Vikifontaro eowikisource https://eo.wikisource.org/wiki/Vikifontaro:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikifontaro Vikifontaro diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto Aŭtoro Aŭtoro-Diskuto Paĝo Paĝo-Diskuto Indekso Indekso-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/110 104 25589 118783 118751 2026-05-21T00:48:24Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 118783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Mustardo"/>'''Mustardo'''. Spicaĵo el sinapo kaj vinagro. <section end="Mustardo"/> <section begin="Mustelo"/>'''Mustelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto (nomo de la familio) (''Mustela''). <section end="Mustelo"/> <section begin="Muŝo"/>'''Muŝo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ duflugilaj, grandanombre vivanta en la loĝejoj, staloj. (''Musca''; la plej konata speco — ''Musca domestica'' = hejma muŝo). <section end="Muŝo"/> <section begin="Muta"/>'''Muta'''. - 1. Kiu ne posedas la parolkapablon : ''surda kaj muta de la naskiĝo''. - 2. Kiu ne povas paroli de emocio : ''muta de teruro''. '''Mutigi'''. Fari iun muta. '''Mutiĝi'''. Fariĝi muta. '''Mutulo'''. Homo muta. <section end="Muta"/> <section begin="Mutualismo"/>'''Mutualismo'''. Sistemo, celanta forigi la profitojn de l’ perantoj kaj entreprenistoj per kompanioj de l’ konsumantoj. <section end="Mutualismo"/> <section begin="Muzo"/>'''Muzo'''. Ĉiu el la naŭ grekaj diinoj de la sciencoj aŭ artoj : ''Uranio estis la muzo de l‘ astronomio''. '''Muzeo'''. Granda kolekto de sciencaj aŭ artaj objektoj. <section end="Muzo"/> <section begin="Muziko"/>'''Muziko'''. Arto kombini la sonojn en maniero, agrabla por la orelo. '''Muzika'''. De muziko, kiu rilatas la muzikon : ''muzika instrumento''. '''Muzikema'''. Kiu amas la muzikon. '''Muzikisto'''. Homo, kies profesio estas la muziko. <section end="Muziko"/> <section begin="Litero N"/>{{f|'''N'''|c|g=150%}} <section end="Litero N"/> <section begin="N"/>'''N'''. Fleksio de l’ akuzativo : ''patron, bonajn, min''. <section end="N"/> <section begin="Nacio"/>'''Nacio'''. Aro de homoj, loĝantaj la saman teritorion kaj havantaj komunan devenon kaj lingvon. '''Nacia'''. De nacio, kiu koncernas nacion : ''nacia karaktero, nacia lingvo''. '''Nacieco'''. Eco, ecoj karakterizantaj nacion. '''Internacia'''. Komuna por kelke da nacioj, por multaj nacioj : ''internacia juro''. <section end="Nacio"/> <section begin="Nadiro"/>'''Nadiro''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Punkto de la ĉiela sfero, kiun trafus rekta linio, pasanta de la punkto, kie ni estas, tra la centro de la tero. <section end="Nadiro"/> <section begin="Nafto"/>'''Nafto'''. Kruda petrolo, trovata en Kaŭkazo kaj Ameriko. <section end="Nafto"/> <section begin="Naftalino"/>'''Naftalino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Solida karbonhidrato de forta odoro, uzata kontraŭ la tineoj. <section end="Naftalino"/> <section begin="Naĝi"/>'''Naĝi'''. Sin movi antaŭen sur aŭ en akvo, en fluidaĵo. <section end="Naĝi"/> <section begin="Naiva"/>'''Naiva'''. Kredema kaj malkaŝema, kiel infano. '''Naive'''. En naiva maniero. '''Naivulo'''. Homo naiva. <section end="Naiva"/> <section begin="Najado"/>'''Najado'''. Greka diino de la akvoj. <section end="Najado"/> <section begin="Najbaro"/>'''Najbaro'''. Homo, nacio, loĝanta apude : ''La Hispanoj kaj Portugaloj estas najbaroj''. ''Najbaro, loĝanta en apuda bieno''. ''Najbaro, loĝanta en apuda ĉambro''. '''Najbara'''. Loĝanta, estanta