Vikicitaro eowikiquote https://eo.wikiquote.org/wiki/%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikicitaro Vikicitaro-Diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 8320 53705 53704 2026-05-28T15:21:36Z RG72 415 53705 wikitext text/x-wiki {{Temo | nomo = Jalutorovsko | koloro = | dosiero = | vikipedio = Jalutorovsko | komunejo = Yalutorovsk | komunejokat = Yalutorovsk | vikivortaro = | vikinovaĵoj = }} '''[[:w:Jalutorovsko|Jalutorovsko]]''' estas la urbo en [[Tjumena provinco]], ĉefurbo de [[Jalutorovska distrikto]] ([[Rusio]]). == Citaĵoj == === Konstantin Nosilov === {{Citaĵo|teksto=[[Urbeto]] tiu ĉi, en kiu laŭ la komerco-industria kalendaro de Suvorin estas nur 4700 loĝantoj, evidente ne ludas gravan rolon en la [[Industrio|industria]] kaj [[Komerco|komerca]] [[vivo]] de sia riĉa [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)|distrikto]] kaj verŝajne servas nur kiel administra centro, kio videblas tuj: la tuta ĉefa [[strato]] de tiu ĉi urbeto, kiun mi eniris, estas plena preskaŭ sole je [[domo]]j kaj [[apartamento]]j de [[oficisto]]j de diversaj administracioj, ĉambroj, prezidoj ktp, kaj ĝin oni povus kuraĝe nomi oficista laŭ nombro de ĝiaj elpendaĵoj de ŝtataj institucioj. Tio estas sufiĉe pura, vasta strato, kie ankoraŭ renkonteblas etaj [[ĝardeno]]j, [[balkono]]j kaj dometoj, memorigantaj domojn de malnovaj [[nobelo]]j, kiujn antaŭe oni povis renkonti en urboj de Centra [[Rusio]] — longaj, ŝelaĵitaj, kun grandaj [[fenestro]]j, monotonaj vastaj [[korto]]j, [[pordego]]j kun monotona malpleno. La aliaj stratoj estas io simila al niaj [[Soldato|soldataj]] antaŭurboj, kun iaj tiaj dometoj ŝmiritaj per [[argilo]], kun tia hazarda [[arkitekturo]], kies karaktero plej klare diras ke urbo ne vivas, sed nur vegetas iel kaj tiel apud ŝtatoficistoj kaj nur sur ĝia komerca [[placo]], kie evidente tute nebezonata staras ligna gastokorto kun fermitaj butikoj, renkonteblas tri-kvar bonaj domoj de lokaj riĉuloj, kvazaŭ per iu [[miraklo]] alportitaj al tiu ĉi urbo. En la tuta urbo mi trovis eĉ ne unu bonan konstruaĵon de [[gimnazio]] aŭ [[lernejo]], nek de iu alia socia institucio. Ĝiaj placoj estas neglektitaj, videblas eĉ ne spuroj de komunuma ĝardeno, kaj bonega laŭ sia situo loko sur bordo de iam estinta tuj apud la urbo [[rivero]], sed poste forkondukita per klopodoj de la urbo, kiu nun restis nur kun putranta flako apud katedralo, sur placo apud la templo, per sia situo mem destinita por ĝardeno, nur havas signojn de iam estintaj ĉi tie [[amuzo]]j, de kiuj restis nur unu kripligita [[betulo]]. Dume tien venas vespere publiko, sidas dezirante spiri freŝan [[aero]]n, kaj por eksterulo iĝas iel strange, ke ĉi tie neniu zorgis ion fari almenaŭ por lasi pri si [[memoro]]n, el loka estraro aŭ la urbopatroj. Oni diras ke [[Printempo|printempe]], dum vasta elbordiĝo de [[Tobolo]], kuniĝanta ĉi tie kun si najbarino [[Iseto]], ĉi tien venas la tuta urbo por ĝui belan vastecon de la rivero kaj renkonti [[vaporŝipo]]jn, kiuj alligiĝas tuj apud la katedralo. |aŭtoro = [[Konstantin Nosilov]] |verko = Laŭ Turo, Tobolo kaj Iseto [1898]<ref>Носилов К. По Туре, Тоболу и Исети // Лукич. 2002. Ч. 2. С. 137.