj, kiu favoris dungitajn grekajn dungosoldatojn anstataŭ nefidindajn civitanajn trupojn por certigi kontrolon kaj rapidan respondon al interna malkonsento. Ĉi tiu dependeco je eksteraj soldatoj, ofte venigitaj el kontinenta Grekio aŭ italikaj regionoj, provizis taktikan flekseblecon sed postulis konstantajn financajn elspezojn el la resursoj de Katanio. En eksterlandaj aferoj, Mamerko adoptis pragmatan, oportunisman teknikon rilate al kartaga domineco en okcidenta Sicilio, komence alianciĝante kun Timoleono kontraŭ Kartago antaŭ ol ŝanĝi por formi ligojn kun ili por plifortigi sian pozicion meze de la tirana fragmentiĝo de Sicilio kaj pro timo pri la kontraŭtirana kampanjo de Timoleono. Li evitis rektan konflikton kaj samtemppe li ekspluatis potencodinamikon kiel celo je strategia malkuraĝigo, favorante aliancojn kiuj konservis la aŭtonomecon de Katanio. ==Konfliktoj kun Timoleono== ===Komenca kunlaborado=== Post la alveno de Timoleono en Sicilio en 344 a.K. por gvidi la korintan ekspedicion kontraŭ tirana regado kaj kartagaj invadoj, Mamerko, la establita tirano de Katanio, ĵuris fidelecon al li, aliĝante al la komenca ondo de siciliaj grekaj urboj serĉantaj liberiĝon de subpremaj reĝimoj kiel tiu de Hiketo de Leontini. Tiu submetiĝo faciligis la firmigon de subteno de Timoleono en orienta Sicilio, kie la rimedoj kaj strategia pozicio de Katanio plifortigis la kontraŭtiranan kampanjon. Post la decida malvenko de Timoleono kontraŭ la fortoj de Hiketo ĉe Adrano, Mamerko plifortigis ĉi tiun aliancon per formala alianckontrakto, provizante militistan kaj loĝistikan helpon kontraŭ komunaj kontraŭuloj, inkluzive de Hiketo — kiuj alvokis kartagan intervenon — kaj iliaj anstataŭantoj minacantaj grekan aŭtonomecon. Plutarko priskribas Mamerkon, karakterizitan kiel militema kaj riĉa reganto, kiel prezentanta sin inter la senditoj de urboj subtenantaj la aferon de Timoleono, elstarigante la taktikan naturon de ĉi tiu kunlaboro meze de la malstabila potenc-ekvilibro. La partnereco rezultigis rapide reciprokajn avantaĝojn: Timoleono akiris stabilan orientan flankon kaj pliajn fortojn por premi okcidenten direkte al Sirakuzo, dum Mamerko certigis sian pozicion per asociiĝo kun venka eksterulo kontraŭ rivalaj tiranoj, sen tuja defio al sia loka aŭtoritato. Ĉi tiu pragmata akordo, bazita sur oportuneco prefere ol daŭra lojaleco, reflektis la fragmentitan sicilian pejzaĝon, kie tiranoj kiel Mamerko oportune serĉis aliancojn por kontraŭstari kartagan ekspansion kaj internajn rivalojn. ===Ŝanĝo al Opozicio=== Post la fruaj venkoj de Timoleono, kiel ekzemple ĉe Adrano en 344 a.K., Mamerko komence plifortigis sian pozicion per alianciĝo kun la korinta generalo, provizante loĝistikan subtenon kiel provizado de trupoj ekde Katanio kaj sendante fortojn por helpi la sieĝon de Sirakuzo. Tamen, dum la kampanjoj de Timoleono plifirmigis grekan aŭtonomecon kaj malpliigis tiranajn fortikaĵojn en Sicilio, Mamerko retaksis la aliancon tra la lenso de memkonservado, rigardante la kreskantan aŭtoritaton de la eksterulo kiel ekzistecan riskon por lia regado. Plutarko atribuas tiun ŝanĝon al la envio de Mamerko pro la aklamado de Timoleono aŭ timo, ke la generalo ne nutris indulgon al despotoj, kio instigis kalkulitan harmoniigon por protekti lokajn potencostrukturojn. En decida ago pri spitemo, Mamerko forĝis pakton kun Hiketo de Leontini kaj la Kartaganoj, utiligante iliajn reciprokajn interesojn kontraŭ la antaŭeniro de Timoleono. Tiu koalicio eksplicite premis Kartagon plifortigi Sicilion per freŝaj armeoj sub komandantoj kiel Gisko<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Lives/Aqw0tnKs16cC?hl=en&gbpv=1&dq=Mamercus+Gisco&pg=PA177&printsec=frontcover Lives, [[Plutarko]]] ({{en}})</ref>, celante kontraŭbatali la perceptitan erozion de tirana daŭripovo sur la insulo. Tiaj manovroj eĥis ripetiĝantajn dinamikojn en la sicilia politiko de la mezo de la 4-a jarcento a.K., kie aŭtokratoj kiel Mamerko kutime rompis paktojn kiam eksteraj liberigantoj minacis la plifirmigitan kontrolon, favorante supervivon super antaŭaj engaĝiĝoj dum la kartaga hegemonio malkreskis kaj grekaj plifortikigoj ŝanĝis la ekvilibron. Ĉi tiu epizodo substrekis kaŭzajn kialojn por transfuĝo: la dependeco de tiranoj pri soldulfortoj kaj regionaj rivalecoj instigis sekurigajn vetojn meze de malstabilaj aliancoj, kun la ŝanĝo de Mamerko ekzempliganta kiel persona regado superis kolektivajn kontraŭ-punikajn klopodojn post kiam la efikeco de Timoleono fariĝis evidenta. ==Falo== ===Ŝlosilaj bataloj kaj malvenko en 337 a.K.=== En 337 a.K., Timoleono lanĉis kampanjon kontraŭ la ceteraj siciliaj tiranoj, kiuj estis ŝanĝiĝinta al opozicio, inkluzive de Mamerko de Katanio, kiu alianciĝis kun Hiketo de Leontini kaj instigis kartagan intervenon por kontraŭstari la dominecon de Timoleono. Ĉi tio okazis post kiam Mamerko ricevis kartagajn plifortigojn sub la komandanto Gisko, pliigante la streĉiĝojn dum Timoleono provis malmunti tiranajn defendejojn per sia kerno de korintaj dungosoldatoj kaj lokaj grekaj aliancanoj. La decida konflikto okazis en akra kampara batalo proksime al la rivero Abolo ekster Katanio, kie la fortoj de Timoleono venkis la armeon de Mamerko, kiu inkluzivis signifajn kartagajn plifortikigojn. Pli ol du mil soldatoj de Mamerko estis mortigitaj, kun granda parto estante la kartagaj helpantoj, montrante la efikecon de la taktika agreso de Timoleono kontraŭ nombre plifortigita sed malpli kohera malamiko. La dependeco de la korinta generalo je disciplinitaj dungosoldatoj pruviĝis supera en malferma kampara batalo, renversante la ekvilibron dum la koalicio de Mamerko ŝanceliĝis sub rekta atako. Ĉi tiu venko izolis Mamerkon, instigante la kartaganojn peti pacon kaj retiri subtenon de la tiranoj, tiel limigante iliajn domenojn okcidente de la [[Platani|rivero Liko]] kaj rezignante pri aliancoj kun figuroj kiel Mamerko. Lokaj transfuĝoj baldaŭ sekvis, ĉar la propraj mararmeaj kunuloj de Mamerko kaptis la okazon perfidi lin redirektante siajn ŝipojn kaj transdonante Katanion al Timoleono, plue eroziante lian kontrolon sen pliaj gravaj bataloj. Ĉi tiuj rezultoj substrekis la strategion de Timoleono kombini decidajn kampajn venkojn kun ekspluatado de internaj dividoj inter kontraŭuloj. ==Kapto kaj ekzekuto== Post lia malvenko fare de Timoleono proksime al la rivero Abolo, kie pli ol du mil soldatoj de Mamerko, inkluzive de kartaganaj helpantoj, estis mortigitaj, la tirano fuĝis per ŝipo al Italio por rekruti lukanajn dungosoldatojn. Liaj kunuloj tamen kaptis la okazon por perfidi lin, redirektante siajn triremojn al Sicilio kaj transdonante Katanion al Timoleono, kio devigis Mamerkon serĉi rifuĝon ĉe la tirano Hipono en Mesano (nuna [[Mesino]]).. Malespera pri plia rezisto, Mamerko kapitulacis al Timoleono kondiĉe ke li alfrontu proceson en Sirakuzo, kaj Timoleono konsentis ne persone akuzi lin. Alkondukita antaŭ la sirakuzan asembleon en 337 a.K., Mamerko provis fari preparitan defendan paroladon, sed la malamika bruo de la homamaso sufokis lin, rivelante ilian neflekseblan postulon pri lia puno kiel tirano kaj perfidulo aliancita kun Kartago kontraŭ la greka libereco. En malespero, Mamerko demetis sian mantelon, kuris trans la teatron, kaj frapis sian kapon kontraŭ ŝtonan ŝtupon en suicidprovo, sed li postvivis la kolizion kaj estis kaptita vivanta. La asembleo tiam ordonis lian krucumon kiel ordinaran rabiston, ekzekutante lin publike por emfazi la pli larĝan kampanjon de Timoleono por ekstermi siciliajn tiranojn kaj restarigi memregadon. ==Heredaĵo== ===Bildigoj en antikvaj fontoj=== Plutarko, en sia "Vivo de Timoleono"<ref>[https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Timoleon*.html en informa retejo de la Universitato de Ĉikago] ({{en}})</ref>, prezentas Mamerkon kiel la tiranon de Katanio, kiu komence alianciĝis kun Timoleono post sia alveno en Sicilion en 344 a.K., provizante militistan subtenon kontraŭ kartagaj fortoj, sed poste fariĝis malamika pro envio pri la sukcesoj de Timoleono aŭ timo pri lia kreskanta influo. Ĉi tiu bildigo prezentas Mamerkon kiel oportunisman figuron, kies fideleco ŝanĝiĝis por aliĝi al Hiketo de Leontini kaj kartagaj interesoj, kulminante en lia rolo kiel ŝlosila kontraŭulo en postaj konfliktoj. La rakonto de Plutarko, prenita el pli fruaj helenismaj fontoj, emfazas la militeman naturon kaj retorikan lertecon de Mamerko, tamen subigas ĉi tiujn aspektojn al rakonto, kiu elstarigas la moralan kaj strategian superecon de Timoleono, eble reflektante por-korintan antaŭjuĝon en la biografia tradicio. Diodoro Sicilia, laŭ Libro 16 de sia [[Historia biblioteko]] ({{l-la|Bibliotheca historica}})<ref>[https://www.worldhistory.org/Diodorus_Siculus/ informoj en la retejo ''worldhistory.org''] ({{en}})</ref>, nomas Mamerkon (notita kiel "Marko" en iuj manuskriptoj, egaligita kun la Mamerko de Plutarko) la tirano de Katanio, kiu kontribuis per trupojn al la kampanjoj de Timoleono antaŭ ol alianciĝi kontraŭ li kun aliaj sirakuzaj frakcioj ĉirkaŭ 339–337 a.K. La resumoj de Diodoro, verŝajne derivitaj de la sicilia historiisto [[:en:Timaeus (historian)|Timeo de Tauromenio]] (ĉ. 350–260 a.K.), provizas pli analizan kronikon pri la eventoj, prezentante Mamerkon kiel partoprenanton en la pli larĝa reto de tiranecoj rezistantaj al la kontraŭtiranecaj klopodoj de Timoleono sen la moraliga tono de Plutarko. La pruva valoro kuŝas en la proksimeco de Timeo al la eventoj kiel tiutempa observanto de la siciliaj aferoj, kvankam lia verko estas konservita fragmente kaj kolorigita de kontraŭtiranaj sentoj oftaj en greka historiografio. Neniuj pluvivaj antikvaj fontoj atribuas pitagoreajn filozofiajn ligojn aŭ poeziajn verkojn rekte al ĉi tiu Mamerko de Katanio, distingante lin de senrilataj figuroj kiel la pitagora Mamerko (filo de [[Pitagoro]]) aŭ romiaj patricioj portantaj la nomon. La manko de sendependaj raportoj preter Plutarko kaj Diodoro substrekas breĉojn en la historia registro, kun eblaj inklinoj direkte al valorigo de liberigantoj kiel Timoleono super lokaj regantoj, limigante rekonstruojn al kruc-konfirmitaj detaloj el ĉi tiuj interdependaj rakontoj. ===Taksoj pri tirana regado=== Antikvaj fontoj, precipe Plutarko, taksas la regadon de Mamerko kiel karakterize tiranan, markitan je dependeco de milita forto kaj persona aroganteco prefere ol civitana konsento. En la "Vivo de Timoleono" de Plutarko, Mamerko estas prezentita defendante sian potencon per akra batalo proksime al la rivero Abolo kaj posta sieĝo de Katanio, agoj kiuj rezultigis lian kapitulacon kaj proceson en Sirakuzo, kie li estis kondamnita pro pluraj krimoj pravigantaj ekzekuton. Ĉi tiu portretado kongruas kun pli larĝa greka historiografia kondamno de siciliaj tiranoj kiel interrompantoj de tradiciaj institucioj, favorante soldulajn armeojn super popolaj asembleoj. Empiriaj rezultoj sugestas limigitajn avantaĝojn pri la aŭtokratio de Mamerko. Dum la malstabileco de Sicilio meze de la 4-a jarcento a.K. — devenanta de kartagaj invadoj kaj interurbaj konfliktoj — eble permesis al tiranoj kiel li trudi mallongdaŭran ordon en Katanio, liaj por-punikaj aliancoj pliakrigis eksterajn minacojn anstataŭ mildigi ilin. Diodoro Sicilia sugestas, ke tiaj regantoj kreskigis dividon, ĉar la koalicio de Mamerko kun Hiketo de Leontini kontraŭstaris la liberigajn kampanjojn de Timoleono, plilongigante militadon sen evidentaj defensivaj gajnoj por Katanio. Liaj mem-deklaritaj literaturaj okupoj, inkluzive de tragika poezio, reflektas ŝablonon inter siciliaj despotoj de kultura mem-pligrandigo maskanta trudan regadon, sed ne rezultigis dokumentitajn instituciajn reformojn aŭ ekonomian stabilecon. Sciencaj analizoj diskutas ĉu la reĝimo de Mamerko akcelis la submetiĝon de Katanio aŭ nelonge ŝirmis ĝin kontraŭ la sirakuza domineco. Subtenantoj de pozitiva rigardado de fruaj siciliaj tiranecoj elstarigas defensivajn rolojn kontraŭ invadantoj, tamen malfruaj ekzemploj kiel tiu de Mamerko — depende de eksterlanda (kartaga) subteno — ŝajnas kaŭze ligitaj al milita malvenko kaj al la erozio de loka aŭtonomio. La reorganizado plenumita de Timoleono post 337 a.K. restarigis demokratiajn elementojn tra la tuta Sicilio, sugestante ke tiranmortigo ebligis pli longdaŭran civitanan rezistecon rilate al la pasema kontrolo de figuroj kiel Mamerko, kies elpelo korelaciis kun regiona pacigo. Neniu pruvo indikas ke lia regado konservis la antaŭ-tiranecajn instituciojn de Katanio, anstataŭe, ĝi ekzempligas la vundeblecon de aŭtokratio al kunordigita opozicio en fragmentitaj politikaj sistemoj. == Referencoj == {{referencoj}} Ĉi tiu artikolo inkluzivas tradukajon de origine anglalingvaj teksteroj el publikaĵo nun en la [[publika havaĵo]]: William Smith, eld. (1870). "Mamercus". [https://archive.org/details/DictionaryOfGreekAndRomanBiographyAndMythology/Dictionary%20of%20Greek%20and%20Roman%20Biography%20and%20Mythology%20-%20Vol%202/page/910/mode/2up ''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology'', volumo 2, paĝo 911], arkivigita per la [[interreta arkivo]]. ({{en}}) {{Trad|en|Mamercus of Catane|Q3844124}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 4-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Italio]] [[Kategorio:Mortintoj en Italio]] 46xw9u9bej4xchnnw4p1r4tqmxk9gn0 9495132 9495131 2026-10-18T10:14:04Z ThomasPusch 1869 /* Ŝanĝo al Opozicio */ 9495132 wikitext text/x-wiki {{Vidu ankaŭ|Hiketo de Leontini|Atanazo de Sirakuzo}} {{Informkesto gravulo |nomo =<span style="text-shadow:white 4px 4px 2px;"><font color="black"><big><b>Μάμερκος της Κατάνιας<br>([[-367|367 a.K]] - [[-338|338 a.K.]])</b></font></big></big></span> |dosiero =Plutarch's lives for boys and girls - being selected lives freely retold (1900) (14778881952).jpg | grandeco de dosiero = 250ra |priskribo =Plutarko verkis sennombrajn biografiojn pri grekaj kaj romiaj filozofoj, historiisto kaj ŝtatestroj. |dato de naskiĝo =[[-367|367 a.K]] |loko de naskiĝo =[[Granda Grekio]] |dato de morto =[[-338|338 a.K.]] |loko de morto =[[Sirakuzo]], [[Granda Grekio]] }} <big>'''Mamerko de Katanio'''</big> aŭ <big>'''Μάμερκος της Κατάνιας'''</big> estis tirano, kiu regis la sicilian grekan urboŝtaton Katanio ekde proksimume 344 a.K., koincidante kun la alveno de la korinta liberiganto [[Timoleono]], ĝis lia detronigo kaj ekzekuto en 337 a.K. Militema kaj riĉa figuro, li komence alianciĝis kun Timoleono post la venko de ĉi-lasta ĉe [[Adrano|Adranum]], provizante militistan subtenon, kiu helpis forpeli la kartagajn fortojn el Sirakuzo kaj malfortigi tiranajn defendejojn tra Sicilio. Tamen, la fideleco de Mamerko ŝanĝiĝis pro envio pri la sukcesoj de Timoleono aŭ timo pri lia kontraŭtirana sinteno; kune kun [[Hiketo de Leontini]], li konspiris kun la kartaganoj, instigante ilin sendi plifortikigojn por konservi influon en Sicilio kaj fanfaronante pri malgranda venko sur la dungosoldatoj de Timoleono, dediĉante kaptitajn ŝildojn kun mokaj versoj. Timoleono respondis decide, venkante la fortojn de Mamerko — plifortigitajn de kartagaj helpantoj — en akra kampa batalo proksime al la rivero Abolo<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Carthage_at_War/o3KzEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+of+the+Abolus+River&pg=PT103&printsec=frontcover "''Carthage at War''"] ({{en}})</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Battles_of_The_Greek_and_Roman_Worlds/Ba3pDAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+of+the+Abolus+River&pg=PT167&printsec=frontcover "''Battles of The Greek and Roman Worlds''" (bataloj de la graka kaj romia mondoj)] ({{en}})</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Plutarch_s_Lives_tr_with_notes_and_a_lif/VuQIAAAAQAAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Battle+Abolus+River&pg=PA422&printsec=frontcover "''Plutarch's Lives''", traduko al la angla per A. Stewart kaj G. Long] ({{en}})</ref>, kie falis pli ol du mil malamikoj, kaj tio instigis Mamerkon fuĝi al Italio esperante varbi [[Lukanoj|lukanan helpon]]. Perfidita de siaj propraj kunuloj, kiuj transdonis Katanion al Timoleono, Mamerko serĉis rifuĝon ĉe la [[:fr:Hippon de Messine|tirano Hipono]]<ref>Hipono de Mesino estis tirano el Mesana, nuna [[Mesino]], [[Sicilio]], dum la [[4-a jarcento a.K.]]</ref> en [[Mesino|Mesana]], sed sieĝo devigis lian kapitulacon sub kondiĉo ke li estus juĝita en Sirakuzo. Ĉe sia publika aŭdienco, meze de malamika voĉbruado, Mamerko forlasis preparitan defendon, provis sinmortigi per frakasado de sia kapo kontraŭ teatra ŝtupo, sed postvivis nur por alfronti krucumon kiel kondamnita tirano. Lia regado kaj drama falo ekzempligas la volatilajn tiranecojn, kiujn la kampanjo de Timoleono celis, kontribuante por la restarigo de greka aŭtonomeco en Sicilio antaŭ renoviĝintaj kartagaj premoj. Rimarku, ke nuntempa historiisto [[Diodoro Sicilia]] registras la nomon kiel Marko, verŝajne variaĵo aŭ skribista eraro ligita al Mamerko de Plutarko en pli postaj studoj. ==Historia kunteksto== [[Dosiero:Castello Ursino, Catania 2024.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Castello Ursino en Katanio, Sicilio, Italio.</center>]] [[Dosiero:Return of Peisistratus to Athens with the false Minerva.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>[[:en:Pisistratus|Pizistrato]] (600 a.K. - 527 a.K.), tirano de Ateno. </center>]] [[Dosiero:Route to Sicily Taken by Athenians.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Itinero al Sicilio prenita de atenanoj.</center>]] [[Dosiero:Teatro_greco-romano_di_Catania_2024g.jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Greko-romia teatro de Katanio, Sicilio.</center>]] [[Dosiero:Guide_to_Italy_and_Sicily_(1911)_(14743055796).jpg|eta|300ra|dekstre|<center>Antikva mapo de Sicilio, [[1911]].</center>]] [[Dosiero:OldCatania.png|eta|300ra|dekstre|<center>Bildo de Katanio en 1575.</center>]] ===Sicilio en la mezo de la 4-a jarcento a.K.=== Post la morto de [[Dionizo la 1-a (Sirakuzo)|Dionizo la 1-a]] en 367 a.K., post 38-jara tiraneco, kiu trudis Sirakuzan regadon sur granda parto de orienta Sicilio per konkeroj etendiĝantaj de Mesana ĝis la limo de [[Agrigento|Agriĝento]], la unuigita greka potencostrukturo de la insulo komencis erozii. Lia posteulo, [[Dionizo la 2-a (Sirakuzo)|Dionizo la 2-a]], heredis imperion dependan de vastaj soldulfortoj, sed alfrontis tujajn defiojn de internaj frakcioj, inkluzive de la influo de la filozofo [[Diono de Sirakuzo|Diono]], kio kondukis al la puĉo de Diono en 357 a.K. kaj provizora ekzilo de la tirano. Ĉi tiu potencovakuo instigis la transdonon de aŭtoritato al lokaj elitoj en urboj kiel [[Lentini|Leontini]] kaj [[Gela|Ĝela]], kie oportunismaj gvidantoj ekspluatis malfortigitan centran kontrolon por establi bagatelajn tiranecojn meze de daŭraj kvereloj. Okcidenta Sicilio restis sub kartaga regado, kun punikaj fortoj tenantaj ŝlosilajn fortikaĵojn kiel [[Marsala|Lilybaeum]] kaj retenantaj teritoriojn okcidente de la rivero [[Platani|Halycus]]<ref>[https://en.wiktionary.org/wiki/Halycus en la anglalingva vikivortaro]</ref><ref>[https://www.google.com.br/books/edition/A_Dictionary_of_Greek_and_Roman_Geograph/5Y2kmOuYBLgC?hl=en&gbpv=1&dq=Halycus+River&pg=PA1029&printsec=frontcover "''A Dictionary of Greek and Roman Geography''"] ({{en}})</ref> laŭ la packontrakto de 367 a.K., kiu finis malamikecojn iniciatitajn sub Dionizo la 1-a. La intervenoj de Kartago, inkluzive de decidaj venkoj en antaŭaj konfliktoj kiel la invadoj de 409–392 a.K., kiuj prirabis [[Selinunte|Selinus]] kaj [[Himero (Sicilio)|Himero]], firmigis ilian ĉeeston, limigante grekajn marajn kaj teritoriajn ambiciojn dum ili ĉerpis tributojn de marbordaj enklavoj. Ĉi tiu divido daŭris ĝis la 350-aj kaj 340-aj jaroj a.K., kun kartagaj flotoj patrolantaj la nordokcidenton por malinstigi invadojn, tiel limigante orientan grekan resaniĝon kaj kreskigante dupolusan geopolitikan streĉitecon, kiu plifortigis lokajn sensekurecojn. Pligravigante tiujn eksterajn premojn, la interna dinamiko de Sicilio estis malstabiligita de [[hordo]]j de malmobilizitaj dungosoldatoj — taksitaj je pli ol 10 mil [[:en:Campanians|Kampanianoj]] kaj [[Iberoj]] sole el la armeoj de Dionizo la 1-a — kiuj, senpagaj kaj sengvidantoj post reĝimŝanĝoj, detruis kamparojn kaj sieĝis urbojn, instigante urbojn instali potenculojn por protekto. Ekonomiaj faktoroj intensigis la kaoson: la fekundaj ebenaĵoj de la insulo produktis abundan grenon (eksportante ĝis 200 mil [[:en:Medimnos|medimnojn]] ĉiujare al Ateno en pintaj klasikaj jaroj), olivojn kaj vinon, subtenante komercon per havenoj kiel Sirakuzo, tamen militado kaj banditaro interrompis rikoltojn kaj komercon, eroziante civitajn enspezojn kaj instigante oligarkajn rivalecojn inter [[Poliso (urboŝtato)|poleis]] pri kultiveblaj teroj kaj emporioj. Ĉi tiuj kondiĉoj, enradikiĝintaj en la antaŭa dependeco de la tiranoj je kondiĉaj aliancoj anstataŭ institucia lojaleco, kreis fekundan grundon por aventuremaj potencprenoj sen fortikaj demokratiaj aŭ federaciaj kontraŭpezoj. ===Politika pejzaĝo de Katanio=== Katanio suferis severan detruon en 403 a.K. kiam Dionizo la 1-a de Sirakuzo konkeris la urbon, vendis ĝiajn loĝantojn en sklavecon, kaj replenigis ĝin per kampanianaj dungosoldatoj lojalaj al sia reĝimo. Ĉi tiu deviga transloĝigo anstataŭigis la indiĝenan [[Ĥalkido|ĥalkidan]] grekan loĝantaron per militista grupo, interrompante delongajn civitanajn tradiciojn kaj kreskigante administradan strukturon dependan de soldulfrakcioj anstataŭ larĝaj civitanaj asembleoj. En la sekvaj jardekoj, dum la sirakuza kontrolo malkreskis post la morto de Dionizo la 1-a en 367 a.K., Katanio spertis intermitan rekuperadon sed restis vundebla al internaj potencbataloj, sen domina centra aŭtoritato por malhelpi la potencoprenojn pere de frakcioj. La ekonomia fundamento de la urbo baziĝis sur agrikulturo subtenata de la fekundaj vulkanaj grundoj derivitaj de la erupcioj de la [[Etna|Monto Etna]], kiuj riĉigis la ebenaĵojn per mineraloj idealaj por vinkultivado kaj grenproduktado. Ĉi tiu produktiveco permesis modestan loĝantaran rekuperadon antaŭ la mezo de la 4-a jarcento a.K., tamen la proksimeco al Etna ankaŭ prezentis riskojn pro laftorentoj kaj cindrofaloj, pliigante ekonomian malstabilecon. La strategia pozicio de Katanio laŭlonge de la orienta sicilia marbordo, fronte al la [[Ionia maro]], ebligis markomercon kun Grekio kaj Malgranda Azio sed same invitis interferon de regionaj potencoj, plimalbonigante lokajn dividojn. Antaŭ 344 a.K., la regado en Katanio miksis oligarkajn elementojn inter la setlanta elito kun reziduaj demokratiaj praktikoj de ĝiaj koloniaj originoj, kvankam kronika malstabileco - devenanta de la heterogena soldula demografio kaj pli larĝa sicilia fragmentiĝo sub la ŝanceliĝema regado de Dionizo la 2-a - igis ĝin ema al puĉoj fare de ambiciaj gvidantoj. Orienta Sicilio en ĉi tiu momento estis plena de tiranaj rivalecoj kaj kartagaj aliancoj, kiel videblas en konfliktoj implikantaj figurojn kiel [[Hiketo de Leontini]], kreante potencajn vakuojn, kiujn lokaj potenculoj ekspluatis meze de malfortigitaj interŝtataj ligoj. Tiaj kondiĉoj, sen fortikaj instituciaj kontroloj, faciligis la aperon de aŭtokrata regado en urboj kiel Katanio. ==Potencascendo== ===Surtronigo kiel Tirano en 344 a.K.=== Mamerko establis sin kiel tirano de Katanio antaŭ 344 a.K., dum la alveno de [[Timoleono]] en Sicilion kiel korinta liberiganto komisiita kontraŭbatali enradikiĝintajn tiranojn kaj kartagajn invadojn. Primaraj raportoj, inkluzive de [[Diodoro Sicilia]] kaj [[Plutarko]], prezentas lin kiel jam tenanton je tirana potenco kiam li proponis aliancon al Timoleono post la komenca venko de ĉi-lasta ĉe [[Adrano]], sugestante ke lia kapto okazis meze de la insula malstabileco kaŭzita de la malfortiĝo de la reĝimo de Dionizo la 2-a en Sirakuzo kaj rivalecoj inter lokaj potencotenantoj. Neniuj pluvivaj antikvaj fontoj provizas detalajn detalojn pri la mekanismoj de la ascendo de Mamerko, kiel ekzemple preciza ekspluatado de frakciaj dividoj ene de Katanio aŭ dependeco de soldulfortoj, kvankam la penetranta uzo de [[kondotiero]]j fare de siciliaj [[Despotismo|despotoj]] en la epoko igas tiajn taktikojn kredindaj inferencoj ene de pli larĝa historia kunteksto de Sicilio meze de la 4-a jarcento. Plutarko priskribas Mamerkon kiel "militeman kaj riĉan viron", implicante personajn rimedojn kiuj povus faciligi oportunismajn potencprenojn dum transira kaoso, dum Diodoro notas lian rapidan mobilizadon de "konsiderinda armeo" por subteni Timoleonon, atestante antaŭekzistantan militan kapaciton verŝajne instrumentan por lia firmiĝo. Ĉi tiu ascendo ekspluatis la fragmentitan politikan pejzaĝon de orienta Sicilio, kie la proksimeco de Katanio al Sirakuzo plifortigis ŝancojn por ambiciaj figuroj profiti de la distroj de la kontraŭtirana kampanjo de Timoleono kaj la kartaga mararmea ĉeesto en la Granda Haveno. La foresto de rezistaj rakontoj en la fontoj substrekas kiel tiaj potencoprenoj ofte okazis kun minimuma dokumentado, reflektante la norman volatilecon de grekaj tiranecoj en la regiono prefere ol unikajn cirkonstancojn. ===Faktoroj ebligantaj tiranecon=== La kolapso de la Dioniza tiraneco en Sirakuzo post la elpelo de Dionizo la 2-a fare de Diono en 357 a.K. kaj la murdo de Diono en 354 a.K. generis ĝeneraligitan politikan fragmentiĝon en la greka Sicilio, korodante establitajn oligarkajn kaj demokratiajn instituciojn en urboj kiel Katanio. Ĉi tiu vakuo de aŭtoritato, markita de frakciaj konfliktoj kaj neefika kolektiva regado, permesis al ambiciaj individuoj ekspluati privatan riĉaĵon kaj soldulgrupojn por trudi personan regadon, kiel pruvas la proliferado de almenaŭ dek malgrandaj tiranecoj antaŭ 344 a.K. kiam Timoleono intervenis. En Katanio, la foresto de fortika civitana asembleo aŭ unuigita defendtrupo simile ebligis al Mamerko firmigi potencon per trudaj rimedoj anstataŭ konsentaj procezoj. Eksteraj premoj de kartaga ekspansio en okcidenta Sicilio, inkluzive de ripetaj invadoj minacantaj orientan komercon kaj agrikulturon, plifortigis la allogon de aŭtokrata gvidado kapabla je rapida mobilizado. La kontrolo de Kartago sur unu triono de la insulo antaŭ la mezo de la 4-a jarcento a.K. interrompis greneksportojn kaj marbordan komercon, instigante kontrolon de la fekundaj vulkanaj grundoj de Katanio kaj strategia pozicio proksime al la [[Mesina markolo|Markolo de Mesino]] por iu ajn ebla potenculo serĉanta ekonomian influon kaj defensivajn aliancojn. Lokaj elitoj, alfrontantaj ekzistecajn minacojn sen centralizita kunordigo, ofte toleris aŭ subtenis tiranojn, kiuj promesis protekton, spegulante modelojn kie resursriĉaj poleis-oj ("urboj-ŝtatatoj") cedis al unuopaj komandantoj meze de interŝtata anarkio. Precedencoj el efikaj siciliaj tiranecoj, kiel la unuigo de orientaj urboj kontraŭ Kartago fare de [[Gelono la 1-a|Gelono]] ĉe [[Himero (Sicilio)|Himero]] en 480 a.K. kaj la fortikaĵaj retoj de Dionizo la 1-a en la malfrua 5-a jarcento a.K., kreskigis kulturan toleremon al [[Solrego|aŭtokratio]] kiel pragmata antidoto kontraŭ kaoso je polisnivelo. Ĉi tiuj historiaj modeloj montris kiel tiranoj povis plenummi stabilecon kaj militan sukceson kie konsideradaj korpusoj ŝanceliĝis, kondiĉigante la loĝantaron de Katanio por rigardi la reĝimon de Mamerko ne kiel [[aberacio]]n sed kiel restarigan ordon en epoko de endemia malstabileco. Tia akcepto estis plifortigita per la dependeco de la epoko je kondotier-stilaj fortoj, kie persona lojaleco al gvidanto anstataŭis institucian fidelecon. ==Regado kaj administrado== ===Administraj politikoj=== Mamerko regis Katanion kiel aŭtokrata tirano ekde proksimume 344 a.K. ĝis sia malvenko en 337 a.K., ekzercante absolutan kontrolon sur la aferoj de la urbo sen fari uzon de demokratiaj institucioj aŭ konsilioj, laŭ pluvivaj raportoj. Ĉeffontoj emfazas lian dependecon de persona riĉeco kaj permanenta armeo, inkluzive de dungosoldatoj, por devigi aŭtoritaton kaj subpremi opozicion, kiel pruvas la konsiderindaj fortoj, kiujn li mobilizis por aliancoj kaj defendo. Neniuj antikvaj historiistoj detaligas specifajn fiskajn rimedojn, kiel impostajn reformojn aŭ resurso-redistribuon, sub la regado de Mamerko, kvankam lia kapablo mobilizi grandajn kontingentojn implicas efikan eltiron je lokaj enspezoj aŭ tributo por subteni militajn bezonojn. Plutarko portretas lin kiel kaj militema kaj riĉa, sugestante, ke centralizita komando sur la ekonomiaj produktoj de Katanio financis la stabilecon de lia reĝimo. Indikoj pri publika infrastrukturo, kiel fortikaĵoj aŭ civitaj projektoj, forestas en ŝlosilaj tekstoj kiel tiuj de Diodoro Sicilia kaj Plutarko, diferencante de la dokumentitaj konstruprogramoj de samtempuloj kiel la Dionizoj en Sirakuzo. La raportita verkado pri tragedioj kaj poezioj dediĉitaj al Mamerko indikas personan engaĝiĝon kun kulturaj okupoj, eble etendiĝante al patroneco de literaturaj rondoj, kvankam neniuj organizitaj ŝtat-sponsoritaj iniciatoj estas atestitaj. ===Militaj kaj eksterlandaj rilatoj=== Mamerko subtenis sian tiranecon per profesia militforto, tipa de la siciliaj despotoj, kiu favoris dungitajn grekajn dungosoldatojn anstataŭ nefidindajn civitanajn trupojn por certigi kontrolon kaj rapidan respondon al interna malkonsento. Ĉi tiu dependeco je eksteraj soldatoj, ofte venigitaj el kontinenta Grekio aŭ italikaj regionoj, provizis taktikan flekseblecon sed postulis konstantajn financajn elspezojn el la resursoj de Katanio. En eksterlandaj aferoj, Mamerko adoptis pragmatan, oportunisman teknikon rilate al kartaga domineco en okcidenta Sicilio, komence alianciĝante kun Timoleono kontraŭ Kartago antaŭ ol ŝanĝi por formi ligojn kun ili por plifortigi sian pozicion meze de la tirana fragmentiĝo de Sicilio kaj pro timo pri la kontraŭtirana kampanjo de Timoleono. Li evitis rektan konflikton kaj samtemppe li ekspluatis potencodinamikon kiel celo je strategia malkuraĝigo, favorante aliancojn kiuj konservis la aŭtonomecon de Katanio. ==Konfliktoj kun Timoleono== ===Komenca kunlaborado=== Post la alveno de Timoleono en Sicilio en 344 a.K. por gvidi la korintan ekspedicion kontraŭ tirana regado kaj kartagaj invadoj, Mamerko, la establita tirano de Katanio, ĵuris fidelecon al li, aliĝante al la komenca ondo de siciliaj grekaj urboj serĉantaj liberiĝon de subpremaj reĝimoj kiel tiu de Hiketo de Leontini. Tiu submetiĝo faciligis la firmigon de subteno de Timoleono en orienta Sicilio, kie la rimedoj kaj strategia pozicio de Katanio plifortigis la kontraŭtiranan kampanjon. Post la decida malvenko de Timoleono kontraŭ la fortoj de Hiketo ĉe Adrano, Mamerko plifortigis ĉi tiun aliancon per formala alianckontrakto, provizante militistan kaj loĝistikan helpon kontraŭ komunaj kontraŭuloj, inkluzive de Hiketo — kiuj alvokis kartagan intervenon — kaj iliaj anstataŭantoj minacantaj grekan aŭtonomecon. Plutarko priskribas Mamerkon, karakterizitan kiel militema kaj riĉa reganto, kiel prezentanta sin inter la senditoj de urboj subtenantaj la aferon de Timoleono, elstarigante la taktikan naturon de ĉi tiu kunlaboro meze de la malstabila potenc-ekvilibro. La partnereco rezultigis rapide reciprokajn avantaĝojn: Timoleono akiris stabilan orientan flankon kaj pliajn fortojn por premi okcidenten direkte al Sirakuzo, dum Mamerko certigis sian pozicion per asociiĝo kun venka eksterulo kontraŭ rivalaj tiranoj, sen tuja defio al sia loka aŭtoritato. Ĉi tiu pragmata akordo, bazita sur oportuneco prefere ol daŭra lojaleco, reflektis la fragmentitan sicilian pejzaĝon, kie tiranoj kiel Mamerko oportune serĉis aliancojn por kontraŭstari kartagan ekspansion kaj internajn rivalojn. ===Ŝanĝo al Opozicio=== Post la fruaj venkoj de Timoleono, kiel ekzemple ĉe Adrano en 344 a.K., Mamerko komence plifortigis sian pozicion per alianciĝo kun la korinta generalo, provizante loĝistikan subtenon kiel provizado de trupoj ekde Katanio kaj sendante fortojn por helpi la sieĝon de Sirakuzo. Tamen, dum la kampanjoj de Timoleono plifirmigis grekan aŭtonomecon kaj malpliigis tiranajn fortikaĵojn en Sicilio, Mamerko retaksis la aliancon tra la lenso de memkonservado, rigardante la kreskantan aŭtoritaton de la eksterulo kiel ekzistecan riskon por lia regado. Plutarko atribuas tiun ŝanĝon al la envio de Mamerko pro la aklamado de Timoleono aŭ timo, ke la generalo ne nutris indulgon al despotoj, kio instigis kalkulitan harmoniigon por protekti lokajn potencostrukturojn. En decida ago pri spitemo, Mamerko forĝis pakton kun Hiketo de Leontini kaj la Kartaganoj, utiligante iliajn reciprokajn interesojn kontraŭ la antaŭeniro de Timoleono. Tiu koalicio eksplicite premis Kartagon plifortigi Sicilion per freŝaj armeoj sub komandantoj kiel Gisko<ref>[https://www.google.com.br/books/edition/Lives/Aqw0tnKs16cC?hl=en&gbpv=1&dq=Mamercus+Gisco&pg=PA177&printsec=frontcover Lives, [[Plutarko]]] (traduko {{en}})</ref>, celante kontraŭbatali la perceptitan erozion de tirana daŭripovo sur la insulo. Tiaj manovroj eĥis ripetiĝantajn dinamikojn en la sicilia politiko de la mezo de la 4-a jarcento a.K., kie aŭtokratoj kiel Mamerko kutime rompis paktojn kiam eksteraj liberigantoj minacis la plifirmigitan kontrolon, favorante supervivon super antaŭaj engaĝiĝoj dum la kartaga hegemonio malkreskis kaj grekaj plifortikigoj ŝanĝis la ekvilibron. Ĉi tiu epizodo substrekis kaŭzajn kialojn por transfuĝo: la dependeco de tiranoj pri soldulfortoj kaj regionaj rivalecoj instigis sekurigajn vetojn meze de malstabilaj aliancoj, kun la ŝanĝo de Mamerko ekzempliganta kiel persona regado superis kolektivajn kontraŭ-punikajn klopodojn post kiam la efikeco de Timoleono fariĝis evidenta. ==Falo== ===Ŝlosilaj bataloj kaj malvenko en 337 a.K.=== En 337 a.K., Timoleono lanĉis kampanjon kontraŭ la ceteraj siciliaj tiranoj, kiuj estis ŝanĝiĝinta al opozicio, inkluzive de Mamerko de Katanio, kiu alianciĝis kun Hiketo de Leontini kaj instigis kartagan intervenon por kontraŭstari la dominecon de Timoleono. Ĉi tio okazis post kiam Mamerko ricevis kartagajn plifortigojn sub la komandanto Gisko, pliigante la streĉiĝojn dum Timoleono provis malmunti tiranajn defendejojn per sia kerno de korintaj dungosoldatoj kaj lokaj grekaj aliancanoj. La decida konflikto okazis en akra kampara batalo proksime al la rivero Abolo ekster Katanio, kie la fortoj de Timoleono venkis la armeon de Mamerko, kiu inkluzivis signifajn kartagajn plifortikigojn. Pli ol du mil soldatoj de Mamerko estis mortigitaj, kun granda parto estante la kartagaj helpantoj, montrante la efikecon de la taktika agreso de Timoleono kontraŭ nombre plifortigita sed malpli kohera malamiko. La dependeco de la korinta generalo je disciplinitaj dungosoldatoj pruviĝis supera en malferma kampara batalo, renversante la ekvilibron dum la koalicio de Mamerko ŝanceliĝis sub rekta atako. Ĉi tiu venko izolis Mamerkon, instigante la kartaganojn peti pacon kaj retiri subtenon de la tiranoj, tiel limigante iliajn domenojn okcidente de la [[Platani|rivero Liko]] kaj rezignante pri aliancoj kun figuroj kiel Mamerko. Lokaj transfuĝoj baldaŭ sekvis, ĉar la propraj mararmeaj kunuloj de Mamerko kaptis la okazon perfidi lin redirektante siajn ŝipojn kaj transdonante Katanion al Timoleono, plue eroziante lian kontrolon sen pliaj gravaj bataloj. Ĉi tiuj rezultoj substrekis la strategion de Timoleono kombini decidajn kampajn venkojn kun ekspluatado de internaj dividoj inter kontraŭuloj. ==Kapto kaj ekzekuto== Post lia malvenko fare de Timoleono proksime al la rivero Abolo, kie pli ol du mil soldatoj de Mamerko, inkluzive de kartaganaj helpantoj, estis mortigitaj, la tirano fuĝis per ŝipo al Italio por rekruti lukanajn dungosoldatojn. Liaj kunuloj tamen kaptis la okazon por perfidi lin, redirektante siajn triremojn al Sicilio kaj transdonante Katanion al Timoleono, kio devigis Mamerkon serĉi rifuĝon ĉe la tirano Hipono en Mesano (nuna [[Mesino]]).. Malespera pri plia rezisto, Mamerko kapitulacis al Timoleono kondiĉe ke li alfrontu proceson en Sirakuzo, kaj Timoleono konsentis ne persone akuzi lin. Alkondukita antaŭ la sirakuzan asembleon en 337 a.K., Mamerko provis fari preparitan defendan paroladon, sed la malamika bruo de la homamaso sufokis lin, rivelante ilian neflekseblan postulon pri lia puno kiel tirano kaj perfidulo aliancita kun Kartago kontraŭ la greka libereco. En malespero, Mamerko demetis sian mantelon, kuris trans la teatron, kaj frapis sian kapon kontraŭ ŝtonan ŝtupon en suicidprovo, sed li postvivis la kolizion kaj estis kaptita vivanta. La asembleo tiam ordonis lian krucumon kiel ordinaran rabiston, ekzekutante lin publike por emfazi la pli larĝan kampanjon de Timoleono por ekstermi siciliajn tiranojn kaj restarigi memregadon. ==Heredaĵo== ===Bildigoj en antikvaj fontoj=== Plutarko, en sia "Vivo de Timoleono"<ref>[https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Timoleon*.html en informa retejo de la Universitato de Ĉikago] ({{en}})</ref>, prezentas Mamerkon kiel la tiranon de Katanio, kiu komence alianciĝis kun Timoleono post sia alveno en Sicilion en 344 a.K., provizante militistan subtenon kontraŭ kartagaj fortoj, sed poste fariĝis malamika pro envio pri la sukcesoj de Timoleono aŭ timo pri lia kreskanta influo. Ĉi tiu bildigo prezentas Mamerkon kiel oportunisman figuron, kies fideleco ŝanĝiĝis por aliĝi al Hiketo de Leontini kaj kartagaj interesoj, kulminante en lia rolo kiel ŝlosila kontraŭulo en postaj konfliktoj. La rakonto de Plutarko, prenita el pli fruaj helenismaj fontoj, emfazas la militeman naturon kaj retorikan lertecon de Mamerko, tamen subigas ĉi tiujn aspektojn al rakonto, kiu elstarigas la moralan kaj strategian superecon de Timoleono, eble reflektante por-korintan antaŭjuĝon en la biografia tradicio. Diodoro Sicilia, laŭ Libro 16 de sia [[Historia biblioteko]] ({{l-la|Bibliotheca historica}})<ref>[https://www.worldhistory.org/Diodorus_Siculus/ informoj en la retejo ''worldhistory.org''] ({{en}})</ref>, nomas Mamerkon (notita kiel "Marko" en iuj manuskriptoj, egaligita kun la Mamerko de Plutarko) la tirano de Katanio, kiu kontribuis per trupojn al la kampanjoj de Timoleono antaŭ ol alianciĝi kontraŭ li kun aliaj sirakuzaj frakcioj ĉirkaŭ 339–337 a.K. La resumoj de Diodoro, verŝajne derivitaj de la sicilia historiisto [[:en:Timaeus (historian)|Timeo de Tauromenio]] (ĉ. 350–260 a.K.), provizas pli analizan kronikon pri la eventoj, prezentante Mamerkon kiel partoprenanton en la pli larĝa reto de tiranecoj rezistantaj al la kontraŭtiranecaj klopodoj de Timoleono sen la moraliga tono de Plutarko. La pruva valoro kuŝas en la proksimeco de Timeo al la eventoj kiel tiutempa observanto de la siciliaj aferoj, kvankam lia verko estas konservita fragmente kaj kolorigita de kontraŭtiranaj sentoj oftaj en greka historiografio. Neniuj pluvivaj antikvaj fontoj atribuas pitagoreajn filozofiajn ligojn aŭ poeziajn verkojn rekte al ĉi tiu Mamerko de Katanio, distingante lin de senrilataj figuroj kiel la pitagora Mamerko (filo de [[Pitagoro]]) aŭ romiaj patricioj portantaj la nomon. La manko de sendependaj raportoj preter Plutarko kaj Diodoro substrekas breĉojn en la historia registro, kun eblaj inklinoj direkte al valorigo de liberigantoj kiel Timoleono super lokaj regantoj, limigante rekonstruojn al kruc-konfirmitaj detaloj el ĉi tiuj interdependaj rakontoj. ===Taksoj pri tirana regado=== Antikvaj fontoj, precipe Plutarko, taksas la regadon de Mamerko kiel karakterize tiranan, markitan je dependeco de milita forto kaj persona aroganteco prefere ol civitana konsento. En la "Vivo de Timoleono" de Plutarko, Mamerko estas prezentita defendante sian potencon per akra batalo proksime al la rivero Abolo kaj posta sieĝo de Katanio, agoj kiuj rezultigis lian kapitulacon kaj proceson en Sirakuzo, kie li estis kondamnita pro pluraj krimoj pravigantaj ekzekuton. Ĉi tiu portretado kongruas kun pli larĝa greka historiografia kondamno de siciliaj tiranoj kiel interrompantoj de tradiciaj institucioj, favorante soldulajn armeojn super popolaj asembleoj. Empiriaj rezultoj sugestas limigitajn avantaĝojn pri la aŭtokratio de Mamerko. Dum la malstabileco de Sicilio meze de la 4-a jarcento a.K. — devenanta de kartagaj invadoj kaj interurbaj konfliktoj — eble permesis al tiranoj kiel li trudi mallongdaŭran ordon en Katanio, liaj por-punikaj aliancoj pliakrigis eksterajn minacojn anstataŭ mildigi ilin. Diodoro Sicilia sugestas, ke tiaj regantoj kreskigis dividon, ĉar la koalicio de Mamerko kun Hiketo de Leontini kontraŭstaris la liberigajn kampanjojn de Timoleono, plilongigante militadon sen evidentaj defensivaj gajnoj por Katanio. Liaj mem-deklaritaj literaturaj okupoj, inkluzive de tragika poezio, reflektas ŝablonon inter siciliaj despotoj de kultura mem-pligrandigo maskanta trudan regadon, sed ne rezultigis dokumentitajn instituciajn reformojn aŭ ekonomian stabilecon. Sciencaj analizoj diskutas ĉu la reĝimo de Mamerko akcelis la submetiĝon de Katanio aŭ nelonge ŝirmis ĝin kontraŭ la sirakuza domineco. Subtenantoj de pozitiva rigardado de fruaj siciliaj tiranecoj elstarigas defensivajn rolojn kontraŭ invadantoj, tamen malfruaj ekzemploj kiel tiu de Mamerko — depende de eksterlanda (kartaga) subteno — ŝajnas kaŭze ligitaj al milita malvenko kaj al la erozio de loka aŭtonomio. La reorganizado plenumita de Timoleono post 337 a.K. restarigis demokratiajn elementojn tra la tuta Sicilio, sugestante ke tiranmortigo ebligis pli longdaŭran civitanan rezistecon rilate al la pasema kontrolo de figuroj kiel Mamerko, kies elpelo korelaciis kun regiona pacigo. Neniu pruvo indikas ke lia regado konservis la antaŭ-tiranecajn instituciojn de Katanio, anstataŭe, ĝi ekzempligas la vundeblecon de aŭtokratio al kunordigita opozicio en fragmentitaj politikaj sistemoj. == Referencoj == {{referencoj}} Ĉi tiu artikolo inkluzivas tradukajon de origine anglalingvaj teksteroj el publikaĵo nun en la [[publika havaĵo]]: William Smith, eld. (1870). "Mamercus". [https://archive.org/details/DictionaryOfGreekAndRomanBiographyAndMythology/Dictionary%20of%20Greek%20and%20Roman%20Biography%20and%20Mythology%20-%20Vol%202/page/910/mode/2up ''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology'', volumo 2, paĝo 911], arkivigita per la [[interreta arkivo]]. ({{en}}) {{Trad|en|Mamercus of Catane|Q3844124}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Mortintoj en la 4-a jarcento a.K.]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en Italio]] [[Kategorio:Mortintoj en Italio]] 10y4xu4nhec976sqsmf6invddmb56yc 1 944954 9495141 9488525 2026-10-18T10:47:33Z ThomasPusch 1869 /* Grokaĵo */ Respondo 9495141 wikitext text/x-wiki ==Grokaĵo== Claudio Pistilli mensoge asertis per ŝablono ke "En tiu ĉi artikolo estas uzata traduko de teksto el la artikolo "Mamercus of Katanio" (tiel!) en la angla vikipedio", sed fakte ĝi estas rekta traduko el la AI-a Grokipedia plena de puflingvaĵo, senfontaj analizoj kaj dubindaj asertoj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:53, 25 maj. 2026 (UTC) {{re|Arbarulo}} Samece al la argumentado en [[Diskuto:Apolokrato de Sirakuzo]], mi proponas ankaŭ ĉi tie redukti la tekston al tio kio en la angla vikipedio estas kerno de 3 aŭ 4 frazoj uzebla por esperantlingva [[artikola ĝermo]], '''aŭ''' tio kio el pli vasta teksto en la angla teksto [[:en:Mamercus of Catane]] (aŭ iu alilingva fontoteksto, sed ĉi tie oni decidis apogiĝi je la angla teksto) estas nekontesteble pruvita per ekstervikipediaj referencoj. Sed ĉar la angla teksto mem havas pravan kritikan ŝablonon ke ekstervikipediaj referencoj mankas en ĝi, supozeble bonas pli redukti la esperantan kompare al la angla teksto, al nur 3-4 ĝermaj frazoj aŭ aldone nur pruveblaj asertoj. Alternative eblus konsideri ĉu oni volus paŭŝale uzi la aserton ke ''«This article incorporates text from a publication now in the public domain: Smith, William, eld. (1870). "Mamercus". Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology.»'' se estus tiom paŭŝale kiel en la angla vikipedio, mi ne akceptus tion. Tamen intertempe la ekzakta teksto haveblas en la [[interreta arkivo]], je [https://archive.org/details/DictionaryOfGreekAndRomanBiographyAndMythology/Dictionary%20of%20Greek%20and%20Roman%20Biography%20and%20Mythology%20-%20Vol%202/page/910/mode/2up ''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology'', volumo 2, paĝo 911]. Do se iu volas enprofundiĝi en tiun anglan tekston, oni povus elĉerpi tie validajn referencojn. Mi ne havos nervojn kaj superfluan tempon por tio, tial mi proponus artikolan ĝermon de tri laŭeble banalaj frazoj, sed oni ĉiukaze povas aldoni la plenan eksteran ligilon de la teksta kolumno el la "Dictionary" kaj permesi al eventualaj estontaj redaktantoj ankoraŭ ampleksigi la tekston... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:28, 12 sep. 2026 (UTC) :PS: Se oni volas esti tute purisma, oni devus ankaŭ konstati ke ne estas ajnaj ekstervikipediaj referencoj por esperantigo "Mamerko", nek en [[PIV]], [[Reta Vortaro]], la reta [[Tekstaro de Esperanto]] aŭ aliloke. Sed pri tiu purismo mi ĉi tie rezignus. La origina nomo ĉiukaze estus nelatinlitera kaj malpraktikus uzi ĝin konstante en esperanta teksto, kaj la latina traduko jam estas traduko. Tial mi proponas toleri tiun senreferencan esperantigon "Mamerko" ĉi tie, ĉar ne temas pri iu nomo, kiu multobliĝos al centoj da aliaj esperantaj tekstoj, kaj koresponde kun [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]]. Sed mi ankaŭ tolerus hibridon el latina nomo "Mamercus" kaj esperanta aldonaĵo "de Katanio". [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:38, 12 sep. 2026 (UTC) ::{{re|Arbarulo}} Mi nun iom pli vikiigis la entute naŭ ekstervikipediajn referencojn, kiuj grandparte ne estas en la anglalingva vikipedia teksto, sed ja povas esti kontrolataj, kaj aldonis la frazon ::: Ĉi tiu artikolo inkluzivas tradukajon de origine anglalingvaj teksteroj el publikaĵo nun en la [[publika havaĵo]]: William Smith, eld. (1870). "Mamercus". [https://archive.org/details/DictionaryOfGreekAndRomanBiographyAndMythology/Dictionary%20of%20Greek%20and%20Roman%20Biography%20and%20Mythology%20-%20Vol%202/page/910/mode/2up ''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology'', volumo 2, paĝo 911], arkivigita per la [[interreta arkivo]]. ({{en}}) ::Per tiuj 10 fontoj, kaj la kesto "En tiu ĉi artikolo estas uzata traduko de teksto el la artikolo "Mamercus of Catane" en la angla vikipedio", kiu jes ne asertas ke la teksto estus laŭvorta traduko de la angla artikolo (kio ĝi klare ne estas), sed nur ke uziĝis teksteroj de ĝi, eblus ankaŭ lasi la tekston, '''se estas fido''' ke la teksto estis mem kunmetita surbaze de tiuj fontoj per esperantlingva redaktanto. Sed restas via akuzo ke la tuta teksto estus artefarita tekstokonstruaĵo el la dubinda AI-servo "[[Grokipedia]]". Tiun akuzon mi ne povas kontroli, ĉar [https://grokipedia.com/search?q=Mamercus la serĉo en ''Grokipedia'' ne donas rezulton], probable ĉar entute ne plu eblas sen eksplicita ensaluto uzi la servon. Mi krome pro manko de energio ne povas motivigi min baze de la ne-kontrolebla sed eble tute ĝusta akuzo mem forĵeti la tekston kaj anstataŭe meti plene novan tradukon de la angla vikipedio, kiel mi antaŭ du semajnoj sukcesis pri la teksto [[Apolokrato de Sirakuzo]]. Mi do lasas la temon al vi: se vi havas pli da energio ol mi nun, kaj eble vi ankoraŭ povas aliri la dubindan servon ''Grokipedia'' kaj havas pli da pruvo pri fuŝo ol mi, vi povas draste viŝi la pridubatan tekston kaj anstataŭigi ĝin per tuto aŭ parto de la angla vikipedia teksto. Se ne, ni povas ankoraŭ fidi, ke tiu dubinda Grokipedia ne inventis mem informojn, sed simple ŝtelis ilin el publika havaĵo de William Smith, eld. (1870). ''"Mamercus". Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology'', volumo 2, paĝo 911, kio eĉ pravigus la uzon en vikipedio. Faru kion vi povas, vi havas ĉiun aŭtoritaton tiel fari kaj subtenon de mi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:47, 18 okt. 2026 (UTC) aefxjoq8dai7rsl2wicqaikfdjobrcc 1 944959 9495110 9488528 2026-10-18T09:40:23Z ThomasPusch 1869 /* Referencoj */ Respondo 9495110 wikitext text/x-wiki ==Referencoj== {{re|Claudio Pistilli}} Tradukfonto ne estas referenco. Unue, se artikolo estas tradukita ekzemple el la angla, kaj leganto ne scianta la anglan volas kontroli ĉu fakto baziĝas sur fidinda fonto, teksto sen referencoj ne helpas. La leganto devas trovi kie tiu fakto menciiĝas en la angla artikolo kaj kontroli ĉu estas referenco apud ĝi, kaj tio ne estas tute simpla tasko en lingvo kiun oni ne scias. Krome povas okazi ke la referenco ne estas en la angla, sed en iu alia lingvo, kiun la leganto jes scias. Tiam la leganto povas voli kontroli ĉu la fonto efektive diras kion vi diras, aŭ serĉi pli da informo tie pri la afero por kiu ĝi citiĝis - tion la leganto povas fari tre facile se vi enmetis la referencon, sed sendo al la nelegebla angla artikolo ne helpas. Ankoraŭ pli grave, kaj la angla artikolo kaj la esperanta povas ŝanĝiĝi pro postaj redaktoj. Tiam estas praktike maleble trovi kiuj faktoj en la esperanta artikolo eĉ venas de la angla kaj ties fontoj. Vi povas eviti problemojn pro ŝanĝoj en la originala artikolo metante permanentan ligilon al la specifa versio kiun vi tradukis - ĉu vi scias kiel fari tion? - sed problemoj pro ŝanĝoj al la esperanta artikolo eviteblas nur per meto de referenco al la specifa fakto, kiun ĝi apogas. Ĉu vi komprenas? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:09, 26 maj. 2026 (UTC) :Krome via artikolo ne estas identa al la angla artikolo. Almenaŭ komence vi donas nomon en la ''moderna'' greka kvazaŭ ĝi estus lia propra originala, kvankam la angla kaj aliaj artikoloj havas la ĝustan literumon. Bonvolu ne fari tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:14, 26 maj. 2026 (UTC) ::Bone, ĉi tie temas nur pri tri referencoj: ::* Waters, Matt (2014). Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE. ''[[Cambridge University Press]]''. paĝo 83. ISBN-13 9-781-1070-0960-8. ::* [[Herodoto]]. (2003). "The Histories, Book 5." Trans. Aubrey De Selincourt. Rev. John Marincola. [[Londono]]: ''[[Penguin]] Group''. ISBN-10 0140449086 ::* Waters, Matt (2014). Ancient Persia: A Concise History of the Achaemenid Empire, 550–330 BCE. Cambridge University Press. paĝoj 85–86. ISBN-13 9-781-1070-0960-8. ::La herodota fonto ''Historio'' estas legebla ankaŭ origine [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0125 helene] (se leganto regas tiun lingvon pli bone ol la anglan), kaj jes ja aperis esperantlingva traduko de la tuta verko fare de [[Spiros Sarafian]]: Herodoto - Historio, Ateno 2006, 623 paĝoj, ISBN-10 9605320118 aŭ ISBN-13 9-789-6053-2011-9. Informoj en la [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=7592 libroservo de UEA] kaj la [https://retbutiko.be/eo/ero/hher retbutiko de FEL]. La du paĝoindikoj de la libro de Matt Waters ĉiukaze nur estas en la angla, ne estas trovita alternativa lingvoversio. La herodota fonto ''Historio'' estas multe malpli precize indikita, nur "libro 5" - se iu esperantlingva uzanto havas tiun libron en sia posedo, tiu povus eltrovi paĝoindikon, kaj tiam la esperanta fonto eĉ estus pli fidinda ol la angla traduko, sed mi dubas ke iu havas la libron en sia posedo '''kaj samtempe''' estas tiom fervora vikipediisto, ke la homo pretus profundiĝi en la libron kaj elserĉi paĝonombron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:39, 12 sep. 2026 (UTC) :::Mi enmetis la aldonom de la tri referencoj por 7 tekstaj asertoj. Tiel ĉi, la teksto ne plu estas senfonta, la komenca ŝablono estas senbaza kaj povas (fakte devas) malaperi. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:40, 18 okt. 2026 (UTC) gg3uin9jk7mpa0pq07299q521irgwu3 0 945055 9494891 9389686 2026-10-17T15:32:15Z Sj1mor 12103 9494891 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verda spaco |nomo = Japana ĝardeno |dosiero = БИН РАН рододендрон в Японском саду.jpg |priskribo de dosiero = Rododendro floranta en la Japana ĝardeno |landoj = {{Rusio}} |urbo = {{Sankt-Peterburgo}} |tipo= [[japana ĝardeno]] |dato = 2010 |arkitekto = Jamada Midori |areo = 0,14 |laborhoroj = nur grupoj laŭ antaŭmendo |retejo = https://botsad-spb.com/ru/park/yaponskij-sad/ }} '''Japana ĝardeno en Sankt-Peterburgo''' situas sur la teritorio de la [[Botanika ĝardeno de Petro la Granda]] sur la [[Aptekarskij-insulo]] en [[Sankt-Peterburgo]]<ref name="o">[https://orchiddream.net/?p=19175 Japana ĝardeno en Sankt-Peterburgo]</ref>. Ĝi estas tradicia [[Japana ĝardeno|ĝardeno en japana stilo]], kaj ĝi estas tre miniatura, nur 14 arojn granda. Aliro eblas nur kiel parto de grupoj post antaŭa registriĝo<ref name="b2">[https://botsad-spb.com/ru/park/yaponskij-sad/yaponskij-sad Japana ĝardeno: reguloj pri aliro]</ref><ref>[https://www.rosbalt.ru/news/2026-05-11/v-peterburge-startoval-sezon-ekskursiy-po-yaponskomu-sadu-5595405 Rosbalt: En Peterburgo komenciĝis la sezono de ekskursoj tra la japana ĝardeno]</ref>. == Historio == La Japana ĝardeno estis fondita la 28-an de majo 2010 kaj estis kreita de rusaj kaj japanaj pejzaĝaj arkitektoj laŭ la projekto kaj sub la gvido de profesoro so-katoku de la [[Instituto Ikenobo]], kavaliro de la ordeno «Leviĝanta suno — oraj kaj arĝentaj radioj» Jamada Midori<ref name=b1>[https://botsad-spb.com/ru/park/yaponskij-sad/ Japana ĝardeno]</ref>. La iniciatintoj de la kreado de la ĝardeno estis la [[Botanika Instituto V. L. Komarov de la Rusia Akademio de Sciencoj]] kaj la Sankt-Peterburga klubo pri studado de la japana teatro «Ĉanoju». En 2011 estis aranĝitaj lageto kaj [[Teĉicuo|te-pavilono]]. En 2014 okazis la solena ceremonio de malfermo de la te-pavilono<ref>[https://spetspark.ru/portfolios/yaponskiy-sad-v-peterburge SpecParkDesign: Japana ĝardeno en Peterburgo]</ref>. == Eventoj == * Ekde 2012 en majo okazas [[hanami]], kiu estas akompanata de majstro-klasoj kaj prezentadoj<ref>[https://botsad-spb.com/ru/park/yaponskij-sad/sakura-macuri Ĉiujara festivalo de japana kulturo Sakura Macuri]</ref><ref>[https://www.rosbalt.ru/news/2026-05-10/v-botanicheskom-sadu-peterburga-zatsveli-redkaya-rozovaya-cheremuha-i-mindal-5594996 Rosbalt: En la Botanika ĝardeno de Peterburgo ekfloris malofta rozkolora paduso kaj migdalo]</ref><ref>[https://calendar.fontanka.ru/articles/1558/ Fontanka: En la Botanika ĝardeno malfermiĝos la Japana ĝardeno]</ref> * Aŭtune okazas festivalo de ruĝaj aceroj — [[momidĵigari]]<ref>[https://botsad-spb.com/ru/park/yaponskij-sad/momidzi-gari Ĉasado de ruĝaj aceroj — momidĵigari]</ref>. * Ankaŭ okazas [[tanabata]] — la festo de steloj<ref>[https://botsad-spb.com/ru/park/yaponskij-sad/tanabata Tanabata]</ref>. * Ĉe la ĝardeno funkcias la centro de japana kulturo «Midori», nomita honore al la arkitekto de la ĝardeno<ref>[https://botsad-spb.com/ru/park/yaponskij-sad/midori Centro de tradicia japana kulturo]</ref>. == Notoj == <references/> {{Japanaj ĝardenoj}} [[Kategorio:Japana ĝardeno|Sankt-Peterburgo]] [[Kategorio:Ĝardenoj kaj parkoj de Sankt-Peterburgo]] [[Kategorio:Rilatoj de Japanio kaj Rusio]] qlfs6xpq9qq35gpx8t5qoo4nekcwjw8 0 945758 9494847 9403755 2026-10-17T14:42:30Z Sj1mor 12103 9494847 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}}'''Johann Michael KÖHLER''' (naskiĝinta la {{daton|19|1|1956}} en [[Halle (Saale)|Halle]]) estas [[germanio|germana]] ĥemiisto. == Vivo == Post soldata servo ĉe landlimaj trupoj de [[nacia Popolarmeo|NVA]] li ekstudis ĥemion en la 1976-a jaro en [[Halle]]; en 1976 li iĝis studento ĉe la [[friedrich-Schiller-Universitato Jena|universitato de Jena]]. Tie li ricevis diplomiĝon en 1981. Doktoriĝo sukceses en 1986 ĉe PTI-Jena. Habilitiĝo estis en la 1992-a jaro. En 2001 li vokiĝis al la [[Teknika Universitato Ilmenau]] ĉe la katedron pri fizika ĥemio kaj mikroreaga tekniko. Pensiiĝo lia estis en la 2023-a jaro.<ref>[https://www.tu-ilmenau.de/mrt/ "Fachgebiet Physikalische Chemie / Mikroreaktionstechnik"] - ĉe: ''tu-ilmenau.de''</ref> Kun kolegoj li publikigis plurajn fakeseojn pri la menciitaj objektoj, krome pri bioteknologio, mikrosistema tekniko kaj la sintezo de [[nanopartiklo]]j. == Privataĵoj == Köhler estas honorofica konservisto de arĥeologiaj monumentoj kaj verkistoj de pluraj faklibroj pri la regiona historio de [[turingio|Turingujo]]. Malavare li disponigis al [[Vikimedia Komunejo]] multajn liajn fotojn pri lokoj en Turingujo. Li estas kunedzina kaj havas kvar infanojn. == Skribaĵoj == ==== pri ĥemio (elekto) ==== * M. Köhler: ''Vom Urknall zum Cyberspace.'' Wiley-VCH, Weinheim 2009. * M. Köhler, W. Fritzsche: ''Nanotechnology.'' Dua eldono. Wiley-VCH, 2007. * J. M. Köhler: ''Nanotechnologie.'' Wiley-VCH, 2001. * M. Köhler: ''Ätzverfahren für die Mikrotechnik.'' Wiley-VCH, Weinheim 1998. * P. M. Günther, A. Knauer, J. M. Köhler: "Metal nanoparticle synthesis in microreactors" - ĉe: Challa S. S. R. Kumar (eld.): ''Microfluidic Devices in Nanotechnology: Applications.'' Wiley, 2010, ISBN 978-0-470-59069-0. * G. A. Groß, J. M. Köhler: "Residence time distribution and nanoparticle formation in microreactors" - ĉe: Challa S. S. R. Kumar (eld.): ''Microfluidic Devices in Nanotechnology: Fundamental Concepts.'' Wiley, 2010, ISBN 978-0-470-47227-9. ==== pri regiona historio (elekto) ==== * M. Köhler: ''Thüringer Burgen und befestigte vor- und frühgeschichtliche Wohnplätze.'' Jenzig-Verlag, 2001, ISBN 3-910141-43-9. * M. Köhler: ''Thüringer Triften und Trassen. Frühe Wege in den Landschaften zwischen Werra und Weißer Elster.'' Jenzig-Verlag, 2015. * M. Köhler: ''Thüringer Berge und ihre Sagen.'' Jenzig-Verlag, ISBN 978-3-941791-02-2. == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * {{DNB-Portal|129441740}} == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Kohler, Michael}} [[Kategorio:Germanaj kemiistoj]] [[kategorio:Regionhistoriistoj]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Ilmenau]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1956]] [[kategorio:Homoj rilataj al Halle]] c92vm6pnvm2u7bepf0454z2ks80pdzi 0 949207 9494909 9470901 2026-10-17T17:52:04Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494909 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto|priskribo=}} '''Stephen Elliot DUNN''' (naskiĝis la 24-an de junio 1939 en [[Novjorko]]{{Streketo}} mortis la 24-an de junio 2021 en Frostburg, [[Marilando]]) estis usona [[poeto]] kaj edukisto, kiu verkis dudek unu poemarojn. Li gajnis la Pulitzer-premion por poezio pro sia kolekto de 2000, ''"Different Hours" (Malsamaj Horoj),'' kaj ricevis Akademian Premion pri Literaturo de la [[Usona Akademio de Artoj kaj Beletro|Usona Akademio de Artoj kaj Literaturo]].<ref name="MacWilliams2">{{cite news|title=Pulitzer Prize-winning poet, Finzel resident Stephen Dunn dies at 82|url=https://www.times-news.com/news/pulitzer-prize-winning-poet-finzel-resident-stephen-dunn-dies-at-82/article_6d5ee9d6-d4f2-11eb-8cee-abd52836a07a.html|first=Bryon|last=MacWilliams|date=June 25, 2021|access-date=June 25, 2021|newspaper=Cumberland Times-News|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210625170301/https://www.times-news.com/news/pulitzer-prize-winning-poet-finzel-resident-stephen-dunn-dies-at-82/article_6d5ee9d6-d4f2-11eb-8cee-abd52836a07a.html|archivedate=June 25, 2021}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210625170301/https://www.times-news.com/news/pulitzer-prize-winning-poet-finzel-resident-stephen-dunn-dies-at-82/article_6d5ee9d6-d4f2-11eb-8cee-abd52836a07a.html |date=2021-06-25 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Stephen Dunn: Influences|url=https://www.pulitzer.org/article/stephen-dunn-influences|access-date=June 27, 2021}}</ref> Li ankaŭ gajnis tri National Endowment for the Arts Creative Writing Fellowships (Nacia Fonduso por la Artoj por Kreiva Skribado), Guggenheim Fellowship (Guggenheim-fellowship), <ref>{{cite web|url=http://pt.gf.org/fellows/3913-stephen-dunn|title=Stephen Dunn - John Simon Guggenheim Memorial Foundation|access-date=September 27, 2012|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130414223623/http://pt.gf.org/fellows/3913-stephen-dunn|archive-date=April 14, 2013}}</ref> kaj Rockefeller Foundations Fellowship (Rockefeller-Fonduso-fellowship). <ref>{{cite web|url=http://www.wiredforbooks.org/stephendunn/|title=Reading and Lecture by Stephen Dunn|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120428034529/http://www.wiredforbooks.org/stephendunn/|archive-date=April 28, 2012}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [https://www.cortlandreview.com/features/00/03/index.html Intervjuo kun Stephen Dunn por The Cortland Review.]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200725000000/https://web.archive.org/web/20200725090808/http://www.cortlandreview.com/features/00/03/index.html |date=2020-07-25 }} * [http://www.commonlinejournal.com/2009/09/commonline-interview-pulitzer-prize.html Intervjuo kun la aŭtoro en ''The Commonline Journal'', n-ro 011] * [https://web.archive.org/web/20070310161824/http://www.guernicamag.com/interviews/11/stephen_dunn_on_why_he_writes/ Intervjuo kun aŭtoro por Guernica Magazine (Guernicamag.com)] * [https://web.archive.org/web/20040604194825/http://www2.stockton.edu/sdunn/ Artikolo pri Dunn gajnanta la Pulitzer-premion de 2001] * [http://www.commonlinejournal.com/2009/07/poetry-by-stephen-dunn.html "La Perdita Aĵo" - poemo de Stephen Dunn] * [http://www.poets.org/poet.php/prmPID/386 Biografio de Stephen Dunn] * Aŭdio: [http://poemsoutloud.net/audio/archive/stephen_dunn_reads_talk_to_god/ Stephen Dunn legas "Parolu kun Dio"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190513073038/http://poemsoutloud.net/audio/archive/stephen_dunn_reads_talk_to_god/ |date=2019-05-13 }} el la libro ''What Goes On'' (per [http://poemsoutloud.net/ poemsoutloud.net] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090405173256/http://poemsoutloud.net/ |date=2009-04-05 }} ) {{Ĝermo|Verkisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Dunn, Stephen}} [[Kategorio:Usonaj poetoj]] mnfflfgn8kf5j8jv46z6phgxh04ymhv 0 951713 9495149 9465911 2026-10-18T11:02:02Z ThomasPusch 1869 9495149 wikitext text/x-wiki {{polurinda|listigi=ne}} {{sen fontoj}} {{forigu|ĝi estis farita de la konata finna forbarito, kaj konsistas nur el senfontaj asertoj, kiuj povas esti forigitaj, aldone estas polurinda, kaj orfa, kaj grupigas ĉion kio igas novan tekston problema}} {{ĝermo|finno}} {{orfa|muziko}} '''Lumi teki eteiseen''' estas kanto de [[Hector]]. Li tekstis kaj komponis ĝin mem. Ĝi rakontas pri sinmortigo. Hector ricevis ideon pri ''Lumi teki enkelin eteiseen'' el mortanonco. La knabino estis skribe talenta kaj skribis poemojn. Tial la scio peris por Hector speciale fortan ŝokon. La kanto estis publikita en lia albumo ''Herra Mirandos''. La kanto rakontas ankaŭ ekzemple pri la ega movado el Finnlando al Svedio. La kanto estas la plej konata de Hector. La nomo de la kanto estas esperante laŭvorte "Neĝo faris angelon en vestiblo." [[Kategorio:Muziko en 1973]] [[Kategorio:Finna muziko]] 9woz8jeaifsit1s5m9fm1wvxc50et8j 0 952742 9494846 9468547 2026-10-17T14:40:42Z Sj1mor 12103 9494846 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Palavana flampego |koloro = pink |dosiero = Spot-throated_Flameback.jpg |grando de dosiero = 220ra |priskribo de dosiero = Masklo |dosiero2 = Spot-throated Flameback F.jpg |grando de dosiero2 = 220ra |priskribo de dosiero2 =Ino |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Dinopium]]'' |specio = '''Palavana flampego''' ''D. everetti'' |statuso = NT | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Dinopium everetti'' |volume=2016 |article-number=e.T22727192A94943046 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22727192A94943046.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Dinopium everetti'' |dunomo aŭtoritato = ([[Arthur Hay|Tweeddale]], 1878) |vikispecio = |komunejo = |sinonimo= |mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}} |mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Palavana flampego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''Dinopium everetti'') estas specio de [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj tribo ''[[Picinae]]'' kaj unu el la kvin specioj de la genro ''[[Dinopium]]''. Ĝi estas endemio de [[Filipinoj]] loĝante nur en la provinco [[Palavano]] en la insuloj Balabac, Busuanga kaj Calamian kaj ĉefa [[Palavano]]. Ĝi estas foje konsiderata subspecio de la [[Ordinara fajrdorsulo]]. Ĝi troviĝas en humidaj arbaroj de malaltaj teroj, inkluzive de primaraj, sekundaraj kaj eĉ plantejoj kaj maldensejoj, kondiĉe ke ankoraŭ ekzistas starantaj arboj.<ref>{{Cite book|last=Allen|first=Desmond|title=Birds of the Philippines|publisher=Lynx and Birdlife International Guides|year=2020|location=Barcelona|pages=214–217}}</ref> Ĝi estas minacata pro [[habitatoperdo]]. == Aspekto== [[File:TigaEverettiSmit.jpg|left|thumb|295x295px|Ilustraĵo de ino (maldekstre) kaj masklo (dekstre)]] Ambaŭ seksoj havas malhelgrizajn [[beko]]jn kaj nigrajn mallongajn [[vosto]]jn, helbrunajn suprajn dorsojn kaj [[flugilo]]jn, ruĝajn malsuprajn dorsojn, blankecajn malsuprajn partojn fajne nigre striecajn, kaj buntajn [[vizaĝo]]jn blankecajn kun nigra larĝa strio el malantaŭ la okulo al la flanko, kaj aliaj nigra pli fajna strio el la bekobazo, ruĝeca en malsupra parto. La gorĝo estas same blankeca kun fajna nigra makuleco. Same la mentono kaj brido sed kun pli helbruneca nuanco. Kiel seksa diferencigilo la masklo havas brilruĝan largan bendon el la supra bekobazo tra la tuta krono ĝis la [[nuko]], kiu iom krestiĝas. Ĉe la ino ĝi estas nigra, kaj eble nur ĉe la nuko estas ruĝa. == Taksonomio == Antaŭe konsiderata samspecia kun la [[Ordinara flampego]], ĝi tamen diferencas per multe pli malgranda blanka strio super la okulo ([[superokula strio]]), pli makuleca malsupra flanko de la korpo, kaj per tio, ke la inoj havas ruĝan nukon, dum la Ordinara flampego havas nigran nukon. La [[specia epiteto]] estas omaĝo al natursciencisto [[Alfred Hart Everett]], kiu laboris en Borneo. == Ekologio kaj kutimaro == Oni ne multe scias pri la specifa dieto de ĉi tiu specio, sed surbaze de aliaj specioj de flamdpegoj oni supozas, ke ĝi manĝas grandajn [[raŭpo]]jn, lignoborantajn [[larvo]]jn, [[pupo]]jn kaj [[formiko]]jn. Oni ofte vidas ĝin serĉi manĝaĵon sur pli grandaj arboj kaj sekaj arbotrunkoj, bekante kaj martelante la lignon por trovi insektojn. Ĝi ofte aperas en paroj aŭ malgrandaj familiaj grupoj, kaj eĉ kune kun la [[Blankventra nigropego]] kaj la [[Ruĝkapa flampego]]. Ĝi nestas en arbokavaĵoj. Oni kredas, ke la reproduktado okazas de marto ĝis aprilo. La pli bone studita kaj simila [[Ordinara flampego]] demetas 2 ĝis 3 ovojn.<ref>{{Cite journal |last1=del Hoyo |first1=Josep |last2=Collar |first2=Nigel |last3=Christie |first3=David |date=2020 |title=Spot-throated Flameback (Dinopium everetti), version 1.0 |url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/sptfla1/1.0/introduction |journal=Birds of the World |language=en |doi=10.2173/bow.sptfla1.01 |issn=2771-3105|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Winkler |first1=Hans |last2=Christie |first2=David |date=2020 |title=Common Flameback (Dinopium javanense), version 1.0 |url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/comfla1/1.0/introduction |journal=Birds of the World |language=en |doi=10.2173/bow.comfla1.01 |issn=2771-3105|url-access=subscription }}</ref> == Habitato kaj konservostatuso == Tiu ĉi flampego troviĝas en arbaroj kaj malfermaj arbaraj areoj, inkluzive de kokosplantejoj, kio indikas certan toleremon al vivejoj modifitaj de homoj, sed la specio estas konsiderata malofta. Ĝi tipe loĝas en la malaltaj teroj, kaj oni raportis reproduktadon en marto kaj aprilo. La [[IUCN]] klasifikis ĉi tiun birdon kiel [[preskaŭ minacata]]n, kun populacio taksata je 2 500 ĝis 9 999 maturaj individuoj. La ĉefa minaco por ĉi tiu specio estas la [[perdo de vivejo]]. La [[Senarbarigo|perdo]], degradado kaj fragmentiĝo de malaltaĵaj arbaroj sur Palavano estas vastaj kaj daŭrantaj, kaj koncesioj por lignohakado kaj minado estas donitaj por la plej multaj el la restantaj arbaraj areoj sur la insulo. Oni supozas, ke kontraŭleĝa lignohakado daŭras en granda parto de la sudo. Estas rekomendinde determini ĝiajn precizajn ekologiajn postulojn kaj ĝian kapablon pluvivi en degraditaj kaj fragmentigitaj vivejoj. Oni certigu la efikan protekton de la jam ekzistantaj protektitaj areoj, kie ĝi troviĝas.<ref>{{Cite web|last=International)|first=BirdLife International (BirdLife|date=2016-10-01|title=IUCN Red List of Threatened Species: Dinopium everetti|url=https://www.iucnredlist.org/en|access-date=2021-09-07|website=IUCN Red List of Threatened Species}}</ref> ==Referencoj== {{Referencoj}} *Collar, N.J. 2011. Species limits in some Philippine birds including the Greater Flameback Chrysocolaptes lucidus. ''Forktail'' number 27: 29–38. ==Eksteraj ligiloj== *{{Commons-inline|Dinopium everetti}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de la Filipinoj]] nhemx1abqj69e14iy5oeq2ma9eni3jv 0 954698 9495079 9490799 2026-10-18T07:12:06Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9495079 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} [[File:Theodor_Kallifatides_en.webm|eta| Kallifatides prezentante sin ĉe la Librofoiro de Gotenburg 2012.]] '''Theodor Kallifatides''' ({{lang-el|Θοδωρής Καλλιφατίδης}}, naskita en 1938 en Molai, [[Grekio]]) estas verkisto. Li estas greka enmigrinto al Svedio, kaj skribas en [[Sveda lingvo|la sveda]].<ref>Reading Greece: Theodor Kallifatides, the Greek Writer of the North [http://www.greeknewsagenda.gr/index.php/interviews/reading-greece/5970-gna-interviews-theodor-kallifatides,-the-acclaimed-greek-writer-of-the-north Reading Greece: Theodor Kallifatides, the Greek Writer of the North] {{404|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=upKNAgAAQBAJ&dq=Theodor+Kallifatides+biography+is+a+Greek+writer.+He+is+a+Greek+immigrant+to+Sweden%2C+but+writes+in+Swedish.&pg=PT218 Chapter 8 -Theodor Kallifatides]</ref> Lia debuta romano, ''Utlänningar'' ("Fremduloj", 1970), esploras la malfacilaĵojn de [[Elmigrinto|enmigrintoj]]. En pli posta trilogio de romanoj kun aŭtobiografiaj elementoj, li prezentis la vivon en greka vilaĝo dum la [[Dua Mondmilito]]. Amo kaj erotiko estas gravaj temoj en liaj romanoj. Kallifatides estis ĉefredaktoro de ĉefa sveda literatura revuo, ''Bonniers Litterära Magasin'' ( ''BLM'' ), inter 1972 ĝis 1976. Li ricevis plurajn premiojn. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * {{IMDb nomo|0436004}} * [https://web.archive.org/web/20210519182701/http://www.immi.se/kultur/authors/balkan/kallifatides.htm Prezento de Kallifatides fare de La Enmigrinta Instituto] ({{sv}}) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Kallifatides, Theodor}} [[Kategorio:Svedaj verkistoj]] [[Kategorio:Grekaj verkistoj]] bfuv40tdn2yshzstnl36wih8evyaf1w 0 954851 9494950 9492811 2026-10-17T19:03:25Z InternetArchiveBot 180276 Add 2 books for [[Vikipedio:Kontrolebleco]] (20261017sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 9494950 wikitext text/x-wiki {{kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = ''Heteroplacidium zamenhofianum'' |koloro=Sky blue |dosiero = |dosiero larĝo = 250px |priskribo de dosiero = |domajno = [[Eŭkariotoj]] ''Eukaryota'' |subdomajno = ''[[Opisthokonta]]'' |regno = [[Fungoj]] ''Fungi'' |genro = ''Heteroplacidium'' |specio = ''Heteroplacidium zamenhofianum'' |komunejo = }} '''''Heteroplacidium zamenhofianum''''' estas specio de [[likeno]] en la familio Verrucariaceae. Kiamjuna, ĝi [[Parazitismo|parazitas]] kelkajn membrojn de la likena genro ''Staurothele'', sed poste iĝas sendependa kaj kreskigas brunan, krustecan tigon. Karakterizaj trajtoj de tiu ĉi likeno inkluzivas ĝian malhelbrunan, iom skvamecan tigo kaj relative malgrandajn [[Askosporo|askosporojn]]. Ĝi distribuiĝas vaste en Eŭropo kaj Nordameriko. == Taksonomio == La likeno unue estis [[Unua priskribo|formale priskribita]] en 1985 fare de likenologoj Georges Clauzade kaj [[Klaŭdo Roux|Claude Roux]] kiel specio de ''Verrucaria''.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=http://www.speciesfungorum.org/Names/SynSpecies.asp?RecordID=837587|titolo=Synonymy: Verrucaria zamenhofiana Clauzade & Cl. Roux, Bull. Soc. bot. Centre-Ouest, Nouv. sér., num. spec. 7: 823 (1985)|elldoninto=Species Fungorum|lingvo=en|alirdato=2026-10-13}}</ref> La originala publikaĵo estis verkita en [[Esperanto]], kaj la [[Botanika nomo|specia epiteto]] honoras [[L. L. Zamenhof]], iniciatinto de la lingvo.<ref>{{Citaĵo el libro|aŭtoro=Clauzade, G.|aŭtoro2=Roux, C.|aŭtoro3=Houmeau, J.-M.|titolo=Likenoj de Okcidenta Eŭropa. Ilustrita determinlibro|serio=Bulletin de la Société Botanique du Centre-Ouest|volumo=7|loko=Saint-Sulpice-de-Royan|paĝo=823|jaro=1985|lingvo=eo}}</ref>Cécile Gueidan kaj Roux translokigis la [[Taksono|taksonon]] al ''Heteroplacidium'' en 2007,<ref>{{Citaĵo el gazeto|aŭtoro=Roux, C.|titolo=Likenoj de Okcidenta Eŭropo Suplemento 4a: eltiraĵoj 2 (extraits 2)|gazeto=Bulletin d'information de l'Association Française de Lichénologie|volumo=32|numero=2|paĝoj=5–36|jaro=2007|lingvo=eo}}</ref> post kiam antaŭa [[Molekula filogenetiko|molekula filogenetika]] analizo sugestis, ke ĝi estu lokita en tiun genron.<ref>{{Citaĵo el gazeto|aŭtoro=Gueidan, Cécile|aŭtoro2=Roux, Claude|aŭtoro3=Lutzoni, François|titolo=Using a multigene phylogenetic analysis to assess generic delineation and character evolution in Verrucariaceae (Verrucariales, Ascomycota)|url=https://archive.org/details/sim_fungal-biology_mycological-research_2007-10_111_10/page/1145|gazeto=Mycological Research|volumo=111|numero=10|paĝoj=1145–1168|jaro=2007|doi=10.1016/j.mycres.2007.08.010|pmid=17981450|lingvo=en}}</ref> == Distribuo == ''Heteroplacidium zamenhofianum'' estas komence parazita sur membroj de la ''Staurothele areolata'' [[Specikomplekso|speciogrupo]], sed iĝas sendependa poste en sia vivo. La likeno unue estis raportita en [[Alpoj]] kaj [[Pireneoj]], kaj poste en [[Uralo]] en Rusio,<ref>{{Citaĵo el gazeto|aŭtoro=Urbanavichus, Gennadii|aŭtoro2=Urbanavichene, Irina|titolo=New records of lichens and lichenicolous fungi from the Ural Mountains, Russia|gazeto=Folia Cryptogamica Estonica|volumo=48|paĝoj=119–124|jaro=2011|lingvo=en}}</ref> [[Krasnodara regiono]] kaj [[Adigeio|Respubliko Adigeo]] en [[Norda Kaŭkazio]].<ref>{{Citaĵo el gazeto|aŭtoro=Urbanavichus, Gennadii|aŭtoro2=Urbanavichene, Irina|titolo=New records of pyrenocarpous lichens from the NW Caucasus (Russia)|gazeto=Herzogia|volumo=26|numero=1|paĝoj=123–129|jaro=2013|doi=10.13158/heia.26.1.2013.123|lingvo=en}}</ref> Ĝi estis raportita en Nordameriko por la unua fojo en 1994.<ref>{{Citaĵo el gazeto|aŭtoro=Breuss, Othmar|aŭtoro2=McCune, Bruce|titolo=Additions to the pyrenolichen flora of North America|url=https://archive.org/details/sim_bryologist_winter-1994_97_4/page/365|gazeto=The Bryologist|volumo=97|numero=4|paĝoj=365–370|jaro=1994|doi=10.2307/3243901|jstor=3243901|lingvo=en}}</ref> En la San Bernardino-Montoj de [[Kalifornio]], ĝi estis trovita kreskanta sur ''Staurothele drummondii''.<ref>{{Citaĵo el gazeto|aŭtoro=Hutten, M.|aŭtoro2=Arup, U.|aŭtoro3=Breuss, O.|aŭtoro4=Esslinger, T.L.|aŭtoro5=Fryday, A.M.|aŭtoro6=Knudsen, K.|aŭtoro7=Lendemer, J.C.|aŭtoro8=Printzen, C.|aŭtoro9=Root, H.T.|titolo=Lichens and lichenicolous fungi of Yosemite National Park, California|gazeto=North American Fungi|volumo=8|paĝoj=1–47 [16]|jaro=2013|doi=10.2509/naf2013.008.011|lingvo=en}}</ref> == Referencoj == <references /> [[Kategorio:Eurotiomycetes]] [[Kategorio:L. L. Zamenhof]] dwdmyv54whpsnkew885t2jauoieustv 1 954935 9494901 9493651 2026-10-17T16:34:47Z Aidas 3488 /* Baza demando */ 9494901 wikitext text/x-wiki Laŭ la germana vikipedio kaj ankaŭ ĉiuj aliaj fontoj kiujn mi sukcesis atingi, naciaj partiestroj ĝis la hodiaŭa tago estis ==== Bundesvorsitzende ==== * Alexander Mitsch (März 2017 bis Mai 2021) * Max Otte (Mai 2021 bis Januar 2022) * Simone Baum (Sprecherin von Januar 2022 bis Januar 2023) * Hans-Georg Maaßen (28. Januar 2023 bis 4. Oktober 2025) * Kay-Achim Schönbach (seit 4. Oktober 2025) Tute kontraŭe, tre dubinda aserto en nia teksto asertas ==== Estroj sur nacia nivelo ==== * Alexander Mitsch (marto 2017 ĝis majo 2021) * Max Otte (majo 2021 ĝis januaro 2022) * Simone Baum (porparolantino de januaro 2022 ĝis januaro 2023) * [[Hans-Georg Maaßen]] (januaro 2023 ĝis oktobro 2025) * Kay-Achim Schönbach (de oktobro 2025) * Bernd Pfeiffer (en 2026){{klarigu}} Pri tiu "Bernd Pfeiffer" mi en la germana vikipedio trovis eĉ ne minimuman vivsignon. Do mi konjektas, ke la alvoko "klarigu!" ne sufiĉas, sed necesas provizore tute forviŝi tiun nefidindaj aserton "Bernd Pfeiffer (en 2026)". Mi petas, antaŭ reenmeto, listigi almenaŭ du eksterajn referencojn por kredigi de la aserto ĉi tie diskutpsĝe, kaj ankaŭ enmeti la saman aserton same kun eksteraj referencoj al la germana kaj unu plia alilingva teksto pri la partieto! Kaj krome en kazo de reenmeto al la almenaŭ tri lingvoversioj necesus pli konkreta tempoindiko ol la tre malkonkreta dato "en 2026"! [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:41, 14 okt. 2026 (UTC) :PS: Tre eta rimarko: sube de la paĝo, devas unue esti Referencoj, poste ĉapitro "Vidu ankaŭ" kaj nur tiam Eksteraj ligiloj, en tiu sinsekvo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:51, 14 okt. 2026 (UTC) == Baza demando == Mi lasas la tri ruĝajn ligilojn [[Dirk Spaniel]], [[Jörg Meuthen]] kaj [[Sylvia Pantel]], ĉar almenaŭ en unu lingva versio de Vikipedio ŝajnas esti artikoletoj pri tiuj homoj - kvankam mi ne certas kaj dubas pri ilia menciindeco. Almenaŭ mi ekster Germanio neniam vidis tiujn nomojn. Sed kion mi baze ne scias, estas: ĉu tiun partieton oni povas aŭ devas ankaŭ klasifiki [[dekstra ekstremismo|dekstre ekstremisma]], kiel la pli larĝan partion [[AfD]]??? Almenaŭ pri s-ro Maaßen, pri kiu mi jam legis, mi vidis karakterizon de dekstra ekstremisto. Sed mi kompreneble nun ne memoras ekzakte la artikolon kie mi legis tion kaj tial simple malferme demandas ĉiujn, aparte la germaniajn vikipedianojn ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 17:07, 14 okt. 2026 (UTC) 6vr94jbvj7y762yk7tf30j42m5rks8l 9494905 9494901 2026-10-17T17:10:21Z Aidas 3488 /* Estroj sur nacia nivelo */ 9494905 wikitext text/x-wiki Laŭ la germana vikipedio kaj ankaŭ ĉiuj aliaj fontoj kiujn mi sukcesis atingi, naciaj partiestroj ĝis la hodiaŭa tago estis ==== Bundesvorsitzende ==== * Alexander Mitsch (März 2017 bis Mai 2021) * Max Otte (Mai 2021 bis Januar 2022) * Simone Baum (Sprecherin von Januar 2022 bis Januar 2023) * Hans-Georg Maaßen (28. Januar 2023 bis 4. Oktober 2025) * Kay-Achim Schönbach (seit 4. Oktober 2025) Tute kontraŭe, tre dubinda aserto en nia teksto asertas ==== Estroj sur nacia nivelo ==== * Alexander Mitsch (marto 2017 ĝis majo 2021) * Max Otte (majo 2021 ĝis januaro 2022) * Simone Baum (porparolantino de januaro 2022 ĝis januaro 2023) * [[Hans-Georg Maaßen]] (januaro 2023 ĝis oktobro 2025) * Kay-Achim Schönbach (de oktobro 2025) * Bernd Pfeiffer (en 2026){{klarigu}} Pri tiu "Bernd Pfeiffer" mi en la germana vikipedio trovis eĉ ne minimuman vivsignon. Do mi konjektas, ke la alvoko "klarigu!" ne sufiĉas, sed necesas provizore tute forviŝi tiun nefidindan aserton "Bernd Pfeiffer (en 2026)". Mi petas, antaŭ reenmeto, listigi almenaŭ du eksterajn referencojn por kredigi de la aserto ĉi tie diskutpsĝe, kaj ankaŭ enmeti la saman aserton same kun eksteraj referencoj al la germana kaj unu plia alilingva teksto pri la partieto! Kaj krome en kazo de reenmeto al la almenaŭ tri lingvoversioj necesus pli konkreta tempoindiko ol la tre malkonkreta dato "en 2026"! [[Uzanto:Aidas|Aidas]] 16:41, 14 okt. 2026 (UTC) :PS: Tre eta rimarko: sube de la paĝo, devas unue esti Referencoj, poste ĉapitro "Vidu ankaŭ" kaj nur tiam Eksteraj ligiloj, en tiu sinsekvo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] 16:51, 14 okt. 2026 (UTC) == Baza demando == Mi lasas la tri ruĝajn ligilojn [[Dirk Spaniel]], [[Jörg Meuthen]] kaj [[Sylvia Pantel]], ĉar almenaŭ en unu lingva versio de Vikipedio ŝajnas esti artikoletoj pri tiuj homoj - kvankam mi ne certas kaj dubas pri ilia menciindeco. Almenaŭ mi ekster Germanio neniam vidis tiujn nomojn. Sed kion mi baze ne scias, estas: ĉu tiun partieton oni povas aŭ devas ankaŭ klasifiki [[dekstra ekstremismo|dekstre ekstremisma]], kiel la pli larĝan partion [[AfD]]??? Almenaŭ pri s-ro Maaßen, pri kiu mi jam legis, mi vidis karakterizon de dekstra ekstremisto. Sed mi kompreneble nun ne memoras ekzakte la artikolon kie mi legis tion kaj tial simple malferme demandas ĉiujn, aparte la germaniajn vikipedianojn ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 17:07, 14 okt. 2026 (UTC) rot0g9krekmk3ww039u3d898m2fkkk8 0 954953 9494929 9494104 2026-10-17T18:32:17Z InternetArchiveBot 180276 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 9494929 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Striklanda pego |koloro = pink |dosiero = Malherbe 28 4-5-6.jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Leuconotopicus]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Striklanda pego''' ''L. stricklandi'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref>{{Cite journal | author = BirdLife International | title = ''Leuconotopicus stricklandi'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2016 | page = e.T22681161A92895291 | publisher = [[IUCN]] | date = 2016 | url = http://www.iucnredlist.org/details/22681161/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681161A92895291.en | access-date = 15a de Januaro 2018| doi-access = free }}</ref> |dunomo = ''Leuconotopicus stricklandi'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1845) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Picoides stricklandi'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Dryobates stricklandi map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Striklanda pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Leuconotopicus stricklandi'', estas meksika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la ses specioj de la genro ''[[Leuconotopicus]]''. Ĝi estas [[endemio]] de malgranda areo de Meksiko. La [[Arizona pego]] (''L. arizonae'') estis iam konsiderata la norda subspecio de tiu ĉi birdo ĝis la 42a suplemento de la listo de la [[Usona Ornitologia Societo]], kiu oficiale disigis ilin en du apartaj specioj. ==Taksonomio== La Striklanda pego estis unue priskribita de la franca ornitologo [[Alfred Malherbe]] en 1845 kaj ricevis sian nunan nomon, kiu honoras la britan scienciston [[Hugh Edwin Strickland]].<ref>{{cite journal | last=Malherbe | first=Alfred | author-link=Alfred Malherbe | year=1845 | title=Description de trois espèces nouvelles du genre Picus, Linné | journal=Revue Zoologique par la Société Cuvierienne | volume=8 | pages=374–375 | language=French, Latin | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/2327597 }}</ref> Iuj taksonomiaj aŭtoritatoj, inkluzive de la [[Usona Ornitologia Societo]], daŭre klasifikas ĉi tiun specion en la genron ''[[Picoides]]''. [[File:Strickland's woodpecker (Leuconotopicus stricklandi) (cropped).jpg|left|thumb|Surbranĉe]] ==Aspekto== La Striklanda pego atingas longon de proksimume 7 ĝis 8 coloj kaj estas ĉefe brunaj kaj blankaj. Ili estas brunaj supre, kun malhela pugo, kaj havas blankajn subajn partojn kun multaj brunaj punktoj. La Striklanda pego kutime havas tri blankajn striojn sur la flugiloj, kaj du blankajn striojn tra la vizaĝo, kiuj kuniĝas kun alia blanka strio sur la kolo. La maskloj ankaŭ havas ruĝan makulon sur la nuko, kio mankas ĉe la femaloj. La nesto de tiu specio troviĝas en kavaĵo elfosita en morta arbotrunko. La ino demetas tri ĝis kvar blankajn ovojn sur liton el ligneroj, sed aliaj detaloj pri la nestoperiodoj kaj ties daŭro estas plejparte nekonataj. ==Habitato== La Striklandaj pegoj, kiuj estas trankvilaj kaj timemaj birdoj, estas sufiĉe oftaj en sia limigita disvastiĝa areo; oni kutime trovas ilin en pinaj arbaroj kaj miksitaj pin-kverkaj deklivoj, je altoj de proksimume 4 500 ĝis 7 000 futoj. La disvastiĝa areo de la Striklanda pego ĝenerale sekvas mallarĝan zonon etendiĝantan de oriento al okcidento en centra Meksiko, de [[Miĉoakano]] ĝis [[Verakruco]]. == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} * Sibley, David Allen. ''The Sibley Field Guide to Birds of Western North America'', {{ISBN|0-679-45121-8}} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Leuconotopicus stricklandi|''Leuconotopicus stricklandi''}} *{{Commons category|Leuconotopicus stricklandi|''Leuconotopicus stricklandi''}} *[https://web.archive.org/web/20070930192231/http://www.bsc-eoc.org/avibase/avibase.jsp?pg=summary&lang=EN&id=78B8FFF161A15529&ts=1141243984954 Striklanda pego] ĉe AviBase. *[http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=3878 filmetoj] ĉe Internet Bird Collection *[https://web.archive.org/web/20070928024755/http://www.nashvillezoo.org/piciformes/images/strickland_wp.jpg foto] ĉe www.nashvillezoo.org {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Meksiko]] bbv0id4d21zyh15evhex8ssr8vdoehm 0 954976 9495021 9494130 2026-10-17T23:49:50Z Kani 670 9495021 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = ''Veniliornis'' |koloro = pink |dosiero = Veniliornis maculifrons-2.jpg |dosiero larĝo=240px |priskribo de dosiero = [[Flavorela pego]], ''Veniliornis maculifrons'' |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = '''''Veniliornis''''' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854 |specioj de subdivizio = Specioj |subdivizio2 = 14, vidu tekston |vikispecio = |komunejo = }} '''''Veniliornis''''' estas [[birdoj]] de [[genro]] de [[familio]] [[pegedoj]]. Membroj de ĉi genro vivas en [[Sudameriko]]. En ĝi estas 14 [[specio]]j. ==Taksonomio== La genron enkondukis la franca ornitologo [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1854.<ref>{{ cite book | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1854 | chapter=Quadro dei volucri zigodattili ossia passeri a piedi scansori | language=it | editor1-last=de Luca | editor1-first=Serafino | editor2-last=Müller | editor2-first=D. | title=L'Ateneo Italiano; raccolta di documenti e memorie relative al progresso delle scienze fisiche | volume=2 | location=Parigi [Paris] | publisher=Victor Masson | pages=116–129 [125] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}<!--I cannot find a scan at BHL. Ref is given by Zoonomen and Peters Vol 6 1948 p.169 https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477602 --></ref> La vorto ''Veniliornis'' kombinas la nomon de la romia diaĵo Venilia kun la greka vorto ''ornis'', kiu signifas "birdon".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl | url-access=limited | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl/page/n399 399]–400}}</ref> Kiel tipa specio estis nomumita la [[Sanga pego]] (''Veniliornis sanguineus'') fare de la angla zoologo [[George Robert Gray]] en 1855.<ref>{{ cite book | last=Gray | first=George Robert | author-link=George Robert Gray | year=1855 | title=Catalogue of the Genera and Subgenera of Birds Contained in the British Museum | location=London | publisher=British Museum | page=92 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/17136731 }}</ref><ref>{{ cite book | editor-last1=Dickinson | editor-first1=E.C. | editor1-link=Edward C. Dickinson | editor-last2=Remsen | editor-first2=J.V. Jr. | editor2-link=James Van Remsen, Jr. | year=2013 | title=The Howard & Moore Complete Checklist of the Birds of the World | volume= 1: Non-passerines | edition=4th | place=Eastbourne, UK | publisher=Aves Press | isbn=978-0-9568611-0-8 | page=318 }}</ref> ===Specioj=== La genro enhavas la jenajn 14 speciojn:<ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | title=Woodpeckers | work= World Bird List Version 6.2 | url= http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/ | publisher=International Ornithologists' Union| access-date = 5a de Majo 2016 }}</ref> {| class="wikitable" |- ! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuado |- |[[File:Scarlet-backed Woodpecker - Ecuador S4E7608.jpg|120px]] ||[[Skarlatdorsa pego]] || ''Veniliornis callonotus'' ||Colombia, Ecuador and northern Peru |- |[[File:Yellow-vented Woodpecker - Colombia S4E8871 (16223080170).jpg|120px]] ||[[Flavsubpuga pego]] || ''Veniliornis dignus''||Kolombio, Ekvadoro, Peruo, kaj Venezuelo |- |[[File:Bar-bellied Woodpecker - Ecuador S4E2727 (16222857138).jpg|120px]] || [[Striventra pego]] || ''Veniliornis nigriceps''|| Bolivio, Kolombio, Ekvadoro, kaj Peruo. |- |[[File:Veniliornis passerinus.jpg|120px]] || [[Pasera pego]] || ''Veniliornis passerinus''||Sudameriko oriente de Andoj |- |[[File:Dot-fronted Woodpecker (cropped).jpg|120px]] || [[Punktofrunta pego]] || ''Veniliornis frontalis''||Argentino kaj Bolivio. |- |[[File:Veniliornis spilogaster male.jpg|120px]] || [[Blankmakula pego]] || ''Veniliornis spilogaster''|| Brazilo, Urugvajo, orienta Paragvajo kaj nordorienta Argentino. |- |[[File:Blood-colored woodpeckers (11294614053) (cropped).jpg|120px]] || [[Sanga pego]] || ''Veniliornis sanguineus''||Gujano, Surinamo kaj Franca Gujano |- |[[File:Veniliornis kirkii Carpintero culirrojo Red-rumped Woodpecker (6462517653).jpg|120px]] || [[Ruĝpuga pego]] || ''Veniliornis kirkii''|| Kostariko suden kaj orienten gis Ekvadoro, Venezuelo, Trinidado kaj Tobago |- |[[File:Veniliornis affinis - Red-stained Woodpecker (male).JPG|120px]] || [[Ruĝmakula pego]] || ''Veniliornis affinis''||orienta Brazilo kaj Amazona Baseno. |- | [[File:Veniliornis chocoensis - Oscar Marín - 29966737.jpeg|120px]] || [[Ĉokoa pego]] || ''Veniliornis chocoensis''|| Kolombio kaj Ekvadoro. |- |[[File:Veniliornis cassini - Golden-collared Woodpecker (male).JPG|120px]] || [[Orkoluma pego]] ||''Veniliornis cassini''||norda Brazilo, Gujanoj, Venezuelo kaj plej orienta Kolombio. |- |[[File:Veniliornis maculifrons-2.jpg|120px]] || [[Flavorela pego]] || ''Veniliornis maculifrons''||orienta Brazilo. |- |[[File:Carpinterito, Bío Bío, Chile.jpg|120px]] || [[Stria pego]] || ''Veniliornis lignarius'' &ndash; iam en ''Picoides''<ref name=SACC>{{cite web | last=Donegan | first=Thomas | date=January 2007 | title=Proposal (#262) South American Classification Committee: Transfer ''Picoides mixtus'' and ''P. lignarius'' to ''Veniliornis'' | publisher=American Ornithologists' Union | url=http://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCprop262.html | access-date=7a de Majo 2016}}</ref><ref name=Moore>{{cite journal | last1=Moore | first1=W.S. | last2=Weibel | first2=A.C. | last3=Agius | first3=A. | year=2006 | title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns | journal=Biological Journal of the Linnean Society | volume=87 | issue=4 | pages=611–624 | doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x | doi-access=free }}</ref>|| sudokcidenta Sudameriko. |- |[[File:Checkered Woodpecker (Veniliornis mixtus) (8077531219).jpg|120px]] || [[Ŝaktabula pego]] || ''Veniliornis mixtus'' &ndash; iam en ''Picoides''<ref name=SACC/><ref name=Moore/>||orienta Sudameriko. |- |} ==Bibliografio== *{{ cite journal | last1=Sangster | first1=G. | display-authors=etal | year=2016 | title=Taxonomic recommendations for Western Palearctic birds: 11th report | journal=Ibis | volume=158 | issue=1 | pages=206–212 | doi=10.1111/ibi.12322 | ref=none }} *{{ cite journal | last1=Winkler | first1=H. | last2=Gamauf | first2=A. | last3=Nittinger | first3=F. | last4=Haring | first4=E. | year=2014 | title=Relationships of Old World woodpeckers (Aves: Picidae)—new insights and taxonomic implications | journal=Annalen des Naturhistorischen Museums in Wien, Serie B für Botanik und Zoologie | volume=116 | pages=69–86 | url=https://www.researchgate.net/publication/262734940 | ref=none }} ==Referencoj== {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] 3dkspzr635yyxm4zrvmbvtd25v4v1pe 0 954986 9495043 9494200 2026-10-18T03:52:51Z Tirolischleioans 254019 /* vivo kaj agado */ 9495043 wikitext text/x-wiki '''Fritz KOERNER''' (naskiĝinta la {{daton|30|6|1893}} en [[Vajmaro]], mortinta la {{Daton|26|10|1959}} en [[Jena]]) estis [[germanio|germana]] altlernejprofesoro kaj geografo. == Vivo kaj agado == Studu lia estis historio, geografio kaj germanistiko ĉe la [[friedrich-Schiller-Universitato Jena|universitato de Jena]], dum kio li aniĝis en 1912 al la [[studenta korporacio]] ''Burschenschaft Teutonia Jena''.<ref>Willy Nolte (eld.): ''Burschenschafter-Stammrolle. Verzeichnis der Mitglieder der Deutschen Burschenschaft nach dem Stande vom Sommer-Semester 1934.'' Berlino 1934, p. 258.</ref> Interrompiĝo studentviva estis kaŭzita per soldatado dum la [[Unua Mondmilito]]. Milite li estis vundita ĉe la brakoj. Postmilite li re-studadis ĉe la [[universitato de Strasburgo]] kaj finekzameniĝis por enlerneja servo en la 1920-a jaro. Post praktika profesi-staĝo li deĵoris por mallonga tempo en pluraj urboj de [[turingio|Turingujo]] antaŭ dungiĝo en 1927 ĉe la [[Carolo-Alexandrinum (Jena)|Karl-Aleksandra Gimnazio]] de Jena. Sekvis doktoriĝo en 1928 ĉe [[Gustav von Zahn]] post defendo de tezo pri setlada historio. Von Zahl peris al Koerner en 1934 docentadon honorofican ĉe la universitato de Jena, pri setla kaj historia geografioj. Altlerneje Koerner jam de 1931 estis estinta aktiva ofertante variajn geografiajn ekzercojn. Nedevante soldati dum la [[Dua Mondmilito]] li prelegadis kaj organizadis fakajn ekskursojn ĝis la vintra semestro 1944/45. Postmilite li iĝis vicestro de la instituto kaj fakte ĝia ĉefo ĝis 1950. Tiam estis finita la [[sennaziigo|mondvizia kontrolekzameno]] de [[Joachim Heinrich Schultze]]. Schultze do rajtis reveni universitaten en 1950; pro siaj meritoj Koerner avanciĝis en 1952 ankoraŭ je profesoreco, pri historia geografio. Nur kvar jarojn pli malfrue okazis lia habilitiĝo. Ĝis printempo 1957 li estis komisiita institutestro. Lia pensiiĝo estis en 1958. == Skribaĵoj (elekto) == * ''Flurgröße und Böschungsfaktor in den Amtsgerichtsbezirken Apolda, Buttstädt, Großrudestedt, Vieselbach und Weimar'', Jena/Apolda: Hugo Blume 1929 (disertacio). * ''Beiträge zur Geopolitik und Bevölkerungsgeschichte des mittleren Saalegebietes'' (=Schriftenreihe des Nationalsozialistischen Lehrerbundes Jena, 1), Jena: Fromann, 1935. * ''Die "Gemeindegrenzenkarte von Thüringen als Grundlage für geschichtliche und statistische Forschungen", Maßstab 1:200000. Ein Bericht über ihre Entstehung'', (=speciala preso el: Zeitschrift des Vereins für Thüringische Geschichte und Altertumskunde 1854-1943. N.F.36=44.1942, p. 275-282), Fischer: Jena 1942. * ''Die Bevölkerungsverteilung in Thüringen am Ausgang des 16. Jahrhunderts, mit 3 Kartenbeilagen'' (=Wissenschaftliche Veröffentlichungen des Deutschen Instituts für Länderkunde. N. F. Band 15/16), Leipzig 1958 (habilitiĝa faklaboraĵo de majo 1956). == Literaturo == * Annemarie Mälzer: "Das Leben und Wirken des Historiker und Geographen Fritz Koerner an der Universität Jena (1912–1958)" - ĉe: ''Zeitschrift für Thüringische Geschichte'' (2018), p. 149–171. == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Koerner, Fritz}} [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Instruistoj]] [[Kategorio:Germanaj historiistoj]] [[Kategorio:Universitato de Jena]] [[Kategorio:Germanaj geografoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1893]] [[Kategorio:Mortintoj en 1959]] [[kategorio:Homoj rilataj al Weimar]] 18cvy0p6hepbkccl16gmjnmdeh9ffgi 0 955036 9494904 9494772 2026-10-17T17:01:45Z VolodimirSvjatoslaviĉ 244109 /* */ 9494904 wikitext text/x-wiki {{Forigu tuj|Mi bezonas alinomi la artikolon "Zboriv (Ukrainio)" --[[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 11:51, 17 okt. 2026 (UTC)}} #ALIDIREKTI [[Zboriv (Ukrainio)]] 3s8m7jtv3xrqplf329uv2ir5kae0nqz 0 955038 9494777 9494776 2026-10-17T12:06:29Z Kani 670 /* Kutimaro */ 9494777 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Blankmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis spilogaster male.jpg |priskribo de dosiero = Masklo en [[Rocha]], [[Urugvajo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Blankmakula pego''' ''V. spilogaster'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=White-spotted Woodpecker ''Veniliornis spilogaster'' |volume=2016 |article-number=e.T22681205A92897173 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681205A92897173.en |access-date=13a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis spilogaster'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1827) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates spilogaster'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis spilogaster map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis spilogaster'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en [[Argentino]], [[Brazilo]], [[Paragvajo]], kaj [[Urugvajo]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Blankmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Blankmakula pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== La Blankmakula pego longas 16 ĝis 19,5 cm kaj pezas 35 ĝis 45 g. Maskloj kaj femaloj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj havas flavgrizan ĝis olivecan frunton, nigrecbrunan kronon kun tre mallarĝaj ruĝaj strioj, kaj olivec-verdan malantaŭan kolon. La femalo havas olivec-brunan kronon kun fajnaj blankaj makuletoj. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte brunecan vizaĝon kun maldika blanka superokula strio, maldikan blankan "liphararon", kaj blankajn makuletojn tra la tuta vizaĝo. Iliaj supraj partoj estas plejparte olivec-verdaj kun flavecaj ĝis blankaj plumrandoj, kiuj aspektas kiel transversaj strioj. Iliaj flugoplumoj estas malhelbrunaj kun blankecaj transversaj strioj. Ilia vosto estas malhelbruna, kun mallarĝaj, iom malblankaj transversaj strioj sur la plumoj. Iliaj subaj partoj estas malhelolivecaj, kun dikaj flavec-blankaj strioj sur la gorĝo, flavec-blankaj transversaj strioj aŭ makuletoj sur la brusto, kaj dikaj flavec-blankaj transversaj strioj sur la ventro kaj la subvostaj kovriloj. La irisoj estas profunde kaŝtanbrunaj, la beko nigrec-griza kun pli hela bazo, kaj la kruroj estas olivecaj aŭ olivec-grizaj. Maskloj havas pli longan bekon ol femaloj. Junuloj tre similas al plenkreskuloj, sed havas malpli klarajn kaj malpli regulajn transversajn striojn sur la supraj partoj.<ref name=WSWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj A. Bonan (2020). White-spotted Woodpecker (''Dryobates spilogaster''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.whswoo2.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Blankmakula pego troviĝas de [[Goiás]] kaj [[Minas Gerais]] en Brazilo, suden tra sudorienta Paragvajo kaj la plejparto de Urugvajo, ĝis nordorienta Argentino, atingante la provincon [[Entre Ríos]]. Ĝi loĝas en diversaj arbarkovritaj pejzaĝoj, inkluzive de humidaj arbaroj de malaltaj teroj, galeriaj arbaroj, izolaj arbareroj, malfermaj ĝis tre malfermaj arbaraj terenoj, kaj parkoj kun disaj arboj.<ref name=WSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Blankmakula pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=WSWO-BOW/> ===Manĝado=== La Blankmakula pego serĉas manĝaĵon sur diversaj surfacoj, inkluzive de arbotrunkoj, junaj arboj kaj barilfostoj. Ĝi bekadas kaj martelas por elpreni skarablarvojn kaj aliajn insektojn, kaj krome plukas fruktojn kaj berojn.<ref name=WSWO-BOW/> ===Reproduktado=== La Blankmakula pego ŝajne reproduktiĝas inter julio kaj decembro. Ĝi elfosas nestokavaĵojn kelkajn metrojn super la grundo. La nombro da ovoj en la ovaro, la kovodaŭro, la tempo ĝis la [[elnestiĝo]] de la idoj, kaj detaloj pri la gepatra zorgado ne estas konataj.<ref name=WSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-spilogaster |species=Blankmakula pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the white-spotted woodpecker as being of Least Concern. It has a very large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It is considered common to locally very common and occurs in several national parks. "Fairly adaptable, able to use a variety of wooded habitats."<ref name=WSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis spilogaster|''Veniliornis spilogaster''}} *{{Commons category|Veniliornis spilogaster|''Veniliornis spilogaster''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] dmgkl33t6d5arh3tz900ed3kxwulmx1 9494778 9494777 2026-10-17T12:08:12Z Kani 670 /* Statuso */ 9494778 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Blankmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis spilogaster male.jpg |priskribo de dosiero = Masklo en [[Rocha]], [[Urugvajo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Blankmakula pego''' ''V. spilogaster'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=White-spotted Woodpecker ''Veniliornis spilogaster'' |volume=2016 |article-number=e.T22681205A92897173 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681205A92897173.en |access-date=13a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis spilogaster'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1827) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates spilogaster'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis spilogaster map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis spilogaster'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en [[Argentino]], [[Brazilo]], [[Paragvajo]], kaj [[Urugvajo]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Blankmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Blankmakula pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== La Blankmakula pego longas 16 ĝis 19,5 cm kaj pezas 35 ĝis 45 g. Maskloj kaj femaloj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj havas flavgrizan ĝis olivecan frunton, nigrecbrunan kronon kun tre mallarĝaj ruĝaj strioj, kaj olivec-verdan malantaŭan kolon. La femalo havas olivec-brunan kronon kun fajnaj blankaj makuletoj. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte brunecan vizaĝon kun maldika blanka superokula strio, maldikan blankan "liphararon", kaj blankajn makuletojn tra la tuta vizaĝo. Iliaj supraj partoj estas plejparte olivec-verdaj kun flavecaj ĝis blankaj plumrandoj, kiuj aspektas kiel transversaj strioj. Iliaj flugoplumoj estas malhelbrunaj kun blankecaj transversaj strioj. Ilia vosto estas malhelbruna, kun mallarĝaj, iom malblankaj transversaj strioj sur la plumoj. Iliaj subaj partoj estas malhelolivecaj, kun dikaj flavec-blankaj strioj sur la gorĝo, flavec-blankaj transversaj strioj aŭ makuletoj sur la brusto, kaj dikaj flavec-blankaj transversaj strioj sur la ventro kaj la subvostaj kovriloj. La irisoj estas profunde kaŝtanbrunaj, la beko nigrec-griza kun pli hela bazo, kaj la kruroj estas olivecaj aŭ olivec-grizaj. Maskloj havas pli longan bekon ol femaloj. Junuloj tre similas al plenkreskuloj, sed havas malpli klarajn kaj malpli regulajn transversajn striojn sur la supraj partoj.<ref name=WSWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj A. Bonan (2020). White-spotted Woodpecker (''Dryobates spilogaster''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.whswoo2.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Blankmakula pego troviĝas de [[Goiás]] kaj [[Minas Gerais]] en Brazilo, suden tra sudorienta Paragvajo kaj la plejparto de Urugvajo, ĝis nordorienta Argentino, atingante la provincon [[Entre Ríos]]. Ĝi loĝas en diversaj arbarkovritaj pejzaĝoj, inkluzive de humidaj arbaroj de malaltaj teroj, galeriaj arbaroj, izolaj arbareroj, malfermaj ĝis tre malfermaj arbaraj terenoj, kaj parkoj kun disaj arboj.<ref name=WSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Blankmakula pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=WSWO-BOW/> ===Manĝado=== La Blankmakula pego serĉas manĝaĵon sur diversaj surfacoj, inkluzive de arbotrunkoj, junaj arboj kaj barilfostoj. Ĝi bekadas kaj martelas por elpreni skarablarvojn kaj aliajn insektojn, kaj krome plukas fruktojn kaj berojn.<ref name=WSWO-BOW/> ===Reproduktado=== La Blankmakula pego ŝajne reproduktiĝas inter julio kaj decembro. Ĝi elfosas nestokavaĵojn kelkajn metrojn super la grundo. La nombro da ovoj en la ovaro, la kovodaŭro, la tempo ĝis la [[elnestiĝo]] de la idoj, kaj detaloj pri la gepatra zorgado ne estas konataj.<ref name=WSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-spilogaster |species=Blankmakula pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Blankmakulan pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas tre vastan arealon, kaj kvankam la grandeco de ĝia populacio ne estas konata, oni supozas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minac estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=White-spotted Woodpecker ''Veniliornis spilogaster'' |volume=2016 |article-number=e.T22681205A92897173 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681205A92897173.en |access-date=13a de Novembro 2021}}</ref> Ĝi estas konsiderata ofta ĝis loke tre ofta, kaj troviĝas en pluraj naciaj parkoj. "Sufiĉe adaptebla; kapabla utiligi diversajn arbarkovritajn vivejojn."<ref name=WSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis spilogaster|''Veniliornis spilogaster''}} *{{Commons category|Veniliornis spilogaster|''Veniliornis spilogaster''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] 7ruik46wojjkg3k4a4hz5s1kpz9j3l0 9494781 9494778 2026-10-17T12:12:37Z Kani 670 9494781 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis spilogaster male.jpg |priskribo de dosiero = Masklo en [[Rocha]], [[Urugvajo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Blankmakula pego''' ''V. spilogaster'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=White-spotted Woodpecker ''Veniliornis spilogaster'' |volume=2016 |article-number=e.T22681205A92897173 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681205A92897173.en |access-date=13a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis spilogaster'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1827) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates spilogaster'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis spilogaster map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Blankmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis spilogaster'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en [[Argentino]], [[Brazilo]], [[Paragvajo]], kaj [[Urugvajo]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Blankmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Blankmakula pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== La Blankmakula pego longas 16 ĝis 19,5 cm kaj pezas 35 ĝis 45 g. Maskloj kaj femaloj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj havas flavgrizan ĝis olivecan frunton, nigrecbrunan kronon kun tre mallarĝaj ruĝaj strioj, kaj olivec-verdan malantaŭan kolon. La femalo havas olivec-brunan kronon kun fajnaj blankaj makuletoj. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte brunecan vizaĝon kun maldika blanka superokula strio, maldikan blankan "liphararon", kaj blankajn makuletojn tra la tuta vizaĝo. Iliaj supraj partoj estas plejparte olivec-verdaj kun flavecaj ĝis blankaj plumrandoj, kiuj aspektas kiel transversaj strioj. Iliaj flugoplumoj estas malhelbrunaj kun blankecaj transversaj strioj. Ilia vosto estas malhelbruna, kun mallarĝaj, iom malblankaj transversaj strioj sur la plumoj. Iliaj subaj partoj estas malhelolivecaj, kun dikaj flavec-blankaj strioj sur la gorĝo, flavec-blankaj transversaj strioj aŭ makuletoj sur la brusto, kaj dikaj flavec-blankaj transversaj strioj sur la ventro kaj la subvostaj kovriloj. La irisoj estas profunde kaŝtanbrunaj, la beko nigrec-griza kun pli hela bazo, kaj la kruroj estas olivecaj aŭ olivec-grizaj. Maskloj havas pli longan bekon ol femaloj. Junuloj tre similas al plenkreskuloj, sed havas malpli klarajn kaj malpli regulajn transversajn striojn sur la supraj partoj.<ref name=WSWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj A. Bonan (2020). White-spotted Woodpecker (''Dryobates spilogaster''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.whswoo2.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Blankmakula pego troviĝas de [[Goiás]] kaj [[Minas Gerais]] en Brazilo, suden tra sudorienta Paragvajo kaj la plejparto de Urugvajo, ĝis nordorienta Argentino, atingante la provincon [[Entre Ríos]]. Ĝi loĝas en diversaj arbarkovritaj pejzaĝoj, inkluzive de humidaj arbaroj de malaltaj teroj, galeriaj arbaroj, izolaj arbareroj, malfermaj ĝis tre malfermaj arbaraj terenoj, kaj parkoj kun disaj arboj.<ref name=WSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Blankmakula pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=WSWO-BOW/> ===Manĝado=== La Blankmakula pego serĉas manĝaĵon sur diversaj surfacoj, inkluzive de arbotrunkoj, junaj arboj kaj barilfostoj. Ĝi bekadas kaj martelas por elpreni skarablarvojn kaj aliajn insektojn, kaj krome plukas fruktojn kaj berojn.<ref name=WSWO-BOW/> ===Reproduktado=== La Blankmakula pego ŝajne reproduktiĝas inter julio kaj decembro. Ĝi elfosas nestokavaĵojn kelkajn metrojn super la grundo. La nombro da ovoj en la ovaro, la kovodaŭro, la tempo ĝis la [[elnestiĝo]] de la idoj, kaj detaloj pri la gepatra zorgado ne estas konataj.<ref name=WSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-spilogaster |species=Blankmakula pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Blankmakulan pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas tre vastan arealon, kaj kvankam la grandeco de ĝia populacio ne estas konata, oni supozas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minac estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=White-spotted Woodpecker ''Veniliornis spilogaster'' |volume=2016 |article-number=e.T22681205A92897173 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681205A92897173.en |access-date=13a de Novembro 2021}}</ref> Ĝi estas konsiderata ofta ĝis loke tre ofta, kaj troviĝas en pluraj naciaj parkoj. "Sufiĉe adaptebla; kapabla utiligi diversajn arbarkovritajn vivejojn."<ref name=WSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis spilogaster|''Veniliornis spilogaster''}} *{{Commons category|Veniliornis spilogaster|''Veniliornis spilogaster''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] ktworwv0bbgm7zm5hzsrhujwrbyp0t0 0 955040 9494782 2026-10-17T12:14:32Z Crosstor 3176 arkivisto 9494782 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''[[Tibor (virnomo)|Tibor]] [[Tóth]]''' [tOt], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Tóth Tibor''' estis [[Hungario|hungara]] [[arkivisto]], altlerneja [[instruisto]], bibliotekestro. Tibor Tóth<ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=699029&date=2026-10-17 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1941|6|19}} en [[Szigetvár]], li mortis {{mortotago|2011|2|3}}. == Biografio == Tibor Tóth maturiĝis en [[gimnazio]] en [[Csurgó]] en 1959, poste li akiris diplomon en [[Universitato de Debrecen|Scienca Universitato Lajos Kossuth]] en [[1964]]. 2 jarojn poste li doktoriĝis en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]], poste li eklaboris en arkivo de [[Somogy]]. En 1976 li forlasis la arkivon kaj prelegis en [[Universitato de Pécs|Pedagogia Altlernejo de Pécs]], inter 1977 kaj 1981 li havis statuson en esplorcentro, samtempe en la statistika oficejo. Inter 1981-2004 li instruis en [[Universitato de Pécs]], dum inter 1984-1993 li gvidis ankaŭ la universitatan bibliotekon. Ekde 1999 li instruis en [[Universitato István Széchenyi]], respektive en [[Universitato de Kaposvár]]. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1977, li doktoriĝis en 1985 antaŭ la [[Hungara Scienca Akademio]]. == Elektitaj kontribuoj == * ''Adács község birtokviszonyai 1850–1857'' (1966) * ''Nagybirtoktól a nagyüzemig: a mernyei uradalom gazdálkodása a jobbágyfelszabadítástól az első világháborúig'' (1977) * ''A magyar mezőgazdaság struktúrája az 1930-as években'' (1988) * ''Ellentét vagy kölcsönösség? A magyar mezőgazdaság üzemi viszonyainak történeti háttere és problémái'' (2002) == Fontoj == * [https://www.kshkonyvtar.hu/article/2/650/toth-tibor-1941-2011-agrartoertenesz-leveltaros-koezgazdasz-egyetemi-tanar biografio hungare kun foto] * [https://web.archive.org/web/20241215161115/https://www.pecsiujsag.hu/pecs/hir/egyetem/elhunyt-dr-toth-tibor-a-pte-professzora biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Toth Tibor}} [[Kategorio:Hungaraj arkivistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 9bdv6vk75pijtqxmuxuhzvvs92zjm75 9494786 9494782 2026-10-17T12:22:49Z Crosstor 3176 [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] aldonita per [[Vikipedio:VarmaKato|HotCat]] 9494786 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''[[Tibor (virnomo)|Tibor]] [[Tóth]]''' [tOt], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Tóth Tibor''' estis [[Hungario|hungara]] [[arkivisto]], altlerneja [[instruisto]], bibliotekestro. Tibor Tóth<ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=699029&date=2026-10-17 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1941|6|19}} en [[Szigetvár]], li mortis {{mortotago|2011|2|3}}. == Biografio == Tibor Tóth maturiĝis en [[gimnazio]] en [[Csurgó]] en 1959, poste li akiris diplomon en [[Universitato de Debrecen|Scienca Universitato Lajos Kossuth]] en [[1964]]. 2 jarojn poste li doktoriĝis en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]], poste li eklaboris en arkivo de [[Somogy]]. En 1976 li forlasis la arkivon kaj prelegis en [[Universitato de Pécs|Pedagogia Altlernejo de Pécs]], inter 1977 kaj 1981 li havis statuson en esplorcentro, samtempe en la statistika oficejo. Inter 1981-2004 li instruis en [[Universitato de Pécs]], dum inter 1984-1993 li gvidis ankaŭ la universitatan bibliotekon. Ekde 1999 li instruis en [[Universitato István Széchenyi]], respektive en [[Universitato de Kaposvár]]. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1977, li doktoriĝis en 1985 antaŭ la [[Hungara Scienca Akademio]]. == Elektitaj kontribuoj == * ''Adács község birtokviszonyai 1850–1857'' (1966) * ''Nagybirtoktól a nagyüzemig: a mernyei uradalom gazdálkodása a jobbágyfelszabadítástól az első világháborúig'' (1977) * ''A magyar mezőgazdaság struktúrája az 1930-as években'' (1988) * ''Ellentét vagy kölcsönösség? A magyar mezőgazdaság üzemi viszonyainak történeti háttere és problémái'' (2002) == Fontoj == * [https://www.kshkonyvtar.hu/article/2/650/toth-tibor-1941-2011-agrartoertenesz-leveltaros-koezgazdasz-egyetemi-tanar biografio hungare kun foto] * [https://web.archive.org/web/20241215161115/https://www.pecsiujsag.hu/pecs/hir/egyetem/elhunyt-dr-toth-tibor-a-pte-professzora biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Toth Tibor}} [[Kategorio:Hungaraj arkivistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] {{Portalstrio|Biografio}} hxtrxrp4448scznwutbyoa12v39fi78 9494789 9494786 2026-10-17T12:27:04Z Crosstor 3176 9494789 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''[[Tibor (virnomo)|Tibor]] [[Tóth]]''' [tOt], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Tóth Tibor''' estis [[Hungario|hungara]] [[arkivisto]], [[historiisto]], altlerneja [[instruisto]], bibliotekestro. Tibor Tóth<ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=699029&date=2026-10-17 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1941|6|19}} en [[Szigetvár]], li mortis {{mortotago|2011|2|3}}. == Biografio == Tibor Tóth maturiĝis en [[gimnazio]] en [[Csurgó]] en 1959, poste li akiris diplomon en [[Universitato de Debrecen|Scienca Universitato Lajos Kossuth]] en [[1964]]. 2 jarojn poste li doktoriĝis en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]], poste li eklaboris en arkivo de [[Somogy]]. En 1976 li forlasis la arkivon kaj prelegis en [[Universitato de Pécs|Pedagogia Altlernejo de Pécs]], inter 1977 kaj 1981 li havis statuson en esplorcentro, samtempe en la statistika oficejo. Inter 1981-2004 li instruis en [[Universitato de Pécs]], dum inter 1984-1993 li gvidis ankaŭ la universitatan bibliotekon. Ekde 1999 li instruis en [[Universitato István Széchenyi]], respektive en [[Universitato de Kaposvár]]. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1977, li doktoriĝis en 1985 antaŭ la [[Hungara Scienca Akademio]]. == Elektitaj kontribuoj == * ''Adács község birtokviszonyai 1850–1857'' (1966) * ''Nagybirtoktól a nagyüzemig: a mernyei uradalom gazdálkodása a jobbágyfelszabadítástól az első világháborúig'' (1977) * ''A magyar mezőgazdaság struktúrája az 1930-as években'' (1988) * ''Ellentét vagy kölcsönösség? A magyar mezőgazdaság üzemi viszonyainak történeti háttere és problémái'' (2002) == Fontoj == * [https://www.kshkonyvtar.hu/article/2/650/toth-tibor-1941-2011-agrartoertenesz-leveltaros-koezgazdasz-egyetemi-tanar biografio hungare kun foto] * [https://web.archive.org/web/20241215161115/https://www.pecsiujsag.hu/pecs/hir/egyetem/elhunyt-dr-toth-tibor-a-pte-professzora biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Toth Tibor}} [[Kategorio:Hungaraj arkivistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 8pmwreclh9zzm9shw8qgwgfyl66v32x 0 955041 9494783 2026-10-17T12:19:38Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Sanga pego |koloro = pink |dosiero = Dryobates sanguineus 107925533.jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Sanga pego'''..." 9494783 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Sanga pego |koloro = pink |dosiero = Dryobates sanguineus 107925533.jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Sanga pego''' ''V. sanguineus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis sanguineus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Anton August Heinrich Lichtenstein|Lichtenstein, AAH]], 1793) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates sanguineus'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis sanguineus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Sanga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis sanguineus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Gujano]] kaj [[Surinamo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== The [[International Ornithological Committee]] and [[BirdLife International]]'s ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' place the blood-coloured woodpecker in genus ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW and BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Available at: http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip retrieved December 13, 2022</ref> However, starting in 2018, the [[American Ornithological Society]] and the [[Clements taxonomy]] moved all species of genus ''Veniliornis'' into genus ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, and Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 retrieved December 13, 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, and K. J. Zimmer. Version 24 July 2022. A classification of the bird species of South America. American Ornithological Society. https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm retrieved July 24, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, and C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Downloaded from https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/ retrieved November 10, 2022</ref> The taxonomic systems agree that the blood-coloured woodpecker is [[monotypic]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== [[File:Blood-colored_woodpeckers_(11294614053).jpg|thumb|left|A pair in [[Georgetown Botanical Gardens]], [[Guyana]]]] The blood-coloured woodpecker is about {{convert|13|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|23|to|30|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Adults of both sexes have a mostly brown face. Males are crimson-red from crown to nape with brown feather bases showing through. The female has a brown crown with thin white feather tips. Both sexes' upperparts are dark crimson-red with greenish-brown bases to the feathers. Their flight feathers are dark brown with greenish brown edges on the [[Primaries (birds)|primaries]] and wide crimson edges on the [[Secondaries (birds)|secondaries]] and [[Flight feather#Tertials|tertials]]. Their tail is dark brown. Their underparts are dark brownish with off-white bars throughout. The iris is dark red-brown, the longish beak dark gray with a lighter tip, and the legs are blackish. Juveniles are generally duller and browner than adults.<ref name=BCWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Blood-coloured Woodpecker (''Dryobates sanguineus''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.blcwoo3.01 retrieved January 24, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== Though some sources say that the blood-coloured woodpecker is found in "[[the Guianas]]", the South American Classification Committee of the American Ornithological Society has records only in Guyana and Suriname, and not French Guiana.<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=SACCcountries/> It is a bird of the coastal lowlands, where it inhabits mangroves, [[swamp forest]], and sometimes coffee plantations. The blood-coloured woodpecker is a year-round resident throughout its range.<ref name=BCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Manĝado=== The blood-coloured woodpecker forages in trees and shrubs, typically singly or in pairs. Its diet includes ants, beetles, and caterpillars.<ref name=BCWO-BOW/> ===Reproduktado=== The blood-coloured woodpecker has been recorded breeding in Suriname in February, March, and between May and November. Both sexes excavate the nest hole, usually low to the ground in a stump or branch. Excavation may take up to two months. The clutch is usually one or two eggs and sometimes three. Both parents incubate the eggs and provision nestlings and fledglings. The incubation period and time to fledging are not known.<ref name=BCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-sanguineus |species=Sanga pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the blood-coloured woodpecker as being of Least Concern. Though it has a limited range and its population size is not known, the latter is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It is "[f]airly widespread in its range, but restricted to lowlands of the Guianas." Habitat loss "could become a threat".<ref name=BCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *{{Commons category|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored+woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 Fotaro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303165931/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored%20woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2016-03-03 }} VIREO {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Surinamo]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Gvajano]] brusljwyovzey4a005vjslg1g88sikz 9494784 9494783 2026-10-17T12:21:08Z Kani 670 /* Taksonomio kaj sistematiko */ 9494784 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Sanga pego |koloro = pink |dosiero = Dryobates sanguineus 107925533.jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Sanga pego''' ''V. sanguineus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis sanguineus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Anton August Heinrich Lichtenstein|Lichtenstein, AAH]], 1793) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates sanguineus'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis sanguineus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Sanga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis sanguineus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Gujano]] kaj [[Surinamo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Sangan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Sanga pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== [[File:Blood-colored_woodpeckers_(11294614053).jpg|thumb|left|A pair in [[Georgetown Botanical Gardens]], [[Guyana]]]] The blood-coloured woodpecker is about {{convert|13|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|23|to|30|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Adults of both sexes have a mostly brown face. Males are crimson-red from crown to nape with brown feather bases showing through. The female has a brown crown with thin white feather tips. Both sexes' upperparts are dark crimson-red with greenish-brown bases to the feathers. Their flight feathers are dark brown with greenish brown edges on the [[Primaries (birds)|primaries]] and wide crimson edges on the [[Secondaries (birds)|secondaries]] and [[Flight feather#Tertials|tertials]]. Their tail is dark brown. Their underparts are dark brownish with off-white bars throughout. The iris is dark red-brown, the longish beak dark gray with a lighter tip, and the legs are blackish. Juveniles are generally duller and browner than adults.<ref name=BCWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Blood-coloured Woodpecker (''Dryobates sanguineus''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.blcwoo3.01 retrieved January 24, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== Though some sources say that the blood-coloured woodpecker is found in "[[the Guianas]]", the South American Classification Committee of the American Ornithological Society has records only in Guyana and Suriname, and not French Guiana.<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=SACCcountries/> It is a bird of the coastal lowlands, where it inhabits mangroves, [[swamp forest]], and sometimes coffee plantations. The blood-coloured woodpecker is a year-round resident throughout its range.<ref name=BCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Manĝado=== The blood-coloured woodpecker forages in trees and shrubs, typically singly or in pairs. Its diet includes ants, beetles, and caterpillars.<ref name=BCWO-BOW/> ===Reproduktado=== The blood-coloured woodpecker has been recorded breeding in Suriname in February, March, and between May and November. Both sexes excavate the nest hole, usually low to the ground in a stump or branch. Excavation may take up to two months. The clutch is usually one or two eggs and sometimes three. Both parents incubate the eggs and provision nestlings and fledglings. The incubation period and time to fledging are not known.<ref name=BCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-sanguineus |species=Sanga pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the blood-coloured woodpecker as being of Least Concern. Though it has a limited range and its population size is not known, the latter is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It is "[f]airly widespread in its range, but restricted to lowlands of the Guianas." Habitat loss "could become a threat".<ref name=BCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *{{Commons category|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored+woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 Fotaro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303165931/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored%20woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2016-03-03 }} VIREO {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Surinamo]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Gvajano]] out8cauoi12z7b1jgq8lbvo92xiaayx 9494788 9494784 2026-10-17T12:26:38Z Kani 670 /* Aspekto */ 9494788 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Sanga pego |koloro = pink |dosiero = Dryobates sanguineus 107925533.jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Sanga pego''' ''V. sanguineus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis sanguineus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Anton August Heinrich Lichtenstein|Lichtenstein, AAH]], 1793) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates sanguineus'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis sanguineus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Sanga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis sanguineus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Gujano]] kaj [[Surinamo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Sangan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Sanga pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== [[File:Blood-colored_woodpeckers_(11294614053).jpg|thumb|left|Paro en la Botanikaj Ĝardenoj de [[Georgurbo (Gujano)|Georgurbo]], [[Gujano]]]] La Sanga pego estas proksimume 13 cm longa kaj pezas 23 ĝis 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte brunan vizaĝon. Ĉe maskloj, la areo de la verto ĝis la nuko estas karmezinruĝa, kun videblaj brunaj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan verton kun maldikaj, blankaj plumopintoj. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas malhele karmezinruĝaj, kun verdet-brunaj plumobazoj. La flugoplumoj estas malhele brunaj; la unuarangaj flugoplumoj havas verdet-brunajn randojn, dum la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj havas larĝajn karmezinajn randojn. La vosto estas malhele bruna. La subaj partoj estas malhele brunecaj, kun trairaj, iom malblankaj strioj. La irisoj estas malhele ruĝecbrunaj, la iom longa beko estas malhele griza kun pli hela pinto, kaj la kruroj estas nigretaj. Junuloj estas ĝenerale malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj.<ref name=BCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Blood-coloured Woodpecker (''Dryobates sanguineus''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.blcwoo3.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== Though some sources say that the blood-coloured woodpecker is found in "[[the Guianas]]", the South American Classification Committee of the American Ornithological Society has records only in Guyana and Suriname, and not French Guiana.<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=SACCcountries/> It is a bird of the coastal lowlands, where it inhabits mangroves, [[swamp forest]], and sometimes coffee plantations. The blood-coloured woodpecker is a year-round resident throughout its range.<ref name=BCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Manĝado=== The blood-coloured woodpecker forages in trees and shrubs, typically singly or in pairs. Its diet includes ants, beetles, and caterpillars.<ref name=BCWO-BOW/> ===Reproduktado=== The blood-coloured woodpecker has been recorded breeding in Suriname in February, March, and between May and November. Both sexes excavate the nest hole, usually low to the ground in a stump or branch. Excavation may take up to two months. The clutch is usually one or two eggs and sometimes three. Both parents incubate the eggs and provision nestlings and fledglings. The incubation period and time to fledging are not known.<ref name=BCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-sanguineus |species=Sanga pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the blood-coloured woodpecker as being of Least Concern. Though it has a limited range and its population size is not known, the latter is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It is "[f]airly widespread in its range, but restricted to lowlands of the Guianas." Habitat loss "could become a threat".<ref name=BCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *{{Commons category|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored+woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 Fotaro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303165931/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored%20woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2016-03-03 }} VIREO {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Surinamo]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Gvajano]] 8qolz15qoins6solo0jxlfqqp6bfzye 9494790 9494788 2026-10-17T12:28:41Z Kani 670 /* Distribuado kaj habitato */ 9494790 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Sanga pego |koloro = pink |dosiero = Dryobates sanguineus 107925533.jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Sanga pego''' ''V. sanguineus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis sanguineus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Anton August Heinrich Lichtenstein|Lichtenstein, AAH]], 1793) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates sanguineus'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis sanguineus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Sanga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis sanguineus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Gujano]] kaj [[Surinamo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Sangan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Sanga pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== [[File:Blood-colored_woodpeckers_(11294614053).jpg|thumb|left|Paro en la Botanikaj Ĝardenoj de [[Georgurbo (Gujano)|Georgurbo]], [[Gujano]]]] La Sanga pego estas proksimume 13 cm longa kaj pezas 23 ĝis 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte brunan vizaĝon. Ĉe maskloj, la areo de la verto ĝis la nuko estas karmezinruĝa, kun videblaj brunaj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan verton kun maldikaj, blankaj plumopintoj. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas malhele karmezinruĝaj, kun verdet-brunaj plumobazoj. La flugoplumoj estas malhele brunaj; la unuarangaj flugoplumoj havas verdet-brunajn randojn, dum la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj havas larĝajn karmezinajn randojn. La vosto estas malhele bruna. La subaj partoj estas malhele brunecaj, kun trairaj, iom malblankaj strioj. La irisoj estas malhele ruĝecbrunaj, la iom longa beko estas malhele griza kun pli hela pinto, kaj la kruroj estas nigretaj. Junuloj estas ĝenerale malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj.<ref name=BCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Blood-coloured Woodpecker (''Dryobates sanguineus''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.blcwoo3.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== Kvankam iuj fontoj asertas, ke la Sanga pego troviĝas en "la [[Gujanoj]]", la Sudamerika Klasifika Komitato de la [[Usona Ornitologia Societo]] havas registrojn nur pri [[Gujano]] kaj [[Surinamo]], sed ne pri [[Franca Gujano]].<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=SACCcountries/> Ĝi estas birdo de la marbordaj malaltaj teroj, kie ĝi loĝas en mangrovejoj, [[marĉarbaro]]j kaj foje en kafplantejoj. La Sanga pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=BCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Manĝado=== The blood-coloured woodpecker forages in trees and shrubs, typically singly or in pairs. Its diet includes ants, beetles, and caterpillars.<ref name=BCWO-BOW/> ===Reproduktado=== The blood-coloured woodpecker has been recorded breeding in Suriname in February, March, and between May and November. Both sexes excavate the nest hole, usually low to the ground in a stump or branch. Excavation may take up to two months. The clutch is usually one or two eggs and sometimes three. Both parents incubate the eggs and provision nestlings and fledglings. The incubation period and time to fledging are not known.<ref name=BCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-sanguineus |species=Sanga pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the blood-coloured woodpecker as being of Least Concern. Though it has a limited range and its population size is not known, the latter is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It is "[f]airly widespread in its range, but restricted to lowlands of the Guianas." Habitat loss "could become a threat".<ref name=BCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *{{Commons category|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored+woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 Fotaro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303165931/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored%20woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2016-03-03 }} VIREO {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Surinamo]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Gvajano]] 1z8spei2h8jabx8tgny24xw7ibtdeeo 9494791 9494790 2026-10-17T12:29:05Z Kani 670 /* Distribuado kaj habitato */ 9494791 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Sanga pego |koloro = pink |dosiero = Dryobates sanguineus 107925533.jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Sanga pego''' ''V. sanguineus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis sanguineus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Anton August Heinrich Lichtenstein|Lichtenstein, AAH]], 1793) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates sanguineus'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis sanguineus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Sanga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis sanguineus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Gujano]] kaj [[Surinamo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Sangan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Sanga pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== [[File:Blood-colored_woodpeckers_(11294614053).jpg|thumb|left|Paro en la Botanikaj Ĝardenoj de [[Georgurbo (Gujano)|Georgurbo]], [[Gujano]]]] La Sanga pego estas proksimume 13 cm longa kaj pezas 23 ĝis 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte brunan vizaĝon. Ĉe maskloj, la areo de la verto ĝis la nuko estas karmezinruĝa, kun videblaj brunaj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan verton kun maldikaj, blankaj plumopintoj. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas malhele karmezinruĝaj, kun verdet-brunaj plumobazoj. La flugoplumoj estas malhele brunaj; la unuarangaj flugoplumoj havas verdet-brunajn randojn, dum la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj havas larĝajn karmezinajn randojn. La vosto estas malhele bruna. La subaj partoj estas malhele brunecaj, kun trairaj, iom malblankaj strioj. La irisoj estas malhele ruĝecbrunaj, la iom longa beko estas malhele griza kun pli hela pinto, kaj la kruroj estas nigretaj. Junuloj estas ĝenerale malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj.<ref name=BCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Blood-coloured Woodpecker (''Dryobates sanguineus''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.blcwoo3.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== Kvankam iuj fontoj asertas, ke la Sanga pego troviĝas en "la [[Gujanoj]]", la Sudamerika Klasifika Komitato de la [[Usona Ornitologia Societo]] havas registrojn nur pri [[Gujano]] kaj [[Surinamo]], sed ne pri [[Franca Gujano]].<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=SACCcountries/> Ĝi estas birdo de la marbordaj malaltaj teroj, kie ĝi loĝas en mangrovejoj, [[marĉo|marĉarbaroj]] kaj foje en kafplantejoj. La Sanga pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=BCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Manĝado=== The blood-coloured woodpecker forages in trees and shrubs, typically singly or in pairs. Its diet includes ants, beetles, and caterpillars.<ref name=BCWO-BOW/> ===Reproduktado=== The blood-coloured woodpecker has been recorded breeding in Suriname in February, March, and between May and November. Both sexes excavate the nest hole, usually low to the ground in a stump or branch. Excavation may take up to two months. The clutch is usually one or two eggs and sometimes three. Both parents incubate the eggs and provision nestlings and fledglings. The incubation period and time to fledging are not known.<ref name=BCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-sanguineus |species=Sanga pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the blood-coloured woodpecker as being of Least Concern. Though it has a limited range and its population size is not known, the latter is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It is "[f]airly widespread in its range, but restricted to lowlands of the Guianas." Habitat loss "could become a threat".<ref name=BCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *{{Commons category|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored+woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 Fotaro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303165931/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored%20woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2016-03-03 }} VIREO {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Surinamo]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Gvajano]] rgvxwyygi0rejrw3b3azdwnmbwqaisq 9494793 9494791 2026-10-17T12:31:01Z Kani 670 /* Kutimaro */ 9494793 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Sanga pego |koloro = pink |dosiero = Dryobates sanguineus 107925533.jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Sanga pego''' ''V. sanguineus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis sanguineus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Anton August Heinrich Lichtenstein|Lichtenstein, AAH]], 1793) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates sanguineus'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis sanguineus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Sanga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis sanguineus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Gujano]] kaj [[Surinamo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Sangan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Sanga pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== [[File:Blood-colored_woodpeckers_(11294614053).jpg|thumb|left|Paro en la Botanikaj Ĝardenoj de [[Georgurbo (Gujano)|Georgurbo]], [[Gujano]]]] La Sanga pego estas proksimume 13 cm longa kaj pezas 23 ĝis 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte brunan vizaĝon. Ĉe maskloj, la areo de la verto ĝis la nuko estas karmezinruĝa, kun videblaj brunaj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan verton kun maldikaj, blankaj plumopintoj. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas malhele karmezinruĝaj, kun verdet-brunaj plumobazoj. La flugoplumoj estas malhele brunaj; la unuarangaj flugoplumoj havas verdet-brunajn randojn, dum la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj havas larĝajn karmezinajn randojn. La vosto estas malhele bruna. La subaj partoj estas malhele brunecaj, kun trairaj, iom malblankaj strioj. La irisoj estas malhele ruĝecbrunaj, la iom longa beko estas malhele griza kun pli hela pinto, kaj la kruroj estas nigretaj. Junuloj estas ĝenerale malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj.<ref name=BCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Blood-coloured Woodpecker (''Dryobates sanguineus''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.blcwoo3.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== Kvankam iuj fontoj asertas, ke la Sanga pego troviĝas en "la [[Gujanoj]]", la Sudamerika Klasifika Komitato de la [[Usona Ornitologia Societo]] havas registrojn nur pri [[Gujano]] kaj [[Surinamo]], sed ne pri [[Franca Gujano]].<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=SACCcountries/> Ĝi estas birdo de la marbordaj malaltaj teroj, kie ĝi loĝas en mangrovejoj, [[marĉo|marĉarbaroj]] kaj foje en kafplantejoj. La Sanga pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=BCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Manĝado=== La Sanga pego serĉas manĝaĵon en arboj kaj arbustoj, kutime unuope aŭ pare. Ĝia dieto konsistas el formikoj, skaraboj kaj raŭpoj.<ref name=BCWO-BOW/> ===Reproduktado=== La Sanga pego estas observita reproduktanta en Surinamo en februaro, marto, kaj inter majo kaj novembro. Ambaŭ seksoj elfosas la nestotruon, kutime malalte super la grundo en stumpo aŭ branĉo. La elfosado povas daŭri ĝis du monatoj. La ovaro konsistas kutime el unu aŭ du ovoj, foje el tri. Ambaŭ gepatroj kovas la ovojn kaj nutras la nestidojn kaj elnestiĝintajn idojn. La kovoperiodo kaj la tempo ĝis [[elnestiĝo]] ne estas konataj.<ref name=BCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-sanguineus |species=Sanga pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the blood-coloured woodpecker as being of Least Concern. Though it has a limited range and its population size is not known, the latter is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It is "[f]airly widespread in its range, but restricted to lowlands of the Guianas." Habitat loss "could become a threat".<ref name=BCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *{{Commons category|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored+woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 Fotaro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303165931/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored%20woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2016-03-03 }} VIREO {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Surinamo]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Gvajano]] oc83rjz4n2tiuadu09nruiskztcf2a5 9494794 9494793 2026-10-17T12:32:54Z Kani 670 /* Statuso */ 9494794 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Sanga pego |koloro = pink |dosiero = Dryobates sanguineus 107925533.jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Sanga pego''' ''V. sanguineus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis sanguineus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Anton August Heinrich Lichtenstein|Lichtenstein, AAH]], 1793) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates sanguineus'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis sanguineus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Sanga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis sanguineus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Gujano]] kaj [[Surinamo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Sangan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Sanga pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== [[File:Blood-colored_woodpeckers_(11294614053).jpg|thumb|left|Paro en la Botanikaj Ĝardenoj de [[Georgurbo (Gujano)|Georgurbo]], [[Gujano]]]] La Sanga pego estas proksimume 13 cm longa kaj pezas 23 ĝis 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte brunan vizaĝon. Ĉe maskloj, la areo de la verto ĝis la nuko estas karmezinruĝa, kun videblaj brunaj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan verton kun maldikaj, blankaj plumopintoj. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas malhele karmezinruĝaj, kun verdet-brunaj plumobazoj. La flugoplumoj estas malhele brunaj; la unuarangaj flugoplumoj havas verdet-brunajn randojn, dum la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj havas larĝajn karmezinajn randojn. La vosto estas malhele bruna. La subaj partoj estas malhele brunecaj, kun trairaj, iom malblankaj strioj. La irisoj estas malhele ruĝecbrunaj, la iom longa beko estas malhele griza kun pli hela pinto, kaj la kruroj estas nigretaj. Junuloj estas ĝenerale malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj.<ref name=BCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Blood-coloured Woodpecker (''Dryobates sanguineus''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.blcwoo3.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== Kvankam iuj fontoj asertas, ke la Sanga pego troviĝas en "la [[Gujanoj]]", la Sudamerika Klasifika Komitato de la [[Usona Ornitologia Societo]] havas registrojn nur pri [[Gujano]] kaj [[Surinamo]], sed ne pri [[Franca Gujano]].<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=SACCcountries/> Ĝi estas birdo de la marbordaj malaltaj teroj, kie ĝi loĝas en mangrovejoj, [[marĉo|marĉarbaroj]] kaj foje en kafplantejoj. La Sanga pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=BCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Manĝado=== La Sanga pego serĉas manĝaĵon en arboj kaj arbustoj, kutime unuope aŭ pare. Ĝia dieto konsistas el formikoj, skaraboj kaj raŭpoj.<ref name=BCWO-BOW/> ===Reproduktado=== La Sanga pego estas observita reproduktanta en Surinamo en februaro, marto, kaj inter majo kaj novembro. Ambaŭ seksoj elfosas la nestotruon, kutime malalte super la grundo en stumpo aŭ branĉo. La elfosado povas daŭri ĝis du monatoj. La ovaro konsistas kutime el unu aŭ du ovoj, foje el tri. Ambaŭ gepatroj kovas la ovojn kaj nutras la nestidojn kaj elnestiĝintajn idojn. La kovoperiodo kaj la tempo ĝis [[elnestiĝo]] ne estas konataj.<ref name=BCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-sanguineus |species=Sanga pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Sangan pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Kvankam ĝi havas limigitan arealon kaj la grandeco de ĝia populacio estas nekonata, oni supozas, ke tiu lasta estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi estas "sufiĉe disvastigita en sia arealo, sed limigita al la malaltaj teroj de la Gujanoj." Perdo de vivejo "povus iĝi minaco".<ref name=BCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *{{Commons category|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored+woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 Fotaro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303165931/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored%20woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2016-03-03 }} VIREO {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Surinamo]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Gvajano]] nfp0stbn8kvntafon3b57eczdk10rfd 9494796 9494794 2026-10-17T12:33:20Z Kani 670 /* Eksteraj ligiloj */ 9494796 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Sanga pego |koloro = pink |dosiero = Dryobates sanguineus 107925533.jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Sanga pego''' ''V. sanguineus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis sanguineus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Anton August Heinrich Lichtenstein|Lichtenstein, AAH]], 1793) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates sanguineus'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis sanguineus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Sanga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis sanguineus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Gujano]] kaj [[Surinamo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Sangan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Sanga pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== [[File:Blood-colored_woodpeckers_(11294614053).jpg|thumb|left|Paro en la Botanikaj Ĝardenoj de [[Georgurbo (Gujano)|Georgurbo]], [[Gujano]]]] La Sanga pego estas proksimume 13 cm longa kaj pezas 23 ĝis 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte brunan vizaĝon. Ĉe maskloj, la areo de la verto ĝis la nuko estas karmezinruĝa, kun videblaj brunaj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan verton kun maldikaj, blankaj plumopintoj. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas malhele karmezinruĝaj, kun verdet-brunaj plumobazoj. La flugoplumoj estas malhele brunaj; la unuarangaj flugoplumoj havas verdet-brunajn randojn, dum la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj havas larĝajn karmezinajn randojn. La vosto estas malhele bruna. La subaj partoj estas malhele brunecaj, kun trairaj, iom malblankaj strioj. La irisoj estas malhele ruĝecbrunaj, la iom longa beko estas malhele griza kun pli hela pinto, kaj la kruroj estas nigretaj. Junuloj estas ĝenerale malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj.<ref name=BCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Blood-coloured Woodpecker (''Dryobates sanguineus''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.blcwoo3.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== Kvankam iuj fontoj asertas, ke la Sanga pego troviĝas en "la [[Gujanoj]]", la Sudamerika Klasifika Komitato de la [[Usona Ornitologia Societo]] havas registrojn nur pri [[Gujano]] kaj [[Surinamo]], sed ne pri [[Franca Gujano]].<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=SACCcountries/> Ĝi estas birdo de la marbordaj malaltaj teroj, kie ĝi loĝas en mangrovejoj, [[marĉo|marĉarbaroj]] kaj foje en kafplantejoj. La Sanga pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=BCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Manĝado=== La Sanga pego serĉas manĝaĵon en arboj kaj arbustoj, kutime unuope aŭ pare. Ĝia dieto konsistas el formikoj, skaraboj kaj raŭpoj.<ref name=BCWO-BOW/> ===Reproduktado=== La Sanga pego estas observita reproduktanta en Surinamo en februaro, marto, kaj inter majo kaj novembro. Ambaŭ seksoj elfosas la nestotruon, kutime malalte super la grundo en stumpo aŭ branĉo. La elfosado povas daŭri ĝis du monatoj. La ovaro konsistas kutime el unu aŭ du ovoj, foje el tri. Ambaŭ gepatroj kovas la ovojn kaj nutras la nestidojn kaj elnestiĝintajn idojn. La kovoperiodo kaj la tempo ĝis [[elnestiĝo]] ne estas konataj.<ref name=BCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-sanguineus |species=Sanga pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Sangan pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Kvankam ĝi havas limigitan arealon kaj la grandeco de ĝia populacio estas nekonata, oni supozas, ke tiu lasta estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi estas "sufiĉe disvastigita en sia arealo, sed limigita al la malaltaj teroj de la Gujanoj." Perdo de vivejo "povus iĝi minaco".<ref name=BCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *{{Commons category|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored+woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 Fotaro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303165931/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored%20woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2016-03-03 }} VIREO {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Gujanoj]] gjwdkeyunm5oov7ec87tz52pukzkx30 9494797 9494796 2026-10-17T12:34:12Z Kani 670 /* Eksteraj ligiloj */ 9494797 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Sanga pego |koloro = pink |dosiero = Dryobates sanguineus 107925533.jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Sanga pego''' ''V. sanguineus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis sanguineus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Anton August Heinrich Lichtenstein|Lichtenstein, AAH]], 1793) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates sanguineus'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis sanguineus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Sanga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis sanguineus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Gujano]] kaj [[Surinamo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Sangan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Sanga pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== [[File:Blood-colored_woodpeckers_(11294614053).jpg|thumb|left|Paro en la Botanikaj Ĝardenoj de [[Georgurbo (Gujano)|Georgurbo]], [[Gujano]]]] La Sanga pego estas proksimume 13 cm longa kaj pezas 23 ĝis 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte brunan vizaĝon. Ĉe maskloj, la areo de la verto ĝis la nuko estas karmezinruĝa, kun videblaj brunaj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan verton kun maldikaj, blankaj plumopintoj. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas malhele karmezinruĝaj, kun verdet-brunaj plumobazoj. La flugoplumoj estas malhele brunaj; la unuarangaj flugoplumoj havas verdet-brunajn randojn, dum la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj havas larĝajn karmezinajn randojn. La vosto estas malhele bruna. La subaj partoj estas malhele brunecaj, kun trairaj, iom malblankaj strioj. La irisoj estas malhele ruĝecbrunaj, la iom longa beko estas malhele griza kun pli hela pinto, kaj la kruroj estas nigretaj. Junuloj estas ĝenerale malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj.<ref name=BCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Blood-coloured Woodpecker (''Dryobates sanguineus''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.blcwoo3.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== Kvankam iuj fontoj asertas, ke la Sanga pego troviĝas en "la [[Gujanoj]]", la Sudamerika Klasifika Komitato de la [[Usona Ornitologia Societo]] havas registrojn nur pri [[Gujano]] kaj [[Surinamo]], sed ne pri [[Franca Gujano]].<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=SACCcountries/> Ĝi estas birdo de la marbordaj malaltaj teroj, kie ĝi loĝas en mangrovejoj, [[marĉo|marĉarbaroj]] kaj foje en kafplantejoj. La Sanga pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=BCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Manĝado=== La Sanga pego serĉas manĝaĵon en arboj kaj arbustoj, kutime unuope aŭ pare. Ĝia dieto konsistas el formikoj, skaraboj kaj raŭpoj.<ref name=BCWO-BOW/> ===Reproduktado=== La Sanga pego estas observita reproduktanta en Surinamo en februaro, marto, kaj inter majo kaj novembro. Ambaŭ seksoj elfosas la nestotruon, kutime malalte super la grundo en stumpo aŭ branĉo. La elfosado povas daŭri ĝis du monatoj. La ovaro konsistas kutime el unu aŭ du ovoj, foje el tri. Ambaŭ gepatroj kovas la ovojn kaj nutras la nestidojn kaj elnestiĝintajn idojn. La kovoperiodo kaj la tempo ĝis [[elnestiĝo]] ne estas konataj.<ref name=BCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-sanguineus |species=Sanga pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Sangan pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Kvankam ĝi havas limigitan arealon kaj la grandeco de ĝia populacio estas nekonata, oni supozas, ke tiu lasta estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi estas "sufiĉe disvastigita en sia arealo, sed limigita al la malaltaj teroj de la Gujanoj." Perdo de vivejo "povus iĝi minaco".<ref name=BCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *{{Commons category|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored+woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 Fotaro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303165931/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored%20woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2016-03-03 }} VIREO {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Faŭno de la Gujanoj]] l65j2b1iyp29bt6a36bu4s0c4eylnvk 9494800 9494797 2026-10-17T12:37:09Z Kani 670 9494800 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Sanga pego |koloro = pink |dosiero = Dryobates sanguineus 107925533.jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Sanga pego''' ''V. sanguineus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis sanguineus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Anton August Heinrich Lichtenstein|Lichtenstein, AAH]], 1793) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates sanguineus'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis sanguineus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Sanga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis sanguineus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Gujano]] kaj [[Surinamo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Sangan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Sanga pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> ==Aspekto== [[File:Blood-colored_woodpeckers_(11294614053).jpg|thumb|left|Paro en la Botanikaj Ĝardenoj de [[Georgurbo (Gujano)|Georgurbo]], [[Gujano]]]] La Sanga pego estas proksimume 13 cm longa kaj pezas 23 ĝis 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte brunan vizaĝon. Ĉe maskloj, la areo de la verto ĝis la nuko estas karmezinruĝa, kun videblaj brunaj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan verton kun maldikaj, blankaj plumopintoj. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas malhele karmezinruĝaj, kun verdet-brunaj plumobazoj. La flugoplumoj estas malhele brunaj; la unuarangaj flugoplumoj havas verdet-brunajn randojn, dum la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj havas larĝajn karmezinajn randojn. La vosto estas malhele bruna. La subaj partoj estas malhele brunecaj, kun trairaj, iom malblankaj strioj. La irisoj estas malhele ruĝecbrunaj, la iom longa beko estas malhele griza kun pli hela pinto, kaj la kruroj estas nigretaj. Junuloj estas ĝenerale malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj.<ref name=BCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Blood-coloured Woodpecker (''Dryobates sanguineus''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.blcwoo3.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== Kvankam iuj fontoj asertas, ke la Sanga pego troviĝas en "la [[Gujanoj]]", la Sudamerika Klasifika Komitato de la [[Usona Ornitologia Societo]] havas registrojn nur pri [[Gujano]] kaj [[Surinamo]], sed ne pri [[Franca Gujano]].<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=SACCcountries/> Ĝi estas birdo de la marbordaj malaltaj teroj, kie ĝi loĝas en mangrovejoj, [[marĉo|marĉarbaroj]] kaj foje en kafplantejoj. La Sanga pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=BCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Manĝado=== La Sanga pego serĉas manĝaĵon en arboj kaj arbustoj, kutime unuope aŭ pare. Ĝia dieto konsistas el formikoj, skaraboj kaj raŭpoj.<ref name=BCWO-BOW/> ===Reproduktado=== La Sanga pego estas observita reproduktanta en Surinamo en februaro, marto, kaj inter majo kaj novembro. Ambaŭ seksoj elfosas la nestotruon, kutime malalte super la grundo en stumpo aŭ branĉo. La elfosado povas daŭri ĝis du monatoj. La ovaro konsistas kutime el unu aŭ du ovoj, foje el tri. Ambaŭ gepatroj kovas la ovojn kaj nutras la nestidojn kaj elnestiĝintajn idojn. La kovoperiodo kaj la tempo ĝis [[elnestiĝo]] ne estas konataj.<ref name=BCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-sanguineus |species=Sanga pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Sangan pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Kvankam ĝi havas limigitan arealon kaj la grandeco de ĝia populacio estas nekonata, oni supozas, ke tiu lasta estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blood-coloured Woodpecker ''Veniliornis sanguineus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681208A92897361 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681208A92897361.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi estas "sufiĉe disvastigita en sia arealo, sed limigita al la malaltaj teroj de la Gujanoj." Perdo de vivejo "povus iĝi minaco".<ref name=BCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *{{Commons category|Veniliornis sanguineus|''Veniliornis sanguineus''}} *[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored+woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 Fotaro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303165931/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&SEARCHBY=Common&KEYWORDS=blood-colored%20woodpecker&showwhat=images&AGE=All&SEX=All&ACT=All&Search=Search&VIEW=All&ORIENTATION=All&RESULTS=24 |date=2016-03-03 }} VIREO {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Faŭno de la Gujanoj]] qr36z4u7i51dokfljigie8dblvdxrjk 0 955042 9494785 2026-10-17T12:21:39Z Kani 670 Alidirektigis al [[Sanga pego]] 9494785 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sanga pego]] k2h936j93dfve3oxedwpa8umyvnknh3 0 955043 9494802 2026-10-17T12:48:47Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝpuga pego |koloro = pink |dosiero = Red-Rumped Woodpecker (Veniliornis kirkii).jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '..." 9494802 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝpuga pego |koloro = pink |dosiero = Red-Rumped Woodpecker (Veniliornis kirkii).jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝpuga pego''' ''V. kirkii'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Red-rumped Woodpecker ''Veniliornis kirkii'' |volume=2021 |article-number=e.T22681212A168651140 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22681212A168651140.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis kirkii'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1845) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates kirkii'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Dryobates kirkii map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝpuga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis kirkii'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas el [[Kostariko]] suden ĝis [[Peruo]] kaj orienten ĝis [[Braziol]], [[Gujano]], kaj [[Trinidado kaj Tobago]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝpugan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝpuga pego havas jenajn kvin subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', <small>[[Outram Bangs|Bangs]], 1901</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', <small>([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1849)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', <small>[[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1906</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', <small>Hellmayr, 1918</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', <small>(Malherbe, 1845)</small> ==Aspekto== [[Dosiero:Veniliornis kirkii Carpintero culirrojo Red-rumped Woodpecker (6462517653).jpg|eta|maldekstre|240ra|]] The red-rumped woodpecker is about {{convert|15|to|16|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|30|to|42|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Males of the nominate subspecies ''kirkii'' have a red crown and nape with some dusky brown or dark gray feather tips. The female has a dark brown crown with a tinge of green. Adults of both sexes have mostly olive-brown faces with whitish streaks. Their upperparts are mostly golden olive-brown with some yellow and red feather tips and crimson-red rump and uppertail [[Covert feather|coverts]]. Their flight feathers are dark brown with greenish-olive edges. Also, their tails are dark brown with pale buff bars on the outer pairs of feathers. Furthermore, their underparts are barred with dark brown and whitish, with the whitish ones wider on the belly. The iris is dark brown to red-brown, the longish beak blackish with a paler [[mandible]], and the legs are grayish with a green to blue tinge. Juveniles resemble adults except that both sexes have some red on the crown, the male more than the female.<ref name=RRWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Red-rumped Woodpecker (''Dryobates kirkii''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.rerwoo1.01 retrieved January 24, 2023</ref> Subspecies ''monticola'' is larger than the nominate and has heavy blackish barring on its underparts. Subspecies ''continentalis'' is smaller than the nominate, has more yellow on its nape, and wider pale bars on its underparts. Subspecies ''cecilii'' is smaller than ''continentalis'', and compared to the nominate has less pattern on the chin and throat and more barring on the tail. Subspecies ''neglectus'' is brighter above and darker below than the nominate.<ref name=RRWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of the red-rumped woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=RRWO-BOW/><ref name=SACCcountries/> *''V.'' (or ''D.'') ''k. neglectus'', southern Costa Rica and western Panama including [[Coiba]] Island *''V.'' (or ''D.'') ''k. cecilii'', from eastern Panama south through western Colombia and western Ecuador into extreme northwestern Peru *''V.'' (or ''D.'') ''k. continentalis'', western and northern Venezuela *''V.'' (or ''D.'') ''k. monticola'', the [[tepui]] area where central and southeastern Venezuela, western Guyana, and extreme northwestern Brazil meet *''V.'' (or ''D.'') ''k. kirkii'', northeastern Venezuela's [[Paria Peninsula]], Trinidad, and Tobago The red-rumped woodpecker inhabits a wide variety of mostly relatively open lowland and foothill landscapes. These include wet forests, [[secondary forest]]s, the edges of mangroves, [[gallery forest]]s, dry scrublands, deciduous forests, savannas with scattered trees, and coconut plantations. In elevation, it reaches {{convert|900|m|ft|abbr=on}} in Panama, {{convert|1000|m|ft|abbr=on}} in western Venezuela, {{convert|1200|m|ft|abbr=on}} in Ecuador, {{convert|1500|m|ft|abbr=on}} in Peru, and {{convert|1750|m|ft|-2|abbr=on}} in the tepui region.<ref name=RRWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The red-rumped woodpecker is a year-round resident throughout its range.<ref name=RRWO-BOW/> ===Manĝado=== The red-rumped woodpecker primarily forages from the forest's mid-level to the canopy but will come lower at the edges. It hunts by pecking and steady hammering, on smallish branches to trunks, and often in thick growth. It usually forages singly, in pairs, or small groups, but will join [[mixed species feeding flock|mixed-species feeding flock]]s. Its diet includes adults and larvae of wood-boring beetles and other insects.<ref name=RRWO-BOW/> ===Reproduktado=== The red-rumped woodpecker's breeding season varies geographically, for instance between December and February or March in Panama, February to March in northern Venezuela, and apparently at least July to September in Ecuador. It excavates a nest cavity in a living tree or palm, typically between {{convert|3|and|8|m|ft|round=5|abbr=on}} above the ground. The clutch size is two or three eggs. The incubation period, time to fledging, and details of parental care are not known.<ref name=RRWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-kirkii |species=Ruĝpuga pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-rumped woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range and an estimated population of at least a half million mature individuals. The latter, however, is believed to be decreasing. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several national parks and preserves and is considered uncommon to fairly common in different parts of its range. "Generally inconspicuous, possibly overlooked, but presence often revealed by the sound of its frequent pecking and hammering."<ref name=RRWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} *{{Commons category|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Faŭno de la Gujanoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] c68j44762xiu6tz7s4gysp5axs70xmf 9494803 9494802 2026-10-17T12:49:08Z Kani 670 9494803 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝpuga pego |koloro = pink |dosiero = Red-Rumped Woodpecker (Veniliornis kirkii).jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝpuga pego''' ''V. kirkii'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Red-rumped Woodpecker ''Veniliornis kirkii'' |volume=2021 |article-number=e.T22681212A168651140 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22681212A168651140.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis kirkii'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1845) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates kirkii'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Dryobates kirkii map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝpuga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis kirkii'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas el [[Kostariko]] suden ĝis [[Peruo]] kaj orienten ĝis [[Brazilo]], [[Gujano]], kaj [[Trinidado kaj Tobago]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝpugan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝpuga pego havas jenajn kvin subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', <small>[[Outram Bangs|Bangs]], 1901</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', <small>([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1849)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', <small>[[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1906</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', <small>Hellmayr, 1918</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', <small>(Malherbe, 1845)</small> ==Aspekto== [[Dosiero:Veniliornis kirkii Carpintero culirrojo Red-rumped Woodpecker (6462517653).jpg|eta|maldekstre|240ra|]] The red-rumped woodpecker is about {{convert|15|to|16|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|30|to|42|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Males of the nominate subspecies ''kirkii'' have a red crown and nape with some dusky brown or dark gray feather tips. The female has a dark brown crown with a tinge of green. Adults of both sexes have mostly olive-brown faces with whitish streaks. Their upperparts are mostly golden olive-brown with some yellow and red feather tips and crimson-red rump and uppertail [[Covert feather|coverts]]. Their flight feathers are dark brown with greenish-olive edges. Also, their tails are dark brown with pale buff bars on the outer pairs of feathers. Furthermore, their underparts are barred with dark brown and whitish, with the whitish ones wider on the belly. The iris is dark brown to red-brown, the longish beak blackish with a paler [[mandible]], and the legs are grayish with a green to blue tinge. Juveniles resemble adults except that both sexes have some red on the crown, the male more than the female.<ref name=RRWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Red-rumped Woodpecker (''Dryobates kirkii''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.rerwoo1.01 retrieved January 24, 2023</ref> Subspecies ''monticola'' is larger than the nominate and has heavy blackish barring on its underparts. Subspecies ''continentalis'' is smaller than the nominate, has more yellow on its nape, and wider pale bars on its underparts. Subspecies ''cecilii'' is smaller than ''continentalis'', and compared to the nominate has less pattern on the chin and throat and more barring on the tail. Subspecies ''neglectus'' is brighter above and darker below than the nominate.<ref name=RRWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of the red-rumped woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=RRWO-BOW/><ref name=SACCcountries/> *''V.'' (or ''D.'') ''k. neglectus'', southern Costa Rica and western Panama including [[Coiba]] Island *''V.'' (or ''D.'') ''k. cecilii'', from eastern Panama south through western Colombia and western Ecuador into extreme northwestern Peru *''V.'' (or ''D.'') ''k. continentalis'', western and northern Venezuela *''V.'' (or ''D.'') ''k. monticola'', the [[tepui]] area where central and southeastern Venezuela, western Guyana, and extreme northwestern Brazil meet *''V.'' (or ''D.'') ''k. kirkii'', northeastern Venezuela's [[Paria Peninsula]], Trinidad, and Tobago The red-rumped woodpecker inhabits a wide variety of mostly relatively open lowland and foothill landscapes. These include wet forests, [[secondary forest]]s, the edges of mangroves, [[gallery forest]]s, dry scrublands, deciduous forests, savannas with scattered trees, and coconut plantations. In elevation, it reaches {{convert|900|m|ft|abbr=on}} in Panama, {{convert|1000|m|ft|abbr=on}} in western Venezuela, {{convert|1200|m|ft|abbr=on}} in Ecuador, {{convert|1500|m|ft|abbr=on}} in Peru, and {{convert|1750|m|ft|-2|abbr=on}} in the tepui region.<ref name=RRWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The red-rumped woodpecker is a year-round resident throughout its range.<ref name=RRWO-BOW/> ===Manĝado=== The red-rumped woodpecker primarily forages from the forest's mid-level to the canopy but will come lower at the edges. It hunts by pecking and steady hammering, on smallish branches to trunks, and often in thick growth. It usually forages singly, in pairs, or small groups, but will join [[mixed species feeding flock|mixed-species feeding flock]]s. Its diet includes adults and larvae of wood-boring beetles and other insects.<ref name=RRWO-BOW/> ===Reproduktado=== The red-rumped woodpecker's breeding season varies geographically, for instance between December and February or March in Panama, February to March in northern Venezuela, and apparently at least July to September in Ecuador. It excavates a nest cavity in a living tree or palm, typically between {{convert|3|and|8|m|ft|round=5|abbr=on}} above the ground. The clutch size is two or three eggs. The incubation period, time to fledging, and details of parental care are not known.<ref name=RRWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-kirkii |species=Ruĝpuga pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-rumped woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range and an estimated population of at least a half million mature individuals. The latter, however, is believed to be decreasing. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several national parks and preserves and is considered uncommon to fairly common in different parts of its range. "Generally inconspicuous, possibly overlooked, but presence often revealed by the sound of its frequent pecking and hammering."<ref name=RRWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} *{{Commons category|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Faŭno de la Gujanoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] 9jcggmpkysi6f17rdqrm8c1yic19kn6 9494806 9494803 2026-10-17T12:55:16Z Kani 670 /* Aspekto */ 9494806 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝpuga pego |koloro = pink |dosiero = Red-Rumped Woodpecker (Veniliornis kirkii).jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝpuga pego''' ''V. kirkii'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Red-rumped Woodpecker ''Veniliornis kirkii'' |volume=2021 |article-number=e.T22681212A168651140 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22681212A168651140.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis kirkii'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1845) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates kirkii'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Dryobates kirkii map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝpuga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis kirkii'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas el [[Kostariko]] suden ĝis [[Peruo]] kaj orienten ĝis [[Brazilo]], [[Gujano]], kaj [[Trinidado kaj Tobago]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝpugan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝpuga pego havas jenajn kvin subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', <small>[[Outram Bangs|Bangs]], 1901</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', <small>([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1849)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', <small>[[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1906</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', <small>Hellmayr, 1918</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', <small>(Malherbe, 1845)</small> ==Aspekto== [[Dosiero:Veniliornis kirkii Carpintero culirrojo Red-rumped Woodpecker (6462517653).jpg|eta|maldekstre|240ra|]] La Ruĝpuga pego estas proksimume 15 ĝis 16 cm longa kaj pezas 30 ĝis 42 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''kirkii'' havas ruĝajn kronon kaj nukon, kun plumpintoj malhelbrunaj aŭ malhelgrizaj. La ino havas malhelbrunan kronon kun verdetaj nuancoj. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte olivecbrunajn vizaĝojn kun blankecaj strioj. La supraj partoj de la korpo estas ĉefe or-olivecbrunaj, kun kelkaj flavaj kaj ruĝaj plumpintoj; la pugo kaj la supravostaj kovriloj estas karmezinruĝaj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun verd-olivecaj randoj. Krome, la vostoj estas malhelbrunaj, kun helbrunflavaj strioj sur la eksteraj plumparoj. La subaj partoj de la korpo montras malhelbrunajn kaj blankecajn transversajn striojn; la blankecaj strioj estas pli larĝaj sur la ventro. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; la kruroj estas grizecaj, kun verdaj ĝis bluaj nuancoj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed ĉe ambaŭ seksoj aperas iom da ruĝo sur la krono – pli multe ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RRWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Red-rumped Woodpecker (''Dryobates kirkii''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.rerwoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''monticola'' estas pli granda ol la nomiga subspecio kaj havas fortajn, nigretajn striojn sur la suba korpo. La subspecio ''continentalis'' estas pli malgranda ol la nomiga, havas pli da flavo sur la nuko, kaj pli larĝajn helajn striojn sur la suba korpo. La subspecio ''cecilii'' estas pli malgranda ol ''continentalis'', kaj kompare kun la nomiga subspecio, ĝi havas malpli da desegno sur la mentono kaj gorĝo, sed pli da strioj sur la vosto. La subspecio ''neglectus'' estas pli hela supre kaj pli malhela sube ol la nomiga subspecio.<ref name=RRWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of the red-rumped woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=RRWO-BOW/><ref name=SACCcountries/> *''V.'' (or ''D.'') ''k. neglectus'', southern Costa Rica and western Panama including [[Coiba]] Island *''V.'' (or ''D.'') ''k. cecilii'', from eastern Panama south through western Colombia and western Ecuador into extreme northwestern Peru *''V.'' (or ''D.'') ''k. continentalis'', western and northern Venezuela *''V.'' (or ''D.'') ''k. monticola'', the [[tepui]] area where central and southeastern Venezuela, western Guyana, and extreme northwestern Brazil meet *''V.'' (or ''D.'') ''k. kirkii'', northeastern Venezuela's [[Paria Peninsula]], Trinidad, and Tobago The red-rumped woodpecker inhabits a wide variety of mostly relatively open lowland and foothill landscapes. These include wet forests, [[secondary forest]]s, the edges of mangroves, [[gallery forest]]s, dry scrublands, deciduous forests, savannas with scattered trees, and coconut plantations. In elevation, it reaches {{convert|900|m|ft|abbr=on}} in Panama, {{convert|1000|m|ft|abbr=on}} in western Venezuela, {{convert|1200|m|ft|abbr=on}} in Ecuador, {{convert|1500|m|ft|abbr=on}} in Peru, and {{convert|1750|m|ft|-2|abbr=on}} in the tepui region.<ref name=RRWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The red-rumped woodpecker is a year-round resident throughout its range.<ref name=RRWO-BOW/> ===Manĝado=== The red-rumped woodpecker primarily forages from the forest's mid-level to the canopy but will come lower at the edges. It hunts by pecking and steady hammering, on smallish branches to trunks, and often in thick growth. It usually forages singly, in pairs, or small groups, but will join [[mixed species feeding flock|mixed-species feeding flock]]s. Its diet includes adults and larvae of wood-boring beetles and other insects.<ref name=RRWO-BOW/> ===Reproduktado=== The red-rumped woodpecker's breeding season varies geographically, for instance between December and February or March in Panama, February to March in northern Venezuela, and apparently at least July to September in Ecuador. It excavates a nest cavity in a living tree or palm, typically between {{convert|3|and|8|m|ft|round=5|abbr=on}} above the ground. The clutch size is two or three eggs. The incubation period, time to fledging, and details of parental care are not known.<ref name=RRWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-kirkii |species=Ruĝpuga pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-rumped woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range and an estimated population of at least a half million mature individuals. The latter, however, is believed to be decreasing. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several national parks and preserves and is considered uncommon to fairly common in different parts of its range. "Generally inconspicuous, possibly overlooked, but presence often revealed by the sound of its frequent pecking and hammering."<ref name=RRWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} *{{Commons category|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Faŭno de la Gujanoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] eco7mlv6ja1o6c66fdm4pddhs3xbmuh 9494808 9494806 2026-10-17T13:02:31Z Kani 670 /* Distribuado kaj habitato */ 9494808 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝpuga pego |koloro = pink |dosiero = Red-Rumped Woodpecker (Veniliornis kirkii).jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝpuga pego''' ''V. kirkii'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Red-rumped Woodpecker ''Veniliornis kirkii'' |volume=2021 |article-number=e.T22681212A168651140 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22681212A168651140.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis kirkii'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1845) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates kirkii'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Dryobates kirkii map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝpuga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis kirkii'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas el [[Kostariko]] suden ĝis [[Peruo]] kaj orienten ĝis [[Brazilo]], [[Gujano]], kaj [[Trinidado kaj Tobago]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝpugan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝpuga pego havas jenajn kvin subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', <small>[[Outram Bangs|Bangs]], 1901</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', <small>([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1849)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', <small>[[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1906</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', <small>Hellmayr, 1918</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', <small>(Malherbe, 1845)</small> ==Aspekto== [[Dosiero:Veniliornis kirkii Carpintero culirrojo Red-rumped Woodpecker (6462517653).jpg|eta|maldekstre|240ra|]] La Ruĝpuga pego estas proksimume 15 ĝis 16 cm longa kaj pezas 30 ĝis 42 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''kirkii'' havas ruĝajn kronon kaj nukon, kun plumpintoj malhelbrunaj aŭ malhelgrizaj. La ino havas malhelbrunan kronon kun verdetaj nuancoj. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte olivecbrunajn vizaĝojn kun blankecaj strioj. La supraj partoj de la korpo estas ĉefe or-olivecbrunaj, kun kelkaj flavaj kaj ruĝaj plumpintoj; la pugo kaj la supravostaj kovriloj estas karmezinruĝaj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun verd-olivecaj randoj. Krome, la vostoj estas malhelbrunaj, kun helbrunflavaj strioj sur la eksteraj plumparoj. La subaj partoj de la korpo montras malhelbrunajn kaj blankecajn transversajn striojn; la blankecaj strioj estas pli larĝaj sur la ventro. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; la kruroj estas grizecaj, kun verdaj ĝis bluaj nuancoj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed ĉe ambaŭ seksoj aperas iom da ruĝo sur la krono – pli multe ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RRWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Red-rumped Woodpecker (''Dryobates kirkii''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.rerwoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''monticola'' estas pli granda ol la nomiga subspecio kaj havas fortajn, nigretajn striojn sur la suba korpo. La subspecio ''continentalis'' estas pli malgranda ol la nomiga, havas pli da flavo sur la nuko, kaj pli larĝajn helajn striojn sur la suba korpo. La subspecio ''cecilii'' estas pli malgranda ol ''continentalis'', kaj kompare kun la nomiga subspecio, ĝi havas malpli da desegno sur la mentono kaj gorĝo, sed pli da strioj sur la vosto. La subspecio ''neglectus'' estas pli hela supre kaj pli malhela sube ol la nomiga subspecio.<ref name=RRWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de la Ruĝpuga pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=RRWO-BOW/><ref name=SACCcountries/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', suda Kostariko kaj okcidenta Panamo inklude insulon [[Coiba]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', el orienta Panamo suden tra okcidenta Kolombio kaj okcidenta Ekvadoro ĝis plej nordokcidenta Peruo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', okcidenta kaj norda Venezuelo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', areo de [[tepujo]]j kie kuniĝas centra kaj sudorienta Venezuelo, okcidenta Gujano, kaj plej nordokcidenta Brazilo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', [[Paria Duoninsulo]] en nordorienta Venezuelo, Trinidado kaj Tobago La Ruĝpuga pego loĝas en vasta gamo da plejparte relative malfermaj pejzaĝoj en malaltebenaĵoj kaj montetaj regionoj. Tiuj inkluzivas malsekajn arbarojn, duarangajn arbarojn, randojn de mangrovejoj, galeriajn arbarojn, sekajn arbustarojn, foliarbarojn, [[savano]]jn kun disaj arboj, kaj kokosplantejojn. Rilate al alteco, ĝi atingas 900 m en Panamo, 1 000 m en okcidenta Venezuelo, 1 200 m en Ekvadoro, 1 500 m en Peruo, kaj 1 750 m en la regiono de la tepujoj.<ref name=RRWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The red-rumped woodpecker is a year-round resident throughout its range.<ref name=RRWO-BOW/> ===Manĝado=== The red-rumped woodpecker primarily forages from the forest's mid-level to the canopy but will come lower at the edges. It hunts by pecking and steady hammering, on smallish branches to trunks, and often in thick growth. It usually forages singly, in pairs, or small groups, but will join [[mixed species feeding flock|mixed-species feeding flock]]s. Its diet includes adults and larvae of wood-boring beetles and other insects.<ref name=RRWO-BOW/> ===Reproduktado=== The red-rumped woodpecker's breeding season varies geographically, for instance between December and February or March in Panama, February to March in northern Venezuela, and apparently at least July to September in Ecuador. It excavates a nest cavity in a living tree or palm, typically between {{convert|3|and|8|m|ft|round=5|abbr=on}} above the ground. The clutch size is two or three eggs. The incubation period, time to fledging, and details of parental care are not known.<ref name=RRWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-kirkii |species=Ruĝpuga pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-rumped woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range and an estimated population of at least a half million mature individuals. The latter, however, is believed to be decreasing. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several national parks and preserves and is considered uncommon to fairly common in different parts of its range. "Generally inconspicuous, possibly overlooked, but presence often revealed by the sound of its frequent pecking and hammering."<ref name=RRWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} *{{Commons category|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Faŭno de la Gujanoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] lskxdsn2takhq5jvkr7km6m3zlivkr0 9494809 9494808 2026-10-17T13:05:09Z Kani 670 /* Kutimaro */ 9494809 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝpuga pego |koloro = pink |dosiero = Red-Rumped Woodpecker (Veniliornis kirkii).jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝpuga pego''' ''V. kirkii'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Red-rumped Woodpecker ''Veniliornis kirkii'' |volume=2021 |article-number=e.T22681212A168651140 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22681212A168651140.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis kirkii'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1845) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates kirkii'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Dryobates kirkii map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝpuga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis kirkii'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas el [[Kostariko]] suden ĝis [[Peruo]] kaj orienten ĝis [[Brazilo]], [[Gujano]], kaj [[Trinidado kaj Tobago]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝpugan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝpuga pego havas jenajn kvin subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', <small>[[Outram Bangs|Bangs]], 1901</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', <small>([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1849)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', <small>[[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1906</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', <small>Hellmayr, 1918</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', <small>(Malherbe, 1845)</small> ==Aspekto== [[Dosiero:Veniliornis kirkii Carpintero culirrojo Red-rumped Woodpecker (6462517653).jpg|eta|maldekstre|240ra|]] La Ruĝpuga pego estas proksimume 15 ĝis 16 cm longa kaj pezas 30 ĝis 42 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''kirkii'' havas ruĝajn kronon kaj nukon, kun plumpintoj malhelbrunaj aŭ malhelgrizaj. La ino havas malhelbrunan kronon kun verdetaj nuancoj. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte olivecbrunajn vizaĝojn kun blankecaj strioj. La supraj partoj de la korpo estas ĉefe or-olivecbrunaj, kun kelkaj flavaj kaj ruĝaj plumpintoj; la pugo kaj la supravostaj kovriloj estas karmezinruĝaj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun verd-olivecaj randoj. Krome, la vostoj estas malhelbrunaj, kun helbrunflavaj strioj sur la eksteraj plumparoj. La subaj partoj de la korpo montras malhelbrunajn kaj blankecajn transversajn striojn; la blankecaj strioj estas pli larĝaj sur la ventro. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; la kruroj estas grizecaj, kun verdaj ĝis bluaj nuancoj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed ĉe ambaŭ seksoj aperas iom da ruĝo sur la krono – pli multe ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RRWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Red-rumped Woodpecker (''Dryobates kirkii''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.rerwoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''monticola'' estas pli granda ol la nomiga subspecio kaj havas fortajn, nigretajn striojn sur la suba korpo. La subspecio ''continentalis'' estas pli malgranda ol la nomiga, havas pli da flavo sur la nuko, kaj pli larĝajn helajn striojn sur la suba korpo. La subspecio ''cecilii'' estas pli malgranda ol ''continentalis'', kaj kompare kun la nomiga subspecio, ĝi havas malpli da desegno sur la mentono kaj gorĝo, sed pli da strioj sur la vosto. La subspecio ''neglectus'' estas pli hela supre kaj pli malhela sube ol la nomiga subspecio.<ref name=RRWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de la Ruĝpuga pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=RRWO-BOW/><ref name=SACCcountries/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', suda Kostariko kaj okcidenta Panamo inklude insulon [[Coiba]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', el orienta Panamo suden tra okcidenta Kolombio kaj okcidenta Ekvadoro ĝis plej nordokcidenta Peruo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', okcidenta kaj norda Venezuelo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', areo de [[tepujo]]j kie kuniĝas centra kaj sudorienta Venezuelo, okcidenta Gujano, kaj plej nordokcidenta Brazilo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', [[Paria Duoninsulo]] en nordorienta Venezuelo, Trinidado kaj Tobago La Ruĝpuga pego loĝas en vasta gamo da plejparte relative malfermaj pejzaĝoj en malaltebenaĵoj kaj montetaj regionoj. Tiuj inkluzivas malsekajn arbarojn, duarangajn arbarojn, randojn de mangrovejoj, galeriajn arbarojn, sekajn arbustarojn, foliarbarojn, [[savano]]jn kun disaj arboj, kaj kokosplantejojn. Rilate al alteco, ĝi atingas 900 m en Panamo, 1 000 m en okcidenta Venezuelo, 1 200 m en Ekvadoro, 1 500 m en Peruo, kaj 1 750 m en la regiono de la tepujoj.<ref name=RRWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Ruĝpuga pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=RRWO-BOW/> ===Manĝado=== La Ruĝpuga pego serĉas manĝaĵon ĉefe de la mezaj tavoloj de la arbaro ĝis la kanopeo, sed ĉe la arbarrandoj ĝi povas malsupreniri pli proksime al la grundo. Ĝi ĉasas per bekado kaj konstanta martelado sur diversgrandaj partoj de arboj – de malgrandaj branĉoj ĝis trunkoj – ofte meze de densa vegetaĵaro. Ĝi kutime serĉas manĝaĵon sola, en paroj aŭ en malgrandaj grupoj, sed povas aliĝi al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝia dieto konsistas el plenkreskaj insektoj kaj larvoj de lignotruantaj skaraboj kaj aliaj insektoj.<ref name=RRWO-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Ruĝpuga pego varias laŭ la geografia loko: ekzemple, en Panamo ĝi okazas inter decembro kaj februaro aŭ marto; en norda Venezuelo, de februaro ĝis marto; kaj en Ekvadoro, ŝajne almenaŭ de julio ĝis septembro. Ĝi elfosas nestokavon en vivanta arbo aŭ palmo, kutime inter 3 kaj 8 metrojn super la grundo. La ovaro konsistas el du aŭ tri ovoj. La kovodaŭro, la tempo ĝis la [[elnestiĝo]] de la idoj, kaj detaloj pri la gepatra zorgo ne estas konataj.<ref name=RRWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-kirkii |species=Ruĝpuga pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-rumped woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range and an estimated population of at least a half million mature individuals. The latter, however, is believed to be decreasing. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several national parks and preserves and is considered uncommon to fairly common in different parts of its range. "Generally inconspicuous, possibly overlooked, but presence often revealed by the sound of its frequent pecking and hammering."<ref name=RRWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} *{{Commons category|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Faŭno de la Gujanoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] e48n241gn2obqgtjbtol03aik8d6i65 9494810 9494809 2026-10-17T13:07:46Z Kani 670 /* Statuso */ 9494810 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝpuga pego |koloro = pink |dosiero = Red-Rumped Woodpecker (Veniliornis kirkii).jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝpuga pego''' ''V. kirkii'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Red-rumped Woodpecker ''Veniliornis kirkii'' |volume=2021 |article-number=e.T22681212A168651140 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22681212A168651140.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis kirkii'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1845) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates kirkii'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Dryobates kirkii map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝpuga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis kirkii'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas el [[Kostariko]] suden ĝis [[Peruo]] kaj orienten ĝis [[Brazilo]], [[Gujano]], kaj [[Trinidado kaj Tobago]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝpugan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝpuga pego havas jenajn kvin subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', <small>[[Outram Bangs|Bangs]], 1901</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', <small>([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1849)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', <small>[[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1906</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', <small>Hellmayr, 1918</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', <small>(Malherbe, 1845)</small> ==Aspekto== [[Dosiero:Veniliornis kirkii Carpintero culirrojo Red-rumped Woodpecker (6462517653).jpg|eta|maldekstre|240ra|]] La Ruĝpuga pego estas proksimume 15 ĝis 16 cm longa kaj pezas 30 ĝis 42 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''kirkii'' havas ruĝajn kronon kaj nukon, kun plumpintoj malhelbrunaj aŭ malhelgrizaj. La ino havas malhelbrunan kronon kun verdetaj nuancoj. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte olivecbrunajn vizaĝojn kun blankecaj strioj. La supraj partoj de la korpo estas ĉefe or-olivecbrunaj, kun kelkaj flavaj kaj ruĝaj plumpintoj; la pugo kaj la supravostaj kovriloj estas karmezinruĝaj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun verd-olivecaj randoj. Krome, la vostoj estas malhelbrunaj, kun helbrunflavaj strioj sur la eksteraj plumparoj. La subaj partoj de la korpo montras malhelbrunajn kaj blankecajn transversajn striojn; la blankecaj strioj estas pli larĝaj sur la ventro. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; la kruroj estas grizecaj, kun verdaj ĝis bluaj nuancoj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed ĉe ambaŭ seksoj aperas iom da ruĝo sur la krono – pli multe ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RRWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Red-rumped Woodpecker (''Dryobates kirkii''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.rerwoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''monticola'' estas pli granda ol la nomiga subspecio kaj havas fortajn, nigretajn striojn sur la suba korpo. La subspecio ''continentalis'' estas pli malgranda ol la nomiga, havas pli da flavo sur la nuko, kaj pli larĝajn helajn striojn sur la suba korpo. La subspecio ''cecilii'' estas pli malgranda ol ''continentalis'', kaj kompare kun la nomiga subspecio, ĝi havas malpli da desegno sur la mentono kaj gorĝo, sed pli da strioj sur la vosto. La subspecio ''neglectus'' estas pli hela supre kaj pli malhela sube ol la nomiga subspecio.<ref name=RRWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de la Ruĝpuga pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=RRWO-BOW/><ref name=SACCcountries/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', suda Kostariko kaj okcidenta Panamo inklude insulon [[Coiba]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', el orienta Panamo suden tra okcidenta Kolombio kaj okcidenta Ekvadoro ĝis plej nordokcidenta Peruo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', okcidenta kaj norda Venezuelo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', areo de [[tepujo]]j kie kuniĝas centra kaj sudorienta Venezuelo, okcidenta Gujano, kaj plej nordokcidenta Brazilo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', [[Paria Duoninsulo]] en nordorienta Venezuelo, Trinidado kaj Tobago La Ruĝpuga pego loĝas en vasta gamo da plejparte relative malfermaj pejzaĝoj en malaltebenaĵoj kaj montetaj regionoj. Tiuj inkluzivas malsekajn arbarojn, duarangajn arbarojn, randojn de mangrovejoj, galeriajn arbarojn, sekajn arbustarojn, foliarbarojn, [[savano]]jn kun disaj arboj, kaj kokosplantejojn. Rilate al alteco, ĝi atingas 900 m en Panamo, 1 000 m en okcidenta Venezuelo, 1 200 m en Ekvadoro, 1 500 m en Peruo, kaj 1 750 m en la regiono de la tepujoj.<ref name=RRWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Ruĝpuga pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=RRWO-BOW/> ===Manĝado=== La Ruĝpuga pego serĉas manĝaĵon ĉefe de la mezaj tavoloj de la arbaro ĝis la kanopeo, sed ĉe la arbarrandoj ĝi povas malsupreniri pli proksime al la grundo. Ĝi ĉasas per bekado kaj konstanta martelado sur diversgrandaj partoj de arboj – de malgrandaj branĉoj ĝis trunkoj – ofte meze de densa vegetaĵaro. Ĝi kutime serĉas manĝaĵon sola, en paroj aŭ en malgrandaj grupoj, sed povas aliĝi al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝia dieto konsistas el plenkreskaj insektoj kaj larvoj de lignotruantaj skaraboj kaj aliaj insektoj.<ref name=RRWO-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Ruĝpuga pego varias laŭ la geografia loko: ekzemple, en Panamo ĝi okazas inter decembro kaj februaro aŭ marto; en norda Venezuelo, de februaro ĝis marto; kaj en Ekvadoro, ŝajne almenaŭ de julio ĝis septembro. Ĝi elfosas nestokavon en vivanta arbo aŭ palmo, kutime inter 3 kaj 8 metrojn super la grundo. La ovaro konsistas el du aŭ tri ovoj. La kovodaŭro, la tempo ĝis la [[elnestiĝo]] de la idoj, kaj detaloj pri la gepatra zorgo ne estas konataj.<ref name=RRWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-kirkii |species=Ruĝpuga pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Ruĝpugan pego kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas ege vastan disvastiĝareon kaj taksatan populacion de almenaŭ duonmiliono da maturaj individuoj. Oni tamen kredas, ke tiu nombro malkreskas. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Red-rumped Woodpecker ''Veniliornis kirkii'' |volume=2021 |article-number=e.T22681212A168651140 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22681212A168651140.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi troviĝas en pluraj naciaj parkoj kaj naturrezervejoj, kaj estas konsiderata de malofta ĝis sufiĉe ofta en diversaj partoj de sia disvastiĝareo. "Ĝenerale nerimarkinda, eble preteratentata, sed ĝia ĉeesto ofte malkaŝiĝas per la sono de ĝia ofta bekado kaj martelado."<ref name=RRWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} *{{Commons category|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Faŭno de la Gujanoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] 2zda4l9ljfc2lp88b4mvca8wb0vw1i1 9494811 9494810 2026-10-17T13:10:28Z Kani 670 9494811 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ruĝpuga pego |koloro = pink |dosiero = Red-Rumped Woodpecker (Veniliornis kirkii).jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝpuga pego''' ''V. kirkii'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Red-rumped Woodpecker ''Veniliornis kirkii'' |volume=2021 |article-number=e.T22681212A168651140 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22681212A168651140.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis kirkii'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1845) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates kirkii'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Dryobates kirkii map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝpuga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis kirkii'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas el [[Kostariko]] suden ĝis [[Peruo]] kaj orienten ĝis [[Brazilo]], [[Gujano]], kaj [[Trinidado kaj Tobago]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝpugan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝpuga pego havas jenajn kvin subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', <small>[[Outram Bangs|Bangs]], 1901</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', <small>([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1849)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', <small>[[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1906</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', <small>Hellmayr, 1918</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', <small>(Malherbe, 1845)</small> ==Aspekto== [[Dosiero:Veniliornis kirkii Carpintero culirrojo Red-rumped Woodpecker (6462517653).jpg|eta|maldekstre|240ra|]] La Ruĝpuga pego estas proksimume 15 ĝis 16 cm longa kaj pezas 30 ĝis 42 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''kirkii'' havas ruĝajn kronon kaj nukon, kun plumpintoj malhelbrunaj aŭ malhelgrizaj. La ino havas malhelbrunan kronon kun verdetaj nuancoj. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte olivecbrunajn vizaĝojn kun blankecaj strioj. La supraj partoj de la korpo estas ĉefe or-olivecbrunaj, kun kelkaj flavaj kaj ruĝaj plumpintoj; la pugo kaj la supravostaj kovriloj estas karmezinruĝaj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun verd-olivecaj randoj. Krome, la vostoj estas malhelbrunaj, kun helbrunflavaj strioj sur la eksteraj plumparoj. La subaj partoj de la korpo montras malhelbrunajn kaj blankecajn transversajn striojn; la blankecaj strioj estas pli larĝaj sur la ventro. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; la kruroj estas grizecaj, kun verdaj ĝis bluaj nuancoj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed ĉe ambaŭ seksoj aperas iom da ruĝo sur la krono – pli multe ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RRWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Red-rumped Woodpecker (''Dryobates kirkii''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.rerwoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''monticola'' estas pli granda ol la nomiga subspecio kaj havas fortajn, nigretajn striojn sur la suba korpo. La subspecio ''continentalis'' estas pli malgranda ol la nomiga, havas pli da flavo sur la nuko, kaj pli larĝajn helajn striojn sur la suba korpo. La subspecio ''cecilii'' estas pli malgranda ol ''continentalis'', kaj kompare kun la nomiga subspecio, ĝi havas malpli da desegno sur la mentono kaj gorĝo, sed pli da strioj sur la vosto. La subspecio ''neglectus'' estas pli hela supre kaj pli malhela sube ol la nomiga subspecio.<ref name=RRWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de la Ruĝpuga pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=RRWO-BOW/><ref name=SACCcountries/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', suda Kostariko kaj okcidenta Panamo inklude insulon [[Coiba]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', el orienta Panamo suden tra okcidenta Kolombio kaj okcidenta Ekvadoro ĝis plej nordokcidenta Peruo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', okcidenta kaj norda Venezuelo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', areo de [[tepujo]]j kie kuniĝas centra kaj sudorienta Venezuelo, okcidenta Gujano, kaj plej nordokcidenta Brazilo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', [[Paria Duoninsulo]] en nordorienta Venezuelo, Trinidado kaj Tobago La Ruĝpuga pego loĝas en vasta gamo da plejparte relative malfermaj pejzaĝoj en malaltebenaĵoj kaj montetaj regionoj. Tiuj inkluzivas malsekajn arbarojn, duarangajn arbarojn, randojn de mangrovejoj, galeriajn arbarojn, sekajn arbustarojn, foliarbarojn, [[savano]]jn kun disaj arboj, kaj kokosplantejojn. Rilate al alteco, ĝi atingas 900 m en Panamo, 1 000 m en okcidenta Venezuelo, 1 200 m en Ekvadoro, 1 500 m en Peruo, kaj 1 750 m en la regiono de la tepujoj.<ref name=RRWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Ruĝpuga pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=RRWO-BOW/> ===Manĝado=== La Ruĝpuga pego serĉas manĝaĵon ĉefe de la mezaj tavoloj de la arbaro ĝis la kanopeo, sed ĉe la arbarrandoj ĝi povas malsupreniri pli proksime al la grundo. Ĝi ĉasas per bekado kaj konstanta martelado sur diversgrandaj partoj de arboj – de malgrandaj branĉoj ĝis trunkoj – ofte meze de densa vegetaĵaro. Ĝi kutime serĉas manĝaĵon sola, en paroj aŭ en malgrandaj grupoj, sed povas aliĝi al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝia dieto konsistas el plenkreskaj insektoj kaj larvoj de lignotruantaj skaraboj kaj aliaj insektoj.<ref name=RRWO-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Ruĝpuga pego varias laŭ la geografia loko: ekzemple, en Panamo ĝi okazas inter decembro kaj februaro aŭ marto; en norda Venezuelo, de februaro ĝis marto; kaj en Ekvadoro, ŝajne almenaŭ de julio ĝis septembro. Ĝi elfosas nestokavon en vivanta arbo aŭ palmo, kutime inter 3 kaj 8 metrojn super la grundo. La ovaro konsistas el du aŭ tri ovoj. La kovodaŭro, la tempo ĝis la [[elnestiĝo]] de la idoj, kaj detaloj pri la gepatra zorgo ne estas konataj.<ref name=RRWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-kirkii |species=Ruĝpuga pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Ruĝpugan pego kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas ege vastan disvastiĝareon kaj taksatan populacion de almenaŭ duonmiliono da maturaj individuoj. Oni tamen kredas, ke tiu nombro malkreskas. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Red-rumped Woodpecker ''Veniliornis kirkii'' |volume=2021 |article-number=e.T22681212A168651140 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22681212A168651140.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi troviĝas en pluraj naciaj parkoj kaj naturrezervejoj, kaj estas konsiderata de malofta ĝis sufiĉe ofta en diversaj partoj de sia disvastiĝareo. "Ĝenerale nerimarkinda, eble preteratentata, sed ĝia ĉeesto ofte malkaŝiĝas per la sono de ĝia ofta bekado kaj martelado."<ref name=RRWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} *{{Commons category|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Faŭno de la Gujanoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] 6cef80li8y7c6mu29xyawx39cfb4rf1 9494812 9494811 2026-10-17T13:11:54Z Kani 670 /* Eksteraj ligiloj */ 9494812 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ruĝpuga pego |koloro = pink |dosiero = Red-Rumped Woodpecker (Veniliornis kirkii).jpg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝpuga pego''' ''V. kirkii'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Red-rumped Woodpecker ''Veniliornis kirkii'' |volume=2021 |article-number=e.T22681212A168651140 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22681212A168651140.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis kirkii'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1845) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates kirkii'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Dryobates kirkii map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝpuga pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis kirkii'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas el [[Kostariko]] suden ĝis [[Peruo]] kaj orienten ĝis [[Brazilo]], [[Gujano]], kaj [[Trinidado kaj Tobago]].<ref name=IOC12.2/><ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝpugan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝpuga pego havas jenajn kvin subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', <small>[[Outram Bangs|Bangs]], 1901</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', <small>([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1849)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', <small>[[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1906</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', <small>Hellmayr, 1918</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', <small>(Malherbe, 1845)</small> ==Aspekto== [[Dosiero:Veniliornis kirkii Carpintero culirrojo Red-rumped Woodpecker (6462517653).jpg|eta|maldekstre|240ra|]] La Ruĝpuga pego estas proksimume 15 ĝis 16 cm longa kaj pezas 30 ĝis 42 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''kirkii'' havas ruĝajn kronon kaj nukon, kun plumpintoj malhelbrunaj aŭ malhelgrizaj. La ino havas malhelbrunan kronon kun verdetaj nuancoj. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte olivecbrunajn vizaĝojn kun blankecaj strioj. La supraj partoj de la korpo estas ĉefe or-olivecbrunaj, kun kelkaj flavaj kaj ruĝaj plumpintoj; la pugo kaj la supravostaj kovriloj estas karmezinruĝaj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun verd-olivecaj randoj. Krome, la vostoj estas malhelbrunaj, kun helbrunflavaj strioj sur la eksteraj plumparoj. La subaj partoj de la korpo montras malhelbrunajn kaj blankecajn transversajn striojn; la blankecaj strioj estas pli larĝaj sur la ventro. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; la kruroj estas grizecaj, kun verdaj ĝis bluaj nuancoj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed ĉe ambaŭ seksoj aperas iom da ruĝo sur la krono – pli multe ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RRWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Red-rumped Woodpecker (''Dryobates kirkii''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.rerwoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''monticola'' estas pli granda ol la nomiga subspecio kaj havas fortajn, nigretajn striojn sur la suba korpo. La subspecio ''continentalis'' estas pli malgranda ol la nomiga, havas pli da flavo sur la nuko, kaj pli larĝajn helajn striojn sur la suba korpo. La subspecio ''cecilii'' estas pli malgranda ol ''continentalis'', kaj kompare kun la nomiga subspecio, ĝi havas malpli da desegno sur la mentono kaj gorĝo, sed pli da strioj sur la vosto. La subspecio ''neglectus'' estas pli hela supre kaj pli malhela sube ol la nomiga subspecio.<ref name=RRWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de la Ruĝpuga pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=RRWO-BOW/><ref name=SACCcountries/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. neglectus'', suda Kostariko kaj okcidenta Panamo inklude insulon [[Coiba]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. cecilii'', el orienta Panamo suden tra okcidenta Kolombio kaj okcidenta Ekvadoro ĝis plej nordokcidenta Peruo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. continentalis'', okcidenta kaj norda Venezuelo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. monticola'', areo de [[tepujo]]j kie kuniĝas centra kaj sudorienta Venezuelo, okcidenta Gujano, kaj plej nordokcidenta Brazilo *''V.'' (aŭ ''D.'') ''k. kirkii'', [[Paria Duoninsulo]] en nordorienta Venezuelo, Trinidado kaj Tobago La Ruĝpuga pego loĝas en vasta gamo da plejparte relative malfermaj pejzaĝoj en malaltebenaĵoj kaj montetaj regionoj. Tiuj inkluzivas malsekajn arbarojn, duarangajn arbarojn, randojn de mangrovejoj, galeriajn arbarojn, sekajn arbustarojn, foliarbarojn, [[savano]]jn kun disaj arboj, kaj kokosplantejojn. Rilate al alteco, ĝi atingas 900 m en Panamo, 1 000 m en okcidenta Venezuelo, 1 200 m en Ekvadoro, 1 500 m en Peruo, kaj 1 750 m en la regiono de la tepujoj.<ref name=RRWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Ruĝpuga pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=RRWO-BOW/> ===Manĝado=== La Ruĝpuga pego serĉas manĝaĵon ĉefe de la mezaj tavoloj de la arbaro ĝis la kanopeo, sed ĉe la arbarrandoj ĝi povas malsupreniri pli proksime al la grundo. Ĝi ĉasas per bekado kaj konstanta martelado sur diversgrandaj partoj de arboj – de malgrandaj branĉoj ĝis trunkoj – ofte meze de densa vegetaĵaro. Ĝi kutime serĉas manĝaĵon sola, en paroj aŭ en malgrandaj grupoj, sed povas aliĝi al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝia dieto konsistas el plenkreskaj insektoj kaj larvoj de lignotruantaj skaraboj kaj aliaj insektoj.<ref name=RRWO-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Ruĝpuga pego varias laŭ la geografia loko: ekzemple, en Panamo ĝi okazas inter decembro kaj februaro aŭ marto; en norda Venezuelo, de februaro ĝis marto; kaj en Ekvadoro, ŝajne almenaŭ de julio ĝis septembro. Ĝi elfosas nestokavon en vivanta arbo aŭ palmo, kutime inter 3 kaj 8 metrojn super la grundo. La ovaro konsistas el du aŭ tri ovoj. La kovodaŭro, la tempo ĝis la [[elnestiĝo]] de la idoj, kaj detaloj pri la gepatra zorgo ne estas konataj.<ref name=RRWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-kirkii |species=Ruĝpuga pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Ruĝpugan pego kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas ege vastan disvastiĝareon kaj taksatan populacion de almenaŭ duonmiliono da maturaj individuoj. Oni tamen kredas, ke tiu nombro malkreskas. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2021 |title=Red-rumped Woodpecker ''Veniliornis kirkii'' |volume=2021 |article-number=e.T22681212A168651140 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22681212A168651140.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi troviĝas en pluraj naciaj parkoj kaj naturrezervejoj, kaj estas konsiderata de malofta ĝis sufiĉe ofta en diversaj partoj de sia disvastiĝareo. "Ĝenerale nerimarkinda, eble preteratentata, sed ĝia ĉeesto ofte malkaŝiĝas per la sono de ĝia ofta bekado kaj martelado."<ref name=RRWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} *{{Commons category|Veniliornis kirkii|''Veniliornis kirkii''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Faŭno de la Gujanoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] k9qlf27jhf7ewsyah1qu0jlanofz7ih 0 955044 9494804 2026-10-17T12:50:07Z Kani 670 Alidirektigis al [[Ruĝpuga pego]] 9494804 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ruĝpuga pego]] m4n6xy6r4h2v00rug9w6f0qogdl6w33 0 955045 9494813 2026-10-17T13:18:48Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes''..." 9494813 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝmakula pego''' ''V. affinis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis affinis'' |dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1821) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates affinis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis affinis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis affinis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝmakula pego havas jenajn kvar subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (or ''D.'') ''a. orenocensis'' <small>[[Hans von Berlepsch|Berlepsch]] & [[Ernst Hartert|Hartert, E.J.O.]], 1902</small> *''V.'' (or ''D.'') ''a. hilaris'' <small>([[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1863)</small> *''V.'' (or ''D.'') ''a. ruficeps'' <small>([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824)</small> *''V.'' (or ''D.'') ''a. affinis'' <small>([[William Swainson|Swainson]], 1821)</small> Subspecies ''hilaris'' and ''ruficeps'' have at times been treated as separate species. What is now the [[Choco woodpecker]] (''V.'' (or ''D.'') ''chocoensis'') was at one time treated as a subspecies of the red-stained woodpecker.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, and K. J. Zimmer. Version 24 July 2022. A classification of the bird species of South America. American Ornithological Society. https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm retrieved July 24, 2022</ref> ==Aspekto== The red-stained woodpecker is about {{convert|15|to|18|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|32|to|44|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Males of the nominate subspecies ''affinis'' have a red crown with black feather bases that show through. The female has a dark olive-brown crown. Adults of both sexes have a mostly buffish face with olive streaks and a golden-yellow nape and hindneck. Their upperparts are mostly yellowish green with some red feather tips, pale yellow streaks, and some barring on the rump and uppertail [[Covert feather|coverts]]. Their flight feathers are dark brown with wide green edges and buffish white bars on the [[Primaries (birds)|primaries]] and [[Secondaries (birds)|secondaries]]. Their tail is dark brown with yellowish bars on most feathers. Their underparts are light cinnamon-buff with dark olive-brown bars that are more widely spaced on the belly and flanks. The iris is brown to red-brown, the longish beak blackish with a paler [[mandible]], and the legs are olive green to green-gray. Juveniles resemble adults with a darker and streakier face; both sexes have some red on the crown, the male more than the female.<ref name=RSWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Red-stained Woodpecker (''Dryobates affinis''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.reswoo1.01 retrieved January 24, 2023</ref> Subspecies ''orenocensis'' has greener upperparts with less red than the nominate. Subspecies ''hilaris'' is larger than the nominate, with more bronzy or yellow upperparts with fainter streaks, and with broad red tips on the wing coverts. Subspecies ''ruficeps'' is the same size as ''hilaris'', with larger red tips on the cover feathers and more obvious yellow streaks on the upperparts.<ref name=RSWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of red-stained woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=RSWO-BOW/> *''V.'' (or ''D.'') ''a. orenocensis'', southeastern Colombia and far southern Venezuela into Brazil north of the Amazon as far as the [[Rio Negro (Amazon)|Rio Negro]] *''V.'' (or ''D.'') ''a. hilaris'', eastern Ecuador east into western Brazil to the [[Rio Madeira]] and south through eastern Peru into northern Bolivia *''V.'' (or ''D.'') ''a. ruficeps'', central and northeastern Brazil south of the Amazon and east of the Rio Madeira south to [[Mato Grosso]] *''V.'' (or ''D.'') ''a. affinis'', the eastern Brazilian states of [[Alagoas]], [[Pernambuco]], and [[Bahia]] The red-stained woodpecker primarily inhabits the interior of tall rainforest. It occurs less at the forest edges, in [[secondary forest]], and scrublands. In Ecuador and Peru it also occurs in humid lowland ''[[Forest#Tropical moist|terra firme]]'' and sometimes ''[[Várzea forest|várzea]]'' forests. It will occasionally forage in more open landscapes. In elevation it occurs between {{convert|100|and|500|m|ft|-2|abbr=on}} in Venezuela, up to {{convert|1000|m|ft|abbr=on}} in Colombia, as high as {{convert|850|m|ft|-2|abbr=on}} but usually only to {{convert|600|m|ft|abbr=on}} in Ecuador, and up to {{convert|1300|m|ft|abbr=on}} in Peru.<ref name=RSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The red-stained woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=RSWO-BOW/> ===Manĝado=== The red-stained woodpecker mostly forages from the forest's mid-level to the canopy but will come lower at the edges. It usually forages singly and regularly joins [[mixed species feeding flock]]s and follows [[army ant]] swarms. It diet includes [[arthropod]]s and fruit.<ref name=RSWO-BOW/> ===Reproduktado=== The red-stained woodpecker's breeding season is thought to be January to September, but nothing else is known about its breeding biology.<ref name=RSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-affinis |species=Ruĝmakula pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-stained woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range. Its population size is not known but is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas. "Very poorly known. Possibly not uncommon but overlooked."<ref name=RSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} *{{Commons category|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] [[Kategorio:Birdoj de Peruo]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivo]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] af7z3psa21t4p979qweeeh8cnj2wgxz 9494814 9494813 2026-10-17T13:20:24Z Kani 670 /* Taksonomio kaj sistematiko */ 9494814 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝmakula pego''' ''V. affinis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis affinis'' |dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1821) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates affinis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis affinis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis affinis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝmakula pego havas jenajn kvar subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (or ''D.'') ''a. orenocensis'' <small>[[Hans von Berlepsch|Berlepsch]] & [[Ernst Hartert|Hartert, E.J.O.]], 1902</small> *''V.'' (or ''D.'') ''a. hilaris'' <small>([[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1863)</small> *''V.'' (or ''D.'') ''a. ruficeps'' <small>([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824)</small> *''V.'' (or ''D.'') ''a. affinis'' <small>([[William Swainson|Swainson]], 1821)</small> Subspecies ''hilaris'' and ''ruficeps'' have at times been treated as separate species. What is now the [[Choco woodpecker]] (''V.'' (or ''D.'') ''chocoensis'') was at one time treated as a subspecies of the red-stained woodpecker.