apude : ''najbara lando''. <section end="Najbaro"/> <section begin="Najlo"/>'''Najlo'''. Akrepinta fera aŭ ligna maldika peco, per kiu oni fiksas aŭ sur kiu oni pendigas objektojn. '''Najli'''. Fiksi per najlo. '''Najlotirilo'''. Ilo, por eltiri najtojn. <section end="Najlo"/> <section begin="Najtingalo"/>'''Najtingalo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantobirdo el la familio de l’ turdoj (Luscinia). <section end="Najtingalo"/> <section begin="Nankeno"/>'''Nankeno'''. Kotona flava teksaĵo. <section end="Nankeno"/> <section begin="Napo"/>'''Napo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la kruciferoj, kulturata en ĝardenoj (manĝaĵo) kaj kampoj (paŝtaĵo) (''Brassica napus''). <section end="Napo"/> <section begin="Narciso"/>'''Narciso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Bulba vegetaĵo el la familio de l’ amarilidacoj kun belaj bonodoraj blankaj floroj (''Narcissus''). <section end="Narciso"/> <section begin="Narkoti"/>'''Narkoti'''. Fari nesentema, dormigi per medikamentoj : ''sin narkoti per la morfino''. '''Narkotaĵo'''. Narkotanta medikamento. <section end="Narkoti"/> <section begin="Narvalo"/>'''Narvalo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara mambesto el la familio de l’ delfenoj, kun tre longa (2-3 m.) dento de la supera makzelo. (''Monodon monoceros''). <section end="Narvalo"/> <section begin="Naso"/>'''Naso'''. Ilo por fiŝkapto, konsistanta el konusforme kunplektitaj vergoj. <section end="Naso"/> <section begin="Naski"/>'''Naski'''. - 1. Produkti idon : ''La geedzoj naskis kvin infanojn''. - 2. Kaŭzi : ''naski disputojn, naski malpacon''. '''Naskiĝi'''. Veni en la mondon (pri ido) : ''Zamenhof naskiĝis en la jaro 1859''. <section end="Naski"/> <section begin="Natro"/>'''Natro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). NaHO. Hidratode natrio, tre forta alkalio, multe uzata por industriaj celoj. <section end="Natro"/> <section begin="Natrio"/>'''Natrio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Na. Ĥemia elemento, alkalia metalo; al ĝiaj saloj apartenas natriklorido. <section end="Natrio"/> <section begin="Naturo"/>'''Naturo'''. - 1. Tutaĵo de la objektoj, kiuj efektive ekzistas : ''La tri regnoj de la naturo: la bestoj, la vegetaĵoj kaj la mineraloj''. – 2. Kunnaskitaj ecoj, esencaj ecoj de estaĵo : ''la homa naturo''. '''Natura'''. Kreita de la naturo, normala, ne artefarita : ''natura floro''. '''Nature'''. En natura maniero.<section end="Naturo"/><noinclude><references/></noinclude> mkumsnidg1tuf3ppoqu6mlp72pex14z Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/113 104 25590 118787 107999 2026-05-21T01:44:22Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ +1 118787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Nu"/>'''Nu'''. Interjekcio, antaŭiranta surprizan konkludon: Nu, kion vi diros pri tio? <section end="Nu"/> <section begin="Nuanco"/>'''Nuanco'''. Malgranda, apenaŭ sentebla diferenco inter aferoj de la sama speco: nuanco de koloro, nuanco de esprimo. '''Nuanci'''. Esprimi per nuancoj. Komparu: Moduli. <section end="Nuanco"/> <section begin="Nubo"/>'''Nubo'''. Akva vaporo, formanta videblajn amasojn en la supraj tavoloj de la aero. <section end="Nubo"/> <section begin="Nuda"/>'''Nuda'''. Nevestita, nekovrita: nuda homo, nuda muro, nuda vero. '''Nudeco'''. Eco de tio, kio estas nuda. '''Nudpieda'''. Sen ŝuoj kaj ŝtrumpoj. <section end="Nuda"/> <section begin="Nuko"/>'''Nuko''' (Anat.). Posta parto de la kolo. <section