</ref> |originala teksto=Городок этот, в котором по торгово-промышленному адрес-календарю Суворина всего 4700 жителей, видимо, не играет большой роли в промышленной и торговой жизни его богатого округа и скорее служит только административным пунктом, что видно сразу: вся главная улица этого городка, на которую я вышел, заполнена исключительно почти домами и квартирами служилого люда разных правлений, управлений, камер, присутствий и пр., и ее можно бы смело именовать чиновничьей по числу ее вывесок казенных учреждений. Это довольно чистенькая, широкая улица, где еще попадаются маленькие сады, балконы и домики, напоминающие дома старых дворян, какие прежде встречать можно было часто в городах Центральной России — длинные, опалубленные, с большими окнами, однообразными широкими дворами, воротами с однообразной пустотой. Другие улицы — это что-то вроде наших солдатских слободок около городов, с кой-какими домиками, промазанными глиной, со всей той случайной архитектурой, характером которая яснее всего говорит, что город не живет, а только влачит свое существование, перебиваясь около чиновного люда, и только на торговой площади его, где, по-видимому, совсем ненужный стоит деревянный гостиный двор с закрытыми лавками, попадается три-четыре хороших дома местных тузов, словно чудом каким занесенных в этот город. Во всем городе я не нашел ни порядочного здания прогимназии или школы, ни другого какого общественного учреждения. Площади его запущены, общественного сада даже нет в помине, и прекрасное место по своему положению на берегу когда-то бывшей у самого города реки, но после отведенной стараниями города, который теперь остался только с гниющей лужей под собором, на площади рядом с храмом, самим уже положением предназначенное для сада, только носит признаки когда-то бывших тут затей, от которых только осталась одна изуродованная береза. Между тем, туда сходится по вечерам публика, сидит, желая подышать чистым воздухом, и для постороннего человека становится как-то странным, что тут никто не позаботился что-нибудь сделать хотя бы для того, чтобы оставить о себе память, из местного начальства или отцов города. Говорят, что весной, в широкий разлив Тобола, сливающегося здесь со своей соседкой Исетью, сюда сходится весь город полюбоваться простором реки и встретить пароходы, которые прямо ошвартовываются у самого собора. }} {{Citaĵo |teksto=[[Katedralo]] estas malnova granda konstruaĵo, ĉe barilo, same kiel en ĉia [[vilaĝo]] — ĉaroj de alveturintaj kamparanoj kun paperoj pri diservaj mendoj, sur preĝeja perono deko aŭ dudeko da handikapuloj-maljunuloj el najbara azilejo, en la templo — gisfera planko kaj dekoracioj de preskaŭ ĉiu ajn malnova kampara templo, per nenio memoriganta ke oni estas en la [[Urbo|urba]] templo, same kiel preĝanta publiko, kie oni ne vidos eĉ ĉapeleton. Plejparto estas [[kamparano]]j kaj [[burĝo]]j, kaj ĉe tio estas tia diverseco de tipoj, ke oni tuj divenas ke oni estas en la urbo de [[Ekzilo|ekzilitoj]]. |aŭtoro = [[Konstantin Nosilov]] |verko = Laŭ Turo, Tobolo kaj Iseto [1898]<ref>Носилов К. По Туре, Тоболу и Исети // Лукич. 2002. Ч. 2. С. 139.</ref> |originala teksto=Собор — старинное большое здание, у ограды, как в любом селе, — телеги приехавших мужиков с требами в церковь, на паперти с десяток-другой калек-стариков из соседнего приюта, в храме — чугунный пол и обстановка почти любого старого сельского храма, ничем особенным не напоминающая, что вы в городском храме, точно так же, как и молящаяся публика, где вы не увидите даже шляпки. Большинство — крестьяне и мещане, и притом такое разнообразие типов, что вы сразу догадываетесь, что вы в городе ссыльных. }} === Miĥail Sijazov === {{Citaĵo |teksto = Situo de la eta Jalutorovsko estas sufiĉe alloga. La urbo estas konstruita rande de la granda, iom ondeca ebenaĵo, 1½ verstojn for de [[Tobolo]], kaj apartiĝas de la rivero per larĝa, malalta