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== The red-stained woodpecker is about {{convert|15|to|18|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|32|to|44|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Males of the nominate subspecies ''affinis'' have a red crown with black feather bases that show through. The female has a dark olive-brown crown. Adults of both sexes have a mostly buffish face with olive streaks and a golden-yellow nape and hindneck. Their upperparts are mostly yellowish green with some red feather tips, pale yellow streaks, and some barring on the rump and uppertail [[Covert feather|coverts]]. Their flight feathers are dark brown with wide green edges and buffish white bars on the [[Primaries (birds)|primaries]] and [[Secondaries (birds)|secondaries]]. Their tail is dark brown with yellowish bars on most feathers. Their underparts are light cinnamon-buff with dark olive-brown bars that are more widely spaced on the belly and flanks. The iris is brown to red-brown, the longish beak blackish with a paler [[mandible]], and the legs are olive green to green-gray. Juveniles resemble adults with a darker and streakier face; both sexes have some red on the crown, the male more than the female.<ref name=RSWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Red-stained Woodpecker (''Dryobates affinis''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.reswoo1.01 retrieved January 24, 2023</ref> Subspecies ''orenocensis'' has greener upperparts with less red than the nominate. Subspecies ''hilaris'' is larger than the nominate, with more bronzy or yellow upperparts with fainter streaks, and with broad red tips on the wing coverts. Subspecies ''ruficeps'' is the same size as ''hilaris'', with larger red tips on the cover feathers and more obvious yellow streaks on the upperparts.<ref name=RSWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of red-stained woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=RSWO-BOW/> *''V.'' (or ''D.'') ''a. orenocensis'', southeastern Colombia and far southern Venezuela into Brazil north of the Amazon as far as the [[Rio Negro (Amazon)|Rio Negro]] *''V.'' (or ''D.'') ''a. hilaris'', eastern Ecuador east into western Brazil to the [[Rio Madeira]] and south through eastern Peru into northern Bolivia *''V.'' (or ''D.'') ''a. ruficeps'', central and northeastern Brazil south of the Amazon and east of the Rio Madeira south to [[Mato Grosso]] *''V.'' (or ''D.'') ''a. affinis'', the eastern Brazilian states of [[Alagoas]], [[Pernambuco]], and [[Bahia]] The red-stained woodpecker primarily inhabits the interior of tall rainforest. It occurs less at the forest edges, in [[secondary forest]], and scrublands. In Ecuador and Peru it also occurs in humid lowland ''[[Forest#Tropical moist|terra firme]]'' and sometimes ''[[Várzea forest|várzea]]'' forests. It will occasionally forage in more open landscapes. In elevation it occurs between {{convert|100|and|500|m|ft|-2|abbr=on}} in Venezuela, up to {{convert|1000|m|ft|abbr=on}} in Colombia, as high as {{convert|850|m|ft|-2|abbr=on}} but usually only to {{convert|600|m|ft|abbr=on}} in Ecuador, and up to {{convert|1300|m|ft|abbr=on}} in Peru.<ref name=RSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The red-stained woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=RSWO-BOW/> ===Manĝado=== The red-stained woodpecker mostly forages from the forest's mid-level to the canopy but will come lower at the edges. It usually forages singly and regularly joins [[mixed species feeding flock]]s and follows [[army ant]] swarms. It diet includes [[arthropod]]s and fruit.<ref name=RSWO-BOW/> ===Reproduktado=== The red-stained woodpecker's breeding season is thought to be January to September, but nothing else is known about its breeding biology.<ref name=RSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-affinis |species=Ruĝmakula pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-stained woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range. Its population size is not known but is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas. "Very poorly known. Possibly not uncommon but overlooked."<ref name=RSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} *{{Commons category|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] [[Kategorio:Birdoj de Peruo]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivo]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] fmf8ha99th5tuig3mk8bncyiq20i120 9494816 9494814 2026-10-17T13:24:02Z Kani 670 /* Taksonomio kaj sistematiko */ 9494816 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝmakula pego''' ''V. affinis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis affinis'' |dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1821) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates affinis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis affinis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis affinis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝmakula pego havas jenajn kvar subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'' <small>([[Hans von Berlepsch|Berlepsch]] & [[Ernst Hartert|Hartert, E.J.O.]], 1902)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'' <small>([[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1863)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'' <small>([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'' <small>([[William Swainson|Swainson]], 1821)</small> Subspecioj ''hilaris'' kaj ''ruficeps'' estis foje traktitaj kiel apartaj specioj. Tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam traktita kiel subspecio de la Ruĝmakula pego.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== The red-stained woodpecker is about {{convert|15|to|18|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|32|to|44|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Males of the nominate subspecies ''affinis'' have a red crown with black feather bases that show through. The female has a dark olive-brown crown. Adults of both sexes have a mostly buffish face with olive streaks and a golden-yellow nape and hindneck. Their upperparts are mostly yellowish green with some red feather tips, pale yellow streaks, and some barring on the rump and uppertail [[Covert feather|coverts]]. Their flight feathers are dark brown with wide green edges and buffish white bars on the [[Primaries (birds)|primaries]] and [[Secondaries (birds)|secondaries]]. Their tail is dark brown with yellowish bars on most feathers. Their underparts are light cinnamon-buff with dark olive-brown bars that are more widely spaced on the belly and flanks. The iris is brown to red-brown, the longish beak blackish with a paler [[mandible]], and the legs are olive green to green-gray. Juveniles resemble adults with a darker and streakier face; both sexes have some red on the crown, the male more than the female.<ref name=RSWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Red-stained Woodpecker (''Dryobates affinis''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.reswoo1.01 retrieved January 24, 2023</ref> Subspecies ''orenocensis'' has greener upperparts with less red than the nominate. Subspecies ''hilaris'' is larger than the nominate, with more bronzy or yellow upperparts with fainter streaks, and with broad red tips on the wing coverts. Subspecies ''ruficeps'' is the same size as ''hilaris'', with larger red tips on the cover feathers and more obvious yellow streaks on the upperparts.<ref name=RSWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of red-stained woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=RSWO-BOW/> *''V.'' (or ''D.'') ''a. orenocensis'', southeastern Colombia and far southern Venezuela into Brazil north of the Amazon as far as the [[Rio Negro (Amazon)|Rio Negro]] *''V.'' (or ''D.'') ''a. hilaris'', eastern Ecuador east into western Brazil to the [[Rio Madeira]] and south through eastern Peru into northern Bolivia *''V.'' (or ''D.'') ''a. ruficeps'', central and northeastern Brazil south of the Amazon and east of the Rio Madeira south to [[Mato Grosso]] *''V.'' (or ''D.'') ''a. affinis'', the eastern Brazilian states of [[Alagoas]], [[Pernambuco]], and [[Bahia]] The red-stained woodpecker primarily inhabits the interior of tall rainforest. It occurs less at the forest edges, in [[secondary forest]], and scrublands. In Ecuador and Peru it also occurs in humid lowland ''[[Forest#Tropical moist|terra firme]]'' and sometimes ''[[Várzea forest|várzea]]'' forests. It will occasionally forage in more open landscapes. In elevation it occurs between {{convert|100|and|500|m|ft|-2|abbr=on}} in Venezuela, up to {{convert|1000|m|ft|abbr=on}} in Colombia, as high as {{convert|850|m|ft|-2|abbr=on}} but usually only to {{convert|600|m|ft|abbr=on}} in Ecuador, and up to {{convert|1300|m|ft|abbr=on}} in Peru.<ref name=RSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The red-stained woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=RSWO-BOW/> ===Manĝado=== The red-stained woodpecker mostly forages from the forest's mid-level to the canopy but will come lower at the edges. It usually forages singly and regularly joins [[mixed species feeding flock]]s and follows [[army ant]] swarms. It diet includes [[arthropod]]s and fruit.<ref name=RSWO-BOW/> ===Reproduktado=== The red-stained woodpecker's breeding season is thought to be January to September, but nothing else is known about its breeding biology.<ref name=RSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-affinis |species=Ruĝmakula pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-stained woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range. Its population size is not known but is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas. "Very poorly known. Possibly not uncommon but overlooked."<ref name=RSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} *{{Commons category|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] [[Kategorio:Birdoj de Peruo]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivo]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] jc72m2xt2fsh59obl3a8eupez27um5f 9494817 9494816 2026-10-17T13:29:46Z Kani 670 /* Aspekto */ 9494817 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝmakula pego''' ''V. affinis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis affinis'' |dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1821) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates affinis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis affinis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis affinis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝmakula pego havas jenajn kvar subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'' <small>([[Hans von Berlepsch|Berlepsch]] & [[Ernst Hartert|Hartert, E.J.O.]], 1902)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'' <small>([[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1863)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'' <small>([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'' <small>([[William Swainson|Swainson]], 1821)</small> Subspecioj ''hilaris'' kaj ''ruficeps'' estis foje traktitaj kiel apartaj specioj. Tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam traktita kiel subspecio de la Ruĝmakula pego.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Ruĝmakula pego estas proksimume 15 ĝis 18 cm longa kaj pezas 32 ĝis 44 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''affinis'' havas ruĝan kronon, tra kiu videblas la nigraj bazoj de la plumoj. La ino havas malhele olivbrunecan kronon. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokoloran vizaĝon kun olivkoloraj strioj, kaj orflavajn nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj, kun kelkaj ruĝaj plumopintoj, helflavaj strioj, kaj transversaj strioj sur la pugo kaj la supravostaj kovriloj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun larĝaj verdaj randoj kaj sabloblankaj transversaj strioj sur la unuarangaj kaj duarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun flavecaj transversaj strioj sur la plejmulto de la plumoj. La subaj partoj estas helaj cinam-sablokoloraj, kun malhel-olivecbrunaj transversaj strioj, kiuj estas pli vaste disaj sur la ventro kaj la flankoj. La irisoj estas brunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; kaj la kruroj estas olivecverdaj ĝis verdgrizaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan kaj pli striecan vizaĝon; ĉe ambaŭ seksoj estas iom da ruĝo sur la krono – pli ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RSWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Red-stained Woodpecker (''Dryobates affinis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.reswoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''orenocensis'' havas pli verdajn suprajn partojn kun malpli da ruĝo ol la nomiga subspecio. La subspecio ''hilaris'' estas pli granda ol la nomiga, kun pli bronzecaj aŭ flavaj supraj partoj, kiuj montras malpli videblajn striojn, kaj kun larĝaj ruĝaj pintoj ĉe la flugilkovrilplumoj. La subspecio ''ruficeps'' havas la saman grandecon kiel ''hilaris'', kun pli grandaj ruĝaj pintoj ĉe la kovrilplumoj kaj pli klare videblaj flavaj strioj sur la supraj partoj.<ref name=RSWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of red-stained woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=RSWO-BOW/> *''V.'' (or ''D.'') ''a. orenocensis'', southeastern Colombia and far southern Venezuela into Brazil north of the Amazon as far as the [[Rio Negro (Amazon)|Rio Negro]] *''V.'' (or ''D.'') ''a. hilaris'', eastern Ecuador east into western Brazil to the [[Rio Madeira]] and south through eastern Peru into northern Bolivia *''V.'' (or ''D.'') ''a. ruficeps'', central and northeastern Brazil south of the Amazon and east of the Rio Madeira south to [[Mato Grosso]] *''V.'' (or ''D.'') ''a. affinis'', the eastern Brazilian states of [[Alagoas]], [[Pernambuco]], and [[Bahia]] The red-stained woodpecker primarily inhabits the interior of tall rainforest. It occurs less at the forest edges, in [[secondary forest]], and scrublands. In Ecuador and Peru it also occurs in humid lowland ''[[Forest#Tropical moist|terra firme]]'' and sometimes ''[[Várzea forest|várzea]]'' forests. It will occasionally forage in more open landscapes. In elevation it occurs between {{convert|100|and|500|m|ft|-2|abbr=on}} in Venezuela, up to {{convert|1000|m|ft|abbr=on}} in Colombia, as high as {{convert|850|m|ft|-2|abbr=on}} but usually only to {{convert|600|m|ft|abbr=on}} in Ecuador, and up to {{convert|1300|m|ft|abbr=on}} in Peru.<ref name=RSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The red-stained woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=RSWO-BOW/> ===Manĝado=== The red-stained woodpecker mostly forages from the forest's mid-level to the canopy but will come lower at the edges. It usually forages singly and regularly joins [[mixed species feeding flock]]s and follows [[army ant]] swarms. It diet includes [[arthropod]]s and fruit.<ref name=RSWO-BOW/> ===Reproduktado=== The red-stained woodpecker's breeding season is thought to be January to September, but nothing else is known about its breeding biology.<ref name=RSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-affinis |species=Ruĝmakula pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-stained woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range. Its population size is not known but is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas. "Very poorly known. Possibly not uncommon but overlooked."<ref name=RSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} *{{Commons category|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] [[Kategorio:Birdoj de Peruo]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivo]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] smq8v6wxgri0sp3d4od56asru2uwbw9 9494818 9494817 2026-10-17T13:33:51Z Kani 670 /* Distribuado kaj habitato */ 9494818 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝmakula pego''' ''V. affinis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis affinis'' |dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1821) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates affinis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis affinis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis affinis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝmakula pego havas jenajn kvar subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'' <small>([[Hans von Berlepsch|Berlepsch]] & [[Ernst Hartert|Hartert, E.J.O.]], 1902)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'' <small>([[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1863)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'' <small>([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'' <small>([[William Swainson|Swainson]], 1821)</small> Subspecioj ''hilaris'' kaj ''ruficeps'' estis foje traktitaj kiel apartaj specioj. Tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam traktita kiel subspecio de la Ruĝmakula pego.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Ruĝmakula pego estas proksimume 15 ĝis 18 cm longa kaj pezas 32 ĝis 44 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''affinis'' havas ruĝan kronon, tra kiu videblas la nigraj bazoj de la plumoj. La ino havas malhele olivbrunecan kronon. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokoloran vizaĝon kun olivkoloraj strioj, kaj orflavajn nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj, kun kelkaj ruĝaj plumopintoj, helflavaj strioj, kaj transversaj strioj sur la pugo kaj la supravostaj kovriloj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun larĝaj verdaj randoj kaj sabloblankaj transversaj strioj sur la unuarangaj kaj duarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun flavecaj transversaj strioj sur la plejmulto de la plumoj. La subaj partoj estas helaj cinam-sablokoloraj, kun malhel-olivecbrunaj transversaj strioj, kiuj estas pli vaste disaj sur la ventro kaj la flankoj. La irisoj estas brunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; kaj la kruroj estas olivecverdaj ĝis verdgrizaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan kaj pli striecan vizaĝon; ĉe ambaŭ seksoj estas iom da ruĝo sur la krono – pli ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RSWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Red-stained Woodpecker (''Dryobates affinis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.reswoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''orenocensis'' havas pli verdajn suprajn partojn kun malpli da ruĝo ol la nomiga subspecio. La subspecio ''hilaris'' estas pli granda ol la nomiga, kun pli bronzecaj aŭ flavaj supraj partoj, kiuj montras malpli videblajn striojn, kaj kun larĝaj ruĝaj pintoj ĉe la flugilkovrilplumoj. La subspecio ''ruficeps'' havas la saman grandecon kiel ''hilaris'', kun pli grandaj ruĝaj pintoj ĉe la kovrilplumoj kaj pli klare videblaj flavaj strioj sur la supraj partoj.<ref name=RSWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de la Ruĝmakula pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=RSWO-BOW/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'', sudorienta Kolombio kaj plej suda Venezuelo ĝis Brazilo norde de Amazono tiom for kiom ĝis la rivero [[Rio Negro (Amazonio)|Negro]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'', orienta Ekvadoro orienten ĝis okcidenta Brazilo ĝis la rivero [[Rivero Madeira|Madeira]] and south through eastern Peru into northern Bolivia *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'', central and northeastern Brazil south of the Amazon and east of the Rio Madeira south to [[Mato Grosso]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'', the eastern Brazilian states of [[Alagoas]], [[Pernambuco]], and [[Bahia]] The red-stained woodpecker primarily inhabits the interior of tall rainforest. It occurs less at the forest edges, in [[secondary forest]], and scrublands. In Ecuador and Peru it also occurs in humid lowland ''[[Forest#Tropical moist|terra firme]]'' and sometimes ''[[Várzea forest|várzea]]'' forests. It will occasionally forage in more open landscapes. In elevation it occurs between {{convert|100|and|500|m|ft|-2|abbr=on}} in Venezuela, up to {{convert|1000|m|ft|abbr=on}} in Colombia, as high as {{convert|850|m|ft|-2|abbr=on}} but usually only to {{convert|600|m|ft|abbr=on}} in Ecuador, and up to {{convert|1300|m|ft|abbr=on}} in Peru.<ref name=RSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The red-stained woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=RSWO-BOW/> ===Manĝado=== The red-stained woodpecker mostly forages from the forest's mid-level to the canopy but will come lower at the edges. It usually forages singly and regularly joins [[mixed species feeding flock]]s and follows [[army ant]] swarms. It diet includes [[arthropod]]s and fruit.<ref name=RSWO-BOW/> ===Reproduktado=== The red-stained woodpecker's breeding season is thought to be January to September, but nothing else is known about its breeding biology.<ref name=RSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-affinis |species=Ruĝmakula pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-stained woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range. Its population size is not known but is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas. "Very poorly known. Possibly not uncommon but overlooked."<ref name=RSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} *{{Commons category|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] [[Kategorio:Birdoj de Peruo]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivo]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] r65kasnkzfenfpi7lwlykrdfq2w1mlm 9494935 9494818 2026-10-17T18:43:23Z Kani 670 /* Distribuado kaj habitato */ 9494935 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝmakula pego''' ''V. affinis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis affinis'' |dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1821) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates affinis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis affinis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis affinis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝmakula pego havas jenajn kvar subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'' <small>([[Hans von Berlepsch|Berlepsch]] & [[Ernst Hartert|Hartert, E.J.O.]], 1902)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'' <small>([[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1863)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'' <small>([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'' <small>([[William Swainson|Swainson]], 1821)</small> Subspecioj ''hilaris'' kaj ''ruficeps'' estis foje traktitaj kiel apartaj specioj. Tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam traktita kiel subspecio de la Ruĝmakula pego.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Ruĝmakula pego estas proksimume 15 ĝis 18 cm longa kaj pezas 32 ĝis 44 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''affinis'' havas ruĝan kronon, tra kiu videblas la nigraj bazoj de la plumoj. La ino havas malhele olivbrunecan kronon. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokoloran vizaĝon kun olivkoloraj strioj, kaj orflavajn nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj, kun kelkaj ruĝaj plumopintoj, helflavaj strioj, kaj transversaj strioj sur la pugo kaj la supravostaj kovriloj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun larĝaj verdaj randoj kaj sabloblankaj transversaj strioj sur la unuarangaj kaj duarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun flavecaj transversaj strioj sur la plejmulto de la plumoj. La subaj partoj estas helaj cinam-sablokoloraj, kun malhel-olivecbrunaj transversaj strioj, kiuj estas pli vaste disaj sur la ventro kaj la flankoj. La irisoj estas brunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; kaj la kruroj estas olivecverdaj ĝis verdgrizaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan kaj pli striecan vizaĝon; ĉe ambaŭ seksoj estas iom da ruĝo sur la krono – pli ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RSWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Red-stained Woodpecker (''Dryobates affinis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.reswoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''orenocensis'' havas pli verdajn suprajn partojn kun malpli da ruĝo ol la nomiga subspecio. La subspecio ''hilaris'' estas pli granda ol la nomiga, kun pli bronzecaj aŭ flavaj supraj partoj, kiuj montras malpli videblajn striojn, kaj kun larĝaj ruĝaj pintoj ĉe la flugilkovrilplumoj. La subspecio ''ruficeps'' havas la saman grandecon kiel ''hilaris'', kun pli grandaj ruĝaj pintoj ĉe la kovrilplumoj kaj pli klare videblaj flavaj strioj sur la supraj partoj.<ref name=RSWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de la Ruĝmakula pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=RSWO-BOW/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'', sudorienta Kolombio kaj plej suda Venezuelo ĝis Brazilo norde de Amazono tiom for kiom ĝis la rivero [[Rio Negro (Amazonio)|Negro]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'', orienta Ekvadoro orienten ĝis okcidenta Brazilo ĝis la rivero [[Rivero Madeira|Madeira]] kaj suden tra orienta Peruo ĝis norda Bolivio *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'', centra kaj nordorienta Brazilo sude de Amazono kaj oriente de rivero Madeira suden ĝis [[Mato Grosso]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'', orientbrazilaj ŝtatoj [[Alagoas]], [[Pernambuko]], kaj [[Bahia]] La Ruĝmakula pego ĉefe loĝas en la interno de altaj [[pluvarbaro]]j. Ĝi malpli ofte troviĝas ĉe arbarrandoj, en duarangaj arbaroj kaj en [[arbustaro]]j. En Ekvadoro kaj Peruo ĝi vivas ankaŭ en humidaj ''terra firme''-arbaroj de malaltaj teroj kaj foje en ''várzea''-arbaroj. Okaze ĝi serĉas manĝaĵon en pli malfermaj pejzaĝoj. Rilate al alteco, ĝi troviĝas inter 100 kaj 500 m en Venezuelo, ĝis 1 000 m en Kolombio, ĝis 850 m (sed kutime nur ĝis 600 m) en Ekvadoro, kaj ĝis 1 300 m en Peruo.<ref name=RSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The red-stained woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=RSWO-BOW/> ===Manĝado=== The red-stained woodpecker mostly forages from the forest's mid-level to the canopy but will come lower at the edges. It usually forages singly and regularly joins [[mixed species feeding flock]]s and follows [[army ant]] swarms. It diet includes [[arthropod]]s and fruit.<ref name=RSWO-BOW/> ===Reproduktado=== The red-stained woodpecker's breeding season is thought to be January to September, but nothing else is known about its breeding biology.<ref name=RSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-affinis |species=Ruĝmakula pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-stained woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range. Its population size is not known but is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas. "Very poorly known. Possibly not uncommon but overlooked."<ref name=RSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} *{{Commons category|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] [[Kategorio:Birdoj de Peruo]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivo]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] hv3eg6filj55f3gca792qmdr6w5o4oh 9494936 9494935 2026-10-17T18:45:45Z Kani 670 /* Kutimaro */ 9494936 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝmakula pego''' ''V. affinis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis affinis'' |dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1821) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates affinis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis affinis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis affinis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝmakula pego havas jenajn kvar subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'' <small>([[Hans von Berlepsch|Berlepsch]] & [[Ernst Hartert|Hartert, E.J.O.]], 1902)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'' <small>([[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1863)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'' <small>([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'' <small>([[William Swainson|Swainson]], 1821)</small> Subspecioj ''hilaris'' kaj ''ruficeps'' estis foje traktitaj kiel apartaj specioj. Tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam traktita kiel subspecio de la Ruĝmakula pego.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Ruĝmakula pego estas proksimume 15 ĝis 18 cm longa kaj pezas 32 ĝis 44 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''affinis'' havas ruĝan kronon, tra kiu videblas la nigraj bazoj de la plumoj. La ino havas malhele olivbrunecan kronon. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokoloran vizaĝon kun olivkoloraj strioj, kaj orflavajn nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj, kun kelkaj ruĝaj plumopintoj, helflavaj strioj, kaj transversaj strioj sur la pugo kaj la supravostaj kovriloj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun larĝaj verdaj randoj kaj sabloblankaj transversaj strioj sur la unuarangaj kaj duarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun flavecaj transversaj strioj sur la plejmulto de la plumoj. La subaj partoj estas helaj cinam-sablokoloraj, kun malhel-olivecbrunaj transversaj strioj, kiuj estas pli vaste disaj sur la ventro kaj la flankoj. La irisoj estas brunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; kaj la kruroj estas olivecverdaj ĝis verdgrizaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan kaj pli striecan vizaĝon; ĉe ambaŭ seksoj estas iom da ruĝo sur la krono – pli ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RSWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Red-stained Woodpecker (''Dryobates affinis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.reswoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''orenocensis'' havas pli verdajn suprajn partojn kun malpli da ruĝo ol la nomiga subspecio. La subspecio ''hilaris'' estas pli granda ol la nomiga, kun pli bronzecaj aŭ flavaj supraj partoj, kiuj montras malpli videblajn striojn, kaj kun larĝaj ruĝaj pintoj ĉe la flugilkovrilplumoj. La subspecio ''ruficeps'' havas la saman grandecon kiel ''hilaris'', kun pli grandaj ruĝaj pintoj ĉe la kovrilplumoj kaj pli klare videblaj flavaj strioj sur la supraj partoj.<ref name=RSWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de la Ruĝmakula pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=RSWO-BOW/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'', sudorienta Kolombio kaj plej suda Venezuelo ĝis Brazilo norde de Amazono tiom for kiom ĝis la rivero [[Rio Negro (Amazonio)|Negro]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'', orienta Ekvadoro orienten ĝis okcidenta Brazilo ĝis la rivero [[Rivero Madeira|Madeira]] kaj suden tra orienta Peruo ĝis norda Bolivio *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'', centra kaj nordorienta Brazilo sude de Amazono kaj oriente de rivero Madeira suden ĝis [[Mato Grosso]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'', orientbrazilaj ŝtatoj [[Alagoas]], [[Pernambuko]], kaj [[Bahia]] La Ruĝmakula pego ĉefe loĝas en la interno de altaj [[pluvarbaro]]j. Ĝi malpli ofte troviĝas ĉe arbarrandoj, en duarangaj arbaroj kaj en [[arbustaro]]j. En Ekvadoro kaj Peruo ĝi vivas ankaŭ en humidaj ''terra firme''-arbaroj de malaltaj teroj kaj foje en ''várzea''-arbaroj. Okaze ĝi serĉas manĝaĵon en pli malfermaj pejzaĝoj. Rilate al alteco, ĝi troviĝas inter 100 kaj 500 m en Venezuelo, ĝis 1 000 m en Kolombio, ĝis 850 m (sed kutime nur ĝis 600 m) en Ekvadoro, kaj ĝis 1 300 m en Peruo.<ref name=RSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Oni kredas, ke la Ruĝmakula pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=RSWO-BOW/> ===Manĝado=== La Ruĝmakula pego serĉas manĝaĵon ĉefe de la meza nivelo de la arbaro ĝis la kanopeo, sed ĉe la arbarrandoj ĝi povas malsupreniri pli proksime al la grundo. Ĝi kutime serĉas manĝaĵon sole, sed regule aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]] kaj sekvas arojn da [[armeformiko]]j. Ĝia dieto konsistas el [[artikulo]]j kaj [[frukto]]j.<ref name=RSWO-BOW/> ===Reproduktado=== Oni supozas, ke la [[reprodukta sezono]] de la Ruĝmakula pego daŭras de januaro ĝis septembro, sed nenio alia estas konata pri ĝia reprodukta biologio.<ref name=RSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-affinis |species=Ruĝmakula pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-stained woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range. Its population size is not known but is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas. "Very poorly known. Possibly not uncommon but overlooked."<ref name=RSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} *{{Commons category|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] [[Kategorio:Birdoj de Peruo]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivo]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] m1xvg7c95vfe7urz79ginvfimhd379e 9494937 9494936 2026-10-17T18:46:06Z Kani 670 /* Manĝado */ 9494937 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝmakula pego''' ''V. affinis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis affinis'' |dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1821) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates affinis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis affinis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis affinis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝmakula pego havas jenajn kvar subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'' <small>([[Hans von Berlepsch|Berlepsch]] & [[Ernst Hartert|Hartert, E.J.O.]], 1902)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'' <small>([[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1863)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'' <small>([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'' <small>([[William Swainson|Swainson]], 1821)</small> Subspecioj ''hilaris'' kaj ''ruficeps'' estis foje traktitaj kiel apartaj specioj. Tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam traktita kiel subspecio de la Ruĝmakula pego.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Ruĝmakula pego estas proksimume 15 ĝis 18 cm longa kaj pezas 32 ĝis 44 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''affinis'' havas ruĝan kronon, tra kiu videblas la nigraj bazoj de la plumoj. La ino havas malhele olivbrunecan kronon. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokoloran vizaĝon kun olivkoloraj strioj, kaj orflavajn nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj, kun kelkaj ruĝaj plumopintoj, helflavaj strioj, kaj transversaj strioj sur la pugo kaj la supravostaj kovriloj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun larĝaj verdaj randoj kaj sabloblankaj transversaj strioj sur la unuarangaj kaj duarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun flavecaj transversaj strioj sur la plejmulto de la plumoj. La subaj partoj estas helaj cinam-sablokoloraj, kun malhel-olivecbrunaj transversaj strioj, kiuj estas pli vaste disaj sur la ventro kaj la flankoj. La irisoj estas brunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; kaj la kruroj estas olivecverdaj ĝis verdgrizaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan kaj pli striecan vizaĝon; ĉe ambaŭ seksoj estas iom da ruĝo sur la krono – pli ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RSWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Red-stained Woodpecker (''Dryobates affinis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.reswoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''orenocensis'' havas pli verdajn suprajn partojn kun malpli da ruĝo ol la nomiga subspecio. La subspecio ''hilaris'' estas pli granda ol la nomiga, kun pli bronzecaj aŭ flavaj supraj partoj, kiuj montras malpli videblajn striojn, kaj kun larĝaj ruĝaj pintoj ĉe la flugilkovrilplumoj. La subspecio ''ruficeps'' havas la saman grandecon kiel ''hilaris'', kun pli grandaj ruĝaj pintoj ĉe la kovrilplumoj kaj pli klare videblaj flavaj strioj sur la supraj partoj.<ref name=RSWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de la Ruĝmakula pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=RSWO-BOW/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'', sudorienta Kolombio kaj plej suda Venezuelo ĝis Brazilo norde de Amazono tiom for kiom ĝis la rivero [[Rio Negro (Amazonio)|Negro]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'', orienta Ekvadoro orienten ĝis okcidenta Brazilo ĝis la rivero [[Rivero Madeira|Madeira]] kaj suden tra orienta Peruo ĝis norda Bolivio *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'', centra kaj nordorienta Brazilo sude de Amazono kaj oriente de rivero Madeira suden ĝis [[Mato Grosso]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'', orientbrazilaj ŝtatoj [[Alagoas]], [[Pernambuko]], kaj [[Bahia]] La Ruĝmakula pego ĉefe loĝas en la interno de altaj [[pluvarbaro]]j. Ĝi malpli ofte troviĝas ĉe arbarrandoj, en duarangaj arbaroj kaj en [[arbustaro]]j. En Ekvadoro kaj Peruo ĝi vivas ankaŭ en humidaj ''terra firme''-arbaroj de malaltaj teroj kaj foje en ''várzea''-arbaroj. Okaze ĝi serĉas manĝaĵon en pli malfermaj pejzaĝoj. Rilate al alteco, ĝi troviĝas inter 100 kaj 500 m en Venezuelo, ĝis 1 000 m en Kolombio, ĝis 850 m (sed kutime nur ĝis 600 m) en Ekvadoro, kaj ĝis 1 300 m en Peruo.<ref name=RSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Oni kredas, ke la Ruĝmakula pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=RSWO-BOW/> ===Manĝado=== La Ruĝmakula pego serĉas manĝaĵon ĉefe de la meza nivelo de la arbaro ĝis la kanopeo, sed ĉe la arbarrandoj ĝi povas malsupreniri pli proksime al la grundo. Ĝi kutime serĉas manĝaĵon sole, sed regule aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]] kaj sekvas arojn da [[armeformiko]]j. Ĝia dieto konsistas el [[artikuloj]] kaj [[frukto]]j.<ref name=RSWO-BOW/> ===Reproduktado=== Oni supozas, ke la [[reprodukta sezono]] de la Ruĝmakula pego daŭras de januaro ĝis septembro, sed nenio alia estas konata pri ĝia reprodukta biologio.<ref name=RSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-affinis |species=Ruĝmakula pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the red-stained woodpecker as being of Least Concern. It has an extremely large range. Its population size is not known but is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas. "Very poorly known. Possibly not uncommon but overlooked."<ref name=RSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} *{{Commons category|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] [[Kategorio:Birdoj de Peruo]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivo]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] kh946k3vp8l5zkgc0szdfjpo17g21iz 9494940 9494937 2026-10-17T18:47:31Z Kani 670 /* Statuso */ 9494940 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ruĝmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝmakula pego''' ''V. affinis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis affinis'' |dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1821) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates affinis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis affinis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis affinis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝmakula pego havas jenajn kvar subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'' <small>([[Hans von Berlepsch|Berlepsch]] & [[Ernst Hartert|Hartert, E.J.O.]], 1902)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'' <small>([[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1863)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'' <small>([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'' <small>([[William Swainson|Swainson]], 1821)</small> Subspecioj ''hilaris'' kaj ''ruficeps'' estis foje traktitaj kiel apartaj specioj. Tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam traktita kiel subspecio de la Ruĝmakula pego.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Ruĝmakula pego estas proksimume 15 ĝis 18 cm longa kaj pezas 32 ĝis 44 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''affinis'' havas ruĝan kronon, tra kiu videblas la nigraj bazoj de la plumoj. La ino havas malhele olivbrunecan kronon. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokoloran vizaĝon kun olivkoloraj strioj, kaj orflavajn nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj, kun kelkaj ruĝaj plumopintoj, helflavaj strioj, kaj transversaj strioj sur la pugo kaj la supravostaj kovriloj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun larĝaj verdaj randoj kaj sabloblankaj transversaj strioj sur la unuarangaj kaj duarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun flavecaj transversaj strioj sur la plejmulto de la plumoj. La subaj partoj estas helaj cinam-sablokoloraj, kun malhel-olivecbrunaj transversaj strioj, kiuj estas pli vaste disaj sur la ventro kaj la flankoj. La irisoj estas brunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; kaj la kruroj estas olivecverdaj ĝis verdgrizaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan kaj pli striecan vizaĝon; ĉe ambaŭ seksoj estas iom da ruĝo sur la krono – pli ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RSWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Red-stained Woodpecker (''Dryobates affinis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.reswoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''orenocensis'' havas pli verdajn suprajn partojn kun malpli da ruĝo ol la nomiga subspecio. La subspecio ''hilaris'' estas pli granda ol la nomiga, kun pli bronzecaj aŭ flavaj supraj partoj, kiuj montras malpli videblajn striojn, kaj kun larĝaj ruĝaj pintoj ĉe la flugilkovrilplumoj. La subspecio ''ruficeps'' havas la saman grandecon kiel ''hilaris'', kun pli grandaj ruĝaj pintoj ĉe la kovrilplumoj kaj pli klare videblaj flavaj strioj sur la supraj partoj.<ref name=RSWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de la Ruĝmakula pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=RSWO-BOW/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'', sudorienta Kolombio kaj plej suda Venezuelo ĝis Brazilo norde de Amazono tiom for kiom ĝis la rivero [[Rio Negro (Amazonio)|Negro]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'', orienta Ekvadoro orienten ĝis okcidenta Brazilo ĝis la rivero [[Rivero Madeira|Madeira]] kaj suden tra orienta Peruo ĝis norda Bolivio *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'', centra kaj nordorienta Brazilo sude de Amazono kaj oriente de rivero Madeira suden ĝis [[Mato Grosso]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'', orientbrazilaj ŝtatoj [[Alagoas]], [[Pernambuko]], kaj [[Bahia]] La Ruĝmakula pego ĉefe loĝas en la interno de altaj [[pluvarbaro]]j. Ĝi malpli ofte troviĝas ĉe arbarrandoj, en duarangaj arbaroj kaj en [[arbustaro]]j. En Ekvadoro kaj Peruo ĝi vivas ankaŭ en humidaj ''terra firme''-arbaroj de malaltaj teroj kaj foje en ''várzea''-arbaroj. Okaze ĝi serĉas manĝaĵon en pli malfermaj pejzaĝoj. Rilate al alteco, ĝi troviĝas inter 100 kaj 500 m en Venezuelo, ĝis 1 000 m en Kolombio, ĝis 850 m (sed kutime nur ĝis 600 m) en Ekvadoro, kaj ĝis 1 300 m en Peruo.<ref name=RSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Oni kredas, ke la Ruĝmakula pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=RSWO-BOW/> ===Manĝado=== La Ruĝmakula pego serĉas manĝaĵon ĉefe de la meza nivelo de la arbaro ĝis la kanopeo, sed ĉe la arbarrandoj ĝi povas malsupreniri pli proksime al la grundo. Ĝi kutime serĉas manĝaĵon sole, sed regule aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]] kaj sekvas arojn da [[armeformiko]]j. Ĝia dieto konsistas el [[artikuloj]] kaj [[frukto]]j.<ref name=RSWO-BOW/> ===Reproduktado=== Oni supozas, ke la [[reprodukta sezono]] de la Ruĝmakula pego daŭras de januaro ĝis septembro, sed nenio alia estas konata pri ĝia reprodukta biologio.<ref name=RSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-affinis |species=Ruĝmakula pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Ruĝmakulan pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas ege vastan disvastiĝareon. La grandeco de ĝia populacio ne estas konata, sed oni supozas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi troviĝas en pluraj protektitaj areoj. "Tre malmulte konata. Eble ne malofta, sed preteratentita."<ref name=RSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} *{{Commons category|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] [[Kategorio:Birdoj de Peruo]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivo]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] rxwo5alxhb75ldat1y9udop5bun1wbm 9494942 9494940 2026-10-17T18:49:53Z Kani 670 9494942 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ruĝmakula pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ruĝmakula pego''' ''V. affinis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis affinis'' |dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1821) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates affinis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis affinis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ruĝmakula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis affinis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Bolivio]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Peruo]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ruĝmakulan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La taksonomiaj sistemoj konsentas, ke la Ruĝmakula pego havas jenajn kvar subspeciojn:<ref name=IOC12.2/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'' <small>([[Hans von Berlepsch|Berlepsch]] & [[Ernst Hartert|Hartert, E.J.O.]], 1902)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'' <small>([[Jean Cabanis|Cabanis]] & [[Ferdinand Heine|Heine]], 1863)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'' <small>([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824)</small> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'' <small>([[William Swainson|Swainson]], 1821)</small> Subspecioj ''hilaris'' kaj ''ruficeps'' estis foje traktitaj kiel apartaj specioj. Tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam traktita kiel subspecio de la Ruĝmakula pego.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Ruĝmakula pego estas proksimume 15 ĝis 18 cm longa kaj pezas 32 ĝis 44 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj de la nomiga subspecio ''affinis'' havas ruĝan kronon, tra kiu videblas la nigraj bazoj de la plumoj. La ino havas malhele olivbrunecan kronon. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokoloran vizaĝon kun olivkoloraj strioj, kaj orflavajn nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj, kun kelkaj ruĝaj plumopintoj, helflavaj strioj, kaj transversaj strioj sur la pugo kaj la supravostaj kovriloj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun larĝaj verdaj randoj kaj sabloblankaj transversaj strioj sur la unuarangaj kaj duarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun flavecaj transversaj strioj sur la plejmulto de la plumoj. La subaj partoj estas helaj cinam-sablokoloraj, kun malhel-olivecbrunaj transversaj strioj, kiuj estas pli vaste disaj sur la ventro kaj la flankoj. La irisoj estas brunaj ĝis ruĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas nigreca, kun pli hela suba [[makzelo]]; kaj la kruroj estas olivecverdaj ĝis verdgrizaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan kaj pli striecan vizaĝon; ĉe ambaŭ seksoj estas iom da ruĝo sur la krono – pli ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=RSWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Red-stained Woodpecker (''Dryobates affinis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.reswoo1.01] Alirita la 24an de Januaro, 2023</ref> La subspecio ''orenocensis'' havas pli verdajn suprajn partojn kun malpli da ruĝo ol la nomiga subspecio. La subspecio ''hilaris'' estas pli granda ol la nomiga, kun pli bronzecaj aŭ flavaj supraj partoj, kiuj montras malpli videblajn striojn, kaj kun larĝaj ruĝaj pintoj ĉe la flugilkovrilplumoj. La subspecio ''ruficeps'' havas la saman grandecon kiel ''hilaris'', kun pli grandaj ruĝaj pintoj ĉe la kovrilplumoj kaj pli klare videblaj flavaj strioj sur la supraj partoj.<ref name=RSWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de la Ruĝmakula pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=RSWO-BOW/> *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. orenocensis'', sudorienta Kolombio kaj plej suda Venezuelo ĝis Brazilo norde de Amazono tiom for kiom ĝis la rivero [[Rio Negro (Amazonio)|Negro]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. hilaris'', orienta Ekvadoro orienten ĝis okcidenta Brazilo ĝis la rivero [[Rivero Madeira|Madeira]] kaj suden tra orienta Peruo ĝis norda Bolivio *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. ruficeps'', centra kaj nordorienta Brazilo sude de Amazono kaj oriente de rivero Madeira suden ĝis [[Mato Grosso]] *''V.'' (aŭ ''D.'') ''a. affinis'', orientbrazilaj ŝtatoj [[Alagoas]], [[Pernambuko]], kaj [[Bahia]] La Ruĝmakula pego ĉefe loĝas en la interno de altaj [[pluvarbaro]]j. Ĝi malpli ofte troviĝas ĉe arbarrandoj, en duarangaj arbaroj kaj en [[arbustaro]]j. En Ekvadoro kaj Peruo ĝi vivas ankaŭ en humidaj ''terra firme''-arbaroj de malaltaj teroj kaj foje en ''várzea''-arbaroj. Okaze ĝi serĉas manĝaĵon en pli malfermaj pejzaĝoj. Rilate al alteco, ĝi troviĝas inter 100 kaj 500 m en Venezuelo, ĝis 1 000 m en Kolombio, ĝis 850 m (sed kutime nur ĝis 600 m) en Ekvadoro, kaj ĝis 1 300 m en Peruo.<ref name=RSWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Oni kredas, ke la Ruĝmakula pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=RSWO-BOW/> ===Manĝado=== La Ruĝmakula pego serĉas manĝaĵon ĉefe de la meza nivelo de la arbaro ĝis la kanopeo, sed ĉe la arbarrandoj ĝi povas malsupreniri pli proksime al la grundo. Ĝi kutime serĉas manĝaĵon sole, sed regule aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]] kaj sekvas arojn da [[armeformiko]]j. Ĝia dieto konsistas el [[artikuloj]] kaj [[frukto]]j.<ref name=RSWO-BOW/> ===Reproduktado=== Oni supozas, ke la [[reprodukta sezono]] de la Ruĝmakula pego daŭras de januaro ĝis septembro, sed nenio alia estas konata pri ĝia reprodukta biologio.<ref name=RSWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-affinis |species=Ruĝmakula pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Ruĝmakulan pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas ege vastan disvastiĝareon. La grandeco de ĝia populacio ne estas konata, sed oni supozas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi troviĝas en pluraj protektitaj areoj. "Tre malmulte konata. Eble ne malofta, sed preteratentita."<ref name=RSWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} *{{Commons category|Veniliornis affinis|''Veniliornis affinis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] [[Kategorio:Birdoj de Peruo]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivo]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] 06nfap3q7kplms9ihunx99izkuxvg3g 0 955046 9494815 2026-10-17T13:21:11Z Kani 670 Alidirektigis al [[Ruĝmakula pego]] 9494815 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ruĝmakula pego]] lszopxrnfup0n56l57qebzq6evzg6wi 1 955047 9494830 2026-10-17T14:21:21Z Sj1mor 12103 /* "Konuologio" */ nova sekcio 9494830 wikitext text/x-wiki == "Konuologio" == Ĉu originala eraro por [[Konuoloĝio]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:21, 17 okt. 2026 (UTC) jrcdak8z4jvkgkubg3ie40t3luz4oas 1 955048 9494845 2026-10-17T14:40:07Z Sj1mor 12103 /* bilologio */ nova sekcio 9494845 wikitext text/x-wiki == bilologio == "[[Nimfo (bilologio)|nimfoj]]" simple biologio? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:40, 17 okt. 2026 (UTC) b173uuj0mxj2fzc0nt00ww89ffi2mf6 1 955049 9494852 2026-10-17T14:48:57Z Sj1mor 12103 /* restigita */ nova sekcio 9494852 wikitext text/x-wiki == restigita == " Tiu ĉi, tamen, estis restigita en Hispanio pro aliaj aferoj laŭ diversaj monatoj, kaj kiam revenis al la Venecia Respubliko, (oktobre 1562), Falloppia jam estis mortinta. reestigita ? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:48, 17 okt. 2026 (UTC) 6vb9lort69x6xobwpxvyclb6ww698e8 1 955050 9494861 2026-10-17T14:56:04Z Sj1mor 12103 /* Tiflologio */ nova sekcio 9494861 wikitext text/x-wiki == Tiflologio == Ĉu [[tifo]]? kial la lo en lologio? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:56, 17 okt. 2026 (UTC) imq9zuvsthfal71yndm1wofw1ld6sff 0 955051 9494911 2026-10-17T18:03:37Z Aidas 3488 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = <small>1. FSV</small> Mainz 05 | plena nomo = 1. Fußball- und Sportverein<br />Mainz 05 e.&nbsp;V. | fondita =[[16-a de marto]] [[1905]] | vereinsfarben = Rot-Weiß | stadiono =''Coface Arena'' | kapacito = {{nombro|34034}} | prezidanto = {{flago|Germanio}} Harald Strutz | trejnisto = {{flago|Danio}} Kasper Hjulmand | retejo = [http://www.mainz05.de/ www.mainz05.de] | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bun..." 9494911 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = | nomo = <small>1. FSV</small> Mainz 05 | plena nomo = 1. Fußball- und Sportverein<br />Mainz 05 e.&nbsp;V. | fondita =[[16-a de marto]] [[1905]] | vereinsfarben = Rot-Weiß | stadiono =''Coface Arena'' | kapacito = {{nombro|34034}} | prezidanto = {{flago|Germanio}} Harald Strutz | trejnisto = {{flago|Danio}} Kasper Hjulmand | retejo = [http://www.mainz05.de/ www.mainz05.de] | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2021/22 | pozicio = 8-a pozicio | modelo de maldekstra brako1=_fsvmainz1415h | modelo de korpo1=_fsvmainz1415h | modelo de dekstra brako1=_fsvmainz1415h | modelo de ŝorto1= | modelo de ŝtrumpoj1= | dekstra brako1=FF0000 | korpo1=FF0000 | dekstra brako1=FF0000 | ŝorto1=FF0000 | ŝtrumpoj1=FF0000 | modelo de maldekstra brako2= | modelo de korpo2= _fsvmainz1415a | modelo de dekstra brako2= | modelo de ŝorto2= | dekstra brako2=FFFFFF | korpo2=FFFFFF | dekstra brako2=FFFFFF | ŝorto2=FFFFFF | ŝtrumpoj2=FFFFFF }} La asocio '''Sportverein Elversberg''', mallonge '''SV Elversberg''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Spiesen-Elversberg]], relative eta komunumo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Sarlando]]. Ĝi fondiĝis en [[190x]]. Klubaj koloroj estas o kaj o. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu ekde la somero de 2026 surpriz ekkonkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]] - kaj tie en la unuaj matĉoj de aŭtuno 2026 tre sukcese kunkonkuris. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 190x]] 0vhvtlc46mdwrtpj518kf55fbfv5rfj 9494913 9494911 2026-10-17T18:11:35Z Aidas 3488 9494913 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = SV Elversberg Logo 2021.svg | nomo = SV Elversberg | plena nomo = Sportverein<br />Elversberg | fondita =[[1907]] / [[1918]] | stadiono ='' | kapacito = {{nombro|o}} | prezidanto = | trejnisto = | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2026/27 | pozicio = ?-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= | modelo de korpo1= | modelo de dekstra brako1= | modelo de ŝorto1= | modelo de ŝtrumpoj1= | dekstra brako1=FF0000 | korpo1=FF0000 | dekstra brako1=FF0000 | ŝorto1=FF0000 | ŝtrumpoj1=FF0000 | modelo de maldekstra brako2= | modelo de korpo2= _fsvmainz1415a | modelo de dekstra brako2= | modelo de ŝorto2= | dekstra brako2=FFFFFF | korpo2=FFFFFF | dekstra brako2=FFFFFF | ŝorto2=FFFFFF | ŝtrumpoj2=FFFFFF }} La asocio '''Sportverein Elversberg''', mallonge '''SV Elversberg''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Spiesen-Elversberg]], relative eta komunumo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Sarlando]]. Ĝi fondiĝis en [[1907]] kaj jam post 11 jaroj refondiĝis duafoje en [[1918]]. Klubaj koloroj estas nigro kaj blankoo. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu ekde la somero de 2026 surpriz ekkonkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]] - kaj tie en la unuaj matĉoj de aŭtuno 2026 tre sukcese kunkonkuris. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 190x]] p8c4j7uvidf8qfu0q8koft5yjikjpq1 9494914 9494913 2026-10-17T18:13:43Z Aidas 3488 9494914 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = SV Elversberg Logo 2021.svg | nomo = SV Elversberg | plena nomo = Sportverein<br />Elversberg | fondita =[[1907]] / [[1918]] | stadiono = ''Waldstadion Kaiserlinde'' | kapacito = {{nombro|14221}} | prezidanto = | trejnisto = | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2026/27 | pozicio = ?-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= | modelo de korpo1= | modelo de dekstra brako1= | modelo de ŝorto1= | modelo de ŝtrumpoj1= | dekstra brako1=FF0000 | korpo1=FF0000 | dekstra brako1=FF0000 | ŝorto1=FF0000 | ŝtrumpoj1=FF0000 | modelo de maldekstra brako2= | modelo de korpo2= _fsvmainz1415a | modelo de dekstra brako2= | modelo de ŝorto2= | dekstra brako2=FFFFFF | korpo2=FFFFFF | dekstra brako2=FFFFFF | ŝorto2=FFFFFF | ŝtrumpoj2=FFFFFF }} La asocio '''Sportverein Elversberg''', mallonge '''SV Elversberg''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Spiesen-Elversberg]], relative eta komunumo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Sarlando]]. Ĝi fondiĝis en [[1907]] kaj jam post 11 jaroj refondiĝis duafoje en [[1918]]. Klubaj koloroj estas nigro kaj blankoo. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu ekde la somero de 2026 surpriz ekkonkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]] - kaj tie en la unuaj matĉoj de aŭtuno 2026 tre sukcese kunkonkuris. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 190x]] 8l55povlqh3h62t8ludawj6qmg3ephr 9494916 9494914 2026-10-17T18:20:26Z Aidas 3488 9494916 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = SV Elversberg Logo 2021.svg | nomo = SV Elversberg | plena nomo = Sportverein<br />Elversberg | fondita =[[1907]] / [[1918]] | stadiono = ''Waldstadion Kaiserlinde'' | kapacito = {{nombro|14221}} | prezidanto = | trejnisto = | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2026/27 | pozicio = ?-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= | modelo de korpo1= | modelo de dekstra brako1= | modelo de ŝorto1= | modelo de ŝtrumpoj1= | dekstra brako1=FF0000 | korpo1=FF0000 | dekstra brako1=FF0000 | ŝorto1=FF0000 | ŝtrumpoj1=FF0000 | modelo de maldekstra brako2= | modelo de korpo2= | modelo de dekstra brako2= | modelo de ŝorto2= | dekstra brako2=FFFFFF | korpo2=FFFFFF | dekstra brako2=FFFFFF | ŝorto2=FFFFFF | ŝtrumpoj2=FFFFFF }} La asocio '''Sportverein Elversberg''', mallonge '''SV Elversberg''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Spiesen-Elversberg]], relative eta komunumo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Sarlando]]. Ĝi fondiĝis en [[1907]] kaj jam post 11 jaroj refondiĝis duafoje en [[1918]]. Klubaj koloroj estas nigro kaj blankoo. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu ekde la somero de 2026 surpriz ekkonkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]] - kaj tie en la unuaj matĉoj de aŭtuno 2026 tre sukcese kunkonkuris. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. {{Projektoj}} {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 190x]] qmaashlq6qsyy9ha0i4l2dxjsf8hwfq 9494923 9494916 2026-10-17T18:27:33Z Aidas 3488 retejo aldonata 9494923 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = SV Elversberg Logo 2021.svg | nomo = SV Elversberg | plena nomo = Sportverein<br />Elversberg | fondita =[[1907]] / [[1918]] | stadiono = ''Waldstadion Kaiserlinde'' | kapacito = {{nombro|14221}} | prezidanto = | trejnisto = | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2026/27 | pozicio = ?-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= | modelo de korpo1= | modelo de dekstra brako1= | modelo de ŝorto1= | modelo de ŝtrumpoj1= | dekstra brako1=FF0000 | korpo1=FF0000 | dekstra brako1=FF0000 | ŝorto1=FF0000 | ŝtrumpoj1=FF0000 | modelo de maldekstra brako2= | modelo de korpo2= | modelo de dekstra brako2= | modelo de ŝorto2= | dekstra brako2=FFFFFF | korpo2=FFFFFF | dekstra brako2=FFFFFF | ŝorto2=FFFFFF | ŝtrumpoj2=FFFFFF }} La asocio '''Sportverein Elversberg''', mallonge '''SV Elversberg''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Spiesen-Elversberg]], relative eta komunumo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Sarlando]]. Ĝi fondiĝis en [[1907]] kaj jam post 11 jaroj refondiĝis duafoje en [[1918]]. Klubaj koloroj estas nigro kaj blankoo. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu ekde la somero de 2026 surpriz ekkonkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]] - kaj tie en la unuaj matĉoj de aŭtuno 2026 tre sukcese kunkonkuris. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 190x]] i4a1aeob2u93g8gniqs6hjxjpypkeg1 9494924 9494923 2026-10-17T18:27:53Z Aidas 3488 9494924 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = SV Elversberg Logo 2021.svg | nomo = SV Elversberg | plena nomo = Sportverein<br />Elversberg | fondita =[[1907]] / [[1918]] | stadiono = ''Waldstadion Kaiserlinde'' | kapacito = {{nombro|14221}} | prezidanto = | trejnisto = | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2026/27 | pozicio = ?-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= | modelo de korpo1= | modelo de dekstra brako1= | modelo de ŝorto1= | modelo de ŝtrumpoj1= | dekstra brako1=FF0000 | korpo1=FF0000 | dekstra brako1=FF0000 | ŝorto1=FF0000 | ŝtrumpoj1=FF0000 | modelo de maldekstra brako2= | modelo de korpo2= | modelo de dekstra brako2= | modelo de ŝorto2= | dekstra brako2=FFFFFF | korpo2=FFFFFF | dekstra brako2=FFFFFF | ŝorto2=FFFFFF | ŝtrumpoj2=FFFFFF }} La asocio '''Sportverein Elversberg''', mallonge '''SV Elversberg''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Spiesen-Elversberg]], relative eta komunumo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Sarlando]]. Ĝi fondiĝis en [[1907]] kaj jam post 11 jaroj refondiĝis duafoje en [[1918]]. Klubaj koloroj estas nigro kaj blankoo. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu ekde la somero de 2026 surpriz ekkonkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]] - kaj tie en la unuaj matĉoj de aŭtuno 2026 tre sukcese kunkonkuris. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1907]] ofaf7muakcre4l8jida74rclmxv78ir 9494926 9494924 2026-10-17T18:30:39Z Aidas 3488 9494926 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = SV Elversberg Logo 2021.svg | nomo = SV Elversberg | plena nomo = Sportverein<br />Elversberg | fondita =[[1907]] / [[1918]] | stadiono = ''Waldstadion Kaiserlinde'' | kapacito = {{nombro|14221}} | prezidanto = Dominik Holzer | trejnisto = Vincent Wagner | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2026/27 | pozicio = ?-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= | modelo de korpo1= | modelo de dekstra brako1= | modelo de ŝorto1= | modelo de ŝtrumpoj1= | dekstra brako1=FF0000 | korpo1=FF0000 | dekstra brako1=FF0000 | ŝorto1=FF0000 | ŝtrumpoj1=FF0000 | modelo de maldekstra brako2= | modelo de korpo2= | modelo de dekstra brako2= | modelo de ŝorto2= | dekstra brako2=FFFFFF | korpo2=FFFFFF | dekstra brako2=FFFFFF | ŝorto2=FFFFFF | ŝtrumpoj2=FFFFFF }} La asocio '''Sportverein Elversberg''', mallonge '''SV Elversberg''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Spiesen-Elversberg]], relative eta komunumo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Sarlando]]. Ĝi fondiĝis en [[1907]] kaj jam post 11 jaroj refondiĝis duafoje en [[1918]]. Klubaj koloroj estas nigro kaj blankoo. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu ekde la somero de 2026 surpriz ekkonkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]] - kaj tie en la unuaj matĉoj de aŭtuno 2026 tre sukcese kunkonkuris. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1907]] s5glnlgoxg36koq26ff3qv9d0sioeyg 9494927 9494926 2026-10-17T18:31:51Z Aidas 3488 9494927 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = SV Elversberg Logo 2021.svg | nomo = SV Elversberg | plena nomo = Sportverein<br />Elversberg | fondita =[[1907]] / [[1918]] | stadiono = ''Waldstadion Kaiserlinde'' | kapacito = {{nombro|14221}} | prezidanto = Dominik Holzer | trejnisto = Vincent Wagner | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2026/27 | pozicio = ?-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= | modelo de korpo1= | modelo de dekstra brako1= | modelo de ŝorto1= | modelo de ŝtrumpoj1= | dekstra brako1=FF0000 | korpo1=FF0000 | dekstra brako1=FF0000 | ŝorto1=FF0000 | ŝtrumpoj1=FF0000 | modelo de maldekstra brako2= | modelo de korpo2= | modelo de dekstra brako2= | modelo de ŝorto2= | dekstra brako2=FFFFFF | korpo2=FFFFFF | dekstra brako2=FFFFFF | ŝorto2=FFFFFF | ŝtrumpoj2=FFFFFF }} La asocio '''''Sportverein Elversberg''''', mallonge '''''SV Elversberg''''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Spiesen-Elversberg]], relative eta komunumo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Sarlando]]. Ĝi fondiĝis en [[1907]] kaj jam post 11 jaroj refondiĝis duafoje en [[1918]]. Klubaj koloroj estas nigro kaj blankoo. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu ekde la somero de 2026 surpriz ekkonkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]] - kaj tie en la unuaj matĉoj de aŭtuno 2026 tre sukcese kunkonkuris. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1907]] gwbmqs8zhgdwuldxnewu6o19yu52gsd 9494930 9494927 2026-10-17T18:35:53Z Aidas 3488 9494930 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = SV Elversberg Logo 2021.svg | nomo = SV Elversberg | plena nomo = Sportverein<br />Elversberg | fondita =[[1907]] / [[1918]] | stadiono = ''Waldstadion Kaiserlinde'' | kapacito = {{nombro|14221}} | prezidanto = Dominik Holzer | trejnisto = Vincent Wagner | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2026/27 | pozicio = ?-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= _elvesberg2627h | modelo de korpo1= _elvesberg2627h | modelo de dekstra brako1= _elvesberg2627h | modelo de ŝorto1= | modelo de ŝtrumpoj1= | maldekstra brako1=000000 | korpo1= FFFFFF | dekstra brako1=FFFFFF | ŝorto1=FF0000 | ŝtrumpoj1=FF0000 | modelo de maldekstra brako2= _elvesberg2627a | modelo de korpo2= _elvesberg2627a | modelo de dekstra brako2= _elvesberg2627a | modelo de ŝorto2= | dekstra brako2=FFFFFF | korpo2=FFFFFF | dekstra brako2=FFFFFF | ŝorto2=FFFFFF | ŝtrumpoj2=FFFFFF }} La asocio '''''Sportverein Elversberg''''', mallonge '''''SV Elversberg''''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Spiesen-Elversberg]], relative eta komunumo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Sarlando]]. Ĝi fondiĝis en [[1907]] kaj jam post 11 jaroj refondiĝis duafoje en [[1918]]. Klubaj koloroj estas nigro kaj blankoo. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu ekde la somero de 2026 surpriz ekkonkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]] - kaj tie en la unuaj matĉoj de aŭtuno 2026 tre sukcese kunkonkuris. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1907]] 3xis7fwxn7nhsjnvl46wnosv17gsrfr 9494934 9494930 2026-10-17T18:42:48Z Aidas 3488 9494934 wikitext text/x-wiki {{Informkesto futbalteamo | dosiero = SV Elversberg Logo 2021.svg | nomo = SV Elversberg | plena nomo = Sportverein<br />Elversberg | fondita =[[1907]] / [[1918]] | stadiono = ''Waldstadion Kaiserlinde'' | kapacito = {{nombro|14221}} | prezidanto = Dominik Holzer | trejnisto = Vincent Wagner | retejo = {{oficiala retejo}} | ligo = [[unua germana ligo de futbalo]] (Erste Bundesliga) | sezono = 2026/27 | pozicio = ?-a pozicio | modelo de maldekstra brako1= _elvesberg2627h | modelo de korpo1= _elvesberg2627h | modelo de dekstra brako1= _elvesberg2627h | modelo de ŝorto1= | modelo de ŝtrumpoj1= | maldekstra brako1= 000000 | korpo1= FFFFFF | dekstra brako1= FFFFFF | ŝorto1= FFFFFF | ŝtrumpoj1= FFFFFF | modelo de maldekstra brako2= _elversberg2627a | modelo de korpo2= _elversberg2627a | modelo de dekstra brako2= _elversberg2627a | modelo de ŝorto2= | maldekstra brako2= 000000 | korpo2= 000000 | dekstra brako2= 000000 | ŝorto2= 000000 | ŝtrumpoj2= 000000 }} La asocio '''''Sportverein Elversberg''''', mallonge '''''SV Elversberg''''', estas [[Germanio|germana]] sporta kaj aparte [[futbalo|futbala]] klubo en la urbo [[Spiesen-Elversberg]], relative eta komunumo de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Sarlando]]. Ĝi fondiĝis en [[1907]] kaj jam post 11 jaroj refondiĝis duafoje en [[1918]]. Klubaj koloroj estas nigro kaj blankoo. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu ekde la somero de 2026 surpriz ekkonkuras en la [[unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)]] - kaj tie en la unuaj matĉoj de aŭtuno 2026 tre sukcese kunkonkuris. Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. {{Projektoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Oficiala retejo}} ({{de}}) {{Ĝermo|futbalo}} [[Kategorio:Germanaj futbalteamoj]] [[Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1907]] 6naber87b49w0nl7johlddputk69wbu 0 955052 9494920 2026-10-17T18:25:20Z Arbarulo 135469 komencas, daŭrigos 9494920 wikitext text/x-wiki {{unua}} '''Ĉirkaŭlerneja komunumo''' estas la aro de homoj, kiuj iel rilatas al [[lernejo]], kvankam ili ne estas lernantoj nek profesie ligiĝas kun ĝi. En multaj landoj oni havebligas datumojn pri lernejoj al la komunumo pere de [[edukmastruma informosistemo]] kun la celo, ke la komunumanoj mem taksu ĉu la lernejo plenumas siajn respondecojn.<ref>Abdul-Hamid, Husein. 2014. "What Matters Most for Education Management Information Systems: A Framework Paper." [https://documents1.worldbank.org/curated/en/543401468329077038/pdf/SABER-What-matters-for-most-education-management-information-systems-a-framework-paper.pdf]</ref> ==Referencoj== <references/> [[Kategorio:Lernejoj]] faan4m8hob0la48ayp2w4vio46ernvr 0 955053 9494933 2026-10-17T18:42:04Z Verdulo 1002 Alidirektigis al [[Opilionuloj]] 9494933 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTU[[Opilionuloj]] lfu4egmg5hxx7hdqzxy4vq9g4kopcr5 0 955054 9494944 2026-10-17T18:51:10Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ĉokoa pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |fa..." 9494944 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ĉokoa pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis affinis Red-stained Woodpecker (male); Porto Seguro, Bahia, Brazil (cropped).jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Porto Seguro]], [[Bahia]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ĉokoa pego''' ''V. chocoensis'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Red-stained Woodpecker ''Veniliornis affinis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681222A92898213 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681222A92898213.en |access-date=24a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis chocoensis'' |dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1821) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates chocoensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis affinis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ĉokoa pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis chocoensis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en [[Kolombio]] kaj [[Ekvadoro]]. == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} *{{Commons category|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] 8fvp0lrfgaksyemwog6r4jgp2umepu8 9494949 9494944 2026-10-17T18:59:52Z Kani 670 9494949 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ĉokoa pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis chocoensis - Oscar Marín - 29966737.jpeg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ĉokoa pego''' ''V. chocoensis'' |statuso = NT | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Choco Woodpecker ''Veniliornis chocoensis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681215A92897764 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681215A92897764.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis chocoensis'' |dunomo aŭtoritato = [[W. E. Clyde Todd|Todd]], 1919<ref>{{cite journal |last1=Todd |first1=W. E. Clyde |title=Descriptions of Apparently New Colombian Birds |journal=Proceedings of the Biological Society of Washington |date=1919 |volume=32 |page=116 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/3335272}}</ref> |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates chocoensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis chocoensis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ĉokoa pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis chocoensis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en [[Kolombio]] kaj [[Ekvadoro]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=August 2022 |access-date=9 January 2023 }}</ref><ref name=IUCN/> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ĉokoan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Ĉokoa pego estis iam traktita kiel subspecio kaj de la [[Orkoluma pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''cassini'') kaj poste de la [[Ruĝmakula pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''affinis''). Ekde la dino de la 20-a jarcento, ĝi estis iom post iom akceptita kiel propra specio fare de la ĉefaj taksonomiaj sistemoj.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> La Ĉokoa pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== The Choco woodpecker is {{convert|15|to|16|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs about {{convert|30|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Males have a red crown with black feather bases that show through. The female has a dark olive-brown crown. Adults of both sexes have a mostly brownish buff face with darker streaks and a dull golden nape and hindneck. Their upperparts are mostly bronzy golden-green with some red wash, pale yellow streaks, and olive and yellowish barring on the rump and uppertail [[Covert feather|coverts]]. Their flight feathers are dark brown with olive-yellow edges and buffish bars. Their tail is dark brown with yellowish bars on most feathers. Their underparts are barred with olive and whitish buff. The iris is red-brown to brown, the shortish beak dark with a paler [[mandible]], and the legs are dark olive with a green or gray tinge. Juveniles resemble adults with a streakier face; both sexes have some red on the crown, the male more than the female.<ref name=CHWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Choco Woodpecker (''Dryobates chocoensis''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.chowoo1.01 retrieved January 25, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== The Choco woodpecker is found in the [[Tumbes-Chocó-Magdalena|Chocó Biogeographic Region]] from Colombia's [[Antioquia Department]] south to [[Pichincha Province]] in Ecuador. It inhabits the interior and edges of humid to very wet forest, up to an elevation of {{convert|1000|m|ft|-2|abbr=on}} but usually below {{convert|700|m|ft|-2|abbr=on}}.<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The Choco woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Almost nothing is known about the Choco woodpecker's feeding behavior, but a pair was observed with a [[mixed species foraging flock]] in [[primary forest]]. Details of its diet are not known but are assumed to be similar to those of the red-stained woodpecker (which see [[red-stained woodpecker#Feeding|here]]).<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nothing is known about the Choco woodpecker's breeding biology.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-chocoensis |species=Ĉokoa pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the Choco woodpecker as Near Threatened. It has a somewhat limited range and an unknown population size that is believed to be decreasing. "Currently [1995], intensive logging, human settlement, cattle-grazing, mining and coca and palm cultivation pose threats, with deforestation most severe in its altitudinal range."<ref name=IUCN/> It "seems to be rare throughout its small range" but does occur in a few protected areas. "Without appropriate measures to conserve its habitats, this species' conservation status could become Vulnerable."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} *{{Commons category|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] 13qd2hg67mignsrodiet0jy2xqx6fbr 9494952 9494949 2026-10-17T19:10:16Z Kani 670 /* Aspekto */ 9494952 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ĉokoa pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis chocoensis - Oscar Marín - 29966737.jpeg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ĉokoa pego''' ''V. chocoensis'' |statuso = NT | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Choco Woodpecker ''Veniliornis chocoensis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681215A92897764 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681215A92897764.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis chocoensis'' |dunomo aŭtoritato = [[W. E. Clyde Todd|Todd]], 1919<ref>{{cite journal |last1=Todd |first1=W. E. Clyde |title=Descriptions of Apparently New Colombian Birds |journal=Proceedings of the Biological Society of Washington |date=1919 |volume=32 |page=116 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/3335272}}</ref> |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates chocoensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis chocoensis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ĉokoa pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis chocoensis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en [[Kolombio]] kaj [[Ekvadoro]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=August 2022 |access-date=9 January 2023 }}</ref><ref name=IUCN/> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ĉokoan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Ĉokoa pego estis iam traktita kiel subspecio kaj de la [[Orkoluma pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''cassini'') kaj poste de la [[Ruĝmakula pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''affinis''). Ekde la dino de la 20-a jarcento, ĝi estis iom post iom akceptita kiel propra specio fare de la ĉefaj taksonomiaj sistemoj.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> La Ĉokoa pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== La Ĉokoa pego longas 15 ĝis 16 cm kaj pezas proksimume 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. La maskloj havas ruĝan kronon, tra kiu videblas la nigraj bazoj de la plumoj. La ino havas malhele olivecbrunecan kronon. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas vizaĝon plejparte brunec-flavecan kun pli malhelaj strioj, kaj nukon kaj malantaŭan kolon de malbrila ora koloro. La supraj partoj estas plejparte bronz-orverdaj kun iom da ruĝeca nuanco, helflavaj strioj, kaj olivecaj kaj flavecaj transversaj strioj sur la pugo kaj la supravostaj kovriloj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun olivecflavaj randoj kaj flavecaj transversaj strioj. La vosto estas malhelbruna, kun flavecaj transversaj strioj sur la plejmulto de la plumoj. La subaj partoj havas olivkolorajn kaj blankec-flavecajn transversajn striojn. La irisoj estas ruĝbrunaj ĝis brunaj; la sufiĉe mallonga beko estas malhela, kun pli hela suba makzelo; kaj la kruroj estas malhele oliveckoloraj kun verda aŭ griza nuanco. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli striecan vizaĝon; ĉe ambaŭ seksoj estas iom da ruĝo sur la krono – pli multe ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=CHWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Choco Woodpecker (''Dryobates chocoensis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.chowoo1.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== The Choco woodpecker is found in the [[Tumbes-Chocó-Magdalena|Chocó Biogeographic Region]] from Colombia's [[Antioquia Department]] south to [[Pichincha Province]] in Ecuador. It inhabits the interior and edges of humid to very wet forest, up to an elevation of {{convert|1000|m|ft|-2|abbr=on}} but usually below {{convert|700|m|ft|-2|abbr=on}}.<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The Choco woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Almost nothing is known about the Choco woodpecker's feeding behavior, but a pair was observed with a [[mixed species foraging flock]] in [[primary forest]]. Details of its diet are not known but are assumed to be similar to those of the red-stained woodpecker (which see [[red-stained woodpecker#Feeding|here]]).<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nothing is known about the Choco woodpecker's breeding biology.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-chocoensis |species=Ĉokoa pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the Choco woodpecker as Near Threatened. It has a somewhat limited range and an unknown population size that is believed to be decreasing. "Currently [1995], intensive logging, human settlement, cattle-grazing, mining and coca and palm cultivation pose threats, with deforestation most severe in its altitudinal range."<ref name=IUCN/> It "seems to be rare throughout its small range" but does occur in a few protected areas. "Without appropriate measures to conserve its habitats, this species' conservation status could become Vulnerable."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} *{{Commons category|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] 0giwu3qp3tg4cixxnnpg1jpvps744kr 9494956 9494952 2026-10-17T19:22:47Z Kani 670 /* Distribuado kaj habitato */ 9494956 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ĉokoa pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis chocoensis - Oscar Marín - 29966737.jpeg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ĉokoa pego''' ''V. chocoensis'' |statuso = NT | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Choco Woodpecker ''Veniliornis chocoensis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681215A92897764 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681215A92897764.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis chocoensis'' |dunomo aŭtoritato = [[W. E. Clyde Todd|Todd]], 1919<ref>{{cite journal |last1=Todd |first1=W. E. Clyde |title=Descriptions of Apparently New Colombian Birds |journal=Proceedings of the Biological Society of Washington |date=1919 |volume=32 |page=116 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/3335272}}</ref> |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates chocoensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis chocoensis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ĉokoa pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis chocoensis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en [[Kolombio]] kaj [[Ekvadoro]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=August 2022 |access-date=9 January 2023 }}</ref><ref name=IUCN/> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ĉokoan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Ĉokoa pego estis iam traktita kiel subspecio kaj de la [[Orkoluma pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''cassini'') kaj poste de la [[Ruĝmakula pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''affinis''). Ekde la dino de la 20-a jarcento, ĝi estis iom post iom akceptita kiel propra specio fare de la ĉefaj taksonomiaj sistemoj.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> La Ĉokoa pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== La Ĉokoa pego longas 15 ĝis 16 cm kaj pezas proksimume 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. La maskloj havas ruĝan kronon, tra kiu videblas la nigraj bazoj de la plumoj. La ino havas malhele olivecbrunecan kronon. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas vizaĝon plejparte brunec-flavecan kun pli malhelaj strioj, kaj nukon kaj malantaŭan kolon de malbrila ora koloro. La supraj partoj estas plejparte bronz-orverdaj kun iom da ruĝeca nuanco, helflavaj strioj, kaj olivecaj kaj flavecaj transversaj strioj sur la pugo kaj la supravostaj kovriloj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun olivecflavaj randoj kaj flavecaj transversaj strioj. La vosto estas malhelbruna, kun flavecaj transversaj strioj sur la plejmulto de la plumoj. La subaj partoj havas olivkolorajn kaj blankec-flavecajn transversajn striojn. La irisoj estas ruĝbrunaj ĝis brunaj; la sufiĉe mallonga beko estas malhela, kun pli hela suba makzelo; kaj la kruroj estas malhele oliveckoloraj kun verda aŭ griza nuanco. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli striecan vizaĝon; ĉe ambaŭ seksoj estas iom da ruĝo sur la krono – pli multe ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=CHWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Choco Woodpecker (''Dryobates chocoensis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.chowoo1.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Ĉokoa pego troviĝas en la [[Tumbesiaj, ĉokoaj kaj magdalen-valaj tropikaj arbaroj|Biogeografia Regiono Ĉokoo]], de la [[departemento Antjokio]] en Kolombio suden ĝis la [[provinco Piĉinĉo]] en Ekvadoro. Ĝi loĝas en la interno kaj ĉe la randoj de humidaj ĝis tre malsekaj arbaroj, ĝis alteco de 1 000 m, sed kutime sub 700 m.<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The Choco woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Almost nothing is known about the Choco woodpecker's feeding behavior, but a pair was observed with a [[mixed species foraging flock]] in [[primary forest]]. Details of its diet are not known but are assumed to be similar to those of the red-stained woodpecker (which see [[red-stained woodpecker#Feeding|here]]).<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nothing is known about the Choco woodpecker's breeding biology.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-chocoensis |species=Ĉokoa pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the Choco woodpecker as Near Threatened. It has a somewhat limited range and an unknown population size that is believed to be decreasing. "Currently [1995], intensive logging, human settlement, cattle-grazing, mining and coca and palm cultivation pose threats, with deforestation most severe in its altitudinal range."<ref name=IUCN/> It "seems to be rare throughout its small range" but does occur in a few protected areas. "Without appropriate measures to conserve its habitats, this species' conservation status could become Vulnerable."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} *{{Commons category|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] d2tep5udmxwwwwsjbhdu6nh83xct1qp 9494960 9494956 2026-10-17T19:29:57Z Kani 670 /* Kutimaro */ 9494960 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ĉokoa pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis chocoensis - Oscar Marín - 29966737.jpeg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ĉokoa pego''' ''V. chocoensis'' |statuso = NT | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Choco Woodpecker ''Veniliornis chocoensis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681215A92897764 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681215A92897764.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis chocoensis'' |dunomo aŭtoritato = [[W. E. Clyde Todd|Todd]], 1919<ref>{{cite journal |last1=Todd |first1=W. E. Clyde |title=Descriptions of Apparently New Colombian Birds |journal=Proceedings of the Biological Society of Washington |date=1919 |volume=32 |page=116 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/3335272}}</ref> |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates chocoensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis chocoensis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ĉokoa pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis chocoensis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en [[Kolombio]] kaj [[Ekvadoro]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=August 2022 |access-date=9 January 2023 }}</ref><ref name=IUCN/> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ĉokoan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Ĉokoa pego estis iam traktita kiel subspecio kaj de la [[Orkoluma pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''cassini'') kaj poste de la [[Ruĝmakula pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''affinis''). Ekde la dino de la 20-a jarcento, ĝi estis iom post iom akceptita kiel propra specio fare de la ĉefaj taksonomiaj sistemoj.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> La Ĉokoa pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== La Ĉokoa pego longas 15 ĝis 16 cm kaj pezas proksimume 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. La maskloj havas ruĝan kronon, tra kiu videblas la nigraj bazoj de la plumoj. La ino havas malhele olivecbrunecan kronon. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas vizaĝon plejparte brunec-flavecan kun pli malhelaj strioj, kaj nukon kaj malantaŭan kolon de malbrila ora koloro. La supraj partoj estas plejparte bronz-orverdaj kun iom da ruĝeca nuanco, helflavaj strioj, kaj olivecaj kaj flavecaj transversaj strioj sur la pugo kaj la supravostaj kovriloj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun olivecflavaj randoj kaj flavecaj transversaj strioj. La vosto estas malhelbruna, kun flavecaj transversaj strioj sur la plejmulto de la plumoj. La subaj partoj havas olivkolorajn kaj blankec-flavecajn transversajn striojn. La irisoj estas ruĝbrunaj ĝis brunaj; la sufiĉe mallonga beko estas malhela, kun pli hela suba makzelo; kaj la kruroj estas malhele oliveckoloraj kun verda aŭ griza nuanco. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli striecan vizaĝon; ĉe ambaŭ seksoj estas iom da ruĝo sur la krono – pli multe ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=CHWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Choco Woodpecker (''Dryobates chocoensis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.chowoo1.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Ĉokoa pego troviĝas en la [[Tumbesiaj, ĉokoaj kaj magdalen-valaj tropikaj arbaroj|Biogeografia Regiono Ĉokoo]], de la [[departemento Antjokio]] en Kolombio suden ĝis la [[provinco Piĉinĉo]] en Ekvadoro. Ĝi loĝas en la interno kaj ĉe la randoj de humidaj ĝis tre malsekaj arbaroj, ĝis alteco de 1 000 m, sed kutime sub 700 m.<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Ĉokoa pego estas konsiderata kiel tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Preskaŭ nenio estas konata pri la manĝokonduto de la Ĉokoa pego, sed paro estis observita en miks-specia manĝantaro en [[praarbaro]]. Detaloj pri ĝia dieto ne estas konataj, sed oni supozas, ke ili similas al tiuj de la [[Ruĝmakula pego]].<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nenio estas konata pri la reprodukta biologio de la Ĉokoa pego.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-chocoensis |species=Ĉokoa pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the Choco woodpecker as Near Threatened. It has a somewhat limited range and an unknown population size that is believed to be decreasing. "Currently [1995], intensive logging, human settlement, cattle-grazing, mining and coca and palm cultivation pose threats, with deforestation most severe in its altitudinal range."<ref name=IUCN/> It "seems to be rare throughout its small range" but does occur in a few protected areas. "Without appropriate measures to conserve its habitats, this species' conservation status could become Vulnerable."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} *{{Commons category|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] tj59dqfq6ssrgfk4lr1o4n84738amdr 9494964 9494960 2026-10-17T19:37:41Z Kani 670 /* Statuso */ 9494964 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ĉokoa pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis chocoensis - Oscar Marín - 29966737.jpeg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ĉokoa pego''' ''V. chocoensis'' |statuso = NT | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Choco Woodpecker ''Veniliornis chocoensis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681215A92897764 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681215A92897764.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis chocoensis'' |dunomo aŭtoritato = [[W. E. Clyde Todd|Todd]], 1919<ref>{{cite journal |last1=Todd |first1=W. E. Clyde |title=Descriptions of Apparently New Colombian Birds |journal=Proceedings of the Biological Society of Washington |date=1919 |volume=32 |page=116 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/3335272}}</ref> |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates chocoensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis chocoensis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ĉokoa pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis chocoensis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en [[Kolombio]] kaj [[Ekvadoro]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=August 2022 |access-date=9 January 2023 }}</ref><ref name=IUCN/> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ĉokoan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Ĉokoa pego estis iam traktita kiel subspecio kaj de la [[Orkoluma pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''cassini'') kaj poste de la [[Ruĝmakula pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''affinis''). Ekde la dino de la 20-a jarcento, ĝi estis iom post iom akceptita kiel propra specio fare de la ĉefaj taksonomiaj sistemoj.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> La Ĉokoa pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== La Ĉokoa pego longas 15 ĝis 16 cm kaj pezas proksimume 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. La maskloj havas ruĝan kronon, tra kiu videblas la nigraj bazoj de la plumoj. La ino havas malhele olivecbrunecan kronon. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas vizaĝon plejparte brunec-flavecan kun pli malhelaj strioj, kaj nukon kaj malantaŭan kolon de malbrila ora koloro. La supraj partoj estas plejparte bronz-orverdaj kun iom da ruĝeca nuanco, helflavaj strioj, kaj olivecaj kaj flavecaj transversaj strioj sur la pugo kaj la supravostaj kovriloj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun olivecflavaj randoj kaj flavecaj transversaj strioj. La vosto estas malhelbruna, kun flavecaj transversaj strioj sur la plejmulto de la plumoj. La subaj partoj havas olivkolorajn kaj blankec-flavecajn transversajn striojn. La irisoj estas ruĝbrunaj ĝis brunaj; la sufiĉe mallonga beko estas malhela, kun pli hela suba makzelo; kaj la kruroj estas malhele oliveckoloraj kun verda aŭ griza nuanco. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli striecan vizaĝon; ĉe ambaŭ seksoj estas iom da ruĝo sur la krono – pli multe ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=CHWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Choco Woodpecker (''Dryobates chocoensis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.chowoo1.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Ĉokoa pego troviĝas en la [[Tumbesiaj, ĉokoaj kaj magdalen-valaj tropikaj arbaroj|Biogeografia Regiono Ĉokoo]], de la [[departemento Antjokio]] en Kolombio suden ĝis la [[provinco Piĉinĉo]] en Ekvadoro. Ĝi loĝas en la interno kaj ĉe la randoj de humidaj ĝis tre malsekaj arbaroj, ĝis alteco de 1 000 m, sed kutime sub 700 m.<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Ĉokoa pego estas konsiderata kiel tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Preskaŭ nenio estas konata pri la manĝokonduto de la Ĉokoa pego, sed paro estis observita en miks-specia manĝantaro en [[praarbaro]]. Detaloj pri ĝia dieto ne estas konataj, sed oni supozas, ke ili similas al tiuj de la [[Ruĝmakula pego]].<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nenio estas konata pri la reprodukta biologio de la Ĉokoa pego.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-chocoensis |species=Ĉokoa pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] taksis la Ĉoko-pegon kiel [[Preskaŭ Minacata]]n. Ĝi havas iom limigitan teritorion kaj nekonatan populacion, kiu supozeble malpliiĝas. "Nuntempe [1995], intensa arbodehakado, homa setlejo, brutarpaŝtado, minado kaj kokao- kaj palmokultivado prezentas minacojn, kun [[senarbarigo]] plej severa en ĝia altitudina teritorio."<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Choco Woodpecker ''Veniliornis chocoensis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681215A92897764 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681215A92897764.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi "ŝajnas esti malofta tra sia malgranda teritorio" sed troviĝas en kelkaj protektitaj areoj. "Sen taŭgaj mezuroj por konservi ĝiajn vivejojn, la konserva statuso de ĉi tiu specio povus fariĝi Vundebla."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} *{{Commons category|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] 2ldv5afkwthfjl8mm1t5id4pthh0j8g 9494966 9494964 2026-10-17T19:45:37Z Kani 670 9494966 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ĉokoa pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis chocoensis - Oscar Marín - 29966737.jpeg |priskribo de dosiero = | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ĉokoa pego''' ''V. chocoensis'' |statuso = NT | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Choco Woodpecker ''Veniliornis chocoensis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681215A92897764 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681215A92897764.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis chocoensis'' |dunomo aŭtoritato = [[W. E. Clyde Todd|Todd]], 1919<ref>{{cite journal |last1=Todd |first1=W. E. Clyde |title=Descriptions of Apparently New Colombian Birds |journal=Proceedings of the Biological Society of Washington |date=1919 |volume=32 |page=116 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/3335272}}</ref> |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates chocoensis'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis chocoensis map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ĉokoa pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis chocoensis'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en [[Kolombio]] kaj [[Ekvadoro]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=August 2022 |access-date=9 January 2023 }}</ref><ref name=IUCN/> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Ĉokoan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Ĉokoa pego estis iam traktita kiel subspecio kaj de la [[Orkoluma pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''cassini'') kaj poste de la [[Ruĝmakula pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''affinis''). Ekde la dino de la 20-a jarcento, ĝi estis iom post iom akceptita kiel propra specio fare de la ĉefaj taksonomiaj sistemoj.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> La Ĉokoa pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== La Ĉokoa pego longas 15 ĝis 16 cm kaj pezas proksimume 30 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. La maskloj havas ruĝan kronon, tra kiu videblas la nigraj bazoj de la plumoj. La ino havas malhele olivecbrunecan kronon. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas vizaĝon plejparte brunec-flavecan kun pli malhelaj strioj, kaj nukon kaj malantaŭan kolon de malbrila ora koloro. La supraj partoj estas plejparte bronz-orverdaj kun iom da ruĝeca nuanco, helflavaj strioj, kaj olivecaj kaj flavecaj transversaj strioj sur la pugo kaj la supravostaj kovriloj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun olivecflavaj randoj kaj flavecaj transversaj strioj. La vosto estas malhelbruna, kun flavecaj transversaj strioj sur la plejmulto de la plumoj. La subaj partoj havas olivkolorajn kaj blankec-flavecajn transversajn striojn. La irisoj estas ruĝbrunaj ĝis brunaj; la sufiĉe mallonga beko estas malhela, kun pli hela suba makzelo; kaj la kruroj estas malhele oliveckoloraj kun verda aŭ griza nuanco. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli striecan vizaĝon; ĉe ambaŭ seksoj estas iom da ruĝo sur la krono – pli multe ĉe la masklo ol ĉe la ino.<ref name=CHWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Choco Woodpecker (''Dryobates chocoensis''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.chowoo1.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Ĉokoa pego troviĝas en la [[Tumbesiaj, ĉokoaj kaj magdalen-valaj tropikaj arbaroj|Biogeografia Regiono Ĉokoo]], de la [[departemento Antjokio]] en Kolombio suden ĝis la [[provinco Piĉinĉo]] en Ekvadoro. Ĝi loĝas en la interno kaj ĉe la randoj de humidaj ĝis tre malsekaj arbaroj, ĝis alteco de 1 000 m, sed kutime sub 700 m.<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Ĉokoa pego estas konsiderata kiel tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Preskaŭ nenio estas konata pri la manĝokonduto de la Ĉokoa pego, sed paro estis observita en miks-specia manĝantaro en [[praarbaro]]. Detaloj pri ĝia dieto ne estas konataj, sed oni supozas, ke ili similas al tiuj de la [[Ruĝmakula pego]].<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nenio estas konata pri la reprodukta biologio de la Ĉokoa pego.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-chocoensis |species=Ĉokoa pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] taksis la Ĉoko-pegon kiel [[Preskaŭ Minacata]]n. Ĝi havas iom limigitan teritorion kaj nekonatan populacion, kiu supozeble malpliiĝas. "Nuntempe [1995], intensa arbodehakado, homa setlejo, brutarpaŝtado, minado kaj kokao- kaj palmokultivado prezentas minacojn, kun [[senarbarigo]] plej severa en ĝia altitudina teritorio."<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Choco Woodpecker ''Veniliornis chocoensis'' |volume=2016 |article-number=e.T22681215A92897764 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681215A92897764.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi "ŝajnas esti malofta tra sia malgranda teritorio" sed troviĝas en kelkaj protektitaj areoj. "Sen taŭgaj mezuroj por konservi ĝiajn vivejojn, la konserva statuso de ĉi tiu specio povus fariĝi Vundebla."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} *{{Commons category|Veniliornis chocoensis|''Veniliornis chocoensis''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] hlgbf4u0dr60zxy9lfth38gp2flmngw 0 955055 9494945 2026-10-17T18:52:33Z Kani 670 Alidirektigis al [[Ĉokoa pego]] 9494945 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ĉokoa pego]] hgufm7722v5sm4wnre5fk6jdvd9m1j7 0 955056 9494957 2026-10-17T19:23:10Z Kani 670 Alidirektigis al [[Provinco Pichincha]] 9494957 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Provinco Pichincha]] apc737a59honho003yfkpb5uyoc6znj 0 955057 9494958 2026-10-17T19:25:37Z VolodimirSvjatoslaviĉ 244109 Parte elukrainigis https://uk.wikipedia.org/wiki/Сибіга_Андрій_Іванович 9494958 wikitext text/x-wiki {{redaktas |redaktanto=VolodimirSvjatoslaviĉ }} {{informkesto homo | dosiero = Андрей Сибига (cropped).jpg }} '''Andrij Ivanoviĉ Sibiha''' ({{l-uk|Андрій Іванович Сибіга}}) (naskiĝis la {{daton|1|januaro|1975}} en [[Zboriv]], [[Ternopila provinco]], [[Ukraina SSR]], [[Sovetio]])&nbsp;— ukrainia diplomato kaj juristo. [[Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj de Ukrainio|Ministro pri Eksterlandaj Aferoj de Ukrainio]] ekde la {{dato|5|septembro|2024}}. [[Eksterordinara kaj Plenrajta Ambasadoro]] de [[Ukrainio]] en [[Turkio]] (2016—2021)<ref>{{УПУ|200/2021|19 травня 2021|Про звільнення А. Сибіги з посади Надзвичайного і Повноважного Посла України в Турецькій Республіці}}</ref>, vicestro de [[Oficejo de la Prezidanto de Ukrainio]] (2021—2024). == Vivpriskribo == Naskiĝis {{daton|1|januaro|1975}} en [[Zboriv]] ĉe [[Ternopila provinco]]<ref>{{Cite web |url=https://turkey.mfa.gov.ua/persons/sibiga-andriy-ivanovich |title=Посольство України в Турецькій Республіці |accessdate=2021-05-24 |archive-date=2021-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210524072938/https://turkey.mfa.gov.ua/persons/sibiga-andriy-ivanovich }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210524072938/https://turkey.mfa.gov.ua/persons/sibiga-andriy-ivanovich |date=2021-05-24 }}</ref>. Lia patro [[Ivan Sibiha]] estas juristo. Lia pli malgranda frato [[Ihor Sibiha]] estas diplomato. En la jaro 1997 estis dimplomita je la [[Lviva Universitato]] kiel specialisto de internaciaj rilatoj kaj elangligisto. Flue parolas la [[angla]]n kaj la [[pola]]n lingvojn{{mankas fonto}}. == Personaj opinioj == {{Citaĵo |teksto = Kiel ĝi aspektas nuntempe: viro en la rekrutigebla aĝo elmigris eksterlanden, montris al sia ŝtato, ke li ne zorgas pri la demando de ĝia transvivo, sed poste venas kaj deziras ricevi servojn de tiu ĉi ŝtato. Ne funkcias tiel. Estas milito en nia lando. |aŭtoro = Andrij Sibiha |origina teksto = Як це виглядає зараз: чоловік призовного віку виїхав за кордон, показав своїй державі, що питання її виживання його не обходить, а потім приходить і хоче отримати від цієї держави послуги. Так не працює. У нас в країні війна<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/ukrainian/articles/c72prrlg3n0o|title="Сидіти за кордоном і отримувати послуги від держави не вийде". Кулеба пояснив рішення щодо чоловіків за кордоном|date=2024-04-23|website=BBC News Україна|language=uk|access-date=2024-09-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://glavcom.ua/publications/konsulskij-kapkan-juridichnij-rozbir-skandalnoji-vkazivki-mzs-997648.html|title=Консульський капкан для ухилянтів. Юридичний розбір скандальної вказівки МЗС|date=2024-04-24|website=ГЛАВКОМ|language=uk|access-date=2024-09-08}}</ref>. }} == Persona vivo == Edziĝita, edukas tri infanojn<ref>{{Cite web|url=https://www.chesno.org/politician/211308/|title=Сибіга Андрій Іванович — Біографія, Балотування, Фракції, Політична Агітація {{!}} ПолітХаб|website=www.chesno.org|language=uk|access-date=2024-09-08}}</ref> == Vidu ankaŭ == * [[Ukrainia ambasadejo en Polio]] * [[Ukrainia ambasadejo en Turkio]] == Referencoj == {{referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * ''Івахів Г., [[Мельничук Богдан Іванович (письменник та краєзнавець)|Мельничук Б.]]'' Сибіга Андрій Іванович // {{ТЕС|3|252}} * Зборівчанина в Туреччині визнали послом року [Текст] // [[Свобода (газета на Тернопільщині)|Свобода плюс Тернопільщина]].&nbsp;— 2020.&nbsp;— №&nbsp;1 (10 січ.).&nbsp;— С. 12 : фот. * [https://web.archive.org/web/20161004160310/http://qha.com.ua/ua/politika/priznacheno-novogo-posla-ukraini-v-turetskii-respublitsi/10218 Призначено нового посла України в Турецькій Республіці] m1xpnlfew2u6yzoclbrx9y5goxjkq3d 1 955058 9494959 2026-10-17T19:28:13Z Aidas 3488 Kreis novan paĝon kun "Mi ne scias kaj ne kontrolis nun, kial ekestis fuŝeto en la informkesto, sed ĉiukaze klaras ke ne povas esti du sinsekvaj parametroj "dekstra brako1=" kaj "dekstra brako2=". Tute klare, ke en unu de ili forgesiĝis la silabo "mal-", do unu parametro estas "maldekstra brako1=" kaj "maldekstra brako2=". Alia parametro ankaŭ malaperis, kaj aldone - sed tio eĉ ne tro rimarkiĝis, la futbalaj vestaĵoj ankoraŭ estis de 14-15, kvankam nun validas la vestaĵoj de 26-2..." 9494959 wikitext text/x-wiki Mi ne scias kaj ne kontrolis nun, kial ekestis fuŝeto en la informkesto, sed ĉiukaze klaras ke ne povas esti du sinsekvaj parametroj "dekstra brako1=" kaj "dekstra brako2=". Tute klare, ke en unu de ili forgesiĝis la silabo "mal-", do unu parametro estas "maldekstra brako1=" kaj "maldekstra brako2=". Alia parametro ankaŭ malaperis, kaj aldone - sed tio eĉ ne tro rimarkiĝis, la futbalaj vestaĵoj ankoraŭ estis de 14-15, kvankam nun validas la vestaĵoj de 26-27. Mi revus ke iam eblos enpreni tiujn teknikajn parametrojn el vikidatumoj, sed por la momento "permane" riparis la informkeston. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 19:28, 17 okt. 2026 (UTC) h1gu6uzm43fonnijx32vhfcumubz2qu 9494965 9494959 2026-10-17T19:40:28Z Aidas 3488 9494965 wikitext text/x-wiki Mi ne scias kaj ne kontrolis nun, kial ekestis fuŝeto en la informkesto, sed ĉiukaze klaras ke ne povas esti du sinsekvaj parametroj "dekstra brako1=" kaj "dekstra brako2=". Tute klare, ke en unu de ili forgesiĝis la silabo "mal-", do unu parametro estas "maldekstra brako1=" kaj "maldekstra brako2=" (nun mi ankoraŭ komprenis ke la manko estis ekde la unua versio de julio 2014, kaj en 12 jaroj neniu rimarkis la eraron). Alia parametro ankaŭ malaperis ("modelo de ŝtrumpoj2"), kaj aldone - sed tio eĉ ne tro rimarkiĝis, la futbalaj vestaĵoj ankoraŭ estis de 14-15, kvankam nun validas la vestaĵoj de 26-27. Mi revus ke iam eblos enpreni tiujn teknikajn parametrojn el vikidatumoj, sed por la momento "permane" riparis la informkeston. --[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 19:28, 17 okt. 2026 (UTC) 0zkw1k6rlnle6kxe3jqbvyksg2xlxdz 0 955059 9494967 2026-10-17T19:56:34Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Orkoluma pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis cassini - Golden-collared Woodpecker (male).JPG |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Manaus]], [[Amazonio (Brazilo)|Amazonio]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = Pege..." 9494967 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Orkoluma pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis cassini - Golden-collared Woodpecker (male).JPG |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Manaus]], [[Amazonio (Brazilo)|Amazonio]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Orkoluma pego''' ''V. cassini'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=Golden-collared Woodpecker ''Veniliornis cassini'' |volume=2018 |article-number=e.T22681219A130039364 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681219A130039364.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis cassini'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1862) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates cassini'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis cassini map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Orkoluma pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis cassini'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Brazilo]], [[Gujanoj]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Orkoluman pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Orkoluma pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> Tamen, tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam konsiderata ties subspecio.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== The golden-collared woodpecker is about {{convert|16|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs about {{convert|24|to|38|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Males have a red crown with grayish black feather bases that show through. The female has a brown crown with a green tinge and whitish yellow spots on the rear. Adults of both sexes have a mostly buffish white face with fine darker streaks and a golden-yellow nape and hindneck. Their upperparts are mostly yellowish green with a bronzy tinge and sometimes yellowish barring on the rump. Their flight feathers are dark brown with greenish edges and white bars on the [[Secondaries (birds)|secondaries]] and [[Flight feather#Tertials|tertials]]. Their tail is dark brown with paler bars on most feathers and some white on the outer two pairs. Their underparts are white to pale buffish white barred with black to brownish black. The iris is dark brown to red-brown, the longish beak dark gray with a paler tip, and the legs are olive to dark gray or blackish. Juveniles resemble adults but have a darker face and greener upperparts; both sexes have some red on the crown.<ref name=GCWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Golden-collared Woodpecker (''Dryobates cassini''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.gocwoo2.01 retrieved January 25, 2023</ref> ==Distribuadi kaj habitato== The golden-collared woodpecker is found from [[Amazonas (Venezuelan state)|Amazonas]] and [[Bolívar (state)|Bolívar]] states in Venezuela east and south through the Guianas and Brazil north of the Amazon between the [[Rio Negro (Amazon)|Rio Negro]] and [[Amapá]]. It inhabits the interior and clearings in rainforest and also more open landscapes with trees and shrubs. In elevation it ranges from sea level to {{convert|1500|m|ft|abbr=on}}.