end="Nuko"/> <section begin="Nukso"/>'''Nukso''' (Bot.). Frukto kun malmola lignosimila kovraĵo. <section end="Nukso"/> <section begin="Nulo"/>'''Nulo'''. - 1. Gifero, kiu dekobligas la vaIoron de ĉiu alia cifero, se ĝi estas lokita dekstre de la lasta. - 2. Io senvalora: homa nulo. '''Nuligi'''. Fari, deklari ion senvalora: nuligi kontrakton. <section end="Nulo"/> <section begin="Numero"/>'''Numero'''. Cifero, nombro, kiu montras la lokon. la vicon de objekto inter aliaj objektoj: numero de domo. '''Numeri'''. Meti, surskribi numeron: numeri la paĝojn de kajero. <section end="Numero"/> <section begin="Numido"/>'''Numido''' (Zool.). Birdo el la familio de la kokoj (Numida meleagris). <section end="Numido"/> <section begin="Numismatiko"/>'''Numismatiko'''. Scienco pri la antikvaj moneroj kaj medaloj. <section end="Numismatiko"/> <section begin="Nun"/>'''Nun'''. En tiu ĉi tempo, momento; en la estanta tempo, momento. '''Nuna'''. Kiu okazas nun. <section end="Nun"/> <section begin="Nuncio"/>'''Nuncio'''. Ambasadoro de papo. <section end="Nuncio"/> <section begin="Nur"/>'''Nur'''. - 1. Nenio, neniu plu, ne pli multe: Venis nur tri personoj. La libro kostas nur du frankojn. - 2. Ne pli frue ol: La letero atingos lin nur morgaŭ. <section end="Nur"/> <section begin="Nutri"/>'''Nutri'''. Doni, liveri al vivanta estaĵo tion, kion ĝi bezonas por daŭrigi sian ekzistadon: nutri per viando. Nia fruktodona lando nutras multenombran loĝantaron. '''Nutraĵo'''. Tio, kio nutras: La terpomoj estas bongusta nutraĵo. <section end="Nutri"/> <section begin="Litero O"/>O <section end="Litero O"/> <section begin="O"/>'''O'''. Fleksio de la substantivo kaj de la vortoj, uzataj en substantiva formo: tablo, dudeko, kialo. <section end="O"/> <section begin="Oazo"/>'''Oazo'''. Fruktodona tero en dezerto. <section end="Oazo"/> <section begin="Obei"/>'''Obei'''. Plenumila volon, ordonon de alia persono: obei la patron, obei la ĉefon, obei ies konsilon. '''Obeo'''. Plenumo de ies volo,de ies ordono. '''Obeema'''. Volonte, facile obeanta. <section end="Obei"/> <section begin="Obelisko"/>'''Obelisko'''. Egipta monumento en formo de kvarangula kolono kun malgranda piramido sur la supro. <section end="Obelisko"/> <section begin="Objekto"/>'''Objekto''' - 1. Ĉio, kio estas videbla, sentebla. - 2. Tio, kio okupas la spiriton: objekto de studo. Komparu. Afero. <section end="Objekto"/> <section begin="Objektiva"/>'''Objektiva'''. Bazita sur senpartia esploro, ne influita de individuaj gustoj aŭ opinioj: objektiva kritiko. '''Objektiveco'''. Eco de tio, kio estas objektiva. '''Objektive'''. En objektiva maniero. <section end="Objektiva"/> <section begin="-Obl"/>'''Obl'''. Sufikso, por derivi nombrajn nomojn, kelkfoje pli grandajn ol la radika: triobla, kvaroble. <section end="-Obl"/> <section begin="Oblato"/>'''Oblato'''. Malgranda disko, bakita el faruno kun akvo. <section end="Oblato"/> <section begin="Obligacio"/>'''Obligacio'''. Kredita papero, donata de ŝtato aŭ privatakompanio, kiel dokumento pri ŝuldo. <section end="Obligacio"/> <section begin="Oblikva"/>'''Oblikva'''. Flankiranta, kliniĝanta de la horizontala aŭ vertikala direkto: oblikva linio. '''Oblikve'''. En oblikva maniero: oblikve staranta kolono. <section end="Oblikva"/> <section begin="Obolo"/>'''Obolo'''. Antiva greka monero, valoranta 0,16 fr. <section end="Obolo"/> <section begin="Observi"/>'''Observi'''. Atente rigardi por esplori: observi ies agojn, observi la stelojn. '''Observo'''. Ago de tiu, kiu