kaj malseka herbejo, ĉiujare inundata de printempa akvo. |aŭtoro = [[Miĥail Sijazov]] |verko = Pri botanika karakterizo de Jalutorovsko kaj ties plej proksimaj ĉirkaŭaĵoj [1892] |origina teksto = Местоположение маленького Ялуторовска весьма привлекательно. Город построен на краю обширной, слегка волнистой равнины, в 1½ верстах от Тобола, и отделяется от реки широким, низменным и сырым лугом, ежегодно заливаемым весенней водой<ref>Сиязов М. [[:Commons:File:Записки Западно-Сибирского отдела Императорского Русского Географического общества. Кн. 13. Вып. 1 (1892).pdf|К ботанической характеристике Ялуторовска и его ближайших окрестностей]] // Записки Западно-Сибирского отдела Императорского Русского Географического общества. Кн. 13. Вып. 1. 1891. С. 1.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = De tri flankoj (sudokcidento, okcidento kaj nordo) la urbon ĉirkaŭas belegaj betulaj boskoj, alterne de pli aŭ malpli larĝaj sekaj herbejoj. La plej granda el tiuj ĉi boskoj ("La Granda") komenciĝas apud malliberejo. De sudo al la urbo venas 2 landvojoj, unu al [[Tjumeno]], la alia al [[Iŝimo]] kaj [[Omsko]]. Alta, bone kreskinta betularo, trapasata de tiuj ĉi landvojoj, etendiĝas de la granda bosko al la apudurba vilaĝeto Borovuŝka [Pinarbareto]. Mankas plej etaj duboj, ke je antaŭa tempo al la urbo de tiu ĉi flanko etendiĝis pina arbaro: tion atestas rememoroj de loĝantoj, nomo de la ĵus menciita vilaĝeto, seka sabla grundo laŭ landvojo al Omsko, kie dekstre de la vojo estas dissemitaj arbustoj de ''[[kaluno]]'' kaj fine tio ke plu laŭ tiu ĉi landvojo, 2 verstojn [2,13 km] for de la urbo, komenciĝas vera pinaro — "Borok" [Pinarbareto] de vilaĝeto Pamjatnoje. |aŭtoro = [[Miĥail Sijazov]] |verko = Pri botanika karakterizo de Jalutorovsko kaj ties plej proksimaj ĉirkaŭaĵoj [1892] |origina teksto = С трех сторон (юго-запада, запада и севера) город окружают прекрасные березовые рощи, чередующиеся с более или менее широкими сухими лугами. Самая значительная из этих рощ ("Большая") начинается около тюремного замка. С юга к городу подходят 2 тракта, один — на Тюмень, другой — на Ишим и Омск. Высокий, хорошо разросшийся березняк, пересекаемый этими трактами, тянется от большой рощи до пригородной деревеньки Боровушки. Нет ни малейшего сомнения, что в прежнее время к городу с этой стороны подходил сосновый бор: об этом свидетельствуют предания жителей, название только что упомянутой деревеньки, сухая песчаная почва по тракту на Омск, где вправо от дороги, разбросаны кусты ''вереска'', и, наконец, то обстоятельство, что дальше по тому же тракту, в 2-х верстах от города, начинается настоящий сосняк — "Борок" деревушки Памятное<ref>Сиязов М. [[:Commons:File:Записки Западно-Сибирского отдела Императорского Русского Географического общества. Кн. 13. Вып. 1 (1892).pdf|К ботанической характеристике Ялуторовска и его ближайших окрестностей]] // Записки Западно-Сибирского отдела Императорского Русского Географического общества. Кн. 13. Вып. 1. 1891. С. 1.</ref>. }} === Diversaj aŭtoroj === {{Citaĵo |teksto = [en 1878] Unu el la ĉefaj enspezfontoj de policanoj kaj juĝejaj enketistoj estis loka oligarĥo-[[malnovritano]] [[Familio Kolmakov (negocistoj)|K...v]]. Tio estis eksterordinare dika, ŝvelinta pro graso homo, kiun ĉiam sekvis amaso de plej aĉaj krimaferoj (plejparte pri sekskorupto kaj seksperforto). Li kune kun fratoj posedis en la distrikto grandajn ledan, lardan kaj ĉefalajn fabrikojn, famis kiel riĉulo kaj por [[polico]] kaj [[juĝejo]] li estis grasa, neelĉerpebla enspezfonto. |aŭtoro = [[Solomon Ĉudnovskij]] |verko = De malnovaj tempoj. Rememoroj<ref>La aŭtoro pasigis en Jalutorovsko 10 monatojn en 1878 kiel politika ekzilito.