<ref name=GCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The golden-collared woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=GCWO-BOW/> ===Manĝado=== The golden-collared woodpecker usually forages alone but does join [[mixed species feeding flock]]s. It often hunts in the canopy. Its diet has not been detailed but is known to include [[Cerambycidae]] beetles.<ref name=GCWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nothing is known about the golden-collared woodpecker's breeding biology.<ref name=GCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-cassini |species=Orkoluma pego}} ===Voĉo=== The golden-collared woodpecker is usually rather silent. It does make "a series of 33–35 nasal 'khir' notes, rising in frequency"<ref name=GCWO-BOW/> that is also described as a "loud, upslurred, rattling trill".<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the golden-collared woodpecker as being of Least Concern. It has a large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> "A very poorly known canopy-dwelling woodpecker; possibly not uncommon, but difficult to observe."<ref name=GCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} *{{Commons category|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] l2vpzz5fal9fltr5etg46k8qh3b49pm 9494969 9494967 2026-10-17T20:03:11Z Kani 670 /* Aspekto */ 9494969 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Orkoluma pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis cassini - Golden-collared Woodpecker (male).JPG |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Manaus]], [[Amazonio (Brazilo)|Amazonio]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Orkoluma pego''' ''V. cassini'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=Golden-collared Woodpecker ''Veniliornis cassini'' |volume=2018 |article-number=e.T22681219A130039364 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681219A130039364.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis cassini'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1862) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates cassini'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis cassini map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Orkoluma pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis cassini'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Brazilo]], [[Gujanoj]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Orkoluman pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Orkoluma pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> Tamen, tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam konsiderata ties subspecio.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Orkoluma pego estas proksimume 16 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 24 ĝis 38 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj havas ruĝan kronon, tra kiu videblas griznigraj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan kronon kun verda nuanco kaj blankec-flavajn makulojn ĉe la malantaŭa parto. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokolore blankecan vizaĝon kun fajnaj, pli malhelaj strioj, kaj orflavan nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj kun bronza nuanco; foje videblas flavaj transversaj strioj sur la pugo. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun verdecaj randoj kaj blankaj transversaj strioj sur la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun pli helaj transversaj strioj sur la plejmultaj plumoj kaj iom da blanko sur la du eksteraj paroj. La subaj partoj estas blankaj ĝis pale sablokolore blankaj, kun nigraj ĝis brunecnigraj transversaj strioj. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruecĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas malhelgriza kun pli hela pinto; la kruroj estas oliveckoloraj ĝis malhelgrizaj aŭ nigrecaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan vizaĝon kaj pli verdajn suprajn partojn; ĉe ambaŭ seksoj troviĝas iom da ruĝo sur la krono.<ref name=GCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Golden-collared Woodpecker (''Dryobates cassini''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.gocwoo2.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuadi kaj habitato== The golden-collared woodpecker is found from [[Amazonas (Venezuelan state)|Amazonas]] and [[Bolívar (state)|Bolívar]] states in Venezuela east and south through the Guianas and Brazil north of the Amazon between the [[Rio Negro (Amazon)|Rio Negro]] and [[Amapá]]. It inhabits the interior and clearings in rainforest and also more open landscapes with trees and shrubs. In elevation it ranges from sea level to {{convert|1500|m|ft|abbr=on}}.<ref name=GCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The golden-collared woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=GCWO-BOW/> ===Manĝado=== The golden-collared woodpecker usually forages alone but does join [[mixed species feeding flock]]s. It often hunts in the canopy. Its diet has not been detailed but is known to include [[Cerambycidae]] beetles.<ref name=GCWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nothing is known about the golden-collared woodpecker's breeding biology.<ref name=GCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-cassini |species=Orkoluma pego}} ===Voĉo=== The golden-collared woodpecker is usually rather silent. It does make "a series of 33–35 nasal 'khir' notes, rising in frequency"<ref name=GCWO-BOW/> that is also described as a "loud, upslurred, rattling trill".<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the golden-collared woodpecker as being of Least Concern. It has a large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> "A very poorly known canopy-dwelling woodpecker; possibly not uncommon, but difficult to observe."<ref name=GCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} *{{Commons category|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] 973xdcytino1gzvvgevbc84mtl6zl6g 9494970 9494969 2026-10-17T20:08:44Z Kani 670 /* Distribuadi kaj habitato */ 9494970 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Orkoluma pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis cassini - Golden-collared Woodpecker (male).JPG |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Manaus]], [[Amazonio (Brazilo)|Amazonio]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Orkoluma pego''' ''V. cassini'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=Golden-collared Woodpecker ''Veniliornis cassini'' |volume=2018 |article-number=e.T22681219A130039364 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681219A130039364.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis cassini'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1862) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates cassini'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis cassini map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Orkoluma pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis cassini'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Brazilo]], [[Gujanoj]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Orkoluman pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Orkoluma pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> Tamen, tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam konsiderata ties subspecio.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Orkoluma pego estas proksimume 16 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 24 ĝis 38 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj havas ruĝan kronon, tra kiu videblas griznigraj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan kronon kun verda nuanco kaj blankec-flavajn makulojn ĉe la malantaŭa parto. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokolore blankecan vizaĝon kun fajnaj, pli malhelaj strioj, kaj orflavan nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj kun bronza nuanco; foje videblas flavaj transversaj strioj sur la pugo. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun verdecaj randoj kaj blankaj transversaj strioj sur la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun pli helaj transversaj strioj sur la plejmultaj plumoj kaj iom da blanko sur la du eksteraj paroj. La subaj partoj estas blankaj ĝis pale sablokolore blankaj, kun nigraj ĝis brunecnigraj transversaj strioj. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruecĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas malhelgriza kun pli hela pinto; la kruroj estas oliveckoloraj ĝis malhelgrizaj aŭ nigrecaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan vizaĝon kaj pli verdajn suprajn partojn; ĉe ambaŭ seksoj troviĝas iom da ruĝo sur la krono.<ref name=GCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Golden-collared Woodpecker (''Dryobates cassini''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.gocwoo2.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Orkoluma pego troviĝas de la subŝtatoj [[Amazonio (Venezuelo)|Amazonio]] kaj [[Bolivaro (ŝtato)|Bolivaro]] en Venezuelo, orienten kaj suden tra la [[Gujanoj]] kaj [[Brazilo]] norde de la rivero [[Amazono]], inter la rivero [[Rio Negro (Amazonio)|Negro]] kaj [[Amapá]]. Ĝi loĝas en la interno kaj en maldensejoj de [[pluvarbaro]]j, kaj ankaŭ en pli malfermaj pejzaĝoj kun arboj kaj arbustoj. Ĝi vivas en altecoj de la marnivelo ĝis 1 500 m.<ref name=GCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The golden-collared woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=GCWO-BOW/> ===Manĝado=== The golden-collared woodpecker usually forages alone but does join [[mixed species feeding flock]]s. It often hunts in the canopy. Its diet has not been detailed but is known to include [[Cerambycidae]] beetles.<ref name=GCWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nothing is known about the golden-collared woodpecker's breeding biology.<ref name=GCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-cassini |species=Orkoluma pego}} ===Voĉo=== The golden-collared woodpecker is usually rather silent. It does make "a series of 33–35 nasal 'khir' notes, rising in frequency"<ref name=GCWO-BOW/> that is also described as a "loud, upslurred, rattling trill".<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the golden-collared woodpecker as being of Least Concern. It has a large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> "A very poorly known canopy-dwelling woodpecker; possibly not uncommon, but difficult to observe."<ref name=GCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} *{{Commons category|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] tkrup2vio6z5bzsaxdjxtnrytdx599d 9494971 9494970 2026-10-17T20:13:46Z Kani 670 /* Kutimaro */ 9494971 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Orkoluma pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis cassini - Golden-collared Woodpecker (male).JPG |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Manaus]], [[Amazonio (Brazilo)|Amazonio]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Orkoluma pego''' ''V. cassini'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=Golden-collared Woodpecker ''Veniliornis cassini'' |volume=2018 |article-number=e.T22681219A130039364 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681219A130039364.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis cassini'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1862) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates cassini'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis cassini map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Orkoluma pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis cassini'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Brazilo]], [[Gujanoj]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Orkoluman pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Orkoluma pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> Tamen, tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam konsiderata ties subspecio.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Orkoluma pego estas proksimume 16 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 24 ĝis 38 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj havas ruĝan kronon, tra kiu videblas griznigraj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan kronon kun verda nuanco kaj blankec-flavajn makulojn ĉe la malantaŭa parto. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokolore blankecan vizaĝon kun fajnaj, pli malhelaj strioj, kaj orflavan nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj kun bronza nuanco; foje videblas flavaj transversaj strioj sur la pugo. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun verdecaj randoj kaj blankaj transversaj strioj sur la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun pli helaj transversaj strioj sur la plejmultaj plumoj kaj iom da blanko sur la du eksteraj paroj. La subaj partoj estas blankaj ĝis pale sablokolore blankaj, kun nigraj ĝis brunecnigraj transversaj strioj. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruecĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas malhelgriza kun pli hela pinto; la kruroj estas oliveckoloraj ĝis malhelgrizaj aŭ nigrecaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan vizaĝon kaj pli verdajn suprajn partojn; ĉe ambaŭ seksoj troviĝas iom da ruĝo sur la krono.<ref name=GCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Golden-collared Woodpecker (''Dryobates cassini''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.gocwoo2.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Orkoluma pego troviĝas de la subŝtatoj [[Amazonio (Venezuelo)|Amazonio]] kaj [[Bolivaro (ŝtato)|Bolivaro]] en Venezuelo, orienten kaj suden tra la [[Gujanoj]] kaj [[Brazilo]] norde de la rivero [[Amazono]], inter la rivero [[Rio Negro (Amazonio)|Negro]] kaj [[Amapá]]. Ĝi loĝas en la interno kaj en maldensejoj de [[pluvarbaro]]j, kaj ankaŭ en pli malfermaj pejzaĝoj kun arboj kaj arbustoj. Ĝi vivas en altecoj de la marnivelo ĝis 1 500 m.<ref name=GCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Oni kredas, ke la Orkoluma pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=GCWO-BOW/> ===Manĝado=== La Orkoluma pego kutime serĉas manĝaĵon sola, sed ja aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝi ofte ĉasas en la kanopeo. Ĝia dieto ne estas detale konata, sed oni scias, ke ĝi inkluzivas [[skarabo]]jn el la familio ''[[Cerambycidae]]''.<ref name=GCWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nenio estas konata pri la reprodukta biologio de la Orkoluma pego.<ref name=GCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-cassini |species=Orkoluma pego}} ===Voĉo=== La Orkoluma pego estas kutime sufiĉe silenta. Ĝi ja produktas "serion de 33–35 nazaj 'ĥir'-notoj, kies frekvenco altiĝas"<ref name=GCWO-BOW/> – kio estas ankaŭ priskribata kiel "laŭta, supreniranta, kraketa trilado".<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the golden-collared woodpecker as being of Least Concern. It has a large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> "A very poorly known canopy-dwelling woodpecker; possibly not uncommon, but difficult to observe."<ref name=GCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} *{{Commons category|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] qyw2u5tsrfnrxttxm26armss3xm68ae 9494972 9494971 2026-10-17T20:14:25Z Kani 670 /* Kutimaro */ 9494972 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Orkoluma pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis cassini - Golden-collared Woodpecker (male).JPG |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Manaus]], [[Amazonio (Brazilo)|Amazonio]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Orkoluma pego''' ''V. cassini'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=Golden-collared Woodpecker ''Veniliornis cassini'' |volume=2018 |article-number=e.T22681219A130039364 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681219A130039364.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis cassini'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1862) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates cassini'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis cassini map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Orkoluma pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis cassini'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Brazilo]], [[Gujanoj]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Orkoluman pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Orkoluma pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> Tamen, tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam konsiderata ties subspecio.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Orkoluma pego estas proksimume 16 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 24 ĝis 38 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj havas ruĝan kronon, tra kiu videblas griznigraj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan kronon kun verda nuanco kaj blankec-flavajn makulojn ĉe la malantaŭa parto. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokolore blankecan vizaĝon kun fajnaj, pli malhelaj strioj, kaj orflavan nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj kun bronza nuanco; foje videblas flavaj transversaj strioj sur la pugo. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun verdecaj randoj kaj blankaj transversaj strioj sur la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun pli helaj transversaj strioj sur la plejmultaj plumoj kaj iom da blanko sur la du eksteraj paroj. La subaj partoj estas blankaj ĝis pale sablokolore blankaj, kun nigraj ĝis brunecnigraj transversaj strioj. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruecĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas malhelgriza kun pli hela pinto; la kruroj estas oliveckoloraj ĝis malhelgrizaj aŭ nigrecaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan vizaĝon kaj pli verdajn suprajn partojn; ĉe ambaŭ seksoj troviĝas iom da ruĝo sur la krono.<ref name=GCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Golden-collared Woodpecker (''Dryobates cassini''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.gocwoo2.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Orkoluma pego troviĝas de la subŝtatoj [[Amazonio (Venezuelo)|Amazonio]] kaj [[Bolivaro (ŝtato)|Bolivaro]] en Venezuelo, orienten kaj suden tra la [[Gujanoj]] kaj [[Brazilo]] norde de la rivero [[Amazono]], inter la rivero [[Rio Negro (Amazonio)|Negro]] kaj [[Amapá]]. Ĝi loĝas en la interno kaj en maldensejoj de [[pluvarbaro]]j, kaj ankaŭ en pli malfermaj pejzaĝoj kun arboj kaj arbustoj. Ĝi vivas en altecoj de la marnivelo ĝis 1 500 m.<ref name=GCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Oni kredas, ke la Orkoluma pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=GCWO-BOW/> ===Manĝado=== La Orkoluma pego kutime serĉas manĝaĵon sola, sed ja aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝi ofte ĉasas en la kanopeo. Ĝia dieto ne estas detale konata, sed oni scias, ke ĝi inkluzivas [[skarabo]]jn el la familio ''Cerambycidae''.<ref name=GCWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nenio estas konata pri la reprodukta biologio de la Orkoluma pego.<ref name=GCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-cassini |species=Orkoluma pego}} ===Voĉo=== La Orkoluma pego estas kutime sufiĉe silenta. Ĝi ja produktas "serion de 33–35 nazaj 'ĥir'-notoj, kies frekvenco altiĝas"<ref name=GCWO-BOW/> – kio estas ankaŭ priskribata kiel "laŭta, supreniranta, kraketa trilado".<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the golden-collared woodpecker as being of Least Concern. It has a large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> "A very poorly known canopy-dwelling woodpecker; possibly not uncommon, but difficult to observe."<ref name=GCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} *{{Commons category|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] pokh62appy5bfdoxix6xhj5uefrrnbv 9494974 9494972 2026-10-17T20:18:57Z Kani 670 /* Statuso */ 9494974 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Orkoluma pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis cassini - Golden-collared Woodpecker (male).JPG |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Manaus]], [[Amazonio (Brazilo)|Amazonio]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Orkoluma pego''' ''V. cassini'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=Golden-collared Woodpecker ''Veniliornis cassini'' |volume=2018 |article-number=e.T22681219A130039364 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681219A130039364.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis cassini'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1862) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates cassini'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis cassini map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Orkoluma pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis cassini'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Brazilo]], [[Gujanoj]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Orkoluman pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Orkoluma pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> Tamen, tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam konsiderata ties subspecio.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Orkoluma pego estas proksimume 16 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 24 ĝis 38 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj havas ruĝan kronon, tra kiu videblas griznigraj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan kronon kun verda nuanco kaj blankec-flavajn makulojn ĉe la malantaŭa parto. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokolore blankecan vizaĝon kun fajnaj, pli malhelaj strioj, kaj orflavan nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj kun bronza nuanco; foje videblas flavaj transversaj strioj sur la pugo. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun verdecaj randoj kaj blankaj transversaj strioj sur la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun pli helaj transversaj strioj sur la plejmultaj plumoj kaj iom da blanko sur la du eksteraj paroj. La subaj partoj estas blankaj ĝis pale sablokolore blankaj, kun nigraj ĝis brunecnigraj transversaj strioj. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruecĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas malhelgriza kun pli hela pinto; la kruroj estas oliveckoloraj ĝis malhelgrizaj aŭ nigrecaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan vizaĝon kaj pli verdajn suprajn partojn; ĉe ambaŭ seksoj troviĝas iom da ruĝo sur la krono.<ref name=GCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Golden-collared Woodpecker (''Dryobates cassini''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.gocwoo2.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Orkoluma pego troviĝas de la subŝtatoj [[Amazonio (Venezuelo)|Amazonio]] kaj [[Bolivaro (ŝtato)|Bolivaro]] en Venezuelo, orienten kaj suden tra la [[Gujanoj]] kaj [[Brazilo]] norde de la rivero [[Amazono]], inter la rivero [[Rio Negro (Amazonio)|Negro]] kaj [[Amapá]]. Ĝi loĝas en la interno kaj en maldensejoj de [[pluvarbaro]]j, kaj ankaŭ en pli malfermaj pejzaĝoj kun arboj kaj arbustoj. Ĝi vivas en altecoj de la marnivelo ĝis 1 500 m.<ref name=GCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Oni kredas, ke la Orkoluma pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=GCWO-BOW/> ===Manĝado=== La Orkoluma pego kutime serĉas manĝaĵon sola, sed ja aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝi ofte ĉasas en la kanopeo. Ĝia dieto ne estas detale konata, sed oni scias, ke ĝi inkluzivas [[skarabo]]jn el la familio ''Cerambycidae''.<ref name=GCWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nenio estas konata pri la reprodukta biologio de la Orkoluma pego.<ref name=GCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-cassini |species=Orkoluma pego}} ===Voĉo=== La Orkoluma pego estas kutime sufiĉe silenta. Ĝi ja produktas "serion de 33–35 nazaj 'ĥir'-notoj, kies frekvenco altiĝas"<ref name=GCWO-BOW/> – kio estas ankaŭ priskribata kiel "laŭta, supreniranta, kraketa trilado".<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Orkoluman pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]o". Ĝi havas vastan disvastiĝareon, kaj kvankam la grandeco de ĝia populacio ne estas konata, oni supozas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=Golden-collared Woodpecker ''Veniliornis cassini'' |volume=2018 |article-number=e.T22681219A130039364 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681219A130039364.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> "Tre malmulte konata pego, kiu vivas en la kanopeoj; eble ne malofta, sed malfacile observebla."<ref name=GCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} *{{Commons category|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] 7lety7cfe47o2fw69puetp5vznp13xh 9494976 9494974 2026-10-17T20:47:13Z Kani 670 9494976 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Orkoluma pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis cassini - Golden-collared Woodpecker (male).JPG |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Manaus]], [[Amazonio (Brazilo)|Amazonio]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Orkoluma pego''' ''V. cassini'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=Golden-collared Woodpecker ''Veniliornis cassini'' |volume=2018 |article-number=e.T22681219A130039364 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681219A130039364.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis cassini'' |dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1862) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates cassini'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis cassini map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Orkoluma pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis cassini'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> Ĝi troviĝas en [[Brazilo]], [[Gujanoj]], kaj [[Venezuelo]].<ref name=SACCcountries>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Orkoluman pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Orkoluma pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> Tamen, tio kio estas nun la [[Ĉokoa pego]] (''V.'' (aŭ ''D.'') ''chocoensis'') estis iam konsiderata ties subspecio.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Orkoluma pego estas proksimume 16 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 24 ĝis 38 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Maskloj havas ruĝan kronon, tra kiu videblas griznigraj bazoj de la plumoj. La ino havas brunan kronon kun verda nuanco kaj blankec-flavajn makulojn ĉe la malantaŭa parto. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte sablokolore blankecan vizaĝon kun fajnaj, pli malhelaj strioj, kaj orflavan nukon kaj malantaŭan kolon. La supraj partoj estas plejparte flavecverdaj kun bronza nuanco; foje videblas flavaj transversaj strioj sur la pugo. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun verdecaj randoj kaj blankaj transversaj strioj sur la duarangaj kaj triarangaj flugoplumoj. La vosto estas malhelbruna, kun pli helaj transversaj strioj sur la plejmultaj plumoj kaj iom da blanko sur la du eksteraj paroj. La subaj partoj estas blankaj ĝis pale sablokolore blankaj, kun nigraj ĝis brunecnigraj transversaj strioj. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruecĝbrunaj; la sufiĉe longa beko estas malhelgriza kun pli hela pinto; la kruroj estas oliveckoloraj ĝis malhelgrizaj aŭ nigrecaj. Junuloj similas al plenkreskuloj, sed havas pli malhelan vizaĝon kaj pli verdajn suprajn partojn; ĉe ambaŭ seksoj troviĝas iom da ruĝo sur la krono.<ref name=GCWO-BOW>Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Golden-collared Woodpecker (''Dryobates cassini''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.gocwoo2.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Orkoluma pego troviĝas de la subŝtatoj [[Amazonio (Venezuelo)|Amazonio]] kaj [[Bolivaro (ŝtato)|Bolivaro]] en Venezuelo, orienten kaj suden tra la [[Gujanoj]] kaj [[Brazilo]] norde de la rivero [[Amazono]], inter la rivero [[Rio Negro (Amazonio)|Negro]] kaj [[Amapá]]. Ĝi loĝas en la interno kaj en maldensejoj de [[pluvarbaro]]j, kaj ankaŭ en pli malfermaj pejzaĝoj kun arboj kaj arbustoj. Ĝi vivas en altecoj de la marnivelo ĝis 1 500 m.<ref name=GCWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Oni kredas, ke la Orkoluma pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=GCWO-BOW/> ===Manĝado=== La Orkoluma pego kutime serĉas manĝaĵon sola, sed ja aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝi ofte ĉasas en la kanopeo. Ĝia dieto ne estas detale konata, sed oni scias, ke ĝi inkluzivas [[skarabo]]jn el la familio ''Cerambycidae''.<ref name=GCWO-BOW/> ===Reproduktado=== Nenio estas konata pri la reprodukta biologio de la Orkoluma pego.<ref name=GCWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-cassini |species=Orkoluma pego}} ===Voĉo=== La Orkoluma pego estas kutime sufiĉe silenta. Ĝi ja produktas "serion de 33–35 nazaj 'ĥir'-notoj, kies frekvenco altiĝas"<ref name=GCWO-BOW/> – kio estas ankaŭ priskribata kiel "laŭta, supreniranta, kraketa trilado".<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Orkoluman pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]o". Ĝi havas vastan disvastiĝareon, kaj kvankam la grandeco de ĝia populacio ne estas konata, oni supozas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=Golden-collared Woodpecker ''Veniliornis cassini'' |volume=2018 |article-number=e.T22681219A130039364 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681219A130039364.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> "Tre malmulte konata pego, kiu vivas en la kanopeoj; eble ne malofta, sed malfacile observebla."<ref name=GCWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} *{{Commons category|Veniliornis cassini|''Veniliornis cassini''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Birdoj de Kolombio]] [[Kategorio:Birdoj de Ekvadoro]] iohxbqvaayiqx7d87k8cfw40yvopg1a 0 955060 9494968 2026-10-17T19:58:09Z Kani 670 Alidirektigis al [[Orkoluma pego]] 9494968 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Orkoluma pego]] r5i3emg9l1bydu4y3xpgf44lv9gqsb6 0 955061 9494975 2026-10-17T20:33:00Z Naturamanto 198608 Unua versio de artikolo pri la esperantisto 9494975 wikitext text/x-wiki {{Unua}} <!-- {{informkesto homo |dosiero=Paweł Dzienis.jpg }} --> '''Paweł Dzienis''' estas pola esperantisto, juristo, doktoro pri juro, lekciisto kaj tradukanto kiu loĝas en [[Bjalistoko]]. Li studis kaj doktoriĝis ĉe Universitato en Bjalistoko en Fakulto de Juro. Li estis lekciisto de Nacia Lernejo pri Juĝistaro kaj Publika Prokuroro. Lia hobio estas la bicikla sporto, vagado, botaniko kaj historio. Li estas la aŭtoro de la venkinta kaj realigita en 2022 projekto de civitana buĝeto en Bjalistoko: Botanika Poŝparko en la kvartalo Nowe Miasto. [[Dosiero:ETdK CivitanaBugxeto PabloDzienis.jpg|eta|Paweł Dzienis prelegas pri civitana buĝeto dum Esperantaj Tagoj de Krakovo]] ==Esperanta agado== Paweł Dzienis kontribuas al Esperanto-eventoj, interalie: [[Bjalistokaj Zamenhof-Tagoj]], kaj [[Esperantaj Tagoj de Krakovo]], [[Nacia Legado]] en Esperanto. Li estas aŭtoro de pluraj tekstoj publikigitaj en la revuoj: [[Pola Esperantisto]], [[Monato]] kaj [[Kontakto]]. Paweł Dzienis estas membro de [[Bjalistoka Esperanto-Societo]]. ==Referencoj== * Pola Esperantisto n-ro 2/2021: Paweł Dzienis "Surmarsiĝis la nova roboto"  * Pola Esperantisto n-ro 3/2021: Paweł Dzienis "Marŝalo en la suna vilaĝo" * Monato 12/2021, p. 20: Paweł Dzienis "Ĥaĉkaro inter Okcidento kaj Oriento" * Pola Esperantisto 3/2019, p. 3 Paweł Dzienis, Adam Wikus „Pola E-kongreso en Łochów” * Pola Esperantisto 3/2019, p. 11 Paweł Dzienis, La ekspozicio „Promenado tra Bjalistoko” * Pola Esperantisto 2/2020, p. 26 Paweł Dzienis, Pri Primaso de la Jarmilo en la tempo de lia beatigo, * Pola Esperantisto 2/2020, p. 42 Paweł Dzienis, Pri Esperanto en la 1-a programo de Pola Radio * Revuo Kontakto numero 305/2021, p. 9 Paweł Dzienis, Botanika Kuriozaĵo giganta strangaĵo * Pola Esperantisto 2/2025, p. 7-8 Paweł Dzienis, Prelego pri verkistoj de Esperanta literaturo en Bjalistoko * Tradukoj de konkursaj tekstoj "Esperanto ligas homoj" por „Bjalistokaj Kajeroj” * Koronkiewicz, Wojciech. Kun Dipatrino sur biciklo: Vojaĝo al mirindaj bildoj, ikonoj kaj sanktaj fontoj de Podlaĥio. (pluraj tradukantoj) – Bjalistoko: Bjalistoka Esperanto-Societo, 2021. – 229 p. ==Eksteraj ligiloj== * 36-aj Esperantaj Tagoj de Krakovo (6-8.06.2025) Paweł Dzienis: "Malgrandaj Patrujoj" [http://esperantujo.cba.pl/etagoj/ETdK2025eo.pdf] * "Ĥaĉkaro inter Okcidento kaj Oriento" [https://www.monato.be/2021/012940.php] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Dzienis, Paweł}} [[Kategorio:Polaj esperantistoj]] ggvfvoa39wpojhe3oszmsljyyq62g9y 9495086 9494975 2026-10-18T07:47:06Z Naturamanto 198608 Ĝisdatigitaj ligiloj 9495086 wikitext text/x-wiki {{Unua}} <!-- {{informkesto homo |dosiero=Paweł Dzienis.jpg }} --> '''Paweł Dzienis''' estas pola esperantisto, juristo, doktoro pri juro, lekciisto kaj tradukanto kiu loĝas en [[Bjalistoko]]. Li studis kaj doktoriĝis ĉe [[Universitato en Bjalistoko]] en Fakulto de Juro. Li estis lekciisto de Nacia Lernejo pri Juĝistaro kaj Publika Prokuroro. Lia hobio estas la bicikla sporto, vagado, botaniko kaj historio. Li estas la aŭtoro de la venkinta kaj realigita en 2022 projekto de civitana buĝeto en Bjalistoko: Botanika Poŝparko en la kvartalo Nowe Miasto. [[Dosiero:ETdK CivitanaBugxeto PabloDzienis.jpg|eta|Paweł Dzienis prelegas pri civitana buĝeto dum Esperantaj Tagoj de Krakovo]] ==Esperanta agado== Paweł Dzienis kontribuas al Esperanto-eventoj, interalie: [[Bjalistokaj Zamenhof-Tagoj]], kaj [[Esperantaj Tagoj de Krakovo]], [[Nacia Legado]] en Esperanto. Li estas aŭtoro de pluraj tekstoj publikigitaj en la revuoj: [[Pola Esperantisto]], [[Monato (gazeto)]] kaj [[Kontakto (revuo)]]. Paweł Dzienis estas membro de [[Bjalistoka Esperanto-Societo]]. ==Referencoj== * Pola Esperantisto n-ro 2/2021: Paweł Dzienis "Surmarsiĝis la nova roboto"  * Pola Esperantisto n-ro 3/2021: Paweł Dzienis "Marŝalo en la suna vilaĝo" * Monato 12/2021, p. 20: Paweł Dzienis "Ĥaĉkaro inter Okcidento kaj Oriento" * Pola Esperantisto 3/2019, p. 3 Paweł Dzienis, Adam Wikus „Pola E-kongreso en Łochów” * Pola Esperantisto 3/2019, p. 11 Paweł Dzienis, La ekspozicio „Promenado tra Bjalistoko” * Pola Esperantisto 2/2020, p. 26 Paweł Dzienis, Pri Primaso de la Jarmilo en la tempo de lia beatigo, * Pola Esperantisto 2/2020, p. 42 Paweł Dzienis, Pri Esperanto en la 1-a programo de Pola Radio * Revuo Kontakto numero 305/2021, p. 9 Paweł Dzienis, Botanika Kuriozaĵo giganta strangaĵo * Pola Esperantisto 2/2025, p. 7-8 Paweł Dzienis, Prelego pri verkistoj de Esperanta literaturo en Bjalistoko * Tradukoj de konkursaj tekstoj "Esperanto ligas homoj" por „[[Esperanto-libraro (Bjalistoko)|Bjalistokaj Kajeroj]]” * Koronkiewicz, Wojciech. Kun Dipatrino sur biciklo: Vojaĝo al mirindaj bildoj, ikonoj kaj sanktaj fontoj de Podlaĥio. (pluraj tradukantoj) – Bjalistoko: Bjalistoka Esperanto-Societo, 2021. – 229 p. ==Eksteraj ligiloj== * 36-aj Esperantaj Tagoj de Krakovo (6-8.06.2025) Paweł Dzienis: "Malgrandaj Patrujoj" [http://esperantujo.cba.pl/etagoj/ETdK2025eo.pdf] * "Ĥaĉkaro inter Okcidento kaj Oriento" [https://www.monato.be/2021/012940.php] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Dzienis, Paweł}} [[Kategorio:Polaj esperantistoj]] hfe5fa2ne2bxkrfuhlifwwn9pxuvxnl 0 955062 9494977 2026-10-17T20:54:25Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1380778876|Alexander Gardner (photographer)]]" 9494977 wikitext text/x-wiki '''Alexander GARDNER''' (naskiĝis la 17-an de oktobro 1821 en [[Paisley (Skotlando)|Paisley]], [[Skotlando]] – mortis la 10-an de decembro 1882 en [[Vaŝingtono]], [[Usono]]) estis skot-usona fotisto. Naskita en Skotlando, li elmigris al Usono en 1856, kie li komencis labori plentempe en tiu profesio. Li estas plej konata pro siaj fotoj de la [[Usona Enlanda Milito]], de la usona prezidanto [[Abraham Lincoln]], kaj de la konspirantoj en la [[Atenco kontraŭ Abraham Lincoln|atenco kontraŭ Lincoln,]] inkluzive de ilia posta ekzekuto. * [[iarchive:PhotographicWorksOfAlexanderGardner|Fotografiaj Verkoj de Alexander Gardner, publika domena kolekto de la fotoj de Alexander Gardner]], ĉe la [[Interreta Arkivo]] . * [[iarchive:AEulogyOnTheLifeAndCharacterOfAlexanderGardner|Panegiro pri la Vivo kaj Karaktero de Alexander Gardner, de Joseph M. Wilson]] ĉe la [[Interreta Arkivo]] * [https://web.archive.org/web/20130920031524/http://commfaculty.fullerton.edu/lester/writings/chapter6.html Fotoĵurnalismo: Etika Aliro] inkluzivas pasaĵon pri Gardner * [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/General.13000 Sunradioj el Sudameriko] el la kolektoj de la Biblioteko de la Kongreso * [https://www.britannica.com/biography/Alexander-Gardner Enciklopedio Britannica] [[Kategorio:Skotaj presbiterianoj]] [[Kategorio:Skotaj socialistoj]] [[Kategorio:Pioniroj de fotografio]] [[Kategorio:Homoj de la Usona Enlanda milito]] sc8lftq6t8knygntrghsgla5ycm8pk5 9494980 9494977 2026-10-17T20:58:04Z Sj1mor 12103 9494980 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Alexander_Gardner.jpg|dekstra|eta|363x363ra|Alexander Gardner]] '''Alexander GARDNER''' (naskiĝis la 17-an de oktobro 1821 en [[Paisley (Skotlando)|Paisley]], [[Skotlando]] – mortis la 10-an de decembro 1882 en [[Vaŝingtono]], [[Usono]]) estis skot-usona fotisto. Naskita en Skotlando, li elmigris al Usono en 1856, kie li komencis labori plentempe en tiu profesio. Li estas plej konata pro siaj fotoj de la [[Usona Enlanda Milito]], de la usona prezidanto [[Abraham Lincoln]], kaj de la konspirantoj en la [[Atenco kontraŭ Abraham Lincoln|atenco kontraŭ Lincoln,]] inkluzive de ilia posta ekzekuto. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} --> == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [[iarchive:PhotographicWorksOfAlexanderGardner|Fotografiaj Verkoj de Alexander Gardner, publika domena kolekto de la fotoj de Alexander Gardner]], ĉe la [[Interreta Arkivo]] . * [[iarchive:AEulogyOnTheLifeAndCharacterOfAlexanderGardner|Panegiro pri la Vivo kaj Karaktero de Alexander Gardner, de Joseph M. Wilson]] ĉe la [[Interreta Arkivo]] * [https://web.archive.org/web/20130920031524/http://commfaculty.fullerton.edu/lester/writings/chapter6.html Fotoĵurnalismo: Etika Aliro] inkluzivas pasaĵon pri Gardner * [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/General.13000 Sunradioj el Sudameriko] el la kolektoj de la Biblioteko de la Kongreso * [https://www.britannica.com/biography/Alexander-Gardner Enciklopedio Britannica] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gardner, Alexander}} [[Kategorio:Skotaj presbiterianoj]] [[Kategorio:Skotaj socialistoj]] [[Kategorio:Pioniroj de fotografio]] [[Kategorio:Homoj de la Usona Enlanda milito]] aaanfm4cck6pneilggf0irn4pyfxf5i 9494982 9494980 2026-10-17T21:01:51Z Sj1mor 12103 9494982 wikitext text/x-wiki {{Informkesto artisto|priskribo=}} [[Dosiero:Alexander_Gardner.jpg|dekstra|eta|363x363ra|Alexander Gardner]] '''Alexander GARDNER''' (naskiĝis la 17-an de oktobro 1821 en [[Paisley (Skotlando)|Paisley]], [[Skotlando]] – mortis la 10-an de decembro 1882 en [[Vaŝingtono]], [[Usono]]) estis skot-usona fotisto. Naskita en Skotlando, li elmigris al Usono en 1856, kie li komencis labori plentempe en tiu profesio. Li estas plej konata pro siaj fotoj de la [[Usona Enlanda Milito]], de la usona prezidanto [[Abraham Lincoln]], kaj de la konspirantoj en la [[Atenco kontraŭ Abraham Lincoln|atenco kontraŭ Lincoln,]] inkluzive de ilia posta ekzekuto. == Galerio == <gallery> Dosiero:Gardner_Sketchbook_Titel.jpg|La kovrilpaĝo de lia fotografia kolekto " ''Gardner's Sketch Book'' " Dosiero:Bodies_on_the_battlefield_at_antietam.jpg|Kadavroj de konfederaciaj soldatoj ĉe Antietam 1862 Dosiero:Antietam-Bridge-Gardner.jpeg|Ponto super Antietam Creek, septembro 1862 Dosiero:PinkLinkMc_alternate.jpg|[[Abraham Lincoln]], [[Allen Pinkerton]], kaj [[John Alexander McClernand]], vizitante la batalkampon de la [[Batalo de Antietam]], 1862 Dosiero:Abraham_Lincoln_head_on_shoulders_photo_portrait.jpg|"Portreto de Gettysburg", portreta foto de Abraham Lincoln prenita la [[8-a de novembro|8-an de novembro]] [[1863]], du semajnojn antaŭ [[Diskurso apud Gettysburg|la Diskurso de Gettysburg]] Dosiero:Gardner-Photo-Lincoln.jpg|Portreto de Abraham Lincoln sur fendita vitro, foto kiu estis publikigita kiel la lasta bildo de Lincoln, sed tiu aserto poste pruviĝis malvera. Dosiero:David_Herold_retouched.jpg|[[David Harold]], unu el la konspirantoj en la atenco kontraŭ Lincoln, post lia aresto, 1865. Dosiero:George_Atzerodt2.jpg|[[George Atzrodt]], unu el la ligoj al la atenco kontraŭ Lincoln, post lia aresto, 1865. Dosiero:Lincoln_conspirators_execution2.jpg|Ekzekuto de la konspirantoj de la atenco kontraŭ Lincoln: [[Mary Surratt]], Lewis Powell, David Harold, kaj George Atzrodt. [[7-a de julio]] 1865. Dosiero:Execution_Lincoln_assassins.jpg|Ekzekuto de la konspirantoj de la atenco kontraŭ Lincoln: Mary Surratt, Lewis Powell, David Harold, kaj George Atzrodt. [[7-a de julio]] 1865. </gallery> <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} --> == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [[iarchive:PhotographicWorksOfAlexanderGardner|Fotografiaj Verkoj de Alexander Gardner, publika domena kolekto de la fotoj de Alexander Gardner]], ĉe la [[Interreta Arkivo]] . * [[iarchive:AEulogyOnTheLifeAndCharacterOfAlexanderGardner|Panegiro pri la Vivo kaj Karaktero de Alexander Gardner, de Joseph M. Wilson]] ĉe la [[Interreta Arkivo]] * [https://web.archive.org/web/20130920031524/http://commfaculty.fullerton.edu/lester/writings/chapter6.html Fotoĵurnalismo: Etika Aliro] inkluzivas pasaĵon pri Gardner * [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/General.13000 Sunradioj el Sudameriko] el la kolektoj de la Biblioteko de la Kongreso * [https://www.britannica.com/biography/Alexander-Gardner Enciklopedio Britannica] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gardner, Alexander}} [[Kategorio:Skotaj presbiterianoj]] [[Kategorio:Skotaj socialistoj]] [[Kategorio:Pioniroj de fotografio]] [[Kategorio:Homoj de la Usona Enlanda milito]] jdv7j4ennoa61zio5j1zjganvswynkv 0 955063 9494981 2026-10-17T21:00:26Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Flavorela pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis_maculifrons-2.jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Ilha Grande]], [[Rio de Janeiro (ŝtato)|Rio de Janeiro]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picid..." 9494981 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Flavorela pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis_maculifrons-2.jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Ilha Grande]], [[Rio de Janeiro (ŝtato)|Rio de Janeiro]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Flavorela pego''' ''V. maculifrons'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Yellow-eared Woodpecker ''Veniliornis maculifrons'' |volume=2016 |article-number=e.T22681225A92898419 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681225A92898419.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis maculifrons'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates maculifrons'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis maculifrons map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Flavorela pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis maculifrons'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi estas [[endemio]] de orienta [[Brazilo]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== The [[International Ornithological Committee]] and [[BirdLife International]]'s ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' place the yellow-eared woodpecker in genus ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW and BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Available at: https://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip retrieved December 13, 2022</ref> However, starting in 2018, the [[American Ornithological Society]] and the [[Clements taxonomy]] moved all species of genus ''Veniliornis'' into genus ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, and Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 retrieved December 13, 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, and K. J. Zimmer. Version 24 July 2022. A classification of the bird species of South America. American Ornithological Society. https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm retrieved July 24, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, and C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Downloaded from https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/ retrieved November 10, 2022</ref> The yellow-eared woodpecker is [[monotypic]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== The yellow-eared woodpecker is about {{convert|15|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long. Males and females have the same plumage except on their heads. Males have a brown crown with white streaks and some red tips and a mostly red hindcrown. The female has an olive crown with pale spots, and golden tips on feathers in the rear. Adults of both sexes have a mostly olive-brown face with whitish streaks and a pale golden-yellow nape. Their upperparts are mostly yellowish green, sometimes with a bronzy tinge, and yellowish spots and bars especially on the rump. Their flight feathers are darkish brown with pale yellow to white bars. Their tail is dark brown with paler bars on most feathers. Their underparts are off-white with narrow olive bars that are wider on the breast and flanks. The iris is dark brown to reddish, the long beak blackish with a paler base, and the legs are olive or gray. Juveniles are duller than adults and have heavier barring on their upperparts and coarser barring on their underparts.<ref name=YEWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, and A. Bonan (2020). Yellow-eared Woodpecker (''Dryobates maculifrons''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.yeewoo1.01 retrieved January 25, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== The yellow-eared woodpecker is found in eastern Brazil between the states of [[Bahia]] and [[Rio de Janeiro (state)|Rio de Janeiro]]. It inhabits lowlands and hills of the [[Atlantic Forest]], both [[Primary forest|primary]] and [[Secondary forest|secondary]], and is also found in parks.<ref name=YEWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The yellow-eared woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=YEWO-BOW/> ===Manĝado=== The yellow-eared woodpecker has been documented feeding on insect larvae and pecking on an avocado (''Persea americana''), but nothing else is known about its diet or foraging strategy.<ref name=YEWO-BOW/> ===Reproduktado=== The yellow-eared woodpecker's breeding season appears to include at least March to July. One nest hole was about {{convert|18|m|ft|-1|abbr=on}} up in a tree. Nothing else is known about the species' breeding biology.<ref name=YEWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-maculifrons |species=Flavorela pego}} ===Voĉon=== The yellow-eared woodpecker's vocalization is a "high, nasal, rising then slightly falling, chattering rattle" that lasts about five to seven seconds.<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the yellow-eared woodpecker as being of Least Concern. Though it has a somewhat limited range and an unknown population size, the latter is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It is not a well-known species. "Attempts to determine and subsequently monitor this species' population in this unique Brazilian habitat would appear to be desirable."<ref name=YEWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} *{{Commons category|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] 9ke2ie5i3hfhmk0v3fg2sc0vqjgc46n 9494983 9494981 2026-10-17T21:10:10Z Kani 670 /* Taksonomio kaj sistematiko */ 9494983 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Flavorela pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis_maculifrons-2.jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Ilha Grande]], [[Rio de Janeiro (ŝtato)|Rio de Janeiro]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Flavorela pego''' ''V. maculifrons'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Yellow-eared Woodpecker ''Veniliornis maculifrons'' |volume=2016 |article-number=e.T22681225A92898419 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681225A92898419.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis maculifrons'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates maculifrons'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis maculifrons map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Flavorela pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis maculifrons'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi estas [[endemio]] de orienta [[Brazilo]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Flavorelan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Flavorela pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== The yellow-eared woodpecker is about {{convert|15|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long. Males and females have the same plumage except on their heads. Males have a brown crown with white streaks and some red tips and a mostly red hindcrown. The female has an olive crown with pale spots, and golden tips on feathers in the rear. Adults of both sexes have a mostly olive-brown face with whitish streaks and a pale golden-yellow nape. Their upperparts are mostly yellowish green, sometimes with a bronzy tinge, and yellowish spots and bars especially on the rump. Their flight feathers are darkish brown with pale yellow to white bars. Their tail is dark brown with paler bars on most feathers. Their underparts are off-white with narrow olive bars that are wider on the breast and flanks. The iris is dark brown to reddish, the long beak blackish with a paler base, and the legs are olive or gray. Juveniles are duller than adults and have heavier barring on their upperparts and coarser barring on their underparts.<ref name=YEWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, and A. Bonan (2020). Yellow-eared Woodpecker (''Dryobates maculifrons''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.yeewoo1.01 retrieved January 25, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== The yellow-eared woodpecker is found in eastern Brazil between the states of [[Bahia]] and [[Rio de Janeiro (state)|Rio de Janeiro]]. It inhabits lowlands and hills of the [[Atlantic Forest]], both [[Primary forest|primary]] and [[Secondary forest|secondary]], and is also found in parks.<ref name=YEWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The yellow-eared woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=YEWO-BOW/> ===Manĝado=== The yellow-eared woodpecker has been documented feeding on insect larvae and pecking on an avocado (''Persea americana''), but nothing else is known about its diet or foraging strategy.<ref name=YEWO-BOW/> ===Reproduktado=== The yellow-eared woodpecker's breeding season appears to include at least March to July. One nest hole was about {{convert|18|m|ft|-1|abbr=on}} up in a tree. Nothing else is known about the species' breeding biology.<ref name=YEWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-maculifrons |species=Flavorela pego}} ===Voĉon=== The yellow-eared woodpecker's vocalization is a "high, nasal, rising then slightly falling, chattering rattle" that lasts about five to seven seconds.<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the yellow-eared woodpecker as being of Least Concern. Though it has a somewhat limited range and an unknown population size, the latter is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It is not a well-known species. "Attempts to determine and subsequently monitor this species' population in this unique Brazilian habitat would appear to be desirable."<ref name=YEWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} *{{Commons category|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] pnweixtf71mraf8bz1z2vocaw8tbnef 9494984 9494983 2026-10-17T21:14:03Z Kani 670 /* Aspekto */ 9494984 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Flavorela pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis_maculifrons-2.jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Ilha Grande]], [[Rio de Janeiro (ŝtato)|Rio de Janeiro]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Flavorela pego''' ''V. maculifrons'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Yellow-eared Woodpecker ''Veniliornis maculifrons'' |volume=2016 |article-number=e.T22681225A92898419 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681225A92898419.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis maculifrons'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates maculifrons'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis maculifrons map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Flavorela pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis maculifrons'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi estas [[endemio]] de orienta [[Brazilo]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Flavorelan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Flavorela pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== La Flavorela pego longas proksimume 15 cm. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. La maskloj havas brunan kronon kun blankaj strioj kaj kelkaj ruĝaj pintoj, kaj la malantaŭa parto de la krono estas plejparte ruĝa. La ino havas oliveckoloran kronon kun palaj makuloj, kaj orkolorajn pintojn ĉe la plumoj en la malantaŭa parto. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte olivecbrunajn vizaĝojn kun blankecaj strioj kaj palan orflavan nukon. Iliaj supraj partoj estas plejparte flavecverdaj, foje kun bronza nuanco, kaj havas flavajn makulojn kaj striojn, precipe sur la pugo. Iliaj flugoplumoj estas malhelbrunaj kun palflavaj ĝis blankaj strioj. Ilia vosto estas malhelbruna, kun pli palaj strioj sur la plej multaj plumoj. Iliaj subaj partoj estas blankecaj kun mallarĝaj oliveckoloraj strioj, kiuj estas pli larĝaj sur la brusto kaj la flankoj. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruĝecaj, la longa beko nigreca kun pli pala bazo, kaj la kruroj estas olivkoloraj aŭ grizaj. Junuloj estas malpli brilaj ol plenkreskuloj; ili havas pli densajn striojn sur la supraj partoj kaj pli krudajn striojn sur la subaj partoj.<ref name=YEWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj A. Bonan (2020). Yellow-eared Woodpecker (''Dryobates maculifrons''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.yeewoo1.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== The yellow-eared woodpecker is found in eastern Brazil between the states of [[Bahia]] and [[Rio de Janeiro (state)|Rio de Janeiro]]. It inhabits lowlands and hills of the [[Atlantic Forest]], both [[Primary forest|primary]] and [[Secondary forest|secondary]], and is also found in parks.<ref name=YEWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The yellow-eared woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=YEWO-BOW/> ===Manĝado=== The yellow-eared woodpecker has been documented feeding on insect larvae and pecking on an avocado (''Persea americana''), but nothing else is known about its diet or foraging strategy.<ref name=YEWO-BOW/> ===Reproduktado=== The yellow-eared woodpecker's breeding season appears to include at least March to July. One nest hole was about {{convert|18|m|ft|-1|abbr=on}} up in a tree. Nothing else is known about the species' breeding biology.<ref name=YEWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-maculifrons |species=Flavorela pego}} ===Voĉon=== The yellow-eared woodpecker's vocalization is a "high, nasal, rising then slightly falling, chattering rattle" that lasts about five to seven seconds.<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the yellow-eared woodpecker as being of Least Concern. Though it has a somewhat limited range and an unknown population size, the latter is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It is not a well-known species. "Attempts to determine and subsequently monitor this species' population in this unique Brazilian habitat would appear to be desirable."<ref name=YEWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} *{{Commons category|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] ktl7c713zpfg5n1i2ojgj8tydg4wpd1 9494987 9494984 2026-10-17T21:17:30Z Kani 670 /* Distribuado kaj habitato */ 9494987 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Flavorela pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis_maculifrons-2.jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Ilha Grande]], [[Rio de Janeiro (ŝtato)|Rio de Janeiro]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Flavorela pego''' ''V. maculifrons'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Yellow-eared Woodpecker ''Veniliornis maculifrons'' |volume=2016 |article-number=e.T22681225A92898419 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681225A92898419.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis maculifrons'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates maculifrons'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis maculifrons map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Flavorela pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis maculifrons'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi estas [[endemio]] de orienta [[Brazilo]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Flavorelan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Flavorela pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== La Flavorela pego longas proksimume 15 cm. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. La maskloj havas brunan kronon kun blankaj strioj kaj kelkaj ruĝaj pintoj, kaj la malantaŭa parto de la krono estas plejparte ruĝa. La ino havas oliveckoloran kronon kun palaj makuloj, kaj orkolorajn pintojn ĉe la plumoj en la malantaŭa parto. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte olivecbrunajn vizaĝojn kun blankecaj strioj kaj palan orflavan nukon. Iliaj supraj partoj estas plejparte flavecverdaj, foje kun bronza nuanco, kaj havas flavajn makulojn kaj striojn, precipe sur la pugo. Iliaj flugoplumoj estas malhelbrunaj kun palflavaj ĝis blankaj strioj. Ilia vosto estas malhelbruna, kun pli palaj strioj sur la plej multaj plumoj. Iliaj subaj partoj estas blankecaj kun mallarĝaj oliveckoloraj strioj, kiuj estas pli larĝaj sur la brusto kaj la flankoj. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruĝecaj, la longa beko nigreca kun pli pala bazo, kaj la kruroj estas olivkoloraj aŭ grizaj. Junuloj estas malpli brilaj ol plenkreskuloj; ili havas pli densajn striojn sur la supraj partoj kaj pli krudajn striojn sur la subaj partoj.<ref name=YEWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj A. Bonan (2020). Yellow-eared Woodpecker (''Dryobates maculifrons''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.yeewoo1.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Flavorela pego troviĝas en orienta Brazilo, inter la ŝtatoj [[Bahio]] kaj [[Rio-de-Ĵanejro]]. Ĝi loĝas en malaltaj teroj kaj montetoj de la [[Atlantika Arbaro]] – kaj en [[praarbaro]] kaj en [[duaranga arbaro]] – kaj troveblas ankaŭ en parkoj.<ref name=YEWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The yellow-eared woodpecker is believed to be a year-round resident throughout its range.<ref name=YEWO-BOW/> ===Manĝado=== The yellow-eared woodpecker has been documented feeding on insect larvae and pecking on an avocado (''Persea americana''), but nothing else is known about its diet or foraging strategy.<ref name=YEWO-BOW/> ===Reproduktado=== The yellow-eared woodpecker's breeding season appears to include at least March to July. One nest hole was about {{convert|18|m|ft|-1|abbr=on}} up in a tree. Nothing else is known about the species' breeding biology.<ref name=YEWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-maculifrons |species=Flavorela pego}} ===Voĉon=== The yellow-eared woodpecker's vocalization is a "high, nasal, rising then slightly falling, chattering rattle" that lasts about five to seven seconds.<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the yellow-eared woodpecker as being of Least Concern. Though it has a somewhat limited range and an unknown population size, the latter is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It is not a well-known species. "Attempts to determine and subsequently monitor this species' population in this unique Brazilian habitat would appear to be desirable."<ref name=YEWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} *{{Commons category|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] eo3u3pkw3p8rf3w4nvl5bgnufydbnfh 9494991 9494987 2026-10-17T21:22:03Z Kani 670 /* Kutimaro */ 9494991 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Flavorela pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis_maculifrons-2.jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Ilha Grande]], [[Rio de Janeiro (ŝtato)|Rio de Janeiro]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Flavorela pego''' ''V. maculifrons'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Yellow-eared Woodpecker ''Veniliornis maculifrons'' |volume=2016 |article-number=e.T22681225A92898419 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681225A92898419.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis maculifrons'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates maculifrons'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis maculifrons map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Flavorela pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis maculifrons'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi estas [[endemio]] de orienta [[Brazilo]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Flavorelan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Flavorela pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== La Flavorela pego longas proksimume 15 cm. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. La maskloj havas brunan kronon kun blankaj strioj kaj kelkaj ruĝaj pintoj, kaj la malantaŭa parto de la krono estas plejparte ruĝa. La ino havas oliveckoloran kronon kun palaj makuloj, kaj orkolorajn pintojn ĉe la plumoj en la malantaŭa parto. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte olivecbrunajn vizaĝojn kun blankecaj strioj kaj palan orflavan nukon. Iliaj supraj partoj estas plejparte flavecverdaj, foje kun bronza nuanco, kaj havas flavajn makulojn kaj striojn, precipe sur la pugo. Iliaj flugoplumoj estas malhelbrunaj kun palflavaj ĝis blankaj strioj. Ilia vosto estas malhelbruna, kun pli palaj strioj sur la plej multaj plumoj. Iliaj subaj partoj estas blankecaj kun mallarĝaj oliveckoloraj strioj, kiuj estas pli larĝaj sur la brusto kaj la flankoj. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruĝecaj, la longa beko nigreca kun pli pala bazo, kaj la kruroj estas olivkoloraj aŭ grizaj. Junuloj estas malpli brilaj ol plenkreskuloj; ili havas pli densajn striojn sur la supraj partoj kaj pli krudajn striojn sur la subaj partoj.<ref name=YEWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj A. Bonan (2020). Yellow-eared Woodpecker (''Dryobates maculifrons''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.yeewoo1.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Flavorela pego troviĝas en orienta Brazilo, inter la ŝtatoj [[Bahio]] kaj [[Rio-de-Ĵanejro]]. Ĝi loĝas en malaltaj teroj kaj montetoj de la [[Atlantika Arbaro]] – kaj en [[praarbaro]] kaj en [[duaranga arbaro]] – kaj troveblas ankaŭ en parkoj.<ref name=YEWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Oni kredas, ke la Flavorela pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=YEWO-BOW/> ===Manĝado=== La Flavorela pego estas dokumentita manĝanta insekto-larvojn kaj bekanta [[avokado]]n (''Persea americana''), sed nenio alia estas konata pri ĝia dieto aŭ manĝoserĉa strategio.<ref name=YEWO-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Flavorela pego ŝajne ampleksas almenaŭ la periodon de marto ĝis julio. Unu nestotruo troviĝis proksimume 18 m alte en arbo. Nenio plia estas konata pri la reprodukta biologio de la specio.<ref name=YEWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-maculifrons |species=Flavorela pego}} ===Voĉon=== La voĉo de la Flavorela pego estas "alta, naza, ascendanta kaj poste iomete descenda, babilema krakado", kiu daŭras proksimume kvin ĝis sep sekundojn.<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the yellow-eared woodpecker as being of Least Concern. Though it has a somewhat limited range and an unknown population size, the latter is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It is not a well-known species. "Attempts to determine and subsequently monitor this species' population in this unique Brazilian habitat would appear to be desirable."<ref name=YEWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} *{{Commons category|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] 1dthv29vq9mjw0576saimd2189td93g 9494992 9494991 2026-10-17T21:24:21Z Kani 670 /* Statuso */ 9494992 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Flavorela pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis_maculifrons-2.jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Ilha Grande]], [[Rio de Janeiro (ŝtato)|Rio de Janeiro]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Flavorela pego''' ''V. maculifrons'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Yellow-eared Woodpecker ''Veniliornis maculifrons'' |volume=2016 |article-number=e.T22681225A92898419 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681225A92898419.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis maculifrons'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates maculifrons'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis maculifrons map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Flavorela pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis maculifrons'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi estas [[endemio]] de orienta [[Brazilo]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Flavorelan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Flavorela pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== La Flavorela pego longas proksimume 15 cm. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. La maskloj havas brunan kronon kun blankaj strioj kaj kelkaj ruĝaj pintoj, kaj la malantaŭa parto de la krono estas plejparte ruĝa. La ino havas oliveckoloran kronon kun palaj makuloj, kaj orkolorajn pintojn ĉe la plumoj en la malantaŭa parto. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte olivecbrunajn vizaĝojn kun blankecaj strioj kaj palan orflavan nukon. Iliaj supraj partoj estas plejparte flavecverdaj, foje kun bronza nuanco, kaj havas flavajn makulojn kaj striojn, precipe sur la pugo. Iliaj flugoplumoj estas malhelbrunaj kun palflavaj ĝis blankaj strioj. Ilia vosto estas malhelbruna, kun pli palaj strioj sur la plej multaj plumoj. Iliaj subaj partoj estas blankecaj kun mallarĝaj oliveckoloraj strioj, kiuj estas pli larĝaj sur la brusto kaj la flankoj. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruĝecaj, la longa beko nigreca kun pli pala bazo, kaj la kruroj estas olivkoloraj aŭ grizaj. Junuloj estas malpli brilaj ol plenkreskuloj; ili havas pli densajn striojn sur la supraj partoj kaj pli krudajn striojn sur la subaj partoj.<ref name=YEWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj A. Bonan (2020). Yellow-eared Woodpecker (''Dryobates maculifrons''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.yeewoo1.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Flavorela pego troviĝas en orienta Brazilo, inter la ŝtatoj [[Bahio]] kaj [[Rio-de-Ĵanejro]]. Ĝi loĝas en malaltaj teroj kaj montetoj de la [[Atlantika Arbaro]] – kaj en [[praarbaro]] kaj en [[duaranga arbaro]] – kaj troveblas ankaŭ en parkoj.<ref name=YEWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Oni kredas, ke la Flavorela pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=YEWO-BOW/> ===Manĝado=== La Flavorela pego estas dokumentita manĝanta insekto-larvojn kaj bekanta [[avokado]]n (''Persea americana''), sed nenio alia estas konata pri ĝia dieto aŭ manĝoserĉa strategio.<ref name=YEWO-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Flavorela pego ŝajne ampleksas almenaŭ la periodon de marto ĝis julio. Unu nestotruo troviĝis proksimume 18 m alte en arbo. Nenio plia estas konata pri la reprodukta biologio de la specio.<ref name=YEWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-maculifrons |species=Flavorela pego}} ===Voĉon=== La voĉo de la Flavorela pego estas "alta, naza, ascendanta kaj poste iomete descenda, babilema krakado", kiu daŭras proksimume kvin ĝis sep sekundojn.<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Flavorelan pego kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Kvankam ĝi havas iom limigitan disvastiĝareon kaj nekonatan populacigrandon, oni supozas, ke la populacio estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Yellow-eared Woodpecker ''Veniliornis maculifrons'' |volume=2016 |article-number=e.T22681225A92898419 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681225A92898419.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> Temas pri ne tre konata specio. "Klopodoj determini kaj poste monitori la populacion de tiu ĉi specio en tiu unika brazila vivejo ŝajnas dezirindaj."<ref name=YEWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} *{{Commons category|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] 0i3lp0bquohmcf3k15gci21nn2bs6fn 9494994 9494992 2026-10-17T21:35:12Z Kani 670 9494994 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Flavorela pego |koloro = pink |dosiero = Veniliornis_maculifrons-2.jpg |priskribo de dosiero = Masklo ĉe [[Ilha Grande]], [[Rio de Janeiro (ŝtato)|Rio de Janeiro]], [[Brazilo]] | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Flavorela pego''' ''V. maculifrons'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Yellow-eared Woodpecker ''Veniliornis maculifrons'' |volume=2016 |article-number=e.T22681225A92898419 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681225A92898419.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis maculifrons'' |dunomo aŭtoritato = ([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = ''Dryobates maculifrons'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis maculifrons map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Flavorela pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis maculifrons'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi estas [[endemio]] de orienta [[Brazilo]].<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]'' metas la Flavorelan pegon en la genron ''[[Veniliornis]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world''. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro 2022</ref><ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> La Flavorela pego estas [[monotipa]].<ref name=IOC12.2/> ==Aspekto== La Flavorela pego longas proksimume 15 cm. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. La maskloj havas brunan kronon kun blankaj strioj kaj kelkaj ruĝaj pintoj, kaj la malantaŭa parto de la krono estas plejparte ruĝa. La ino havas oliveckoloran kronon kun palaj makuloj, kaj orkolorajn pintojn ĉe la plumoj en la malantaŭa parto. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas plejparte olivecbrunajn vizaĝojn kun blankecaj strioj kaj palan orflavan nukon. Iliaj supraj partoj estas plejparte flavecverdaj, foje kun bronza nuanco, kaj havas flavajn makulojn kaj striojn, precipe sur la pugo. Iliaj flugoplumoj estas malhelbrunaj kun palflavaj ĝis blankaj strioj. Ilia vosto estas malhelbruna, kun pli palaj strioj sur la plej multaj plumoj. Iliaj subaj partoj estas blankecaj kun mallarĝaj oliveckoloraj strioj, kiuj estas pli larĝaj sur la brusto kaj la flankoj. La irisoj estas malhelbrunaj ĝis ruĝecaj, la longa beko nigreca kun pli pala bazo, kaj la kruroj estas olivkoloraj aŭ grizaj. Junuloj estas malpli brilaj ol plenkreskuloj; ili havas pli densajn striojn sur la supraj partoj kaj pli krudajn striojn sur la subaj partoj.<ref name=YEWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj A. Bonan (2020). Yellow-eared Woodpecker (''Dryobates maculifrons''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.yeewoo1.01] Alirita la 25an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La Flavorela pego troviĝas en orienta Brazilo, inter la ŝtatoj [[Bahio]] kaj [[Rio-de-Ĵanejro]]. Ĝi loĝas en malaltaj teroj kaj montetoj de la [[Atlantika Arbaro]] – kaj en [[praarbaro]] kaj en [[duaranga arbaro]] – kaj troveblas ankaŭ en parkoj.<ref name=YEWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Oni kredas, ke la Flavorela pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo.<ref name=YEWO-BOW/> ===Manĝado=== La Flavorela pego estas dokumentita manĝanta insekto-larvojn kaj bekanta [[avokado]]n (''Persea americana''), sed nenio alia estas konata pri ĝia dieto aŭ manĝoserĉa strategio.<ref name=YEWO-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Flavorela pego ŝajne ampleksas almenaŭ la periodon de marto ĝis julio. Unu nestotruo troviĝis proksimume 18 m alte en arbo. Nenio plia estas konata pri la reprodukta biologio de la specio.<ref name=YEWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-maculifrons |species=Flavorela pego}} ===Voĉon=== La voĉo de la Flavorela pego estas "alta, naza, ascendanta kaj poste iomete descenda, babilema krakado", kiu daŭras proksimume kvin ĝis sep sekundojn.<ref name=Ridgely2>{{cite book | last =Ridgely | first =Robert S. | last2 =Greenfield | first2 =Paul J. | title =The Birds of Ecuador: Field Guide | publisher =Cornell University Press | volume = II| date =2001 | location =Ithaca | page =194 | isbn =978-0-8014-8721-7 }}</ref> ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Flavorelan pego kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Kvankam ĝi havas iom limigitan disvastiĝareon kaj nekonatan populacigrandon, oni supozas, ke la populacio estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Yellow-eared Woodpecker ''Veniliornis maculifrons'' |volume=2016 |article-number=e.T22681225A92898419 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681225A92898419.en |access-date=25a de Januaro 2023}}</ref> Temas pri ne tre konata specio. "Klopodoj determini kaj poste monitori la populacion de tiu ĉi specio en tiu unika brazila vivejo ŝajnas dezirindaj."<ref name=YEWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} *{{Commons category|Veniliornis maculifrons|''Veniliornis maculifrons''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] tmbgipldv44f7ewl1ccilz1jz0yxytq 0 955064 9494985 2026-10-17T21:15:07Z Kani 670 Alidirektigis al [[Flavorela pego]] 9494985 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Flavorela pego]] 417w3fe0mdxszyfhwvhe50au0rv1ggi 0 955065 9494995 2026-10-17T21:39:28Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Stria pego |koloro = pink |dosiero = Carpinterito, Bío Bío, Chile.jpg |priskribo de dosiero = Tomé, Bío Bío, Ĉilio | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |s..." 9494995 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Stria pego |koloro = pink |dosiero = Carpinterito, Bío Bío, Chile.jpg |priskribo de dosiero = Tomé, Bío Bío, Ĉilio | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Stria pego''' ''V. lignarius'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis lignarius'' |dunomo aŭtoritato = ([[Juan Ignacio Molina|Molina]], 1782) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus lignarius'' *''Dendrocopos lignarius'' *''Picoides lignarius'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis lignarius map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Stria pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis lignarius'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio kaj Ĉilio.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== The striped woodpecker was originally described as ''Picus Lignarius''.<ref>{{cite book | last =Molina | first =G.I. | author-link =Juan Ignacio Molina | title =Saggio sulla storia naturale del Chili | date = 1782| page =236 | language =it | url =https://bibdigital.rjb.csic.es/viewer/9635/?offset=#page=237&viewer=picture&o=bookmark&n=0&q= }}</ref> It was later placed in ''Dyctiopicus'', which was merged into ''Dendrocopos'', which in turn was merged into ''[[Picoides]]'' where it and its [[sister species]] the [[checkered woodpecker]] (''V. mixtus'') were considered outliers. In 2006, Moore et al. published research on [[mtDNA]] [[Cytochrome c oxidase|COI]] and [[cyt b|Cyt ''b'']] [[DNA sequence|sequences]] which suggested that the two belong in genus ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies [[convergent evolution]] of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> That treatment is now (2023) followed by the [[International Ornithological Committee]] and [[BirdLife International]]'s ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW and BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Available at: http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip retrieved December 13, 2022</ref> However, starting in 2018, the [[American Ornithological Society]] and the [[Clements taxonomy]] moved all species of genus ''Veniliornis'' into genus ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, and Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 retrieved December 13, 2022</ref><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, and C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Downloaded from https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/ retrieved November 10, 2022</ref> In addition, there have been suggestions that the striped and checkered woodpeckers are [[conspecific]].<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, and G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01 retrieved January 23, 2023</ref> The striped woodpecker is treated as [[monotypic]] by all of the above taxonomic systems. However, the population in Bolivia differs in several ways from that further south and may deserve to be treated as a subspecies or species ''V.'' (or ''D.'') ''(lignarius) puncticeps''.<ref name=STWO-BOW/> [[File:Striped woodpecker (Picoides lignarius) - Torres del Paine National Park 08.jpg|thumb|left|En la Nacia Parko Torres del Paine, Ĉilio]] ==Aspekto== The striped woodpecker is {{convert|15|to|16|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|35|to|39|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Adults of both sexes have a black forehead and crown, a blackish hindneck, and a generally white face with a blackish stripe back and down from the eye and a black [[Cheek|malar]] stripe. Males have some streaks or spots on the crown and a red to orange-red nape. The female's nape is black where the male's is red and its crown usually is solid black. Both sexes' upperparts are brownish black, with white scallops on northern birds and narrow white bars on southern ones. Their flight feathers are barred black and white. Their tail is dark brownish black with narrow white or buff-white bars. Their underparts are white with a yellow or buff tinge, and black streaks on the breast and belly and black bars on the flanks and undertail [[Covert feather|coverts]]. Juveniles are duller and browner than adults, with irregular bars on their upperparts and heavy streaks and bars on their underparts. Males have a red crown and females a small red patch on the crown.<ref name=STWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The striped woodpecker has two disjunct populations. One is in west-central and southern Bolivia and extreme northern Argentina. The other is in central and southern Chile and southwestern Argentina. It inhabits a variety of landscapes, most of them semi-open to open forest. They include moist to humid forests dominated by ''[[Nothofagus]]'' or ''[[Podocarpus]]'', ''[[Polylepis]]'' woodland, and dryer areas with cacti and scattered trees. In the north it also occurs in the interior of mature wet forest with watercourses, and both north and south occurs in lightly treed pastures, orchards and plantations, and gardens. In elevation it ranges between {{convert|1600|and|4000|m|ft|abbr=on}} in Bolivia but only up to {{convert|1800|m|ft|abbr=on}} in Chile and {{convert|2700|m|ft|abbr=on}} in Argentina.<ref name=STWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The striped woodpecker is a year-round resident throughout its range but for some elevational changes between winter and summer. Reports of northward winter migration from the south appear to be inaccurate.<ref name=STWO-BOW/> ===Manĝado=== The striped woodpecker usually forages alone but occasionally joins [[mixed-species feeding flock]]s. Its diet has not been defined in detail but it is known to feed on adult and larval insects. It takes its food mainly by gleaning and probing but also pecks and hammers to reach below the substrate surface.<ref name=STWO-BOW/> ===Reproduktado=== The striped woodpecker is believed to nest between June and September in Bolivia and between October and January in Chile and Argentina. It excavates a nest cavity in a tree or cactus, typically between about {{convert|2|and|12|m|ft|sigfig=1|abbr=on}} above the ground. The clutch size is three to five eggs; the incubation period and time to fledging are not known. Both sexes provision nestlings.<ref name=STWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-lignarius |species=Stria pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the striped woodpecker as being of Least Concern. It has a large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several national parks in Chile and Argentina but is poorly known and "requires study".<ref name=STWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} *{{Commons category|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Ĉilio]] csetq8gmoxwkk2sck56i2zy4qcoe8gm 9494999 9494995 2026-10-17T22:05:51Z Kani 670 /* Taksonomio kaj sistematiko */ 9494999 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Stria pego |koloro = pink |dosiero = Carpinterito, Bío Bío, Chile.jpg |priskribo de dosiero = Tomé, Bío Bío, Ĉilio | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Stria pego''' ''V. lignarius'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis lignarius'' |dunomo aŭtoritato = ([[Juan Ignacio Molina|Molina]], 1782) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus lignarius'' *''Dendrocopos lignarius'' *''Picoides lignarius'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis lignarius map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Stria pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis lignarius'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio kaj Ĉilio.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Stria pego estis dekomence priskribita kiel ''Picus Lignarius''.<ref>{{cite book | last =Molina | first =G.I. | author-link =Juan Ignacio Molina | title =Saggio sulla storia naturale del Chili | date = 1782| page =236 | language =it | url =https://bibdigital.rjb.csic.es/viewer/9635/?offset=#page=237&viewer=picture&o=bookmark&n=0&q= }}</ref> Ĝi poste estis metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Ŝaktabula pego]] (''V. mixtus'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies [[convergent evolution]] of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La Stria pego estas traktitas kiel [[monotipa]] fare de ĉiuj el la supraj taksonomiaj sistemoj. Tamen, la populacio en Bolivio diferencas laŭ kelkaj manieroj el tiu pli suda kaj ebla ĝi meritas traktadon kiel subspecio aŭ specio ''V.'' (aŭ ''D.'') ''(lignarius) puncticeps''.<ref name=STWO-BOW/> [[File:Striped woodpecker (Picoides lignarius) - Torres del Paine National Park 08.jpg|thumb|left|En la Nacia Parko Torres del Paine, Ĉilio]] ==Aspekto== The striped woodpecker is {{convert|15|to|16|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|35|to|39|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Adults of both sexes have a black forehead and crown, a blackish hindneck, and a generally white face with a blackish stripe back and down from the eye and a black [[Cheek|malar]] stripe. Males have some streaks or spots on the crown and a red to orange-red nape. The female's nape is black where the male's is red and its crown usually is solid black. Both sexes' upperparts are brownish black, with white scallops on northern birds and narrow white bars on southern ones. Their flight feathers are barred black and white. Their tail is dark brownish black with narrow white or buff-white bars. Their underparts are white with a yellow or buff tinge, and black streaks on the breast and belly and black bars on the flanks and undertail [[Covert feather|coverts]]. Juveniles are duller and browner than adults, with irregular bars on their upperparts and heavy streaks and bars on their underparts. Males have a red crown and females a small red patch on the crown.<ref name=STWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The striped woodpecker has two disjunct populations. One is in west-central and southern Bolivia and extreme northern Argentina. The other is in central and southern Chile and southwestern Argentina. It inhabits a variety of landscapes, most of them semi-open to open forest. They include moist to humid forests dominated by ''[[Nothofagus]]'' or ''[[Podocarpus]]'', ''[[Polylepis]]'' woodland, and dryer areas with cacti and scattered trees. In the north it also occurs in the interior of mature wet forest with watercourses, and both north and south occurs in lightly treed pastures, orchards and plantations, and gardens. In elevation it ranges between {{convert|1600|and|4000|m|ft|abbr=on}} in Bolivia but only up to {{convert|1800|m|ft|abbr=on}} in Chile and {{convert|2700|m|ft|abbr=on}} in Argentina.<ref name=STWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The striped woodpecker is a year-round resident throughout its range but for some elevational changes between winter and summer. Reports of northward winter migration from the south appear to be inaccurate.<ref name=STWO-BOW/> ===Manĝado=== The striped woodpecker usually forages alone but occasionally joins [[mixed-species feeding flock]]s. Its diet has not been defined in detail but it is known to feed on adult and larval insects. It takes its food mainly by gleaning and probing but also pecks and hammers to reach below the substrate surface.<ref name=STWO-BOW/> ===Reproduktado=== The striped woodpecker is believed to nest between June and September in Bolivia and between October and January in Chile and Argentina. It excavates a nest cavity in a tree or cactus, typically between about {{convert|2|and|12|m|ft|sigfig=1|abbr=on}} above the ground. The clutch size is three to five eggs; the incubation period and time to fledging are not known. Both sexes provision nestlings.<ref name=STWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-lignarius |species=Stria pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the striped woodpecker as being of Least Concern. It has a large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several national parks in Chile and Argentina but is poorly known and "requires study".<ref name=STWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} *{{Commons category|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Ĉilio]] 3y41xl2em5q3m0aj2w6zgwakjpbu4fw 9495000 9494999 2026-10-17T22:11:13Z Kani 670 /* Aspekto */ 9495000 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Stria pego |koloro = pink |dosiero = Carpinterito, Bío Bío, Chile.jpg |priskribo de dosiero = Tomé, Bío Bío, Ĉilio | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Stria pego''' ''V. lignarius'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis lignarius'' |dunomo aŭtoritato = ([[Juan Ignacio Molina|Molina]], 1782) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus lignarius'' *''Dendrocopos lignarius'' *''Picoides lignarius'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis lignarius map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Stria pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis lignarius'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio kaj Ĉilio.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Stria pego estis dekomence priskribita kiel ''Picus Lignarius''.<ref>{{cite book | last =Molina | first =G.I. | author-link =Juan Ignacio Molina | title =Saggio sulla storia naturale del Chili | date = 1782| page =236 | language =it | url =https://bibdigital.rjb.csic.es/viewer/9635/?offset=#page=237&viewer=picture&o=bookmark&n=0&q= }}</ref> Ĝi poste estis metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Ŝaktabula pego]] (''V. mixtus'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies [[convergent evolution]] of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La Stria pego estas traktitas kiel [[monotipa]] fare de ĉiuj el la supraj taksonomiaj sistemoj. Tamen, la populacio en Bolivio diferencas laŭ kelkaj manieroj el tiu pli suda kaj ebla ĝi meritas traktadon kiel subspecio aŭ specio ''V.'' (aŭ ''D.'') ''(lignarius) puncticeps''.<ref name=STWO-BOW/> [[File:Striped woodpecker (Picoides lignarius) - Torres del Paine National Park 08.jpg|thumb|left|En la Nacia Parko Torres del Paine, Ĉilio]] ==Aspekto== La Stria pego longas 15 ĝis 16 cm kaj pezas 35 ĝis 39 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas nigrajn frunton kaj kronon, nigrecan malantaŭan kolon, kaj ĝenerale blankan vizaĝon kun nigreca strio, kiu etendiĝas malantaŭen kaj malsupren de la okulo, kaj krome nigran vangostrion. Maskloj havas kelkajn strietojn aŭ makulojn sur la krono kaj ruĝan ĝis oranĝruĝan nukon. La nuko de la ino estas nigra tie, kie tiu de la masklo estas ruĝa, kaj ties krono estas kutime tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas brunecnigraj; ĉe nordaj birdoj ili montras blankajn skvamecajn markojn, dum ĉe sudaj birdoj estas mallarĝaj blankaj strioj. Iliaj flugoplumoj estas nigre-blanke striecaj. La vosto estas malhelbrun-nigra kun mallarĝaj blankaj aŭ flavec-blankaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flaveca aŭ sablokolora nuanco, havante nigrajn strietojn sur la brusto kaj ventro, kaj nigrajn striojn sur la flankoj kaj la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj; ili havas neregulajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn strietojn kaj striojn sur la subaj partoj. Maskloj havas ruĝan kronon, dum inoj havas malgrandan ruĝan makulon sur la krono.<ref name=STWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The striped woodpecker has two disjunct populations. One is in west-central and southern Bolivia and extreme northern Argentina. The other is in central and southern Chile and southwestern Argentina. It inhabits a variety of landscapes, most of them semi-open to open forest. They include moist to humid forests dominated by ''[[Nothofagus]]'' or ''[[Podocarpus]]'', ''[[Polylepis]]'' woodland, and dryer areas with cacti and scattered trees. In the north it also occurs in the interior of mature wet forest with watercourses, and both north and south occurs in lightly treed pastures, orchards and plantations, and gardens. In elevation it ranges between {{convert|1600|and|4000|m|ft|abbr=on}} in Bolivia but only up to {{convert|1800|m|ft|abbr=on}} in Chile and {{convert|2700|m|ft|abbr=on}} in Argentina.<ref name=STWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The striped woodpecker is a year-round resident throughout its range but for some elevational changes between winter and summer. Reports of northward winter migration from the south appear to be inaccurate.<ref name=STWO-BOW/> ===Manĝado=== The striped woodpecker usually forages alone but occasionally joins [[mixed-species feeding flock]]s. Its diet has not been defined in detail but it is known to feed on adult and larval insects. It takes its food mainly by gleaning and probing but also pecks and hammers to reach below the substrate surface.<ref name=STWO-BOW/> ===Reproduktado=== The striped woodpecker is believed to nest between June and September in Bolivia and between October and January in Chile and Argentina. It excavates a nest cavity in a tree or cactus, typically between about {{convert|2|and|12|m|ft|sigfig=1|abbr=on}} above the ground. The clutch size is three to five eggs; the incubation period and time to fledging are not known. Both sexes provision nestlings.<ref name=STWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-lignarius |species=Stria pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the striped woodpecker as being of Least Concern. It has a large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several national parks in Chile and Argentina but is poorly known and "requires study".<ref name=STWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} *{{Commons category|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Ĉilio]] 0q7nyxejnggve0kzos7xr1zy7tyiydn 9495001 9495000 2026-10-17T22:14:43Z Kani 670 /* Distribuado kaj habitato */ 9495001 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Stria pego |koloro = pink |dosiero = Carpinterito, Bío Bío, Chile.jpg |priskribo de dosiero = Tomé, Bío Bío, Ĉilio | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Stria pego''' ''V. lignarius'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis lignarius'' |dunomo aŭtoritato = ([[Juan Ignacio Molina|Molina]], 1782) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus lignarius'' *''Dendrocopos lignarius'' *''Picoides lignarius'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis lignarius map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Stria pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis lignarius'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio kaj Ĉilio.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Stria pego estis dekomence priskribita kiel ''Picus Lignarius''.<ref>{{cite book | last =Molina | first =G.I. | author-link =Juan Ignacio Molina | title =Saggio sulla storia naturale del Chili | date = 1782| page =236 | language =it | url =https://bibdigital.rjb.csic.es/viewer/9635/?offset=#page=237&viewer=picture&o=bookmark&n=0&q= }}</ref> Ĝi poste estis metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Ŝaktabula pego]] (''V. mixtus'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies [[convergent evolution]] of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La Stria pego estas traktitas kiel [[monotipa]] fare de ĉiuj el la supraj taksonomiaj sistemoj. Tamen, la populacio en Bolivio diferencas laŭ kelkaj manieroj el tiu pli suda kaj ebla ĝi meritas traktadon kiel subspecio aŭ specio ''V.'' (aŭ ''D.'') ''(lignarius) puncticeps''.<ref name=STWO-BOW/> [[File:Striped woodpecker (Picoides lignarius) - Torres del Paine National Park 08.jpg|thumb|left|En la Nacia Parko Torres del Paine, Ĉilio]] ==Aspekto== La Stria pego longas 15 ĝis 16 cm kaj pezas 35 ĝis 39 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas nigrajn frunton kaj kronon, nigrecan malantaŭan kolon, kaj ĝenerale blankan vizaĝon kun nigreca strio, kiu etendiĝas malantaŭen kaj malsupren de la okulo, kaj krome nigran vangostrion. Maskloj havas kelkajn strietojn aŭ makulojn sur la krono kaj ruĝan ĝis oranĝruĝan nukon. La nuko de la ino estas nigra tie, kie tiu de la masklo estas ruĝa, kaj ties krono estas kutime tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas brunecnigraj; ĉe nordaj birdoj ili montras blankajn skvamecajn markojn, dum ĉe sudaj birdoj estas mallarĝaj blankaj strioj. Iliaj flugoplumoj estas nigre-blanke striecaj. La vosto estas malhelbrun-nigra kun mallarĝaj blankaj aŭ flavec-blankaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flaveca aŭ sablokolora nuanco, havante nigrajn strietojn sur la brusto kaj ventro, kaj nigrajn striojn sur la flankoj kaj la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj; ili havas neregulajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn strietojn kaj striojn sur la subaj partoj. Maskloj havas ruĝan kronon, dum inoj havas malgrandan ruĝan makulon sur la krono.<ref name=STWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La Stria pego havas du apartajn populaciojn. Unu troviĝas en la okcident-centra kaj suda Bolivio kaj en la pleja nordo de Argentino. La alia troviĝas en la centra kaj suda Ĉilio kaj en la sudokcidenta Argentino. Ĝi loĝas en diversaj pejzaĝoj, plejparte en duonmalfermaj ĝis malfermaj arbaroj. Tiuj inkluzivas malsekajn ĝis humidajn [[arbaro]]jn, en kiuj superregas ''[[Nothofagus]]'' aŭ ''[[Podocarpus]]'', arbarerojn de ''[[Polylepis]]'', kaj pli sekajn regionojn kun [[kakto]]j kaj disaj arboj. En la nordo ĝi ĉeestas ankaŭ en la interno de maturaj, malsekaj arbaroj kun akvofluoj; kaj kaj en la nordo kaj en la sudo ĝi troviĝas en [[paŝtejo]]j kun malabunda arbaro, en [[fruktoĝardeno]]j, [[plantejo]]j kaj [[ĝardeno]]j. Rilate al la alteco, ĝi vivas inter 1 600 kaj 4 000 m en Bolivio, sed en Ĉilio nur ĝis 1 800 m, kaj en Argentino ĝis 2 700 m.<ref name=STWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== The striped woodpecker is a year-round resident throughout its range but for some elevational changes between winter and summer. Reports of northward winter migration from the south appear to be inaccurate.<ref name=STWO-BOW/> ===Manĝado=== The striped woodpecker usually forages alone but occasionally joins [[mixed-species feeding flock]]s. Its diet has not been defined in detail but it is known to feed on adult and larval insects. It takes its food mainly by gleaning and probing but also pecks and hammers to reach below the substrate surface.<ref name=STWO-BOW/> ===Reproduktado=== The striped woodpecker is believed to nest between June and September in Bolivia and between October and January in Chile and Argentina. It excavates a nest cavity in a tree or cactus, typically between about {{convert|2|and|12|m|ft|sigfig=1|abbr=on}} above the ground. The clutch size is three to five eggs; the incubation period and time to fledging are not known. Both sexes provision nestlings.<ref name=STWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-lignarius |species=Stria pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the striped woodpecker as being of Least Concern. It has a large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several national parks in Chile and Argentina but is poorly known and "requires study".<ref name=STWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} *{{Commons category|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Ĉilio]] grj07khk3ha67jry8vyr3kn1t3sso2a 9495002 9495001 2026-10-17T22:18:56Z Kani 670 /* Kutimaro */ 9495002 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Stria pego |koloro = pink |dosiero = Carpinterito, Bío Bío, Chile.jpg |priskribo de dosiero = Tomé, Bío Bío, Ĉilio | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Stria pego''' ''V. lignarius'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis lignarius'' |dunomo aŭtoritato = ([[Juan Ignacio Molina|Molina]], 1782) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus lignarius'' *''Dendrocopos lignarius'' *''Picoides lignarius'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis lignarius map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Stria pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis lignarius'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio kaj Ĉilio.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Stria pego estis dekomence priskribita kiel ''Picus Lignarius''.<ref>{{cite book | last =Molina | first =G.I. | author-link =Juan Ignacio Molina | title =Saggio sulla storia naturale del Chili | date = 1782| page =236 | language =it | url =https://bibdigital.rjb.csic.es/viewer/9635/?offset=#page=237&viewer=picture&o=bookmark&n=0&q= }}</ref> Ĝi poste estis metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Ŝaktabula pego]] (''V. mixtus'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies [[convergent evolution]] of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La Stria pego estas traktitas kiel [[monotipa]] fare de ĉiuj el la supraj taksonomiaj sistemoj. Tamen, la populacio en Bolivio diferencas laŭ kelkaj manieroj el tiu pli suda kaj ebla ĝi meritas traktadon kiel subspecio aŭ specio ''V.'' (aŭ ''D.'') ''(lignarius) puncticeps''.<ref name=STWO-BOW/> [[File:Striped woodpecker (Picoides lignarius) - Torres del Paine National Park 08.jpg|thumb|left|En la Nacia Parko Torres del Paine, Ĉilio]] ==Aspekto== La Stria pego longas 15 ĝis 16 cm kaj pezas 35 ĝis 39 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas nigrajn frunton kaj kronon, nigrecan malantaŭan kolon, kaj ĝenerale blankan vizaĝon kun nigreca strio, kiu etendiĝas malantaŭen kaj malsupren de la okulo, kaj krome nigran vangostrion. Maskloj havas kelkajn strietojn aŭ makulojn sur la krono kaj ruĝan ĝis oranĝruĝan nukon. La nuko de la ino estas nigra tie, kie tiu de la masklo estas ruĝa, kaj ties krono estas kutime tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas brunecnigraj; ĉe nordaj birdoj ili montras blankajn skvamecajn markojn, dum ĉe sudaj birdoj estas mallarĝaj blankaj strioj. Iliaj flugoplumoj estas nigre-blanke striecaj. La vosto estas malhelbrun-nigra kun mallarĝaj blankaj aŭ flavec-blankaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flaveca aŭ sablokolora nuanco, havante nigrajn strietojn sur la brusto kaj ventro, kaj nigrajn striojn sur la flankoj kaj la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj; ili havas neregulajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn strietojn kaj striojn sur la subaj partoj. Maskloj havas ruĝan kronon, dum inoj havas malgrandan ruĝan makulon sur la krono.<ref name=STWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La Stria pego havas du apartajn populaciojn. Unu troviĝas en la okcident-centra kaj suda Bolivio kaj en la pleja nordo de Argentino. La alia troviĝas en la centra kaj suda Ĉilio kaj en la sudokcidenta Argentino. Ĝi loĝas en diversaj pejzaĝoj, plejparte en duonmalfermaj ĝis malfermaj arbaroj. Tiuj inkluzivas malsekajn ĝis humidajn [[arbaro]]jn, en kiuj superregas ''[[Nothofagus]]'' aŭ ''[[Podocarpus]]'', arbarerojn de ''[[Polylepis]]'', kaj pli sekajn regionojn kun [[kakto]]j kaj disaj arboj. En la nordo ĝi ĉeestas ankaŭ en la interno de maturaj, malsekaj arbaroj kun akvofluoj; kaj kaj en la nordo kaj en la sudo ĝi troviĝas en [[paŝtejo]]j kun malabunda arbaro, en [[fruktoĝardeno]]j, [[plantejo]]j kaj [[ĝardeno]]j. Rilate al la alteco, ĝi vivas inter 1 600 kaj 4 000 m en Bolivio, sed en Ĉilio nur ĝis 1 800 m, kaj en Argentino ĝis 2 700 m.<ref name=STWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Stria pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo, kvankam okazas iuj ŝanĝoj laŭ alteco inter vintro kaj somero. Raportoj pri vintra migrado norden el la sudo ŝajne estas malĝustaj.<ref name=STWO-BOW/> ===Manĝado=== La Stria pego kutime serĉas manĝaĵon sola, sed foje aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝia dieto ne estas detale difinita, sed oni scias, ke ĝi manĝas plenkreskajn insektojn kaj larvojn. Ĝi akiras sian manĝaĵon ĉefe per kolektado de surfacaj predoj kaj per esplorado de fendoj, sed ankaŭ per bekado kaj martelado por atingi sub la surfacon de la substrato.<ref name=STWO-BOW/> ===Reproduktado=== Oni kredas, ke la Stria pego nestas inter junio kaj septembro en Bolivio, kaj inter oktobro kaj januaro en Ĉilio kaj Argentino. Ĝi elfosas nestokavon en arbo aŭ [[kakto]], kutime proksimume 2 ĝis 12 metrojn super la grundo. La ovaro konsistas el tri ĝis kvin ovoj; la kovodaŭro kaj la tempo ĝis la [[elnestiĝo]] de la idoj ne estas konataj. Ambaŭ seksoj nutras la idojn.<ref name=STWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-lignarius |species=Stria pego}} ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the striped woodpecker as being of Least Concern. It has a large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several national parks in Chile and Argentina but is poorly known and "requires study".<ref name=STWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} *{{Commons category|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Ĉilio]] nj49dhnz36q9k695nl3qo61g7g4bxiq 9495003 9495002 2026-10-17T22:21:05Z Kani 670 /* Statuso */ 9495003 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Stria pego |koloro = pink |dosiero = Carpinterito, Bío Bío, Chile.jpg |priskribo de dosiero = Tomé, Bío Bío, Ĉilio | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Stria pego''' ''V. lignarius'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis lignarius'' |dunomo aŭtoritato = ([[Juan Ignacio Molina|Molina]], 1782) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus lignarius'' *''Dendrocopos lignarius'' *''Picoides lignarius'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis lignarius map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Stria pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis lignarius'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio kaj Ĉilio.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Stria pego estis dekomence priskribita kiel ''Picus Lignarius''.<ref>{{cite book | last =Molina | first =G.I. | author-link =Juan Ignacio Molina | title =Saggio sulla storia naturale del Chili | date = 1782| page =236 | language =it | url =https://bibdigital.rjb.csic.es/viewer/9635/?offset=#page=237&viewer=picture&o=bookmark&n=0&q= }}</ref> Ĝi poste estis metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Ŝaktabula pego]] (''V. mixtus'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies [[convergent evolution]] of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La Stria pego estas traktitas kiel [[monotipa]] fare de ĉiuj el la supraj taksonomiaj sistemoj. Tamen, la populacio en Bolivio diferencas laŭ kelkaj manieroj el tiu pli suda kaj ebla ĝi meritas traktadon kiel subspecio aŭ specio ''V.'' (aŭ ''D.'') ''(lignarius) puncticeps''.<ref name=STWO-BOW/> [[File:Striped woodpecker (Picoides lignarius) - Torres del Paine National Park 08.jpg|thumb|left|En la Nacia Parko Torres del Paine, Ĉilio]] ==Aspekto== La Stria pego longas 15 ĝis 16 cm kaj pezas 35 ĝis 39 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas nigrajn frunton kaj kronon, nigrecan malantaŭan kolon, kaj ĝenerale blankan vizaĝon kun nigreca strio, kiu etendiĝas malantaŭen kaj malsupren de la okulo, kaj krome nigran vangostrion. Maskloj havas kelkajn strietojn aŭ makulojn sur la krono kaj ruĝan ĝis oranĝruĝan nukon. La nuko de la ino estas nigra tie, kie tiu de la masklo estas ruĝa, kaj ties krono estas kutime tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas brunecnigraj; ĉe nordaj birdoj ili montras blankajn skvamecajn markojn, dum ĉe sudaj birdoj estas mallarĝaj blankaj strioj. Iliaj flugoplumoj estas nigre-blanke striecaj. La vosto estas malhelbrun-nigra kun mallarĝaj blankaj aŭ flavec-blankaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flaveca aŭ sablokolora nuanco, havante nigrajn strietojn sur la brusto kaj ventro, kaj nigrajn striojn sur la flankoj kaj la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj; ili havas neregulajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn strietojn kaj striojn sur la subaj partoj. Maskloj havas ruĝan kronon, dum inoj havas malgrandan ruĝan makulon sur la krono.<ref name=STWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La Stria pego havas du apartajn populaciojn. Unu troviĝas en la okcident-centra kaj suda Bolivio kaj en la pleja nordo de Argentino. La alia troviĝas en la centra kaj suda Ĉilio kaj en la sudokcidenta Argentino. Ĝi loĝas en diversaj pejzaĝoj, plejparte en duonmalfermaj ĝis malfermaj arbaroj. Tiuj inkluzivas malsekajn ĝis humidajn [[arbaro]]jn, en kiuj superregas ''[[Nothofagus]]'' aŭ ''[[Podocarpus]]'', arbarerojn de ''[[Polylepis]]'', kaj pli sekajn regionojn kun [[kakto]]j kaj disaj arboj. En la nordo ĝi ĉeestas ankaŭ en la interno de maturaj, malsekaj arbaroj kun akvofluoj; kaj kaj en la nordo kaj en la sudo ĝi troviĝas en [[paŝtejo]]j kun malabunda arbaro, en [[fruktoĝardeno]]j, [[plantejo]]j kaj [[ĝardeno]]j. Rilate al la alteco, ĝi vivas inter 1 600 kaj 4 000 m en Bolivio, sed en Ĉilio nur ĝis 1 800 m, kaj en Argentino ĝis 2 700 m.<ref name=STWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Stria pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo, kvankam okazas iuj ŝanĝoj laŭ alteco inter vintro kaj somero. Raportoj pri vintra migrado norden el la sudo ŝajne estas malĝustaj.<ref name=STWO-BOW/> ===Manĝado=== La Stria pego kutime serĉas manĝaĵon sola, sed foje aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝia dieto ne estas detale difinita, sed oni scias, ke ĝi manĝas plenkreskajn insektojn kaj larvojn. Ĝi akiras sian manĝaĵon ĉefe per kolektado de surfacaj predoj kaj per esplorado de fendoj, sed ankaŭ per bekado kaj martelado por atingi sub la surfacon de la substrato.<ref name=STWO-BOW/> ===Reproduktado=== Oni kredas, ke la Stria pego nestas inter junio kaj septembro en Bolivio, kaj inter oktobro kaj januaro en Ĉilio kaj Argentino. Ĝi elfosas nestokavon en arbo aŭ [[kakto]], kutime proksimume 2 ĝis 12 metrojn super la grundo. La ovaro konsistas el tri ĝis kvin ovoj; la kovodaŭro kaj la tempo ĝis la [[elnestiĝo]] de la idoj ne estas konataj. Ambaŭ seksoj nutras la idojn.<ref name=STWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-lignarius |species=Stria pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Strian pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas vastan disvastiĝareon, kaj kvankam la grandeco de ĝia populacio ne estas konata, oni kredas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi troviĝas en pluraj naciaj parkoj en Ĉilio kaj Argentino, sed estas malmulte konata kaj "postulas esploradon".<ref name=STWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} *{{Commons category|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Ĉilio]] m8kfvbod6jp5qcsiaqt2s1v64jbvide 9495004 9495003 2026-10-17T22:21:40Z Kani 670 /* Taksonomio kaj sistematiko */ 9495004 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Stria pego |koloro = pink |dosiero = Carpinterito, Bío Bío, Chile.jpg |priskribo de dosiero = Tomé, Bío Bío, Ĉilio | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Stria pego''' ''V. lignarius'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis lignarius'' |dunomo aŭtoritato = ([[Juan Ignacio Molina|Molina]], 1782) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus lignarius'' *''Dendrocopos lignarius'' *''Picoides lignarius'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis lignarius map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Stria pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis lignarius'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio kaj Ĉilio.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Stria pego estis dekomence priskribita kiel ''Picus Lignarius''.<ref>{{cite book | last =Molina | first =G.I. | author-link =Juan Ignacio Molina | title =Saggio sulla storia naturale del Chili | date = 1782| page =236 | language =it | url =https://bibdigital.rjb.csic.es/viewer/9635/?offset=#page=237&viewer=picture&o=bookmark&n=0&q= }}</ref> Ĝi poste estis metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Ŝaktabula pego]] (''V. mixtus'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La Stria pego estas traktitas kiel [[monotipa]] fare de ĉiuj el la supraj taksonomiaj sistemoj. Tamen, la populacio en Bolivio diferencas laŭ kelkaj manieroj el tiu pli suda kaj ebla ĝi meritas traktadon kiel subspecio aŭ specio ''V.'' (aŭ ''D.'') ''(lignarius) puncticeps''.<ref name=STWO-BOW/> [[File:Striped woodpecker (Picoides lignarius) - Torres del Paine National Park 08.jpg|thumb|left|En la Nacia Parko Torres del Paine, Ĉilio]] ==Aspekto== La Stria pego longas 15 ĝis 16 cm kaj pezas 35 ĝis 39 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas nigrajn frunton kaj kronon, nigrecan malantaŭan kolon, kaj ĝenerale blankan vizaĝon kun nigreca strio, kiu etendiĝas malantaŭen kaj malsupren de la okulo, kaj krome nigran vangostrion. Maskloj havas kelkajn strietojn aŭ makulojn sur la krono kaj ruĝan ĝis oranĝruĝan nukon. La nuko de la ino estas nigra tie, kie tiu de la masklo estas ruĝa, kaj ties krono estas kutime tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas brunecnigraj; ĉe nordaj birdoj ili montras blankajn skvamecajn markojn, dum ĉe sudaj birdoj estas mallarĝaj blankaj strioj. Iliaj flugoplumoj estas nigre-blanke striecaj. La vosto estas malhelbrun-nigra kun mallarĝaj blankaj aŭ flavec-blankaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flaveca aŭ sablokolora nuanco, havante nigrajn strietojn sur la brusto kaj ventro, kaj nigrajn striojn sur la flankoj kaj la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj; ili havas neregulajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn strietojn kaj striojn sur la subaj partoj. Maskloj havas ruĝan kronon, dum inoj havas malgrandan ruĝan makulon sur la krono.