observas. '''Observema'''. Kiu havas inklinon, kapablon por observi. '''Observejo'''. Loko por specialaj observoj: astronomia observejo. <section end="Observi"/> <section begin="Observatorio"/>'''Observatorio'''. Observejo. <section end="Observatorio"/> <section begin="Obstina"/>'''Obstina'''. Tro forte, tro ekskluzive sekvanta sian volon, sian opinion kontraŭ la volo de aliaj; ne cedema, ne konvinkebla: obstina, kiel kapro. '''Obstini'''. Tro forte, tro ekskluzive sekvi sian volon, sian opinion kontraŭ la volo de aliaj. '''Obstine'''. En obstina maniero. '''Obstineco'''. Eco de l’ tiu, kiu estas obstina. Komparu. Insisti, persisti. <section end="Obstina"/><noinclude><references/></noinclude> 4wh9xet0c9712emia2s646xyj4ud05w 118907 118787 2026-05-21T03:59:09Z CasteloBot 76 *sintakso 118907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Nu"/>'''Nu'''. Interjekcio, antaŭiranta surprizan konkludon : ''Nu, kion vi diros pri tio? <section end="Nu"/> <section begin="Nuanco"/>'''Nuanco'''''. Malgranda, apenaŭ sentebla diferenco inter aferoj de la sama speco : ''nuanco de koloro, nuanco de esprimo''. '''Nuanci'''. Esprimi per nuancoj. Komparu : ''Moduli''. <section end="Nuanco"/> <section begin="Nubo"/>'''Nubo'''. Akva vaporo, formanta videblajn amasojn en la supraj tavoloj de la aero. <section end="Nubo"/> <section begin="Nuda"/>'''Nuda'''. Nevestita, nekovrita : ''nuda homo, nuda muro, nuda vero''. '''Nudeco'''. Eco de tio, kio estas nuda. '''Nudpieda'''. Sen ŝuoj kaj ŝtrumpoj. <section end="Nuda"/> <section begin="Nuko"/>'''Nuko''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Posta parto de la kolo. <section end="Nuko"/> <section begin="Nukso"/>'''Nukso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto kun malmola lignosimila kovraĵo. <section end="Nukso"/> <section begin="Nulo"/>'''Nulo'''. - 1. Gifero, kiu dekobligas la vaIoron de ĉiu alia cifero, se ĝi estas lokita dekstre de la lasta. - 2. Io senvalora : ''homa nulo''. '''Nuligi'''. Fari, deklari ion senvalora : ''nuligi kontrakton''. <section end="Nulo"/> <section begin="Numero"/>'''Numero'''. Cifero, nombro, kiu montras la lokon. la vicon de objekto inter aliaj objektoj : ''numero de domo''. '''Numeri'''. Meti, surskribi numeron : ''numeri la paĝojn de kajero''. <section end="Numero"/> <section begin="Numido"/>'''Numido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la kokoj (''Numida meleagris''). <section end="Numido"/> <section begin="Numismatiko"/>'''Numismatiko'''. Scienco pri la antikvaj moneroj kaj medaloj. <section end="Numismatiko"/> <section begin="Nun"/>'''Nun'''. En tiu ĉi tempo, momento; en la estanta tempo, momento. '''Nuna'''. Kiu okazas nun. <section end="Nun"/> <section begin="Nuncio"/>'''Nuncio'''. Ambasadoro de papo. <section end="Nuncio"/> <section begin="Nur"/>'''Nur'''. - 1. Nenio, neniu plu, ne pli multe : ''Venis nur tri personoj''. La libro kostas nur du frankojn. - 2. Ne pli frue ol : ''La letero atingos lin nur morgaŭ''. <section end="Nur"/> <section begin="Nutri"/>'''Nutri'''. Doni, liveri al vivanta estaĵo tion, kion ĝi bezonas por daŭrigi sian ekzistadon : ''nutri per viando''. Nia fruktodona lando nutras multenombran loĝantaron. '''Nutraĵo'''. Tio, kio nutras : ''La terpomoj estas bongusta nutraĵo''. <section end="Nutri"/> <section begin="Litero O"/>O <section end="Litero O"/> <section begin="O"/>'''O'''. Fleksio de la substantivo kaj de la vortoj, uzataj en substantiva formo : ''tablo, dudeko, kialo''. <section end="O"/> <section