</ref> |origina teksto = Одним из главных источников дохода как чинов полиции, так и для судейских "заседателей" был местный крез-старообрядец К...в. Это был необыкновенно толстый, жиром заплывший человек, за которым постоянно водилась масса самых каверзных дел (преимущественно по растлению и изнасилованию). Он купно с братьями владел в округе обширным кожевенным, салотопенным и конскими заводами, слыл за большого богача и для полиции и суда являлся жирной, неисчерпаемой статьей дохода<ref>Чудновский С. Л. Из давних лет. Воспоминания. М., 1934. С. 187.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto = Dum forveturo de vilaĝo Romanovo, la dua stacio post [[Tjumeno]], oni demandis min, ĉu necesas laŭvoje enveturi Jalutorovskon? Se ne, oni preterveturas la [[urbo]]n, per kio estas gajnataj kelkaj verstoj kaj la [[vojo]] estas pli bona.</br>— Sed kiф estas la urbo?</br>— Ne atentinda. Nura nomo. |aŭtoro = [[Sergej Turbin]] |verko = [[Lando de ekzilo: de Osa ĝis Irkutsko]] [1872] |origina teksto = При выезде из села Романова, второй станции от Тюмени, у меня спросили, не нужно ли заезжать в Ялуторовск? Если же нет, то город объезжают, чем выигрывается несколько верст и дорога лучше.</br>— А каков город?</br>— Внимания не стоит. Только одно звание<ref>С. Турбин. Страна изгнания: от Осы до Иркутска. Санкт-Петербург, 1872. С. 51–52.</ref>. }} {{Citaĵo |teksto= Tediĝinte je la malplena longa ĉefstrato de Polutorovsko<ref>Pseŭdonimo uzata de la aŭtoro.</ref>, la [[okulo]] kun [[ĝuo]] haltis je du betulaj boskoj, etendiĝintaj ambaŭflanke de la [[vojo]] por ellasi la freneziĝintan polutorovskanon sur la kampojn de nia, al ĉiuj konata simpla rusa [[naturo]]. Speciale bela estis la maldekstra bosko. Antaŭ ĝi, kvazaŭ konturita per cirkelo, kuŝis lageto je kiu kvazaŭ en [[spegulo]] rigardis la [[arbo]]j kun supraĵoj kovritaj je nestoj de monedoj. Sur la bordo de tiu ĉi lago, sin kaŝinte inter la arboj, nigris malnova disfalinta konstruaĵo kun balkonoj kaj terasoj, kies ĉizitaj balustroj venis al posedo de juna generacio de la najbara vilaĝo — Karnauŝka [Borovuŝka] — kaj estis uzataj de ili por trafi gorodki. |aŭtoro= [[Miĥail Znamenskij]] |verko= Malaperintaj homoj [1872]<ref>Знаменский М. С. Исчезнувшие люди // Исторические окрестности города Тобольска: Сочинения. Тюмень, 1997. С. 93.</ref> |originala teksto= Наскучив пустынной длинной главной улицей Полуторовска, глаз с удовольствием останавливался на двух берёзовых рощах, раздвинувшихся по обеим сторонам дороги, чтобы выпустить очумевшего полуторовца на поля нашей, всем известной, незатейливой русской природы. Особенно хороша была левая роща. Перед ней, словно очерченное циркулем, лежало небольшое озерко, в которое, как в зеркало, смотрелись деревья с вершинами, усеянными гнёздами галок. На берегу этого озера, приютившись между деревьями, чернело старинное, развалившееся здание с балконами и террасами, от которых точёные балясины поступили во владение молодого поколения соседней деревеньки — Карнаушки — и употреблялись им для сбивания городков. }} == Vidu ankaŭ == * [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]] * [[Tjumeno]] * [[Tobolsko]] * [[Iŝimo]] * [[Decembristoj]] == Referencoj == {{Projektoj}} [[Kategorio:Jalutorovsko| ]] [[Kategorio:Jalutorovska distrikto]] [[Kategorio:Urboj de Rusio]] [[Kategorio:Tjumena provinco]] i02bgbehqb3tnj603b29bxduexkhc0c