<ref name=STWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La Stria pego havas du apartajn populaciojn. Unu troviĝas en la okcident-centra kaj suda Bolivio kaj en la pleja nordo de Argentino. La alia troviĝas en la centra kaj suda Ĉilio kaj en la sudokcidenta Argentino. Ĝi loĝas en diversaj pejzaĝoj, plejparte en duonmalfermaj ĝis malfermaj arbaroj. Tiuj inkluzivas malsekajn ĝis humidajn [[arbaro]]jn, en kiuj superregas ''[[Nothofagus]]'' aŭ ''[[Podocarpus]]'', arbarerojn de ''[[Polylepis]]'', kaj pli sekajn regionojn kun [[kakto]]j kaj disaj arboj. En la nordo ĝi ĉeestas ankaŭ en la interno de maturaj, malsekaj arbaroj kun akvofluoj; kaj kaj en la nordo kaj en la sudo ĝi troviĝas en [[paŝtejo]]j kun malabunda arbaro, en [[fruktoĝardeno]]j, [[plantejo]]j kaj [[ĝardeno]]j. Rilate al la alteco, ĝi vivas inter 1 600 kaj 4 000 m en Bolivio, sed en Ĉilio nur ĝis 1 800 m, kaj en Argentino ĝis 2 700 m.<ref name=STWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Stria pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo, kvankam okazas iuj ŝanĝoj laŭ alteco inter vintro kaj somero. Raportoj pri vintra migrado norden el la sudo ŝajne estas malĝustaj.<ref name=STWO-BOW/> ===Manĝado=== La Stria pego kutime serĉas manĝaĵon sola, sed foje aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝia dieto ne estas detale difinita, sed oni scias, ke ĝi manĝas plenkreskajn insektojn kaj larvojn. Ĝi akiras sian manĝaĵon ĉefe per kolektado de surfacaj predoj kaj per esplorado de fendoj, sed ankaŭ per bekado kaj martelado por atingi sub la surfacon de la substrato.<ref name=STWO-BOW/> ===Reproduktado=== Oni kredas, ke la Stria pego nestas inter junio kaj septembro en Bolivio, kaj inter oktobro kaj januaro en Ĉilio kaj Argentino. Ĝi elfosas nestokavon en arbo aŭ [[kakto]], kutime proksimume 2 ĝis 12 metrojn super la grundo. La ovaro konsistas el tri ĝis kvin ovoj; la kovodaŭro kaj la tempo ĝis la [[elnestiĝo]] de la idoj ne estas konataj. Ambaŭ seksoj nutras la idojn.<ref name=STWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-lignarius |species=Stria pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Strian pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas vastan disvastiĝareon, kaj kvankam la grandeco de ĝia populacio ne estas konata, oni kredas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi troviĝas en pluraj naciaj parkoj en Ĉilio kaj Argentino, sed estas malmulte konata kaj "postulas esploradon".<ref name=STWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} *{{Commons category|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Ĉilio]] 3ho6byk52xqgvnt1ijvqn5cmbeoah51 9495005 9495004 2026-10-17T22:23:46Z Kani 670 /* Taksonomio kaj sistematiko */ 9495005 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Stria pego |koloro = pink |dosiero = Carpinterito, Bío Bío, Chile.jpg |priskribo de dosiero = Tomé, Bío Bío, Ĉilio | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Stria pego''' ''V. lignarius'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis lignarius'' |dunomo aŭtoritato = ([[Juan Ignacio Molina|Molina]], 1782) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus lignarius'' *''Dendrocopos lignarius'' *''Picoides lignarius'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis lignarius map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Stria pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis lignarius'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio kaj Ĉilio.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Stria pego estis dekomence priskribita kiel ''Picus Lignarius''.<ref>{{cite book | last =Molina | first =G.I. | author-link =Juan Ignacio Molina | title =Saggio sulla storia naturale del Chili | date = 1782| page =236 | language =it | url =https://bibdigital.rjb.csic.es/viewer/9635/?offset=#page=237&viewer=picture&o=bookmark&n=0&q= }}</ref> Ĝi poste estis metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Ŝaktabula pego]] (''V. mixtus'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist> Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La Stria pego estas traktitas kiel [[monotipa]] fare de ĉiuj el la supraj taksonomiaj sistemoj. Tamen, la populacio en Bolivio diferencas laŭ kelkaj manieroj el tiu pli suda kaj ebla ĝi meritas traktadon kiel subspecio aŭ specio ''V.'' (aŭ ''D.'') ''(lignarius) puncticeps''.<ref name=STWO-BOW/> [[File:Striped woodpecker (Picoides lignarius) - Torres del Paine National Park 08.jpg|thumb|left|En la Nacia Parko Torres del Paine, Ĉilio]] ==Aspekto== La Stria pego longas 15 ĝis 16 cm kaj pezas 35 ĝis 39 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas nigrajn frunton kaj kronon, nigrecan malantaŭan kolon, kaj ĝenerale blankan vizaĝon kun nigreca strio, kiu etendiĝas malantaŭen kaj malsupren de la okulo, kaj krome nigran vangostrion. Maskloj havas kelkajn strietojn aŭ makulojn sur la krono kaj ruĝan ĝis oranĝruĝan nukon. La nuko de la ino estas nigra tie, kie tiu de la masklo estas ruĝa, kaj ties krono estas kutime tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas brunecnigraj; ĉe nordaj birdoj ili montras blankajn skvamecajn markojn, dum ĉe sudaj birdoj estas mallarĝaj blankaj strioj. Iliaj flugoplumoj estas nigre-blanke striecaj. La vosto estas malhelbrun-nigra kun mallarĝaj blankaj aŭ flavec-blankaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flaveca aŭ sablokolora nuanco, havante nigrajn strietojn sur la brusto kaj ventro, kaj nigrajn striojn sur la flankoj kaj la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj; ili havas neregulajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn strietojn kaj striojn sur la subaj partoj. Maskloj havas ruĝan kronon, dum inoj havas malgrandan ruĝan makulon sur la krono.<ref name=STWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La Stria pego havas du apartajn populaciojn. Unu troviĝas en la okcident-centra kaj suda Bolivio kaj en la pleja nordo de Argentino. La alia troviĝas en la centra kaj suda Ĉilio kaj en la sudokcidenta Argentino. Ĝi loĝas en diversaj pejzaĝoj, plejparte en duonmalfermaj ĝis malfermaj arbaroj. Tiuj inkluzivas malsekajn ĝis humidajn [[arbaro]]jn, en kiuj superregas ''[[Nothofagus]]'' aŭ ''[[Podocarpus]]'', arbarerojn de ''[[Polylepis]]'', kaj pli sekajn regionojn kun [[kakto]]j kaj disaj arboj. En la nordo ĝi ĉeestas ankaŭ en la interno de maturaj, malsekaj arbaroj kun akvofluoj; kaj kaj en la nordo kaj en la sudo ĝi troviĝas en [[paŝtejo]]j kun malabunda arbaro, en [[fruktoĝardeno]]j, [[plantejo]]j kaj [[ĝardeno]]j. Rilate al la alteco, ĝi vivas inter 1 600 kaj 4 000 m en Bolivio, sed en Ĉilio nur ĝis 1 800 m, kaj en Argentino ĝis 2 700 m.<ref name=STWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Stria pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo, kvankam okazas iuj ŝanĝoj laŭ alteco inter vintro kaj somero. Raportoj pri vintra migrado norden el la sudo ŝajne estas malĝustaj.<ref name=STWO-BOW/> ===Manĝado=== La Stria pego kutime serĉas manĝaĵon sola, sed foje aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝia dieto ne estas detale difinita, sed oni scias, ke ĝi manĝas plenkreskajn insektojn kaj larvojn. Ĝi akiras sian manĝaĵon ĉefe per kolektado de surfacaj predoj kaj per esplorado de fendoj, sed ankaŭ per bekado kaj martelado por atingi sub la surfacon de la substrato.<ref name=STWO-BOW/> ===Reproduktado=== Oni kredas, ke la Stria pego nestas inter junio kaj septembro en Bolivio, kaj inter oktobro kaj januaro en Ĉilio kaj Argentino. Ĝi elfosas nestokavon en arbo aŭ [[kakto]], kutime proksimume 2 ĝis 12 metrojn super la grundo. La ovaro konsistas el tri ĝis kvin ovoj; la kovodaŭro kaj la tempo ĝis la [[elnestiĝo]] de la idoj ne estas konataj. Ambaŭ seksoj nutras la idojn.<ref name=STWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-lignarius |species=Stria pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Strian pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas vastan disvastiĝareon, kaj kvankam la grandeco de ĝia populacio ne estas konata, oni kredas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi troviĝas en pluraj naciaj parkoj en Ĉilio kaj Argentino, sed estas malmulte konata kaj "postulas esploradon".<ref name=STWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} *{{Commons category|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Ĉilio]] dzlskag1adn0gsg5fuc3kwz29328dzc 9495006 9495005 2026-10-17T22:31:53Z Kani 670 9495006 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Stria pego |koloro = pink |dosiero = Carpinterito, Bío Bío, Chile.jpg |priskribo de dosiero = Tomé, Bío Bío, Ĉilio | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Stria pego''' ''V. lignarius'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis lignarius'' |dunomo aŭtoritato = ([[Juan Ignacio Molina|Molina]], 1782) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus lignarius'' *''Dendrocopos lignarius'' *''Picoides lignarius'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis lignarius map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Stria pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis lignarius'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio kaj Ĉilio.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Stria pego estis dekomence priskribita kiel ''Picus Lignarius''.<ref>{{cite book | last =Molina | first =G.I. | author-link =Juan Ignacio Molina | title =Saggio sulla storia naturale del Chili | date = 1782| page =236 | language =it | url =https://bibdigital.rjb.csic.es/viewer/9635/?offset=#page=237&viewer=picture&o=bookmark&n=0&q= }}</ref> Ĝi poste estis metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Ŝaktabula pego]] (''V. mixtus'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist> Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La Stria pego estas traktitas kiel [[monotipa]] fare de ĉiuj el la supraj taksonomiaj sistemoj. Tamen, la populacio en Bolivio diferencas laŭ kelkaj manieroj el tiu pli suda kaj ebla ĝi meritas traktadon kiel subspecio aŭ specio ''V.'' (aŭ ''D.'') ''(lignarius) puncticeps''.<ref name=STWO-BOW/> [[File:Striped woodpecker (Picoides lignarius) - Torres del Paine National Park 08.jpg|thumb|left|En la Nacia Parko Torres del Paine, Ĉilio]] ==Aspekto== La Stria pego longas 15 ĝis 16 cm kaj pezas 35 ĝis 39 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas nigrajn frunton kaj kronon, nigrecan malantaŭan kolon, kaj ĝenerale blankan vizaĝon kun nigreca strio, kiu etendiĝas malantaŭen kaj malsupren de la okulo, kaj krome nigran vangostrion. Maskloj havas kelkajn strietojn aŭ makulojn sur la krono kaj ruĝan ĝis oranĝruĝan nukon. La nuko de la ino estas nigra tie, kie tiu de la masklo estas ruĝa, kaj ties krono estas kutime tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas brunecnigraj; ĉe nordaj birdoj ili montras blankajn skvamecajn markojn, dum ĉe sudaj birdoj estas mallarĝaj blankaj strioj. Iliaj flugoplumoj estas nigre-blanke striecaj. La vosto estas malhelbrun-nigra kun mallarĝaj blankaj aŭ flavec-blankaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flaveca aŭ sablokolora nuanco, havante nigrajn strietojn sur la brusto kaj ventro, kaj nigrajn striojn sur la flankoj kaj la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli brunaj ol plenkreskuloj; ili havas neregulajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn strietojn kaj striojn sur la subaj partoj. Maskloj havas ruĝan kronon, dum inoj havas malgrandan ruĝan makulon sur la krono.<ref name=STWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La Stria pego havas du apartajn populaciojn. Unu troviĝas en la okcident-centra kaj suda Bolivio kaj en la pleja nordo de Argentino. La alia troviĝas en la centra kaj suda Ĉilio kaj en la sudokcidenta Argentino. Ĝi loĝas en diversaj pejzaĝoj, plejparte en duonmalfermaj ĝis malfermaj arbaroj. Tiuj inkluzivas malsekajn ĝis humidajn [[arbaro]]jn, en kiuj superregas ''[[Nothofagus]]'' aŭ ''[[Podocarpus]]'', arbarerojn de ''[[Polylepis]]'', kaj pli sekajn regionojn kun [[kakto]]j kaj disaj arboj. En la nordo ĝi ĉeestas ankaŭ en la interno de maturaj, malsekaj arbaroj kun akvofluoj; kaj kaj en la nordo kaj en la sudo ĝi troviĝas en [[paŝtejo]]j kun malabunda arbaro, en [[fruktoĝardeno]]j, [[plantejo]]j kaj [[ĝardeno]]j. Rilate al la alteco, ĝi vivas inter 1 600 kaj 4 000 m en Bolivio, sed en Ĉilio nur ĝis 1 800 m, kaj en Argentino ĝis 2 700 m.<ref name=STWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== La Stria pego estas tutjara loĝanto tra sia tuta disvastiĝa areo, kvankam okazas iuj ŝanĝoj laŭ alteco inter vintro kaj somero. Raportoj pri vintra migrado norden el la sudo ŝajne estas malĝustaj.<ref name=STWO-BOW/> ===Manĝado=== La Stria pego kutime serĉas manĝaĵon sola, sed foje aliĝas al [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]]. Ĝia dieto ne estas detale difinita, sed oni scias, ke ĝi manĝas plenkreskajn insektojn kaj larvojn. Ĝi akiras sian manĝaĵon ĉefe per kolektado de surfacaj predoj kaj per esplorado de fendoj, sed ankaŭ per bekado kaj martelado por atingi sub la surfacon de la substrato.<ref name=STWO-BOW/> ===Reproduktado=== Oni kredas, ke la Stria pego nestas inter junio kaj septembro en Bolivio, kaj inter oktobro kaj januaro en Ĉilio kaj Argentino. Ĝi elfosas nestokavon en arbo aŭ [[kakto]], kutime proksimume 2 ĝis 12 metrojn super la grundo. La ovaro konsistas el tri ĝis kvin ovoj; la kovodaŭro kaj la tempo ĝis la [[elnestiĝo]] de la idoj ne estas konataj. Ambaŭ seksoj nutras la idojn.<ref name=STWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-lignarius |species=Stria pego}} ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Strian pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas vastan disvastiĝareon, kaj kvankam la grandeco de ĝia populacio ne estas konata, oni kredas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Striped Woodpecker ''Veniliornis lignarius'' |volume=2016 |article-number=e.T22681139A92893971 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681139A92893971.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi troviĝas en pluraj naciaj parkoj en Ĉilio kaj Argentino, sed estas malmulte konata kaj "postulas esploradon".<ref name=STWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} *{{Commons category|Veniliornis lignarius|''Veniliornis lignarius''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Ĉilio]] gpopwwtz5vo7iaa9awquazr3s6lgudx 0 955066 9494996 2026-10-17T21:43:20Z Kani 670 Alidirektigis al [[Stria pego]] 9494996 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Stria pego]] kdusi5t0uskn9m24r0vgr9lpanxmajc 0 955067 9495007 2026-10-17T22:40:19Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''Ven..." 9495007 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ŝaktabula pego''' ''V. mixtus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis mixtus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Boddaert]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus mixtus'' *''Dendrocopos mixtus'' *''Picoides mixtus'' |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis mixtus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ŝaktabula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis mixtus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== The checkered woodpecker was described by the French polymath [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon]] in 1780 in his ''Histoire Naturelle des Oiseaux'' from a specimen collected in [[Buenos Aires]], Argentina.<ref>{{ cite book | last=Buffon | first=Georges-Louis Leclerc de | author-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | year=1780 | title=Histoire Naturelle des Oiseaux | volume=13 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | page=110 | chapter=L'epeiche ou pic varié de la Encénada | language=fr | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/42410585 }}</ref> The bird was also illustrated in a hand-colored plate engraved by [[François-Nicolas Martinet]] in the ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle'' which was produced under the supervision of [[Edme-Louis Daubenton]] to accompany Buffon's text.<ref>{{ cite book | last1=Buffon | first1=Georges-Louis Leclerc de | author1-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | last2=Martinet | first2=François-Nicolas | author2-link=François-Nicolas Martinet | last3=Daubenton | first3=Edme-Louis | author3-link=Edme-Louis Daubenton | last4=Daubenton | first4=Louis-Jean-Marie | author4-link=Louis-Jean-Marie Daubenton | year=1765–1783 | chapter=Pic male de la Encenada | title=Planches Enluminées D'Histoire Naturelle | volume=8 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | at=Plate 748 Fig. 1 | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/35218391 }}</ref> Neither the plate caption nor Buffon's description included a scientific name but in 1783 the Dutch naturalist [[Pieter Boddaert]] coined the [[binomial name]] ''Picus mixtus'' in his catalogue of the ''Planches Enluminées''.<ref>{{cite book | last=Boddaert | first=Pieter | author-link=Pieter Boddaert | year=1783 | title=Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés | place=Utrecht | page=47, Number 748 Fig. 1 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/27822667 | language=fr }}</ref> The checkered woodpecker was at one time placed in [[genus]] ''Dyctiopicus'', which was merged into ''Dendrocopos'', which in turn was merged into ''[[Picoides]]'' where it and its [[sister species]] the [[striped woodpecker]] (''V. lignarius'') were considered outliers. In 2006, Moore et al. published research on [[mtDNA]] [[Cytochrome c oxidase|COI]] and [[cyt b|Cyt ''b'']] [[DNA sequence|sequences]] which suggested that the two belong in genus ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last=Moore |first=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies [[convergent evolution]] of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 }}</ref> That treatment is now (2023) followed by the [[International Ornithological Committee]] and [[BirdLife International]]'s ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW and BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Available at: http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip retrieved December 13, 2022</ref> However, starting in 2018, the [[American Ornithological Society]] and the [[Clements taxonomy]] moved all species of genus ''Veniliornis'' into genus ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, and Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 retrieved December 13, 2022</ref><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, and C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Downloaded from https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/ retrieved November 10, 2022</ref> In addition, there have been suggestions that the striped and checkered woodpeckers are [[conspecific]].<ref name=CHWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Checkered Woodpecker (''Dryobates mixtus''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.chewoo3.01 retrieved January 23, 2023</ref> The genus ''[[Veniliornis ]]'' was introduced by the French ornithologist [[Charles Lucien Bonaparte]] in 1854.<ref>{{ cite journal | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | title=Quadro dei volucri zigodattili, ossia passeri a piedi scansori | language=it | year=1854 | journal=L'Ateneo Italiano Raccolta di Documenti e Memorie Relative al Progresso delle Scienze Fisiche | volume=2 | pages=116–129 [125] | url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}</ref> The generic name combines the name of the Roman deity [[Venilia]] with the [[Ancient Greek]] word ''ornis'' meaning "bird". The [[specific epithet]] ''mixtus'' is the Latin word for "mixed" or "jumbled".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n257 257], 399–400}}</ref> The above taxonomic systems recognize four [[subspecies]]:<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> * ''V. m. cancellatus'' <small>([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)</small> * ''V. m. mixtus'' <small>([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)</small> * ''V. m. malleator'' <small>([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922)</small> * ''V. m. berlepschi'' <small>([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915)</small> Subspecies ''V. m. cancellatus'' was at one time treated as a separate species.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== The checkered woodpecker is about {{convert|14|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|30|to|37|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Adults of both sexes of the [[nominate subspecies]] ''V. m. mixtus'' have a blackish-brown forehead and crown, a blackish-brown hindneck, and a generally white face with a dark brown stripe back from the eye and a thin dark brown [[Cheek|malar]] stripe. Males have some white or buffish white streaks on the crown and a red or orange-red nape. The female's nape is black where the male's is red and its crown is solid black. Both sexes' upperparts are blackish-brown, with whitish or brownish-white bars. Their flight feathers are deep brown with white bars. Their tail is brownish-black with narrow white bars. Their underparts are white with a yellow or buff tinge, and dark brown streaks on the breast and belly, brown bars on the flanks, and thin brown streaks on the undertail [[Covert feather|coverts]]. Juveniles are duller and darker than adults, with broken bars on their upperparts and heavy streaks and bars on their dull white underparts. Both sexes have red on the crown (not the nape), though the female's patch is smaller.<ref name=CHWO-BOW/> Subspecies ''V. m. berlepschi'' is similar to the nominate, but its brown parts are somewhat darker, the patch behind the eye is larger, and its underparts are a purer white. ''V. m. malleator'' is similar to ''berlepschi'' but with heavier streaking on the underparts. ''V. m. cancellatus'' is distinctive. It is much browner than the nominate, especially where the nominate is black like on the crown. The white bars on its upperparts are much wider than the brown ones and its underparts have much more white with fewer and smaller streaks than the nominate's. The subspecies intergrade; "''malleator'' and ''berlepschi'' may be more appropriately lumped into [the] nominate."<ref name=CHWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of checkered woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=CHWO-BOW/> * ''V. m. cancellatus'' ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829), from extreme eastern Bolivia into eastern and southern Brazil. * ''V. m. mixtus'' ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783), eastern Argentina, extreme southeastern Brazil, and western Uruguay * ''V. m. malleator'' ([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922), the [[Chaco Basin]] of southeastern Bolivia, western Paraguay, and northern Argentina * ''V. m. berlepschi'' ([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915), central and eastern Argentina The checkered woodpecker primarily inhabits humid open woodlands and [[gallery forest]], but also occurs in savanna and ''[[cerrado]]'' woodlands. Subspecies ''V. m. berlepschi'' inhabits arid bushlands characterized by ''[[Prosopis]]'' mesquite. In elevation the species ranges from near sea level to about {{convert|600|m|ft|abbr=on}}.<ref name=CHWO-BOW/> Subspecific differences run contrary to [[Gloger's rule]].<ref>{{cite book| last = Gloger| first = Constantin Wilhelm Lambert| author-link = Constantin Wilhelm Lambert Gloger| year = 1833| title = Das Abändern der Vögel durch Einfluss des Klimas|trans-title=The Evolution of Birds Through the Impact of Climate| publisher = August Schulz| location = Breslau| chapter = §. 5. Abänderungsweise der einzelnen, einer Veränderung durch das Klima unterworfenen Farben| pages = 11–24| isbn = 978-3-8364-2744-9| oclc = 166097356| url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ| chapter-url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ&pg=PA11 | language = de}}</ref> ''V. m. malleator'' and ''V. m. berlepschi'', which inhabit more arid habitat, have darker and more prominent underside patterning, whereas the other two subspecies which are birds of [[Mesic habitat|mesic]] or [[riparian]] woodland are paler overall.<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Checkered woodpeckers in parts of the Brazilian state of [[Mato Grosso]] are there only between January and May, but nothing else is known about their movements or those of other populations.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Checkered woodpeckers forage singly and in pairs, usually on small branches of bushes and trees. They mostly find their diet of insects and seeds by gleaning and probing.<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== The checkered woodpecker's breeding season is from September to November. Both sexes excavate the nest hole, typically {{convert|3|to|6|m|ft|sigfig=1|abbr=on}} above ground in a tree or palm. The clutch size is four eggs. The incubation period, time to fledging, and details of parental care are not known.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-mixtus |species=Ŝaktabula pego}} ===Voĉo=== The checkered woodpecker makes a "peek" and a "we-we-we..."; it trills "ti-ti-ti-ti-ti..." for long-distance contact. It also drums.<ref name=CHWO-BOW/> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the checkered woodpecker as being of Least Concern. It has a very large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas and is "[p]robably quite common, but appears to be very local, for reasons not understood."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} *{{Commons category|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} * [http://www.arthurgrosset.com/sabirds/checkeredwoodpecker.html Arthur Grosset's Birds: Ŝaktabula pego] - Fotoj de ''V. m. cancellatus'' {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] 1a8a9djqffb2x0v2qvmnt2qu311s5s9 9495008 9495007 2026-10-17T22:45:39Z Kani 670 9495008 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ŝaktabula pego''' ''V. mixtus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis mixtus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Boddaert]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus mixtus'' *''Dendrocopos mixtus'' *''Picoides mixtus'' | sinonimo_ref=<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis mixtus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ŝaktabula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis mixtus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== The checkered woodpecker was described by the French polymath [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon]] in 1780 in his ''Histoire Naturelle des Oiseaux'' from a specimen collected in [[Buenos Aires]], Argentina.<ref>{{ cite book | last=Buffon | first=Georges-Louis Leclerc de | author-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | year=1780 | title=Histoire Naturelle des Oiseaux | volume=13 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | page=110 | chapter=L'epeiche ou pic varié de la Encénada | language=fr | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/42410585 }}</ref> The bird was also illustrated in a hand-colored plate engraved by [[François-Nicolas Martinet]] in the ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle'' which was produced under the supervision of [[Edme-Louis Daubenton]] to accompany Buffon's text.<ref>{{ cite book | last1=Buffon | first1=Georges-Louis Leclerc de | author1-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | last2=Martinet | first2=François-Nicolas | author2-link=François-Nicolas Martinet | last3=Daubenton | first3=Edme-Louis | author3-link=Edme-Louis Daubenton | last4=Daubenton | first4=Louis-Jean-Marie | author4-link=Louis-Jean-Marie Daubenton | year=1765–1783 | chapter=Pic male de la Encenada | title=Planches Enluminées D'Histoire Naturelle | volume=8 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | at=Plate 748 Fig. 1 | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/35218391 }}</ref> Neither the plate caption nor Buffon's description included a scientific name but in 1783 the Dutch naturalist [[Pieter Boddaert]] coined the [[binomial name]] ''Picus mixtus'' in his catalogue of the ''Planches Enluminées''.<ref>{{cite book | last=Boddaert | first=Pieter | author-link=Pieter Boddaert | year=1783 | title=Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés | place=Utrecht | page=47, Number 748 Fig. 1 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/27822667 | language=fr }}</ref> The checkered woodpecker was at one time placed in [[genus]] ''Dyctiopicus'', which was merged into ''Dendrocopos'', which in turn was merged into ''[[Picoides]]'' where it and its [[sister species]] the [[striped woodpecker]] (''V. lignarius'') were considered outliers. In 2006, Moore et al. published research on [[mtDNA]] [[Cytochrome c oxidase|COI]] and [[cyt b|Cyt ''b'']] [[DNA sequence|sequences]] which suggested that the two belong in genus ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last=Moore |first=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies [[convergent evolution]] of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 }}</ref> That treatment is now (2023) followed by the [[International Ornithological Committee]] and [[BirdLife International]]'s ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW and BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Available at: http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip retrieved December 13, 2022</ref> However, starting in 2018, the [[American Ornithological Society]] and the [[Clements taxonomy]] moved all species of genus ''Veniliornis'' into genus ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, and Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 retrieved December 13, 2022</ref><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, and C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Downloaded from https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/ retrieved November 10, 2022</ref> In addition, there have been suggestions that the striped and checkered woodpeckers are [[conspecific]].<ref name=CHWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Checkered Woodpecker (''Dryobates mixtus''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.chewoo3.01 retrieved January 23, 2023</ref> The genus ''[[Veniliornis ]]'' was introduced by the French ornithologist [[Charles Lucien Bonaparte]] in 1854.<ref>{{ cite journal | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | title=Quadro dei volucri zigodattili, ossia passeri a piedi scansori | language=it | year=1854 | journal=L'Ateneo Italiano Raccolta di Documenti e Memorie Relative al Progresso delle Scienze Fisiche | volume=2 | pages=116–129 [125] | url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}</ref> The generic name combines the name of the Roman deity [[Venilia]] with the [[Ancient Greek]] word ''ornis'' meaning "bird". The [[specific epithet]] ''mixtus'' is the Latin word for "mixed" or "jumbled".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n257 257], 399–400}}</ref> The above taxonomic systems recognize four [[subspecies]]:<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> * ''V. m. cancellatus'' <small>([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)</small> * ''V. m. mixtus'' <small>([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)</small> * ''V. m. malleator'' <small>([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922)</small> * ''V. m. berlepschi'' <small>([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915)</small> Subspecies ''V. m. cancellatus'' was at one time treated as a separate species.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== The checkered woodpecker is about {{convert|14|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|30|to|37|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Adults of both sexes of the [[nominate subspecies]] ''V. m. mixtus'' have a blackish-brown forehead and crown, a blackish-brown hindneck, and a generally white face with a dark brown stripe back from the eye and a thin dark brown [[Cheek|malar]] stripe. Males have some white or buffish white streaks on the crown and a red or orange-red nape. The female's nape is black where the male's is red and its crown is solid black. Both sexes' upperparts are blackish-brown, with whitish or brownish-white bars. Their flight feathers are deep brown with white bars. Their tail is brownish-black with narrow white bars. Their underparts are white with a yellow or buff tinge, and dark brown streaks on the breast and belly, brown bars on the flanks, and thin brown streaks on the undertail [[Covert feather|coverts]]. Juveniles are duller and darker than adults, with broken bars on their upperparts and heavy streaks and bars on their dull white underparts. Both sexes have red on the crown (not the nape), though the female's patch is smaller.<ref name=CHWO-BOW/> Subspecies ''V. m. berlepschi'' is similar to the nominate, but its brown parts are somewhat darker, the patch behind the eye is larger, and its underparts are a purer white. ''V. m. malleator'' is similar to ''berlepschi'' but with heavier streaking on the underparts. ''V. m. cancellatus'' is distinctive. It is much browner than the nominate, especially where the nominate is black like on the crown. The white bars on its upperparts are much wider than the brown ones and its underparts have much more white with fewer and smaller streaks than the nominate's. The subspecies intergrade; "''malleator'' and ''berlepschi'' may be more appropriately lumped into [the] nominate."<ref name=CHWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of checkered woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=CHWO-BOW/> * ''V. m. cancellatus'' ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829), from extreme eastern Bolivia into eastern and southern Brazil. * ''V. m. mixtus'' ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783), eastern Argentina, extreme southeastern Brazil, and western Uruguay * ''V. m. malleator'' ([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922), the [[Chaco Basin]] of southeastern Bolivia, western Paraguay, and northern Argentina * ''V. m. berlepschi'' ([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915), central and eastern Argentina The checkered woodpecker primarily inhabits humid open woodlands and [[gallery forest]], but also occurs in savanna and ''[[cerrado]]'' woodlands. Subspecies ''V. m. berlepschi'' inhabits arid bushlands characterized by ''[[Prosopis]]'' mesquite. In elevation the species ranges from near sea level to about {{convert|600|m|ft|abbr=on}}.<ref name=CHWO-BOW/> Subspecific differences run contrary to [[Gloger's rule]].<ref>{{cite book| last = Gloger| first = Constantin Wilhelm Lambert| author-link = Constantin Wilhelm Lambert Gloger| year = 1833| title = Das Abändern der Vögel durch Einfluss des Klimas|trans-title=The Evolution of Birds Through the Impact of Climate| publisher = August Schulz| location = Breslau| chapter = §. 5. Abänderungsweise der einzelnen, einer Veränderung durch das Klima unterworfenen Farben| pages = 11–24| isbn = 978-3-8364-2744-9| oclc = 166097356| url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ| chapter-url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ&pg=PA11 | language = de}}</ref> ''V. m. malleator'' and ''V. m. berlepschi'', which inhabit more arid habitat, have darker and more prominent underside patterning, whereas the other two subspecies which are birds of [[Mesic habitat|mesic]] or [[riparian]] woodland are paler overall.<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Checkered woodpeckers in parts of the Brazilian state of [[Mato Grosso]] are there only between January and May, but nothing else is known about their movements or those of other populations.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Checkered woodpeckers forage singly and in pairs, usually on small branches of bushes and trees. They mostly find their diet of insects and seeds by gleaning and probing.<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== The checkered woodpecker's breeding season is from September to November. Both sexes excavate the nest hole, typically {{convert|3|to|6|m|ft|sigfig=1|abbr=on}} above ground in a tree or palm. The clutch size is four eggs. The incubation period, time to fledging, and details of parental care are not known.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-mixtus |species=Ŝaktabula pego}} ===Voĉo=== The checkered woodpecker makes a "peek" and a "we-we-we..."; it trills "ti-ti-ti-ti-ti..." for long-distance contact. It also drums.<ref name=CHWO-BOW/> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the checkered woodpecker as being of Least Concern. It has a very large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas and is "[p]robably quite common, but appears to be very local, for reasons not understood."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} *{{Commons category|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} * [http://www.arthurgrosset.com/sabirds/checkeredwoodpecker.html Arthur Grosset's Birds: Ŝaktabula pego] - Fotoj de ''V. m. cancellatus'' {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] t3vk40291hgo5npg32pqtdj7dt35hlh 9495009 9495008 2026-10-17T22:46:27Z Kani 670 9495009 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ŝaktabula pego''' ''V. mixtus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis mixtus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Boddaert]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus mixtus'' *''Dendrocopos mixtus'' *''Picoides mixtus'' | sinonimo_ref=<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis mixtus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ŝaktabula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis mixtus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== The checkered woodpecker was described by the French polymath [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon]] in 1780 in his ''Histoire Naturelle des Oiseaux'' from a specimen collected in [[Buenos Aires]], Argentina.<ref>{{ cite book | last=Buffon | first=Georges-Louis Leclerc de | author-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | year=1780 | title=Histoire Naturelle des Oiseaux | volume=13 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | page=110 | chapter=L'epeiche ou pic varié de la Encénada | language=fr | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/42410585 }}</ref> The bird was also illustrated in a hand-colored plate engraved by [[François-Nicolas Martinet]] in the ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle'' which was produced under the supervision of [[Edme-Louis Daubenton]] to accompany Buffon's text.<ref>{{ cite book | last1=Buffon | first1=Georges-Louis Leclerc de | author1-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | last2=Martinet | first2=François-Nicolas | author2-link=François-Nicolas Martinet | last3=Daubenton | first3=Edme-Louis | author3-link=Edme-Louis Daubenton | last4=Daubenton | first4=Louis-Jean-Marie | author4-link=Louis-Jean-Marie Daubenton | year=1765–1783 | chapter=Pic male de la Encenada | title=Planches Enluminées D'Histoire Naturelle | volume=8 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | at=Plate 748 Fig. 1 | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/35218391 }}</ref> Neither the plate caption nor Buffon's description included a scientific name but in 1783 the Dutch naturalist [[Pieter Boddaert]] coined the [[binomial name]] ''Picus mixtus'' in his catalogue of the ''Planches Enluminées''.<ref>{{cite book | last=Boddaert | first=Pieter | author-link=Pieter Boddaert | year=1783 | title=Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés | place=Utrecht | page=47, Number 748 Fig. 1 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/27822667 | language=fr }}</ref> The checkered woodpecker was at one time placed in [[genus]] ''Dyctiopicus'', which was merged into ''Dendrocopos'', which in turn was merged into ''[[Picoides]]'' where it and its [[sister species]] the [[striped woodpecker]] (''V. lignarius'') were considered outliers. In 2006, Moore et al. published research on [[mtDNA]] [[Cytochrome c oxidase|COI]] and [[cyt b|Cyt ''b'']] [[DNA sequence|sequences]] which suggested that the two belong in genus ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last=Moore |first=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies [[convergent evolution]] of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 }}</ref> That treatment is now (2023) followed by the [[International Ornithological Committee]] and [[BirdLife International]]'s ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW and BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Available at: http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip retrieved December 13, 2022</ref> However, starting in 2018, the [[American Ornithological Society]] and the [[Clements taxonomy]] moved all species of genus ''Veniliornis'' into genus ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, and Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 retrieved December 13, 2022</ref><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, and C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Downloaded from https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/ retrieved November 10, 2022</ref> In addition, there have been suggestions that the striped and checkered woodpeckers are [[conspecific]].<ref name=CHWO-BOW>Winkler, H. and D. A. Christie (2020). Checkered Woodpecker (''Dryobates mixtus''), version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.chewoo3.01 retrieved January 23, 2023</ref> The genus ''[[Veniliornis ]]'' was introduced by the French ornithologist [[Charles Lucien Bonaparte]] in 1854.<ref>{{ cite journal | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | title=Quadro dei volucri zigodattili, ossia passeri a piedi scansori | language=it | year=1854 | journal=L'Ateneo Italiano Raccolta di Documenti e Memorie Relative al Progresso delle Scienze Fisiche | volume=2 | pages=116–129 [125] | url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}</ref> The generic name combines the name of the Roman deity [[Venilia]] with the [[Ancient Greek]] word ''ornis'' meaning "bird". The [[specific epithet]] ''mixtus'' is the Latin word for "mixed" or "jumbled".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n257 257], 399–400}}</ref> The above taxonomic systems recognize four [[subspecies]]:<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> * ''V. m. cancellatus'' <small>([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)</small> * ''V. m. mixtus'' <small>([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)</small> * ''V. m. malleator'' <small>([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922)</small> * ''V. m. berlepschi'' <small>([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915)</small> Subspecies ''V. m. cancellatus'' was at one time treated as a separate species.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Aspekto== The checkered woodpecker is about {{convert|14|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|30|to|37|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Adults of both sexes of the [[nominate subspecies]] ''V. m. mixtus'' have a blackish-brown forehead and crown, a blackish-brown hindneck, and a generally white face with a dark brown stripe back from the eye and a thin dark brown [[Cheek|malar]] stripe. Males have some white or buffish white streaks on the crown and a red or orange-red nape. The female's nape is black where the male's is red and its crown is solid black. Both sexes' upperparts are blackish-brown, with whitish or brownish-white bars. Their flight feathers are deep brown with white bars. Their tail is brownish-black with narrow white bars. Their underparts are white with a yellow or buff tinge, and dark brown streaks on the breast and belly, brown bars on the flanks, and thin brown streaks on the undertail [[Covert feather|coverts]]. Juveniles are duller and darker than adults, with broken bars on their upperparts and heavy streaks and bars on their dull white underparts. Both sexes have red on the crown (not the nape), though the female's patch is smaller.<ref name=CHWO-BOW/> Subspecies ''V. m. berlepschi'' is similar to the nominate, but its brown parts are somewhat darker, the patch behind the eye is larger, and its underparts are a purer white. ''V. m. malleator'' is similar to ''berlepschi'' but with heavier streaking on the underparts. ''V. m. cancellatus'' is distinctive. It is much browner than the nominate, especially where the nominate is black like on the crown. The white bars on its upperparts are much wider than the brown ones and its underparts have much more white with fewer and smaller streaks than the nominate's. The subspecies intergrade; "''malleator'' and ''berlepschi'' may be more appropriately lumped into [the] nominate."<ref name=CHWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of checkered woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=CHWO-BOW/> * ''V. m. cancellatus'' ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829), from extreme eastern Bolivia into eastern and southern Brazil. * ''V. m. mixtus'' ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783), eastern Argentina, extreme southeastern Brazil, and western Uruguay * ''V. m. malleator'' ([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922), the [[Chaco Basin]] of southeastern Bolivia, western Paraguay, and northern Argentina * ''V. m. berlepschi'' ([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915), central and eastern Argentina The checkered woodpecker primarily inhabits humid open woodlands and [[gallery forest]], but also occurs in savanna and ''[[cerrado]]'' woodlands. Subspecies ''V. m. berlepschi'' inhabits arid bushlands characterized by ''[[Prosopis]]'' mesquite. In elevation the species ranges from near sea level to about {{convert|600|m|ft|abbr=on}}.<ref name=CHWO-BOW/> Subspecific differences run contrary to [[Gloger's rule]].<ref>{{cite book| last = Gloger| first = Constantin Wilhelm Lambert| author-link = Constantin Wilhelm Lambert Gloger| year = 1833| title = Das Abändern der Vögel durch Einfluss des Klimas|trans-title=The Evolution of Birds Through the Impact of Climate| publisher = August Schulz| location = Breslau| chapter = §. 5. Abänderungsweise der einzelnen, einer Veränderung durch das Klima unterworfenen Farben| pages = 11–24| isbn = 978-3-8364-2744-9| oclc = 166097356| url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ| chapter-url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ&pg=PA11 | language = de}}</ref> ''V. m. malleator'' and ''V. m. berlepschi'', which inhabit more arid habitat, have darker and more prominent underside patterning, whereas the other two subspecies which are birds of [[Mesic habitat|mesic]] or [[riparian]] woodland are paler overall.<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Checkered woodpeckers in parts of the Brazilian state of [[Mato Grosso]] are there only between January and May, but nothing else is known about their movements or those of other populations.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Checkered woodpeckers forage singly and in pairs, usually on small branches of bushes and trees. They mostly find their diet of insects and seeds by gleaning and probing.<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== The checkered woodpecker's breeding season is from September to November. Both sexes excavate the nest hole, typically {{convert|3|to|6|m|ft|sigfig=1|abbr=on}} above ground in a tree or palm. The clutch size is four eggs. The incubation period, time to fledging, and details of parental care are not known.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-mixtus |species=Ŝaktabula pego}} ===Voĉo=== The checkered woodpecker makes a "peek" and a "we-we-we..."; it trills "ti-ti-ti-ti-ti..." for long-distance contact. It also drums.<ref name=CHWO-BOW/> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the checkered woodpecker as being of Least Concern. It has a very large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas and is "[p]robably quite common, but appears to be very local, for reasons not understood."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} *{{Commons category|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} * [http://www.arthurgrosset.com/sabirds/checkeredwoodpecker.html Arthur Grosset's Birds: Ŝaktabula pego] - Fotoj de ''V. m. cancellatus'' {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] 2s7xne5v8rymz4yuzu57a58sdif2g6m 9495011 9495009 2026-10-17T23:05:52Z Kani 670 /* Taksonomio kaj sistematiko */ 9495011 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ŝaktabula pego''' ''V. mixtus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis mixtus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Boddaert]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus mixtus'' *''Dendrocopos mixtus'' *''Picoides mixtus'' | sinonimo_ref=<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis mixtus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ŝaktabula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis mixtus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Ŝaktabulan pegon priskribis la franca saĝulo [[Georges-Louis Leclerc, grafo de Buffon]] en 1780 en sia ''Histoire Naturelle des Oiseaux'' el specimeno kolektita en [[Bonaero]], Argentino.<ref>{{ cite book | last=Buffon | first=Georges-Louis Leclerc de | author-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | year=1780 | title=Histoire Naturelle des Oiseaux | volume=13 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | page=110 | chapter=L'epeiche ou pic varié de la Encénada | language=fr | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/42410585 }}</ref> La birdo estis ankaŭ bildigita en mankolorigita plato gravurita de [[François-Nicolas Martinet]] en ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle'' kiu estis produktita laŭ superrigardo de [[Edme-Louis Daubenton]] por akompani la tekston de Buffon.<ref>{{ cite book | last1=Buffon | first1=Georges-Louis Leclerc de | author1-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | last2=Martinet | first2=François-Nicolas | author2-link=François-Nicolas Martinet | last3=Daubenton | first3=Edme-Louis | author3-link=Edme-Louis Daubenton | last4=Daubenton | first4=Louis-Jean-Marie | author4-link=Louis-Jean-Marie Daubenton | year=1765–1783 | chapter=Pic male de la Encenada | title=Planches Enluminées D'Histoire Naturelle | volume=8 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | at=Plate 748 Fig. 1 | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/35218391 }}</ref> Nek la platoklarigo nek la priskribo de Buffon inkludis sciencan nomon, sed en 1783 la nederlanda natursciencisto [[Pieter Boddaert]] kresi la [[dunoma nomo|duvortan nomon]] ''Picus mixtus'' en sia katalogo de ''Planches Enluminées''.<ref>{{cite book | last=Boddaert | first=Pieter | author-link=Pieter Boddaert | year=1783 | title=Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés | place=Utrecht | page=47, Number 748 Fig. 1 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/27822667 | language=fr }}</ref> La Ŝaktabula pego estis iam metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Stria pego]] (''V. lignarius'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist> Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La genron enkondukis la franca ornitologo [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1854.<ref>{{ cite book | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1854 | chapter=Quadro dei volucri zigodattili ossia passeri a piedi scansori | language=it | editor1-last=de Luca | editor1-first=Serafino | editor2-last=Müller | editor2-first=D. | title=L'Ateneo Italiano; raccolta di documenti e memorie relative al progresso delle scienze fisiche | volume=2 | location=Parigi [Paris] | publisher=Victor Masson | pages=116–129 [125] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}<!--I cannot find a scan at BHL. Ref is given by Zoonomen and Peters Vol 6 1948 p.169 https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477602 --></ref> La vorto ''Veniliornis'' kombinas la nomon de la romia diaĵo Venilia kun la greka vorto ''ornis'', kiu signifas "birdon". La [[specia epiteto]] ''mixtus'' estas la latina vorto por "miksa" aŭ "miksita".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n257 257], 399–400}}</ref> La supraj taksonomiaj sistemoj agnoskas kvar [[subspecio]]jn:<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> * ''V. m. cancellatus'' <small>([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)</small> * ''V. m. mixtus'' <small>([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)</small> * ''V. m. malleator'' <small>([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922)</small> * ''V. m. berlepschi'' <small>([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915)</small> Subspecioj ''V. m. cancellatus'' estis iam traktita kiel aparta specio.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Aspekto== The checkered woodpecker is about {{convert|14|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|30|to|37|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Adults of both sexes of the [[nominate subspecies]] ''V. m. mixtus'' have a blackish-brown forehead and crown, a blackish-brown hindneck, and a generally white face with a dark brown stripe back from the eye and a thin dark brown [[Cheek|malar]] stripe. Males have some white or buffish white streaks on the crown and a red or orange-red nape. The female's nape is black where the male's is red and its crown is solid black. Both sexes' upperparts are blackish-brown, with whitish or brownish-white bars. Their flight feathers are deep brown with white bars. Their tail is brownish-black with narrow white bars. Their underparts are white with a yellow or buff tinge, and dark brown streaks on the breast and belly, brown bars on the flanks, and thin brown streaks on the undertail [[Covert feather|coverts]]. Juveniles are duller and darker than adults, with broken bars on their upperparts and heavy streaks and bars on their dull white underparts. Both sexes have red on the crown (not the nape), though the female's patch is smaller.<ref name=CHWO-BOW/> Subspecies ''V. m. berlepschi'' is similar to the nominate, but its brown parts are somewhat darker, the patch behind the eye is larger, and its underparts are a purer white. ''V. m. malleator'' is similar to ''berlepschi'' but with heavier streaking on the underparts. ''V. m. cancellatus'' is distinctive. It is much browner than the nominate, especially where the nominate is black like on the crown. The white bars on its upperparts are much wider than the brown ones and its underparts have much more white with fewer and smaller streaks than the nominate's. The subspecies intergrade; "''malleator'' and ''berlepschi'' may be more appropriately lumped into [the] nominate."<ref name=CHWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of checkered woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=CHWO-BOW/> * ''V. m. cancellatus'' ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829), from extreme eastern Bolivia into eastern and southern Brazil. * ''V. m. mixtus'' ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783), eastern Argentina, extreme southeastern Brazil, and western Uruguay * ''V. m. malleator'' ([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922), the [[Chaco Basin]] of southeastern Bolivia, western Paraguay, and northern Argentina * ''V. m. berlepschi'' ([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915), central and eastern Argentina The checkered woodpecker primarily inhabits humid open woodlands and [[gallery forest]], but also occurs in savanna and ''[[cerrado]]'' woodlands. Subspecies ''V. m. berlepschi'' inhabits arid bushlands characterized by ''[[Prosopis]]'' mesquite. In elevation the species ranges from near sea level to about {{convert|600|m|ft|abbr=on}}.<ref name=CHWO-BOW/> Subspecific differences run contrary to [[Gloger's rule]].<ref>{{cite book| last = Gloger| first = Constantin Wilhelm Lambert| author-link = Constantin Wilhelm Lambert Gloger| year = 1833| title = Das Abändern der Vögel durch Einfluss des Klimas|trans-title=The Evolution of Birds Through the Impact of Climate| publisher = August Schulz| location = Breslau| chapter = §. 5. Abänderungsweise der einzelnen, einer Veränderung durch das Klima unterworfenen Farben| pages = 11–24| isbn = 978-3-8364-2744-9| oclc = 166097356| url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ| chapter-url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ&pg=PA11 | language = de}}</ref> ''V. m. malleator'' and ''V. m. berlepschi'', which inhabit more arid habitat, have darker and more prominent underside patterning, whereas the other two subspecies which are birds of [[Mesic habitat|mesic]] or [[riparian]] woodland are paler overall.<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Checkered woodpeckers in parts of the Brazilian state of [[Mato Grosso]] are there only between January and May, but nothing else is known about their movements or those of other populations.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Checkered woodpeckers forage singly and in pairs, usually on small branches of bushes and trees. They mostly find their diet of insects and seeds by gleaning and probing.<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== The checkered woodpecker's breeding season is from September to November. Both sexes excavate the nest hole, typically {{convert|3|to|6|m|ft|sigfig=1|abbr=on}} above ground in a tree or palm. The clutch size is four eggs. The incubation period, time to fledging, and details of parental care are not known.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-mixtus |species=Ŝaktabula pego}} ===Voĉo=== The checkered woodpecker makes a "peek" and a "we-we-we..."; it trills "ti-ti-ti-ti-ti..." for long-distance contact. It also drums.<ref name=CHWO-BOW/> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the checkered woodpecker as being of Least Concern. It has a very large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas and is "[p]robably quite common, but appears to be very local, for reasons not understood."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} *{{Commons category|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} * [http://www.arthurgrosset.com/sabirds/checkeredwoodpecker.html Arthur Grosset's Birds: Ŝaktabula pego] - Fotoj de ''V. m. cancellatus'' {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] bhupbv9angy8yhxmuij56jzz2vsfy2w 9495012 9495011 2026-10-17T23:06:07Z Kani 670 /* Taksonomio kaj sistematiko */ 9495012 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ŝaktabula pego''' ''V. mixtus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis mixtus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Boddaert]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus mixtus'' *''Dendrocopos mixtus'' *''Picoides mixtus'' | sinonimo_ref=<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis mixtus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ŝaktabula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis mixtus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Ŝaktabulan pegon priskribis la franca saĝulo [[Georges-Louis Leclerc, grafo de Buffon]] en 1780 en sia ''Histoire Naturelle des Oiseaux'' el specimeno kolektita en [[Bonaero]], Argentino.<ref>{{ cite book | last=Buffon | first=Georges-Louis Leclerc de | author-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | year=1780 | title=Histoire Naturelle des Oiseaux | volume=13 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | page=110 | chapter=L'epeiche ou pic varié de la Encénada | language=fr | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/42410585 }}</ref> La birdo estis ankaŭ bildigita en mankolorigita plato gravurita de [[François-Nicolas Martinet]] en ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle'' kiu estis produktita laŭ superrigardo de [[Edme-Louis Daubenton]] por akompani la tekston de Buffon.<ref>{{ cite book | last1=Buffon | first1=Georges-Louis Leclerc de | author1-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | last2=Martinet | first2=François-Nicolas | author2-link=François-Nicolas Martinet | last3=Daubenton | first3=Edme-Louis | author3-link=Edme-Louis Daubenton | last4=Daubenton | first4=Louis-Jean-Marie | author4-link=Louis-Jean-Marie Daubenton | year=1765–1783 | chapter=Pic male de la Encenada | title=Planches Enluminées D'Histoire Naturelle | volume=8 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | at=Plate 748 Fig. 1 | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/35218391 }}</ref> Nek la platoklarigo nek la priskribo de Buffon inkludis sciencan nomon, sed en 1783 la nederlanda natursciencisto [[Pieter Boddaert]] kreis la [[dunoma nomo|duvortan nomon]] ''Picus mixtus'' en sia katalogo de ''Planches Enluminées''.<ref>{{cite book | last=Boddaert | first=Pieter | author-link=Pieter Boddaert | year=1783 | title=Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés | place=Utrecht | page=47, Number 748 Fig. 1 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/27822667 | language=fr }}</ref> La Ŝaktabula pego estis iam metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Stria pego]] (''V. lignarius'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist> Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La genron enkondukis la franca ornitologo [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1854.<ref>{{ cite book | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1854 | chapter=Quadro dei volucri zigodattili ossia passeri a piedi scansori | language=it | editor1-last=de Luca | editor1-first=Serafino | editor2-last=Müller | editor2-first=D. | title=L'Ateneo Italiano; raccolta di documenti e memorie relative al progresso delle scienze fisiche | volume=2 | location=Parigi [Paris] | publisher=Victor Masson | pages=116–129 [125] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}<!--I cannot find a scan at BHL. Ref is given by Zoonomen and Peters Vol 6 1948 p.169 https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477602 --></ref> La vorto ''Veniliornis'' kombinas la nomon de la romia diaĵo Venilia kun la greka vorto ''ornis'', kiu signifas "birdon". La [[specia epiteto]] ''mixtus'' estas la latina vorto por "miksa" aŭ "miksita".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n257 257], 399–400}}</ref> La supraj taksonomiaj sistemoj agnoskas kvar [[subspecio]]jn:<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> * ''V. m. cancellatus'' <small>([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)</small> * ''V. m. mixtus'' <small>([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)</small> * ''V. m. malleator'' <small>([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922)</small> * ''V. m. berlepschi'' <small>([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915)</small> Subspecioj ''V. m. cancellatus'' estis iam traktita kiel aparta specio.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Aspekto== The checkered woodpecker is about {{convert|14|cm|in|sigfig=2|abbr=on}} long and weighs {{convert|30|to|37|g|oz|sigfig=2|abbr=on}}. Males and females have the same plumage except on their heads. Adults of both sexes of the [[nominate subspecies]] ''V. m. mixtus'' have a blackish-brown forehead and crown, a blackish-brown hindneck, and a generally white face with a dark brown stripe back from the eye and a thin dark brown [[Cheek|malar]] stripe. Males have some white or buffish white streaks on the crown and a red or orange-red nape. The female's nape is black where the male's is red and its crown is solid black. Both sexes' upperparts are blackish-brown, with whitish or brownish-white bars. Their flight feathers are deep brown with white bars. Their tail is brownish-black with narrow white bars. Their underparts are white with a yellow or buff tinge, and dark brown streaks on the breast and belly, brown bars on the flanks, and thin brown streaks on the undertail [[Covert feather|coverts]]. Juveniles are duller and darker than adults, with broken bars on their upperparts and heavy streaks and bars on their dull white underparts. Both sexes have red on the crown (not the nape), though the female's patch is smaller.<ref name=CHWO-BOW/> Subspecies ''V. m. berlepschi'' is similar to the nominate, but its brown parts are somewhat darker, the patch behind the eye is larger, and its underparts are a purer white. ''V. m. malleator'' is similar to ''berlepschi'' but with heavier streaking on the underparts. ''V. m. cancellatus'' is distinctive. It is much browner than the nominate, especially where the nominate is black like on the crown. The white bars on its upperparts are much wider than the brown ones and its underparts have much more white with fewer and smaller streaks than the nominate's. The subspecies intergrade; "''malleator'' and ''berlepschi'' may be more appropriately lumped into [the] nominate."<ref name=CHWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of checkered woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=CHWO-BOW/> * ''V. m. cancellatus'' ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829), from extreme eastern Bolivia into eastern and southern Brazil. * ''V. m. mixtus'' ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783), eastern Argentina, extreme southeastern Brazil, and western Uruguay * ''V. m. malleator'' ([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922), the [[Chaco Basin]] of southeastern Bolivia, western Paraguay, and northern Argentina * ''V. m. berlepschi'' ([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915), central and eastern Argentina The checkered woodpecker primarily inhabits humid open woodlands and [[gallery forest]], but also occurs in savanna and ''[[cerrado]]'' woodlands. Subspecies ''V. m. berlepschi'' inhabits arid bushlands characterized by ''[[Prosopis]]'' mesquite. In elevation the species ranges from near sea level to about {{convert|600|m|ft|abbr=on}}.<ref name=CHWO-BOW/> Subspecific differences run contrary to [[Gloger's rule]].<ref>{{cite book| last = Gloger| first = Constantin Wilhelm Lambert| author-link = Constantin Wilhelm Lambert Gloger| year = 1833| title = Das Abändern der Vögel durch Einfluss des Klimas|trans-title=The Evolution of Birds Through the Impact of Climate| publisher = August Schulz| location = Breslau| chapter = §. 5. Abänderungsweise der einzelnen, einer Veränderung durch das Klima unterworfenen Farben| pages = 11–24| isbn = 978-3-8364-2744-9| oclc = 166097356| url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ| chapter-url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ&pg=PA11 | language = de}}</ref> ''V. m. malleator'' and ''V. m. berlepschi'', which inhabit more arid habitat, have darker and more prominent underside patterning, whereas the other two subspecies which are birds of [[Mesic habitat|mesic]] or [[riparian]] woodland are paler overall.<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Checkered woodpeckers in parts of the Brazilian state of [[Mato Grosso]] are there only between January and May, but nothing else is known about their movements or those of other populations.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Checkered woodpeckers forage singly and in pairs, usually on small branches of bushes and trees. They mostly find their diet of insects and seeds by gleaning and probing.<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== The checkered woodpecker's breeding season is from September to November. Both sexes excavate the nest hole, typically {{convert|3|to|6|m|ft|sigfig=1|abbr=on}} above ground in a tree or palm. The clutch size is four eggs. The incubation period, time to fledging, and details of parental care are not known.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-mixtus |species=Ŝaktabula pego}} ===Voĉo=== The checkered woodpecker makes a "peek" and a "we-we-we..."; it trills "ti-ti-ti-ti-ti..." for long-distance contact. It also drums.<ref name=CHWO-BOW/> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the checkered woodpecker as being of Least Concern. It has a very large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas and is "[p]robably quite common, but appears to be very local, for reasons not understood."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} *{{Commons category|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} * [http://www.arthurgrosset.com/sabirds/checkeredwoodpecker.html Arthur Grosset's Birds: Ŝaktabula pego] - Fotoj de ''V. m. cancellatus'' {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] cf32ua72jhppf78ebyp463o7jqws5ul 9495015 9495012 2026-10-17T23:19:49Z Kani 670 /* Aspekto */ 9495015 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ŝaktabula pego''' ''V. mixtus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis mixtus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Boddaert]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus mixtus'' *''Dendrocopos mixtus'' *''Picoides mixtus'' | sinonimo_ref=<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis mixtus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ŝaktabula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis mixtus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Ŝaktabulan pegon priskribis la franca saĝulo [[Georges-Louis Leclerc, grafo de Buffon]] en 1780 en sia ''Histoire Naturelle des Oiseaux'' el specimeno kolektita en [[Bonaero]], Argentino.<ref>{{ cite book | last=Buffon | first=Georges-Louis Leclerc de | author-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | year=1780 | title=Histoire Naturelle des Oiseaux | volume=13 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | page=110 | chapter=L'epeiche ou pic varié de la Encénada | language=fr | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/42410585 }}</ref> La birdo estis ankaŭ bildigita en mankolorigita plato gravurita de [[François-Nicolas Martinet]] en ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle'' kiu estis produktita laŭ superrigardo de [[Edme-Louis Daubenton]] por akompani la tekston de Buffon.<ref>{{ cite book | last1=Buffon | first1=Georges-Louis Leclerc de | author1-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | last2=Martinet | first2=François-Nicolas | author2-link=François-Nicolas Martinet | last3=Daubenton | first3=Edme-Louis | author3-link=Edme-Louis Daubenton | last4=Daubenton | first4=Louis-Jean-Marie | author4-link=Louis-Jean-Marie Daubenton | year=1765–1783 | chapter=Pic male de la Encenada | title=Planches Enluminées D'Histoire Naturelle | volume=8 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | at=Plate 748 Fig. 1 | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/35218391 }}</ref> Nek la platoklarigo nek la priskribo de Buffon inkludis sciencan nomon, sed en 1783 la nederlanda natursciencisto [[Pieter Boddaert]] kreis la [[dunoma nomo|duvortan nomon]] ''Picus mixtus'' en sia katalogo de ''Planches Enluminées''.<ref>{{cite book | last=Boddaert | first=Pieter | author-link=Pieter Boddaert | year=1783 | title=Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés | place=Utrecht | page=47, Number 748 Fig. 1 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/27822667 | language=fr }}</ref> La Ŝaktabula pego estis iam metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Stria pego]] (''V. lignarius'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist> Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La genron enkondukis la franca ornitologo [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1854.<ref>{{ cite book | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1854 | chapter=Quadro dei volucri zigodattili ossia passeri a piedi scansori | language=it | editor1-last=de Luca | editor1-first=Serafino | editor2-last=Müller | editor2-first=D. | title=L'Ateneo Italiano; raccolta di documenti e memorie relative al progresso delle scienze fisiche | volume=2 | location=Parigi [Paris] | publisher=Victor Masson | pages=116–129 [125] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}<!--I cannot find a scan at BHL. Ref is given by Zoonomen and Peters Vol 6 1948 p.169 https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477602 --></ref> La vorto ''Veniliornis'' kombinas la nomon de la romia diaĵo Venilia kun la greka vorto ''ornis'', kiu signifas "birdon". La [[specia epiteto]] ''mixtus'' estas la latina vorto por "miksa" aŭ "miksita".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n257 257], 399–400}}</ref> La supraj taksonomiaj sistemoj agnoskas kvar [[subspecio]]jn:<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> * ''V. m. cancellatus'' <small>([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)</small> * ''V. m. mixtus'' <small>([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)</small> * ''V. m. malleator'' <small>([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922)</small> * ''V. m. berlepschi'' <small>([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915)</small> Subspecioj ''V. m. cancellatus'' estis iam traktita kiel aparta specio.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Aspekto== La Ŝaktabula pego longas proksimume 14 cm kaj pezas 30 ĝis 37 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Ĉe plenkreskuloj de ambaŭ seksoj de la nomiga subspecio ''V. m. mixtus'', la frunto kaj la verto estas nigrecbrunaj, la nuko estas nigrecbruna, kaj la vizaĝo estas ĝenerale blanka, kun malhelbruna strio etendiĝanta malantaŭen de la okulo kaj fajna malhelbruna strio laŭlonge de la vango. Maskloj havas kelkajn blankajn aŭ sabloblankecajn strietojn sur la verto, kaj ruĝan aŭ oranĝruĝan nukon. Ĉe la ino, la nuko estas nigra (kontraste al la ruĝa nuko de la masklo), kaj la verto estas tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas nigrecbrunaj, kun blankecaj aŭ brunblankecaj transversaj strioj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun blankaj transversaj strioj. La vosto estas brunecnigra kun mallarĝaj blankaj transversaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flava aŭ sablokolora nuanco; ili montras malhelbrunajn strietojn sur la brusto kaj ventro, brunajn transversajn striojn sur la flankoj, kaj maldikajn brunajn strietojn sur la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli malhelaj ol plenkreskuloj; ili havas rompitajn transversajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn striojn kaj transversajn striojn sur la malhele blankecaj subaj partoj. Ĉe ambaŭ seksoj troviĝas ruĝa koloro sur la verto (sed ne sur la nuko), kvankam la makulo de la ino estas pli malgranda.<ref name=CHWO-BOW/> La subspecio ''V. m. berlepschi'' similas al la nomiga subspecio, sed ĝiaj brunaj partoj estas iom pli malhelaj, la makulo malantaŭ la okulo estas pli granda, kaj la subaj partoj estas pli pure blankaj. ''V. m. malleator'' similas al ''berlepschi'', sed havas pli densajn striojn sur la subaj partoj. ''V. m. cancellatus'' estas distinga. Ĝi estas multe pli bruna ol la nomiga subspecio, precipe tie, kie la nomiga subspecio estas nigra – ekzemple sur la verto. La blankaj strioj sur la supraj partoj estas multe pli larĝaj ol la brunaj, kaj la subaj partoj enhavas multe pli da blanko, kun malpli multaj kaj pli malgrandaj strioj ol ĉe la nomiga subspecio. La subspecioj interreproduktiĝas; "eble estus pli taŭge kunigi ''malleator'' kaj ''berlepschi'' kun la nomiga subspecio".<ref name=CHWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== The subspecies of checkered woodpecker are found thus:<ref name=IOC12.2/><ref name=CHWO-BOW/> * ''V. m. cancellatus'' ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829), from extreme eastern Bolivia into eastern and southern Brazil. * ''V. m. mixtus'' ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783), eastern Argentina, extreme southeastern Brazil, and western Uruguay * ''V. m. malleator'' ([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922), the [[Chaco Basin]] of southeastern Bolivia, western Paraguay, and northern Argentina * ''V. m. berlepschi'' ([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915), central and eastern Argentina The checkered woodpecker primarily inhabits humid open woodlands and [[gallery forest]], but also occurs in savanna and ''[[cerrado]]'' woodlands. Subspecies ''V. m. berlepschi'' inhabits arid bushlands characterized by ''[[Prosopis]]'' mesquite. In elevation the species ranges from near sea level to about {{convert|600|m|ft|abbr=on}}.<ref name=CHWO-BOW/> Subspecific differences run contrary to [[Gloger's rule]].<ref>{{cite book| last = Gloger| first = Constantin Wilhelm Lambert| author-link = Constantin Wilhelm Lambert Gloger| year = 1833| title = Das Abändern der Vögel durch Einfluss des Klimas|trans-title=The Evolution of Birds Through the Impact of Climate| publisher = August Schulz| location = Breslau| chapter = §. 5. Abänderungsweise der einzelnen, einer Veränderung durch das Klima unterworfenen Farben| pages = 11–24| isbn = 978-3-8364-2744-9| oclc = 166097356| url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ| chapter-url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ&pg=PA11 | language = de}}</ref> ''V. m. malleator'' and ''V. m. berlepschi'', which inhabit more arid habitat, have darker and more prominent underside patterning, whereas the other two subspecies which are birds of [[Mesic habitat|mesic]] or [[riparian]] woodland are paler overall.<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Checkered woodpeckers in parts of the Brazilian state of [[Mato Grosso]] are there only between January and May, but nothing else is known about their movements or those of other populations.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Checkered woodpeckers forage singly and in pairs, usually on small branches of bushes and trees. They mostly find their diet of insects and seeds by gleaning and probing.<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== The checkered woodpecker's breeding season is from September to November. Both sexes excavate the nest hole, typically {{convert|3|to|6|m|ft|sigfig=1|abbr=on}} above ground in a tree or palm. The clutch size is four eggs. The incubation period, time to fledging, and details of parental care are not known.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-mixtus |species=Ŝaktabula pego}} ===Voĉo=== The checkered woodpecker makes a "peek" and a "we-we-we..."; it trills "ti-ti-ti-ti-ti..." for long-distance contact. It also drums.<ref name=CHWO-BOW/> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the checkered woodpecker as being of Least Concern. It has a very large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas and is "[p]robably quite common, but appears to be very local, for reasons not understood."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} *{{Commons category|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} * [http://www.arthurgrosset.com/sabirds/checkeredwoodpecker.html Arthur Grosset's Birds: Ŝaktabula pego] - Fotoj de ''V. m. cancellatus'' {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] hwkvzvlpqv2gnvint6rnz5rvu8nxae0 9495016 9495015 2026-10-17T23:33:03Z Kani 670 /* Distribuado kaj habitato */ 9495016 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ŝaktabula pego''' ''V. mixtus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis mixtus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Boddaert]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus mixtus'' *''Dendrocopos mixtus'' *''Picoides mixtus'' | sinonimo_ref=<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis mixtus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ŝaktabula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis mixtus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Ŝaktabulan pegon priskribis la franca saĝulo [[Georges-Louis Leclerc, grafo de Buffon]] en 1780 en sia ''Histoire Naturelle des Oiseaux'' el specimeno kolektita en [[Bonaero]], Argentino.<ref>{{ cite book | last=Buffon | first=Georges-Louis Leclerc de | author-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | year=1780 | title=Histoire Naturelle des Oiseaux | volume=13 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | page=110 | chapter=L'epeiche ou pic varié de la Encénada | language=fr | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/42410585 }}</ref> La birdo estis ankaŭ bildigita en mankolorigita plato gravurita de [[François-Nicolas Martinet]] en ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle'' kiu estis produktita laŭ superrigardo de [[Edme-Louis Daubenton]] por akompani la tekston de Buffon.<ref>{{ cite book | last1=Buffon | first1=Georges-Louis Leclerc de | author1-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | last2=Martinet | first2=François-Nicolas | author2-link=François-Nicolas Martinet | last3=Daubenton | first3=Edme-Louis | author3-link=Edme-Louis Daubenton | last4=Daubenton | first4=Louis-Jean-Marie | author4-link=Louis-Jean-Marie Daubenton | year=1765–1783 | chapter=Pic male de la Encenada | title=Planches Enluminées D'Histoire Naturelle | volume=8 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | at=Plate 748 Fig. 1 | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/35218391 }}</ref> Nek la platoklarigo nek la priskribo de Buffon inkludis sciencan nomon, sed en 1783 la nederlanda natursciencisto [[Pieter Boddaert]] kreis la [[dunoma nomo|duvortan nomon]] ''Picus mixtus'' en sia katalogo de ''Planches Enluminées''.<ref>{{cite book | last=Boddaert | first=Pieter | author-link=Pieter Boddaert | year=1783 | title=Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés | place=Utrecht | page=47, Number 748 Fig. 1 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/27822667 | language=fr }}</ref> La Ŝaktabula pego estis iam metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Stria pego]] (''V. lignarius'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist> Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La genron enkondukis la franca ornitologo [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1854.<ref>{{ cite book | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1854 | chapter=Quadro dei volucri zigodattili ossia passeri a piedi scansori | language=it | editor1-last=de Luca | editor1-first=Serafino | editor2-last=Müller | editor2-first=D. | title=L'Ateneo Italiano; raccolta di documenti e memorie relative al progresso delle scienze fisiche | volume=2 | location=Parigi [Paris] | publisher=Victor Masson | pages=116–129 [125] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}<!--I cannot find a scan at BHL. Ref is given by Zoonomen and Peters Vol 6 1948 p.169 https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477602 --></ref> La vorto ''Veniliornis'' kombinas la nomon de la romia diaĵo Venilia kun la greka vorto ''ornis'', kiu signifas "birdon". La [[specia epiteto]] ''mixtus'' estas la latina vorto por "miksa" aŭ "miksita".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n257 257], 399–400}}</ref> La supraj taksonomiaj sistemoj agnoskas kvar [[subspecio]]jn:<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> * ''V. m. cancellatus'' <small>([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)</small> * ''V. m. mixtus'' <small>([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)</small> * ''V. m. malleator'' <small>([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922)</small> * ''V. m. berlepschi'' <small>([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915)</small> Subspecioj ''V. m. cancellatus'' estis iam traktita kiel aparta specio.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Aspekto== La Ŝaktabula pego longas proksimume 14 cm kaj pezas 30 ĝis 37 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Ĉe plenkreskuloj de ambaŭ seksoj de la nomiga subspecio ''V. m. mixtus'', la frunto kaj la verto estas nigrecbrunaj, la nuko estas nigrecbruna, kaj la vizaĝo estas ĝenerale blanka, kun malhelbruna strio etendiĝanta malantaŭen de la okulo kaj fajna malhelbruna strio laŭlonge de la vango. Maskloj havas kelkajn blankajn aŭ sabloblankecajn strietojn sur la verto, kaj ruĝan aŭ oranĝruĝan nukon. Ĉe la ino, la nuko estas nigra (kontraste al la ruĝa nuko de la masklo), kaj la verto estas tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas nigrecbrunaj, kun blankecaj aŭ brunblankecaj transversaj strioj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun blankaj transversaj strioj. La vosto estas brunecnigra kun mallarĝaj blankaj transversaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flava aŭ sablokolora nuanco; ili montras malhelbrunajn strietojn sur la brusto kaj ventro, brunajn transversajn striojn sur la flankoj, kaj maldikajn brunajn strietojn sur la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli malhelaj ol plenkreskuloj; ili havas rompitajn transversajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn striojn kaj transversajn striojn sur la malhele blankecaj subaj partoj. Ĉe ambaŭ seksoj troviĝas ruĝa koloro sur la verto (sed ne sur la nuko), kvankam la makulo de la ino estas pli malgranda.<ref name=CHWO-BOW/> La subspecio ''V. m. berlepschi'' similas al la nomiga subspecio, sed ĝiaj brunaj partoj estas iom pli malhelaj, la makulo malantaŭ la okulo estas pli granda, kaj la subaj partoj estas pli pure blankaj. ''V. m. malleator'' similas al ''berlepschi'', sed havas pli densajn striojn sur la subaj partoj. ''V. m. cancellatus'' estas distinga. Ĝi estas multe pli bruna ol la nomiga subspecio, precipe tie, kie la nomiga subspecio estas nigra – ekzemple sur la verto. La blankaj strioj sur la supraj partoj estas multe pli larĝaj ol la brunaj, kaj la subaj partoj enhavas multe pli da blanko, kun malpli multaj kaj pli malgrandaj strioj ol ĉe la nomiga subspecio. La subspecioj interreproduktiĝas; "eble estus pli taŭge kunigi ''malleator'' kaj ''berlepschi'' kun la nomiga subspecio".<ref name=CHWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de Ŝaktabula pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=CHWO-BOW/> * ''V. m. cancellatus'' ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829), el plej orienta Bolivio ĝis orienta kaj suda Brazilo. * ''V. m. mixtus'' ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783), orienta Argentino, plej sudorienta Brazilo, kaj okcidenta Urugvajo * ''V. m. malleator'' ([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922), la Baseno de [[Ĉako]] de sudorienta Bolivio, okcidenta Paragvajo, kaj norda Argentino * ''V. m. berlepschi'' ([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915), centra kaj orienta Argentino La Ŝaktabula pego ĉefe loĝas en humidaj malfermaj arbaroj kaj [[ĉerivera arbaro|galeriaj arbaroj]], sed troviĝas ankaŭ en [[savano]]j kaj ''[[cerado]]''-arbaroj. La subspecio ''V. m. berlepschi'' loĝas en aridaj arbustaroj, kiujn karakterizas ''[[Prosopis]]''-arboj. Laŭ alteco, la specio vivas de proksime de la marnivelo ĝis ĉirkaŭ 600 m.<ref name=CHWO-BOW/> Subspeciaj diferencoj kontraŭas la [[Regulo de Gloger|regulon de Gloger]].<ref>{{cite book| last = Gloger| first = Constantin Wilhelm Lambert| author-link = Constantin Wilhelm Lambert Gloger| year = 1833| title = Das Abändern der Vögel durch Einfluss des Klimas|trans-title=The Evolution of Birds Through the Impact of Climate| publisher = August Schulz| location = Breslau| chapter = §. 5. Abänderungsweise der einzelnen, einer Veränderung durch das Klima unterworfenen Farben| pages = 11–24| isbn = 978-3-8364-2744-9| oclc = 166097356| url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ| chapter-url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ&pg=PA11 | language = de}}</ref> ''V. m. malleator'' kaj ''V. m. berlepschi'', kiuj loĝas en pli aridaj vivejoj, havas pli malhelan kaj pli okulfrapan desegnon ĉe la suba flanko, dum la aliaj du subspecioj – birdoj de mezhumidaj aŭ ĉeriveraj arbaroj – estas ĝenerale pli helaj..<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Checkered woodpeckers in parts of the Brazilian state of [[Mato Grosso]] are there only between January and May, but nothing else is known about their movements or those of other populations.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Checkered woodpeckers forage singly and in pairs, usually on small branches of bushes and trees. They mostly find their diet of insects and seeds by gleaning and probing.<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== The checkered woodpecker's breeding season is from September to November. Both sexes excavate the nest hole, typically {{convert|3|to|6|m|ft|sigfig=1|abbr=on}} above ground in a tree or palm. The clutch size is four eggs. The incubation period, time to fledging, and details of parental care are not known.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-mixtus |species=Ŝaktabula pego}} ===Voĉo=== The checkered woodpecker makes a "peek" and a "we-we-we..."; it trills "ti-ti-ti-ti-ti..." for long-distance contact. It also drums.<ref name=CHWO-BOW/> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the checkered woodpecker as being of Least Concern. It has a very large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas and is "[p]robably quite common, but appears to be very local, for reasons not understood."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} *{{Commons category|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} * [http://www.arthurgrosset.com/sabirds/checkeredwoodpecker.html Arthur Grosset's Birds: Ŝaktabula pego] - Fotoj de ''V. m. cancellatus'' {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] fnmncjs7fz72qs2wtx465j3bxt8pozl 9495017 9495016 2026-10-17T23:41:47Z Kani 670 /* Kutimaro */ 9495017 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ŝaktabula pego''' ''V. mixtus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis mixtus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Boddaert]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus mixtus'' *''Dendrocopos mixtus'' *''Picoides mixtus'' | sinonimo_ref=<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis mixtus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ŝaktabula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis mixtus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Ŝaktabulan pegon priskribis la franca saĝulo [[Georges-Louis Leclerc, grafo de Buffon]] en 1780 en sia ''Histoire Naturelle des Oiseaux'' el specimeno kolektita en [[Bonaero]], Argentino.<ref>{{ cite book | last=Buffon | first=Georges-Louis Leclerc de | author-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | year=1780 | title=Histoire Naturelle des Oiseaux | volume=13 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | page=110 | chapter=L'epeiche ou pic varié de la Encénada | language=fr | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/42410585 }}</ref> La birdo estis ankaŭ bildigita en mankolorigita plato gravurita de [[François-Nicolas Martinet]] en ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle'' kiu estis produktita laŭ superrigardo de [[Edme-Louis Daubenton]] por akompani la tekston de Buffon.<ref>{{ cite book | last1=Buffon | first1=Georges-Louis Leclerc de | author1-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | last2=Martinet | first2=François-Nicolas | author2-link=François-Nicolas Martinet | last3=Daubenton | first3=Edme-Louis | author3-link=Edme-Louis Daubenton | last4=Daubenton | first4=Louis-Jean-Marie | author4-link=Louis-Jean-Marie Daubenton | year=1765–1783 | chapter=Pic male de la Encenada | title=Planches Enluminées D'Histoire Naturelle | volume=8 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | at=Plate 748 Fig. 1 | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/35218391 }}</ref> Nek la platoklarigo nek la priskribo de Buffon inkludis sciencan nomon, sed en 1783 la nederlanda natursciencisto [[Pieter Boddaert]] kreis la [[dunoma nomo|duvortan nomon]] ''Picus mixtus'' en sia katalogo de ''Planches Enluminées''.<ref>{{cite book | last=Boddaert | first=Pieter | author-link=Pieter Boddaert | year=1783 | title=Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés | place=Utrecht | page=47, Number 748 Fig. 1 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/27822667 | language=fr }}</ref> La Ŝaktabula pego estis iam metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Stria pego]] (''V. lignarius'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist> Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La genron enkondukis la franca ornitologo [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1854.<ref>{{ cite book | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1854 | chapter=Quadro dei volucri zigodattili ossia passeri a piedi scansori | language=it | editor1-last=de Luca | editor1-first=Serafino | editor2-last=Müller | editor2-first=D. | title=L'Ateneo Italiano; raccolta di documenti e memorie relative al progresso delle scienze fisiche | volume=2 | location=Parigi [Paris] | publisher=Victor Masson | pages=116–129 [125] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}<!--I cannot find a scan at BHL. Ref is given by Zoonomen and Peters Vol 6 1948 p.169 https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477602 --></ref> La vorto ''Veniliornis'' kombinas la nomon de la romia diaĵo Venilia kun la greka vorto ''ornis'', kiu signifas "birdon". La [[specia epiteto]] ''mixtus'' estas la latina vorto por "miksa" aŭ "miksita".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n257 257], 399–400}}</ref> La supraj taksonomiaj sistemoj agnoskas kvar [[subspecio]]jn:<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> * ''V. m. cancellatus'' <small>([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)</small> * ''V. m. mixtus'' <small>([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)</small> * ''V. m. malleator'' <small>([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922)</small> * ''V. m. berlepschi'' <small>([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915)</small> Subspecioj ''V. m. cancellatus'' estis iam traktita kiel aparta specio.<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> ==Aspekto== La Ŝaktabula pego longas proksimume 14 cm kaj pezas 30 ĝis 37 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Ĉe plenkreskuloj de ambaŭ seksoj de la nomiga subspecio ''V. m. mixtus'', la frunto kaj la verto estas nigrecbrunaj, la nuko estas nigrecbruna, kaj la vizaĝo estas ĝenerale blanka, kun malhelbruna strio etendiĝanta malantaŭen de la okulo kaj fajna malhelbruna strio laŭlonge de la vango. Maskloj havas kelkajn blankajn aŭ sabloblankecajn strietojn sur la verto, kaj ruĝan aŭ oranĝruĝan nukon. Ĉe la ino, la nuko estas nigra (kontraste al la ruĝa nuko de la masklo), kaj la verto estas tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas nigrecbrunaj, kun blankecaj aŭ brunblankecaj transversaj strioj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun blankaj transversaj strioj. La vosto estas brunecnigra kun mallarĝaj blankaj transversaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flava aŭ sablokolora nuanco; ili montras malhelbrunajn strietojn sur la brusto kaj ventro, brunajn transversajn striojn sur la flankoj, kaj maldikajn brunajn strietojn sur la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli malhelaj ol plenkreskuloj; ili havas rompitajn transversajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn striojn kaj transversajn striojn sur la malhele blankecaj subaj partoj. Ĉe ambaŭ seksoj troviĝas ruĝa koloro sur la verto (sed ne sur la nuko), kvankam la makulo de la ino estas pli malgranda.<ref name=CHWO-BOW/> La subspecio ''V. m. berlepschi'' similas al la nomiga subspecio, sed ĝiaj brunaj partoj estas iom pli malhelaj, la makulo malantaŭ la okulo estas pli granda, kaj la subaj partoj estas pli pure blankaj. ''V. m. malleator'' similas al ''berlepschi'', sed havas pli densajn striojn sur la subaj partoj. ''V. m. cancellatus'' estas distinga. Ĝi estas multe pli bruna ol la nomiga subspecio, precipe tie, kie la nomiga subspecio estas nigra – ekzemple sur la verto. La blankaj strioj sur la supraj partoj estas multe pli larĝaj ol la brunaj, kaj la subaj partoj enhavas multe pli da blanko, kun malpli multaj kaj pli malgrandaj strioj ol ĉe la nomiga subspecio. La subspecioj interreproduktiĝas; "eble estus pli taŭge kunigi ''malleator'' kaj ''berlepschi'' kun la nomiga subspecio".<ref name=CHWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de Ŝaktabula pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=CHWO-BOW/> * ''V. m. cancellatus'' ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829), el plej orienta Bolivio ĝis orienta kaj suda Brazilo. * ''V. m. mixtus'' ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783), orienta Argentino, plej sudorienta Brazilo, kaj okcidenta Urugvajo * ''V. m. malleator'' ([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922), la Baseno de [[Ĉako]] de sudorienta Bolivio, okcidenta Paragvajo, kaj norda Argentino * ''V. m. berlepschi'' ([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915), centra kaj orienta Argentino La Ŝaktabula pego ĉefe loĝas en humidaj malfermaj arbaroj kaj [[ĉerivera arbaro|galeriaj arbaroj]], sed troviĝas ankaŭ en [[savano]]j kaj ''[[cerado]]''-arbaroj. La subspecio ''V. m. berlepschi'' loĝas en aridaj arbustaroj, kiujn karakterizas ''[[Prosopis]]''-arboj. Laŭ alteco, la specio vivas de proksime de la marnivelo ĝis ĉirkaŭ 600 m.<ref name=CHWO-BOW/> Subspeciaj diferencoj kontraŭas la [[Regulo de Gloger|regulon de Gloger]].<ref>{{cite book| last = Gloger| first = Constantin Wilhelm Lambert| author-link = Constantin Wilhelm Lambert Gloger| year = 1833| title = Das Abändern der Vögel durch Einfluss des Klimas|trans-title=The Evolution of Birds Through the Impact of Climate| publisher = August Schulz| location = Breslau| chapter = §. 5. Abänderungsweise der einzelnen, einer Veränderung durch das Klima unterworfenen Farben| pages = 11–24| isbn = 978-3-8364-2744-9| oclc = 166097356| url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ| chapter-url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ&pg=PA11 | language = de}}</ref> ''V. m. malleator'' kaj ''V. m. berlepschi'', kiuj loĝas en pli aridaj vivejoj, havas pli malhelan kaj pli okulfrapan desegnon ĉe la suba flanko, dum la aliaj du subspecioj – birdoj de mezhumidaj aŭ ĉeriveraj arbaroj – estas ĝenerale pli helaj..<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Ŝaktabulaj pegoj en partoj de la brazila ŝtato [[Mato Grosso]] troviĝas tie nur inter januaro kaj majo, sed nenio alia estas konata pri iliaj moviĝoj aŭ pri tiuj de aliaj populacioj.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Ŝaktabulaj pegoj serĉas manĝaĵon unuope aŭ pare, kutime sur malgrandaj branĉoj de arbustoj kaj arboj. Ili trovas sian nutraĵon – insektojn kaj semojn – ĉefe per kolektado de surfacoj kaj per esplorado de fendoj.<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Ŝaktabula pego daŭras de septembro ĝis novembro. Ambaŭ seksoj elfosas la nestotruon, kutime 3 ĝis 6 m super la grundo en arbo aŭ palmo. La ovaro konsistas el kvar ovoj. La kovoperiodo, la tempo ĝis la [[elnestiĝo]], kaj detaloj pri la gepatra zorgado ne estas konataj.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-mixtus |species=Ŝaktabula pego}} ===Voĉo=== La Ŝaktabula pego faras "piik" kaj "ŭi-ŭi-ŭi..."; ĝi trilas "ti-ti-ti-ti-ti..." por longdistanca kontakto. Ĝi ankaŭ tamburas.<ref name=CHWO-BOW/> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the checkered woodpecker as being of Least Concern. It has a very large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas and is "[p]robably quite common, but appears to be very local, for reasons not understood."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} *{{Commons category|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} * [http://www.arthurgrosset.com/sabirds/checkeredwoodpecker.html Arthur Grosset's Birds: Ŝaktabula pego] - Fotoj de ''V. m. cancellatus'' {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] tkya75nl77ppc4fhn3a9d4f1ndo53qk 9495018 9495017 2026-10-17T23:43:57Z Kani 670 /* Taksonomio kaj sistematiko */ 9495018 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ŝaktabula pego''' ''V. mixtus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis mixtus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Boddaert]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus mixtus'' *''Dendrocopos mixtus'' *''Picoides mixtus'' | sinonimo_ref=<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis mixtus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ŝaktabula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis mixtus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Ŝaktabulan pegon priskribis la franca saĝulo [[Georges-Louis Leclerc, grafo de Buffon]] en 1780 en sia ''Histoire Naturelle des Oiseaux'' el specimeno kolektita en [[Bonaero]], Argentino.<ref>{{ cite book | last=Buffon | first=Georges-Louis Leclerc de | author-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | year=1780 | title=Histoire Naturelle des Oiseaux | volume=13 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | page=110 | chapter=L'epeiche ou pic varié de la Encénada | language=fr | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/42410585 }}</ref> La birdo estis ankaŭ bildigita en mankolorigita plato gravurita de [[François-Nicolas Martinet]] en ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle'' kiu estis produktita laŭ superrigardo de [[Edme-Louis Daubenton]] por akompani la tekston de Buffon.<ref>{{ cite book | last1=Buffon | first1=Georges-Louis Leclerc de | author1-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | last2=Martinet | first2=François-Nicolas | author2-link=François-Nicolas Martinet | last3=Daubenton | first3=Edme-Louis | author3-link=Edme-Louis Daubenton | last4=Daubenton | first4=Louis-Jean-Marie | author4-link=Louis-Jean-Marie Daubenton | year=1765–1783 | chapter=Pic male de la Encenada | title=Planches Enluminées D'Histoire Naturelle | volume=8 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | at=Plate 748 Fig. 1 | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/35218391 }}</ref> Nek la platoklarigo nek la priskribo de Buffon inkludis sciencan nomon, sed en 1783 la nederlanda natursciencisto [[Pieter Boddaert]] kreis la [[dunoma nomo|duvortan nomon]] ''Picus mixtus'' en sia katalogo de ''Planches Enluminées''.<ref>{{cite book | last=Boddaert | first=Pieter | author-link=Pieter Boddaert | year=1783 | title=Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés | place=Utrecht | page=47, Number 748 Fig. 1 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/27822667 | language=fr }}</ref> La Ŝaktabula pego estis iam metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Stria pego]] (''V. lignarius'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist> Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La genron enkondukis la franca ornitologo [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1854.<ref>{{ cite book | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1854 | chapter=Quadro dei volucri zigodattili ossia passeri a piedi scansori | language=it | editor1-last=de Luca | editor1-first=Serafino | editor2-last=Müller | editor2-first=D. | title=L'Ateneo Italiano; raccolta di documenti e memorie relative al progresso delle scienze fisiche | volume=2 | location=Parigi [Paris] | publisher=Victor Masson | pages=116–129 [125] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}<!--I cannot find a scan at BHL. Ref is given by Zoonomen and Peters Vol 6 1948 p.169 https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477602 --></ref> La vorto ''Veniliornis'' kombinas la nomon de la romia diaĵo Venilia kun la greka vorto ''ornis'', kiu signifas "birdon". La [[specia epiteto]] ''mixtus'' estas la latina vorto por "miksa" aŭ "miksita".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n257 257], 399–400}}</ref> La supraj taksonomiaj sistemoj agnoskas kvar [[subspecio]]jn:<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> * ''V. m. cancellatus'' <small>([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)</small> * ''V. m. mixtus'' <small>([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)</small> * ''V. m. malleator'' <small>([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922)</small> * ''V. m. berlepschi'' <small>([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915)</small> Subspecioj ''V. m. cancellatus'' estis iam traktita kiel aparta specio.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Ŝaktabula pego longas proksimume 14 cm kaj pezas 30 ĝis 37 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Ĉe plenkreskuloj de ambaŭ seksoj de la nomiga subspecio ''V. m. mixtus'', la frunto kaj la verto estas nigrecbrunaj, la nuko estas nigrecbruna, kaj la vizaĝo estas ĝenerale blanka, kun malhelbruna strio etendiĝanta malantaŭen de la okulo kaj fajna malhelbruna strio laŭlonge de la vango. Maskloj havas kelkajn blankajn aŭ sabloblankecajn strietojn sur la verto, kaj ruĝan aŭ oranĝruĝan nukon. Ĉe la ino, la nuko estas nigra (kontraste al la ruĝa nuko de la masklo), kaj la verto estas tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas nigrecbrunaj, kun blankecaj aŭ brunblankecaj transversaj strioj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun blankaj transversaj strioj. La vosto estas brunecnigra kun mallarĝaj blankaj transversaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flava aŭ sablokolora nuanco; ili montras malhelbrunajn strietojn sur la brusto kaj ventro, brunajn transversajn striojn sur la flankoj, kaj maldikajn brunajn strietojn sur la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli malhelaj ol plenkreskuloj; ili havas rompitajn transversajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn striojn kaj transversajn striojn sur la malhele blankecaj subaj partoj. Ĉe ambaŭ seksoj troviĝas ruĝa koloro sur la verto (sed ne sur la nuko), kvankam la makulo de la ino estas pli malgranda.<ref name=CHWO-BOW/> La subspecio ''V. m. berlepschi'' similas al la nomiga subspecio, sed ĝiaj brunaj partoj estas iom pli malhelaj, la makulo malantaŭ la okulo estas pli granda, kaj la subaj partoj estas pli pure blankaj. ''V. m. malleator'' similas al ''berlepschi'', sed havas pli densajn striojn sur la subaj partoj. ''V. m. cancellatus'' estas distinga. Ĝi estas multe pli bruna ol la nomiga subspecio, precipe tie, kie la nomiga subspecio estas nigra – ekzemple sur la verto. La blankaj strioj sur la supraj partoj estas multe pli larĝaj ol la brunaj, kaj la subaj partoj enhavas multe pli da blanko, kun malpli multaj kaj pli malgrandaj strioj ol ĉe la nomiga subspecio. La subspecioj interreproduktiĝas; "eble estus pli taŭge kunigi ''malleator'' kaj ''berlepschi'' kun la nomiga subspecio".<ref name=CHWO-BOW/> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de Ŝaktabula pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=CHWO-BOW/> * ''V. m. cancellatus'' ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829), el plej orienta Bolivio ĝis orienta kaj suda Brazilo. * ''V. m. mixtus'' ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783), orienta Argentino, plej sudorienta Brazilo, kaj okcidenta Urugvajo * ''V. m. malleator'' ([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922), la Baseno de [[Ĉako]] de sudorienta Bolivio, okcidenta Paragvajo, kaj norda Argentino * ''V. m. berlepschi'' ([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915), centra kaj orienta Argentino La Ŝaktabula pego ĉefe loĝas en humidaj malfermaj arbaroj kaj [[ĉerivera arbaro|galeriaj arbaroj]], sed troviĝas ankaŭ en [[savano]]j kaj ''[[cerado]]''-arbaroj. La subspecio ''V. m. berlepschi'' loĝas en aridaj arbustaroj, kiujn karakterizas ''[[Prosopis]]''-arboj. Laŭ alteco, la specio vivas de proksime de la marnivelo ĝis ĉirkaŭ 600 m.<ref name=CHWO-BOW/> Subspeciaj diferencoj kontraŭas la [[Regulo de Gloger|regulon de Gloger]].<ref>{{cite book| last = Gloger| first = Constantin Wilhelm Lambert| author-link = Constantin Wilhelm Lambert Gloger| year = 1833| title = Das Abändern der Vögel durch Einfluss des Klimas|trans-title=The Evolution of Birds Through the Impact of Climate| publisher = August Schulz| location = Breslau| chapter = §. 5. Abänderungsweise der einzelnen, einer Veränderung durch das Klima unterworfenen Farben| pages = 11–24| isbn = 978-3-8364-2744-9| oclc = 166097356| url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ| chapter-url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ&pg=PA11 | language = de}}</ref> ''V. m. malleator'' kaj ''V. m. berlepschi'', kiuj loĝas en pli aridaj vivejoj, havas pli malhelan kaj pli okulfrapan desegnon ĉe la suba flanko, dum la aliaj du subspecioj – birdoj de mezhumidaj aŭ ĉeriveraj arbaroj – estas ĝenerale pli helaj..<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Ŝaktabulaj pegoj en partoj de la brazila ŝtato [[Mato Grosso]] troviĝas tie nur inter januaro kaj majo, sed nenio alia estas konata pri iliaj moviĝoj aŭ pri tiuj de aliaj populacioj.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Ŝaktabulaj pegoj serĉas manĝaĵon unuope aŭ pare, kutime sur malgrandaj branĉoj de arbustoj kaj arboj. Ili trovas sian nutraĵon – insektojn kaj semojn – ĉefe per kolektado de surfacoj kaj per esplorado de fendoj.<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Ŝaktabula pego daŭras de septembro ĝis novembro. Ambaŭ seksoj elfosas la nestotruon, kutime 3 ĝis 6 m super la grundo en arbo aŭ palmo. La ovaro konsistas el kvar ovoj. La kovoperiodo, la tempo ĝis la [[elnestiĝo]], kaj detaloj pri la gepatra zorgado ne estas konataj.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-mixtus |species=Ŝaktabula pego}} ===Voĉo=== La Ŝaktabula pego faras "piik" kaj "ŭi-ŭi-ŭi..."; ĝi trilas "ti-ti-ti-ti-ti..." por longdistanca kontakto. Ĝi ankaŭ tamburas.<ref name=CHWO-BOW/> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the checkered woodpecker as being of Least Concern. It has a very large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas and is "[p]robably quite common, but appears to be very local, for reasons not understood."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} *{{Commons category|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} * [http://www.arthurgrosset.com/sabirds/checkeredwoodpecker.html Arthur Grosset's Birds: Ŝaktabula pego] - Fotoj de ''V. m. cancellatus'' {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] bcyg5rbhgbp1445oi8pwuwgp89md9ob 9495019 9495018 2026-10-17T23:45:59Z Kani 670 /* Aspekto */ 9495019 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ŝaktabula pego''' ''V. mixtus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis mixtus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Boddaert]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus mixtus'' *''Dendrocopos mixtus'' *''Picoides mixtus'' | sinonimo_ref=<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis mixtus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ŝaktabula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis mixtus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Ŝaktabulan pegon priskribis la franca saĝulo [[Georges-Louis Leclerc, grafo de Buffon]] en 1780 en sia ''Histoire Naturelle des Oiseaux'' el specimeno kolektita en [[Bonaero]], Argentino.<ref>{{ cite book | last=Buffon | first=Georges-Louis Leclerc de | author-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | year=1780 | title=Histoire Naturelle des Oiseaux | volume=13 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | page=110 | chapter=L'epeiche ou pic varié de la Encénada | language=fr | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/42410585 }}</ref> La birdo estis ankaŭ bildigita en mankolorigita plato gravurita de [[François-Nicolas Martinet]] en ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle'' kiu estis produktita laŭ superrigardo de [[Edme-Louis Daubenton]] por akompani la tekston de Buffon.