begin="Oazo"/>'''Oazo'''. Fruktodona tero en dezerto. <section end="Oazo"/> <section begin="Obei"/>'''Obei'''. Plenumila volon, ordonon de alia persono : ''obei la patron, obei la ĉefon, obei ies konsilon''. '''Obeo'''. Plenumo de ies volo,de ies ordono. '''Obeema'''. Volonte, facile obeanta. <section end="Obei"/> <section begin="Obelisko"/>'''Obelisko'''. Egipta monumento en formo de kvarangula kolono kun malgranda piramido sur la supro. <section end="Obelisko"/> <section begin="Objekto"/>'''Objekto''' - 1. Ĉio, kio estas videbla, sentebla. - 2. Tio, kio okupas la spiriton : ''objekto de studo''. Komparu. Afero. <section end="Objekto"/> <section begin="Objektiva"/>'''Objektiva'''. Bazita sur senpartia esploro, ne influita de individuaj gustoj aŭ opinioj : ''objektiva kritiko''. '''Objektiveco'''. Eco de tio, kio estas objektiva. '''Objektive'''. En objektiva maniero. <section end="Objektiva"/> <section begin="-Obl"/>'''Obl'''. Sufikso, por derivi nombrajn nomojn, kelkfoje pli grandajn ol la radika : ''triobla, kvaroble''. <section end="-Obl"/> <section begin="Oblato"/>'''Oblato'''. Malgranda disko, bakita el faruno kun akvo. <section end="Oblato"/> <section begin="Obligacio"/>'''Obligacio'''. Kredita papero, donata de ŝtato aŭ privatakompanio, kiel dokumento pri ŝuldo. <section end="Obligacio"/> <section begin="Oblikva"/>'''Oblikva'''. Flankiranta, kliniĝanta de la horizontala aŭ vertikala direkto : ''oblikva linio''. '''Oblikve'''. En oblikva maniero : ''oblikve staranta kolono''. <section end="Oblikva"/> <section begin="Obolo"/>'''Obolo'''. Antiva greka monero, valoranta 0,16 fr. <section end="Obolo"/> <section begin="Observi"/>'''Observi'''. Atente rigardi por esplori : ''observi ies agojn, observi la stelojn''. '''Observo'''. Ago de tiu, kiu observas. '''Observema'''. Kiu havas inklinon, kapablon por observi. '''Observejo'''. Loko por specialaj observoj : ''astronomia observejo''. <section end="Observi"/> <section begin="Observatorio"/>'''Observatorio'''. Observejo. <section end="Observatorio"/> <section begin="Obstina"/>'''Obstina'''. Tro forte, tro ekskluzive sekvanta sian volon, sian opinion kontraŭ la volo de aliaj; ne cedema, ne konvinkebla : ''obstina, kiel kapro''. '''Obstini'''. Tro forte, tro ekskluzive sekvi sian volon, sian opinion kontraŭ la volo de aliaj. '''Obstine'''. En obstina maniero. '''Obstineco'''. Eco de l’ tiu, kiu estas obstina. Komparu. Insisti, persisti. <section end="Obstina"/><noinclude><references/></noinclude> g3utsm343rkyqhh2osgm0daw3oaepyd Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/117 104 25591 118791 81666 2026-05-21T02:16:51Z Castelobranco 7 +1 118791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Ovo"/>'''Ovblanko, ovflavo'''. Blanka, flava parto de ovo. '''Ovforma'''. Havanta formon de ovo. <section end="Ovo"/> <section begin="Ovacio"/>'''Ovacio'''. Brua, entuziasma akcepto, por honori iun. <section end="Ovacio"/> <section begin="Ovalo"/>'''Ovalo'''. Figuro, havanta formon de kunpremita rondo. '''Ovala'''. Ovalforma. <section end="Ovalo"/> <section begin="Ozono"/>'''Ozono (Ĥem'''.). Polimero de l’ oksigeno, diferencanta de ĝi per karakteriza odoro kaj per pli forta oksidiga kapablo. <section end="Ozono"/> <section begin="Litero P"/>P <section end="Litero P"/> <section begin="Paco"/>'''Paco'''. Rilato inter du personoj aŭ landoj, karakterizata de foresto de malamikaj agoj kaj intencoj: Se vi deziras pacon, preparu militon. '''Paca'''. Estanta en stato de paco, senmilita. '''Pace'''. En