<ref>{{ cite book | last1=Buffon | first1=Georges-Louis Leclerc de | author1-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | last2=Martinet | first2=François-Nicolas | author2-link=François-Nicolas Martinet | last3=Daubenton | first3=Edme-Louis | author3-link=Edme-Louis Daubenton | last4=Daubenton | first4=Louis-Jean-Marie | author4-link=Louis-Jean-Marie Daubenton | year=1765–1783 | chapter=Pic male de la Encenada | title=Planches Enluminées D'Histoire Naturelle | volume=8 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | at=Plate 748 Fig. 1 | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/35218391 }}</ref> Nek la platoklarigo nek la priskribo de Buffon inkludis sciencan nomon, sed en 1783 la nederlanda natursciencisto [[Pieter Boddaert]] kreis la [[dunoma nomo|duvortan nomon]] ''Picus mixtus'' en sia katalogo de ''Planches Enluminées''.<ref>{{cite book | last=Boddaert | first=Pieter | author-link=Pieter Boddaert | year=1783 | title=Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés | place=Utrecht | page=47, Number 748 Fig. 1 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/27822667 | language=fr }}</ref> La Ŝaktabula pego estis iam metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Stria pego]] (''V. lignarius'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist> Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La genron enkondukis la franca ornitologo [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1854.<ref>{{ cite book | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1854 | chapter=Quadro dei volucri zigodattili ossia passeri a piedi scansori | language=it | editor1-last=de Luca | editor1-first=Serafino | editor2-last=Müller | editor2-first=D. | title=L'Ateneo Italiano; raccolta di documenti e memorie relative al progresso delle scienze fisiche | volume=2 | location=Parigi [Paris] | publisher=Victor Masson | pages=116–129 [125] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}<!--I cannot find a scan at BHL. Ref is given by Zoonomen and Peters Vol 6 1948 p.169 https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477602 --></ref> La vorto ''Veniliornis'' kombinas la nomon de la romia diaĵo Venilia kun la greka vorto ''ornis'', kiu signifas "birdon". La [[specia epiteto]] ''mixtus'' estas la latina vorto por "miksa" aŭ "miksita".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n257 257], 399–400}}</ref> La supraj taksonomiaj sistemoj agnoskas kvar [[subspecio]]jn:<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> * ''V. m. cancellatus'' <small>([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)</small> * ''V. m. mixtus'' <small>([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)</small> * ''V. m. malleator'' <small>([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922)</small> * ''V. m. berlepschi'' <small>([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915)</small> Subspecioj ''V. m. cancellatus'' estis iam traktita kiel aparta specio.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Ŝaktabula pego longas proksimume 14 cm kaj pezas 30 ĝis 37 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Ĉe plenkreskuloj de ambaŭ seksoj de la nomiga subspecio ''V. m. mixtus'', la frunto kaj la verto estas nigrecbrunaj, la nuko estas nigrecbruna, kaj la vizaĝo estas ĝenerale blanka, kun malhelbruna strio etendiĝanta malantaŭen de la okulo kaj fajna malhelbruna strio laŭlonge de la vango. Maskloj havas kelkajn blankajn aŭ sabloblankecajn strietojn sur la verto, kaj ruĝan aŭ oranĝruĝan nukon. Ĉe la ino, la nuko estas nigra (kontraste al la ruĝa nuko de la masklo), kaj la verto estas tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas nigrecbrunaj, kun blankecaj aŭ brunblankecaj transversaj strioj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun blankaj transversaj strioj. La vosto estas brunecnigra kun mallarĝaj blankaj transversaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flava aŭ sablokolora nuanco; ili montras malhelbrunajn strietojn sur la brusto kaj ventro, brunajn transversajn striojn sur la flankoj, kaj maldikajn brunajn strietojn sur la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli malhelaj ol plenkreskuloj; ili havas rompitajn transversajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn striojn kaj transversajn striojn sur la malhele blankecaj subaj partoj. Ĉe ambaŭ seksoj troviĝas ruĝa koloro sur la verto (sed ne sur la nuko), kvankam la makulo de la ino estas pli malgranda.<ref name=CHWO-BOW/> La subspecio ''V. m. berlepschi'' similas al la nomiga subspecio, sed ĝiaj brunaj partoj estas iom pli malhelaj, la makulo malantaŭ la okulo estas pli granda, kaj la subaj partoj estas pli pure blankaj. ''V. m. malleator'' similas al ''berlepschi'', sed havas pli densajn striojn sur la subaj partoj. ''V. m. cancellatus'' estas distinga. Ĝi estas multe pli bruna ol la nomiga subspecio, precipe tie, kie la nomiga subspecio estas nigra – ekzemple sur la verto. La blankaj strioj sur la supraj partoj estas multe pli larĝaj ol la brunaj, kaj la subaj partoj enhavas multe pli da blanko, kun malpli multaj kaj pli malgrandaj strioj ol ĉe la nomiga subspecio. La subspecioj interreproduktiĝas; "eble estus pli taŭge kunigi ''malleator'' kaj ''berlepschi'' kun la nomiga subspecio".<ref name=CHWO-BOW> Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Checkered Woodpecker (Dryobates mixtus), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.chewoo3.01] Alirita la 23an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de Ŝaktabula pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=CHWO-BOW/> * ''V. m. cancellatus'' ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829), el plej orienta Bolivio ĝis orienta kaj suda Brazilo. * ''V. m. mixtus'' ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783), orienta Argentino, plej sudorienta Brazilo, kaj okcidenta Urugvajo * ''V. m. malleator'' ([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922), la Baseno de [[Ĉako]] de sudorienta Bolivio, okcidenta Paragvajo, kaj norda Argentino * ''V. m. berlepschi'' ([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915), centra kaj orienta Argentino La Ŝaktabula pego ĉefe loĝas en humidaj malfermaj arbaroj kaj [[ĉerivera arbaro|galeriaj arbaroj]], sed troviĝas ankaŭ en [[savano]]j kaj ''[[cerado]]''-arbaroj. La subspecio ''V. m. berlepschi'' loĝas en aridaj arbustaroj, kiujn karakterizas ''[[Prosopis]]''-arboj. Laŭ alteco, la specio vivas de proksime de la marnivelo ĝis ĉirkaŭ 600 m.<ref name=CHWO-BOW/> Subspeciaj diferencoj kontraŭas la [[Regulo de Gloger|regulon de Gloger]].<ref>{{cite book| last = Gloger| first = Constantin Wilhelm Lambert| author-link = Constantin Wilhelm Lambert Gloger| year = 1833| title = Das Abändern der Vögel durch Einfluss des Klimas|trans-title=The Evolution of Birds Through the Impact of Climate| publisher = August Schulz| location = Breslau| chapter = §. 5. Abänderungsweise der einzelnen, einer Veränderung durch das Klima unterworfenen Farben| pages = 11–24| isbn = 978-3-8364-2744-9| oclc = 166097356| url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ| chapter-url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ&pg=PA11 | language = de}}</ref> ''V. m. malleator'' kaj ''V. m. berlepschi'', kiuj loĝas en pli aridaj vivejoj, havas pli malhelan kaj pli okulfrapan desegnon ĉe la suba flanko, dum la aliaj du subspecioj – birdoj de mezhumidaj aŭ ĉeriveraj arbaroj – estas ĝenerale pli helaj..<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Ŝaktabulaj pegoj en partoj de la brazila ŝtato [[Mato Grosso]] troviĝas tie nur inter januaro kaj majo, sed nenio alia estas konata pri iliaj moviĝoj aŭ pri tiuj de aliaj populacioj.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Ŝaktabulaj pegoj serĉas manĝaĵon unuope aŭ pare, kutime sur malgrandaj branĉoj de arbustoj kaj arboj. Ili trovas sian nutraĵon – insektojn kaj semojn – ĉefe per kolektado de surfacoj kaj per esplorado de fendoj.<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Ŝaktabula pego daŭras de septembro ĝis novembro. Ambaŭ seksoj elfosas la nestotruon, kutime 3 ĝis 6 m super la grundo en arbo aŭ palmo. La ovaro konsistas el kvar ovoj. La kovoperiodo, la tempo ĝis la [[elnestiĝo]], kaj detaloj pri la gepatra zorgado ne estas konataj.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-mixtus |species=Ŝaktabula pego}} ===Voĉo=== La Ŝaktabula pego faras "piik" kaj "ŭi-ŭi-ŭi..."; ĝi trilas "ti-ti-ti-ti-ti..." por longdistanca kontakto. Ĝi ankaŭ tamburas.<ref name=CHWO-BOW/> ==Statuso== The [[IUCN]] has assessed the checkered woodpecker as being of Least Concern. It has a very large range, and though its population size is not known it is believed to be stable. No immediate threats have been identified.<ref name=IUCN/> It occurs in several protected areas and is "[p]robably quite common, but appears to be very local, for reasons not understood."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} *{{Commons category|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} * [http://www.arthurgrosset.com/sabirds/checkeredwoodpecker.html Arthur Grosset's Birds: Ŝaktabula pego] - Fotoj de ''V. m. cancellatus'' {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] cwem107jw7oi7t374aqnfipndemujqf 9495020 9495019 2026-10-17T23:48:09Z Kani 670 /* Statuso */ 9495020 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ŝaktabula pego''' ''V. mixtus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis mixtus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Boddaert]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus mixtus'' *''Dendrocopos mixtus'' *''Picoides mixtus'' | sinonimo_ref=<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis mixtus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ŝaktabula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis mixtus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Ŝaktabulan pegon priskribis la franca saĝulo [[Georges-Louis Leclerc, grafo de Buffon]] en 1780 en sia ''Histoire Naturelle des Oiseaux'' el specimeno kolektita en [[Bonaero]], Argentino.<ref>{{ cite book | last=Buffon | first=Georges-Louis Leclerc de | author-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | year=1780 | title=Histoire Naturelle des Oiseaux | volume=13 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | page=110 | chapter=L'epeiche ou pic varié de la Encénada | language=fr | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/42410585 }}</ref> La birdo estis ankaŭ bildigita en mankolorigita plato gravurita de [[François-Nicolas Martinet]] en ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle'' kiu estis produktita laŭ superrigardo de [[Edme-Louis Daubenton]] por akompani la tekston de Buffon.<ref>{{ cite book | last1=Buffon | first1=Georges-Louis Leclerc de | author1-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | last2=Martinet | first2=François-Nicolas | author2-link=François-Nicolas Martinet | last3=Daubenton | first3=Edme-Louis | author3-link=Edme-Louis Daubenton | last4=Daubenton | first4=Louis-Jean-Marie | author4-link=Louis-Jean-Marie Daubenton | year=1765–1783 | chapter=Pic male de la Encenada | title=Planches Enluminées D'Histoire Naturelle | volume=8 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | at=Plate 748 Fig. 1 | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/35218391 }}</ref> Nek la platoklarigo nek la priskribo de Buffon inkludis sciencan nomon, sed en 1783 la nederlanda natursciencisto [[Pieter Boddaert]] kreis la [[dunoma nomo|duvortan nomon]] ''Picus mixtus'' en sia katalogo de ''Planches Enluminées''.<ref>{{cite book | last=Boddaert | first=Pieter | author-link=Pieter Boddaert | year=1783 | title=Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés | place=Utrecht | page=47, Number 748 Fig. 1 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/27822667 | language=fr }}</ref> La Ŝaktabula pego estis iam metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Stria pego]] (''V. lignarius'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist> Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La genron enkondukis la franca ornitologo [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1854.<ref>{{ cite book | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1854 | chapter=Quadro dei volucri zigodattili ossia passeri a piedi scansori | language=it | editor1-last=de Luca | editor1-first=Serafino | editor2-last=Müller | editor2-first=D. | title=L'Ateneo Italiano; raccolta di documenti e memorie relative al progresso delle scienze fisiche | volume=2 | location=Parigi [Paris] | publisher=Victor Masson | pages=116–129 [125] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}<!--I cannot find a scan at BHL. Ref is given by Zoonomen and Peters Vol 6 1948 p.169 https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477602 --></ref> La vorto ''Veniliornis'' kombinas la nomon de la romia diaĵo Venilia kun la greka vorto ''ornis'', kiu signifas "birdon". La [[specia epiteto]] ''mixtus'' estas la latina vorto por "miksa" aŭ "miksita".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n257 257], 399–400}}</ref> La supraj taksonomiaj sistemoj agnoskas kvar [[subspecio]]jn:<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> * ''V. m. cancellatus'' <small>([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)</small> * ''V. m. mixtus'' <small>([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)</small> * ''V. m. malleator'' <small>([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922)</small> * ''V. m. berlepschi'' <small>([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915)</small> Subspecioj ''V. m. cancellatus'' estis iam traktita kiel aparta specio.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Ŝaktabula pego longas proksimume 14 cm kaj pezas 30 ĝis 37 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Ĉe plenkreskuloj de ambaŭ seksoj de la nomiga subspecio ''V. m. mixtus'', la frunto kaj la verto estas nigrecbrunaj, la nuko estas nigrecbruna, kaj la vizaĝo estas ĝenerale blanka, kun malhelbruna strio etendiĝanta malantaŭen de la okulo kaj fajna malhelbruna strio laŭlonge de la vango. Maskloj havas kelkajn blankajn aŭ sabloblankecajn strietojn sur la verto, kaj ruĝan aŭ oranĝruĝan nukon. Ĉe la ino, la nuko estas nigra (kontraste al la ruĝa nuko de la masklo), kaj la verto estas tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas nigrecbrunaj, kun blankecaj aŭ brunblankecaj transversaj strioj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun blankaj transversaj strioj. La vosto estas brunecnigra kun mallarĝaj blankaj transversaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flava aŭ sablokolora nuanco; ili montras malhelbrunajn strietojn sur la brusto kaj ventro, brunajn transversajn striojn sur la flankoj, kaj maldikajn brunajn strietojn sur la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli malhelaj ol plenkreskuloj; ili havas rompitajn transversajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn striojn kaj transversajn striojn sur la malhele blankecaj subaj partoj. Ĉe ambaŭ seksoj troviĝas ruĝa koloro sur la verto (sed ne sur la nuko), kvankam la makulo de la ino estas pli malgranda.<ref name=CHWO-BOW/> La subspecio ''V. m. berlepschi'' similas al la nomiga subspecio, sed ĝiaj brunaj partoj estas iom pli malhelaj, la makulo malantaŭ la okulo estas pli granda, kaj la subaj partoj estas pli pure blankaj. ''V. m. malleator'' similas al ''berlepschi'', sed havas pli densajn striojn sur la subaj partoj. ''V. m. cancellatus'' estas distinga. Ĝi estas multe pli bruna ol la nomiga subspecio, precipe tie, kie la nomiga subspecio estas nigra – ekzemple sur la verto. La blankaj strioj sur la supraj partoj estas multe pli larĝaj ol la brunaj, kaj la subaj partoj enhavas multe pli da blanko, kun malpli multaj kaj pli malgrandaj strioj ol ĉe la nomiga subspecio. La subspecioj interreproduktiĝas; "eble estus pli taŭge kunigi ''malleator'' kaj ''berlepschi'' kun la nomiga subspecio".<ref name=CHWO-BOW> Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Checkered Woodpecker (Dryobates mixtus), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.chewoo3.01] Alirita la 23an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de Ŝaktabula pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=CHWO-BOW/> * ''V. m. cancellatus'' ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829), el plej orienta Bolivio ĝis orienta kaj suda Brazilo. * ''V. m. mixtus'' ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783), orienta Argentino, plej sudorienta Brazilo, kaj okcidenta Urugvajo * ''V. m. malleator'' ([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922), la Baseno de [[Ĉako]] de sudorienta Bolivio, okcidenta Paragvajo, kaj norda Argentino * ''V. m. berlepschi'' ([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915), centra kaj orienta Argentino La Ŝaktabula pego ĉefe loĝas en humidaj malfermaj arbaroj kaj [[ĉerivera arbaro|galeriaj arbaroj]], sed troviĝas ankaŭ en [[savano]]j kaj ''[[cerado]]''-arbaroj. La subspecio ''V. m. berlepschi'' loĝas en aridaj arbustaroj, kiujn karakterizas ''[[Prosopis]]''-arboj. Laŭ alteco, la specio vivas de proksime de la marnivelo ĝis ĉirkaŭ 600 m.<ref name=CHWO-BOW/> Subspeciaj diferencoj kontraŭas la [[Regulo de Gloger|regulon de Gloger]].<ref>{{cite book| last = Gloger| first = Constantin Wilhelm Lambert| author-link = Constantin Wilhelm Lambert Gloger| year = 1833| title = Das Abändern der Vögel durch Einfluss des Klimas|trans-title=The Evolution of Birds Through the Impact of Climate| publisher = August Schulz| location = Breslau| chapter = §. 5. Abänderungsweise der einzelnen, einer Veränderung durch das Klima unterworfenen Farben| pages = 11–24| isbn = 978-3-8364-2744-9| oclc = 166097356| url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ| chapter-url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ&pg=PA11 | language = de}}</ref> ''V. m. malleator'' kaj ''V. m. berlepschi'', kiuj loĝas en pli aridaj vivejoj, havas pli malhelan kaj pli okulfrapan desegnon ĉe la suba flanko, dum la aliaj du subspecioj – birdoj de mezhumidaj aŭ ĉeriveraj arbaroj – estas ĝenerale pli helaj..<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Ŝaktabulaj pegoj en partoj de la brazila ŝtato [[Mato Grosso]] troviĝas tie nur inter januaro kaj majo, sed nenio alia estas konata pri iliaj moviĝoj aŭ pri tiuj de aliaj populacioj.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Ŝaktabulaj pegoj serĉas manĝaĵon unuope aŭ pare, kutime sur malgrandaj branĉoj de arbustoj kaj arboj. Ili trovas sian nutraĵon – insektojn kaj semojn – ĉefe per kolektado de surfacoj kaj per esplorado de fendoj.<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Ŝaktabula pego daŭras de septembro ĝis novembro. Ambaŭ seksoj elfosas la nestotruon, kutime 3 ĝis 6 m super la grundo en arbo aŭ palmo. La ovaro konsistas el kvar ovoj. La kovoperiodo, la tempo ĝis la [[elnestiĝo]], kaj detaloj pri la gepatra zorgado ne estas konataj.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-mixtus |species=Ŝaktabula pego}} ===Voĉo=== La Ŝaktabula pego faras "piik" kaj "ŭi-ŭi-ŭi..."; ĝi trilas "ti-ti-ti-ti-ti..." por longdistanca kontakto. Ĝi ankaŭ tamburas.<ref name=CHWO-BOW/> ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Ŝaktabulan pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas tre vastan arealon, kaj kvankam la grandeco de ĝia populacio ne estas konata, oni kredas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi troviĝas en pluraj protektitaj areoj kaj estas "verŝajne sufiĉe ofta, sed ŝajne estas tre loke limigita, pro tialoj nekomprenataj."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} *{{Commons category|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} * [http://www.arthurgrosset.com/sabirds/checkeredwoodpecker.html Arthur Grosset's Birds: Ŝaktabula pego] - Fotoj de ''V. m. cancellatus'' {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] 0mhx36ymyo4tt5f0vspt5j31kwrllc9 9495028 9495020 2026-10-18T00:01:46Z Kani 670 9495028 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ŝaktabula pego |koloro = pink |dosiero = Checkered woodpecker (Veniliornis mixtus mixtus) female Colonia.jpg |priskribo de dosiero = Ino en Colonia, Urugvajo | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = |priskribo de dosiero2 = | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Veniliornis]]'' |dunomo aŭtoritato = |specio = '''Ŝaktabula pego''' ''V. mixtus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> |dunomo = ''Veniliornis mixtus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Boddaert]], 1783) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = *''Dyctiopicus mixtus'' *''Dendrocopos mixtus'' *''Picoides mixtus'' | sinonimo_ref=<ref name=SACClist>Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref> |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Veniliornis mixtus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Ŝaktabula pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Veniliornis mixtus'', estas sudamerika [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la unu el la 14 specioj de la genro ''[[Veniliornis]]''. Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.<ref name=IOC12.2>{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/woodpeckers/ |title=Woodpeckers |website=IOC World Bird List |version =v 12.2 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Aŭgusto 2022 |access-date=9a de Januaro 2023 }}</ref> ==Taksonomio kaj sistematiko== La Ŝaktabulan pegon priskribis la franca saĝulo [[Georges-Louis Leclerc, grafo de Buffon]] en 1780 en sia ''Histoire Naturelle des Oiseaux'' el specimeno kolektita en [[Bonaero]], Argentino.<ref>{{ cite book | last=Buffon | first=Georges-Louis Leclerc de | author-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | year=1780 | title=Histoire Naturelle des Oiseaux | volume=13 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | page=110 | chapter=L'epeiche ou pic varié de la Encénada | language=fr | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/42410585 }}</ref> La birdo estis ankaŭ bildigita en mankolorigita plato gravurita de [[François-Nicolas Martinet]] en ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle'' kiu estis produktita laŭ superrigardo de [[Edme-Louis Daubenton]] por akompani la tekston de Buffon.<ref>{{ cite book | last1=Buffon | first1=Georges-Louis Leclerc de | author1-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon | last2=Martinet | first2=François-Nicolas | author2-link=François-Nicolas Martinet | last3=Daubenton | first3=Edme-Louis | author3-link=Edme-Louis Daubenton | last4=Daubenton | first4=Louis-Jean-Marie | author4-link=Louis-Jean-Marie Daubenton | year=1765–1783 | chapter=Pic male de la Encenada | title=Planches Enluminées D'Histoire Naturelle | volume=8 | place=Paris | publisher=De L'Imprimerie Royale | at=Plate 748 Fig. 1 | chapter-url=https://biodiversitylibrary.org/page/35218391 }}</ref> Nek la platoklarigo nek la priskribo de Buffon inkludis sciencan nomon, sed en 1783 la nederlanda natursciencisto [[Pieter Boddaert]] kreis la [[dunoma nomo|duvortan nomon]] ''Picus mixtus'' en sia katalogo de ''Planches Enluminées''.<ref>{{cite book | last=Boddaert | first=Pieter | author-link=Pieter Boddaert | year=1783 | title=Table des planches enluminéez d'histoire naturelle de M. D'Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d'une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés | place=Utrecht | page=47, Number 748 Fig. 1 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/27822667 | language=fr }}</ref> La Ŝaktabula pego estis iam metita en ''Dyctiopicus'', kiu siavice estis metita en ''Dendrocopos'', kiu siavice estis metita en ''[[Picoides]]'', kie ĝi kaj ĝia [[frata specio]] la [[Stria pego]] (''V. lignarius'') estis konsiderataj eksteruloj. En 2006, Moore et al. publikigis esploradon per sekvencoj de mt-[[DNA]] COI kaj Cyt ''b'', kio sugestis, ke ambaŭ apartenas al la genro ''Veniliornis''.<ref>{{cite journal |last1=Moore |first1=W.S. |last2=Weibel |first2=A.C. |last3=Agius |first3=A.|date=2006 |title=Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus ''Veniliornis'' (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. |url= |journal=Biol. J. Linn. Soc. |volume=87 |issue=4 |pages=611–624 |doi=10.1111/j.1095-8312.2006.00586.x }}</ref> Tiun traktadon nun (2023) sekvas la [[Internacia Ornitologia Komitato]] kaj la verko de [[BirdLife International]] nome ''[[Handbook of the Birds of the World]]''.<ref name=IOC12.2/><ref name=HBW7>HBW kaj BirdLife International (2022) Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 7. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v7_Dec22.zip] Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref> Tamen, ekde 2018, la [[Usona Ornitologia Societo]] kaj la [[taksonomio Clements]] movis ĉiujn speciojn de la genro ''Veniliornis'' al la genro ''[[Dryobates]]''.<ref name=59Supp>R. Terry Chesser, Kevin J. Burns, Carla Cicero, Jon L. Dunn, Andrew W. Kratter, Irby J. Lovette, Pamela C. Rasmussen, J. V. Remsen, Jr., Douglas F. Stotz, Benjamin M. Winger, kaj Kevin Winker. "Fifty-ninth supplement to the American Ornithological Society's ''Check-list of North American Birds''". ''The Auk'' 2018, vol. 135:798-813 Alirita la 13an de Decembro, 2022</ref><ref name=SACClist> Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Julio 2022. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Julio, 2022</ref><ref name=Clements2022>Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, S. M. Billerman, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2022. The eBird/Clements checklist of birds of the world: v2022. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 10an de Novembro, 2022</ref> Krome, estas sugestoj ke la Stria kaj la Ŝaktabula pegoj estas [[samspecia]]j.<ref name=STWO-BOW>Winkler, H., D. A. Christie, kaj G. M. Kirwan (2020). Striped Woodpecker (''Dryobates lignarius''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.strwoo6.01] Allirita la 23an de Januaro, 2023</ref> La genron enkondukis la franca ornitologo [[Charles Lucien Bonaparte]] en 1854.<ref>{{ cite book | last=Bonaparte | first=Charles Lucien | author-link=Charles Lucien Bonaparte | year=1854 | chapter=Quadro dei volucri zigodattili ossia passeri a piedi scansori | language=it | editor1-last=de Luca | editor1-first=Serafino | editor2-last=Müller | editor2-first=D. | title=L'Ateneo Italiano; raccolta di documenti e memorie relative al progresso delle scienze fisiche | volume=2 | location=Parigi [Paris] | publisher=Victor Masson | pages=116–129 [125] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=BR1pAAAAcAAJ&pg=PA125 }}<!--I cannot find a scan at BHL. Ref is given by Zoonomen and Peters Vol 6 1948 p.169 https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477602 --></ref> La vorto ''Veniliornis'' kombinas la nomon de la romia diaĵo Venilia kun la greka vorto ''ornis'', kiu signifas "birdon". La [[specia epiteto]] ''mixtus'' estas la latina vorto por "miksa" aŭ "miksita".<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n257 257], 399–400}}</ref> La supraj taksonomiaj sistemoj agnoskas kvar [[subspecio]]jn:<ref name=IOC12.2/><ref name=SACClist/><ref name=Clements2022/><ref name=HBW7/> * ''V. m. cancellatus'' <small>([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829)</small> * ''V. m. mixtus'' <small>([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783)</small> * ''V. m. malleator'' <small>([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922)</small> * ''V. m. berlepschi'' <small>([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915)</small> Subspecioj ''V. m. cancellatus'' estis iam traktita kiel aparta specio.<ref name=SACClist/> ==Aspekto== La Ŝaktabula pego longas proksimume 14 cm kaj pezas 30 ĝis 37 g. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron, krom ĉe la kapo. Ĉe plenkreskuloj de ambaŭ seksoj de la nomiga subspecio ''V. m. mixtus'', la frunto kaj la verto estas nigrecbrunaj, la nuko estas nigrecbruna, kaj la vizaĝo estas ĝenerale blanka, kun malhelbruna strio etendiĝanta malantaŭen de la okulo kaj fajna malhelbruna strio laŭlonge de la vango. Maskloj havas kelkajn blankajn aŭ sabloblankecajn strietojn sur la verto, kaj ruĝan aŭ oranĝruĝan nukon. Ĉe la ino, la nuko estas nigra (kontraste al la ruĝa nuko de la masklo), kaj la verto estas tute nigra. La supraj partoj de ambaŭ seksoj estas nigrecbrunaj, kun blankecaj aŭ brunblankecaj transversaj strioj. La flugoplumoj estas malhelbrunaj kun blankaj transversaj strioj. La vosto estas brunecnigra kun mallarĝaj blankaj transversaj strioj. La subaj partoj estas blankaj kun flava aŭ sablokolora nuanco; ili montras malhelbrunajn strietojn sur la brusto kaj ventro, brunajn transversajn striojn sur la flankoj, kaj maldikajn brunajn strietojn sur la subvostaj kovriloj. Junuloj estas malpli brilaj kaj pli malhelaj ol plenkreskuloj; ili havas rompitajn transversajn striojn sur la supraj partoj, kaj dikajn striojn kaj transversajn striojn sur la malhele blankecaj subaj partoj. Ĉe ambaŭ seksoj troviĝas ruĝa koloro sur la verto (sed ne sur la nuko), kvankam la makulo de la ino estas pli malgranda.<ref name=CHWO-BOW/> La subspecio ''V. m. berlepschi'' similas al la nomiga subspecio, sed ĝiaj brunaj partoj estas iom pli malhelaj, la makulo malantaŭ la okulo estas pli granda, kaj la subaj partoj estas pli pure blankaj. ''V. m. malleator'' similas al ''berlepschi'', sed havas pli densajn striojn sur la subaj partoj. ''V. m. cancellatus'' estas distinga. Ĝi estas multe pli bruna ol la nomiga subspecio, precipe tie, kie la nomiga subspecio estas nigra – ekzemple sur la verto. La blankaj strioj sur la supraj partoj estas multe pli larĝaj ol la brunaj, kaj la subaj partoj enhavas multe pli da blanko, kun malpli multaj kaj pli malgrandaj strioj ol ĉe la nomiga subspecio. La subspecioj interreproduktiĝas; "eble estus pli taŭge kunigi ''malleator'' kaj ''berlepschi'' kun la nomiga subspecio".<ref name=CHWO-BOW> Winkler, H. kaj D. A. Christie (2020). Checkered Woodpecker (Dryobates mixtus), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.chewoo3.01] Alirita la 23an de Januaro, 2023</ref> ==Distribuado kaj habitato== La subspecioj de Ŝaktabula pego troviĝas jene:<ref name=IOC12.2/><ref name=CHWO-BOW/> * ''V. m. cancellatus'' ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1829), el plej orienta Bolivio ĝis orienta kaj suda Brazilo. * ''V. m. mixtus'' ([[Pieter Boddaert|Boddaert]], 1783), orienta Argentino, plej sudorienta Brazilo, kaj okcidenta Urugvajo * ''V. m. malleator'' ([[Alexander Wetmore|Wetmore]], 1922), la Baseno de [[Ĉako]] de sudorienta Bolivio, okcidenta Paragvajo, kaj norda Argentino * ''V. m. berlepschi'' ([[Carl Eduard Hellmayr|Hellmayr]], 1915), centra kaj orienta Argentino La Ŝaktabula pego ĉefe loĝas en humidaj malfermaj arbaroj kaj [[ĉerivera arbaro|galeriaj arbaroj]], sed troviĝas ankaŭ en [[savano]]j kaj ''[[cerado]]''-arbaroj. La subspecio ''V. m. berlepschi'' loĝas en aridaj arbustaroj, kiujn karakterizas ''[[Prosopis]]''-arboj. Laŭ alteco, la specio vivas de proksime de la marnivelo ĝis ĉirkaŭ 600 m.<ref name=CHWO-BOW/> Subspeciaj diferencoj kontraŭas la [[Regulo de Gloger|regulon de Gloger]].<ref>{{cite book| last = Gloger| first = Constantin Wilhelm Lambert| author-link = Constantin Wilhelm Lambert Gloger| year = 1833| title = Das Abändern der Vögel durch Einfluss des Klimas|trans-title=The Evolution of Birds Through the Impact of Climate| publisher = August Schulz| location = Breslau| chapter = §. 5. Abänderungsweise der einzelnen, einer Veränderung durch das Klima unterworfenen Farben| pages = 11–24| isbn = 978-3-8364-2744-9| oclc = 166097356| url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ| chapter-url = https://books.google.com/books?id=IwwAAAAAQAAJ&pg=PA11 | language = de}}</ref> ''V. m. malleator'' kaj ''V. m. berlepschi'', kiuj loĝas en pli aridaj vivejoj, havas pli malhelan kaj pli okulfrapan desegnon ĉe la suba flanko, dum la aliaj du subspecioj – birdoj de mezhumidaj aŭ ĉeriveraj arbaroj – estas ĝenerale pli helaj..<ref name=CHWO-BOW/> ==Kutimaro== ===Movoj=== Ŝaktabulaj pegoj en partoj de la brazila ŝtato [[Mato Grosso]] troviĝas tie nur inter januaro kaj majo, sed nenio alia estas konata pri iliaj moviĝoj aŭ pri tiuj de aliaj populacioj.<ref name=CHWO-BOW/> ===Manĝado=== Ŝaktabulaj pegoj serĉas manĝaĵon unuope aŭ pare, kutime sur malgrandaj branĉoj de arbustoj kaj arboj. Ili trovas sian nutraĵon – insektojn kaj semojn – ĉefe per kolektado de surfacoj kaj per esplorado de fendoj.<ref name=CHWO-BOW/> ===Reproduktado=== La [[reprodukta sezono]] de la Ŝaktabula pego daŭras de septembro ĝis novembro. Ambaŭ seksoj elfosas la nestotruon, kutime 3 ĝis 6 m super la grundo en arbo aŭ palmo. La ovaro konsistas el kvar ovoj. La kovoperiodo, la tempo ĝis la [[elnestiĝo]], kaj detaloj pri la gepatra zorgado ne estas konataj.<ref name=CHWO-BOW/> {{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Veniliornis-mixtus |species=Ŝaktabula pego}} ===Voĉo=== La Ŝaktabula pego faras "piik" kaj "ŭi-ŭi-ŭi..."; ĝi trilas "ti-ti-ti-ti-ti..." por longdistanca kontakto. Ĝi ankaŭ tamburas.<ref name=CHWO-BOW/> ==Statuso== La [[IUCN]] klasifikis la Ŝaktabulan pegon kiel specion "[[malplej zorgiga]]n". Ĝi havas tre vastan arealon, kaj kvankam la grandeco de ĝia populacio ne estas konata, oni kredas, ke ĝi estas stabila. Neniu tuja minaco estas identigita.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Checkered Woodpecker ''Veniliornis mixtus'' |volume=2016 |article-number=e.T22681144A92894172 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681144A92894172.en |access-date=23a de Januaro 2023}}</ref> Ĝi troviĝas en pluraj protektitaj areoj kaj estas "verŝajne sufiĉe ofta, sed ŝajne estas tre loke limigita, pro tialoj nekomprenataj."<ref name=CHWO-BOW/> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} *{{Commons category|Veniliornis mixtus|''Veniliornis mixtus''}} * [http://www.arthurgrosset.com/sabirds/checkeredwoodpecker.html Arthur Grosset's Birds: Ŝaktabula pego] - Fotoj de ''V. m. cancellatus'' {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Bolivio]] [[Kategorio:Birdoj de Argentino]] [[Kategorio:Birdoj de Brazilo]] [[Kategorio:Birdoj de Paragvajo]] [[Kategorio:Birdoj de Urugvajo]] 710k38hilkwc1ah9y6ca7f6cnb7ktnt 0 955068 9495014 2026-10-17T23:09:10Z Kani 670 Alidirektigis al [[Ŝaktabula pego]] 9495014 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ŝaktabula pego]] 6ib5qlm1yp8gxri6we8vgqfm9e8rl1y 0 955069 9495029 2026-10-18T00:18:25Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Kuba pego |koloro = pink |dosiero = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) male.JPG |priskribo de dosiero = Masklo (''X. p. percussus'') | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG |priskribo de dosiero2 = Ino (''X. p. percussus'') | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves..." 9495029 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Kuba pego |koloro = pink |dosiero = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) male.JPG |priskribo de dosiero = Masklo (''X. p. percussus'') | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG |priskribo de dosiero2 = Ino (''X. p. percussus'') | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Xiphidiopicus]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854 |specio = '''Kuba pego''' ''X. percussus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Xiphidiopicus percussus'' |volume=2016 |article-number=e.T22680880A92884382 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680880A92884382.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Xiphidiopicus percussus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Xiphidiopicus percussus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Kuba pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Xiphidiopicus percussus'', estas karibia [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la nura specio de la genro ''[[Xiphidiopicus]]'',<ref>{{Cite web|title=Birds of Cuba – An Internet Field Guide to Rare Cuban Birds|url=https://cubaexplorer.com/rare-and-beautiful-birds-of-cuba/|access-date=2021-11-16|website=cubaexplorer.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Shakya|first1=Subir B.|last2=Fuchs|first2=Jérôme|last3=Pons|first3=Jean-Marc|last4=Sheldon|first4=Frederick H.|date=November 2017|title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=116|pages=182–191|doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005|pmid=28890006|doi-access=free}}</ref> kaj estas unu el la du pegoj [[endemio|endemiaj]] de [[Kubo]], kun la plej verŝajne jam [[formortinta]] Kuba eburbeka pego, ''Campephilus principalis bairdii''.<ref>{{cite journal | volume = 5 | issue = 1 | date = March 1995 | pages = 53–59 | title = Status of the Ivory-billed Woodpecker ''Campephilus principalis'' in Cuba: almost certainly extinct | first1 = Martjan | last1 = Lammertink | first2 = Alberto R. | last2 = Estrada | journal = Bird Conservation International | doi = 10.1017/S095927090000294X| doi-access = free }}</ref> Ĝi estas la plej disvastigita kaj ofta pego en Kubo, loĝanta ĉefe en arbaraj terenoj, kaj ankaŭ en sekaj kaj humidaj arbaroj, pinaj arbaroj kaj mangrovejoj.<ref name=":02">{{Cite web|title=Cuban Green Woodpecker|url=http://www.oiseaux-birds.com/card-cuban-green-woodpecker.html|access-date=2021-11-09|website=www.oiseaux-birds.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|last=Farnsworth|first=Andrew|date=2020-03-04|title=Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus)|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/cugwoo1/cur/introduction|journal=Birds of the World|language=en}}</ref><ref name=":2"/> La ​​populacio de la kuba pego estas stabila, kaj ĝia statuso estas klasifikita kiel "[[malplej zorgiga]]".<ref name=":1" /> == Aspekto == [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (3).jpg|right|thumb|A male ''X.p percussus'' gripping a tree|342x342px]]A medium-sized and colorful bird, the Cuban green woodpecker is similar to a [[sapsucker]] in general shape and size.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|title=Xiphidiopicus percussus (Cuban Green Woodpecker) - Avibase|url=https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=3DC3684D58C5FED3|access-date=2021-11-16|website=avibase.bsc-eoc.org}}</ref> Featuring olive green overparts and yellow, streaked underparts, the Cuban green woodpecker usually appears crested, and features a bright red upper breast, as well as a black chin contrasting a white face and [[supercilium]]. In males, a red [[Crown (head)|crown]] is present, while females possess black crowns with white stripes.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992–2013|publisher=Lynx Edicions|others=Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal, José. Cabot|isbn=978-84-87334-10-8|location=Barcelona|oclc=861071869}}</ref> The area around the [[cloaca]], or the crissum, is yellow with black barring.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Voss|first=Margaret A.|date=June 2012|title=Ornithological Literature|journal=The Wilson Journal of Ornithology|volume=124|issue=2|pages=420–427|doi=10.1676/1559-4491-124.2.420|s2cid=198153671|issn=1559-4491}}</ref> Its beak is short and straight with a progressively darkening coloration, from dark blue to black from base to tip dark blue to black coloration.<ref name=":02" /><ref>{{Cite book|title=Birds of the West Indies|date=1998|publisher=C. Helm|others=Herbert A. Raffaele, Tracy Pedersen, Kristin Williams|isbn=0-7136-4905-4|location=London|oclc=44579236}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite journal|last=Koenig|first=Walter D.|date=July 1996|title=Woodpeckers: An Identification Guide to the Woodpeckers of the World Hans Winkler David A. Christie David Nurney|journal=The Auk|volume=113|issue=3|pages=726–727|doi=10.2307/4089007|jstor=4089007|issn=0004-8038}}</ref> They have been shown to have brown irises and grayish green tarsi and toes <ref name=":4" /> Cuban green woodpeckers show slight sexually dimorphic qualities; females have shorter bills and are generally significantly smaller than their male counterparts. Juveniles will show more barring and streaking on their breasts and lack the depth of color adults have in their [[plumage]]. They typically measure between {{convert|21|and|25|cm|in|abbr=on}} in length and weigh approximately {{convert|48|to|97|g|oz|abbr=on}}.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> == Taksonomio == [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (2).jpg|right|thumb|Underparts of a male ''Xiphidiopicus percussus''|345x345px]] The Cuban green woodpecker as a species is unique in both genetics and appearance.<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Overton|first1=Lowell C.|last2=Rhoads|first2=Douglas D.|date=November 2006|title=Molecular phylogenetic relationships of Xiphidiopicus percussus, Melanerpes, and Sphyrapicus (Aves: Picidae) based on cytochrome b sequence|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=41|issue=2|pages=288–294|doi=10.1016/j.ympev.2006.05.014|pmid=16814571|issn=1055-7903}}</ref> Historically, it was presumed that the Cuban green woodpecker (''Xiphidiopicus percussus)'', and the [[Hispaniolan woodpecker]] (''Melanerpes striatus'') were sister taxa and there was speculation that it had relationships to the genera ''[[Sapsucker|Sphyrapicus]]'' and ''[[Melanerpes]]''. According to research done in 2006, "''X. percussus'' is the sister taxon to the ''Melanerpes'' woodpeckers, which appear to group into a single distinct clade."<ref name=":5" /> It was also found that ''Xiphidiopicus percussus'' is not the sister taxon to ''M. striatus'' and that the genus ''Sphyrapicus'' diverged earlier than ''Xiphidiopicus,'' which diverged during the late [[Miocene]]-early [[Pliocene]], and originated in [[Central America]] or [[North America]].<ref name=":5" /> In terms of appearance, no other Cuban species of woodpecker has unmarked green upperparts. The [[Yellow-bellied sapsucker|Yellow-bellied Sapsucker]] (''Sphyrapicus varius'') is similar in coloration and also has a facial pattern that is reminiscent to that of the Cuban green woodpecker; however, the sapsucker's upperparts are white and black and it has a broad black band across its breast. === Subspecioj === There are two currently recognized subspecies:<ref name=":1" /> * '''''X. p. insulaepinorum''' -'' found in the Cantiles Keys, Isla de la Juventud and Archipiélago Jardines de la Reina (Cayo Caballones)<ref name=":6">{{Cite journal|date=July 1905|title=Bangs and Zappey's 'Birds of the Isle of Pines' Birds of the Isle of Pines Outram Bangs|journal=The Auk|volume=22|issue=3|page=329|doi=10.2307/4070184|jstor=4070184|issn=0004-8038}}</ref> * '''''X. p. percussus''''' - found on the archipelagos of Sabana and Camagüey<ref name=":7">{{Cite journal|last=Rodríguez-Cabrera|first=Tomás M.|date=2017-08-01|title=Predation by a Cuban Racer, Cubophis cantherigerus pepei (Squamata: Dipsadidae) on an endemic Cuban Green Woodpecker, Xiphidiopicus percussus percussus (Piciformes: Picidae)|journal=Reptiles & Amphibians|volume=24|issue=2|pages=120–123|doi=10.17161/randa.v24i2.14164|issn=2332-4961|doi-access=free}}</ref> Subspecies not currently recognized include: * ''X. p. cocoensis'' (synonymized with ''X. p. percussus'') * ''X. p. gloriae'' (synonymized with ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. marthae'' (synonymized with ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. monticola'' (synonymized with ''X. p. percussus'') == Habitato kaj distribuado == The Cuban green woodpecker is only found in Cuba, but is extremely common on the island. Its natural [[habitat]]s are wet and [[Cuban dry forests|dry forests]], mangroves, open woodland with palms, and pine forests, [[Cuban moist forests#Lowland forests|lowland moist forests]], and heavily degraded former forest.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite book|last1=Nuttall Ornithological Club.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/257421|title=Memoirs of the Nuttall Ornithological Club|last2=Club|first2=Nuttall Ornithological|date=1943|publisher=The Club|location=Cambridge, Mass.}}</ref> == Kutimaro == The Cuban green woodpecker is found most frequently in pairs, and less frequently in small groups.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It is able to remain completely still for long periods and will forage for dead insects on dead limbs at any height within its habitat.<ref name=":1" /> They are very territorial, especially during breeding season, and use active vocalization, utilizing both drumming and vocal signals, and active pursuit, pursuing threats while flicking their wings, in order deter intruders in their nests, which is usually the [[West Indian woodpecker]] (''Melanerpes superciliaris'').<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Similarly to all other woodpeckers, its flight is [[Undulatory locomotion|undulating]].<ref name=":02" /> [[File:Cuban Green Woodpeckers. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire.jpg|thumb|385x385px|Pair of ''X. percussus'' perching on branches]] ==== Manĝado ==== The Cuban green woodpecker's is primarily an [[insectivore]], focusing on large insects, but will also consume [[fruit]]s and small [[frog]]s occasionally.<ref name=":1" /><ref name=":02" /><ref name=":3" /><ref name=":6" /> It has also been documented taking eggs of other birds such as [[heron]]s nesting in mangroves.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It will also feed on flower [[nectar]], especially ''[[Cordia sebestena]]''.<ref name=":8">Dalsgaard, B. (2011). Nectar-feeding and pollination by the Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) in the West Indies. ''Ornitología Neotropical'', ''22'', 447–451.</ref><ref name=":1" /> While perching itself on the plant or on a nearby branch to reach the flowers, it will insert its bill into the [[Hypanthium|floral tube]] to drink the nectar for a few seconds; by doing so its bill will come into contact with [[Stamen|anthers]] and [[Stigma (botany)|stigma]] inside the floral tube, making the bird then act as a [[pollinator]].<ref name=":8" /> Males and females utilize different ways to exploit food sources, as the male is larger than the female.<ref name=":02" /> [[File:Cordia sebestena L. หมันแดง Family name BORAGINACEAE (5).jpg|right|thumb|297x297px|''[[Cordia sebestena]]'']] === Reproduktado === There is very little known about the courtship of the Cuban green woodpecker. Usually, woodpeckers perform flutter-aerial-display including a [[gliding flight]] with wings held well above the back, accompanied by calls.<ref name=":02" /><ref>{{Cite journal|last=KELLAM|first=JAMES S.|title=Pair Bond Maintenance in Pileated Woodpeckers at Roost Sites During Autumn|date=June 2003|journal=The Wilson Bulletin|volume=115|issue=2|pages=186–192|doi=10.1676/02-098|s2cid=86215324|issn=0043-5643}}</ref> [[Courtship display|Courtship]] feeding by male to female most likely occurs as well.<ref name=":02" /> They are probably monogamous.<ref name=":02" /> Cuban green woodpeckers will nest in the cavities of tree, alive or dead, often 4–5 metres above the ground.<ref name=":1" /><ref name=":02" /> The male will usually do most of the excavation for the nest-hole, and will endure the nesting duties with a relatively high contribution.<ref name=":02" /> The breeding season takes place between February and August, with peak in May–June, probably associated with rains.<ref name=":92">Kirkconnell, A. (2000). Variación morfológica del Carpintero Verde Xiphidiopicus percussus en Cuba. Cotinga. 14: 94–98.http://www.neotropicalbirdclub.org/wp-content/uploads/2016/05/Cotinga-14-2000-94-98.pdf</ref><ref name=":1" /><ref name=":02" /> The female will lay 3–4 white eggs and both adults share the incubation, which is presumed to be between 9 and 14 days, however more information is currently lacking, and feed the chicks, with the females feeding the nestlings at a higher rate.<ref name=":02" /><ref name=":92" /><ref name=":1" /> The chicks are hatched completely naked and stay in the nest for about 3–4 weeks.<ref name=":92" /> They are sexually mature in the first year of life.<ref name=":92" /> [[File:Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) (12793061613).jpg|thumb|289x289px|A male excavating a nest from an arboreal termite nest]] [[File:CUBAN GREEN WOODPECKER Xiphidiopicus percussus (8466736697).jpg|thumb|''X.percussus'' adult plumage|left|392x392px]] == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} *{{Commons category|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Kubo]] cv3334fcn1udbuf7tm1wymqq660jaf4 9495138 9495029 2026-10-18T10:39:14Z Kani 670 9495138 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Kuba pego |koloro = pink |dosiero = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) male.JPG |priskribo de dosiero = Masklo (''X. p. percussus'') | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG |priskribo de dosiero2 = Ino (''X. p. percussus'') | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Xiphidiopicus]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854 |specio = '''Kuba pego''' ''X. percussus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Xiphidiopicus percussus'' |volume=2016 |article-number=e.T22680880A92884382 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680880A92884382.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Xiphidiopicus percussus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Xiphidiopicus percussus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Kuba pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Xiphidiopicus percussus'', estas karibia [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la nura specio de la genro ''[[Xiphidiopicus]]'',<ref>{{Cite web|title=Birds of Cuba – An Internet Field Guide to Rare Cuban Birds|url=https://cubaexplorer.com/rare-and-beautiful-birds-of-cuba/|access-date=2021-11-16|website=cubaexplorer.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Shakya|first1=Subir B.|last2=Fuchs|first2=Jérôme|last3=Pons|first3=Jean-Marc|last4=Sheldon|first4=Frederick H.|date=November 2017|title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=116|pages=182–191|doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005|pmid=28890006|doi-access=free}}</ref> kaj estas unu el la du pegoj [[endemio|endemiaj]] de [[Kubo]], kun la plej verŝajne jam [[formortinta]] Kuba eburbeka pego, ''Campephilus principalis bairdii''.<ref>{{cite journal | volume = 5 | issue = 1 | date = March 1995 | pages = 53–59 | title = Status of the Ivory-billed Woodpecker ''Campephilus principalis'' in Cuba: almost certainly extinct | first1 = Martjan | last1 = Lammertink | first2 = Alberto R. | last2 = Estrada | journal = Bird Conservation International | doi = 10.1017/S095927090000294X| doi-access = free }}</ref> Ĝi estas la plej disvastigita kaj ofta pego en Kubo, loĝanta ĉefe en arbaraj terenoj, kaj ankaŭ en sekaj kaj humidaj arbaroj, pinaj arbaroj kaj mangrovejoj.<ref name=":02">{{Cite web|title=Cuban Green Woodpecker|url=http://www.oiseaux-birds.com/card-cuban-green-woodpecker.html|access-date=2021-11-09|website=www.oiseaux-birds.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|last=Farnsworth|first=Andrew|date=2020-03-04|title=Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus)|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/cugwoo1/cur/introduction|journal=Birds of the World|language=en}}</ref><ref name=":2"/> La ​​populacio de la kuba pego estas stabila, kaj ĝia statuso estas klasifikita kiel "[[malplej zorgiga]]".<ref name=":1" /> == Aspekto == [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (3).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Masklo de ''X.p percussus'' arbogrimpanta|342x342px]] [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (2).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Malsupraj partoj de masklo de ''Xiphidiopicus percussus''|345x345px]] Mezgranda kaj bunta birdo, la Kuba pego similas al la tiel nomataj "[[sevsuĉuloj]]" laŭ ĝenerala formo kaj grandeco.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|title=Xiphidiopicus percussus (Cuban Green Woodpecker) - Avibase|url=https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=3DC3684D58C5FED3|access-date=2021-11-16|website=avibase.bsc-eoc.org}}</ref> Ĝi havas olivecverdajn suprajn partojn kaj flavajn, striecajn malsuprajn partojn; kutime ĝi aspektas kvazaŭ kresta, kaj havas brilruĝan supran bruston, krom nigran mentonon, kiu kontrastas kun la blanka vizaĝo kaj superokula strio. Ĉe la maskloj troviĝas ruĝa krono, dum la inoj havas nigrajn kronojn kun blankaj strioj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992–2013|publisher=Lynx Edicions|others=Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal, José. Cabot|isbn=978-84-87334-10-8|location=Barcelona|oclc=861071869}}</ref> La areo ĉirkaŭ la [[kloako]], aŭ la subvosta regiono, estas flava kun nigraj transversaj strioj.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Voss|first=Margaret A.|date=June 2012|title=Ornithological Literature|journal=The Wilson Journal of Ornithology|volume=124|issue=2|pages=420–427|doi=10.1676/1559-4491-124.2.420|s2cid=198153671|issn=1559-4491}}</ref> Ĝia beko estas mallonga kaj rekta, kun koloro, kiu iom post iom malheliĝas de la bazo al la pinto – de malhelblua ĝis nigra.<ref name=":02" /><ref>{{Cite book|title=Birds of the West Indies|date=1998|publisher=C. Helm|others=Herbert A. Raffaele, Tracy Pedersen, Kristin Williams|isbn=0-7136-4905-4|location=London|oclc=44579236}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite journal|last=Koenig|first=Walter D.|date=July 1996|title=Woodpeckers: An Identification Guide to the Woodpeckers of the World Hans Winkler David A. Christie David Nurney|journal=The Auk|volume=113|issue=3|pages=726–727|doi=10.2307/4089007|jstor=4089007|issn=0004-8038}}</ref> Oni konstatis, ke ili havas brunajn irisojn kaj grizverdajn tarsojn kaj piedfingrojn.<ref name=":4" /> Kubaj pegoj montras iom da [[seksa dimorfismo]]; inoj havas pli mallongajn bekojn kaj estas ĝenerale signife pli malgrandaj ol la maskloj. Junuloj montras pli da transversaj kaj longitudaj strioj sur la brusto, kaj al ilia plumaro mankas la kolora intenseco, kiun havas la plenkreskuloj. Ili tipe longas inter 21 kaj 25 cm kaj pezas proksimume 48 ĝis 97 g.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> == Taksonomio == The Cuban green woodpecker as a species is unique in both genetics and appearance.<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Overton|first1=Lowell C.|last2=Rhoads|first2=Douglas D.|date=November 2006|title=Molecular phylogenetic relationships of Xiphidiopicus percussus, Melanerpes, and Sphyrapicus (Aves: Picidae) based on cytochrome b sequence|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=41|issue=2|pages=288–294|doi=10.1016/j.ympev.2006.05.014|pmid=16814571|issn=1055-7903}}</ref> Historically, it was presumed that the Cuban green woodpecker (''Xiphidiopicus percussus)'', and the [[Hispaniolan woodpecker]] (''Melanerpes striatus'') were sister taxa and there was speculation that it had relationships to the genera ''[[Sapsucker|Sphyrapicus]]'' and ''[[Melanerpes]]''. According to research done in 2006, "''X. percussus'' is the sister taxon to the ''Melanerpes'' woodpeckers, which appear to group into a single distinct clade."<ref name=":5" /> It was also found that ''Xiphidiopicus percussus'' is not the sister taxon to ''M. striatus'' and that the genus ''Sphyrapicus'' diverged earlier than ''Xiphidiopicus,'' which diverged during the late [[Miocene]]-early [[Pliocene]], and originated in [[Central America]] or [[North America]].<ref name=":5" /> In terms of appearance, no other Cuban species of woodpecker has unmarked green upperparts. The [[Yellow-bellied sapsucker|Yellow-bellied Sapsucker]] (''Sphyrapicus varius'') is similar in coloration and also has a facial pattern that is reminiscent to that of the Cuban green woodpecker; however, the sapsucker's upperparts are white and black and it has a broad black band across its breast. === Subspecioj === There are two currently recognized subspecies:<ref name=":1" /> * '''''X. p. insulaepinorum''' -'' found in the Cantiles Keys, Isla de la Juventud and Archipiélago Jardines de la Reina (Cayo Caballones)<ref name=":6">{{Cite journal|date=July 1905|title=Bangs and Zappey's 'Birds of the Isle of Pines' Birds of the Isle of Pines Outram Bangs|journal=The Auk|volume=22|issue=3|page=329|doi=10.2307/4070184|jstor=4070184|issn=0004-8038}}</ref> * '''''X. p. percussus''''' - found on the archipelagos of Sabana and Camagüey<ref name=":7">{{Cite journal|last=Rodríguez-Cabrera|first=Tomás M.|date=2017-08-01|title=Predation by a Cuban Racer, Cubophis cantherigerus pepei (Squamata: Dipsadidae) on an endemic Cuban Green Woodpecker, Xiphidiopicus percussus percussus (Piciformes: Picidae)|journal=Reptiles & Amphibians|volume=24|issue=2|pages=120–123|doi=10.17161/randa.v24i2.14164|issn=2332-4961|doi-access=free}}</ref> Subspecies not currently recognized include: * ''X. p. cocoensis'' (synonymized with ''X. p. percussus'') * ''X. p. gloriae'' (synonymized with ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. marthae'' (synonymized with ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. monticola'' (synonymized with ''X. p. percussus'') == Habitato kaj distribuado == The Cuban green woodpecker is only found in Cuba, but is extremely common on the island. Its natural [[habitat]]s are wet and [[Cuban dry forests|dry forests]], mangroves, open woodland with palms, and pine forests, [[Cuban moist forests#Lowland forests|lowland moist forests]], and heavily degraded former forest.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite book|last1=Nuttall Ornithological Club.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/257421|title=Memoirs of the Nuttall Ornithological Club|last2=Club|first2=Nuttall Ornithological|date=1943|publisher=The Club|location=Cambridge, Mass.}}</ref> == Kutimaro == The Cuban green woodpecker is found most frequently in pairs, and less frequently in small groups.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It is able to remain completely still for long periods and will forage for dead insects on dead limbs at any height within its habitat.<ref name=":1" /> They are very territorial, especially during breeding season, and use active vocalization, utilizing both drumming and vocal signals, and active pursuit, pursuing threats while flicking their wings, in order deter intruders in their nests, which is usually the [[West Indian woodpecker]] (''Melanerpes superciliaris'').<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Similarly to all other woodpeckers, its flight is [[Undulatory locomotion|undulating]].<ref name=":02" /> [[File:Cuban Green Woodpeckers. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire.jpg|thumb|385x385px|Pair of ''X. percussus'' perching on branches]] ==== Manĝado ==== The Cuban green woodpecker's is primarily an [[insectivore]], focusing on large insects, but will also consume [[fruit]]s and small [[frog]]s occasionally.<ref name=":1" /><ref name=":02" /><ref name=":3" /><ref name=":6" /> It has also been documented taking eggs of other birds such as [[heron]]s nesting in mangroves.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It will also feed on flower [[nectar]], especially ''[[Cordia sebestena]]''.<ref name=":8">Dalsgaard, B. (2011). Nectar-feeding and pollination by the Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) in the West Indies. ''Ornitología Neotropical'', ''22'', 447–451.</ref><ref name=":1" /> While perching itself on the plant or on a nearby branch to reach the flowers, it will insert its bill into the [[Hypanthium|floral tube]] to drink the nectar for a few seconds; by doing so its bill will come into contact with [[Stamen|anthers]] and [[Stigma (botany)|stigma]] inside the floral tube, making the bird then act as a [[pollinator]].<ref name=":8" /> Males and females utilize different ways to exploit food sources, as the male is larger than the female.<ref name=":02" /> [[File:Cordia sebestena L. หมันแดง Family name BORAGINACEAE (5).jpg|right|thumb|297x297px|''[[Cordia sebestena]]'']] === Reproduktado === There is very little known about the courtship of the Cuban green woodpecker. Usually, woodpeckers perform flutter-aerial-display including a [[gliding flight]] with wings held well above the back, accompanied by calls.<ref name=":02" /><ref>{{Cite journal|last=KELLAM|first=JAMES S.|title=Pair Bond Maintenance in Pileated Woodpeckers at Roost Sites During Autumn|date=June 2003|journal=The Wilson Bulletin|volume=115|issue=2|pages=186–192|doi=10.1676/02-098|s2cid=86215324|issn=0043-5643}}</ref> [[Courtship display|Courtship]] feeding by male to female most likely occurs as well.<ref name=":02" /> They are probably monogamous.<ref name=":02" /> Cuban green woodpeckers will nest in the cavities of tree, alive or dead, often 4–5 metres above the ground.<ref name=":1" /><ref name=":02" /> The male will usually do most of the excavation for the nest-hole, and will endure the nesting duties with a relatively high contribution.<ref name=":02" /> The breeding season takes place between February and August, with peak in May–June, probably associated with rains.<ref name=":92">Kirkconnell, A. (2000). Variación morfológica del Carpintero Verde Xiphidiopicus percussus en Cuba. Cotinga. 14: 94–98.http://www.neotropicalbirdclub.org/wp-content/uploads/2016/05/Cotinga-14-2000-94-98.pdf</ref><ref name=":1" /><ref name=":02" /> The female will lay 3–4 white eggs and both adults share the incubation, which is presumed to be between 9 and 14 days, however more information is currently lacking, and feed the chicks, with the females feeding the nestlings at a higher rate.<ref name=":02" /><ref name=":92" /><ref name=":1" /> The chicks are hatched completely naked and stay in the nest for about 3–4 weeks.<ref name=":92" /> They are sexually mature in the first year of life.<ref name=":92" /> [[File:Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) (12793061613).jpg|thumb|289x289px|A male excavating a nest from an arboreal termite nest]] [[File:CUBAN GREEN WOODPECKER Xiphidiopicus percussus (8466736697).jpg|thumb|''X.percussus'' adult plumage|left|392x392px]] == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} *{{Commons category|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Kubo]] 6c6zb7206zk18pgiiey0p43h3lqzpem 9495140 9495138 2026-10-18T10:40:13Z Kani 670 /* Aspekto */ 9495140 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Kuba pego |koloro = pink |dosiero = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) male.JPG |priskribo de dosiero = Masklo (''X. p. percussus'') | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG |priskribo de dosiero2 = Ino (''X. p. percussus'') | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Xiphidiopicus]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854 |specio = '''Kuba pego''' ''X. percussus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Xiphidiopicus percussus'' |volume=2016 |article-number=e.T22680880A92884382 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680880A92884382.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Xiphidiopicus percussus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Xiphidiopicus percussus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Kuba pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Xiphidiopicus percussus'', estas karibia [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la nura specio de la genro ''[[Xiphidiopicus]]'',<ref>{{Cite web|title=Birds of Cuba – An Internet Field Guide to Rare Cuban Birds|url=https://cubaexplorer.com/rare-and-beautiful-birds-of-cuba/|access-date=2021-11-16|website=cubaexplorer.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Shakya|first1=Subir B.|last2=Fuchs|first2=Jérôme|last3=Pons|first3=Jean-Marc|last4=Sheldon|first4=Frederick H.|date=November 2017|title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=116|pages=182–191|doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005|pmid=28890006|doi-access=free}}</ref> kaj estas unu el la du pegoj [[endemio|endemiaj]] de [[Kubo]], kun la plej verŝajne jam [[formortinta]] Kuba eburbeka pego, ''Campephilus principalis bairdii''.<ref>{{cite journal | volume = 5 | issue = 1 | date = March 1995 | pages = 53–59 | title = Status of the Ivory-billed Woodpecker ''Campephilus principalis'' in Cuba: almost certainly extinct | first1 = Martjan | last1 = Lammertink | first2 = Alberto R. | last2 = Estrada | journal = Bird Conservation International | doi = 10.1017/S095927090000294X| doi-access = free }}</ref> Ĝi estas la plej disvastigita kaj ofta pego en Kubo, loĝanta ĉefe en arbaraj terenoj, kaj ankaŭ en sekaj kaj humidaj arbaroj, pinaj arbaroj kaj mangrovejoj.<ref name=":02">{{Cite web|title=Cuban Green Woodpecker|url=http://www.oiseaux-birds.com/card-cuban-green-woodpecker.html|access-date=2021-11-09|website=www.oiseaux-birds.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|last=Farnsworth|first=Andrew|date=2020-03-04|title=Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus)|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/cugwoo1/cur/introduction|journal=Birds of the World|language=en}}</ref><ref name=":2"/> La ​​populacio de la kuba pego estas stabila, kaj ĝia statuso estas klasifikita kiel "[[malplej zorgiga]]".<ref name=":1" /> == Aspekto == [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (3).jpg|maldekstre|200ra|thumb|Masklo de ''X.p percussus'' arbogrimpanta|342x342px]] [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (2).jpg|maldekstre|200ra|thumb|Malsupraj partoj de masklo de ''Xiphidiopicus percussus''|345x345px]] Mezgranda kaj bunta birdo, la Kuba pego similas al la tiel nomataj "[[sevsuĉuloj]]" laŭ ĝenerala formo kaj grandeco.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|title=Xiphidiopicus percussus (Cuban Green Woodpecker) - Avibase|url=https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=3DC3684D58C5FED3|access-date=2021-11-16|website=avibase.bsc-eoc.org}}</ref> Ĝi havas olivecverdajn suprajn partojn kaj flavajn, striecajn malsuprajn partojn; kutime ĝi aspektas kvazaŭ kresta, kaj havas brilruĝan supran bruston, krom nigran mentonon, kiu kontrastas kun la blanka vizaĝo kaj superokula strio. Ĉe la maskloj troviĝas ruĝa krono, dum la inoj havas nigrajn kronojn kun blankaj strioj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992–2013|publisher=Lynx Edicions|others=Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal, José. Cabot|isbn=978-84-87334-10-8|location=Barcelona|oclc=861071869}}</ref> La areo ĉirkaŭ la [[kloako]], aŭ la subvosta regiono, estas flava kun nigraj transversaj strioj.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Voss|first=Margaret A.|date=June 2012|title=Ornithological Literature|journal=The Wilson Journal of Ornithology|volume=124|issue=2|pages=420–427|doi=10.1676/1559-4491-124.2.420|s2cid=198153671|issn=1559-4491}}</ref> Ĝia beko estas mallonga kaj rekta, kun koloro, kiu iom post iom malheliĝas de la bazo al la pinto – de malhelblua ĝis nigra.<ref name=":02" /><ref>{{Cite book|title=Birds of the West Indies|date=1998|publisher=C. Helm|others=Herbert A. Raffaele, Tracy Pedersen, Kristin Williams|isbn=0-7136-4905-4|location=London|oclc=44579236}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite journal|last=Koenig|first=Walter D.|date=July 1996|title=Woodpeckers: An Identification Guide to the Woodpeckers of the World Hans Winkler David A. Christie David Nurney|journal=The Auk|volume=113|issue=3|pages=726–727|doi=10.2307/4089007|jstor=4089007|issn=0004-8038}}</ref> Oni konstatis, ke ili havas brunajn irisojn kaj grizverdajn tarsojn kaj piedfingrojn.<ref name=":4" /> Kubaj pegoj montras iom da [[seksa dimorfismo]]; inoj havas pli mallongajn bekojn kaj estas ĝenerale signife pli malgrandaj ol la maskloj. Junuloj montras pli da transversaj kaj longitudaj strioj sur la brusto, kaj al ilia plumaro mankas la kolora intenseco, kiun havas la plenkreskuloj. Ili tipe longas inter 21 kaj 25 cm kaj pezas proksimume 48 ĝis 97 g.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> == Taksonomio == The Cuban green woodpecker as a species is unique in both genetics and appearance.<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Overton|first1=Lowell C.|last2=Rhoads|first2=Douglas D.|date=November 2006|title=Molecular phylogenetic relationships of Xiphidiopicus percussus, Melanerpes, and Sphyrapicus (Aves: Picidae) based on cytochrome b sequence|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=41|issue=2|pages=288–294|doi=10.1016/j.ympev.2006.05.014|pmid=16814571|issn=1055-7903}}</ref> Historically, it was presumed that the Cuban green woodpecker (''Xiphidiopicus percussus)'', and the [[Hispaniolan woodpecker]] (''Melanerpes striatus'') were sister taxa and there was speculation that it had relationships to the genera ''[[Sapsucker|Sphyrapicus]]'' and ''[[Melanerpes]]''. According to research done in 2006, "''X. percussus'' is the sister taxon to the ''Melanerpes'' woodpeckers, which appear to group into a single distinct clade."<ref name=":5" /> It was also found that ''Xiphidiopicus percussus'' is not the sister taxon to ''M. striatus'' and that the genus ''Sphyrapicus'' diverged earlier than ''Xiphidiopicus,'' which diverged during the late [[Miocene]]-early [[Pliocene]], and originated in [[Central America]] or [[North America]].<ref name=":5" /> In terms of appearance, no other Cuban species of woodpecker has unmarked green upperparts. The [[Yellow-bellied sapsucker|Yellow-bellied Sapsucker]] (''Sphyrapicus varius'') is similar in coloration and also has a facial pattern that is reminiscent to that of the Cuban green woodpecker; however, the sapsucker's upperparts are white and black and it has a broad black band across its breast. === Subspecioj === There are two currently recognized subspecies:<ref name=":1" /> * '''''X. p. insulaepinorum''' -'' found in the Cantiles Keys, Isla de la Juventud and Archipiélago Jardines de la Reina (Cayo Caballones)<ref name=":6">{{Cite journal|date=July 1905|title=Bangs and Zappey's 'Birds of the Isle of Pines' Birds of the Isle of Pines Outram Bangs|journal=The Auk|volume=22|issue=3|page=329|doi=10.2307/4070184|jstor=4070184|issn=0004-8038}}</ref> * '''''X. p. percussus''''' - found on the archipelagos of Sabana and Camagüey<ref name=":7">{{Cite journal|last=Rodríguez-Cabrera|first=Tomás M.|date=2017-08-01|title=Predation by a Cuban Racer, Cubophis cantherigerus pepei (Squamata: Dipsadidae) on an endemic Cuban Green Woodpecker, Xiphidiopicus percussus percussus (Piciformes: Picidae)|journal=Reptiles & Amphibians|volume=24|issue=2|pages=120–123|doi=10.17161/randa.v24i2.14164|issn=2332-4961|doi-access=free}}</ref> Subspecies not currently recognized include: * ''X. p. cocoensis'' (synonymized with ''X. p. percussus'') * ''X. p. gloriae'' (synonymized with ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. marthae'' (synonymized with ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. monticola'' (synonymized with ''X. p. percussus'') == Habitato kaj distribuado == The Cuban green woodpecker is only found in Cuba, but is extremely common on the island. Its natural [[habitat]]s are wet and [[Cuban dry forests|dry forests]], mangroves, open woodland with palms, and pine forests, [[Cuban moist forests#Lowland forests|lowland moist forests]], and heavily degraded former forest.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite book|last1=Nuttall Ornithological Club.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/257421|title=Memoirs of the Nuttall Ornithological Club|last2=Club|first2=Nuttall Ornithological|date=1943|publisher=The Club|location=Cambridge, Mass.}}</ref> == Kutimaro == The Cuban green woodpecker is found most frequently in pairs, and less frequently in small groups.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It is able to remain completely still for long periods and will forage for dead insects on dead limbs at any height within its habitat.<ref name=":1" /> They are very territorial, especially during breeding season, and use active vocalization, utilizing both drumming and vocal signals, and active pursuit, pursuing threats while flicking their wings, in order deter intruders in their nests, which is usually the [[West Indian woodpecker]] (''Melanerpes superciliaris'').<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Similarly to all other woodpeckers, its flight is [[Undulatory locomotion|undulating]].<ref name=":02" /> [[File:Cuban Green Woodpeckers. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire.jpg|thumb|385x385px|Pair of ''X. percussus'' perching on branches]] ==== Manĝado ==== The Cuban green woodpecker's is primarily an [[insectivore]], focusing on large insects, but will also consume [[fruit]]s and small [[frog]]s occasionally.<ref name=":1" /><ref name=":02" /><ref name=":3" /><ref name=":6" /> It has also been documented taking eggs of other birds such as [[heron]]s nesting in mangroves.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It will also feed on flower [[nectar]], especially ''[[Cordia sebestena]]''.<ref name=":8">Dalsgaard, B. (2011). Nectar-feeding and pollination by the Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) in the West Indies. ''Ornitología Neotropical'', ''22'', 447–451.</ref><ref name=":1" /> While perching itself on the plant or on a nearby branch to reach the flowers, it will insert its bill into the [[Hypanthium|floral tube]] to drink the nectar for a few seconds; by doing so its bill will come into contact with [[Stamen|anthers]] and [[Stigma (botany)|stigma]] inside the floral tube, making the bird then act as a [[pollinator]].<ref name=":8" /> Males and females utilize different ways to exploit food sources, as the male is larger than the female.<ref name=":02" /> [[File:Cordia sebestena L. หมันแดง Family name BORAGINACEAE (5).jpg|right|thumb|297x297px|''[[Cordia sebestena]]'']] === Reproduktado === There is very little known about the courtship of the Cuban green woodpecker. Usually, woodpeckers perform flutter-aerial-display including a [[gliding flight]] with wings held well above the back, accompanied by calls.<ref name=":02" /><ref>{{Cite journal|last=KELLAM|first=JAMES S.|title=Pair Bond Maintenance in Pileated Woodpeckers at Roost Sites During Autumn|date=June 2003|journal=The Wilson Bulletin|volume=115|issue=2|pages=186–192|doi=10.1676/02-098|s2cid=86215324|issn=0043-5643}}</ref> [[Courtship display|Courtship]] feeding by male to female most likely occurs as well.<ref name=":02" /> They are probably monogamous.<ref name=":02" /> Cuban green woodpeckers will nest in the cavities of tree, alive or dead, often 4–5 metres above the ground.<ref name=":1" /><ref name=":02" /> The male will usually do most of the excavation for the nest-hole, and will endure the nesting duties with a relatively high contribution.<ref name=":02" /> The breeding season takes place between February and August, with peak in May–June, probably associated with rains.<ref name=":92">Kirkconnell, A. (2000). Variación morfológica del Carpintero Verde Xiphidiopicus percussus en Cuba. Cotinga. 14: 94–98.http://www.neotropicalbirdclub.org/wp-content/uploads/2016/05/Cotinga-14-2000-94-98.pdf</ref><ref name=":1" /><ref name=":02" /> The female will lay 3–4 white eggs and both adults share the incubation, which is presumed to be between 9 and 14 days, however more information is currently lacking, and feed the chicks, with the females feeding the nestlings at a higher rate.<ref name=":02" /><ref name=":92" /><ref name=":1" /> The chicks are hatched completely naked and stay in the nest for about 3–4 weeks.<ref name=":92" /> They are sexually mature in the first year of life.<ref name=":92" /> [[File:Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) (12793061613).jpg|thumb|289x289px|A male excavating a nest from an arboreal termite nest]] [[File:CUBAN GREEN WOODPECKER Xiphidiopicus percussus (8466736697).jpg|thumb|''X.percussus'' adult plumage|left|392x392px]] == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} *{{Commons category|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Kubo]] 8fgldr23dmesxwjj7io177fryjgbpk6 9495144 9495140 2026-10-18T10:54:11Z Kani 670 9495144 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Kuba pego |koloro = pink |dosiero = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) male.JPG |priskribo de dosiero = Masklo (''X. p. percussus'') | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG |priskribo de dosiero2 = Ino (''X. p. percussus'') | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Xiphidiopicus]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854 |specio = '''Kuba pego''' ''X. percussus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Xiphidiopicus percussus'' |volume=2016 |article-number=e.T22680880A92884382 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680880A92884382.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Xiphidiopicus percussus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Xiphidiopicus percussus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Kuba pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Xiphidiopicus percussus'', estas karibia [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la nura specio de la genro ''[[Xiphidiopicus]]'',<ref>{{Cite web|title=Birds of Cuba – An Internet Field Guide to Rare Cuban Birds|url=https://cubaexplorer.com/rare-and-beautiful-birds-of-cuba/|access-date=2021-11-16|website=cubaexplorer.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Shakya|first1=Subir B.|last2=Fuchs|first2=Jérôme|last3=Pons|first3=Jean-Marc|last4=Sheldon|first4=Frederick H.|date=November 2017|title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=116|pages=182–191|doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005|pmid=28890006|doi-access=free}}</ref> kaj estas unu el la du pegoj [[endemio|endemiaj]] de [[Kubo]], kun la plej verŝajne jam [[formortinta]] Kuba eburbeka pego, ''Campephilus principalis bairdii''.<ref>{{cite journal | volume = 5 | issue = 1 | date = March 1995 | pages = 53–59 | title = Status of the Ivory-billed Woodpecker ''Campephilus principalis'' in Cuba: almost certainly extinct | first1 = Martjan | last1 = Lammertink | first2 = Alberto R. | last2 = Estrada | journal = Bird Conservation International | doi = 10.1017/S095927090000294X| doi-access = free }}</ref> Ĝi estas la plej disvastigita kaj ofta pego en Kubo, loĝanta ĉefe en arbaraj terenoj, kaj ankaŭ en sekaj kaj humidaj arbaroj, pinaj arbaroj kaj mangrovejoj.<ref name=":02">{{Cite web|title=Cuban Green Woodpecker|url=http://www.oiseaux-birds.com/card-cuban-green-woodpecker.html|access-date=2021-11-09|website=www.oiseaux-birds.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|last=Farnsworth|first=Andrew|date=2020-03-04|title=Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus)|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/cugwoo1/cur/introduction|journal=Birds of the World|language=en}}</ref><ref name=":2"/> La ​​populacio de la kuba pego estas stabila, kaj ĝia statuso estas klasifikita kiel "[[malplej zorgiga]]".<ref name=":1" /> == Aspekto == [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (3).jpg|maldekstre|170ra|thumb|Masklo de ''X.p percussus'' arbogrimpanta|342x342px]] [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (2).jpg|maldekstre|170ra|thumb|Malsupraj partoj de masklo de ''Xiphidiopicus percussus''|345x345px]] Mezgranda kaj bunta birdo, la Kuba pego similas al la tiel nomataj "[[sevsuĉuloj]]" laŭ ĝenerala formo kaj grandeco.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|title=Xiphidiopicus percussus (Cuban Green Woodpecker) - Avibase|url=https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=3DC3684D58C5FED3|access-date=2021-11-16|website=avibase.bsc-eoc.org}}</ref> Ĝi havas olivecverdajn suprajn partojn kaj flavajn, striecajn malsuprajn partojn; kutime ĝi aspektas kvazaŭ kresta, kaj havas brilruĝan supran bruston, krom nigran mentonon, kiu kontrastas kun la blanka vizaĝo kaj superokula strio. Ĉe la maskloj troviĝas ruĝa krono, dum la inoj havas nigrajn kronojn kun blankaj strioj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992–2013|publisher=Lynx Edicions|others=Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal, José. Cabot|isbn=978-84-87334-10-8|location=Barcelona|oclc=861071869}}</ref> La areo ĉirkaŭ la [[kloako]], aŭ la subvosta regiono, estas flava kun nigraj transversaj strioj.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Voss|first=Margaret A.|date=June 2012|title=Ornithological Literature|journal=The Wilson Journal of Ornithology|volume=124|issue=2|pages=420–427|doi=10.1676/1559-4491-124.2.420|s2cid=198153671|issn=1559-4491}}</ref> Ĝia beko estas mallonga kaj rekta, kun koloro, kiu iom post iom malheliĝas de la bazo al la pinto – de malhelblua ĝis nigra.<ref name=":02" /><ref>{{Cite book|title=Birds of the West Indies|date=1998|publisher=C. Helm|others=Herbert A. Raffaele, Tracy Pedersen, Kristin Williams|isbn=0-7136-4905-4|location=London|oclc=44579236}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite journal|last=Koenig|first=Walter D.|date=July 1996|title=Woodpeckers: An Identification Guide to the Woodpeckers of the World Hans Winkler David A. Christie David Nurney|journal=The Auk|volume=113|issue=3|pages=726–727|doi=10.2307/4089007|jstor=4089007|issn=0004-8038}}</ref> Oni konstatis, ke ili havas brunajn irisojn kaj grizverdajn tarsojn kaj piedfingrojn.<ref name=":4" /> Kubaj pegoj montras iom da [[seksa dimorfismo]]; inoj havas pli mallongajn bekojn kaj estas ĝenerale signife pli malgrandaj ol la maskloj. Junuloj montras pli da transversaj kaj longitudaj strioj sur la brusto, kaj al ilia plumaro mankas la kolora intenseco, kiun havas la plenkreskuloj. Ili tipe longas inter 21 kaj 25 cm kaj pezas proksimume 48 ĝis 97 g.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> == Taksonomio == La Kuba pego, kiel specio, estas unika kaj laŭ genetiko kaj laŭ aspekto.<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Overton|first1=Lowell C.|last2=Rhoads|first2=Douglas D.|date=November 2006|title=Molecular phylogenetic relationships of Xiphidiopicus percussus, Melanerpes, and Sphyrapicus (Aves: Picidae) based on cytochrome b sequence|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=41|issue=2|pages=288–294|doi=10.1016/j.ympev.2006.05.014|pmid=16814571|issn=1055-7903}}</ref> Historie, oni supozis, ke la Kuba pego (''Xiphidiopicus percussus'') kaj la [[Hispaniola pego]] (''Melanerpes striatus'') estas frataj taksonoj; ekzistis ankaŭ konjektoj, ke ĝi havas rilatojn kun la genroj ''[[Sphyrapicus]]'' kaj ''[[Melanerpes]]''. Laŭ esploro farita en 2006, "''X. percussus'' estas frata taksono de la pegoj el la genro ''Melanerpes'', kiuj ŝajne grupiĝas en unu solan, apartan kladon."<ref name=":5" /> Oni malkovris ankaŭ, ke ''Xiphidiopicus percussus'' ne estas frata taksono de ''M. striatus'', kaj ke la genro ''Sphyrapicus'' disiĝis pli frue ol ''Xiphidiopicus'' — kiu disiĝis dum la komenco de [[Mioceno]] aŭ fino de [[Plioceno]] — kaj ke ĝi originis en Mezameriko aŭ Nordameriko.<ref name=":5" /> Koncerne la aspekton, neniu alia kuba specio de pego havas senmarkajn verdajn suprajn partojn. La [[Flavaventra pego]] (''Sphyrapicus varius'') similas laŭ koloraro kaj havas ankaŭ vizaĝan bildon, kiu memorigas tiun de la Kuba pego; tamen, la supraj partoj de la Flavaventra sevsuĉulo estas blankaj kaj nigraj, kaj ĝi havas larĝan nigran strion tra la brusto. === Subspecioj === [[File:Cuban Green Woodpeckers. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire.jpg|thumb|300ra|Paro de ''X. percussus'' surbranĉe]] There are two currently recognized subspecies:<ref name=":1" /> * '''''X. p. insulaepinorum''' -'' found in the Cantiles Keys, Isla de la Juventud and Archipiélago Jardines de la Reina (Cayo Caballones)<ref name=":6">{{Cite journal|date=July 1905|title=Bangs and Zappey's 'Birds of the Isle of Pines' Birds of the Isle of Pines Outram Bangs|journal=The Auk|volume=22|issue=3|page=329|doi=10.2307/4070184|jstor=4070184|issn=0004-8038}}</ref> * '''''X. p. percussus''''' - found on the archipelagos of Sabana and Camagüey<ref name=":7">{{Cite journal|last=Rodríguez-Cabrera|first=Tomás M.|date=2017-08-01|title=Predation by a Cuban Racer, Cubophis cantherigerus pepei (Squamata: Dipsadidae) on an endemic Cuban Green Woodpecker, Xiphidiopicus percussus percussus (Piciformes: Picidae)|journal=Reptiles & Amphibians|volume=24|issue=2|pages=120–123|doi=10.17161/randa.v24i2.14164|issn=2332-4961|doi-access=free}}</ref> Subspecies not currently recognized include: * ''X. p. cocoensis'' (synonymized with ''X. p. percussus'') * ''X. p. gloriae'' (synonymized with ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. marthae'' (synonymized with ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. monticola'' (synonymized with ''X. p. percussus'') == Habitato kaj distribuado == The Cuban green woodpecker is only found in Cuba, but is extremely common on the island. Its natural [[habitat]]s are wet and [[Cuban dry forests|dry forests]], mangroves, open woodland with palms, and pine forests, [[Cuban moist forests#Lowland forests|lowland moist forests]], and heavily degraded former forest.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite book|last1=Nuttall Ornithological Club.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/257421|title=Memoirs of the Nuttall Ornithological Club|last2=Club|first2=Nuttall Ornithological|date=1943|publisher=The Club|location=Cambridge, Mass.}}</ref> == Kutimaro == The Cuban green woodpecker is found most frequently in pairs, and less frequently in small groups.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It is able to remain completely still for long periods and will forage for dead insects on dead limbs at any height within its habitat.<ref name=":1" /> They are very territorial, especially during breeding season, and use active vocalization, utilizing both drumming and vocal signals, and active pursuit, pursuing threats while flicking their wings, in order deter intruders in their nests, which is usually the [[West Indian woodpecker]] (''Melanerpes superciliaris'').<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Similarly to all other woodpeckers, its flight is [[Undulatory locomotion|undulating]].<ref name=":02" /> ==== Manĝado ==== The Cuban green woodpecker's is primarily an [[insectivore]], focusing on large insects, but will also consume [[fruit]]s and small [[frog]]s occasionally.<ref name=":1" /><ref name=":02" /><ref name=":3" /><ref name=":6" /> It has also been documented taking eggs of other birds such as [[heron]]s nesting in mangroves.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It will also feed on flower [[nectar]], especially ''[[Cordia sebestena]]''.<ref name=":8">Dalsgaard, B. (2011). Nectar-feeding and pollination by the Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) in the West Indies. ''Ornitología Neotropical'', ''22'', 447–451.</ref><ref name=":1" /> While perching itself on the plant or on a nearby branch to reach the flowers, it will insert its bill into the [[Hypanthium|floral tube]] to drink the nectar for a few seconds; by doing so its bill will come into contact with [[Stamen|anthers]] and [[Stigma (botany)|stigma]] inside the floral tube, making the bird then act as a [[pollinator]].<ref name=":8" /> Males and females utilize different ways to exploit food sources, as the male is larger than the female.<ref name=":02" /> [[File:Cordia sebestena L. หมันแดง Family name BORAGINACEAE (5).jpg|right|thumb|297x297px|''[[Cordia sebestena]]'']] === Reproduktado === There is very little known about the courtship of the Cuban green woodpecker. Usually, woodpeckers perform flutter-aerial-display including a [[gliding flight]] with wings held well above the back, accompanied by calls.<ref name=":02" /><ref>{{Cite journal|last=KELLAM|first=JAMES S.|title=Pair Bond Maintenance in Pileated Woodpeckers at Roost Sites During Autumn|date=June 2003|journal=The Wilson Bulletin|volume=115|issue=2|pages=186–192|doi=10.1676/02-098|s2cid=86215324|issn=0043-5643}}</ref> [[Courtship display|Courtship]] feeding by male to female most likely occurs as well.<ref name=":02" /> They are probably monogamous.<ref name=":02" /> Cuban green woodpeckers will nest in the cavities of tree, alive or dead, often 4–5 metres above the ground.<ref name=":1" /><ref name=":02" /> The male will usually do most of the excavation for the nest-hole, and will endure the nesting duties with a relatively high contribution.<ref name=":02" /> The breeding season takes place between February and August, with peak in May–June, probably associated with rains.<ref name=":92">Kirkconnell, A. (2000). Variación morfológica del Carpintero Verde Xiphidiopicus percussus en Cuba. Cotinga. 14: 94–98.http://www.neotropicalbirdclub.org/wp-content/uploads/2016/05/Cotinga-14-2000-94-98.pdf</ref><ref name=":1" /><ref name=":02" /> The female will lay 3–4 white eggs and both adults share the incubation, which is presumed to be between 9 and 14 days, however more information is currently lacking, and feed the chicks, with the females feeding the nestlings at a higher rate.<ref name=":02" /><ref name=":92" /><ref name=":1" /> The chicks are hatched completely naked and stay in the nest for about 3–4 weeks.<ref name=":92" /> They are sexually mature in the first year of life.<ref name=":92" /> [[File:Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) (12793061613).jpg|thumb|289x289px|A male excavating a nest from an arboreal termite nest]] [[File:CUBAN GREEN WOODPECKER Xiphidiopicus percussus (8466736697).jpg|thumb|''X.percussus'' adult plumage|left|392x392px]] == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} *{{Commons category|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Kubo]] knu19oazdb2tdytgcc52vevvessbb7e 9495147 9495144 2026-10-18T10:55:07Z Kani 670 9495147 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Kuba pego |koloro = pink |dosiero = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) male.JPG |priskribo de dosiero = Masklo (''X. p. percussus'') | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG |priskribo de dosiero2 = Ino (''X. p. percussus'') | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Xiphidiopicus]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854 |specio = '''Kuba pego''' ''X. percussus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Xiphidiopicus percussus'' |volume=2016 |article-number=e.T22680880A92884382 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680880A92884382.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Xiphidiopicus percussus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Xiphidiopicus percussus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Kuba pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Xiphidiopicus percussus'', estas karibia [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la nura specio de la genro ''[[Xiphidiopicus]]'',<ref>{{Cite web|title=Birds of Cuba – An Internet Field Guide to Rare Cuban Birds|url=https://cubaexplorer.com/rare-and-beautiful-birds-of-cuba/|access-date=2021-11-16|website=cubaexplorer.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Shakya|first1=Subir B.|last2=Fuchs|first2=Jérôme|last3=Pons|first3=Jean-Marc|last4=Sheldon|first4=Frederick H.|date=November 2017|title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=116|pages=182–191|doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005|pmid=28890006|doi-access=free}}</ref> kaj estas unu el la du pegoj [[endemio|endemiaj]] de [[Kubo]], kun la plej verŝajne jam [[formortinta]] Kuba eburbeka pego, ''Campephilus principalis bairdii''.<ref>{{cite journal | volume = 5 | issue = 1 | date = March 1995 | pages = 53–59 | title = Status of the Ivory-billed Woodpecker ''Campephilus principalis'' in Cuba: almost certainly extinct | first1 = Martjan | last1 = Lammertink | first2 = Alberto R. | last2 = Estrada | journal = Bird Conservation International | doi = 10.1017/S095927090000294X| doi-access = free }}</ref> Ĝi estas la plej disvastigita kaj ofta pego en Kubo, loĝanta ĉefe en arbaraj terenoj, kaj ankaŭ en sekaj kaj humidaj arbaroj, pinaj arbaroj kaj mangrovejoj.<ref name=":02">{{Cite web|title=Cuban Green Woodpecker|url=http://www.oiseaux-birds.com/card-cuban-green-woodpecker.html|access-date=2021-11-09|website=www.oiseaux-birds.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|last=Farnsworth|first=Andrew|date=2020-03-04|title=Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus)|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/cugwoo1/cur/introduction|journal=Birds of the World|language=en}}</ref><ref name=":2"/> La ​​populacio de la kuba pego estas stabila, kaj ĝia statuso estas klasifikita kiel "[[malplej zorgiga]]".<ref name=":1" /> == Aspekto == [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (3).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Masklo de ''X.p percussus'' arbogrimpanta]] [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (2).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Malsupraj partoj de masklo de ''Xiphidiopicus percussus'']] Mezgranda kaj bunta birdo, la Kuba pego similas al la tiel nomataj "[[sevsuĉuloj]]" laŭ ĝenerala formo kaj grandeco.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|title=Xiphidiopicus percussus (Cuban Green Woodpecker) - Avibase|url=https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=3DC3684D58C5FED3|access-date=2021-11-16|website=avibase.bsc-eoc.org}}</ref> Ĝi havas olivecverdajn suprajn partojn kaj flavajn, striecajn malsuprajn partojn; kutime ĝi aspektas kvazaŭ kresta, kaj havas brilruĝan supran bruston, krom nigran mentonon, kiu kontrastas kun la blanka vizaĝo kaj superokula strio. Ĉe la maskloj troviĝas ruĝa krono, dum la inoj havas nigrajn kronojn kun blankaj strioj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992–2013|publisher=Lynx Edicions|others=Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal, José. Cabot|isbn=978-84-87334-10-8|location=Barcelona|oclc=861071869}}</ref> La areo ĉirkaŭ la [[kloako]], aŭ la subvosta regiono, estas flava kun nigraj transversaj strioj.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Voss|first=Margaret A.|date=June 2012|title=Ornithological Literature|journal=The Wilson Journal of Ornithology|volume=124|issue=2|pages=420–427|doi=10.1676/1559-4491-124.2.420|s2cid=198153671|issn=1559-4491}}</ref> Ĝia beko estas mallonga kaj rekta, kun koloro, kiu iom post iom malheliĝas de la bazo al la pinto – de malhelblua ĝis nigra.<ref name=":02" /><ref>{{Cite book|title=Birds of the West Indies|date=1998|publisher=C. Helm|others=Herbert A. Raffaele, Tracy Pedersen, Kristin Williams|isbn=0-7136-4905-4|location=London|oclc=44579236}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite journal|last=Koenig|first=Walter D.|date=July 1996|title=Woodpeckers: An Identification Guide to the Woodpeckers of the World Hans Winkler David A. Christie David Nurney|journal=The Auk|volume=113|issue=3|pages=726–727|doi=10.2307/4089007|jstor=4089007|issn=0004-8038}}</ref> Oni konstatis, ke ili havas brunajn irisojn kaj grizverdajn tarsojn kaj piedfingrojn.<ref name=":4" /> Kubaj pegoj montras iom da [[seksa dimorfismo]]; inoj havas pli mallongajn bekojn kaj estas ĝenerale signife pli malgrandaj ol la maskloj. Junuloj montras pli da transversaj kaj longitudaj strioj sur la brusto, kaj al ilia plumaro mankas la kolora intenseco, kiun havas la plenkreskuloj. Ili tipe longas inter 21 kaj 25 cm kaj pezas proksimume 48 ĝis 97 g.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> == Taksonomio == La Kuba pego, kiel specio, estas unika kaj laŭ genetiko kaj laŭ aspekto.<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Overton|first1=Lowell C.|last2=Rhoads|first2=Douglas D.|date=November 2006|title=Molecular phylogenetic relationships of Xiphidiopicus percussus, Melanerpes, and Sphyrapicus (Aves: Picidae) based on cytochrome b sequence|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=41|issue=2|pages=288–294|doi=10.1016/j.ympev.2006.05.014|pmid=16814571|issn=1055-7903}}</ref> Historie, oni supozis, ke la Kuba pego (''Xiphidiopicus percussus'') kaj la [[Hispaniola pego]] (''Melanerpes striatus'') estas frataj taksonoj; ekzistis ankaŭ konjektoj, ke ĝi havas rilatojn kun la genroj ''[[Sphyrapicus]]'' kaj ''[[Melanerpes]]''. Laŭ esploro farita en 2006, "''X. percussus'' estas frata taksono de la pegoj el la genro ''Melanerpes'', kiuj ŝajne grupiĝas en unu solan, apartan kladon."<ref name=":5" /> Oni malkovris ankaŭ, ke ''Xiphidiopicus percussus'' ne estas frata taksono de ''M. striatus'', kaj ke la genro ''Sphyrapicus'' disiĝis pli frue ol ''Xiphidiopicus'' — kiu disiĝis dum la komenco de [[Mioceno]] aŭ fino de [[Plioceno]] — kaj ke ĝi originis en Mezameriko aŭ Nordameriko.<ref name=":5" /> Koncerne la aspekton, neniu alia kuba specio de pego havas senmarkajn verdajn suprajn partojn. La [[Flavaventra pego]] (''Sphyrapicus varius'') similas laŭ koloraro kaj havas ankaŭ vizaĝan bildon, kiu memorigas tiun de la Kuba pego; tamen, la supraj partoj de la Flavaventra sevsuĉulo estas blankaj kaj nigraj, kaj ĝi havas larĝan nigran strion tra la brusto. === Subspecioj === [[File:Cuban Green Woodpeckers. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire.jpg|thumb|300ra|Paro de ''X. percussus'' surbranĉe]] There are two currently recognized subspecies:<ref name=":1" /> * '''''X. p. insulaepinorum''' -'' found in the Cantiles Keys, Isla de la Juventud and Archipiélago Jardines de la Reina (Cayo Caballones)<ref name=":6">{{Cite journal|date=July 1905|title=Bangs and Zappey's 'Birds of the Isle of Pines' Birds of the Isle of Pines Outram Bangs|journal=The Auk|volume=22|issue=3|page=329|doi=10.2307/4070184|jstor=4070184|issn=0004-8038}}</ref> * '''''X. p. percussus''''' - found on the archipelagos of Sabana and Camagüey<ref name=":7">{{Cite journal|last=Rodríguez-Cabrera|first=Tomás M.|date=2017-08-01|title=Predation by a Cuban Racer, Cubophis cantherigerus pepei (Squamata: Dipsadidae) on an endemic Cuban Green Woodpecker, Xiphidiopicus percussus percussus (Piciformes: Picidae)|journal=Reptiles & Amphibians|volume=24|issue=2|pages=120–123|doi=10.17161/randa.v24i2.14164|issn=2332-4961|doi-access=free}}</ref> Subspecies not currently recognized include: * ''X. p. cocoensis'' (synonymized with ''X. p. percussus'') * ''X. p. gloriae'' (synonymized with ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. marthae'' (synonymized with ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. monticola'' (synonymized with ''X. p. percussus'') == Habitato kaj distribuado == The Cuban green woodpecker is only found in Cuba, but is extremely common on the island. Its natural [[habitat]]s are wet and [[Cuban dry forests|dry forests]], mangroves, open woodland with palms, and pine forests, [[Cuban moist forests#Lowland forests|lowland moist forests]], and heavily degraded former forest.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite book|last1=Nuttall Ornithological Club.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/257421|title=Memoirs of the Nuttall Ornithological Club|last2=Club|first2=Nuttall Ornithological|date=1943|publisher=The Club|location=Cambridge, Mass.}}</ref> == Kutimaro == The Cuban green woodpecker is found most frequently in pairs, and less frequently in small groups.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It is able to remain completely still for long periods and will forage for dead insects on dead limbs at any height within its habitat.<ref name=":1" /> They are very territorial, especially during breeding season, and use active vocalization, utilizing both drumming and vocal signals, and active pursuit, pursuing threats while flicking their wings, in order deter intruders in their nests, which is usually the [[West Indian woodpecker]] (''Melanerpes superciliaris'').<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Similarly to all other woodpeckers, its flight is [[Undulatory locomotion|undulating]].<ref name=":02" /> ==== Manĝado ==== The Cuban green woodpecker's is primarily an [[insectivore]], focusing on large insects, but will also consume [[fruit]]s and small [[frog]]s occasionally.<ref name=":1" /><ref name=":02" /><ref name=":3" /><ref name=":6" /> It has also been documented taking eggs of other birds such as [[heron]]s nesting in mangroves.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It will also feed on flower [[nectar]], especially ''[[Cordia sebestena]]''.<ref name=":8">Dalsgaard, B. (2011). Nectar-feeding and pollination by the Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) in the West Indies. ''Ornitología Neotropical'', ''22'', 447–451.</ref><ref name=":1" /> While perching itself on the plant or on a nearby branch to reach the flowers, it will insert its bill into the [[Hypanthium|floral tube]] to drink the nectar for a few seconds; by doing so its bill will come into contact with [[Stamen|anthers]] and [[Stigma (botany)|stigma]] inside the floral tube, making the bird then act as a [[pollinator]].<ref name=":8" /> Males and females utilize different ways to exploit food sources, as the male is larger than the female.<ref name=":02" /> [[File:Cordia sebestena L. หมันแดง Family name BORAGINACEAE (5).jpg|right|thumb|297x297px|''[[Cordia sebestena]]'']] === Reproduktado === There is very little known about the courtship of the Cuban green woodpecker. Usually, woodpeckers perform flutter-aerial-display including a [[gliding flight]] with wings held well above the back, accompanied by calls.<ref name=":02" /><ref>{{Cite journal|last=KELLAM|first=JAMES S.|title=Pair Bond Maintenance in Pileated Woodpeckers at Roost Sites During Autumn|date=June 2003|journal=The Wilson Bulletin|volume=115|issue=2|pages=186–192|doi=10.1676/02-098|s2cid=86215324|issn=0043-5643}}</ref> [[Courtship display|Courtship]] feeding by male to female most likely occurs as well.<ref name=":02" /> They are probably monogamous.<ref name=":02" /> Cuban green woodpeckers will nest in the cavities of tree, alive or dead, often 4–5 metres above the ground.<ref name=":1" /><ref name=":02" /> The male will usually do most of the excavation for the nest-hole, and will endure the nesting duties with a relatively high contribution.<ref name=":02" /> The breeding season takes place between February and August, with peak in May–June, probably associated with rains.<ref name=":92">Kirkconnell, A. (2000). Variación morfológica del Carpintero Verde Xiphidiopicus percussus en Cuba. Cotinga. 14: 94–98.http://www.neotropicalbirdclub.org/wp-content/uploads/2016/05/Cotinga-14-2000-94-98.pdf</ref><ref name=":1" /><ref name=":02" /> The female will lay 3–4 white eggs and both adults share the incubation, which is presumed to be between 9 and 14 days, however more information is currently lacking, and feed the chicks, with the females feeding the nestlings at a higher rate.<ref name=":02" /><ref name=":92" /><ref name=":1" /> The chicks are hatched completely naked and stay in the nest for about 3–4 weeks.<ref name=":92" /> They are sexually mature in the first year of life.<ref name=":92" /> [[File:Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) (12793061613).jpg|thumb|289x289px|A male excavating a nest from an arboreal termite nest]] [[File:CUBAN GREEN WOODPECKER Xiphidiopicus percussus (8466736697).jpg|thumb|''X.percussus'' adult plumage|left|392x392px]] == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} *{{Commons category|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Kubo]] c9gm9k8rj6ca67erwd42xom7er6d93z 9495148 9495147 2026-10-18T10:59:36Z Kani 670 /* Subspecioj */ 9495148 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Kuba pego |koloro = pink |dosiero = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) male.JPG |priskribo de dosiero = Masklo (''X. p. percussus'') | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG |priskribo de dosiero2 = Ino (''X. p. percussus'') | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Xiphidiopicus]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854 |specio = '''Kuba pego''' ''X. percussus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Xiphidiopicus percussus'' |volume=2016 |article-number=e.T22680880A92884382 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680880A92884382.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Xiphidiopicus percussus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Xiphidiopicus percussus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Kuba pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Xiphidiopicus percussus'', estas karibia [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la nura specio de la genro ''[[Xiphidiopicus]]'',<ref>{{Cite web|title=Birds of Cuba – An Internet Field Guide to Rare Cuban Birds|url=https://cubaexplorer.com/rare-and-beautiful-birds-of-cuba/|access-date=2021-11-16|website=cubaexplorer.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Shakya|first1=Subir B.|last2=Fuchs|first2=Jérôme|last3=Pons|first3=Jean-Marc|last4=Sheldon|first4=Frederick H.|date=November 2017|title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=116|pages=182–191|doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005|pmid=28890006|doi-access=free}}</ref> kaj estas unu el la du pegoj [[endemio|endemiaj]] de [[Kubo]], kun la plej verŝajne jam [[formortinta]] Kuba eburbeka pego, ''Campephilus principalis bairdii''.<ref>{{cite journal | volume = 5 | issue = 1 | date = March 1995 | pages = 53–59 | title = Status of the Ivory-billed Woodpecker ''Campephilus principalis'' in Cuba: almost certainly extinct | first1 = Martjan | last1 = Lammertink | first2 = Alberto R. | last2 = Estrada | journal = Bird Conservation International | doi = 10.1017/S095927090000294X| doi-access = free }}</ref> Ĝi estas la plej disvastigita kaj ofta pego en Kubo, loĝanta ĉefe en arbaraj terenoj, kaj ankaŭ en sekaj kaj humidaj arbaroj, pinaj arbaroj kaj mangrovejoj.<ref name=":02">{{Cite web|title=Cuban Green Woodpecker|url=http://www.oiseaux-birds.com/card-cuban-green-woodpecker.html|access-date=2021-11-09|website=www.oiseaux-birds.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|last=Farnsworth|first=Andrew|date=2020-03-04|title=Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus)|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/cugwoo1/cur/introduction|journal=Birds of the World|language=en}}</ref><ref name=":2"/> La ​​populacio de la kuba pego estas stabila, kaj ĝia statuso estas klasifikita kiel "[[malplej zorgiga]]".<ref name=":1" /> == Aspekto == [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (3).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Masklo de ''X.p percussus'' arbogrimpanta]] [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (2).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Malsupraj partoj de masklo de ''Xiphidiopicus percussus'']] Mezgranda kaj bunta birdo, la Kuba pego similas al la tiel nomataj "[[sevsuĉuloj]]" laŭ ĝenerala formo kaj grandeco.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|title=Xiphidiopicus percussus (Cuban Green Woodpecker) - Avibase|url=https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=3DC3684D58C5FED3|access-date=2021-11-16|website=avibase.bsc-eoc.org}}</ref> Ĝi havas olivecverdajn suprajn partojn kaj flavajn, striecajn malsuprajn partojn; kutime ĝi aspektas kvazaŭ kresta, kaj havas brilruĝan supran bruston, krom nigran mentonon, kiu kontrastas kun la blanka vizaĝo kaj superokula strio. Ĉe la maskloj troviĝas ruĝa krono, dum la inoj havas nigrajn kronojn kun blankaj strioj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992–2013|publisher=Lynx Edicions|others=Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal, José. Cabot|isbn=978-84-87334-10-8|location=Barcelona|oclc=861071869}}</ref> La areo ĉirkaŭ la [[kloako]], aŭ la subvosta regiono, estas flava kun nigraj transversaj strioj.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Voss|first=Margaret A.|date=June 2012|title=Ornithological Literature|journal=The Wilson Journal of Ornithology|volume=124|issue=2|pages=420–427|doi=10.1676/1559-4491-124.2.420|s2cid=198153671|issn=1559-4491}}</ref> Ĝia beko estas mallonga kaj rekta, kun koloro, kiu iom post iom malheliĝas de la bazo al la pinto – de malhelblua ĝis nigra.<ref name=":02" /><ref>{{Cite book|title=Birds of the West Indies|date=1998|publisher=C. Helm|others=Herbert A. Raffaele, Tracy Pedersen, Kristin Williams|isbn=0-7136-4905-4|location=London|oclc=44579236}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite journal|last=Koenig|first=Walter D.|date=July 1996|title=Woodpeckers: An Identification Guide to the Woodpeckers of the World Hans Winkler David A. Christie David Nurney|journal=The Auk|volume=113|issue=3|pages=726–727|doi=10.2307/4089007|jstor=4089007|issn=0004-8038}}</ref> Oni konstatis, ke ili havas brunajn irisojn kaj grizverdajn tarsojn kaj piedfingrojn.<ref name=":4" /> Kubaj pegoj montras iom da [[seksa dimorfismo]]; inoj havas pli mallongajn bekojn kaj estas ĝenerale signife pli malgrandaj ol la maskloj. Junuloj montras pli da transversaj kaj longitudaj strioj sur la brusto, kaj al ilia plumaro mankas la kolora intenseco, kiun havas la plenkreskuloj. Ili tipe longas inter 21 kaj 25 cm kaj pezas proksimume 48 ĝis 97 g.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> == Taksonomio == La Kuba pego, kiel specio, estas unika kaj laŭ genetiko kaj laŭ aspekto.<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Overton|first1=Lowell C.|last2=Rhoads|first2=Douglas D.|date=November 2006|title=Molecular phylogenetic relationships of Xiphidiopicus percussus, Melanerpes, and Sphyrapicus (Aves: Picidae) based on cytochrome b sequence|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=41|issue=2|pages=288–294|doi=10.1016/j.ympev.2006.05.014|pmid=16814571|issn=1055-7903}}</ref> Historie, oni supozis, ke la Kuba pego (''Xiphidiopicus percussus'') kaj la [[Hispaniola pego]] (''Melanerpes striatus'') estas frataj taksonoj; ekzistis ankaŭ konjektoj, ke ĝi havas rilatojn kun la genroj ''[[Sphyrapicus]]'' kaj ''[[Melanerpes]]''. Laŭ esploro farita en 2006, "''X. percussus'' estas frata taksono de la pegoj el la genro ''Melanerpes'', kiuj ŝajne grupiĝas en unu solan, apartan kladon."<ref name=":5" /> Oni malkovris ankaŭ, ke ''Xiphidiopicus percussus'' ne estas frata taksono de ''M. striatus'', kaj ke la genro ''Sphyrapicus'' disiĝis pli frue ol ''Xiphidiopicus'' — kiu disiĝis dum la komenco de [[Mioceno]] aŭ fino de [[Plioceno]] — kaj ke ĝi originis en Mezameriko aŭ Nordameriko.<ref name=":5" /> Koncerne la aspekton, neniu alia kuba specio de pego havas senmarkajn verdajn suprajn partojn. La [[Flavaventra pego]] (''Sphyrapicus varius'') similas laŭ koloraro kaj havas ankaŭ vizaĝan bildon, kiu memorigas tiun de la Kuba pego; tamen, la supraj partoj de la Flavaventra sevsuĉulo estas blankaj kaj nigraj, kaj ĝi havas larĝan nigran strion tra la brusto. === Subspecioj === [[File:Cuban Green Woodpeckers. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire.jpg|thumb|300ra|Paro de ''X. percussus'' surbranĉe]] Estas nuntempe jenaj du agnoskitaj subspecioj:<ref name=":1" /> * '''''X. p. insulaepinorum''' -'' en Cantiles, Isla de la Juventud kaj insularo Jardines de la Reina (Cayo Caballones)<ref name=":6">{{Cite journal|date=July 1905|title=Bangs and Zappey's 'Birds of the Isle of Pines' Birds of the Isle of Pines Outram Bangs|journal=The Auk|volume=22|issue=3|page=329|doi=10.2307/4070184|jstor=4070184|issn=0004-8038}}</ref> * '''''X. p. percussus''''' - en insularoj de Sabana kaj Camagüey<ref name=":7">{{Cite journal|last=Rodríguez-Cabrera|first=Tomás M.|date=2017-08-01|title=Predation by a Cuban Racer, Cubophis cantherigerus pepei (Squamata: Dipsadidae) on an endemic Cuban Green Woodpecker, Xiphidiopicus percussus percussus (Piciformes: Picidae)|journal=Reptiles & Amphibians|volume=24|issue=2|pages=120–123|doi=10.17161/randa.v24i2.14164|issn=2332-4961|doi-access=free}}</ref> Subspecioj nun ne agnoskitaj estas jenaj: * ''X. p. cocoensis'' (sinonima kun ''X. p. percussus'') * ''X. p. gloriae'' (sinonima kun ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. marthae'' (sinonima kun ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. monticola'' (sinonima kun ''X. p. percussus'') == Habitato kaj distribuado == The Cuban green woodpecker is only found in Cuba, but is extremely common on the island. Its natural [[habitat]]s are wet and [[Cuban dry forests|dry forests]], mangroves, open woodland with palms, and pine forests, [[Cuban moist forests#Lowland forests|lowland moist forests]], and heavily degraded former forest.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite book|last1=Nuttall Ornithological Club.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/257421|title=Memoirs of the Nuttall Ornithological Club|last2=Club|first2=Nuttall Ornithological|date=1943|publisher=The Club|location=Cambridge, Mass.}}</ref> == Kutimaro == The Cuban green woodpecker is found most frequently in pairs, and less frequently in small groups.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It is able to remain completely still for long periods and will forage for dead insects on dead limbs at any height within its habitat.<ref name=":1" /> They are very territorial, especially during breeding season, and use active vocalization, utilizing both drumming and vocal signals, and active pursuit, pursuing threats while flicking their wings, in order deter intruders in their nests, which is usually the [[West Indian woodpecker]] (''Melanerpes superciliaris'').<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Similarly to all other woodpeckers, its flight is [[Undulatory locomotion|undulating]].<ref name=":02" /> ==== Manĝado ==== The Cuban green woodpecker's is primarily an [[insectivore]], focusing on large insects, but will also consume [[fruit]]s and small [[frog]]s occasionally.<ref name=":1" /><ref name=":02" /><ref name=":3" /><ref name=":6" /> It has also been documented taking eggs of other birds such as [[heron]]s nesting in mangroves.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It will also feed on flower [[nectar]], especially ''[[Cordia sebestena]]''.<ref name=":8">Dalsgaard, B. (2011). Nectar-feeding and pollination by the Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) in the West Indies. ''Ornitología Neotropical'', ''22'', 447–451.</ref><ref name=":1" /> While perching itself on the plant or on a nearby branch to reach the flowers, it will insert its bill into the [[Hypanthium|floral tube]] to drink the nectar for a few seconds; by doing so its bill will come into contact with [[Stamen|anthers]] and [[Stigma (botany)|stigma]] inside the floral tube, making the bird then act as a [[pollinator]].<ref name=":8" /> Males and females utilize different ways to exploit food sources, as the male is larger than the female.<ref name=":02" /> [[File:Cordia sebestena L. หมันแดง Family name BORAGINACEAE (5).jpg|right|thumb|297x297px|''[[Cordia sebestena]]'']] === Reproduktado === There is very little known about the courtship of the Cuban green woodpecker. Usually, woodpeckers perform flutter-aerial-display including a [[gliding flight]] with wings held well above the back, accompanied by calls.<ref name=":02" /><ref>{{Cite journal|last=KELLAM|first=JAMES S.|title=Pair Bond Maintenance in Pileated Woodpeckers at Roost Sites During Autumn|date=June 2003|journal=The Wilson Bulletin|volume=115|issue=2|pages=186–192|doi=10.1676/02-098|s2cid=86215324|issn=0043-5643}}</ref> [[Courtship display|Courtship]] feeding by male to female most likely occurs as well.<ref name=":02" /> They are probably monogamous.<ref name=":02" /> Cuban green woodpeckers will nest in the cavities of tree, alive or dead, often 4–5 metres above the ground.<ref name=":1" /><ref name=":02" /> The male will usually do most of the excavation for the nest-hole, and will endure the nesting duties with a relatively high contribution.<ref name=":02" /> The breeding season takes place between February and August, with peak in May–June, probably associated with rains.<ref name=":92">Kirkconnell, A. (2000). Variación morfológica del Carpintero Verde Xiphidiopicus percussus en Cuba. Cotinga. 14: 94–98.http://www.neotropicalbirdclub.org/wp-content/uploads/2016/05/Cotinga-14-2000-94-98.pdf</ref><ref name=":1" /><ref name=":02" /> The female will lay 3–4 white eggs and both adults share the incubation, which is presumed to be between 9 and 14 days, however more information is currently lacking, and feed the chicks, with the females feeding the nestlings at a higher rate.<ref name=":02" /><ref name=":92" /><ref name=":1" /> The chicks are hatched completely naked and stay in the nest for about 3–4 weeks.<ref name=":92" /> They are sexually mature in the first year of life.<ref name=":92" /> [[File:Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) (12793061613).jpg|thumb|289x289px|A male excavating a nest from an arboreal termite nest]] [[File:CUBAN GREEN WOODPECKER Xiphidiopicus percussus (8466736697).jpg|thumb|''X.percussus'' adult plumage|left|392x392px]] == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} *{{Commons category|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Kubo]] ngecte1gv0cl747ez14wlunb11vzjv7 9495152 9495148 2026-10-18T11:06:32Z Kani 670 9495152 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Kuba pego |koloro = pink |dosiero = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) male.JPG |priskribo de dosiero = Masklo (''X. p. percussus'') | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG |priskribo de dosiero2 = Ino (''X. p. percussus'') | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Xiphidiopicus]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854 |specio = '''Kuba pego''' ''X. percussus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Xiphidiopicus percussus'' |volume=2016 |article-number=e.T22680880A92884382 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680880A92884382.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Xiphidiopicus percussus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Xiphidiopicus percussus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Kuba pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Xiphidiopicus percussus'', estas karibia [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la nura specio de la genro ''[[Xiphidiopicus]]'',<ref>{{Cite web|title=Birds of Cuba – An Internet Field Guide to Rare Cuban Birds|url=https://cubaexplorer.com/rare-and-beautiful-birds-of-cuba/|access-date=2021-11-16|website=cubaexplorer.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Shakya|first1=Subir B.|last2=Fuchs|first2=Jérôme|last3=Pons|first3=Jean-Marc|last4=Sheldon|first4=Frederick H.|date=November 2017|title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=116|pages=182–191|doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005|pmid=28890006|doi-access=free}}</ref> kaj estas unu el la du pegoj [[endemio|endemiaj]] de [[Kubo]], kun la plej verŝajne jam [[formortinta]] Kuba eburbeka pego, ''Campephilus principalis bairdii''.<ref>{{cite journal | volume = 5 | issue = 1 | date = March 1995 | pages = 53–59 | title = Status of the Ivory-billed Woodpecker ''Campephilus principalis'' in Cuba: almost certainly extinct | first1 = Martjan | last1 = Lammertink | first2 = Alberto R. | last2 = Estrada | journal = Bird Conservation International | doi = 10.1017/S095927090000294X| doi-access = free }}</ref> Ĝi estas la plej disvastigita kaj ofta pego en Kubo, loĝanta ĉefe en arbaraj terenoj, kaj ankaŭ en sekaj kaj humidaj arbaroj, pinaj arbaroj kaj mangrovejoj.<ref name=":02">{{Cite web|title=Cuban Green Woodpecker|url=http://www.oiseaux-birds.com/card-cuban-green-woodpecker.html|access-date=2021-11-09|website=www.oiseaux-birds.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|last=Farnsworth|first=Andrew|date=2020-03-04|title=Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus)|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/cugwoo1/cur/introduction|journal=Birds of the World|language=en}}</ref><ref name=":2"/> La ​​populacio de la kuba pego estas stabila, kaj ĝia statuso estas klasifikita kiel "[[malplej zorgiga]]".<ref name=":1" /> == Aspekto == [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (3).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Masklo de ''X.p percussus'' arbogrimpanta]] [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (2).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Malsupraj partoj de masklo de ''Xiphidiopicus percussus'']] Mezgranda kaj bunta birdo, la Kuba pego similas al la tiel nomataj "[[sevsuĉuloj]]" laŭ ĝenerala formo kaj grandeco.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|title=Xiphidiopicus percussus (Cuban Green Woodpecker) - Avibase|url=https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=3DC3684D58C5FED3|access-date=2021-11-16|website=avibase.bsc-eoc.org}}</ref> Ĝi havas olivecverdajn suprajn partojn kaj flavajn, striecajn malsuprajn partojn; kutime ĝi aspektas kvazaŭ kresta, kaj havas brilruĝan supran bruston, krom nigran mentonon, kiu kontrastas kun la blanka vizaĝo kaj superokula strio. Ĉe la maskloj troviĝas ruĝa krono, dum la inoj havas nigrajn kronojn kun blankaj strioj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992–2013|publisher=Lynx Edicions|others=Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal, José. Cabot|isbn=978-84-87334-10-8|location=Barcelona|oclc=861071869}}</ref> La areo ĉirkaŭ la [[kloako]], aŭ la subvosta regiono, estas flava kun nigraj transversaj strioj.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Voss|first=Margaret A.|date=June 2012|title=Ornithological Literature|journal=The Wilson Journal of Ornithology|volume=124|issue=2|pages=420–427|doi=10.1676/1559-4491-124.2.420|s2cid=198153671|issn=1559-4491}}</ref> Ĝia beko estas mallonga kaj rekta, kun koloro, kiu iom post iom malheliĝas de la bazo al la pinto – de malhelblua ĝis nigra.<ref name=":02" /><ref>{{Cite book|title=Birds of the West Indies|date=1998|publisher=C. Helm|others=Herbert A. Raffaele, Tracy Pedersen, Kristin Williams|isbn=0-7136-4905-4|location=London|oclc=44579236}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite journal|last=Koenig|first=Walter D.|date=July 1996|title=Woodpeckers: An Identification Guide to the Woodpeckers of the World Hans Winkler David A. Christie David Nurney|journal=The Auk|volume=113|issue=3|pages=726–727|doi=10.2307/4089007|jstor=4089007|issn=0004-8038}}</ref> Oni konstatis, ke ili havas brunajn irisojn kaj grizverdajn tarsojn kaj piedfingrojn.<ref name=":4" /> Kubaj pegoj montras iom da [[seksa dimorfismo]]; inoj havas pli mallongajn bekojn kaj estas ĝenerale signife pli malgrandaj ol la maskloj. Junuloj montras pli da transversaj kaj longitudaj strioj sur la brusto, kaj al ilia plumaro mankas la kolora intenseco, kiun havas la plenkreskuloj. Ili tipe longas inter 21 kaj 25 cm kaj pezas proksimume 48 ĝis 97 g.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> == Taksonomio == La Kuba pego, kiel specio, estas unika kaj laŭ genetiko kaj laŭ aspekto.<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Overton|first1=Lowell C.|last2=Rhoads|first2=Douglas D.|date=November 2006|title=Molecular phylogenetic relationships of Xiphidiopicus percussus, Melanerpes, and Sphyrapicus (Aves: Picidae) based on cytochrome b sequence|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=41|issue=2|pages=288–294|doi=10.1016/j.ympev.2006.05.014|pmid=16814571|issn=1055-7903}}</ref> Historie, oni supozis, ke la Kuba pego (''Xiphidiopicus percussus'') kaj la [[Hispaniola pego]] (''Melanerpes striatus'') estas frataj taksonoj; ekzistis ankaŭ konjektoj, ke ĝi havas rilatojn kun la genroj ''[[Sphyrapicus]]'' kaj ''[[Melanerpes]]''. Laŭ esploro farita en 2006, "''X. percussus'' estas frata taksono de la pegoj el la genro ''Melanerpes'', kiuj ŝajne grupiĝas en unu solan, apartan kladon."<ref name=":5" /> Oni malkovris ankaŭ, ke ''Xiphidiopicus percussus'' ne estas frata taksono de ''M. striatus'', kaj ke la genro ''Sphyrapicus'' disiĝis pli frue ol ''Xiphidiopicus'' — kiu disiĝis dum la komenco de [[Mioceno]] aŭ fino de [[Plioceno]] — kaj ke ĝi originis en Mezameriko aŭ Nordameriko.<ref name=":5" /> Koncerne la aspekton, neniu alia kuba specio de pego havas senmarkajn verdajn suprajn partojn. La [[Flavaventra pego]] (''Sphyrapicus varius'') similas laŭ koloraro kaj havas ankaŭ vizaĝan bildon, kiu memorigas tiun de la Kuba pego; tamen, la supraj partoj de la Flavaventra sevsuĉulo estas blankaj kaj nigraj, kaj ĝi havas larĝan nigran strion tra la brusto. === Subspecioj === [[File:Cuban Green Woodpeckers. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire.jpg|thumb|300ra|Paro de ''X. percussus'' surbranĉe]] Estas nuntempe jenaj du agnoskitaj subspecioj:<ref name=":1" /> * '''''X. p. insulaepinorum''' -'' en Cantiles, Isla de la Juventud kaj insularo Jardines de la Reina (Cayo Caballones)<ref name=":6">{{Cite journal|date=July 1905|title=Bangs and Zappey's 'Birds of the Isle of Pines' Birds of the Isle of Pines Outram Bangs|journal=The Auk|volume=22|issue=3|page=329|doi=10.2307/4070184|jstor=4070184|issn=0004-8038}}</ref> * '''''X. p. percussus''''' - en insularoj de Sabana kaj Camagüey<ref name=":7">{{Cite journal|last=Rodríguez-Cabrera|first=Tomás M.|date=2017-08-01|title=Predation by a Cuban Racer, Cubophis cantherigerus pepei (Squamata: Dipsadidae) on an endemic Cuban Green Woodpecker, Xiphidiopicus percussus percussus (Piciformes: Picidae)|journal=Reptiles & Amphibians|volume=24|issue=2|pages=120–123|doi=10.17161/randa.v24i2.14164|issn=2332-4961|doi-access=free}}</ref> Subspecioj nun ne agnoskitaj estas jenaj: * ''X. p. cocoensis'' (sinonima kun ''X. p. percussus'') * ''X. p. gloriae'' (sinonima kun ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. marthae'' (sinonima kun ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. monticola'' (sinonima kun ''X. p. percussus'') == Habitato kaj distribuado == [[File:CUBAN GREEN WOODPECKER Xiphidiopicus percussus (8466736697).jpg|thumb|''X.percussus'' adult plumage|left|240ra]] La Kuba pego troviĝas nur en Kubo, sed estas ege ofta sur la insulo. Ĝiaj naturaj vivejoj estas humidaj kaj sekaj arbaroj, mangrovejoj, malfermaj arbaraj areoj kun [[palmo]]j, pinarbaroj, humidaj arbaroj de malaltaj teroj, kaj forte degraditaj iamaj arbaroj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite book|last1=Nuttall Ornithological Club.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/257421|title=Memoirs of the Nuttall Ornithological Club|last2=Club|first2=Nuttall Ornithological|date=1943|publisher=The Club|location=Cambridge, Mass.}}</ref> == Kutimaro == La Kuba pego troviĝas plej ofte en paroj, kaj malpli ofte en malgrandaj grupoj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Ĝi kapablas resti tute senmova dum longaj periodoj kaj serĉas mortintajn insektojn sur mortintaj branĉoj je ajna alteco ene de sia vivejo.<ref name=":1" /> Tiuj birdoj estas tre teritoriemaj, precipe dum la [[reprodukta sezono]]; ili uzas aktivajn voĉajn signalojn — inkluzive de tamburado kaj voĉaj sonoj — kaj aktivan persekutadon (sekvante minacojn dum ili skuas la flugilojn) por forpeli entrudulojn de siaj nestoj; tia entrudulo estas kutime la [[Nigrabrova pego]] (''Melanerpes superciliaris'').<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Simile al ĉiuj aliaj pegoj, ĝia flugo estas ondiĝanta.<ref name=":02" /> === Manĝado === [[File:Cordia sebestena L. หมันแดง Family name BORAGINACEAE (5).jpg|right|thumb|240ra|''Cordia sebestena'']] The Cuban green woodpecker's is primarily an [[insectivore]], focusing on large insects, but will also consume [[fruit]]s and small [[frog]]s occasionally.<ref name=":1" /><ref name=":02" /><ref name=":3" /><ref name=":6" /> It has also been documented taking eggs of other birds such as [[heron]]s nesting in mangroves.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It will also feed on flower [[nectar]], especially ''[[Cordia sebestena]]''.<ref name=":8">Dalsgaard, B. (2011). Nectar-feeding and pollination by the Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) in the West Indies. ''Ornitología Neotropical'', ''22'', 447–451.</ref><ref name=":1" /> While perching itself on the plant or on a nearby branch to reach the flowers, it will insert its bill into the [[Hypanthium|floral tube]] to drink the nectar for a few seconds; by doing so its bill will come into contact with [[Stamen|anthers]] and [[Stigma (botany)|stigma]] inside the floral tube, making the bird then act as a [[pollinator]].<ref name=":8" /> Males and females utilize different ways to exploit food sources, as the male is larger than the female.<ref name=":02" /> === Reproduktado === There is very little known about the courtship of the Cuban green woodpecker. Usually, woodpeckers perform flutter-aerial-display including a [[gliding flight]] with wings held well above the back, accompanied by calls.<ref name=":02" /><ref>{{Cite journal|last=KELLAM|first=JAMES S.|title=Pair Bond Maintenance in Pileated Woodpeckers at Roost Sites During Autumn|date=June 2003|journal=The Wilson Bulletin|volume=115|issue=2|pages=186–192|doi=10.1676/02-098|s2cid=86215324|issn=0043-5643}}</ref> [[Courtship display|Courtship]] feeding by male to female most likely occurs as well.<ref name=":02" /> They are probably monogamous.<ref name=":02" /> Cuban green woodpeckers will nest in the cavities of tree, alive or dead, often 4–5 metres above the ground.<ref name=":1" /><ref name=":02" /> The male will usually do most of the excavation for the nest-hole, and will endure the nesting duties with a relatively high contribution.<ref name=":02" /> The breeding season takes place between February and August, with peak in May–June, probably associated with rains.<ref name=":92">Kirkconnell, A. (2000). Variación morfológica del Carpintero Verde Xiphidiopicus percussus en Cuba. Cotinga. 14: 94–98.http://www.neotropicalbirdclub.org/wp-content/uploads/2016/05/Cotinga-14-2000-94-98.pdf</ref><ref name=":1" /><ref name=":02" /> The female will lay 3–4 white eggs and both adults share the incubation, which is presumed to be between 9 and 14 days, however more information is currently lacking, and feed the chicks, with the females feeding the nestlings at a higher rate.<ref name=":02" /><ref name=":92" /><ref name=":1" /> The chicks are hatched completely naked and stay in the nest for about 3–4 weeks.<ref name=":92" /> They are sexually mature in the first year of life.<ref name=":92" /> [[File:Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) (12793061613).jpg|thumb|289x289px|A male excavating a nest from an arboreal termite nest]] == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} *{{Commons category|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Kubo]] czaqrb1elpqwr6vf9ugbrcjmrruai4v 9495153 9495152 2026-10-18T11:08:04Z Kani 670 /* Reproduktado */ 9495153 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Kuba pego |koloro = pink |dosiero = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) male.JPG |priskribo de dosiero = Masklo (''X. p. percussus'') | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG |priskribo de dosiero2 = Ino (''X. p. percussus'') | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Xiphidiopicus]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854 |specio = '''Kuba pego''' ''X. percussus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Xiphidiopicus percussus'' |volume=2016 |article-number=e.T22680880A92884382 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680880A92884382.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Xiphidiopicus percussus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Xiphidiopicus percussus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Kuba pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Xiphidiopicus percussus'', estas karibia [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la nura specio de la genro ''[[Xiphidiopicus]]'',<ref>{{Cite web|title=Birds of Cuba – An Internet Field Guide to Rare Cuban Birds|url=https://cubaexplorer.com/rare-and-beautiful-birds-of-cuba/|access-date=2021-11-16|website=cubaexplorer.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Shakya|first1=Subir B.|last2=Fuchs|first2=Jérôme|last3=Pons|first3=Jean-Marc|last4=Sheldon|first4=Frederick H.|date=November 2017|title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=116|pages=182–191|doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005|pmid=28890006|doi-access=free}}</ref> kaj estas unu el la du pegoj [[endemio|endemiaj]] de [[Kubo]], kun la plej verŝajne jam [[formortinta]] Kuba eburbeka pego, ''Campephilus principalis bairdii''.<ref>{{cite journal | volume = 5 | issue = 1 | date = March 1995 | pages = 53–59 | title = Status of the Ivory-billed Woodpecker ''Campephilus principalis'' in Cuba: almost certainly extinct | first1 = Martjan | last1 = Lammertink | first2 = Alberto R. | last2 = Estrada | journal = Bird Conservation International | doi = 10.1017/S095927090000294X| doi-access = free }}</ref> Ĝi estas la plej disvastigita kaj ofta pego en Kubo, loĝanta ĉefe en arbaraj terenoj, kaj ankaŭ en sekaj kaj humidaj arbaroj, pinaj arbaroj kaj mangrovejoj.<ref name=":02">{{Cite web|title=Cuban Green Woodpecker|url=http://www.oiseaux-birds.com/card-cuban-green-woodpecker.html|access-date=2021-11-09|website=www.oiseaux-birds.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|last=Farnsworth|first=Andrew|date=2020-03-04|title=Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus)|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/cugwoo1/cur/introduction|journal=Birds of the World|language=en}}</ref><ref name=":2"/> La ​​populacio de la kuba pego estas stabila, kaj ĝia statuso estas klasifikita kiel "[[malplej zorgiga]]".<ref name=":1" /> == Aspekto == [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (3).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Masklo de ''X.p percussus'' arbogrimpanta]] [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (2).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Malsupraj partoj de masklo de ''Xiphidiopicus percussus'']] Mezgranda kaj bunta birdo, la Kuba pego similas al la tiel nomataj "[[sevsuĉuloj]]" laŭ ĝenerala formo kaj grandeco.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|title=Xiphidiopicus percussus (Cuban Green Woodpecker) - Avibase|url=https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=3DC3684D58C5FED3|access-date=2021-11-16|website=avibase.bsc-eoc.org}}</ref> Ĝi havas olivecverdajn suprajn partojn kaj flavajn, striecajn malsuprajn partojn; kutime ĝi aspektas kvazaŭ kresta, kaj havas brilruĝan supran bruston, krom nigran mentonon, kiu kontrastas kun la blanka vizaĝo kaj superokula strio. Ĉe la maskloj troviĝas ruĝa krono, dum la inoj havas nigrajn kronojn kun blankaj strioj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992–2013|publisher=Lynx Edicions|others=Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal, José. Cabot|isbn=978-84-87334-10-8|location=Barcelona|oclc=861071869}}</ref> La areo ĉirkaŭ la [[kloako]], aŭ la subvosta regiono, estas flava kun nigraj transversaj strioj.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Voss|first=Margaret A.|date=June 2012|title=Ornithological Literature|journal=The Wilson Journal of Ornithology|volume=124|issue=2|pages=420–427|doi=10.1676/1559-4491-124.2.420|s2cid=198153671|issn=1559-4491}}</ref> Ĝia beko estas mallonga kaj rekta, kun koloro, kiu iom post iom malheliĝas de la bazo al la pinto – de malhelblua ĝis nigra.<ref name=":02" /><ref>{{Cite book|title=Birds of the West Indies|date=1998|publisher=C. Helm|others=Herbert A. Raffaele, Tracy Pedersen, Kristin Williams|isbn=0-7136-4905-4|location=London|oclc=44579236}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite journal|last=Koenig|first=Walter D.|date=July 1996|title=Woodpeckers: An Identification Guide to the Woodpeckers of the World Hans Winkler David A. Christie David Nurney|journal=The Auk|volume=113|issue=3|pages=726–727|doi=10.2307/4089007|jstor=4089007|issn=0004-8038}}</ref> Oni konstatis, ke ili havas brunajn irisojn kaj grizverdajn tarsojn kaj piedfingrojn.<ref name=":4" /> Kubaj pegoj montras iom da [[seksa dimorfismo]]; inoj havas pli mallongajn bekojn kaj estas ĝenerale signife pli malgrandaj ol la maskloj. Junuloj montras pli da transversaj kaj longitudaj strioj sur la brusto, kaj al ilia plumaro mankas la kolora intenseco, kiun havas la plenkreskuloj. Ili tipe longas inter 21 kaj 25 cm kaj pezas proksimume 48 ĝis 97 g.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> == Taksonomio == La Kuba pego, kiel specio, estas unika kaj laŭ genetiko kaj laŭ aspekto.<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Overton|first1=Lowell C.|last2=Rhoads|first2=Douglas D.|date=November 2006|title=Molecular phylogenetic relationships of Xiphidiopicus percussus, Melanerpes, and Sphyrapicus (Aves: Picidae) based on cytochrome b sequence|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=41|issue=2|pages=288–294|doi=10.1016/j.ympev.2006.05.014|pmid=16814571|issn=1055-7903}}</ref> Historie, oni supozis, ke la Kuba pego (''Xiphidiopicus percussus'') kaj la [[Hispaniola pego]] (''Melanerpes striatus'') estas frataj taksonoj; ekzistis ankaŭ konjektoj, ke ĝi havas rilatojn kun la genroj ''[[Sphyrapicus]]'' kaj ''[[Melanerpes]]''. Laŭ esploro farita en 2006, "''X. percussus'' estas frata taksono de la pegoj el la genro ''Melanerpes'', kiuj ŝajne grupiĝas en unu solan, apartan kladon."<ref name=":5" /> Oni malkovris ankaŭ, ke ''Xiphidiopicus percussus'' ne estas frata taksono de ''M. striatus'', kaj ke la genro ''Sphyrapicus'' disiĝis pli frue ol ''Xiphidiopicus'' — kiu disiĝis dum la komenco de [[Mioceno]] aŭ fino de [[Plioceno]] — kaj ke ĝi originis en Mezameriko aŭ Nordameriko.<ref name=":5" /> Koncerne la aspekton, neniu alia kuba specio de pego havas senmarkajn verdajn suprajn partojn. La [[Flavaventra pego]] (''Sphyrapicus varius'') similas laŭ koloraro kaj havas ankaŭ vizaĝan bildon, kiu memorigas tiun de la Kuba pego; tamen, la supraj partoj de la Flavaventra sevsuĉulo estas blankaj kaj nigraj, kaj ĝi havas larĝan nigran strion tra la brusto. === Subspecioj === [[File:Cuban Green Woodpeckers. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire.jpg|thumb|300ra|Paro de ''X. percussus'' surbranĉe]] Estas nuntempe jenaj du agnoskitaj subspecioj:<ref name=":1" /> * '''''X. p. insulaepinorum''' -'' en Cantiles, Isla de la Juventud kaj insularo Jardines de la Reina (Cayo Caballones)<ref name=":6">{{Cite journal|date=July 1905|title=Bangs and Zappey's 'Birds of the Isle of Pines' Birds of the Isle of Pines Outram Bangs|journal=The Auk|volume=22|issue=3|page=329|doi=10.2307/4070184|jstor=4070184|issn=0004-8038}}</ref> * '''''X. p. percussus''''' - en insularoj de Sabana kaj Camagüey<ref name=":7">{{Cite journal|last=Rodríguez-Cabrera|first=Tomás M.|date=2017-08-01|title=Predation by a Cuban Racer, Cubophis cantherigerus pepei (Squamata: Dipsadidae) on an endemic Cuban Green Woodpecker, Xiphidiopicus percussus percussus (Piciformes: Picidae)|journal=Reptiles & Amphibians|volume=24|issue=2|pages=120–123|doi=10.17161/randa.v24i2.14164|issn=2332-4961|doi-access=free}}</ref> Subspecioj nun ne agnoskitaj estas jenaj: * ''X. p. cocoensis'' (sinonima kun ''X. p. percussus'') * ''X. p. gloriae'' (sinonima kun ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. marthae'' (sinonima kun ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. monticola'' (sinonima kun ''X. p. percussus'') == Habitato kaj distribuado == [[File:CUBAN GREEN WOODPECKER Xiphidiopicus percussus (8466736697).jpg|thumb|''X.percussus'' adult plumage|left|240ra]] La Kuba pego troviĝas nur en Kubo, sed estas ege ofta sur la insulo. Ĝiaj naturaj vivejoj estas humidaj kaj sekaj arbaroj, mangrovejoj, malfermaj arbaraj areoj kun [[palmo]]j, pinarbaroj, humidaj arbaroj de malaltaj teroj, kaj forte degraditaj iamaj arbaroj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite book|last1=Nuttall Ornithological Club.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/257421|title=Memoirs of the Nuttall Ornithological Club|last2=Club|first2=Nuttall Ornithological|date=1943|publisher=The Club|location=Cambridge, Mass.}}</ref> == Kutimaro == La Kuba pego troviĝas plej ofte en paroj, kaj malpli ofte en malgrandaj grupoj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Ĝi kapablas resti tute senmova dum longaj periodoj kaj serĉas mortintajn insektojn sur mortintaj branĉoj je ajna alteco ene de sia vivejo.<ref name=":1" /> Tiuj birdoj estas tre teritoriemaj, precipe dum la [[reprodukta sezono]]; ili uzas aktivajn voĉajn signalojn — inkluzive de tamburado kaj voĉaj sonoj — kaj aktivan persekutadon (sekvante minacojn dum ili skuas la flugilojn) por forpeli entrudulojn de siaj nestoj; tia entrudulo estas kutime la [[Nigrabrova pego]] (''Melanerpes superciliaris'').<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Simile al ĉiuj aliaj pegoj, ĝia flugo estas ondiĝanta.<ref name=":02" /> === Manĝado === [[File:Cordia sebestena L. หมันแดง Family name BORAGINACEAE (5).jpg|right|thumb|240ra|''Cordia sebestena'']] The Cuban green woodpecker's is primarily an [[insectivore]], focusing on large insects, but will also consume [[fruit]]s and small [[frog]]s occasionally.<ref name=":1" /><ref name=":02" /><ref name=":3" /><ref name=":6" /> It has also been documented taking eggs of other birds such as [[heron]]s nesting in mangroves.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> It will also feed on flower [[nectar]], especially ''[[Cordia sebestena]]''.<ref name=":8">Dalsgaard, B. (2011). Nectar-feeding and pollination by the Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) in the West Indies. ''Ornitología Neotropical'', ''22'', 447–451.</ref><ref name=":1" /> While perching itself on the plant or on a nearby branch to reach the flowers, it will insert its bill into the [[Hypanthium|floral tube]] to drink the nectar for a few seconds; by doing so its bill will come into contact with [[Stamen|anthers]] and [[Stigma (botany)|stigma]] inside the floral tube, making the bird then act as a [[pollinator]].<ref name=":8" /> Males and females utilize different ways to exploit food sources, as the male is larger than the female.<ref name=":02" /> === Reproduktado === [[File:Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) (12793061613).jpg|thumb|maldekstre|240ra|Masklo elfosanta neston ĉe arba termitejo]] There is very little known about the courtship of the Cuban green woodpecker. Usually, woodpeckers perform flutter-aerial-display including a [[gliding flight]] with wings held well above the back, accompanied by calls.<ref name=":02" /><ref>{{Cite journal|last=KELLAM|first=JAMES S.|title=Pair Bond Maintenance in Pileated Woodpeckers at Roost Sites During Autumn|date=June 2003|journal=The Wilson Bulletin|volume=115|issue=2|pages=186–192|doi=10.1676/02-098|s2cid=86215324|issn=0043-5643}}</ref> [[Courtship display|Courtship]] feeding by male to female most likely occurs as well.<ref name=":02" /> They are probably monogamous.<ref name=":02" /> Cuban green woodpeckers will nest in the cavities of tree, alive or dead, often 4–5 metres above the ground.<ref name=":1" /><ref name=":02" /> The male will usually do most of the excavation for the nest-hole, and will endure the nesting duties with a relatively high contribution.<ref name=":02" /> The breeding season takes place between February and August, with peak in May–June, probably associated with rains.<ref name=":92">Kirkconnell, A. (2000). Variación morfológica del Carpintero Verde Xiphidiopicus percussus en Cuba. Cotinga. 14: 94–98.http://www.neotropicalbirdclub.org/wp-content/uploads/2016/05/Cotinga-14-2000-94-98.pdf</ref><ref name=":1" /><ref name=":02" /> The female will lay 3–4 white eggs and both adults share the incubation, which is presumed to be between 9 and 14 days, however more information is currently lacking, and feed the chicks, with the females feeding the nestlings at a higher rate.<ref name=":02" /><ref name=":92" /><ref name=":1" /> The chicks are hatched completely naked and stay in the nest for about 3–4 weeks.<ref name=":92" /> They are sexually mature in the first year of life.<ref name=":92" /> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} *{{Commons category|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Kubo]] srvz4y0cwvs4wznlsi4ve62nvgx9uex 9495154 9495153 2026-10-18T11:13:42Z Kani 670 /* Manĝado */ 9495154 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Kuba pego |koloro = pink |dosiero = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) male.JPG |priskribo de dosiero = Masklo (''X. p. percussus'') | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG |priskribo de dosiero2 = Ino (''X. p. percussus'') | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Xiphidiopicus]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854 |specio = '''Kuba pego''' ''X. percussus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Xiphidiopicus percussus'' |volume=2016 |article-number=e.T22680880A92884382 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680880A92884382.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Xiphidiopicus percussus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Xiphidiopicus percussus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Kuba pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Xiphidiopicus percussus'', estas karibia [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la nura specio de la genro ''[[Xiphidiopicus]]'',<ref>{{Cite web|title=Birds of Cuba – An Internet Field Guide to Rare Cuban Birds|url=https://cubaexplorer.com/rare-and-beautiful-birds-of-cuba/|access-date=2021-11-16|website=cubaexplorer.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Shakya|first1=Subir B.|last2=Fuchs|first2=Jérôme|last3=Pons|first3=Jean-Marc|last4=Sheldon|first4=Frederick H.|date=November 2017|title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=116|pages=182–191|doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005|pmid=28890006|doi-access=free}}</ref> kaj estas unu el la du pegoj [[endemio|endemiaj]] de [[Kubo]], kun la plej verŝajne jam [[formortinta]] Kuba eburbeka pego, ''Campephilus principalis bairdii''.<ref>{{cite journal | volume = 5 | issue = 1 | date = March 1995 | pages = 53–59 | title = Status of the Ivory-billed Woodpecker ''Campephilus principalis'' in Cuba: almost certainly extinct | first1 = Martjan | last1 = Lammertink | first2 = Alberto R. | last2 = Estrada | journal = Bird Conservation International | doi = 10.1017/S095927090000294X| doi-access = free }}</ref> Ĝi estas la plej disvastigita kaj ofta pego en Kubo, loĝanta ĉefe en arbaraj terenoj, kaj ankaŭ en sekaj kaj humidaj arbaroj, pinaj arbaroj kaj mangrovejoj.<ref name=":02">{{Cite web|title=Cuban Green Woodpecker|url=http://www.oiseaux-birds.com/card-cuban-green-woodpecker.html|access-date=2021-11-09|website=www.oiseaux-birds.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|last=Farnsworth|first=Andrew|date=2020-03-04|title=Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus)|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/cugwoo1/cur/introduction|journal=Birds of the World|language=en}}</ref><ref name=":2"/> La ​​populacio de la kuba pego estas stabila, kaj ĝia statuso estas klasifikita kiel "[[malplej zorgiga]]".<ref name=":1" /> == Aspekto == [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (3).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Masklo de ''X.p percussus'' arbogrimpanta]] [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (2).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Malsupraj partoj de masklo de ''Xiphidiopicus percussus'']] Mezgranda kaj bunta birdo, la Kuba pego similas al la tiel nomataj "[[sevsuĉuloj]]" laŭ ĝenerala formo kaj grandeco.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|title=Xiphidiopicus percussus (Cuban Green Woodpecker) - Avibase|url=https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=3DC3684D58C5FED3|access-date=2021-11-16|website=avibase.bsc-eoc.org}}</ref> Ĝi havas olivecverdajn suprajn partojn kaj flavajn, striecajn malsuprajn partojn; kutime ĝi aspektas kvazaŭ kresta, kaj havas brilruĝan supran bruston, krom nigran mentonon, kiu kontrastas kun la blanka vizaĝo kaj superokula strio. Ĉe la maskloj troviĝas ruĝa krono, dum la inoj havas nigrajn kronojn kun blankaj strioj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992–2013|publisher=Lynx Edicions|others=Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal, José. Cabot|isbn=978-84-87334-10-8|location=Barcelona|oclc=861071869}}</ref> La areo ĉirkaŭ la [[kloako]], aŭ la subvosta regiono, estas flava kun nigraj transversaj strioj.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Voss|first=Margaret A.|date=June 2012|title=Ornithological Literature|journal=The Wilson Journal of Ornithology|volume=124|issue=2|pages=420–427|doi=10.1676/1559-4491-124.2.420|s2cid=198153671|issn=1559-4491}}</ref> Ĝia beko estas mallonga kaj rekta, kun koloro, kiu iom post iom malheliĝas de la bazo al la pinto – de malhelblua ĝis nigra.<ref name=":02" /><ref>{{Cite book|title=Birds of the West Indies|date=1998|publisher=C. Helm|others=Herbert A. Raffaele, Tracy Pedersen, Kristin Williams|isbn=0-7136-4905-4|location=London|oclc=44579236}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite journal|last=Koenig|first=Walter D.|date=July 1996|title=Woodpeckers: An Identification Guide to the Woodpeckers of the World Hans Winkler David A. Christie David Nurney|journal=The Auk|volume=113|issue=3|pages=726–727|doi=10.2307/4089007|jstor=4089007|issn=0004-8038}}</ref> Oni konstatis, ke ili havas brunajn irisojn kaj grizverdajn tarsojn kaj piedfingrojn.<ref name=":4" /> Kubaj pegoj montras iom da [[seksa dimorfismo]]; inoj havas pli mallongajn bekojn kaj estas ĝenerale signife pli malgrandaj ol la maskloj. Junuloj montras pli da transversaj kaj longitudaj strioj sur la brusto, kaj al ilia plumaro mankas la kolora intenseco, kiun havas la plenkreskuloj. Ili tipe longas inter 21 kaj 25 cm kaj pezas proksimume 48 ĝis 97 g.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> == Taksonomio == La Kuba pego, kiel specio, estas unika kaj laŭ genetiko kaj laŭ aspekto.<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Overton|first1=Lowell C.|last2=Rhoads|first2=Douglas D.|date=November 2006|title=Molecular phylogenetic relationships of Xiphidiopicus percussus, Melanerpes, and Sphyrapicus (Aves: Picidae) based on cytochrome b sequence|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=41|issue=2|pages=288–294|doi=10.1016/j.ympev.2006.05.014|pmid=16814571|issn=1055-7903}}</ref> Historie, oni supozis, ke la Kuba pego (''Xiphidiopicus percussus'') kaj la [[Hispaniola pego]] (''Melanerpes striatus'') estas frataj taksonoj; ekzistis ankaŭ konjektoj, ke ĝi havas rilatojn kun la genroj ''[[Sphyrapicus]]'' kaj ''[[Melanerpes]]''. Laŭ esploro farita en 2006, "''X. percussus'' estas frata taksono de la pegoj el la genro ''Melanerpes'', kiuj ŝajne grupiĝas en unu solan, apartan kladon."<ref name=":5" /> Oni malkovris ankaŭ, ke ''Xiphidiopicus percussus'' ne estas frata taksono de ''M. striatus'', kaj ke la genro ''Sphyrapicus'' disiĝis pli frue ol ''Xiphidiopicus'' — kiu disiĝis dum la komenco de [[Mioceno]] aŭ fino de [[Plioceno]] — kaj ke ĝi originis en Mezameriko aŭ Nordameriko.<ref name=":5" /> Koncerne la aspekton, neniu alia kuba specio de pego havas senmarkajn verdajn suprajn partojn. La [[Flavaventra pego]] (''Sphyrapicus varius'') similas laŭ koloraro kaj havas ankaŭ vizaĝan bildon, kiu memorigas tiun de la Kuba pego; tamen, la supraj partoj de la Flavaventra sevsuĉulo estas blankaj kaj nigraj, kaj ĝi havas larĝan nigran strion tra la brusto. === Subspecioj === [[File:Cuban Green Woodpeckers. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire.jpg|thumb|300ra|Paro de ''X. percussus'' surbranĉe]] Estas nuntempe jenaj du agnoskitaj subspecioj:<ref name=":1" /> * '''''X. p. insulaepinorum''' -'' en Cantiles, Isla de la Juventud kaj insularo Jardines de la Reina (Cayo Caballones)<ref name=":6">{{Cite journal|date=July 1905|title=Bangs and Zappey's 'Birds of the Isle of Pines' Birds of the Isle of Pines Outram Bangs|journal=The Auk|volume=22|issue=3|page=329|doi=10.2307/4070184|jstor=4070184|issn=0004-8038}}</ref> * '''''X. p. percussus''''' - en insularoj de Sabana kaj Camagüey<ref name=":7">{{Cite journal|last=Rodríguez-Cabrera|first=Tomás M.|date=2017-08-01|title=Predation by a Cuban Racer, Cubophis cantherigerus pepei (Squamata: Dipsadidae) on an endemic Cuban Green Woodpecker, Xiphidiopicus percussus percussus (Piciformes: Picidae)|journal=Reptiles & Amphibians|volume=24|issue=2|pages=120–123|doi=10.17161/randa.v24i2.14164|issn=2332-4961|doi-access=free}}</ref> Subspecioj nun ne agnoskitaj estas jenaj: * ''X. p. cocoensis'' (sinonima kun ''X. p. percussus'') * ''X. p. gloriae'' (sinonima kun ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. marthae'' (sinonima kun ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. monticola'' (sinonima kun ''X. p. percussus'') == Habitato kaj distribuado == [[File:CUBAN GREEN WOODPECKER Xiphidiopicus percussus (8466736697).jpg|thumb|''X.percussus'' adult plumage|left|240ra]] La Kuba pego troviĝas nur en Kubo, sed estas ege ofta sur la insulo. Ĝiaj naturaj vivejoj estas humidaj kaj sekaj arbaroj, mangrovejoj, malfermaj arbaraj areoj kun [[palmo]]j, pinarbaroj, humidaj arbaroj de malaltaj teroj, kaj forte degraditaj iamaj arbaroj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite book|last1=Nuttall Ornithological Club.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/257421|title=Memoirs of the Nuttall Ornithological Club|last2=Club|first2=Nuttall Ornithological|date=1943|publisher=The Club|location=Cambridge, Mass.}}</ref> == Kutimaro == La Kuba pego troviĝas plej ofte en paroj, kaj malpli ofte en malgrandaj grupoj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Ĝi kapablas resti tute senmova dum longaj periodoj kaj serĉas mortintajn insektojn sur mortintaj branĉoj je ajna alteco ene de sia vivejo.<ref name=":1" /> Tiuj birdoj estas tre teritoriemaj, precipe dum la [[reprodukta sezono]]; ili uzas aktivajn voĉajn signalojn — inkluzive de tamburado kaj voĉaj sonoj — kaj aktivan persekutadon (sekvante minacojn dum ili skuas la flugilojn) por forpeli entrudulojn de siaj nestoj; tia entrudulo estas kutime la [[Nigrabrova pego]] (''Melanerpes superciliaris'').<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Simile al ĉiuj aliaj pegoj, ĝia flugo estas ondiĝanta.<ref name=":02" /> === Manĝado === [[File:Cordia sebestena L. หมันแดง Family name BORAGINACEAE (5).jpg|right|thumb|240ra|''Cordia sebestena'']] La Kuba pego estas ĉefe insektomanĝanto, kiu koncentriĝas pri grandaj insektoj, sed ĝi foje konsumas ankaŭ fruktojn kaj malgrandajn [[rano]]jn.<ref name=":1" /><ref name=":02" /><ref name=":3" /><ref name=":6" /> Oni dokumentis ankaŭ, ke ĝi manĝas ovojn de aliaj birdoj, ekzemple de [[ardeoj]], kiuj nestas en mangrovoj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Krome, ĝi nutras sin per flora [[nektaro]], precipe de ''Cordia sebestena''.<ref name=":8">Dalsgaard, B. (2011). Nectar-feeding and pollination by the Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) in the West Indies. ''Ornitología Neotropical'', ''22'', 447–451.</ref><ref name=":1" /> Surplante aŭ sur proksima branĉo por atingi la florojn, ĝi enigas sian bekon en la [[Hipantio|floran tubon]] por trinki la nektaron dum kelkaj sekundoj; tiel farante, ĝia beko tuŝas la [[antero]]jn kaj la [[stigmo]]n ene de la flora tubo, kio igas la birdon agi kiel [[poleniganto]].<ref name=":8" /> Maskloj kaj femaloj uzas malsamajn metodojn por ekspluati nutrofontojn, ĉar la masklo estas pli granda ol la femalo.<ref name=":02" /> === Reproduktado === [[File:Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) (12793061613).jpg|thumb|maldekstre|240ra|Masklo elfosanta neston ĉe arba termitejo]] There is very little known about the courtship of the Cuban green woodpecker. Usually, woodpeckers perform flutter-aerial-display including a [[gliding flight]] with wings held well above the back, accompanied by calls.<ref name=":02" /><ref>{{Cite journal|last=KELLAM|first=JAMES S.|title=Pair Bond Maintenance in Pileated Woodpeckers at Roost Sites During Autumn|date=June 2003|journal=The Wilson Bulletin|volume=115|issue=2|pages=186–192|doi=10.1676/02-098|s2cid=86215324|issn=0043-5643}}</ref> [[Courtship display|Courtship]] feeding by male to female most likely occurs as well.<ref name=":02" /> They are probably monogamous.<ref name=":02" /> Cuban green woodpeckers will nest in the cavities of tree, alive or dead, often 4–5 metres above the ground.<ref name=":1" /><ref name=":02" /> The male will usually do most of the excavation for the nest-hole, and will endure the nesting duties with a relatively high contribution.<ref name=":02" /> The breeding season takes place between February and August, with peak in May–June, probably associated with rains.<ref name=":92">Kirkconnell, A. (2000). Variación morfológica del Carpintero Verde Xiphidiopicus percussus en Cuba. Cotinga. 14: 94–98.http://www.neotropicalbirdclub.org/wp-content/uploads/2016/05/Cotinga-14-2000-94-98.pdf</ref><ref name=":1" /><ref name=":02" /> The female will lay 3–4 white eggs and both adults share the incubation, which is presumed to be between 9 and 14 days, however more information is currently lacking, and feed the chicks, with the females feeding the nestlings at a higher rate.<ref name=":02" /><ref name=":92" /><ref name=":1" /> The chicks are hatched completely naked and stay in the nest for about 3–4 weeks.<ref name=":92" /> They are sexually mature in the first year of life.<ref name=":92" /> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} *{{Commons category|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Kubo]] aua0qp5litypk1kcpm6qfa22j1jr95p 9495157 9495154 2026-10-18T11:19:22Z Kani 670 /* Reproduktado */ 9495157 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Kuba pego |koloro = pink |dosiero = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) male.JPG |priskribo de dosiero = Masklo (''X. p. percussus'') | dosiero larĝo=240px |dosiero2 = Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG |priskribo de dosiero2 = Ino (''X. p. percussus'') | dosiero2 larĝo=240px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Xiphidiopicus]]'' |genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854 |specio = '''Kuba pego''' ''X. percussus'' |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Xiphidiopicus percussus'' |volume=2016 |article-number=e.T22680880A92884382 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680880A92884382.en |access-date=12a de Novembro 2021}}</ref> |dunomo = ''Xiphidiopicus percussus'' |dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826) |specioj de subdivizio = Subspecioj | sinonimo = |vikispecio = |komunejo = |mapo de vivoteritorioj = Xiphidiopicus percussus map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px |priskribo de mapo de vivoteritorioj = }} La '''Kuba pego'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio] </ref>, ''Xiphidiopicus percussus'', estas karibia [[pego]], tio estas [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj la nura specio de la genro ''[[Xiphidiopicus]]'',<ref>{{Cite web|title=Birds of Cuba – An Internet Field Guide to Rare Cuban Birds|url=https://cubaexplorer.com/rare-and-beautiful-birds-of-cuba/|access-date=2021-11-16|website=cubaexplorer.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Shakya|first1=Subir B.|last2=Fuchs|first2=Jérôme|last3=Pons|first3=Jean-Marc|last4=Sheldon|first4=Frederick H.|date=November 2017|title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|language=en|volume=116|pages=182–191|doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005|pmid=28890006|doi-access=free}}</ref> kaj estas unu el la du pegoj [[endemio|endemiaj]] de [[Kubo]], kun la plej verŝajne jam [[formortinta]] Kuba eburbeka pego, ''Campephilus principalis bairdii''.<ref>{{cite journal | volume = 5 | issue = 1 | date = March 1995 | pages = 53–59 | title = Status of the Ivory-billed Woodpecker ''Campephilus principalis'' in Cuba: almost certainly extinct | first1 = Martjan | last1 = Lammertink | first2 = Alberto R. | last2 = Estrada | journal = Bird Conservation International | doi = 10.1017/S095927090000294X| doi-access = free }}</ref> Ĝi estas la plej disvastigita kaj ofta pego en Kubo, loĝanta ĉefe en arbaraj terenoj, kaj ankaŭ en sekaj kaj humidaj arbaroj, pinaj arbaroj kaj mangrovejoj.<ref name=":02">{{Cite web|title=Cuban Green Woodpecker|url=http://www.oiseaux-birds.com/card-cuban-green-woodpecker.html|access-date=2021-11-09|website=www.oiseaux-birds.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|last=Farnsworth|first=Andrew|date=2020-03-04|title=Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus)|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/cugwoo1/cur/introduction|journal=Birds of the World|language=en}}</ref><ref name=":2"/> La ​​populacio de la kuba pego estas stabila, kaj ĝia statuso estas klasifikita kiel "[[malplej zorgiga]]".<ref name=":1" /> == Aspekto == [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (3).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Masklo de ''X.p percussus'' arbogrimpanta]] [[File:Cuban Green Woodpecker. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire (2).jpg|maldekstre|230ra|thumb|Malsupraj partoj de masklo de ''Xiphidiopicus percussus'']] Mezgranda kaj bunta birdo, la Kuba pego similas al la tiel nomataj "[[sevsuĉuloj]]" laŭ ĝenerala formo kaj grandeco.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|title=Xiphidiopicus percussus (Cuban Green Woodpecker) - Avibase|url=https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=3DC3684D58C5FED3|access-date=2021-11-16|website=avibase.bsc-eoc.org}}</ref> Ĝi havas olivecverdajn suprajn partojn kaj flavajn, striecajn malsuprajn partojn; kutime ĝi aspektas kvazaŭ kresta, kaj havas brilruĝan supran bruston, krom nigran mentonon, kiu kontrastas kun la blanka vizaĝo kaj superokula strio. Ĉe la maskloj troviĝas ruĝa krono, dum la inoj havas nigrajn kronojn kun blankaj strioj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992–2013|publisher=Lynx Edicions|others=Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal, José. Cabot|isbn=978-84-87334-10-8|location=Barcelona|oclc=861071869}}</ref> La areo ĉirkaŭ la [[kloako]], aŭ la subvosta regiono, estas flava kun nigraj transversaj strioj.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal|last=Voss|first=Margaret A.|date=June 2012|title=Ornithological Literature|journal=The Wilson Journal of Ornithology|volume=124|issue=2|pages=420–427|doi=10.1676/1559-4491-124.2.420|s2cid=198153671|issn=1559-4491}}</ref> Ĝia beko estas mallonga kaj rekta, kun koloro, kiu iom post iom malheliĝas de la bazo al la pinto – de malhelblua ĝis nigra.<ref name=":02" /><ref>{{Cite book|title=Birds of the West Indies|date=1998|publisher=C. Helm|others=Herbert A. Raffaele, Tracy Pedersen, Kristin Williams|isbn=0-7136-4905-4|location=London|oclc=44579236}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite journal|last=Koenig|first=Walter D.|date=July 1996|title=Woodpeckers: An Identification Guide to the Woodpeckers of the World Hans Winkler David A. Christie David Nurney|journal=The Auk|volume=113|issue=3|pages=726–727|doi=10.2307/4089007|jstor=4089007|issn=0004-8038}}</ref> Oni konstatis, ke ili havas brunajn irisojn kaj grizverdajn tarsojn kaj piedfingrojn.<ref name=":4" /> Kubaj pegoj montras iom da [[seksa dimorfismo]]; inoj havas pli mallongajn bekojn kaj estas ĝenerale signife pli malgrandaj ol la maskloj. Junuloj montras pli da transversaj kaj longitudaj strioj sur la brusto, kaj al ilia plumaro mankas la kolora intenseco, kiun havas la plenkreskuloj. Ili tipe longas inter 21 kaj 25 cm kaj pezas proksimume 48 ĝis 97 g.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> == Taksonomio == La Kuba pego, kiel specio, estas unika kaj laŭ genetiko kaj laŭ aspekto.<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Overton|first1=Lowell C.|last2=Rhoads|first2=Douglas D.|date=November 2006|title=Molecular phylogenetic relationships of Xiphidiopicus percussus, Melanerpes, and Sphyrapicus (Aves: Picidae) based on cytochrome b sequence|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=41|issue=2|pages=288–294|doi=10.1016/j.ympev.2006.05.014|pmid=16814571|issn=1055-7903}}</ref> Historie, oni supozis, ke la Kuba pego (''Xiphidiopicus percussus'') kaj la [[Hispaniola pego]] (''Melanerpes striatus'') estas frataj taksonoj; ekzistis ankaŭ konjektoj, ke ĝi havas rilatojn kun la genroj ''[[Sphyrapicus]]'' kaj ''[[Melanerpes]]''. Laŭ esploro farita en 2006, "''X. percussus'' estas frata taksono de la pegoj el la genro ''Melanerpes'', kiuj ŝajne grupiĝas en unu solan, apartan kladon."<ref name=":5" /> Oni malkovris ankaŭ, ke ''Xiphidiopicus percussus'' ne estas frata taksono de ''M. striatus'', kaj ke la genro ''Sphyrapicus'' disiĝis pli frue ol ''Xiphidiopicus'' — kiu disiĝis dum la komenco de [[Mioceno]] aŭ fino de [[Plioceno]] — kaj ke ĝi originis en Mezameriko aŭ Nordameriko.<ref name=":5" /> Koncerne la aspekton, neniu alia kuba specio de pego havas senmarkajn verdajn suprajn partojn. La [[Flavaventra pego]] (''Sphyrapicus varius'') similas laŭ koloraro kaj havas ankaŭ vizaĝan bildon, kiu memorigas tiun de la Kuba pego; tamen, la supraj partoj de la Flavaventra sevsuĉulo estas blankaj kaj nigraj, kaj ĝi havas larĝan nigran strion tra la brusto. === Subspecioj === [[File:Cuban Green Woodpeckers. Xiphidiopicus percussus - Flickr - gailhampshire.jpg|thumb|300ra|Paro de ''X. percussus'' surbranĉe]] Estas nuntempe jenaj du agnoskitaj subspecioj:<ref name=":1" /> * '''''X. p. insulaepinorum''' -'' en Cantiles, Isla de la Juventud kaj insularo Jardines de la Reina (Cayo Caballones)<ref name=":6">{{Cite journal|date=July 1905|title=Bangs and Zappey's 'Birds of the Isle of Pines' Birds of the Isle of Pines Outram Bangs|journal=The Auk|volume=22|issue=3|page=329|doi=10.2307/4070184|jstor=4070184|issn=0004-8038}}</ref> * '''''X. p. percussus''''' - en insularoj de Sabana kaj Camagüey<ref name=":7">{{Cite journal|last=Rodríguez-Cabrera|first=Tomás M.|date=2017-08-01|title=Predation by a Cuban Racer, Cubophis cantherigerus pepei (Squamata: Dipsadidae) on an endemic Cuban Green Woodpecker, Xiphidiopicus percussus percussus (Piciformes: Picidae)|journal=Reptiles & Amphibians|volume=24|issue=2|pages=120–123|doi=10.17161/randa.v24i2.14164|issn=2332-4961|doi-access=free}}</ref> Subspecioj nun ne agnoskitaj estas jenaj: * ''X. p. cocoensis'' (sinonima kun ''X. p. percussus'') * ''X. p. gloriae'' (sinonima kun ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. marthae'' (sinonima kun ''X. p. insulaepinorum'') * ''X. p. monticola'' (sinonima kun ''X. p. percussus'') == Habitato kaj distribuado == [[File:CUBAN GREEN WOODPECKER Xiphidiopicus percussus (8466736697).jpg|thumb|''X.percussus'' adult plumage|left|240ra]] La Kuba pego troviĝas nur en Kubo, sed estas ege ofta sur la insulo. Ĝiaj naturaj vivejoj estas humidaj kaj sekaj arbaroj, mangrovejoj, malfermaj arbaraj areoj kun [[palmo]]j, pinarbaroj, humidaj arbaroj de malaltaj teroj, kaj forte degraditaj iamaj arbaroj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite book|last1=Nuttall Ornithological Club.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/257421|title=Memoirs of the Nuttall Ornithological Club|last2=Club|first2=Nuttall Ornithological|date=1943|publisher=The Club|location=Cambridge, Mass.}}</ref> == Kutimaro == La Kuba pego troviĝas plej ofte en paroj, kaj malpli ofte en malgrandaj grupoj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Ĝi kapablas resti tute senmova dum longaj periodoj kaj serĉas mortintajn insektojn sur mortintaj branĉoj je ajna alteco ene de sia vivejo.<ref name=":1" /> Tiuj birdoj estas tre teritoriemaj, precipe dum la [[reprodukta sezono]]; ili uzas aktivajn voĉajn signalojn — inkluzive de tamburado kaj voĉaj sonoj — kaj aktivan persekutadon (sekvante minacojn dum ili skuas la flugilojn) por forpeli entrudulojn de siaj nestoj; tia entrudulo estas kutime la [[Nigrabrova pego]] (''Melanerpes superciliaris'').<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Simile al ĉiuj aliaj pegoj, ĝia flugo estas ondiĝanta.<ref name=":02" /> === Manĝado === [[File:Cordia sebestena L. หมันแดง Family name BORAGINACEAE (5).jpg|right|thumb|240ra|''Cordia sebestena'']] La Kuba pego estas ĉefe insektomanĝanto, kiu koncentriĝas pri grandaj insektoj, sed ĝi foje konsumas ankaŭ fruktojn kaj malgrandajn [[rano]]jn.<ref name=":1" /><ref name=":02" /><ref name=":3" /><ref name=":6" /> Oni dokumentis ankaŭ, ke ĝi manĝas ovojn de aliaj birdoj, ekzemple de [[ardeoj]], kiuj nestas en mangrovoj.<ref name=":02" /><ref name=":1" /> Krome, ĝi nutras sin per flora [[nektaro]], precipe de ''Cordia sebestena''.<ref name=":8">Dalsgaard, B. (2011). Nectar-feeding and pollination by the Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) in the West Indies. ''Ornitología Neotropical'', ''22'', 447–451.</ref><ref name=":1" /> Surplante aŭ sur proksima branĉo por atingi la florojn, ĝi enigas sian bekon en la [[Hipantio|floran tubon]] por trinki la nektaron dum kelkaj sekundoj; tiel farante, ĝia beko tuŝas la [[antero]]jn kaj la [[stigmo]]n ene de la flora tubo, kio igas la birdon agi kiel [[poleniganto]].<ref name=":8" /> Maskloj kaj femaloj uzas malsamajn metodojn por ekspluati nutrofontojn, ĉar la masklo estas pli granda ol la femalo.<ref name=":02" /> === Reproduktado === [[File:Cuban Green Woodpecker (Xiphidiopicus percussus) (12793061613).jpg|thumb|maldekstre|240ra|Masklo elfosanta neston ĉe arba termitejo]] Tre malmulte estas konata pri la amindumado de la Kuba pego. Kutime, pegoj plenumas aeran montradon per flugilbatado, kiu inkluzivas glitflugon per flugiloj tenataj alte super la dorso, akompanatan de vokoj.<ref name=":02" /><ref>{{Cite journal|last=KELLAM|first=JAMES S.|title=Pair Bond Maintenance in Pileated Woodpeckers at Roost Sites During Autumn|date=June 2003|journal=The Wilson Bulletin|volume=115|issue=2|pages=186–192|doi=10.1676/02-098|s2cid=86215324|issn=0043-5643}}</ref> Verŝajne okazas ankaŭ nutrado de la ino fare de la masklo kadre de la [[Pariĝa ceremonio|amindumado]].<ref name=":02" /> Ili estas verŝajne monogamaj.<ref name=":02" /> Kubaj pegoj nestas en kavaĵoj de arboj – ĉu vivantaj, ĉu mortaj – ofte 4–5 metrojn super la grundo.<ref name=":1" /><ref name=":02" /> La masklo kutime plenumas la plej grandan parton de la elfosado por la nestokavaĵo, kaj aktive partoprenas en la nestaj taskoj.<ref name=":02" /> La [[reprodukta sezono]] okazas inter februaro kaj aŭgusto, kun pinto en majo–junio, verŝajne ligita al la [[pluvsezono]].<ref name=":92">Kirkconnell, A. (2000). Variación morfológica del Carpintero Verde Xiphidiopicus percussus en Cuba. Cotinga. 14: 94–98.http://www.neotropicalbirdclub.org/wp-content/uploads/2016/05/Cotinga-14-2000-94-98.pdf</ref><ref name=":1" /><ref name=":02" /> La ino demetas 3–4 blankajn ovojn; ambaŭ gepatroj partoprenas en la kovado – kiu daŭras verŝajne inter 9 kaj 14 tagoj, kvankam mankas precizaj informoj – kaj nutras la idojn, ĉe kio la inoj nutras ilin pli ofte.<ref name=":02" /><ref name=":92" /><ref name=":1" /> La idoj eloviĝas tute senplumaj kaj restas en la nesto dum proksimume 3–4 semajnoj.<ref name=":92" /> Ili atingas seksan maturecon jam en sia unua vivojaro.<ref name=":92" /> == Referencoj == {{Referencoj}} * {{cite book | last=Howell | first=Steve N. G. | author2=Sophie Webb | title=A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America | publisher=Oxford University Press | year=1995 | isbn=0-19-854012-4 | url-access=registration | url=https://archive.org/details/guidetobirdsofme0000howe }} *{{cite book |title=Woodpeckers of the World: A Photographic Guide |last=Gorman |first=Gerard |year=2014 |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-309-6 |pages=294–295 }} == Bibliografio == * Hans Winkler, David Christie, David Nurney: ''{{lang|en|Woodpeckers. A Guide to Woodpeckers, Piculets and Wrynecks of the World}}''. Robertsbridge, 1995, ISBN 0395720435. * {{cite book|last=Gorman|first=Gerard |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&pg=PA107|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide|publisher= A & C Black |year=2014|isbn=978-1-4081-4717-7}} * {{cite book|last=Winkler|first=Hans |title= Developments in Woodpecker Biology |location=[[Linz]]|publisher=Biologiezentrum des Oberösterreichischen Landesmuseums|year=2015|isbn= 978-3-85474-317-0}} == Eksteraj ligiloj == *{{Wikispecies|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} *{{Commons category|Xiphidiopicus percussus|''Xiphidiopicus percussus''}} {{Projektoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegedoj]] [[Kategorio:Birdoj de Kubo]] 71ceh5z4xwyw5vduqgef6ddm1j445np 0 955070 9495030 2026-10-18T00:20:49Z Kani 670 Alidirektigis al [[Kuba pego]] 9495030 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Kuba pego]] c8srpybf76yub8v0x6kbky0qb9shp9j 0 955071 9495031 2026-10-18T00:21:04Z Kani 670 Alidirektigis al [[Kuba pego]] 9495031 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Kuba pego]] c8srpybf76yub8v0x6kbky0qb9shp9j 0 955072 9495034 2026-10-18T01:39:26Z Xhhxhhx 237449 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1380784259|WD J1330+6435]]" 9495034 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}{{Starbox begin}} {{starbox image|image=[[File:Green white dwarf WD J1330+6435 spectrum and visualization.png|250px]]|caption=Visible spectrum of WD J1330+6435 (left) and its simulated surface colour (right)|credit=Mark A. Hollands et al.}} {{Starbox observe|epoch=J2000|constell=[[Draco (constellation)|Draco]]|ra={{RA|13|30|00.89502}}<ref name=GaiaDR3/>|dec={{DEC|+64|35|23.34744}}<ref name=GaiaDR3/> <!-- | appmag_v = (no V-band mag measurements known) -->}} {{Starbox character|class=DZ<ref name=GentileFusillo2021/>|appmag_1_passband=G|appmag_1={{val|20.644728|0.009574}}<ref name=GaiaDR3/>}} {{Starbox astrometry|prop_mo_ra={{val|-110.630|1.514}}|prop_mo_dec={{val|-23.300|1.376}}|pm_footnote=<ref name=GaiaDR3/>|parallax=11.5812|p_error=0.7812|parallax_footnote=<ref name=GaiaDR3/>}} {{Starbox detail|mass={{val|0.74|0.10}}<ref name=Kaiser2025/>|gravity={{val|8.26|0.15}}<ref name=Blouin2019/>|temperature={{val|4310|190}}<ref name=Blouin2019/>|age_gyr={{val|9.1|1.1|0.5}}<ref name=Kaiser2025/>}} {{Starbox catalog|names={{odlist | SDSS=J133001.17+643523.69<ref name=Hollands2021/> | WD=J133001.17+643523.69<ref name=Hollands2026/> }}}} {{Starbox reference|Simbad=SDSS%20J133001.13%2b643523.7}} {{Finskatolo}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de stelo Thuban kaj preskaŭ rekte sude for de stelo Kappa Draconis . Ĝi aspektas verda pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas, ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascendo de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de SIMBAD kiel ''WD 1328+648'' laŭ la McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj. <ref name="NASA_MCKSION"> {{Citaĵo el la reto|retejo=HEASARC|date=2014-04-25|url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/mcksion.html}}</ref> Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K.]] WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] de DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de la ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ primitivaj planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] fb3nz3h3ashaspodyu7owflpf2uvpvo 9495035 9495034 2026-10-18T01:41:04Z Xhhxhhx 237449 9495035 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de stelo Thuban kaj preskaŭ rekte sude for de stelo Kappa Draconis . Ĝi aspektas verda pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas, ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascendo de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de SIMBAD kiel ''WD 1328+648'' laŭ la McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj. <ref name="NASA_MCKSION"> {{Citaĵo el la reto|retejo=HEASARC|date=2014-04-25|url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/mcksion.html}}</ref> Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K.]] WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] de DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de la ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ primitivaj planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] ovdnh2qwy5irrxr1xnh5iddz32y01d3 9495036 9495035 2026-10-18T01:42:05Z Xhhxhhx 237449 9495036 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de stelo Thuban kaj preskaŭ rekte sude for de stelo Kappa Draconis . Ĝi aspektas verda pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas, ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascendo de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de SIMBAD kiel ''WD 1328+648'' laŭ la McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj. Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K.]] WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] de DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de la ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ primitivaj planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] a0blq7n2g5cz7ml36dfnlp381q36niv 9495037 9495036 2026-10-18T01:46:20Z Xhhxhhx 237449 9495037 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verda pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascendo de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]]. Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]]. WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] de DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de la ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ primitivaj planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] r1k658hvc1ox4m5szxvy0gety6k9mxu 9495039 9495037 2026-10-18T01:58:59Z Xhhxhhx 237449 9495039 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verda pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascendo de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]]. Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]]. WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] de DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de la ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ primitivaj planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] lgfryi9365dwcac4lbxrnwnfpjkitru 9495040 9495039 2026-10-18T01:59:41Z Xhhxhhx 237449 9495040 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verda pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascendo de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]]. Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]]. WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] de DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de la ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ primitivaj planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] 5tpa02rinnr6afbeicdkdexuukhvvvu 9495041 9495040 2026-10-18T02:00:46Z Xhhxhhx 237449 9495041 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verda pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascendo de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]]. Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]]. WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] de DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de la ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ primitivaj planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Dr]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] sp5zsknfxktkthu7p9rve91fl9fbra2 9495042 9495041 2026-10-18T02:01:15Z Xhhxhhx 237449 9495042 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verda pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascendo de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]]. Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]]. WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] de DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de la ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ primitivaj planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] 8rs999jt69rq6nykl4b26grv0igmljb 9495044 9495042 2026-10-18T04:28:03Z Xhhxhhx 237449 9495044 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verda pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]]. Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]]. WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] de DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de la ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ primitivaj planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] 9kmnl32o49lwoqb8u6up7t0olh51n4g 9495045 9495044 2026-10-18T04:31:21Z Xhhxhhx 237449 9495045 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verda pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]]. Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]]. WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de la ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ primitivaj planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] jvk2m8zcr44rytm92875ru7ti3yvuh5 9495046 9495045 2026-10-18T04:50:13Z Xhhxhhx 237449 9495046 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verde pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]]. Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]]. WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de la ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ primitivaj planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] rl6s7t923qpg32km61pp8yw3hkk0dja 9495051 9495046 2026-10-18T04:55:41Z Xhhxhhx 237449 9495051 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verde pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]]. Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]]. WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ primitivaj planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] ogiyrxx0p1nrxl72inwcobkt3hcmy59 9495052 9495051 2026-10-18T04:56:02Z Xhhxhhx 237449 9495052 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verde pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomenklaturo == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]]. Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]]. WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] 70qzvtvtour1tgkevszcxdl6pyyjt54 9495053 9495052 2026-10-18T04:57:53Z Xhhxhhx 237449 9495053 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto|Nomo=WD J1330+6435|Konstelacio=Drako|Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png|Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj)|Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}|Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′|Spektroklaso=DZ|Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574|Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Epoko=J2000|Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]|Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]])|Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}|Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]|Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]|Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]|Kategorio=Blanka nano|Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69}}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verde pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero. Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]]. == Nomoj == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'', indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69'' aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'', ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]]. Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950. == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]]. WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn. Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]]. Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj. La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda. La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj. [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] ah99rckgal8zj2ojfdua7w0h4xpikrr 9495057 9495053 2026-10-18T05:17:23Z Xhhxhhx 237449 9495057 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo=WD J1330+6435 |Konstelacio=Drako |Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png |Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj) |Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}<ref name=GaiaDR3/> |Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′<ref name=GaiaDR3/> |Spektroklaso=DZ<ref name=GentileFusillo2021/> |Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574<ref name=GaiaDR3/> |Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Epoko=J2000 |Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]]) |Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}<ref name=Kaiser2025/> |Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]<ref name=Blouin2019/> |Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]<ref name=Kaiser2025/> |Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]<ref name=Blouin2019/> |Kategorio=Blanka nano |Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69 }}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verde pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero.<ref name=Hollands2026/><ref name=Hollands2026_PR_UWarwick/> Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]].<ref>{{Cite web |last=iain.todd@ourmedia.co.uk |date=2026-10-16 |title=They've done it. Scientists have found a green star. Here's the science behind the new discovery and the technicolour cosmos |url=https://www.skyatnightmagazine.com/news/green-star-white-dwarf-discovery |access-date=2026-10-17 |website=BBC Sky at Night Magazine |language=en}}</ref> == Nomoj == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'',<ref name=Elms2022/><ref name=Hollands2026/> indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69''<ref name=Hollands2021/> aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'',<ref name=Kaiser2021/><ref name=SIMBAD/> ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]].<ref name=NASA_MCKSION/> Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950.<ref name=McCook1999/> == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. [[Efika temperaturo|La efektiva temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]].<ref name=Kaiser2021/><ref name=Hollands2026/> WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn.<ref name=GentileFusillo2021/> Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]].<ref name=Harris2003/><ref name=Hollands2021/><ref name=Kaiser2021/> Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj.<ref name=Hollands2021/> La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda.<ref name=Hollands2026/> La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj.<ref name=Kaiser2025/> ==References== <references> <ref name=GaiaDR3>{{Cite Gaia DR3|1666074615061406336}}</ref> <ref name=SIMBAD> {{cite web | url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=SDSS%20J133001.13%2b643523.7 | title=SDSS J133001.13+643523.7 -- White Dwarf | work=SIMBAD | publisher=[[Centre de Données astronomiques de Strasbourg]] | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Blouin2019> {{cite journal | last1=Blouin | first1=S. | last2=Dufour | first2=P. | last3=Allard | first3=N. F. | last4=Salim | first4=S. | last5=Rich | first5=R. M. | last6=Koopmans | first6=L. V. E. | display-authors=3 | title=A New Generation of Cool White Dwarf Atmosphere Models. III. WD J2356–209: Accretion of a Planetesimal with an Unusual Composition | journal=The Astrophysical Journal | volume=872 | issue=2 | page=188 | date=2019-02-20 | arxiv=1902.03219 | bibcode=2019ApJ...872..188B | doi=10.3847/1538-4357/ab0081 | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=Elms2022> {{cite journal | last1=Elms | first1=Abbigail K | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Hollands | first5=Mark A | last6=Gentile Fusillo | first6=Nicola Pietro | last7=Cunningham | first7=Tim | last8=Apps | first8=Kevin | display-authors=3 | title=Spectral analysis of ultra-cool white dwarfs polluted by planetary debris | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=517 | issue=3 | pages=4557–4574 | date=2022-11-05 | arxiv=2206.05258 | bibcode=2022MNRAS.517.4557E | doi=10.1093/mnras/stac2908 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/517/3/4557/6795240 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=GentileFusillo2021> {{cite journal | last1=Gentile Fusillo | first1=N P | last2=Tremblay | first2=P-E | last3=Cukanovaite | first3=E | last4=Vorontseva | first4=A | last5=Lallement | first5=R | last6=Hollands | first6=M | last7=Gänsicke | first7=B T | last8=Burdge | first8=K B | last9=McCleery | first9=J | last10=Jordan | first10=S | display-authors=3 | title=A catalogue of white dwarfs in Gaia EDR3 | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=508 | issue=3 | pages=3877–3896 | date=2021-10-22 | arxiv=2106.07669 | bibcode=2021MNRAS.508.3877G | doi=10.1093/mnras/stab2672 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/508/3/3877/6373953 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Harris2003> {{cite journal | last1=Harris | first1=Hugh C. | last2=Liebert | first2=James | last3=Kleinman | first3=S. J. | last4=Nitta | first4=Atsuko | last5=Anderson | first5=Scott F. | last6=Knapp | first6=Gillian R. | last7=Krzesiski | first7=Jurek | last8=Schmidt | first8=Gary | last9=Strauss | first9=Michael A. | last10=Vanden Berk | first10=Dan | last11=Eisenstein | first11=Daniel | last12=Hawley | first12=Suzanne | last13=Margon | first13=Bruce | last14=Munn | first14=Jeffrey A. | last15=Silvestri | first15=Nicole M. | last16=Smith | first16=J. Allyn | last17=Szkody | first17=Paula | last18=Collinge | first18=Matthew J. | last19=Dahn | first19=Conard C. | last20=Fan | first20=Xiaohui | last21=Hall | first21=Patrick B. | last22=Schneider | first22=Donald P. | last23=Brinkmann | first23=J. | last24=Burles | first24=Scott | last25=Gunn | first25=James E. | last26=Hennessy | first26=Gregory S. | last27=Hindsley | first27=Robert | last28=Ivezi | first28=Zeljko | last29=Kent | first29=Stephen | last30=Lamb | first30=Donald Q. | last31=Lupton | first31=Robert H. | last32=Nichol | first32=R. C. | last33=Pier | first33=Jeffrey R. | last34=Schlegel | first34=David J. | last35=SubbaRao | first35=Mark | last36=Uomoto | first36=Alan | last37=Yanny | first37=Brian | last38=York | first38=Donald G. | display-authors=3 | title=An Initial Survey of White Dwarfs in the Sloan Digital Sky Survey | journal=The Astronomical Journal | volume=126 | issue=2 | pages=1023–1040 | date=2003 | bibcode=2003AJ....126.1023H | doi=10.1086/376842 | arxiv=astro-ph/0305347 | issn=0004-6256 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/376842 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Hollands2021> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A. | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T. | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Gentile-Fusillo | first5=Nicola Pietro | display-authors=3 | title=Alkali metals in white dwarf atmospheres as tracers of ancient planetary crusts | journal=Nature Astronomy | volume=5 | issue=5 | pages=451–459 | date=2021-02-11 | arxiv=2101.01225 | bibcode=2021NatAs...5..451H | doi=10.1038/s41550-020-01296-7 | issn=2397-3366 | url=https://www.nature.com/articles/s41550-020-01296-7 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Hollands2026> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A | last2=Gänsicke | first2=Boris T | last3=Tremblay | first3=Pier-Emmanuel | last4=Koester | first4=Detlev | display-authors=3 | title=Any colour you like: the diverse chromaticities of white dwarfs | journal=RAS Techniques and Instruments | volume=5 | article-number=rzag069 | date=2026-01-06 | arxiv=2610.18966 | doi=10.1093/rasti/rzag069 | doi-access=free | issn=2752-8200 }}</ref> <ref name=Hollands2026_PR_UWarwick> {{cite news | last1=Higgs | first1=Matt | title=Astronomers reveal surprising true colours of white dwarfs | url=https://warwick.ac.uk/news/pressreleases/astronomers-reveal-true-colours-of-white-dwarf-stars | access-date=16 October 2026 | work=University of Warwick }}</ref> <ref name=Kaiser2021> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=B. C. | last2=Clemens | first2=J. C. | last3=Blouin | first3=S. | last4=Dufour | first4=P. | last5=Hegedus | first5=R. J. | last6=Reding | first6=J. S. | last7=Bédard | first7=A. | display-authors=3 | title=Lithium pollution of a white dwarf records the accretion of an extrasolar planetesimal | journal=Science | volume=371 | issue=6525 | pages=168–172 | date=2021-01-08 | arxiv=2012.12900 | bibcode=2021Sci...371..168K | doi=10.1126/science.abd1714 | pmid=33335019 | issn=0036-8075 | url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.abd1714 | access-date=2026-10-17}}</ref> <ref name=Kaiser2025> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=Benjamin C. | last2=Clemens | first2=J. Christopher | last3=Blouin | first3=Simon | last4=Dennihy | first4=Erik | last5=Dufour | first5=Patrick | last6=Hegedus | first6=Ryan J. | last7=Reding | first7=Joshua S. | display-authors=3 | title=The Origins of Lithium Enhancement in Polluted White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal | volume=979 | issue=2 | page=111 | date=2025-02-01 | arxiv=2412.01878 | bibcode=2025ApJ...979..111K | doi=10.3847/1538-4357/ad9a6d | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=McCook1999> {{cite journal | last1=McCook | first1=George P. | last2=Sion | first2=Edward M. | title=A Catalog of Spectroscopically Identified White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal Supplement Series | volume=121 | issue=1 | pages=1–130 | date=1999 | bibcode=1999ApJS..121....1M | doi=10.1086/313186 | issn=0067-0049 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/313186 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=NASA_MCKSION> {{cite web | title=McCook-Sion White Dwarf Catalog (Web Version) | website=HEASARC | date=2014-04-25 | url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/mcksion.html | access-date=2026-10-17 }}</ref> </references> [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] opcy4rhkl3gumteccjd8zedhu3z0l8d 9495059 9495057 2026-10-18T05:22:04Z Xhhxhhx 237449 9495059 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo=WD J1330+6435 |Konstelacio=Drako |Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png |Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj) |Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}<ref name=GaiaDR3/> |Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′<ref name=GaiaDR3/> |Spektroklaso=DZ<ref name=GentileFusillo2021/> |Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574<ref name=GaiaDR3/> |Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Epoko=J2000 |Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]]) |Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}<ref name=Kaiser2025/> |Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]<ref name=Blouin2019/> |Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]<ref name=Kaiser2025/> |Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]<ref name=Blouin2019/> |Kategorio=Blanka nano |Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69 }}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verde pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero.<ref name=Hollands2026/><ref name=Hollands2026_PR_UWarwick/> Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[Koloronuanco|kolornuanco]].<ref>{{Cite web |last=iain.todd@ourmedia.co.uk |date=2026-10-16 |title=They've done it. Scientists have found a green star. Here's the science behind the new discovery and the technicolour cosmos |url=https://www.skyatnightmagazine.com/news/green-star-white-dwarf-discovery |access-date=2026-10-17 |website=BBC Sky at Night Magazine |language=en}}</ref> == Nomoj == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'',<ref name=Elms2022/><ref name=Hollands2026/> indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69''<ref name=Hollands2021/> aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'',<ref name=Kaiser2021/><ref name=SIMBAD/> ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]].<ref name=NASA_MCKSION/> Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950.<ref name=McCook1999/> == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. La [[efika temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]].<ref name=Kaiser2021/><ref name=Hollands2026/> WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn.<ref name=GentileFusillo2021/> Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]].<ref name=Harris2003/><ref name=Hollands2021/><ref name=Kaiser2021/> Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj.<ref name=Hollands2021/> La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda.<ref name=Hollands2026/> La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj.<ref name=Kaiser2025/> ==References== <references> <ref name=GaiaDR3>{{Cite Gaia DR3|1666074615061406336}}</ref> <ref name=SIMBAD> {{cite web | url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=SDSS%20J133001.13%2b643523.7 | title=SDSS J133001.13+643523.7 -- White Dwarf | work=SIMBAD | publisher=[[Centre de Données astronomiques de Strasbourg]] | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Blouin2019> {{cite journal | last1=Blouin | first1=S. | last2=Dufour | first2=P. | last3=Allard | first3=N. F. | last4=Salim | first4=S. | last5=Rich | first5=R. M. | last6=Koopmans | first6=L. V. E. | display-authors=3 | title=A New Generation of Cool White Dwarf Atmosphere Models. III. WD J2356–209: Accretion of a Planetesimal with an Unusual Composition | journal=The Astrophysical Journal | volume=872 | issue=2 | page=188 | date=2019-02-20 | arxiv=1902.03219 | bibcode=2019ApJ...872..188B | doi=10.3847/1538-4357/ab0081 | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=Elms2022> {{cite journal | last1=Elms | first1=Abbigail K | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Hollands | first5=Mark A | last6=Gentile Fusillo | first6=Nicola Pietro | last7=Cunningham | first7=Tim | last8=Apps | first8=Kevin | display-authors=3 | title=Spectral analysis of ultra-cool white dwarfs polluted by planetary debris | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=517 | issue=3 | pages=4557–4574 | date=2022-11-05 | arxiv=2206.05258 | bibcode=2022MNRAS.517.4557E | doi=10.1093/mnras/stac2908 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/517/3/4557/6795240 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=GentileFusillo2021> {{cite journal | last1=Gentile Fusillo | first1=N P | last2=Tremblay | first2=P-E | last3=Cukanovaite | first3=E | last4=Vorontseva | first4=A | last5=Lallement | first5=R | last6=Hollands | first6=M | last7=Gänsicke | first7=B T | last8=Burdge | first8=K B | last9=McCleery | first9=J | last10=Jordan | first10=S | display-authors=3 | title=A catalogue of white dwarfs in Gaia EDR3 | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=508 | issue=3 | pages=3877–3896 | date=2021-10-22 | arxiv=2106.07669 | bibcode=2021MNRAS.508.3877G | doi=10.1093/mnras/stab2672 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/508/3/3877/6373953 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Harris2003> {{cite journal | last1=Harris | first1=Hugh C. | last2=Liebert | first2=James | last3=Kleinman | first3=S. J. | last4=Nitta | first4=Atsuko | last5=Anderson | first5=Scott F. | last6=Knapp | first6=Gillian R. | last7=Krzesiski | first7=Jurek | last8=Schmidt | first8=Gary | last9=Strauss | first9=Michael A. | last10=Vanden Berk | first10=Dan | last11=Eisenstein | first11=Daniel | last12=Hawley | first12=Suzanne | last13=Margon | first13=Bruce | last14=Munn | first14=Jeffrey A. | last15=Silvestri | first15=Nicole M. | last16=Smith | first16=J. Allyn | last17=Szkody | first17=Paula | last18=Collinge | first18=Matthew J. | last19=Dahn | first19=Conard C. | last20=Fan | first20=Xiaohui | last21=Hall | first21=Patrick B. | last22=Schneider | first22=Donald P. | last23=Brinkmann | first23=J. | last24=Burles | first24=Scott | last25=Gunn | first25=James E. | last26=Hennessy | first26=Gregory S. | last27=Hindsley | first27=Robert | last28=Ivezi | first28=Zeljko | last29=Kent | first29=Stephen | last30=Lamb | first30=Donald Q. | last31=Lupton | first31=Robert H. | last32=Nichol | first32=R. C. | last33=Pier | first33=Jeffrey R. | last34=Schlegel | first34=David J. | last35=SubbaRao | first35=Mark | last36=Uomoto | first36=Alan | last37=Yanny | first37=Brian | last38=York | first38=Donald G. | display-authors=3 | title=An Initial Survey of White Dwarfs in the Sloan Digital Sky Survey | journal=The Astronomical Journal | volume=126 | issue=2 | pages=1023–1040 | date=2003 | bibcode=2003AJ....126.1023H | doi=10.1086/376842 | arxiv=astro-ph/0305347 | issn=0004-6256 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/376842 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Hollands2021> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A. | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T. | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Gentile-Fusillo | first5=Nicola Pietro | display-authors=3 | title=Alkali metals in white dwarf atmospheres as tracers of ancient planetary crusts | journal=Nature Astronomy | volume=5 | issue=5 | pages=451–459 | date=2021-02-11 | arxiv=2101.01225 | bibcode=2021NatAs...5..451H | doi=10.1038/s41550-020-01296-7 | issn=2397-3366 | url=https://www.nature.com/articles/s41550-020-01296-7 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Hollands2026> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A | last2=Gänsicke | first2=Boris T | last3=Tremblay | first3=Pier-Emmanuel | last4=Koester | first4=Detlev | display-authors=3 | title=Any colour you like: the diverse chromaticities of white dwarfs | journal=RAS Techniques and Instruments | volume=5 | article-number=rzag069 | date=2026-01-06 | arxiv=2610.18966 | doi=10.1093/rasti/rzag069 | doi-access=free | issn=2752-8200 }}</ref> <ref name=Hollands2026_PR_UWarwick> {{cite news | last1=Higgs | first1=Matt | title=Astronomers reveal surprising true colours of white dwarfs | url=https://warwick.ac.uk/news/pressreleases/astronomers-reveal-true-colours-of-white-dwarf-stars | access-date=16 October 2026 | work=University of Warwick }}</ref> <ref name=Kaiser2021> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=B. C. | last2=Clemens | first2=J. C. | last3=Blouin | first3=S. | last4=Dufour | first4=P. | last5=Hegedus | first5=R. J. | last6=Reding | first6=J. S. | last7=Bédard | first7=A. | display-authors=3 | title=Lithium pollution of a white dwarf records the accretion of an extrasolar planetesimal | journal=Science | volume=371 | issue=6525 | pages=168–172 | date=2021-01-08 | arxiv=2012.12900 | bibcode=2021Sci...371..168K | doi=10.1126/science.abd1714 | pmid=33335019 | issn=0036-8075 | url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.abd1714 | access-date=2026-10-17}}</ref> <ref name=Kaiser2025> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=Benjamin C. | last2=Clemens | first2=J. Christopher | last3=Blouin | first3=Simon | last4=Dennihy | first4=Erik | last5=Dufour | first5=Patrick | last6=Hegedus | first6=Ryan J. | last7=Reding | first7=Joshua S. | display-authors=3 | title=The Origins of Lithium Enhancement in Polluted White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal | volume=979 | issue=2 | page=111 | date=2025-02-01 | arxiv=2412.01878 | bibcode=2025ApJ...979..111K | doi=10.3847/1538-4357/ad9a6d | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=McCook1999> {{cite journal | last1=McCook | first1=George P. | last2=Sion | first2=Edward M. | title=A Catalog of Spectroscopically Identified White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal Supplement Series | volume=121 | issue=1 | pages=1–130 | date=1999 | bibcode=1999ApJS..121....1M | doi=10.1086/313186 | issn=0067-0049 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/313186 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=NASA_MCKSION> {{cite web | title=McCook-Sion White Dwarf Catalog (Web Version) | website=HEASARC | date=2014-04-25 | url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/mcksion.html | access-date=2026-10-17 }}</ref> </references> [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] 9s247jp7pp4x1b6m6mi4aqopagk31sf 9495060 9495059 2026-10-18T05:22:29Z Xhhxhhx 237449 9495060 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo=WD J1330+6435 |Konstelacio=Drako |Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png |Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj) |Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}<ref name=GaiaDR3/> |Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′<ref name=GaiaDR3/> |Spektroklaso=DZ<ref name=GentileFusillo2021/> |Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574<ref name=GaiaDR3/> |Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Epoko=J2000 |Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]]) |Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}<ref name=Kaiser2025/> |Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]<ref name=Blouin2019/> |Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]<ref name=Kaiser2025/> |Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]<ref name=Blouin2019/> |Kategorio=Blanka nano |Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69 }}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verde pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero.<ref name=Hollands2026/><ref name=Hollands2026_PR_UWarwick/> Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[koloronuanco]].<ref>{{Cite web |last=iain.todd@ourmedia.co.uk |date=2026-10-16 |title=They've done it. Scientists have found a green star. Here's the science behind the new discovery and the technicolour cosmos |url=https://www.skyatnightmagazine.com/news/green-star-white-dwarf-discovery |access-date=2026-10-17 |website=BBC Sky at Night Magazine |language=en}}</ref> == Nomoj == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'',<ref name=Elms2022/><ref name=Hollands2026/> indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69''<ref name=Hollands2021/> aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'',<ref name=Kaiser2021/><ref name=SIMBAD/> ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]].<ref name=NASA_MCKSION/> Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950.<ref name=McCook1999/> == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. La [[efika temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]].<ref name=Kaiser2021/><ref name=Hollands2026/> WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn.<ref name=GentileFusillo2021/> Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]].<ref name=Harris2003/><ref name=Hollands2021/><ref name=Kaiser2021/> Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj.<ref name=Hollands2021/> La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda.<ref name=Hollands2026/> La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj.<ref name=Kaiser2025/> ==References== <references> <ref name=GaiaDR3>{{Cite Gaia DR3|1666074615061406336}}</ref> <ref name=SIMBAD> {{cite web | url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=SDSS%20J133001.13%2b643523.7 | title=SDSS J133001.13+643523.7 -- White Dwarf | work=SIMBAD | publisher=[[Centre de Données astronomiques de Strasbourg]] | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Blouin2019> {{cite journal | last1=Blouin | first1=S. | last2=Dufour | first2=P. | last3=Allard | first3=N. F. | last4=Salim | first4=S. | last5=Rich | first5=R. M. | last6=Koopmans | first6=L. V. E. | display-authors=3 | title=A New Generation of Cool White Dwarf Atmosphere Models. III. WD J2356–209: Accretion of a Planetesimal with an Unusual Composition | journal=The Astrophysical Journal | volume=872 | issue=2 | page=188 | date=2019-02-20 | arxiv=1902.03219 | bibcode=2019ApJ...872..188B | doi=10.3847/1538-4357/ab0081 | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=Elms2022> {{cite journal | last1=Elms | first1=Abbigail K | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Hollands | first5=Mark A | last6=Gentile Fusillo | first6=Nicola Pietro | last7=Cunningham | first7=Tim | last8=Apps | first8=Kevin | display-authors=3 | title=Spectral analysis of ultra-cool white dwarfs polluted by planetary debris | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=517 | issue=3 | pages=4557–4574 | date=2022-11-05 | arxiv=2206.05258 | bibcode=2022MNRAS.517.4557E | doi=10.1093/mnras/stac2908 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/517/3/4557/6795240 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=GentileFusillo2021> {{cite journal | last1=Gentile Fusillo | first1=N P | last2=Tremblay | first2=P-E | last3=Cukanovaite | first3=E | last4=Vorontseva | first4=A | last5=Lallement | first5=R | last6=Hollands | first6=M | last7=Gänsicke | first7=B T | last8=Burdge | first8=K B | last9=McCleery | first9=J | last10=Jordan | first10=S | display-authors=3 | title=A catalogue of white dwarfs in Gaia EDR3 | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=508 | issue=3 | pages=3877–3896 | date=2021-10-22 | arxiv=2106.07669 | bibcode=2021MNRAS.508.3877G | doi=10.1093/mnras/stab2672 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/508/3/3877/6373953 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Harris2003> {{cite journal | last1=Harris | first1=Hugh C. | last2=Liebert | first2=James | last3=Kleinman | first3=S. J. | last4=Nitta | first4=Atsuko | last5=Anderson | first5=Scott F. | last6=Knapp | first6=Gillian R. | last7=Krzesiski | first7=Jurek | last8=Schmidt | first8=Gary | last9=Strauss | first9=Michael A. | last10=Vanden Berk | first10=Dan | last11=Eisenstein | first11=Daniel | last12=Hawley | first12=Suzanne | last13=Margon | first13=Bruce | last14=Munn | first14=Jeffrey A. | last15=Silvestri | first15=Nicole M. | last16=Smith | first16=J. Allyn | last17=Szkody | first17=Paula | last18=Collinge | first18=Matthew J. | last19=Dahn | first19=Conard C. | last20=Fan | first20=Xiaohui | last21=Hall | first21=Patrick B. | last22=Schneider | first22=Donald P. | last23=Brinkmann | first23=J. | last24=Burles | first24=Scott | last25=Gunn | first25=James E. | last26=Hennessy | first26=Gregory S. | last27=Hindsley | first27=Robert | last28=Ivezi | first28=Zeljko | last29=Kent | first29=Stephen | last30=Lamb | first30=Donald Q. | last31=Lupton | first31=Robert H. | last32=Nichol | first32=R. C. | last33=Pier | first33=Jeffrey R. | last34=Schlegel | first34=David J. | last35=SubbaRao | first35=Mark | last36=Uomoto | first36=Alan | last37=Yanny | first37=Brian | last38=York | first38=Donald G. | display-authors=3 | title=An Initial Survey of White Dwarfs in the Sloan Digital Sky Survey | journal=The Astronomical Journal | volume=126 | issue=2 | pages=1023–1040 | date=2003 | bibcode=2003AJ....126.1023H | doi=10.1086/376842 | arxiv=astro-ph/0305347 | issn=0004-6256 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/376842 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Hollands2021> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A. | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T. | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Gentile-Fusillo | first5=Nicola Pietro | display-authors=3 | title=Alkali metals in white dwarf atmospheres as tracers of ancient planetary crusts | journal=Nature Astronomy | volume=5 | issue=5 | pages=451–459 | date=2021-02-11 | arxiv=2101.01225 | bibcode=2021NatAs...5..451H | doi=10.1038/s41550-020-01296-7 | issn=2397-3366 | url=https://www.nature.com/articles/s41550-020-01296-7 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Hollands2026> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A | last2=Gänsicke | first2=Boris T | last3=Tremblay | first3=Pier-Emmanuel | last4=Koester | first4=Detlev | display-authors=3 | title=Any colour you like: the diverse chromaticities of white dwarfs | journal=RAS Techniques and Instruments | volume=5 | article-number=rzag069 | date=2026-01-06 | arxiv=2610.18966 | doi=10.1093/rasti/rzag069 | doi-access=free | issn=2752-8200 }}</ref> <ref name=Hollands2026_PR_UWarwick> {{cite news | last1=Higgs | first1=Matt | title=Astronomers reveal surprising true colours of white dwarfs | url=https://warwick.ac.uk/news/pressreleases/astronomers-reveal-true-colours-of-white-dwarf-stars | access-date=16 October 2026 | work=University of Warwick }}</ref> <ref name=Kaiser2021> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=B. C. | last2=Clemens | first2=J. C. | last3=Blouin | first3=S. | last4=Dufour | first4=P. | last5=Hegedus | first5=R. J. | last6=Reding | first6=J. S. | last7=Bédard | first7=A. | display-authors=3 | title=Lithium pollution of a white dwarf records the accretion of an extrasolar planetesimal | journal=Science | volume=371 | issue=6525 | pages=168–172 | date=2021-01-08 | arxiv=2012.12900 | bibcode=2021Sci...371..168K | doi=10.1126/science.abd1714 | pmid=33335019 | issn=0036-8075 | url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.abd1714 | access-date=2026-10-17}}</ref> <ref name=Kaiser2025> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=Benjamin C. | last2=Clemens | first2=J. Christopher | last3=Blouin | first3=Simon | last4=Dennihy | first4=Erik | last5=Dufour | first5=Patrick | last6=Hegedus | first6=Ryan J. | last7=Reding | first7=Joshua S. | display-authors=3 | title=The Origins of Lithium Enhancement in Polluted White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal | volume=979 | issue=2 | page=111 | date=2025-02-01 | arxiv=2412.01878 | bibcode=2025ApJ...979..111K | doi=10.3847/1538-4357/ad9a6d | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=McCook1999> {{cite journal | last1=McCook | first1=George P. | last2=Sion | first2=Edward M. | title=A Catalog of Spectroscopically Identified White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal Supplement Series | volume=121 | issue=1 | pages=1–130 | date=1999 | bibcode=1999ApJS..121....1M | doi=10.1086/313186 | issn=0067-0049 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/313186 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=NASA_MCKSION> {{cite web | title=McCook-Sion White Dwarf Catalog (Web Version) | website=HEASARC | date=2014-04-25 | url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/mcksion.html | access-date=2026-10-17 }}</ref> </references> [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] thhufn57x81vwla600v9kelllypabfh 9495061 9495060 2026-10-18T05:25:19Z Xhhxhhx 237449 9495061 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo=WD J1330+6435 |Konstelacio=Drako |Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png |Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj) |Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}<ref name=GaiaDR3/> |Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′<ref name=GaiaDR3/> |Spektroklaso=DZ<ref name=GentileFusillo2021/> |Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574<ref name=GaiaDR3/> |Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Epoko=J2000 |Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]]) |Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}<ref name=Kaiser2025/> |Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]<ref name=Blouin2019/> |Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]<ref name=Kaiser2025/> |Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]<ref name=Blouin2019/> |Kategorio=Blanka nano |Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69 }}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verde pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero.<ref name=Hollands2026/><ref name=Hollands2026_PR_UWarwick/> Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[koloronuanco]].<ref>{{Cite web |last=iain.todd@ourmedia.co.uk |date=2026-10-16 |title=They've done it. Scientists have found a green star. Here's the science behind the new discovery and the technicolour cosmos |url=https://www.skyatnightmagazine.com/news/green-star-white-dwarf-discovery |access-date=2026-10-17 |website=BBC Sky at Night Magazine |language=en}}</ref> == Nomoj == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'',<ref name=Elms2022/><ref name=Hollands2026/> indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69''<ref name=Hollands2021/> aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'',<ref name=Kaiser2021/><ref name=SIMBAD/> ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]].<ref name=NASA_MCKSION/> Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950.<ref name=McCook1999/> == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. La [[efika temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]].<ref name=Kaiser2021/><ref name=Hollands2026/> WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn.<ref name=GentileFusillo2021/> Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]].<ref name=Harris2003/><ref name=Hollands2021/><ref name=Kaiser2021/> Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj.<ref name=Hollands2021/> La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda.<ref name=Hollands2026/> La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj.<ref name=Kaiser2025/> ==Referencoj== <references> <ref name=GaiaDR3>{{Cite Gaia DR3|1666074615061406336}}</ref> <ref name=SIMBAD> {{cite web | url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=SDSS%20J133001.13%2b643523.7 | title=SDSS J133001.13+643523.7 -- White Dwarf | work=SIMBAD | publisher=[[Centre de Données astronomiques de Strasbourg]] | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Blouin2019> {{cite journal | last1=Blouin | first1=S. | last2=Dufour | first2=P. | last3=Allard | first3=N. F. | last4=Salim | first4=S. | last5=Rich | first5=R. M. | last6=Koopmans | first6=L. V. E. | display-authors=3 | title=A New Generation of Cool White Dwarf Atmosphere Models. III. WD J2356–209: Accretion of a Planetesimal with an Unusual Composition | journal=The Astrophysical Journal | volume=872 | issue=2 | page=188 | date=2019-02-20 | arxiv=1902.03219 | bibcode=2019ApJ...872..188B | doi=10.3847/1538-4357/ab0081 | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=Elms2022> {{cite journal | last1=Elms | first1=Abbigail K | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Hollands | first5=Mark A | last6=Gentile Fusillo | first6=Nicola Pietro | last7=Cunningham | first7=Tim | last8=Apps | first8=Kevin | display-authors=3 | title=Spectral analysis of ultra-cool white dwarfs polluted by planetary debris | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=517 | issue=3 | pages=4557–4574 | date=2022-11-05 | arxiv=2206.05258 | bibcode=2022MNRAS.517.4557E | doi=10.1093/mnras/stac2908 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/517/3/4557/6795240 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=GentileFusillo2021> {{cite journal | last1=Gentile Fusillo | first1=N P | last2=Tremblay | first2=P-E | last3=Cukanovaite | first3=E | last4=Vorontseva | first4=A | last5=Lallement | first5=R | last6=Hollands | first6=M | last7=Gänsicke | first7=B T | last8=Burdge | first8=K B | last9=McCleery | first9=J | last10=Jordan | first10=S | display-authors=3 | title=A catalogue of white dwarfs in Gaia EDR3 | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=508 | issue=3 | pages=3877–3896 | date=2021-10-22 | arxiv=2106.07669 | bibcode=2021MNRAS.508.3877G | doi=10.1093/mnras/stab2672 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/508/3/3877/6373953 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Harris2003> {{cite journal | last1=Harris | first1=Hugh C. | last2=Liebert | first2=James | last3=Kleinman | first3=S. J. | last4=Nitta | first4=Atsuko | last5=Anderson | first5=Scott F. | last6=Knapp | first6=Gillian R. | last7=Krzesiski | first7=Jurek | last8=Schmidt | first8=Gary | last9=Strauss | first9=Michael A. | last10=Vanden Berk | first10=Dan | last11=Eisenstein | first11=Daniel | last12=Hawley | first12=Suzanne | last13=Margon | first13=Bruce | last14=Munn | first14=Jeffrey A. | last15=Silvestri | first15=Nicole M. | last16=Smith | first16=J. Allyn | last17=Szkody | first17=Paula | last18=Collinge | first18=Matthew J. | last19=Dahn | first19=Conard C. | last20=Fan | first20=Xiaohui | last21=Hall | first21=Patrick B. | last22=Schneider | first22=Donald P. | last23=Brinkmann | first23=J. | last24=Burles | first24=Scott | last25=Gunn | first25=James E. | last26=Hennessy | first26=Gregory S. | last27=Hindsley | first27=Robert | last28=Ivezi | first28=Zeljko | last29=Kent | first29=Stephen | last30=Lamb | first30=Donald Q. | last31=Lupton | first31=Robert H. | last32=Nichol | first32=R. C. | last33=Pier | first33=Jeffrey R. | last34=Schlegel | first34=David J. | last35=SubbaRao | first35=Mark | last36=Uomoto | first36=Alan | last37=Yanny | first37=Brian | last38=York | first38=Donald G. | display-authors=3 | title=An Initial Survey of White Dwarfs in the Sloan Digital Sky Survey | journal=The Astronomical Journal | volume=126 | issue=2 | pages=1023–1040 | date=2003 | bibcode=2003AJ....126.1023H | doi=10.1086/376842 | arxiv=astro-ph/0305347 | issn=0004-6256 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/376842 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Hollands2021> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A. | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T. | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Gentile-Fusillo | first5=Nicola Pietro | display-authors=3 | title=Alkali metals in white dwarf atmospheres as tracers of ancient planetary crusts | journal=Nature Astronomy | volume=5 | issue=5 | pages=451–459 | date=2021-02-11 | arxiv=2101.01225 | bibcode=2021NatAs...5..451H | doi=10.1038/s41550-020-01296-7 | issn=2397-3366 | url=https://www.nature.com/articles/s41550-020-01296-7 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Hollands2026> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A | last2=Gänsicke | first2=Boris T | last3=Tremblay | first3=Pier-Emmanuel | last4=Koester | first4=Detlev | display-authors=3 | title=Any colour you like: the diverse chromaticities of white dwarfs | journal=RAS Techniques and Instruments | volume=5 | article-number=rzag069 | date=2026-01-06 | arxiv=2610.18966 | doi=10.1093/rasti/rzag069 | doi-access=free | issn=2752-8200 }}</ref> <ref name=Hollands2026_PR_UWarwick> {{cite news | last1=Higgs | first1=Matt | title=Astronomers reveal surprising true colours of white dwarfs | url=https://warwick.ac.uk/news/pressreleases/astronomers-reveal-true-colours-of-white-dwarf-stars | access-date=16 October 2026 | work=University of Warwick }}</ref> <ref name=Kaiser2021> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=B. C. | last2=Clemens | first2=J. C. | last3=Blouin | first3=S. | last4=Dufour | first4=P. | last5=Hegedus | first5=R. J. | last6=Reding | first6=J. S. | last7=Bédard | first7=A. | display-authors=3 | title=Lithium pollution of a white dwarf records the accretion of an extrasolar planetesimal | journal=Science | volume=371 | issue=6525 | pages=168–172 | date=2021-01-08 | arxiv=2012.12900 | bibcode=2021Sci...371..168K | doi=10.1126/science.abd1714 | pmid=33335019 | issn=0036-8075 | url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.abd1714 | access-date=2026-10-17}}</ref> <ref name=Kaiser2025> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=Benjamin C. | last2=Clemens | first2=J. Christopher | last3=Blouin | first3=Simon | last4=Dennihy | first4=Erik | last5=Dufour | first5=Patrick | last6=Hegedus | first6=Ryan J. | last7=Reding | first7=Joshua S. | display-authors=3 | title=The Origins of Lithium Enhancement in Polluted White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal | volume=979 | issue=2 | page=111 | date=2025-02-01 | arxiv=2412.01878 | bibcode=2025ApJ...979..111K | doi=10.3847/1538-4357/ad9a6d | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=McCook1999> {{cite journal | last1=McCook | first1=George P. | last2=Sion | first2=Edward M. | title=A Catalog of Spectroscopically Identified White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal Supplement Series | volume=121 | issue=1 | pages=1–130 | date=1999 | bibcode=1999ApJS..121....1M | doi=10.1086/313186 | issn=0067-0049 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/313186 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=NASA_MCKSION> {{cite web | title=McCook-Sion White Dwarf Catalog (Web Version) | website=HEASARC | date=2014-04-25 | url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/mcksion.html | access-date=2026-10-17 }}</ref> </references> [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] 7sddd0s8amekdhvpek0w7kf0v6hd3zn 9495062 9495061 2026-10-18T05:27:35Z Xhhxhhx 237449 9495062 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo=WD J1330+6435 |Konstelacio=Drako |Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png |Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj) |Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}<ref name=GaiaDR3/> |Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′<ref name=GaiaDR3/> |Spektroklaso=DZ<ref name=GentileFusillo2021/> |Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574<ref name=GaiaDR3/> |Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Epoko=J2000 |Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]]) |Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}<ref name=Kaiser2025/> |Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]<ref name=Blouin2019/> |Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]<ref name=Kaiser2025/> |Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]<ref name=Blouin2019/> |Kategorio=Blanka nano |Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69 }}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelsistemo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verde pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero.<ref name=Hollands2026/><ref name=Hollands2026_PR_UWarwick/> Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[koloronuanco]].