paca maniero. '''Pacama'''. Amanta la pacon. '''Pacigi'''. Fari iun paca. '''Paciĝi'''. Fariĝi paca. '''Malpaco'''. Rilato inter du personoj, karakterizata de malamikaj agoj, interparoloj aŭ intencoj. '''Malpaca'''. Estanta en stato de malpaco. '''Malpacigi'''. Fari iun malpaca. '''Malpaciĝi'''. Fariĝi malpaca. '''Malpacema'''. Inklina al la malpaco. <section end="Paco"/> <section begin="Pacienco"/>'''Pacienco'''. Virto, dank' al kiu oni trankvile portas la malbonon. '''Pacienca'''. Posedanta la paciencon. '''Pacience'''. En pacienca maniero. <section end="Pacienco"/> <section begin="Paciento"/>'''Paciento'''. Persono, kuracata de medicinisto. <section end="Paciento"/> <section begin="Pafi"/>'''Pafi'''. Sendi per armilo, por vundi aŭ mortigi: pafi kuglon al leono. '''Pafo'''. Ago de tiu, kiu pafas. '''Mortpafi'''. Mortigi per pafo. '''Pafisto'''. Homo, kies okupo estas pafi. '''Pafilo'''. Armilo por pafi, precipe pulvoarmilo, portata de ĉasistoj kaj soldatoj. '''Pafilego'''. Kanono. '''Pafarko'''. Fleksebla ligna aŭ fera arko por ĵeti sagojn. <section end="Pafi"/> <section begin="Pagi"/>'''Pagi'''. Doni la monon, ŝuldatan por aĉetita objekto aŭ prunto: pagi tri frankojn, pagi la serviston, pagi la loĝejon. '''Pago'''. Ago de tiu, kiu pagas. <section end="Pagi"/> <section begin="Pagodo"/>'''Pagodo'''. Templo, kapelo de Budho en Indio, Ĥinujo. <section end="Pagodo"/> <section begin="Paĝo"/>'''Paĝo'''. Unu flanko de papera folio: « Fundamenta Krestomatio » havas 460 paĝojn. <section end="Paĝo"/> <section begin="Paĝio"/>'''Paĝio'''. Nobela knabo, akompananta princon, por lin servi kaj lerni la militan arton. <section end="Paĝio"/> <section begin="Pajlo"/>'''Pajlo'''. Trunketoj de draŝita greno. '''Pajla'''. El pajlo. <section end="Pajlo"/> <section begin="Paki"/>'''Paki'''. Kunmeti kaj ligi objektojn per ŝnuro; kunmeti objektojn en valizo, kofro. '''Pakaĵo'''. Pakitaj objektoj. <section end="Paki"/> <section begin="Pala"/>'''Pala'''. Havanta malmulte da ruĝo: pala vizaĝo. '''Paliĝi'''. Fariĝi pala. <section end="Pala"/> <section begin="Palaco"/>'''Palaco'''. Granda, luksa domo, loĝloko de princo, de riĉulo. <section end="Palaco"/> <section begin="Paladio"/>'''Paladio (Ĥem'''.). Pd. Ĥemia elemento, malpeza arĝente blanka metalo, ter malmola, uzata por precizaj fizikaj instrumentoj. <section end="Paladio"/> <section begin="Palankeno"/>'''Palankeno'''. Ĥina portilo por pasaĝeroj, kun tegmento kaj kurtenoj. <section end="Palankeno"/> <section begin="Palato"/>'''Palato (Anat'''.). Supra parto de la interno de la buŝo. <section end="Palato"/> <section begin="Paleografio"/>'''Paleografio'''. Arto deĉifri la antikvajn surskribojn kaj manuskriplojn. <section end="Paleografio"/> <section begin="Paleontologio"/>'''Paleontologio'''. Scienco pri la elfositaj restaĵoj de ŝtonigitaj bestoj kaj vegetaĵoj. <section end="Paleontologio"/> <section begin="Paletro"/>'''Paletro'''. Ligna aŭ porcelana plato kun truo por la granda fingro de la maldekstra mano, sur kiu la pentristoj preparas la farbojn. <section end="Paletro"/> <section begin="Palinuro"/>'''Palinuro (Zool'''.). Mara dekpieda kankro, same bongusta kiel la omaro. (Palinurus quadricornis). <section end="Palinuro"/> <section begin="Paliso"/>'''Paliso'''. Forta, pintita malsupre, ligna peco, kiun oni enigas en la teron. '''Palisaro'''. Barilo, konsistanta el vico de palisoj. <section end="Paliso"/> <section begin="Palisandro"/>'''Palisandro'''. Viole nigra ligno, uzata por luksaj mebloj. <section end="Palisandro"/> <section begin="Palmo"/>'''Palmo (Bot'''.