<ref>{{Cite web |last=iain.todd@ourmedia.co.uk |date=2026-10-16 |title=They've done it. Scientists have found a green star. Here's the science behind the new discovery and the technicolour cosmos |url=https://www.skyatnightmagazine.com/news/green-star-white-dwarf-discovery |access-date=2026-10-17 |website=BBC Sky at Night Magazine |language=en}}</ref> == Nomoj == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'',<ref name=Elms2022/><ref name=Hollands2026/> indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69''<ref name=Hollands2021/> aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'',<ref name=Kaiser2021/><ref name=SIMBAD/> ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]].<ref name=NASA_MCKSION/> Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950.<ref name=McCook1999/> == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. La [[efika temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]].<ref name=Kaiser2021/><ref name=Hollands2026/> WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn.<ref name=GentileFusillo2021/> Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]].<ref name=Harris2003/><ref name=Hollands2021/><ref name=Kaiser2021/> Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj.<ref name=Hollands2021/> La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda.<ref name=Hollands2026/> La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj.<ref name=Kaiser2025/> ==Referencoj== <references> <ref name=GaiaDR3>{{Cite Gaia DR3|1666074615061406336}}</ref> <ref name=SIMBAD> {{cite web | url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=SDSS%20J133001.13%2b643523.7 | title=SDSS J133001.13+643523.7 -- White Dwarf | work=SIMBAD | publisher=[[Centre de Données astronomiques de Strasbourg]] | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Blouin2019> {{cite journal | last1=Blouin | first1=S. | last2=Dufour | first2=P. | last3=Allard | first3=N. F. | last4=Salim | first4=S. | last5=Rich | first5=R. M. | last6=Koopmans | first6=L. V. E. | display-authors=3 | title=A New Generation of Cool White Dwarf Atmosphere Models. III. WD J2356–209: Accretion of a Planetesimal with an Unusual Composition | journal=The Astrophysical Journal | volume=872 | issue=2 | page=188 | date=2019-02-20 | arxiv=1902.03219 | bibcode=2019ApJ...872..188B | doi=10.3847/1538-4357/ab0081 | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=Elms2022> {{cite journal | last1=Elms | first1=Abbigail K | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Hollands | first5=Mark A | last6=Gentile Fusillo | first6=Nicola Pietro | last7=Cunningham | first7=Tim | last8=Apps | first8=Kevin | display-authors=3 | title=Spectral analysis of ultra-cool white dwarfs polluted by planetary debris | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=517 | issue=3 | pages=4557–4574 | date=2022-11-05 | arxiv=2206.05258 | bibcode=2022MNRAS.517.4557E | doi=10.1093/mnras/stac2908 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/517/3/4557/6795240 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=GentileFusillo2021> {{cite journal | last1=Gentile Fusillo | first1=N P | last2=Tremblay | first2=P-E | last3=Cukanovaite | first3=E | last4=Vorontseva | first4=A | last5=Lallement | first5=R | last6=Hollands | first6=M | last7=Gänsicke | first7=B T | last8=Burdge | first8=K B | last9=McCleery | first9=J | last10=Jordan | first10=S | display-authors=3 | title=A catalogue of white dwarfs in Gaia EDR3 | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=508 | issue=3 | pages=3877–3896 | date=2021-10-22 | arxiv=2106.07669 | bibcode=2021MNRAS.508.3877G | doi=10.1093/mnras/stab2672 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/508/3/3877/6373953 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Harris2003> {{cite journal | last1=Harris | first1=Hugh C. | last2=Liebert | first2=James | last3=Kleinman | first3=S. J. | last4=Nitta | first4=Atsuko | last5=Anderson | first5=Scott F. | last6=Knapp | first6=Gillian R. | last7=Krzesiski | first7=Jurek | last8=Schmidt | first8=Gary | last9=Strauss | first9=Michael A. | last10=Vanden Berk | first10=Dan | last11=Eisenstein | first11=Daniel | last12=Hawley | first12=Suzanne | last13=Margon | first13=Bruce | last14=Munn | first14=Jeffrey A. | last15=Silvestri | first15=Nicole M. | last16=Smith | first16=J. Allyn | last17=Szkody | first17=Paula | last18=Collinge | first18=Matthew J. | last19=Dahn | first19=Conard C. | last20=Fan | first20=Xiaohui | last21=Hall | first21=Patrick B. | last22=Schneider | first22=Donald P. | last23=Brinkmann | first23=J. | last24=Burles | first24=Scott | last25=Gunn | first25=James E. | last26=Hennessy | first26=Gregory S. | last27=Hindsley | first27=Robert | last28=Ivezi | first28=Zeljko | last29=Kent | first29=Stephen | last30=Lamb | first30=Donald Q. | last31=Lupton | first31=Robert H. | last32=Nichol | first32=R. C. | last33=Pier | first33=Jeffrey R. | last34=Schlegel | first34=David J. | last35=SubbaRao | first35=Mark | last36=Uomoto | first36=Alan | last37=Yanny | first37=Brian | last38=York | first38=Donald G. | display-authors=3 | title=An Initial Survey of White Dwarfs in the Sloan Digital Sky Survey | journal=The Astronomical Journal | volume=126 | issue=2 | pages=1023–1040 | date=2003 | bibcode=2003AJ....126.1023H | doi=10.1086/376842 | arxiv=astro-ph/0305347 | issn=0004-6256 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/376842 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Hollands2021> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A. | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T. | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Gentile-Fusillo | first5=Nicola Pietro | display-authors=3 | title=Alkali metals in white dwarf atmospheres as tracers of ancient planetary crusts | journal=Nature Astronomy | volume=5 | issue=5 | pages=451–459 | date=2021-02-11 | arxiv=2101.01225 | bibcode=2021NatAs...5..451H | doi=10.1038/s41550-020-01296-7 | issn=2397-3366 | url=https://www.nature.com/articles/s41550-020-01296-7 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Hollands2026> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A | last2=Gänsicke | first2=Boris T | last3=Tremblay | first3=Pier-Emmanuel | last4=Koester | first4=Detlev | display-authors=3 | title=Any colour you like: the diverse chromaticities of white dwarfs | journal=RAS Techniques and Instruments | volume=5 | article-number=rzag069 | date=2026-01-06 | arxiv=2610.18966 | doi=10.1093/rasti/rzag069 | doi-access=free | issn=2752-8200 }}</ref> <ref name=Hollands2026_PR_UWarwick> {{cite news | last1=Higgs | first1=Matt | title=Astronomers reveal surprising true colours of white dwarfs | url=https://warwick.ac.uk/news/pressreleases/astronomers-reveal-true-colours-of-white-dwarf-stars | access-date=16 October 2026 | work=University of Warwick }}</ref> <ref name=Kaiser2021> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=B. C. | last2=Clemens | first2=J. C. | last3=Blouin | first3=S. | last4=Dufour | first4=P. | last5=Hegedus | first5=R. J. | last6=Reding | first6=J. S. | last7=Bédard | first7=A. | display-authors=3 | title=Lithium pollution of a white dwarf records the accretion of an extrasolar planetesimal | journal=Science | volume=371 | issue=6525 | pages=168–172 | date=2021-01-08 | arxiv=2012.12900 | bibcode=2021Sci...371..168K | doi=10.1126/science.abd1714 | pmid=33335019 | issn=0036-8075 | url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.abd1714 | access-date=2026-10-17}}</ref> <ref name=Kaiser2025> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=Benjamin C. | last2=Clemens | first2=J. Christopher | last3=Blouin | first3=Simon | last4=Dennihy | first4=Erik | last5=Dufour | first5=Patrick | last6=Hegedus | first6=Ryan J. | last7=Reding | first7=Joshua S. | display-authors=3 | title=The Origins of Lithium Enhancement in Polluted White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal | volume=979 | issue=2 | page=111 | date=2025-02-01 | arxiv=2412.01878 | bibcode=2025ApJ...979..111K | doi=10.3847/1538-4357/ad9a6d | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=McCook1999> {{cite journal | last1=McCook | first1=George P. | last2=Sion | first2=Edward M. | title=A Catalog of Spectroscopically Identified White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal Supplement Series | volume=121 | issue=1 | pages=1–130 | date=1999 | bibcode=1999ApJS..121....1M | doi=10.1086/313186 | issn=0067-0049 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/313186 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=NASA_MCKSION> {{cite web | title=McCook-Sion White Dwarf Catalog (Web Version) | website=HEASARC | date=2014-04-25 | url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/mcksion.html | access-date=2026-10-17 }}</ref> </references> [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] rh2suj93gbqpqh0d5kdfy2se2abq1hj 9495123 9495062 2026-10-18T09:59:30Z Xhhxhhx 237449 9495123 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo=WD J1330+6435 |Konstelacio=Drako |Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png |Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj) |Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}<ref name=GaiaDR3/> |Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′<ref name=GaiaDR3/> |Spektroklaso=DZ<ref name=GentileFusillo2021/> |Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574<ref name=GaiaDR3/> |Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Epoko=J2000 |Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]]) |Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}<ref name=Kaiser2025/> |Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]<ref name=Blouin2019/> |Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]<ref name=Kaiser2025/> |Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]<ref name=Blouin2019/> |Kategorio=Blanka nano |Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69 }}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelsistemo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verde pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero.<ref name=Hollands2026/><ref name=Hollands2026_PR_UWarwick/> Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[koloronuanco]].<ref>{{Cite web |last=iain.todd@ourmedia.co.uk |date=2026-10-16 |title=They've done it. Scientists have found a green star. Here's the science behind the new discovery and the technicolour cosmos |url=https://www.skyatnightmagazine.com/news/green-star-white-dwarf-discovery |access-date=2026-10-17 |website=BBC Sky at Night Magazine |language=en}}</ref> == Nomoj == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'',<ref name=Elms2022/><ref name=Hollands2026/> indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69''<ref name=Hollands2021/> aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'',<ref name=Kaiser2021/><ref name=SIMBAD/> ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]].<ref name=NASA_MCKSION/> Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950.<ref name=McCook1999/> == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. La [[efika temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]].<ref name=Kaiser2021/><ref name=Hollands2026/> WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn.<ref name=GentileFusillo2021/> Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]].<ref name=Harris2003/><ref name=Hollands2021/><ref name=Kaiser2021/> Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj.<ref name=Hollands2021/> La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verda.<ref name=Hollands2026/> La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj.<ref name=Kaiser2025/> ==Referencoj== <references> <ref name=GaiaDR3> {{cite journal | author1=Gaia Collaboration | last2=Vallenari | first2=A. | last3=Brown | first3=A. G. A. | last4=Prusti | first4=T. | last5=de Bruijne | first5=J. H. J. | last6=Arenou | first6=F. | last7=Babusiaux | first7=C. | last8=Biermann | first8=M. | last9=Creevey | first9=O. L. | last10=Ducourant | first10=C. | last11=Evans | first11=D. W. | last12=Eyer | first12=L. | last13=Guerra | first13=R. | last14=Hutton | first14=A. | last15=Jordi | first15=C. | last16=Klioner | first16=S. A. | last17=Lammers | first17=U. L. | last18=Lindegren | first18=L. | last19=Luri | first19=X. | last20=Mignard | first20=F. | last21=Panem | first21=C. | last22=Pourbaix | first22=D. | last23=Randich | first23=S. | last24=Sartoretti | first24=P. | last25=Soubiran | first25=C. | last26=Tanga | first26=P. | last27=Walton | first27=N. A. | last28=Bailer-Jones | first28=C. A. L. | last29=Bastian | first29=U. | last30=Drimmel | first30=R. | last31=Jansen | first31=F. | last32=Katz | first32=D. | last33=Lattanzi | first33=M. G. | last34=van Leeuwen | first34=F. | last35=Bakker | first35=J. | last36=Cacciari | first36=C. | last37=Castañeda | first37=J. | last38=De Angeli | first38=F. | last39=Fabricius | first39=C. | last40=Fouesneau | first40=M. | last41=Frémat | first41=Y. | last42=Galluccio | first42=L. | last43=Guerrier | first43=A. | last44=Heiter | first44=U. | last45=Masana | first45=E. | last46=Messineo | first46=R. | last47=Mowlavi | first47=N. | last48=Nicolas | first48=C. | last49=Nienartowicz | first49=K. | last50=Pailler | first50=F. | last51=Panuzzo | first51=P. | last52=Riclet | first52=F. | last53=Roux | first53=W. | last54=Seabroke | first54=G. M. | last55=Sordo | first55=R. | last56=Thévenin | first56=F. | last57=Gracia-Abril | first57=G. | last58=Portell | first58=J. | last59=Teyssier | first59=D. | last60=Altmann | first60=M. | last61=Andrae | first61=R. | last62=Audard | first62=M. | last63=Bellas-Velidis | first63=I. | last64=Benson | first64=K. | last65=Berthier | first65=J. | last66=Blomme | first66=R. | last67=Burgess | first67=P. W. | last68=Busonero | first68=D. | last69=Busso | first69=G. | last70=Cánovas | first70=H. | last71=Carry | first71=B. | last72=Cellino | first72=A. | last73=Cheek | first73=N. | last74=Clementini | first74=G. | last75=Damerdji | first75=Y. | last76=Davidson | first76=M. | last77=de Teodoro | first77=P. | last78=Nuñez Campos | first78=M. | last79=Delchambre | first79=L. | last80=Dell’Oro | first80=A. | last81=Esquej | first81=P. | last82=Fernández-Hernández | first82=J. | last83=Fraile | first83=E. | last84=Garabato | first84=D. | last85=García-Lario | first85=P. | last86=Gosset | first86=E. | last87=Haigron | first87=R. | last88=Halbwachs | first88=J.-L. | last89=Hambly | first89=N. C. | last90=Harrison | first90=D. L. | last91=Hernández | first91=J. | last92=Hestroffer | first92=D. | last93=Hodgkin | first93=S. T. | last94=Holl | first94=B. | last95=Janßen | first95=K. | last96=Jevardat de Fombelle | first96=G. | last97=Jordan | first97=S. | last98=Krone-Martins | first98=A. | last99=Lanzafame | first99=A. C. | last100=Löffler | first100=W. | last101=Marchal | first101=O. | last102=Marrese | first102=P. M. | last103=Moitinho | first103=A. | last104=Muinonen | first104=K. | last105=Osborne | first105=P. | last106=Pancino | first106=E. | last107=Pauwels | first107=T. | last108=Recio-Blanco | first108=A. | last109=Reylé | first109=C. | last110=Riello | first110=M. | last111=Rimoldini | first111=L. | last112=Roegiers | first112=T. | last113=Rybizki | first113=J. | last114=Sarro | first114=L. M. | last115=Siopis | first115=C. | last116=Smith | first116=M. | last117=Sozzetti | first117=A. | last118=Utrilla | first118=E. | last119=van Leeuwen | first119=M. | last120=Abbas | first120=U. | last121=Ábrahám | first121=P. | last122=Abreu Aramburu | first122=A. | last123=Aerts | first123=C. | last124=Aguado | first124=J. J. | last125=Ajaj | first125=M. | last126=Aldea-Montero | first126=F. | last127=Altavilla | first127=G. | last128=Álvarez | first128=M. A. | last129=Alves | first129=J. | last130=Anders | first130=F. | last131=Anderson | first131=R. I. | last132=Anglada Varela | first132=E. | last133=Antoja | first133=T. | last134=Baines | first134=D. | last135=Baker | first135=S. G. | last136=Balaguer-Núñez | first136=L. | last137=Balbinot | first137=E. | last138=Balog | first138=Z. | last139=Barache | first139=C. | last140=Barbato | first140=D. | last141=Barros | first141=M. | last142=Barstow | first142=M. A. | last143=Bartolomé | first143=S. | last144=Bassilana | first144=J.-L. | last145=Bauchet | first145=N. | last146=Becciani | first146=U. | last147=Bellazzini | first147=M. | last148=Berihuete | first148=A. | last149=Bernet | first149=M. | last150=Bertone | first150=S. | last151=Bianchi | first151=L. | last152=Binnenfeld | first152=A. | last153=Blanco-Cuaresma | first153=S. | last154=Blazere | first154=A. | last155=Boch | first155=T. | last156=Bombrun | first156=A. | last157=Bossini | first157=D. | last158=Bouquillon | first158=S. | last159=Bragaglia | first159=A. | last160=Bramante | first160=L. | last161=Breedt | first161=E. | last162=Bressan | first162=A. | last163=Brouillet | first163=N. | last164=Brugaletta | first164=E. | last165=Bucciarelli | first165=B. | last166=Burlacu | first166=A. | last167=Butkevich | first167=A. G. | last168=Buzzi | first168=R. | last169=Caffau | first169=E. | last170=Cancelliere | first170=R. | last171=Cantat-Gaudin | first171=T. | last172=Carballo | first172=R. | last173=Carlucci | first173=T. | last174=Carnerero | first174=M. I. | last175=Carrasco | first175=J. M. | last176=Casamiquela | first176=L. | last177=Castellani | first177=M. | last178=Castro-Ginard | first178=A. | last179=Chaoul | first179=L. | last180=Charlot | first180=P. | last181=Chemin | first181=L. | last182=Chiaramida | first182=V. | last183=Chiavassa | first183=A. | last184=Chornay | first184=N. | last185=Comoretto | first185=G. | last186=Contursi | first186=G. | last187=Cooper | first187=W. J. | last188=Cornez | first188=T. | last189=Cowell | first189=S. | last190=Crifo | first190=F. | last191=Cropper | first191=M. | last192=Crosta | first192=M. | last193=Crowley | first193=C. | last194=Dafonte | first194=C. | last195=Dapergolas | first195=A. | last196=David | first196=M. | last197=David | first197=P. | last198=de Laverny | first198=P. | last199=De Luise | first199=F. | last200=De March | first200=R. | last201=De Ridder | first201=J. | last202=de Souza | first202=R. | last203=de Torres | first203=A. | last204=del Peloso | first204=E. F. | last205=del Pozo | first205=E. | last206=Delbo | first206=M. | last207=Delgado | first207=A. | last208=Delisle | first208=J.-B. | last209=Demouchy | first209=C. | last210=Dharmawardena | first210=T. E. | last211=Di Matteo | first211=P. | last212=Diakite | first212=S. | last213=Diener | first213=C. | last214=Distefano | first214=E. | last215=Dolding | first215=C. | last216=Edvardsson | first216=B. | last217=Enke | first217=H. | last218=Fabre | first218=C. | last219=Fabrizio | first219=M. | last220=Faigler | first220=S. | last221=Fedorets | first221=G. | last222=Fernique | first222=P. | last223=Fienga | first223=A. | last224=Figueras | first224=F. | last225=Fournier | first225=Y. | last226=Fouron | first226=C. | last227=Fragkoudi | first227=F. | last228=Gai | first228=M. | last229=Garcia-Gutierrez | first229=A. | last230=Garcia-Reinaldos | first230=M. | last231=García-Torres | first231=M. | last232=Garofalo | first232=A. | last233=Gavel | first233=A. | last234=Gavras | first234=P. | last235=Gerlach | first235=E. | last236=Geyer | first236=R. | last237=Giacobbe | first237=P. | last238=Gilmore | first238=G. | last239=Girona | first239=S. | last240=Giuffrida | first240=G. | last241=Gomel | first241=R. | last242=Gomez | first242=A. | last243=González-Núñez | first243=J. | last244=González-Santamaría | first244=I. | last245=González-Vidal | first245=J. J. | last246=Granvik | first246=M. | last247=Guillout | first247=P. | last248=Guiraud | first248=J. | last249=Gutiérrez-Sánchez | first249=R. | last250=Guy | first250=L. P. | last251=Hatzidimitriou | first251=D. | last252=Hauser | first252=M. | last253=Haywood | first253=M. | last254=Helmer | first254=A. | last255=Helmi | first255=A. | last256=Sarmiento | first256=M. H. | last257=Hidalgo | first257=S. L. | last258=Hilger | first258=T. | last259=Hładczuk | first259=N. | last260=Hobbs | first260=D. | last261=Holland | first261=G. | last262=Huckle | first262=H. E. | last263=Jardine | first263=K. | last264=Jasniewicz | first264=G. | last265=Jean-Antoine Piccolo | first265=A. | last266=Jiménez-Arranz | first266=ó. | last267=Jorissen | first267=A. | last268=Juaristi Campillo | first268=J. | last269=Julbe | first269=F. | last270=Karbevska | first270=L. | last271=Kervella | first271=P. | last272=Khanna | first272=S. | last273=Kontizas | first273=M. | last274=Kordopatis | first274=G. | last275=Korn | first275=A. J. | last276=Kóspál | first276=á | last277=Kostrzewa-Rutkowska | first277=Z. | last278=Kruszyńska | first278=K. | last279=Kun | first279=M. | last280=Laizeau | first280=P. | last281=Lambert | first281=S. | last282=Lanza | first282=A. F. | last283=Lasne | first283=Y. | last284=Le Campion | first284=J.-F. | last285=Lebreton | first285=Y. | last286=Lebzelter | first286=T. | last287=Leccia | first287=S. | last288=Leclerc | first288=N. | last289=Lecoeur-Taibi | first289=I. | last290=Liao | first290=S. | last291=Licata | first291=E. L. | last292=Lindstrøm | first292=H. E. P. | last293=Lister | first293=T. A. | last294=Livanou | first294=E. | last295=Lobel | first295=A. | last296=Lorca | first296=A. | last297=Loup | first297=C. | last298=Madrero Pardo | first298=P. | last299=Magdaleno Romeo | first299=A. | last300=Managau | first300=S. | last301=Mann | first301=R. G. | last302=Manteiga | first302=M. | last303=Marchant | first303=J. M. | last304=Marconi | first304=M. | last305=Marcos | first305=J. | last306=Marcos Santos | first306=M. M. S. | last307=Marín Pina | first307=D. | last308=Marinoni | first308=S. | last309=Marocco | first309=F. | last310=Marshall | first310=D. J. | last311=Martin Polo | first311=L. | last312=Martín-Fleitas | first312=J. M. | last313=Marton | first313=G. | last314=Mary | first314=N. | last315=Masip | first315=A. | last316=Massari | first316=D. | last317=Mastrobuono-Battisti | first317=A. | last318=Mazeh | first318=T. | last319=McMillan | first319=P. J. | last320=Messina | first320=S. | last321=Michalik | first321=D. | last322=Millar | first322=N. R. | last323=Mints | first323=A. | last324=Molina | first324=D. | last325=Molinaro | first325=R. | last326=Molnár | first326=L. | last327=Monari | first327=G. | last328=Monguió | first328=M. | last329=Montegriffo | first329=P. | last330=Montero | first330=A. | last331=Mor | first331=R. | last332=Mora | first332=A. | last333=Morbidelli | first333=R. | last334=Morel | first334=T. | last335=Morris | first335=D. | last336=Muraveva | first336=T. | last337=Murphy | first337=C. P. | last338=Musella | first338=I. | last339=Nagy | first339=Z. | last340=Noval | first340=L. | last341=Ocaña | first341=F. | last342=Ogden | first342=A. | last343=Ordenovic | first343=C. | last344=Osinde | first344=J. O. | last345=Pagani | first345=C. | last346=Pagano | first346=I. | last347=Palaversa | first347=L. | last348=Palicio | first348=P. A. | last349=Pallas-Quintela | first349=L. | last350=Panahi | first350=A. | last351=Payne-Wardenaar | first351=S. | last352=Peñalosa Esteller | first352=X. | last353=Penttilä | first353=A. | last354=Pichon | first354=B. | last355=Piersimoni | first355=A. M. | last356=Pineau | first356=F.-X. | last357=Plachy | first357=E. | last358=Plum | first358=G. | last359=Poggio | first359=E. | last360=Prša | first360=A. | last361=Pulone | first361=L. | last362=Racero | first362=E. | last363=Ragaini | first363=S. | last364=Rainer | first364=M. | last365=Raiteri | first365=C. M. | last366=Rambaux | first366=N. | last367=Ramos | first367=P. | last368=Ramos-Lerate | first368=M. | last369=Re Fiorentin | first369=P. | last370=Regibo | first370=S. | last371=Richards | first371=P. J. | last372=Rios Diaz | first372=C. | last373=Ripepi | first373=V. | last374=Riva | first374=A. | last375=Rix | first375=H.-W. | last376=Rixon | first376=G. | last377=Robichon | first377=N. | last378=Robin | first378=A. C. | last379=Robin | first379=C. | last380=Roelens | first380=M. | last381=Rogues | first381=H. R. O. | last382=Rohrbasser | first382=L. | last383=Romero-Gómez | first383=M. | last384=Rowell | first384=N. | last385=Royer | first385=F. | last386=Ruz Mieres | first386=D. | last387=Rybicki | first387=K. A. | last388=Sadowski | first388=G. | last389=Sáez Núñez | first389=A. | last390=Sagristà Sellés | first390=A. | last391=Sahlmann | first391=J. | last392=Salguero | first392=E. | last393=Samaras | first393=N. | last394=Sanchez Gimenez | first394=V. | last395=Sanna | first395=N. | last396=Santoveña | first396=R. | last397=Sarasso | first397=M. | last398=Schultheis | first398=M. | last399=Sciacca | first399=E. | last400=Segol | first400=M. | last401=Segovia | first401=J. C. | last402=Ségransan | first402=D. | last403=Semeux | first403=D. | last404=Shahaf | first404=S. | last405=Siddiqui | first405=H. I. | last406=Siebert | first406=A. | last407=Siltala | first407=L. | last408=Silvelo | first408=A. | last409=Slezak | first409=E. | last410=Slezak | first410=I. | last411=Smart | first411=R. L. | last412=Snaith | first412=O. N. | last413=Solano | first413=E. | last414=Solitro | first414=F. | last415=Souami | first415=D. | last416=Souchay | first416=J. | last417=Spagna | first417=A. | last418=Spina | first418=L. | last419=Spoto | first419=F. | last420=Steele | first420=I. A. | last421=Steidelmüller | first421=H. | last422=Stephenson | first422=C. A. | last423=Süveges | first423=M. | last424=Surdej | first424=J. | last425=Szabados | first425=L. | last426=Szegedi-Elek | first426=E. | last427=Taris | first427=F. | last428=Taylor | first428=M. B. | last429=Teixeira | first429=R. | last430=Tolomei | first430=L. | last431=Tonello | first431=N. | last432=Torra | first432=F. | last433=Torra | first433=J. | last434=Torralba Elipe | first434=G. | last435=Trabucchi | first435=M. | last436=Tsounis | first436=A. T. | last437=Turon | first437=C. | last438=Ulla | first438=A. | last439=Unger | first439=N. | last440=Vaillant | first440=M. V. | last441=van Dillen | first441=E. | last442=van Reeven | first442=W. | last443=Vanel | first443=O. | last444=Vecchiato | first444=A. | last445=Viala | first445=Y. | last446=Vicente | first446=D. | last447=Voutsinas | first447=S. | last448=Weiler | first448=M. | last449=Wevers | first449=T. | last450=Wyrzykowski | first450=ł. | last451=Yoldas | first451=A. | last452=Yvard | first452=P. | last453=Zhao | first453=H. | last454=Zorec | first454=J. | last455=Zucker | first455=S. | last456=Zwitter | first456=T. | title=Gaia Data Release 3: Summary of the content and survey properties | journal=Astronomy & Astrophysics | volume=674 | date=2023 | issn=0004-6361 | doi=10.1051/0004-6361/202243940 | page=A1 | url=https://www.aanda.org/10.1051/0004-6361/202243940 | access-date=2026-10-18}} </ref> <ref name=SIMBAD> {{cite web | url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=SDSS%20J133001.13%2b643523.7 | title=SDSS J133001.13+643523.7 -- White Dwarf | work=SIMBAD | publisher=[[Centre de Données astronomiques de Strasbourg]] | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Blouin2019> {{cite journal | last1=Blouin | first1=S. | last2=Dufour | first2=P. | last3=Allard | first3=N. F. | last4=Salim | first4=S. | last5=Rich | first5=R. M. | last6=Koopmans | first6=L. V. E. | display-authors=3 | title=A New Generation of Cool White Dwarf Atmosphere Models. III. WD J2356–209: Accretion of a Planetesimal with an Unusual Composition | journal=The Astrophysical Journal | volume=872 | issue=2 | page=188 | date=2019-02-20 | arxiv=1902.03219 | bibcode=2019ApJ...872..188B | doi=10.3847/1538-4357/ab0081 | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=Elms2022> {{cite journal | last1=Elms | first1=Abbigail K | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Hollands | first5=Mark A | last6=Gentile Fusillo | first6=Nicola Pietro | last7=Cunningham | first7=Tim | last8=Apps | first8=Kevin | display-authors=3 | title=Spectral analysis of ultra-cool white dwarfs polluted by planetary debris | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=517 | issue=3 | pages=4557–4574 | date=2022-11-05 | arxiv=2206.05258 | bibcode=2022MNRAS.517.4557E | doi=10.1093/mnras/stac2908 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/517/3/4557/6795240 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=GentileFusillo2021> {{cite journal | last1=Gentile Fusillo | first1=N P | last2=Tremblay | first2=P-E | last3=Cukanovaite | first3=E | last4=Vorontseva | first4=A | last5=Lallement | first5=R | last6=Hollands | first6=M | last7=Gänsicke | first7=B T | last8=Burdge | first8=K B | last9=McCleery | first9=J | last10=Jordan | first10=S | display-authors=3 | title=A catalogue of white dwarfs in Gaia EDR3 | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=508 | issue=3 | pages=3877–3896 | date=2021-10-22 | arxiv=2106.07669 | bibcode=2021MNRAS.508.3877G | doi=10.1093/mnras/stab2672 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/508/3/3877/6373953 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Harris2003> {{cite journal | last1=Harris | first1=Hugh C. | last2=Liebert | first2=James | last3=Kleinman | first3=S. J. | last4=Nitta | first4=Atsuko | last5=Anderson | first5=Scott F. | last6=Knapp | first6=Gillian R. | last7=Krzesiski | first7=Jurek | last8=Schmidt | first8=Gary | last9=Strauss | first9=Michael A. | last10=Vanden Berk | first10=Dan | last11=Eisenstein | first11=Daniel | last12=Hawley | first12=Suzanne | last13=Margon | first13=Bruce | last14=Munn | first14=Jeffrey A. | last15=Silvestri | first15=Nicole M. | last16=Smith | first16=J. Allyn | last17=Szkody | first17=Paula | last18=Collinge | first18=Matthew J. | last19=Dahn | first19=Conard C. | last20=Fan | first20=Xiaohui | last21=Hall | first21=Patrick B. | last22=Schneider | first22=Donald P. | last23=Brinkmann | first23=J. | last24=Burles | first24=Scott | last25=Gunn | first25=James E. | last26=Hennessy | first26=Gregory S. | last27=Hindsley | first27=Robert | last28=Ivezi | first28=Zeljko | last29=Kent | first29=Stephen | last30=Lamb | first30=Donald Q. | last31=Lupton | first31=Robert H. | last32=Nichol | first32=R. C. | last33=Pier | first33=Jeffrey R. | last34=Schlegel | first34=David J. | last35=SubbaRao | first35=Mark | last36=Uomoto | first36=Alan | last37=Yanny | first37=Brian | last38=York | first38=Donald G. | display-authors=3 | title=An Initial Survey of White Dwarfs in the Sloan Digital Sky Survey | journal=The Astronomical Journal | volume=126 | issue=2 | pages=1023–1040 | date=2003 | bibcode=2003AJ....126.1023H | doi=10.1086/376842 | arxiv=astro-ph/0305347 | issn=0004-6256 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/376842 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Hollands2021> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A. | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T. | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Gentile-Fusillo | first5=Nicola Pietro | display-authors=3 | title=Alkali metals in white dwarf atmospheres as tracers of ancient planetary crusts | journal=Nature Astronomy | volume=5 | issue=5 | pages=451–459 | date=2021-02-11 | arxiv=2101.01225 | bibcode=2021NatAs...5..451H | doi=10.1038/s41550-020-01296-7 | issn=2397-3366 | url=https://www.nature.com/articles/s41550-020-01296-7 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Hollands2026> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A | last2=Gänsicke | first2=Boris T | last3=Tremblay | first3=Pier-Emmanuel | last4=Koester | first4=Detlev | display-authors=3 | title=Any colour you like: the diverse chromaticities of white dwarfs | journal=RAS Techniques and Instruments | volume=5 | article-number=rzag069 | date=2026-01-06 | arxiv=2610.18966 | doi=10.1093/rasti/rzag069 | doi-access=free | issn=2752-8200 }}</ref> <ref name=Hollands2026_PR_UWarwick> {{cite news | last1=Higgs | first1=Matt | title=Astronomers reveal surprising true colours of white dwarfs | url=https://warwick.ac.uk/news/pressreleases/astronomers-reveal-true-colours-of-white-dwarf-stars | access-date=16 October 2026 | work=University of Warwick }}</ref> <ref name=Kaiser2021> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=B. C. | last2=Clemens | first2=J. C. | last3=Blouin | first3=S. | last4=Dufour | first4=P. | last5=Hegedus | first5=R. J. | last6=Reding | first6=J. S. | last7=Bédard | first7=A. | display-authors=3 | title=Lithium pollution of a white dwarf records the accretion of an extrasolar planetesimal | journal=Science | volume=371 | issue=6525 | pages=168–172 | date=2021-01-08 | arxiv=2012.12900 | bibcode=2021Sci...371..168K | doi=10.1126/science.abd1714 | pmid=33335019 | issn=0036-8075 | url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.abd1714 | access-date=2026-10-17}}</ref> <ref name=Kaiser2025> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=Benjamin C. | last2=Clemens | first2=J. Christopher | last3=Blouin | first3=Simon | last4=Dennihy | first4=Erik | last5=Dufour | first5=Patrick | last6=Hegedus | first6=Ryan J. | last7=Reding | first7=Joshua S. | display-authors=3 | title=The Origins of Lithium Enhancement in Polluted White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal | volume=979 | issue=2 | page=111 | date=2025-02-01 | arxiv=2412.01878 | bibcode=2025ApJ...979..111K | doi=10.3847/1538-4357/ad9a6d | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=McCook1999> {{cite journal | last1=McCook | first1=George P. | last2=Sion | first2=Edward M. | title=A Catalog of Spectroscopically Identified White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal Supplement Series | volume=121 | issue=1 | pages=1–130 | date=1999 | bibcode=1999ApJS..121....1M | doi=10.1086/313186 | issn=0067-0049 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/313186 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=NASA_MCKSION> {{cite web | title=McCook-Sion White Dwarf Catalog (Web Version) | website=HEASARC | date=2014-04-25 | url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/mcksion.html | access-date=2026-10-17 }}</ref> </references> [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] i4rx8yt2nhaxsx1fyic70wkuji8ey0i 9495134 9495123 2026-10-18T10:17:30Z Xhhxhhx 237449 9495134 wikitext text/x-wiki {{Informkesto astronomia objekto |Nomo=WD J1330+6435 |Konstelacio=Drako |Bildo=Green_white_dwarf_WD_J1330%2B6435_spectrum_and_visualization.png |Bildo_priskribo=La videbla spektro de WD J1330+6435 maldekstras kaj la simulita koloro de la supraĵo dekstras (fare de Mark A. Hollands kaj aliaj) |Rektascensio={{RA|13|30|00.89502}}<ref name=GaiaDR3/> |Deklinacio=+64° 35′ 23.34744′′<ref name=GaiaDR3/> |Spektroklaso=DZ<ref name=GentileFusillo2021/> |Videbla_magnitudo=20.644 728 ± 0.009 574<ref name=GaiaDR3/> |Paralakso=11.5812 ± 0.7812 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Epoko=J2000 |Moviĝo_rektascensio=-110.630 ± 1.514 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Moviĝo_deklinacio=-23.300 ± 1.376 [[Arksekundo|miliarksekundoj]]<ref name=GaiaDR3/> |Distanco=280 ± 20 [[Lumjaro|lj]] (86 ± 6 [[Parseko|pc]]) |Maso=0.74 ± 0.10 {{Sm}}<ref name=Kaiser2025/> |Temperaturo=4310 ± 190 [[Kelvino|K]]<ref name=Blouin2019/> |Aĝo=9.1 (+1.1 / -0.5) [[Jaro|Gj]]<ref name=Kaiser2025/> |Falakcelo=8.26 ± 0.15 [[CGS|cgs]]<ref name=Blouin2019/> |Kategorio=Blanka nano |Aliaj_nomoj=[[Blanka nano|WD]] J133001.17+643523.69, [[Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] J133001.17+643523.69 }}'''WD J1330+6435''', ankaŭ konata kiel '''SDSS J1330+6435''', estas [[blanka nano]] situante 281.6 lumjaroj for de la [[Sunsistemo]] en la konstelacio [[Drako (konstelacio)|Drako]], iomete nordoriente for de [[Thuban|stelsistemo Thuban]] kaj preskaŭ rekte sude for de [[Kappa Draconis|stelo Kappa Draconis]]. Ĝi aspektas verde pro forta sorbado fare de [[natrio]] kaj [[kalcio]] en sia atmosfero.<ref name=Hollands2026/><ref name=Hollands2026_PR_UWarwick/> Ĝi estas la unua stelo trovita kun ĉi tiu [[koloronuanco]].<ref>{{Cite web |last=iain.todd@ourmedia.co.uk |date=2026-10-16 |title=They've done it. Scientists have found a green star. Here's the science behind the new discovery and the technicolour cosmos |url=https://www.skyatnightmagazine.com/news/green-star-white-dwarf-discovery |access-date=2026-10-17 |website=BBC Sky at Night Magazine |language=en}}</ref> == Nomoj == La nomo ''WD J1330+6435'', mallongigita de ''WD J133001.17+643523.69'',<ref name=Elms2022/><ref name=Hollands2026/> indikas ke ĝi estas blanka nano situante ĉe rekta ascensio de {{RA|13|30}} kaj deklinacio de {{DEK|+64|35}}. Ĝi estas kelkfoje nomata per sia nomo fare de [[Sloan Digital Sky Survey]] kiel ''SDSS J133001.17+643523.69''<ref name=Hollands2021/> aŭ ''SDSS J133001.13+643523.7'',<ref name=Kaiser2021/><ref name=SIMBAD/> ambaŭ mallongigitas al ''SDSS J1330+6435'' . La stelo estas listigita fare de [[SIMBAD]] kiel ''WD 1328+648'' laŭ la [[McCook-Sion Katalogo de Blankaj Nanoj]].<ref name=NASA_MCKSION/> Ĝi indikas la pozicion de la stelo je epoko 1950.<ref name=McCook1999/> == Ecoj == WD J1330+6435 estas blanka nano kiu elradias sian restantan varmon kaj malvarmiĝas anstataŭ farado de energio per [[nuklea fuzio]]. La [[efika temperaturo]] de ĉi tiu stelo estas relative malalta kaj estas nur ĉirkaŭ 4300 [[Kelvino|K]].<ref name=Kaiser2021/><ref name=Hollands2026/> WD J1330+6435 havas [[Klasigo de steloj|spektroklaso]] DZ kiu indikas ke ĝi estas blanka nano kies spektro montras [[Kvanto de pezaj elementoj|metalajn]] absorbajn liniojn.<ref name=GentileFusillo2021/> Ĝi montras fortajn sorbajn liniojn de natrio, kalcio kaj [[litio]].<ref name=Harris2003/><ref name=Hollands2021/><ref name=Kaiser2021/> Ĝia atmosfero estas preskaŭ pura [[heliumo]] kun hidrogeno konsistiganta malpli ol 1 el 10000 por ĉiuj atomoj.<ref name=Hollands2021/> La malvarmeta densa atmosfero de la stelo rezultigas ekstreman plilarĝigon de la metalaj absorbaj linioj ke ebligas por ili signife ŝanĝi la koloron de la stelo. Pro forta natria sorbado ĉe oranĝaj ondolongoj kaj kalcia sorbado ĉe violaj ondolongoj WD J1330+6435 aspektas verde.<ref name=Hollands2026/> La ekĉeesto de ĉi tiuj elementoj en la atmosfero de la stelo postulas daŭran amasiĝon de materialoj el la ĉirkaŭa [[Planeda sistemo|planedsistemo]]. La origino de ĉi tiuj materialoj ne estas certe sciata kaj povus esti aŭ planedetoj aŭ pecoj de dividitaj korpoj.<ref name=Kaiser2025/> ==Referencoj== <references> <ref name=GaiaDR3> {{cite journal | author1=Gaia Collaboration | last2=Vallenari | first2=A. | last3=Brown | first3=A. G. A. | last4=Prusti | first4=T. | last5=de Bruijne | first5=J. H. J. | last6=Arenou | first6=F. | last7=Babusiaux | first7=C. | last8=Biermann | first8=M. | last9=Creevey | first9=O. L. | last10=Ducourant | first10=C. | last11=Evans | first11=D. W. | last12=Eyer | first12=L. | last13=Guerra | first13=R. | last14=Hutton | first14=A. | last15=Jordi | first15=C. | last16=Klioner | first16=S. A. | last17=Lammers | first17=U. L. | last18=Lindegren | first18=L. | last19=Luri | first19=X. | last20=Mignard | first20=F. | last21=Panem | first21=C. | last22=Pourbaix | first22=D. | last23=Randich | first23=S. | last24=Sartoretti | first24=P. | last25=Soubiran | first25=C. | last26=Tanga | first26=P. | last27=Walton | first27=N. A. | last28=Bailer-Jones | first28=C. A. L. | last29=Bastian | first29=U. | last30=Drimmel | first30=R. | last31=Jansen | first31=F. | last32=Katz | first32=D. | last33=Lattanzi | first33=M. G. | last34=van Leeuwen | first34=F. | last35=Bakker | first35=J. | last36=Cacciari | first36=C. | last37=Castañeda | first37=J. | last38=De Angeli | first38=F. | last39=Fabricius | first39=C. | last40=Fouesneau | first40=M. | last41=Frémat | first41=Y. | last42=Galluccio | first42=L. | last43=Guerrier | first43=A. | last44=Heiter | first44=U. | last45=Masana | first45=E. | last46=Messineo | first46=R. | last47=Mowlavi | first47=N. | last48=Nicolas | first48=C. | last49=Nienartowicz | first49=K. | last50=Pailler | first50=F. | last51=Panuzzo | first51=P. | last52=Riclet | first52=F. | last53=Roux | first53=W. | last54=Seabroke | first54=G. M. | last55=Sordo | first55=R. | last56=Thévenin | first56=F. | last57=Gracia-Abril | first57=G. | last58=Portell | first58=J. | last59=Teyssier | first59=D. | last60=Altmann | first60=M. | last61=Andrae | first61=R. | last62=Audard | first62=M. | last63=Bellas-Velidis | first63=I. | last64=Benson | first64=K. | last65=Berthier | first65=J. | last66=Blomme | first66=R. | last67=Burgess | first67=P. W. | last68=Busonero | first68=D. | last69=Busso | first69=G. | last70=Cánovas | first70=H. | last71=Carry | first71=B. | last72=Cellino | first72=A. | last73=Cheek | first73=N. | last74=Clementini | first74=G. | last75=Damerdji | first75=Y. | last76=Davidson | first76=M. | last77=de Teodoro | first77=P. | last78=Nuñez Campos | first78=M. | last79=Delchambre | first79=L. | last80=Dell’Oro | first80=A. | last81=Esquej | first81=P. | last82=Fernández-Hernández | first82=J. | last83=Fraile | first83=E. | last84=Garabato | first84=D. | last85=García-Lario | first85=P. | last86=Gosset | first86=E. | last87=Haigron | first87=R. | last88=Halbwachs | first88=J.-L. | last89=Hambly | first89=N. C. | last90=Harrison | first90=D. L. | last91=Hernández | first91=J. | last92=Hestroffer | first92=D. | last93=Hodgkin | first93=S. T. | last94=Holl | first94=B. | last95=Janßen | first95=K. | last96=Jevardat de Fombelle | first96=G. | last97=Jordan | first97=S. | last98=Krone-Martins | first98=A. | last99=Lanzafame | first99=A. C. | last100=Löffler | first100=W. | last101=Marchal | first101=O. | last102=Marrese | first102=P. M. | last103=Moitinho | first103=A. | last104=Muinonen | first104=K. | last105=Osborne | first105=P. | last106=Pancino | first106=E. | last107=Pauwels | first107=T. | last108=Recio-Blanco | first108=A. | last109=Reylé | first109=C. | last110=Riello | first110=M. | last111=Rimoldini | first111=L. | last112=Roegiers | first112=T. | last113=Rybizki | first113=J. | last114=Sarro | first114=L. M. | last115=Siopis | first115=C. | last116=Smith | first116=M. | last117=Sozzetti | first117=A. | last118=Utrilla | first118=E. | last119=van Leeuwen | first119=M. | last120=Abbas | first120=U. | last121=Ábrahám | first121=P. | last122=Abreu Aramburu | first122=A. | last123=Aerts | first123=C. | last124=Aguado | first124=J. J. | last125=Ajaj | first125=M. | last126=Aldea-Montero | first126=F. | last127=Altavilla | first127=G. | last128=Álvarez | first128=M. A. | last129=Alves | first129=J. | last130=Anders | first130=F. | last131=Anderson | first131=R. I. | last132=Anglada Varela | first132=E. | last133=Antoja | first133=T. | last134=Baines | first134=D. | last135=Baker | first135=S. G. | last136=Balaguer-Núñez | first136=L. | last137=Balbinot | first137=E. | last138=Balog | first138=Z. | last139=Barache | first139=C. | last140=Barbato | first140=D. | last141=Barros | first141=M. | last142=Barstow | first142=M. A. | last143=Bartolomé | first143=S. | last144=Bassilana | first144=J.-L. | last145=Bauchet | first145=N. | last146=Becciani | first146=U. | last147=Bellazzini | first147=M. | last148=Berihuete | first148=A. | last149=Bernet | first149=M. | last150=Bertone | first150=S. | last151=Bianchi | first151=L. | last152=Binnenfeld | first152=A. | last153=Blanco-Cuaresma | first153=S. | last154=Blazere | first154=A. | last155=Boch | first155=T. | last156=Bombrun | first156=A. | last157=Bossini | first157=D. | last158=Bouquillon | first158=S. | last159=Bragaglia | first159=A. | last160=Bramante | first160=L. | last161=Breedt | first161=E. | last162=Bressan | first162=A. | last163=Brouillet | first163=N. | last164=Brugaletta | first164=E. | last165=Bucciarelli | first165=B. | last166=Burlacu | first166=A. | last167=Butkevich | first167=A. G. | last168=Buzzi | first168=R. | last169=Caffau | first169=E. | last170=Cancelliere | first170=R. | last171=Cantat-Gaudin | first171=T. | last172=Carballo | first172=R. | last173=Carlucci | first173=T. | last174=Carnerero | first174=M. I. | last175=Carrasco | first175=J. M. | last176=Casamiquela | first176=L. | last177=Castellani | first177=M. | last178=Castro-Ginard | first178=A. | last179=Chaoul | first179=L. | last180=Charlot | first180=P. | last181=Chemin | first181=L. | last182=Chiaramida | first182=V. | last183=Chiavassa | first183=A. | last184=Chornay | first184=N. | last185=Comoretto | first185=G. | last186=Contursi | first186=G. | last187=Cooper | first187=W. J. | last188=Cornez | first188=T. | last189=Cowell | first189=S. | last190=Crifo | first190=F. | last191=Cropper | first191=M. | last192=Crosta | first192=M. | last193=Crowley | first193=C. | last194=Dafonte | first194=C. | last195=Dapergolas | first195=A. | last196=David | first196=M. | last197=David | first197=P. | last198=de Laverny | first198=P. | last199=De Luise | first199=F. | last200=De March | first200=R. | last201=De Ridder | first201=J. | last202=de Souza | first202=R. | last203=de Torres | first203=A. | last204=del Peloso | first204=E. F. | last205=del Pozo | first205=E. | last206=Delbo | first206=M. | last207=Delgado | first207=A. | last208=Delisle | first208=J.-B. | last209=Demouchy | first209=C. | last210=Dharmawardena | first210=T. E. | last211=Di Matteo | first211=P. | last212=Diakite | first212=S. | last213=Diener | first213=C. | last214=Distefano | first214=E. | last215=Dolding | first215=C. | last216=Edvardsson | first216=B. | last217=Enke | first217=H. | last218=Fabre | first218=C. | last219=Fabrizio | first219=M. | last220=Faigler | first220=S. | last221=Fedorets | first221=G. | last222=Fernique | first222=P. | last223=Fienga | first223=A. | last224=Figueras | first224=F. | last225=Fournier | first225=Y. | last226=Fouron | first226=C. | last227=Fragkoudi | first227=F. | last228=Gai | first228=M. | last229=Garcia-Gutierrez | first229=A. | last230=Garcia-Reinaldos | first230=M. | last231=García-Torres | first231=M. | last232=Garofalo | first232=A. | last233=Gavel | first233=A. | last234=Gavras | first234=P. | last235=Gerlach | first235=E. | last236=Geyer | first236=R. | last237=Giacobbe | first237=P. | last238=Gilmore | first238=G. | last239=Girona | first239=S. | last240=Giuffrida | first240=G. | last241=Gomel | first241=R. | last242=Gomez | first242=A. | last243=González-Núñez | first243=J. | last244=González-Santamaría | first244=I. | last245=González-Vidal | first245=J. J. | last246=Granvik | first246=M. | last247=Guillout | first247=P. | last248=Guiraud | first248=J. | last249=Gutiérrez-Sánchez | first249=R. | last250=Guy | first250=L. P. | last251=Hatzidimitriou | first251=D. | last252=Hauser | first252=M. | last253=Haywood | first253=M. | last254=Helmer | first254=A. | last255=Helmi | first255=A. | last256=Sarmiento | first256=M. H. | last257=Hidalgo | first257=S. L. | last258=Hilger | first258=T. | last259=Hładczuk | first259=N. | last260=Hobbs | first260=D. | last261=Holland | first261=G. | last262=Huckle | first262=H. E. | last263=Jardine | first263=K. | last264=Jasniewicz | first264=G. | last265=Jean-Antoine Piccolo | first265=A. | last266=Jiménez-Arranz | first266=ó. | last267=Jorissen | first267=A. | last268=Juaristi Campillo | first268=J. | last269=Julbe | first269=F. | last270=Karbevska | first270=L. | last271=Kervella | first271=P. | last272=Khanna | first272=S. | last273=Kontizas | first273=M. | last274=Kordopatis | first274=G. | last275=Korn | first275=A. J. | last276=Kóspál | first276=á | last277=Kostrzewa-Rutkowska | first277=Z. | last278=Kruszyńska | first278=K. | last279=Kun | first279=M. | last280=Laizeau | first280=P. | last281=Lambert | first281=S. | last282=Lanza | first282=A. F. | last283=Lasne | first283=Y. | last284=Le Campion | first284=J.-F. | last285=Lebreton | first285=Y. | last286=Lebzelter | first286=T. | last287=Leccia | first287=S. | last288=Leclerc | first288=N. | last289=Lecoeur-Taibi | first289=I. | last290=Liao | first290=S. | last291=Licata | first291=E. L. | last292=Lindstrøm | first292=H. E. P. | last293=Lister | first293=T. A. | last294=Livanou | first294=E. | last295=Lobel | first295=A. | last296=Lorca | first296=A. | last297=Loup | first297=C. | last298=Madrero Pardo | first298=P. | last299=Magdaleno Romeo | first299=A. | last300=Managau | first300=S. | last301=Mann | first301=R. G. | last302=Manteiga | first302=M. | last303=Marchant | first303=J. M. | last304=Marconi | first304=M. | last305=Marcos | first305=J. | last306=Marcos Santos | first306=M. M. S. | last307=Marín Pina | first307=D. | last308=Marinoni | first308=S. | last309=Marocco | first309=F. | last310=Marshall | first310=D. J. | last311=Martin Polo | first311=L. | last312=Martín-Fleitas | first312=J. M. | last313=Marton | first313=G. | last314=Mary | first314=N. | last315=Masip | first315=A. | last316=Massari | first316=D. | last317=Mastrobuono-Battisti | first317=A. | last318=Mazeh | first318=T. | last319=McMillan | first319=P. J. | last320=Messina | first320=S. | last321=Michalik | first321=D. | last322=Millar | first322=N. R. | last323=Mints | first323=A. | last324=Molina | first324=D. | last325=Molinaro | first325=R. | last326=Molnár | first326=L. | last327=Monari | first327=G. | last328=Monguió | first328=M. | last329=Montegriffo | first329=P. | last330=Montero | first330=A. | last331=Mor | first331=R. | last332=Mora | first332=A. | last333=Morbidelli | first333=R. | last334=Morel | first334=T. | last335=Morris | first335=D. | last336=Muraveva | first336=T. | last337=Murphy | first337=C. P. | last338=Musella | first338=I. | last339=Nagy | first339=Z. | last340=Noval | first340=L. | last341=Ocaña | first341=F. | last342=Ogden | first342=A. | last343=Ordenovic | first343=C. | last344=Osinde | first344=J. O. | last345=Pagani | first345=C. | last346=Pagano | first346=I. | last347=Palaversa | first347=L. | last348=Palicio | first348=P. A. | last349=Pallas-Quintela | first349=L. | last350=Panahi | first350=A. | last351=Payne-Wardenaar | first351=S. | last352=Peñalosa Esteller | first352=X. | last353=Penttilä | first353=A. | last354=Pichon | first354=B. | last355=Piersimoni | first355=A. M. | last356=Pineau | first356=F.-X. | last357=Plachy | first357=E. | last358=Plum | first358=G. | last359=Poggio | first359=E. | last360=Prša | first360=A. | last361=Pulone | first361=L. | last362=Racero | first362=E. | last363=Ragaini | first363=S. | last364=Rainer | first364=M. | last365=Raiteri | first365=C. M. | last366=Rambaux | first366=N. | last367=Ramos | first367=P. | last368=Ramos-Lerate | first368=M. | last369=Re Fiorentin | first369=P. | last370=Regibo | first370=S. | last371=Richards | first371=P. J. | last372=Rios Diaz | first372=C. | last373=Ripepi | first373=V. | last374=Riva | first374=A. | last375=Rix | first375=H.-W. | last376=Rixon | first376=G. | last377=Robichon | first377=N. | last378=Robin | first378=A. C. | last379=Robin | first379=C. | last380=Roelens | first380=M. | last381=Rogues | first381=H. R. O. | last382=Rohrbasser | first382=L. | last383=Romero-Gómez | first383=M. | last384=Rowell | first384=N. | last385=Royer | first385=F. | last386=Ruz Mieres | first386=D. | last387=Rybicki | first387=K. A. | last388=Sadowski | first388=G. | last389=Sáez Núñez | first389=A. | last390=Sagristà Sellés | first390=A. | last391=Sahlmann | first391=J. | last392=Salguero | first392=E. | last393=Samaras | first393=N. | last394=Sanchez Gimenez | first394=V. | last395=Sanna | first395=N. | last396=Santoveña | first396=R. | last397=Sarasso | first397=M. | last398=Schultheis | first398=M. | last399=Sciacca | first399=E. | last400=Segol | first400=M. | last401=Segovia | first401=J. C. | last402=Ségransan | first402=D. | last403=Semeux | first403=D. | last404=Shahaf | first404=S. | last405=Siddiqui | first405=H. I. | last406=Siebert | first406=A. | last407=Siltala | first407=L. | last408=Silvelo | first408=A. | last409=Slezak | first409=E. | last410=Slezak | first410=I. | last411=Smart | first411=R. L. | last412=Snaith | first412=O. N. | last413=Solano | first413=E. | last414=Solitro | first414=F. | last415=Souami | first415=D. | last416=Souchay | first416=J. | last417=Spagna | first417=A. | last418=Spina | first418=L. | last419=Spoto | first419=F. | last420=Steele | first420=I. A. | last421=Steidelmüller | first421=H. | last422=Stephenson | first422=C. A. | last423=Süveges | first423=M. | last424=Surdej | first424=J. | last425=Szabados | first425=L. | last426=Szegedi-Elek | first426=E. | last427=Taris | first427=F. | last428=Taylor | first428=M. B. | last429=Teixeira | first429=R. | last430=Tolomei | first430=L. | last431=Tonello | first431=N. | last432=Torra | first432=F. | last433=Torra | first433=J. | last434=Torralba Elipe | first434=G. | last435=Trabucchi | first435=M. | last436=Tsounis | first436=A. T. | last437=Turon | first437=C. | last438=Ulla | first438=A. | last439=Unger | first439=N. | last440=Vaillant | first440=M. V. | last441=van Dillen | first441=E. | last442=van Reeven | first442=W. | last443=Vanel | first443=O. | last444=Vecchiato | first444=A. | last445=Viala | first445=Y. | last446=Vicente | first446=D. | last447=Voutsinas | first447=S. | last448=Weiler | first448=M. | last449=Wevers | first449=T. | last450=Wyrzykowski | first450=ł. | last451=Yoldas | first451=A. | last452=Yvard | first452=P. | last453=Zhao | first453=H. | last454=Zorec | first454=J. | last455=Zucker | first455=S. | last456=Zwitter | first456=T. | title=Gaia Data Release 3: Summary of the content and survey properties | journal=Astronomy & Astrophysics | volume=674 | date=2023 | issn=0004-6361 | doi=10.1051/0004-6361/202243940 | page=A1 | url=https://www.aanda.org/10.1051/0004-6361/202243940 | access-date=2026-10-18}} </ref> <ref name=SIMBAD> {{cite web | url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=SDSS%20J133001.13%2b643523.7 | title=SDSS J133001.13+643523.7 -- White Dwarf | work=SIMBAD | publisher=[[Centre de Données astronomiques de Strasbourg]] | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Blouin2019> {{cite journal | last1=Blouin | first1=S. | last2=Dufour | first2=P. | last3=Allard | first3=N. F. | last4=Salim | first4=S. | last5=Rich | first5=R. M. | last6=Koopmans | first6=L. V. E. | display-authors=3 | title=A New Generation of Cool White Dwarf Atmosphere Models. III. WD J2356–209: Accretion of a Planetesimal with an Unusual Composition | journal=The Astrophysical Journal | volume=872 | issue=2 | page=188 | date=2019-02-20 | arxiv=1902.03219 | bibcode=2019ApJ...872..188B | doi=10.3847/1538-4357/ab0081 | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=Elms2022> {{cite journal | last1=Elms | first1=Abbigail K | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Hollands | first5=Mark A | last6=Gentile Fusillo | first6=Nicola Pietro | last7=Cunningham | first7=Tim | last8=Apps | first8=Kevin | display-authors=3 | title=Spectral analysis of ultra-cool white dwarfs polluted by planetary debris | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=517 | issue=3 | pages=4557–4574 | date=2022-11-05 | arxiv=2206.05258 | bibcode=2022MNRAS.517.4557E | doi=10.1093/mnras/stac2908 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/517/3/4557/6795240 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=GentileFusillo2021> {{cite journal | last1=Gentile Fusillo | first1=N P | last2=Tremblay | first2=P-E | last3=Cukanovaite | first3=E | last4=Vorontseva | first4=A | last5=Lallement | first5=R | last6=Hollands | first6=M | last7=Gänsicke | first7=B T | last8=Burdge | first8=K B | last9=McCleery | first9=J | last10=Jordan | first10=S | display-authors=3 | title=A catalogue of white dwarfs in Gaia EDR3 | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=508 | issue=3 | pages=3877–3896 | date=2021-10-22 | arxiv=2106.07669 | bibcode=2021MNRAS.508.3877G | doi=10.1093/mnras/stab2672 | doi-access=free | issn=0035-8711 | url=https://academic.oup.com/mnras/article/508/3/3877/6373953 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Harris2003> {{cite journal | last1=Harris | first1=Hugh C. | last2=Liebert | first2=James | last3=Kleinman | first3=S. J. | last4=Nitta | first4=Atsuko | last5=Anderson | first5=Scott F. | last6=Knapp | first6=Gillian R. | last7=Krzesiski | first7=Jurek | last8=Schmidt | first8=Gary | last9=Strauss | first9=Michael A. | last10=Vanden Berk | first10=Dan | last11=Eisenstein | first11=Daniel | last12=Hawley | first12=Suzanne | last13=Margon | first13=Bruce | last14=Munn | first14=Jeffrey A. | last15=Silvestri | first15=Nicole M. | last16=Smith | first16=J. Allyn | last17=Szkody | first17=Paula | last18=Collinge | first18=Matthew J. | last19=Dahn | first19=Conard C. | last20=Fan | first20=Xiaohui | last21=Hall | first21=Patrick B. | last22=Schneider | first22=Donald P. | last23=Brinkmann | first23=J. | last24=Burles | first24=Scott | last25=Gunn | first25=James E. | last26=Hennessy | first26=Gregory S. | last27=Hindsley | first27=Robert | last28=Ivezi | first28=Zeljko | last29=Kent | first29=Stephen | last30=Lamb | first30=Donald Q. | last31=Lupton | first31=Robert H. | last32=Nichol | first32=R. C. | last33=Pier | first33=Jeffrey R. | last34=Schlegel | first34=David J. | last35=SubbaRao | first35=Mark | last36=Uomoto | first36=Alan | last37=Yanny | first37=Brian | last38=York | first38=Donald G. | display-authors=3 | title=An Initial Survey of White Dwarfs in the Sloan Digital Sky Survey | journal=The Astronomical Journal | volume=126 | issue=2 | pages=1023–1040 | date=2003 | bibcode=2003AJ....126.1023H | doi=10.1086/376842 | arxiv=astro-ph/0305347 | issn=0004-6256 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/376842 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=Hollands2021> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A. | last2=Tremblay | first2=Pier-Emmanuel | last3=Gänsicke | first3=Boris T. | last4=Koester | first4=Detlev | last5=Gentile-Fusillo | first5=Nicola Pietro | display-authors=3 | title=Alkali metals in white dwarf atmospheres as tracers of ancient planetary crusts | journal=Nature Astronomy | volume=5 | issue=5 | pages=451–459 | date=2021-02-11 | arxiv=2101.01225 | bibcode=2021NatAs...5..451H | doi=10.1038/s41550-020-01296-7 | issn=2397-3366 | url=https://www.nature.com/articles/s41550-020-01296-7 | access-date=2026-10-16 }}</ref> <ref name=Hollands2026> {{cite journal | last1=Hollands | first1=Mark A | last2=Gänsicke | first2=Boris T | last3=Tremblay | first3=Pier-Emmanuel | last4=Koester | first4=Detlev | display-authors=3 | title=Any colour you like: the diverse chromaticities of white dwarfs | journal=RAS Techniques and Instruments | volume=5 | article-number=rzag069 | date=2026-01-06 | arxiv=2610.18966 | doi=10.1093/rasti/rzag069 | doi-access=free | issn=2752-8200 }}</ref> <ref name=Hollands2026_PR_UWarwick> {{cite news | last1=Higgs | first1=Matt | title=Astronomers reveal surprising true colours of white dwarfs | url=https://warwick.ac.uk/news/pressreleases/astronomers-reveal-true-colours-of-white-dwarf-stars | access-date=16 October 2026 | work=University of Warwick }}</ref> <ref name=Kaiser2021> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=B. C. | last2=Clemens | first2=J. C. | last3=Blouin | first3=S. | last4=Dufour | first4=P. | last5=Hegedus | first5=R. J. | last6=Reding | first6=J. S. | last7=Bédard | first7=A. | display-authors=3 | title=Lithium pollution of a white dwarf records the accretion of an extrasolar planetesimal | journal=Science | volume=371 | issue=6525 | pages=168–172 | date=2021-01-08 | arxiv=2012.12900 | bibcode=2021Sci...371..168K | doi=10.1126/science.abd1714 | pmid=33335019 | issn=0036-8075 | url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.abd1714 | access-date=2026-10-17}}</ref> <ref name=Kaiser2025> {{cite journal | last1=Kaiser | first1=Benjamin C. | last2=Clemens | first2=J. Christopher | last3=Blouin | first3=Simon | last4=Dennihy | first4=Erik | last5=Dufour | first5=Patrick | last6=Hegedus | first6=Ryan J. | last7=Reding | first7=Joshua S. | display-authors=3 | title=The Origins of Lithium Enhancement in Polluted White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal | volume=979 | issue=2 | page=111 | date=2025-02-01 | arxiv=2412.01878 | bibcode=2025ApJ...979..111K | doi=10.3847/1538-4357/ad9a6d | doi-access=free | issn=0004-637X }}</ref> <ref name=McCook1999> {{cite journal | last1=McCook | first1=George P. | last2=Sion | first2=Edward M. | title=A Catalog of Spectroscopically Identified White Dwarfs | journal=The Astrophysical Journal Supplement Series | volume=121 | issue=1 | pages=1–130 | date=1999 | bibcode=1999ApJS..121....1M | doi=10.1086/313186 | issn=0067-0049 | url=https://iopscience.iop.org/article/10.1086/313186 | access-date=2026-10-17 }}</ref> <ref name=NASA_MCKSION> {{cite web | title=McCook-Sion White Dwarf Catalog (Web Version) | website=HEASARC | date=2014-04-25 | url=https://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/mcksion.html | access-date=2026-10-17 }}</ref> </references> [[Kategorio:Drako (konstelacio)]] [[Kategorio:Steloj en la konstelacio Drako]] [[Kategorio:Blankaj nanoj]] [[Kategorio:Steloj]] sw1qwebt276d3unptibw41nhhfh61e0 0 955073 9495047 2026-10-18T04:51:32Z Crosstor 3176 historiisto 9495047 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''[[Ladislao|László]] Tőkéczki''' [lAslO tOkEcki], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Tőkéczki László''' estis [[Hungario|hungara]] [[historiisto]], altlerneja [[instruisto]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=689895&date=2026-10-18 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1951|9|23}} en [[Szikszó]], li mortis {{mortotago|2018|1|8}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == {{Paĝonomo}} estis edukita en [[Felsődobsza]], li maturiĝis en [[gimnazio]] en [[Miskolc]], poste studis en [[Universitato de Debrecen|Scienca Universitato Lajos Kossuth]] (1970–1972) kaj [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]] (1972–1975). En la lasta li akiris pedagogian diplomon en [[1975]]. Post la diplomo li instruis 3 jarojn en gimnazio en [[Kispest]], poste li laboris en pedagogia esplorgrupo. Ekde 1985 li instruis en la Universitato Loránd Eötvös, 4 jarojn poste li estis levita [[docento]], inter 2007–2016 ankaŭ katedrestro. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1987 antaŭ la [[Hungara Scienca Akademio]], lia [[habilitiĝo]] okazis en 2005. Inter la kalvinanoj li estis ĉefnotario kaj ĉefzorganto. Li ricevis [[premio]]jn en 2014 kaj 2017. == Elektitaj kontribuoj == * ''Prohászka Lajos'' (1989) * ''Polgári múlt – polgári jelen?'' (1995) * ''Kell-e az államot lerombolni?'' (2005) * ''Történelmi arcképek II. Magyar politikusportrék a két világháború közötti időszakból'' (2013) * ''A bohém zseni. Gróf Andrássy Gyula szellemi-politikai arcéle'' (2020) == Fontoj == * [https://web.archive.org/web/20180613040927/http://www.evangelikus.hu/node/15483?language=fi biografio hungare kun foto] * [https://www.elte.hu/meghalt-tokeczki-laszlo biografio hungare kun foto] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Tokeczki Laszlo}} [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 4bq7u3ez6cqurvpkm7vxdvd2ns2jeem 0 955074 9495055 2026-10-18T05:01:34Z Xhhxhhx 237449 Alidirektigis al [[WD J1330+6435]] 9495055 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[WD J1330+6435]] rzo0tyw17j2m2u0giegrf0hy0ow7e64 0 955075 9495071 2026-10-18T06:33:17Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1380409564|Ernest Vincent Wright]]" 9495071 wikitext text/x-wiki '''Ernest Vincent Wright''' (naskiĝis la 26n-a de marto 1871 en [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] – mortis la 6-an de oktobro 1939) estis usona verkisto plej konata pro sia romano ''Gadsby'' (1939), [[Lipogramo|lipograma]] verko de pli ol 50 000 vortoj kiu plejparte preterlasas la literon "E". La romano fariĝis unu el la plej vaste konataj ekzemploj de [[limigita teksto]] en la angla lingvo. == Verkoj == [[Kategorio:Usonaj verkistoj]] azowjljkeshj904ndc3k9h7ouwhuahw 9495072 9495071 2026-10-18T06:34:06Z Sj1mor 12103 9495072 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Ernest Vincent Wright''' (naskiĝis la 26n-a de marto 1871 en [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] – mortis la 6-an de oktobro 1939) estis usona verkisto plej konata pro sia romano ''Gadsby'' (1939), [[Lipogramo|lipograma]] verko de pli ol 50 000 vortoj kiu plejparte preterlasas la literon "E". La romano fariĝis unu el la plej vaste konataj ekzemploj de [[limigita teksto]] en la angla lingvo. == Verkoj == * ''The Wonderful Fairies of the Sun'' (1896) * ''The Fairies That Run the World and How They Do It'' (1903) * ''Thoughts and Reveries of an American Bluejacket'' (1918) * ''Gadsby'' (1939) == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Wright, Ernest Vincent}} [[Kategorio:Usonaj verkistoj]] 0gqknvz9c0lost6ju0e6wvrydgafevt 9495073 9495072 2026-10-18T06:35:29Z Sj1mor 12103 9495073 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Ernest Vincent Wright''' (naskiĝis la 26n-a de marto 1871 en [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] – mortis la 6-an de oktobro 1939) estis usona verkisto plej konata pro sia [[romano]] ''Gadsby'' (1939), [[Lipogramo|lipograma]] verko de pli ol 50 000 vortoj kiu plejparte preterlasas la literon "[[E]]". La romano fariĝis unu el la plej vaste konataj ekzemploj de [[limigita teksto]] en la angla lingvo. Lia plej konata verko estas la novelo ''Gadsby'', kies 50 100 vortoj tute sen la litero ''E.'' La litero estas uzata nur en la enkonduko kaj finaj rimarkoj. Ĉiu vorto de ĉi tiu novelo estas tamen kaj ortografie kaj gramatike ĝusta. Gadsby estis lia kvara libro; la tri antaŭaj publikaĵoj estis: ''The Wonderful Fairies of the Sun'' (1896), ''The Fairies That Run the World and How They Do It'' (1903) kaj ''Thoughts and Reveries of an American Bluejacket'' (1918). == Verkoj == * ''The Wonderful Fairies of the Sun'' (1896) * ''The Fairies That Run the World and How They Do It'' (1903) * ''Thoughts and Reveries of an American Bluejacket'' (1918) * ''Gadsby'' (1939) == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Wright, Ernest Vincent}} [[Kategorio:Usonaj verkistoj]] ck72nytj443qe9etp86c6efotshfaug 9495074 9495073 2026-10-18T06:38:02Z Sj1mor 12103 9495074 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Ernest Vincent Wright''' (naskiĝis la 26n-a de marto 1871 en [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] – mortis la 6-an de oktobro 1939) estis usona verkisto plej konata pro sia [[romano]] ''Gadsby'' (1939), [[Lipogramo|lipograma]] verko de pli ol 50 000 vortoj kiu plejparte preterlasas la literon "[[E]]". La romano fariĝis unu el la plej vaste konataj ekzemploj de [[limigita teksto]] en la angla lingvo. Lia plej konata verko estas la novelo ''Gadsby'', kies 50 100 vortoj tute sen la litero ''E.'' La litero estas uzata nur en la enkonduko kaj finaj rimarkoj. Ĉiu vorto de ĉi tiu novelo estas tamen kaj ortografie kaj gramatike ĝusta. Gadsby estis lia kvara libro; la tri antaŭaj publikaĵoj estis: ''The Wonderful Fairies of the Sun'' (1896), ''The Fairies That Run the World and How They Do It'' (1903) kaj ''Thoughts and Reveries of an American Bluejacket'' (1918). Wright inspiriĝis al ĉi tiu atingo post lernado, ke E aperas kvin fojojn pli ofte ol iu ajn alia litero en la angla lingvo. Sen la litero E, vortoj devis esti reskribitaj, tiel ke ''[[meleagro]]'' fariĝis la nacia ''birdo de [[Dankotago]]'', dum ''edziĝa kuko'' fariĝis miriga ''pano de kuirarto''. Wright bezonis du jarojn por publikigi la libron — 50 110 vortoj sen eĉ unu E. Sed lin turmentis malbonŝanco. Kiam ''Gadsby'' fine estis presita, [[incendio]] ekis en la [[magazeno]] de la [[eldonisto]]. Ĝi ne nur kostis la vivon de [[fajrobrigadisto]], sed ankaŭ detruis la plej multajn ekzemplerojn de ''Gadsby''. Kaj Wright mem mortis nur du monatojn post ĝia publikigo, do lia libro rapide falis en forgeson. Ĝi nur lastatempe ĝuis sian renesancon kiel klasikaĵo inter distingaj publikaĵoj. ''Gadsby'' estas la rakonto pri la fikcia urbo Branton Hills, kiun realigas [[urbestro]] John Gadsby kaj grupo da junuloj. == Verkoj == * ''The Wonderful Fairies of the Sun'' (1896) * ''The Fairies That Run the World and How They Do It'' (1903) * ''Thoughts and Reveries of an American Bluejacket'' (1918) * ''Gadsby'' (1939) == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Wright, Ernest Vincent}} [[Kategorio:Usonaj verkistoj]] 4tvuv17kuwp4guzjvs8349ai3pk6h7v 9495076 9495074 2026-10-18T06:38:57Z Sj1mor 12103 9495076 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Ernest Vincent Wright''' (naskiĝis la 26n-a de marto 1871 en [[Bostono]], [[Masaĉuseco]] – mortis la 6-an de oktobro 1939) estis usona verkisto plej konata pro sia [[romano]] ''Gadsby'' (1939), [[Lipogramo|lipograma]] verko de pli ol 50 000 vortoj kiu plejparte preterlasas la literon "[[E]]". La romano fariĝis unu el la plej vaste konataj ekzemploj de [[limigita teksto]] en la angla lingvo. Lia plej konata verko estas la novelo ''Gadsby'', kies 50 100 vortoj tute sen la litero ''E.'' La litero estas uzata nur en la enkonduko kaj finaj rimarkoj. Ĉiu vorto de ĉi tiu novelo estas tamen kaj ortografie kaj gramatike ĝusta. Gadsby estis lia kvara libro; la tri antaŭaj publikaĵoj estis: ''The Wonderful Fairies of the Sun'' (1896), ''The Fairies That Run the World and How They Do It'' (1903) kaj ''Thoughts and Reveries of an American Bluejacket'' (1918). Wright inspiriĝis al ĉi tiu atingo post lernado, ke E aperas kvin fojojn pli ofte ol iu ajn alia litero en la angla lingvo. Sen la litero E, vortoj devis esti reskribitaj, tiel ke ''[[meleagro]]'' fariĝis la nacia ''birdo de [[Dankotago]]'', dum ''edziĝa kuko'' fariĝis miriga ''pano de kuirarto''. Wright bezonis du jarojn por publikigi la libron — 50 110 vortoj sen eĉ unu E. Sed lin turmentis malbonŝanco. Kiam ''Gadsby'' fine estis presita, [[incendio]] ekis en la [[magazeno]] de la [[eldonisto]]. Ĝi ne nur kostis la vivon de [[fajrobrigadisto]], sed ankaŭ detruis la plej multajn ekzemplerojn de ''Gadsby''. Kaj Wright mem mortis nur du monatojn post ĝia publikigo, do lia libro rapide falis en forgeson. Ĝi nur lastatempe ĝuis sian renesancon kiel klasikaĵo inter distingaj publikaĵoj.<ref>[https://www.todayifoundout.com/index.php/2012/05/the-novel-gadsby-has-50110-words-yet-none-of-them-contain-the-letter-e/ Daven Hiskey: ''The novel Gadsby has 50.110 words, yet noen of them contain the letter E'']</ref> ''Gadsby'' estas la rakonto pri la fikcia urbo Branton Hills, kiun realigas [[urbestro]] John Gadsby kaj grupo da junuloj. == Verkoj == * ''The Wonderful Fairies of the Sun'' (1896) * ''The Fairies That Run the World and How They Do It'' (1903) * ''Thoughts and Reveries of an American Bluejacket'' (1918) * ''Gadsby'' (1939) == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Wright, Ernest Vincent}} [[Kategorio:Usonaj verkistoj]] 1032klivpa5ci4ybyjq9l5gvz8mpjey 0 955076 9495077 2026-10-18T06:39:54Z Crosstor 3176 politologo 9495077 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''[[Gabrielo|Gábor]] Török''' [gAbor torok], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Török Gábor''' estis [[Hungario|hungara]] [[politologo]], altlerneja [[instruisto]]. Gábor Török<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM1946930 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=698350&date=2026-10-18 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1971|8|11}} en [[Szombathely]]<!--, li mortis {{mortotago|20||}} en [[]]-->. == Biografio == Gábor Török maturiĝis en [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo en 1989, poste li akiris diplomon en [[Universitato de Sopron|Pedagogia Altlernejo Dániel Berzsenyi]] en [[1993]], poste historian (1997) kaj politologian (1998) diplomojn en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]]. Inter 1995 kaj 1997 li praktikadis samloke, poste li estis [[asistanto]] inter 1997-2003 en [[Universitato Corvinus de Budapeŝto]], poste [[lektoro]] (2004-2012), pli poste [[docento]], ankaŭ katedrestro (1991–2002) en la universitato. Intertempe li akiris sciencan gradon [[Ph.D.]] en 2005, en la sama jaro li ricevis universitatan premion. Foje-foje li instruis en pluraj aliaj universitatoj. Li ricevis premiojn inter 1996-2011. == Elektitaj kontribuoj == * ''Politika és kommunikáció'' (kunaŭtoro, 2002) * ''A magyar politikai rendszer'' (kunaŭtoro, 2003; 3-a tralaborita eldono: 2007) * ''A lakott sziget. Utazás a politika világába'' 2017 == Fontoj == * [https://www.portfolio.hu/rendezvenyek/eloado/torok-gabor/3205 biografieto hungare kun foto] * [http://torokgabor.com/ propra paĝo] * [https://www.vasmegye.hu/vasi-ki-kicsoda/torok-gabor/ biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Torok Gabor}} [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] {{Portalstrio|Biografio}} l2sd41hmge74s0q2y3bwu75fgkwi9dw 9495083 9495077 2026-10-18T07:33:41Z Crosstor 3176 [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] forigita; [[Kategorio:Hungaraj politologoj]] aldonita per [[Vikipedio:VarmaKato|HotCat]] 9495083 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = }} '''[[Gabrielo|Gábor]] Török''' [gAbor torok], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Török Gábor''' estis [[Hungario|hungara]] [[politologo]], altlerneja [[instruisto]]. Gábor Török<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM1946930 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=698350&date=2026-10-18 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1971|8|11}} en [[Szombathely]]<!--, li mortis {{mortotago|20||}} en [[]]-->. == Biografio == Gábor Török maturiĝis en [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo en 1989, poste li akiris diplomon en [[Universitato de Sopron|Pedagogia Altlernejo Dániel Berzsenyi]] en [[1993]], poste historian (1997) kaj politologian (1998) diplomojn en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]]. Inter 1995 kaj 1997 li praktikadis samloke, poste li estis [[asistanto]] inter 1997-2003 en [[Universitato Corvinus de Budapeŝto]], poste [[lektoro]] (2004-2012), pli poste [[docento]], ankaŭ katedrestro (1991–2002) en la universitato. Intertempe li akiris sciencan gradon [[Ph.D.]] en 2005, en la sama jaro li ricevis universitatan premion. Foje-foje li instruis en pluraj aliaj universitatoj. Li ricevis premiojn inter 1996-2011. == Elektitaj kontribuoj == * ''Politika és kommunikáció'' (kunaŭtoro, 2002) * ''A magyar politikai rendszer'' (kunaŭtoro, 2003; 3-a tralaborita eldono: 2007) * ''A lakott sziget. Utazás a politika világába'' 2017 == Fontoj == * [https://www.portfolio.hu/rendezvenyek/eloado/torok-gabor/3205 biografieto hungare kun foto] * [http://torokgabor.com/ propra paĝo] * [https://www.vasmegye.hu/vasi-ki-kicsoda/torok-gabor/ biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Torok Gabor}} [[Kategorio:Hungaraj politologoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] {{Portalstrio|Biografio}} reyaoyrwmaf5h7gkw5g4asz71b2n1j4 0 955077 9495093 2026-10-18T08:48:36Z Mirmal 58244 Kreis novan paĝon kun "'''Pumptrako''' estas speciala sporta [[dromo]] kun deklivaj kaj ondiĝantaj vojoj, sur kiuj oni ne rajtas pedali ĉe biciklado nek forpuŝadi sin piede ĉe [[rultabulo]], sed oni povas movi sin nur per balancado supren-malsupren kvazaŭ ĉe pumpado. La unuaj pumptrakoj estis konstruitaj en [[Aŭstralio]], [[Eŭropo]] kaj [[Usono]] en 2000. De tiam, ĝi daŭre disvastiĝis tutmonde. Ekzistas eĉ mondĉapionado de tiu ĉi sporto. Dosiero:Pumptrack Hošťálkovice,..." 9495093 wikitext text/x-wiki '''Pumptrako''' estas speciala sporta [[dromo]] kun deklivaj kaj ondiĝantaj vojoj, sur kiuj oni ne rajtas pedali ĉe biciklado nek forpuŝadi sin piede ĉe [[rultabulo]], sed oni povas movi sin nur per balancado supren-malsupren kvazaŭ ĉe pumpado. La unuaj pumptrakoj estis konstruitaj en [[Aŭstralio]], [[Eŭropo]] kaj [[Usono]] en 2000. De tiam, ĝi daŭre disvastiĝis tutmonde. Ekzistas eĉ mondĉapionado de tiu ĉi sporto. [[Dosiero:Pumptrack Hošťálkovice, Ostrava.jpg|alt=|thumb|Pumptrako en Ostrava, Ĉeĥio]] [[Dosiero:Pumptrack w Krosnie Odrzanskim.jpg|alt=|thumb|Pumptrako en Krosno Odrzańskie, Pollando]] [[Dosiero:Pumptrack-Bełchatów.jpg|alt=|thumb|Pumptrako en Bełchatów, Pollando]] [[Dosiero:Pumptrack, Niwka, Sosnowiec.jpg|alt=|thumb|Pumptrako en Sosnowiec, Pollando]] [[Dosiero:Philly Pumptrack tracks and trailer.jpg|alt=|thumb|Pumptrako en Philadelphie, Usono]] [[Dosiero:Pumptrack in der Alban-Stolz-Anlage in Freiburg-Zähringen 19.jpg|alt=|thumb|Pumptrako en Fribourg-en-Brisgau, Germanio]] [[File:Pumptrack_B%C4%9Blsk%C3%BD_Les,_Ostrava.jpg|thumb|Pumptrako muntebla kaj transportebla]] ==Fontoj== *Vikipedioj angla, germana, franca, hispana, itala, ĉeĥa. [[Kategorio:Sporto]] sgwi04xzycv5s6rynsj6m0iew9wbz66 0 955078 9495094 2026-10-18T08:48:47Z Crosstor 3176 instruisto 9495094 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = |dato de naskiĝo = {{naskiĝtago|1849|12|30}} |loko de naskiĝo = {{Transilvanio}}, {{Aŭstra imperio}} [[Kolozsvár]] aŭ Klausenburg |dato de morto = {{mortotago|1918|10|3}} |loko de morto = {{Hungara reĝlando}}, {{Aŭstrio-Hungario}} Kolozsvár }} '''[[Stefano|István]] [[Török]]''' [iŝtvAn torok], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Török István''' estis [[Hungario|hungara]] [[historiisto]], altlerneja [[instruisto]]. Lia [[nobelo|nobela]] antaŭnomo estis ''''. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM92715 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=735883&date=2026-10-18 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1849|12|30}} en [[Kolozsvár]] aŭ Klausenburg ([[Transilvanio]], [[Aŭstra imperio]], nuntempa [[Cluj]] en [[Rumanio]]), li mortis {{mortotago|1918|10|3}} en Kolozsvár (tiam en [[Hungara reĝlando]], [[Aŭstrio-Hungario]]). == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis kun pedagogia licenco en kalvinana [[kolegio]] en sia naskiĝurbo en 1871, poste tuj instruis lernojaron samloke. Li doktoriĝis en [[Universitato de Kluĵo|Reĝa Akademia Liceo]] en [[1876]]. Post la diplomo li praktikadis, poste li estis [[asistanto]]. Li ricevis [[premio]]jn inter 1948-1998. == Elektitaj kontribuoj == * == Fontoj == * [https://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm biografio hungare] * [http://digit.drk.hu/?m=lib&book=3&p=3068 Kalvinana Leksikono] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Torok Istvan}} [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} g0vvtn1buii75muhbnu0t9xb8c1yfxg 9495120 9495094 2026-10-18T09:56:17Z Crosstor 3176 finredakto 9495120 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = {{Paĝonomo}} |naskonomo = |dato de naskiĝo = {{naskiĝtago|1849|12|30}} |loko de naskiĝo = {{Transilvanio}}, {{Aŭstra imperio}} [[Kolozsvár]] aŭ Klausenburg |dato de morto = {{mortotago|1918|10|3}} |loko de morto = {{Hungara reĝlando}}, {{Aŭstrio-Hungario}} Kolozsvár }} '''[[Stefano|István]] [[Török]]''' [iŝtvAn torok], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Török István''' estis [[Hungario|hungara]] [[historiisto]], [[instruisto]]. Lia [[filo]] estis [[Pál Török (historiisto)]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM92715 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=735883&date=2026-10-18 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1849|12|30}} en [[Kolozsvár]] aŭ Klausenburg ([[Transilvanio]], [[Aŭstra imperio]], nuntempa [[Cluj]] en [[Rumanio]]), li mortis {{mortotago|1918|10|3}} en Kolozsvár (tiam en [[Hungara reĝlando]], [[Aŭstrio-Hungario]]). == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis kun pedagogia licenco en kalvinana [[kolegio]] en sia naskiĝurbo en 1871, poste tuj instruis lernojaron samloke. Li doktoriĝis en [[Universitato de Kluĵo|Reĝa Akademia Liceo]] en [[1876]], poste li estis subinstruisto en la apuda gimnazio. En 1882 li estis levita ordinara instruisto, baldaŭ gimnaziestro. Li pensiuliĝis en 1908. == Elektitaj kontribuoj == * ''IV. Henrik politikája.'' ([[disertaĵo]], 1876) * ''Magyarország történelme.'' (lernolibro, 1884; 3-a riparita eldono: 1899) * ''Adatok a kolozsvári ev. ref. egyházközség történetéhez'' (1895) * ''Györgyfalvi és abafáji templomaink elfoglalása.'' (1900) * ''A kolozsvári ev. ref. collegium története.'' (3 volumoj, 1905) == Fontoj == * [https://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm biografio hungare] * [http://digit.drk.hu/?m=lib&book=3&p=3068 Kalvinana Leksikono] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Torok Istvan}} [[Kategorio:Hungaraj historiistoj]] [[Kategorio:Hungaraj instruistoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 4e1dk1yknhvovcqy5ubwg9dzqxl8hud 0 955079 9495096 2026-10-18T09:00:13Z StarDeg 50254 Kreis novan paĝon kun "'''Ivars Godmanis''' (naskita la 27-an de novembro 1951, en Rigo, Latva SSR, USSR) estas latva ŝtatisto kaj politika figuro. Li frekventis la 1-an Mezlernejon de Rigo, kaj ekde 1968 ludis tamburojn en studenta ensemblo, poste aliĝante al la bando "Felix". Li ricevis sian pli altan edukadon de la Fakultato de Fiziko kaj Matematiko ĉe la Ŝtata Universitato de Latvio. Ekde 1972, li laboris kiel preleganto ĉe la sama universitato, kaj en 1983, li defendis sian do..." 9495096 wikitext text/x-wiki '''Ivars Godmanis''' (naskita la 27-an de novembro 1951, en Rigo, Latva SSR, USSR) estas latva ŝtatisto kaj politika figuro. Li frekventis la 1-an Mezlernejon de Rigo, kaj ekde 1968 ludis tamburojn en studenta ensemblo, poste aliĝante al la bando "Felix". Li ricevis sian pli altan edukadon de la Fakultato de Fiziko kaj Matematiko ĉe la Ŝtata Universitato de Latvio. Ekde 1972, li laboris kiel preleganto ĉe la sama universitato, kaj en 1983, li defendis sian doktoran disertaĵon pri fizikaj sciencoj. De 1984 ĝis 1988, li laboris kiel juna esploristo ĉe la Instituto de Solidstata Fiziko. En 1987, li finis siajn studojn ĉe la Universitato de Graz en Aŭstrio, ricevante doktorecon pri fiziko en 1992. Li faris sian politikan karieron en la Popola Fronto de Latvio (PFL), formita dum la soveta epoko kaj batalanta por la restarigo de la sendependeco de Latvio. En 1989, li fariĝis vicprezidanto de la PFL, estis elektita al la Supera Konsilio en 1990, kaj de 1990 ĝis 1993, li estris la Konsilion de Ministroj. De majo 1990 ĝis marto 1991, li servis kiel membro de la Konsilio de Ministroj de Sovetunio, kune kun la registarestroj de aliaj sovetaj respublikoj. En 1993, li kandidatiĝis por la 5-a parlamento sur la listo de la PFL, sed la partio ne sukcesis trapasi la 4%-an sojlon, kaj Godmanis provizore forlasis la politikon. En aŭgusto 1996, I. Godmanis estis elektita al la plenuma komitato de la Latva Olimpika Komitato, kaj en 1997 li aliĝis al la partio Latva Nacia Movado (LNM). En 1998, li estis elektita al la Saeima (parlamento) sur la listo de ĉi tiu partio kaj funkciis kiel Ministro pri Financoj en la registaro de Vilis Krištopāns. En 2002, Godmanis ne sukcesis akiri sidlokon en la 8-a Saeima, sed en 2006, li denove fariĝis parlamentano sur la komuna listo de la Latva Unua Partio kaj la Latva Nacia Movado. En la antaŭa registaro de Aigars Kalvītis, li funkciis kiel Ministro pri Internaj Aferoj. En aprilo 2007, Godmanis estis nomumita kiel kandidato por Prezidanto de Latvio, sed poste retiris sian kandidatecon. En decembro 2007, li denove fariĝis registarestro. Meze de kreskanta socia krizo en la lando, li estis devigita demisii kiel Ĉefministro la 20-an de februaro 2009. La 18-an de junio 2008, Godmanis estis implikita en trafikakcidento. La aŭto, kiu transportis la Ĉefministron, koliziis kun mikrobuso. Post la akcidento, li estis portita al la hospitalo kun cerbokomocio kaj rompita temporala osto. Krom la Ĉefministro mem, maljuna pasaĝerino sur la buso ankaŭ estis vundita en la akcidento. Ekde aŭgusto 2011, li estas edziĝinta al Ilze Pētersone, Ŝtata Sekretario de la Ministerio pri Internaj Aferoj. Godmanis havas tri infanojn el sia unua geedzeco kun Ramona Godmanis: Rihards, Katrīna kaj Edgars. ixlkmiyeojyos1yp1qmika1q71s504s 9495097 9495096 2026-10-18T09:00:54Z StarDeg 50254 9495097 wikitext text/x-wiki '''Ivars Godmanis''' (naskita la 27-an de novembro 1951, en Rigo, Latva SSR, USSR) estas latva ŝtatisto kaj politika figuro. Li frekventis la 1-an Mezlernejon de Rigo, kaj ekde 1968 ludis tamburojn en studenta ensemblo, poste aliĝante al la bando "Felix". Li ricevis sian pli altan edukadon de la Fakultato de Fiziko kaj Matematiko ĉe la Ŝtata Universitato de Latvio. Ekde 1972, li laboris kiel preleganto ĉe la sama universitato, kaj en 1983, li defendis sian doktoran disertaĵon pri fizikaj sciencoj. De 1984 ĝis 1988, li laboris kiel juna esploristo ĉe la Instituto de Solidstata Fiziko. En 1987, li finis siajn studojn ĉe la Universitato de Graz en Aŭstrio, ricevante doktorecon pri fiziko en 1992. Li faris sian politikan karieron en la Popola Fronto de Latvio (PFL), formita dum la soveta epoko kaj batalanta por la restarigo de la sendependeco de Latvio. En 1989, li fariĝis vicprezidanto de la PFL, estis elektita al la Supera Konsilio en 1990, kaj de 1990 ĝis 1993, li estris la Konsilion de Ministroj. De majo 1990 ĝis marto 1991, li servis kiel membro de la Konsilio de Ministroj de Sovetunio, kune kun la registarestroj de aliaj sovetaj respublikoj. En 1993, li kandidatiĝis por la 5-a parlamento sur la listo de la PFL, sed la partio ne sukcesis trapasi la 4%-an sojlon, kaj Godmanis provizore forlasis la politikon. En aŭgusto 1996, I. Godmanis estis elektita al la plenuma komitato de la Latva Olimpika Komitato, kaj en 1997 li aliĝis al la partio Latva Nacia Movado (LNM). En 1998, li estis elektita al la Saeima (parlamento) sur la listo de ĉi tiu partio kaj funkciis kiel Ministro pri Financoj en la registaro de Vilis Krištopāns. En 2002, Godmanis ne sukcesis akiri sidlokon en la 8-a Saeima, sed en 2006, li denove fariĝis parlamentano sur la komuna listo de la Latva Unua Partio kaj la Latva Nacia Movado. En la antaŭa registaro de Aigars Kalvītis, li funkciis kiel Ministro pri Internaj Aferoj. En aprilo 2007, Godmanis estis nomumita kiel kandidato por Prezidanto de Latvio, sed poste retiris sian kandidatecon. En decembro 2007, li denove fariĝis registarestro. Meze de kreskanta socia krizo en la lando, li estis devigita demisii kiel Ĉefministro la 20-an de februaro 2009. La 18-an de junio 2008, Godmanis estis implikita en trafikakcidento. La aŭto, kiu transportis la Ĉefministron, koliziis kun mikrobuso. Post la akcidento, li estis portita al la hospitalo kun cerbokomocio kaj rompita temporala osto. Krom la Ĉefministro mem, maljuna pasaĝerino sur la buso ankaŭ estis vundita en la akcidento. Ekde aŭgusto 2011, li estas edziĝinta al Ilze Pētersone, Ŝtata Sekretario de la Ministerio pri Internaj Aferoj. Godmanis havas tri infanojn el sia unua geedzeco kun Ramona Godmanis: Rihards, Katrīna kaj Edgars. {{ĝermo}} {{Ĉefministroj de Latvio}} afryo80ekwq461cmvtchei0lkifcpb2 9495098 9495097 2026-10-18T09:01:11Z StarDeg 50254 9495098 wikitext text/x-wiki '''Ivars Godmanis''' (naskita la 27-an de novembro 1951, en Rigo, Latva SSR, USSR) estas latva ŝtatisto kaj politika figuro. Li frekventis la 1-an Mezlernejon de Rigo, kaj ekde 1968 ludis tamburojn en studenta ensemblo, poste aliĝante al la bando "Felix". Li ricevis sian pli altan edukadon de la Fakultato de Fiziko kaj Matematiko ĉe la Ŝtata Universitato de Latvio. Ekde 1972, li laboris kiel preleganto ĉe la sama universitato, kaj en 1983, li defendis sian doktoran disertaĵon pri fizikaj sciencoj. De 1984 ĝis 1988, li laboris kiel juna esploristo ĉe la Instituto de Solidstata Fiziko. En 1987, li finis siajn studojn ĉe la Universitato de Graz en Aŭstrio, ricevante doktorecon pri fiziko en 1992. Li faris sian politikan karieron en la Popola Fronto de Latvio (PFL), formita dum la soveta epoko kaj batalanta por la restarigo de la sendependeco de Latvio. En 1989, li fariĝis vicprezidanto de la PFL, estis elektita al la Supera Konsilio en 1990, kaj de 1990 ĝis 1993, li estris la Konsilion de Ministroj. De majo 1990 ĝis marto 1991, li servis kiel membro de la Konsilio de Ministroj de Sovetunio, kune kun la registarestroj de aliaj sovetaj respublikoj. En 1993, li kandidatiĝis por la 5-a parlamento sur la listo de la PFL, sed la partio ne sukcesis trapasi la 4%-an sojlon, kaj Godmanis provizore forlasis la politikon. En aŭgusto 1996, I. Godmanis estis elektita al la plenuma komitato de la Latva Olimpika Komitato, kaj en 1997 li aliĝis al la partio Latva Nacia Movado (LNM). En 1998, li estis elektita al la Saeima (parlamento) sur la listo de ĉi tiu partio kaj funkciis kiel Ministro pri Financoj en la registaro de Vilis Krištopāns. En 2002, Godmanis ne sukcesis akiri sidlokon en la 8-a Saeima, sed en 2006, li denove fariĝis parlamentano sur la komuna listo de la Latva Unua Partio kaj la Latva Nacia Movado. En la antaŭa registaro de Aigars Kalvītis, li funkciis kiel Ministro pri Internaj Aferoj. En aprilo 2007, Godmanis estis nomumita kiel kandidato por Prezidanto de Latvio, sed poste retiris sian kandidatecon. En decembro 2007, li denove fariĝis registarestro. Meze de kreskanta socia krizo en la lando, li estis devigita demisii kiel Ĉefministro la 20-an de februaro 2009. La 18-an de junio 2008, Godmanis estis implikita en trafikakcidento. La aŭto, kiu transportis la Ĉefministron, koliziis kun mikrobuso. Post la akcidento, li estis portita al la hospitalo kun cerbokomocio kaj rompita temporala osto. Krom la Ĉefministro mem, maljuna pasaĝerino sur la buso ankaŭ estis vundita en la akcidento. Ekde aŭgusto 2011, li estas edziĝinta al Ilze Pētersone, Ŝtata Sekretario de la Ministerio pri Internaj Aferoj. Godmanis havas tri infanojn el sia unua geedzeco kun Ramona Godmanis: Rihards, Katrīna kaj Edgars. {{Ĉefministroj de Latvio}} ksnepuny3ecp0sp57cvf5ac1sx50b36 9495100 9495098 2026-10-18T09:05:49Z StarDeg 50254 9495100 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto | titolo = [[ĉefministro de Latvio]] }} '''Ivars Godmanis''' (naskita la 27-an de novembro 1951, en Rigo, Latva SSR, USSR) estas latva ŝtatisto kaj politika figuro. Li frekventis la 1-an Mezlernejon de Rigo, kaj ekde 1968 ludis tamburojn en studenta ensemblo, poste aliĝante al la bando "Felix". Li ricevis sian pli altan edukadon de la Fakultato de Fiziko kaj Matematiko ĉe la Ŝtata Universitato de Latvio. Ekde 1972, li laboris kiel preleganto ĉe la sama universitato, kaj en 1983, li defendis sian doktoran disertaĵon pri fizikaj sciencoj. De 1984 ĝis 1988, li laboris kiel juna esploristo ĉe la Instituto de Solidstata Fiziko. En 1987, li finis siajn studojn ĉe la Universitato de Graz en Aŭstrio, ricevante doktorecon pri fiziko en 1992. Li faris sian politikan karieron en la Popola Fronto de Latvio (PFL), formita dum la soveta epoko kaj batalanta por la restarigo de la sendependeco de Latvio. En 1989, li fariĝis vicprezidanto de la PFL, estis elektita al la Supera Konsilio en 1990, kaj de 1990 ĝis 1993, li estris la Konsilion de Ministroj. De majo 1990 ĝis marto 1991, li servis kiel membro de la Konsilio de Ministroj de Sovetunio, kune kun la registarestroj de aliaj sovetaj respublikoj. En 1993, li kandidatiĝis por la 5-a parlamento sur la listo de la PFL, sed la partio ne sukcesis trapasi la 4%-an sojlon, kaj Godmanis provizore forlasis la politikon. En aŭgusto 1996, I. Godmanis estis elektita al la plenuma komitato de la Latva Olimpika Komitato, kaj en 1997 li aliĝis al la partio Latva Nacia Movado (LNM). En 1998, li estis elektita al la Saeima (parlamento) sur la listo de ĉi tiu partio kaj funkciis kiel Ministro pri Financoj en la registaro de Vilis Krištopāns. En 2002, Godmanis ne sukcesis akiri sidlokon en la 8-a Saeima, sed en 2006, li denove fariĝis parlamentano sur la komuna listo de la Latva Unua Partio kaj la Latva Nacia Movado. En la antaŭa registaro de Aigars Kalvītis, li funkciis kiel Ministro pri Internaj Aferoj. En aprilo 2007, Godmanis estis nomumita kiel kandidato por Prezidanto de Latvio, sed poste retiris sian kandidatecon. En decembro 2007, li denove fariĝis registarestro. Meze de kreskanta socia krizo en la lando, li estis devigita demisii kiel Ĉefministro la 20-an de februaro 2009. La 18-an de junio 2008, Godmanis estis implikita en trafikakcidento. La aŭto, kiu transportis la Ĉefministron, koliziis kun mikrobuso. Post la akcidento, li estis portita al la hospitalo kun cerbokomocio kaj rompita temporala osto. Krom la Ĉefministro mem, maljuna pasaĝerino sur la buso ankaŭ estis vundita en la akcidento. Ekde aŭgusto 2011, li estas edziĝinta al Ilze Pētersone, Ŝtata Sekretario de la Ministerio pri Internaj Aferoj. Godmanis havas tri infanojn el sia unua geedzeco kun Ramona Godmanis: Rihards, Katrīna kaj Edgars. {{Ĉefministroj de Latvio}} lml9wb8hymh0p8t3pxrex5n5h2iyjlm 9495103 9495100 2026-10-18T09:09:50Z StarDeg 50254 9495103 wikitext text/x-wiki {{Informkesto politikisto | titolo = [[ĉefministro de Latvio]] }} '''Ivars Godmanis''' (naskita la 27-an de novembro 1951, en Rigo, Latva SSR, USSR) estas latva ŝtatisto kaj politika figuro. Li frekventis la 1-an Mezlernejon de Rigo, kaj ekde 1968 ludis tamburojn en studenta ensemblo, poste aliĝante al la bando "Felix". Li ricevis sian pli altan edukadon de la Fakultato de Fiziko kaj Matematiko ĉe la Ŝtata Universitato de Latvio. Ekde 1972, li laboris kiel preleganto ĉe la sama universitato, kaj en 1983, li defendis sian doktoran disertaĵon pri fizikaj sciencoj. De 1984 ĝis 1988, li laboris kiel juna esploristo ĉe la Instituto de Solidstata Fiziko. En 1987, li finis siajn studojn ĉe la Universitato de Graz en Aŭstrio, ricevante doktorecon pri fiziko en 1992. Li faris sian politikan karieron en la Popola Fronto de Latvio (PFL), formita dum la soveta epoko kaj batalanta por la restarigo de la sendependeco de Latvio. En 1989, li fariĝis vicprezidanto de la PFL, estis elektita al la Supera Konsilio en 1990, kaj de 1990 ĝis 1993, li estris la Konsilion de Ministroj. De majo 1990 ĝis marto 1991, li servis kiel membro de la Konsilio de Ministroj de Sovetunio, kune kun la registarestroj de aliaj sovetaj respublikoj. En 1993, li kandidatiĝis por la 5-a parlamento sur la listo de la PFL, sed la partio ne sukcesis trapasi la 4%-an sojlon, kaj Godmanis provizore forlasis la politikon. En aŭgusto 1996, I. Godmanis estis elektita al la plenuma komitato de la Latva Olimpika Komitato, kaj en 1997 li aliĝis al la partio Latva Nacia Movado (LNM). En 1998, li estis elektita al la Saeima (parlamento) sur la listo de ĉi tiu partio kaj funkciis kiel Ministro pri Financoj en la registaro de Vilis Krištopāns. En 2002, Godmanis ne sukcesis akiri sidlokon en la 8-a Saeima, sed en 2006, li denove fariĝis parlamentano sur la komuna listo de la Latva Unua Partio kaj la Latva Nacia Movado. En la antaŭa registaro de Aigars Kalvītis, li funkciis kiel Ministro pri Internaj Aferoj. En aprilo 2007, Godmanis estis nomumita kiel kandidato por Prezidanto de Latvio, sed poste retiris sian kandidatecon. En decembro 2007, li denove fariĝis registarestro. Meze de kreskanta socia krizo en la lando, li estis devigita demisii kiel Ĉefministro la 20-an de februaro 2009. La 18-an de junio 2008, Godmanis estis implikita en trafikakcidento. La aŭto, kiu transportis la Ĉefministron, koliziis kun mikrobuso. Post la akcidento, li estis portita al la hospitalo kun cerbokomocio kaj rompita temporala osto. Krom la Ĉefministro mem, maljuna pasaĝerino sur la buso ankaŭ estis vundita en la akcidento. Ekde aŭgusto 2011, li estas edziĝinta al Ilze Pētersone, Ŝtata Sekretario de la Ministerio pri Internaj Aferoj. Godmanis havas tri infanojn el sia unua geedzeco kun Ramona Godmanis: Rihards, Katrīna kaj Edgars. {{Ĉefministroj de Latvio}} [[Kategorio:Ĉefministroj de Latvio]] lcx9u3nvkcs22m2zt1bqvjymorbv2x0 0 955080 9495156 2026-10-18T11:14:03Z Kani 670 Alidirektigis al [[Polenanto]] 9495156 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Polenanto]] 8x6wqotud295m4o3i516akb6ydg7hmo 0 955081 9495158 2026-10-18T11:27:19Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Magellanic Woodpecker (Campephilus magellanicus).jpg |priskribo de dosiero = Ino de [[Magelana pego]]<br> (''Campephilus magellanicus'') |grando de dosiero = 240ra |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |subordo = '''''Pici''''' |familio aŭtoritato = [[Bernhard Meyer|Meyer]]..." 9495158 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Magellanic Woodpecker (Campephilus magellanicus).jpg |priskribo de dosiero = Ino de [[Magelana pego]]<br> (''Campephilus magellanicus'') |grando de dosiero = 240ra |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |subordo = '''''Pici''''' |familio aŭtoritato = [[Bernhard Meyer|Meyer]] & [[Johann Wolf (naturalist)|Wolf]], 1810 |specioj de subdivizio = Infraordoj kaj familioj |subdivizio2= *[[Ramphastides]] **[[Megalaimidae]] **[[Lybiidae]] **[[Capitonidae]] **[[Semnornithidae]] **[[Ramphastidae]] *[[Picides]] **[[Indicatoridae]] **[[Picidae]] }} '''Pici''' estas unu el la du subordoj de la ordo ''[[Piciformes]]''. It includes two infraorders, [[Ramphastides]] (toucans and barbets) and [[Picides]] (honeyguides and woodpeckers). Members of this suborder have been called "true piciforms", as the jacamars of [[Galbulidae]] and puffbirds of [[Bucconidae]] (of the other piciform suborder [[Galbuli]]) were for a time thought to be not closely related to toucans and woodpeckers, but instead to the order [[Coraciiformes]].<ref>[[Charles Sibley|Sibley, Charles Gald]] & [[Jon Edward Ahlquist|Ahlquist, Jon Edward]] (1990): ''Phylogeny and classification of birds''. Yale University Press, New Haven, Conn.</ref><ref name="Feduccia">{{cite book|last=Feduccia|first=Alan|title=The Origin and Evolution of Birds|publisher=Yale University Press|date=1999|page=341|isbn=9780300078619|url=https://books.google.com/books?id=8QRKV7eSqmIC&pg=PA341}}</ref> However, analysis of nuclear DNA confirmed that Galbuli and Pici are sister groups, and thus their similarities such as [[zygodactyl#Zygodactyly|zygodactyl]] feet were inherited from their common ancestor.<ref name=Johansson>{{cite journal|author1=Johansson, Ulf S.|author2=Ericson, Per G.P.|name-list-style=amp|title=Molecular support for a sister group relationship between Pici and Galbulae (Piciformes ''sensu'' Wetmore 1960|doi=10.1034/j.1600-048X.2003.03103.x|url=http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf|year=2003|journal=Journal of Avian Biology|volume=34|issue=2|pages=185|archive-date=2018-10-04|access-date=2015-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20181004210235/http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name=ericson2006a>{{Cite journal | last1 = Ericson | first1 = P. G. P. | last2 = Anderson | first2 = C. L. | last3 = Britton | first3 = T.| last4 = Elzanowski | first4 = A. | last5 = Johansson | first5 = U. S. | last6 = Källersjö | first6 = M. | last7 = Ohlson | first7 = J. I. | last8 = Parsons | first8 = T. J. | last9 = Zuccon | first9 = D. | doi = 10.1098/rsbl.2006.0523 | last10 = Mayr | first10 = G. | title = Diversification of Neoaves: integration of molecular sequence data and fossils | journal = Biology Letters | volume = 2 | issue = 4 | pages = 543–547 | year = 2006 | pmid = 17148284| pmc =1834003 }}</ref> Some classifications continue to treat Galbuli as a separate order (Galbuliformes), in which case Piciformes becomes equivalent in scope to Pici. == Notoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Pegedoj]] {{Portalo Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Picidae|ReVo=peged}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Pegoformaj]] [[Kategorio:Pegedoj]] tsamvl4644qp7qa8rz5trbq3mjbuew1 9495159 9495158 2026-10-18T11:29:44Z Kani 670 /* Vidu ankaŭ */ 9495159 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Magellanic Woodpecker (Campephilus magellanicus).jpg |priskribo de dosiero = Ino de [[Magelana pego]]<br> (''Campephilus magellanicus'') |grando de dosiero = 240ra |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |subordo = '''''Pici''''' |familio aŭtoritato = [[Bernhard Meyer|Meyer]] & [[Johann Wolf (naturalist)|Wolf]], 1810 |specioj de subdivizio = Infraordoj kaj familioj |subdivizio2= *[[Ramphastides]] **[[Megalaimidae]] **[[Lybiidae]] **[[Capitonidae]] **[[Semnornithidae]] **[[Ramphastidae]] *[[Picides]] **[[Indicatoridae]] **[[Picidae]] }} '''Pici''' estas unu el la du subordoj de la ordo ''[[Piciformes]]''. It includes two infraorders, [[Ramphastides]] (toucans and barbets) and [[Picides]] (honeyguides and woodpeckers). Members of this suborder have been called "true piciforms", as the jacamars of [[Galbulidae]] and puffbirds of [[Bucconidae]] (of the other piciform suborder [[Galbuli]]) were for a time thought to be not closely related to toucans and woodpeckers, but instead to the order [[Coraciiformes]].<ref>[[Charles Sibley|Sibley, Charles Gald]] & [[Jon Edward Ahlquist|Ahlquist, Jon Edward]] (1990): ''Phylogeny and classification of birds''. Yale University Press, New Haven, Conn.</ref><ref name="Feduccia">{{cite book|last=Feduccia|first=Alan|title=The Origin and Evolution of Birds|publisher=Yale University Press|date=1999|page=341|isbn=9780300078619|url=https://books.google.com/books?id=8QRKV7eSqmIC&pg=PA341}}</ref> However, analysis of nuclear DNA confirmed that Galbuli and Pici are sister groups, and thus their similarities such as [[zygodactyl#Zygodactyly|zygodactyl]] feet were inherited from their common ancestor.<ref name=Johansson>{{cite journal|author1=Johansson, Ulf S.|author2=Ericson, Per G.P.|name-list-style=amp|title=Molecular support for a sister group relationship between Pici and Galbulae (Piciformes ''sensu'' Wetmore 1960|doi=10.1034/j.1600-048X.2003.03103.x|url=http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf|year=2003|journal=Journal of Avian Biology|volume=34|issue=2|pages=185|archive-date=2018-10-04|access-date=2015-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20181004210235/http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name=ericson2006a>{{Cite journal | last1 = Ericson | first1 = P. G. P. | last2 = Anderson | first2 = C. L. | last3 = Britton | first3 = T.| last4 = Elzanowski | first4 = A. | last5 = Johansson | first5 = U. S. | last6 = Källersjö | first6 = M. | last7 = Ohlson | first7 = J. I. | last8 = Parsons | first8 = T. J. | last9 = Zuccon | first9 = D. | doi = 10.1098/rsbl.2006.0523 | last10 = Mayr | first10 = G. | title = Diversification of Neoaves: integration of molecular sequence data and fossils | journal = Biology Letters | volume = 2 | issue = 4 | pages = 543–547 | year = 2006 | pmid = 17148284| pmc =1834003 }}</ref> Some classifications continue to treat Galbuli as a separate order (Galbuliformes), in which case Piciformes becomes equivalent in scope to Pici. == Notoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Pegedoj]] ==Eksteraj ligiloj== * [http://tolweb.org/Piciformes/26411 Tree of Life Piciformes] {{Portalo Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Picidae|ReVo=peged}} {{Bibliotekoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegoformaj]] [[Kategorio:Pegedoj]] 9xx5vnro67odmzw0v6lmfatoweymk8v 9495164 9495159 2026-10-18T11:55:21Z Kani 670 9495164 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Magellanic Woodpecker (Campephilus magellanicus).jpg |priskribo de dosiero = Ino de [[Magelana pego]]<br> (''Campephilus magellanicus'') |grando de dosiero = 240ra |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |subordo = '''''Pici''''' |familio aŭtoritato = [[Bernhard Meyer|Meyer]] & [[Johann Wolf (naturalist)|Wolf]], 1810 |specioj de subdivizio = Infraordoj kaj familioj |subdivizio2= *[[Ramphastides]] **[[Megalaimidae]] **[[Lybiidae]] **[[Capitonidae]] **[[Semnornithidae]] **[[Ramphastidae]] *[[Picides]] **[[Indicatoridae]] **[[Picidae]] }} '''Pici''' estas unu el la du subordoj de la ordo ''[[Piciformes]]''. Ĝi enhavas du infraordojn, [[Ramphastides]] (tukanoj kaj barbuloj) kaj [[Picides]] (mielindikantoj kaj pegoj). Membroj de tiu subordo estis noitaj "veraj pegoformaj", dum oni supozis dum ioma tempo, ke la jakamaroj de [[Galbuledoj]] kaj la membroj de [[Bukondoj]] (el la alia pegoforma subordo [[Galbuli]]) ne estas tiom proksime rilataj al tukanoj kaj pegoj, sed anstataŭe al la ordo [[Koracioformaj]].<ref>[[Charles Sibley|Sibley, Charles Gald]] & [[Jon Edward Ahlquist|Ahlquist, Jon Edward]] (1990): ''Phylogeny and classification of birds''. Yale University Press, New Haven, Conn.</ref><ref name="Feduccia">{{cite book|last=Feduccia|first=Alan|title=The Origin and Evolution of Birds|publisher=Yale University Press|date=1999|page=341|isbn=9780300078619|url=https://books.google.com/books?id=8QRKV7eSqmIC&pg=PA341}}</ref> Tamen, analizoj de nuklea [[DNA]] konfirmis, ke Galbuli kaj Pici estas frataj grupoj, kaj tial iliaj similecoj kiel [[daktileco|zigodaktilaj]] piedoj estas heredo de ilia komuna praulo.<ref name=Johansson>{{cite journal|author1=Johansson, Ulf S.|author2=Ericson, Per G.P.|name-list-style=amp|title=Molecular support for a sister group relationship between Pici and Galbulae (Piciformes ''sensu'' Wetmore 1960|doi=10.1034/j.1600-048X.2003.03103.x|url=http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf|year=2003|journal=Journal of Avian Biology|volume=34|issue=2|pages=185|archive-date=2018-10-04|access-date=2015-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20181004210235/http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name=ericson2006a>{{Cite journal | last1 = Ericson | first1 = P. G. P. | last2 = Anderson | first2 = C. L. | last3 = Britton | first3 = T.| last4 = Elzanowski | first4 = A. | last5 = Johansson | first5 = U. S. | last6 = Källersjö | first6 = M. | last7 = Ohlson | first7 = J. I. | last8 = Parsons | first8 = T. J. | last9 = Zuccon | first9 = D. | doi = 10.1098/rsbl.2006.0523 | last10 = Mayr | first10 = G. | title = Diversification of Neoaves: integration of molecular sequence data and fossils | journal = Biology Letters | volume = 2 | issue = 4 | pages = 543–547 | year = 2006 | pmid = 17148284| pmc =1834003 }}</ref> Kelkaj klasigoj plue traktas Galbuli kiel aparta ordo (''Galbuliformes''), en kiu kazo ''Piciformes'' estus ekvivalento al Pici. == Notoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Pegedoj]] ==Eksteraj ligiloj== * [http://tolweb.org/Piciformes/26411 Tree of Life Piciformes] {{Portalo Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Picidae|ReVo=peged}} {{Bibliotekoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegoformaj]] [[Kategorio:Pegedoj]] 51nnejhoiyunltnkibyaigf2yd8qwmw 9495165 9495164 2026-10-18T11:55:33Z Kani 670 9495165 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Magellanic Woodpecker (Campephilus magellanicus).jpg |priskribo de dosiero = Ino de [[Magelana pego]]<br> (''Campephilus magellanicus'') |grando de dosiero = 240ra |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |subordo = '''''Pici''''' |familio aŭtoritato = [[Bernhard Meyer|Meyer]] & [[Johann Wolf (naturalist)|Wolf]], 1810 |specioj de subdivizio = Infraordoj kaj familioj |subdivizio2= *[[Ramphastides]] **[[Megalaimidae]] **[[Lybiidae]] **[[Capitonidae]] **[[Semnornithidae]] **[[Ramphastidae]] *[[Picides]] **[[Indicatoridae]] **[[Picidae]] }} '''Pici''' estas unu el la du subordoj de la ordo ''[[Piciformes]]''. Ĝi enhavas du infraordojn, [[Ramphastides]] (tukanoj kaj barbuloj) kaj [[Picides]] (mielindikantoj kaj pegoj). Membroj de tiu subordo estis noitaj "veraj pegoformaj", dum oni supozis dum ioma tempo, ke la jakamaroj de [[Galbuledoj]] kaj la membroj de [[Bukonedoj]] (el la alia pegoforma subordo [[Galbuli]]) ne estas tiom proksime rilataj al tukanoj kaj pegoj, sed anstataŭe al la ordo [[Koracioformaj]].<ref>[[Charles Sibley|Sibley, Charles Gald]] & [[Jon Edward Ahlquist|Ahlquist, Jon Edward]] (1990): ''Phylogeny and classification of birds''. Yale University Press, New Haven, Conn.</ref><ref name="Feduccia">{{cite book|last=Feduccia|first=Alan|title=The Origin and Evolution of Birds|publisher=Yale University Press|date=1999|page=341|isbn=9780300078619|url=https://books.google.com/books?id=8QRKV7eSqmIC&pg=PA341}}</ref> Tamen, analizoj de nuklea [[DNA]] konfirmis, ke Galbuli kaj Pici estas frataj grupoj, kaj tial iliaj similecoj kiel [[daktileco|zigodaktilaj]] piedoj estas heredo de ilia komuna praulo.<ref name=Johansson>{{cite journal|author1=Johansson, Ulf S.|author2=Ericson, Per G.P.|name-list-style=amp|title=Molecular support for a sister group relationship between Pici and Galbulae (Piciformes ''sensu'' Wetmore 1960|doi=10.1034/j.1600-048X.2003.03103.x|url=http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf|year=2003|journal=Journal of Avian Biology|volume=34|issue=2|pages=185|archive-date=2018-10-04|access-date=2015-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20181004210235/http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name=ericson2006a>{{Cite journal | last1 = Ericson | first1 = P. G. P. | last2 = Anderson | first2 = C. L. | last3 = Britton | first3 = T.| last4 = Elzanowski | first4 = A. | last5 = Johansson | first5 = U. S. | last6 = Källersjö | first6 = M. | last7 = Ohlson | first7 = J. I. | last8 = Parsons | first8 = T. J. | last9 = Zuccon | first9 = D. | doi = 10.1098/rsbl.2006.0523 | last10 = Mayr | first10 = G. | title = Diversification of Neoaves: integration of molecular sequence data and fossils | journal = Biology Letters | volume = 2 | issue = 4 | pages = 543–547 | year = 2006 | pmid = 17148284| pmc =1834003 }}</ref> Kelkaj klasigoj plue traktas Galbuli kiel aparta ordo (''Galbuliformes''), en kiu kazo ''Piciformes'' estus ekvivalento al Pici. == Notoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Pegedoj]] ==Eksteraj ligiloj== * [http://tolweb.org/Piciformes/26411 Tree of Life Piciformes] {{Portalo Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Picidae|ReVo=peged}} {{Bibliotekoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegoformaj]] [[Kategorio:Pegedoj]] thznerqio5i5vnqckuoqldc554whid5 9495166 9495165 2026-10-18T11:56:30Z Kani 670 9495166 wikitext text/x-wiki {{kursiva titolo}} {{Taksonomio |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Magellanic Woodpecker (Campephilus magellanicus).jpg |priskribo de dosiero = Ino de [[Magelana pego]]<br> (''Campephilus magellanicus'') |grando de dosiero = 240ra |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |subordo = '''''Pici''''' |familio aŭtoritato = [[Bernhard Meyer|Meyer]] & [[Johann Wolf (naturalist)|Wolf]], 1810 |specioj de subdivizio = Infraordoj kaj familioj |subdivizio2= *[[Ramphastides]] **[[Megalaimidae]] **[[Lybiidae]] **[[Capitonidae]] **[[Semnornithidae]] **[[Ramphastidae]] *[[Picides]] **[[Indicatoridae]] **[[Picidae]] }} '''''Pici''''' estas unu el la du subordoj de la ordo ''[[Piciformes]]''. Ĝi enhavas du infraordojn, [[Ramphastides]] (tukanoj kaj barbuloj) kaj [[Picides]] (mielindikantoj kaj pegoj). Membroj de tiu subordo estis noitaj "veraj pegoformaj", dum oni supozis dum ioma tempo, ke la jakamaroj de [[Galbuledoj]] kaj la membroj de [[Bukonedoj]] (el la alia pegoforma subordo [[Galbuli]]) ne estas tiom proksime rilataj al tukanoj kaj pegoj, sed anstataŭe al la ordo [[Koracioformaj]].<ref>[[Charles Sibley|Sibley, Charles Gald]] & [[Jon Edward Ahlquist|Ahlquist, Jon Edward]] (1990): ''Phylogeny and classification of birds''. Yale University Press, New Haven, Conn.</ref><ref name="Feduccia">{{cite book|last=Feduccia|first=Alan|title=The Origin and Evolution of Birds|publisher=Yale University Press|date=1999|page=341|isbn=9780300078619|url=https://books.google.com/books?id=8QRKV7eSqmIC&pg=PA341}}</ref> Tamen, analizoj de nuklea [[DNA]] konfirmis, ke Galbuli kaj Pici estas frataj grupoj, kaj tial iliaj similecoj kiel [[daktileco|zigodaktilaj]] piedoj estas heredo de ilia komuna praulo.<ref name=Johansson>{{cite journal|author1=Johansson, Ulf S.|author2=Ericson, Per G.P.|name-list-style=amp|title=Molecular support for a sister group relationship between Pici and Galbulae (Piciformes ''sensu'' Wetmore 1960|doi=10.1034/j.1600-048X.2003.03103.x|url=http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf|year=2003|journal=Journal of Avian Biology|volume=34|issue=2|pages=185|archive-date=2018-10-04|access-date=2015-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20181004210235/http://www.nrm.se/download/18.4e32c81078a8d9249800021325/Johansson%2520%26%2520Ericson%2520-%2520Piciformes%5B1%5D.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name=ericson2006a>{{Cite journal | last1 = Ericson | first1 = P. G. P. | last2 = Anderson | first2 = C. L. | last3 = Britton | first3 = T.| last4 = Elzanowski | first4 = A. | last5 = Johansson | first5 = U. S. | last6 = Källersjö | first6 = M. | last7 = Ohlson | first7 = J. I. | last8 = Parsons | first8 = T. J. | last9 = Zuccon | first9 = D. | doi = 10.1098/rsbl.2006.0523 | last10 = Mayr | first10 = G. | title = Diversification of Neoaves: integration of molecular sequence data and fossils | journal = Biology Letters | volume = 2 | issue = 4 | pages = 543–547 | year = 2006 | pmid = 17148284| pmc =1834003 }}</ref> Kelkaj klasigoj plue traktas Galbuli kiel aparta ordo (''Galbuliformes''), en kiu kazo ''Piciformes'' estus ekvivalento al Pici. == Notoj == {{Referencoj|2}} == Vidu ankaŭ == * [[Pegedoj]] ==Eksteraj ligiloj== * [http://tolweb.org/Piciformes/26411 Tree of Life Piciformes] {{Portalo Birdoj}} {{Projektoj|commonscat=Picidae|ReVo=peged}} {{Bibliotekoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pegoformaj]] [[Kategorio:Pegedoj]] 164gxzbl8mkqh5lvss0ea4jrf6zc4qg 0 955082 9495161 2026-10-18T11:30:44Z Kani 670 Alidirektigis al [[Sudamerikaj barbuloj]] 9495161 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sudamerikaj barbuloj]] 3rrm4dq8pxgwaogd4tm18bfl5krrkr9