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj, plejparte grandegaj arboj kun densa krono de kolosaj, ĉiam verdaj folioj (Palma). <section end="Palmo"/> <section begin="Palpi"/>'''Palpi'''. Tuŝi per la mano, por esplori: palpi la vojon en la mallumo. '''Palpe'''. En palpanta maniero. '''Palpebla'''. Kiu povas esti palpita. '''Palpilo'''. Organo de insektoj kaj aliaj bestoj por palpi. <section end="Palpi"/> <section begin="Palpebro"/>'''Palpebro (Anat'''.). Movebla kovraĵo de la okulo: la supra kaj malsupra palpebro. '''Palpebrumi'''. Rapide fermi kaj malfermi la palpebrojn.<section end="Palpebro"/><noinclude><references/></noinclude> g0e72zbvhxa1hmsj5sqyy6yza54cry3 118911 118791 2026-05-21T03:59:11Z CasteloBot 76 *sintakso 118911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Ovo"/>'''Ovblanko, ovflavo'''. Blanka, flava parto de ovo. '''Ovforma'''. Havanta formon de ovo. <section end="Ovo"/> <section begin="Ovacio"/>'''Ovacio'''. Brua, entuziasma akcepto, por honori iun. <section end="Ovacio"/> <section begin="Ovalo"/>'''Ovalo'''. Figuro, havanta formon de kunpremita rondo. '''Ovala'''. Ovalforma. <section end="Ovalo"/> <section begin="Ozono"/>'''Ozono ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Polimero de l’ oksigeno, diferencanta de ĝi per karakteriza odoro kaj per pli forta oksidiga kapablo. <section end="Ozono"/> <section begin="Litero P"/>P <section end="Litero P"/> <section begin="Paco"/>'''Paco'''. Rilato inter du personoj aŭ landoj, karakterizata de foresto de malamikaj agoj kaj intencoj : ''Se vi deziras pacon, preparu militon''. '''Paca'''. Estanta en stato de paco, senmilita. '''Pace'''. En paca maniero. '''Pacama'''. Amanta la pacon. '''Pacigi'''. Fari iun paca. '''Paciĝi'''. Fariĝi paca. '''Malpaco'''. Rilato inter du personoj, karakterizata de malamikaj agoj, interparoloj aŭ intencoj. '''Malpaca'''. Estanta en stato de malpaco. '''Malpacigi'''. Fari iun malpaca. '''Malpaciĝi'''. Fariĝi malpaca. '''Malpacema'''. Inklina al la malpaco. <section end="Paco"/> <section begin="Pacienco"/>'''Pacienco'''. Virto, dank' al kiu oni trankvile portas la malbonon. '''Pacienca'''. Posedanta la paciencon. '''Pacience'''. En pacienca maniero. <section end="Pacienco"/> <section begin="Paciento"/>'''Paciento'''. Persono, kuracata de medicinisto. <section end="Paciento"/> <section begin="Pafi"/>'''Pafi'''. Sendi per armilo, por vundi aŭ mortigi : ''pafi kuglon al leono''. '''Pafo'''. Ago de tiu, kiu pafas. '''Mortpafi'''. Mortigi per pafo. '''Pafisto'''. Homo, kies okupo estas pafi. '''Pafilo'''. Armilo por pafi, precipe pulvoarmilo, portata de ĉasistoj kaj soldatoj. '''Pafilego'''. Kanono. '''Pafarko'''. Fleksebla ligna aŭ fera arko por ĵeti sagojn. <section end="Pafi"/> <section begin="Pagi"/>'''Pagi'''. Doni la monon, ŝuldatan por aĉetita objekto aŭ prunto : ''pagi tri frankojn, pagi la serviston, pagi la loĝejon''. '''Pago'''. Ago de tiu, kiu pagas. <section end="Pagi"/> <section begin="Pagodo"/>'''Pagodo'''. Templo, kapelo de Budho en Indio, Ĥinujo. <section end="Pagodo"/> <section begin="Paĝo"/>'''Paĝo'''. Unu flanko de papera folio : ''« Fundamenta Krestomatio » havas 460 paĝojn''. <section end="Paĝo"/> <section begin="Paĝio"/>'''Paĝio'''. Nobela knabo, akompananta princon, por lin servi kaj lerni la militan arton. <section end="Paĝio"/> <section begin="Pajlo"/>'''Pajlo'''. Trunketoj de draŝita greno. '''Pajla'''. El pajlo. <section end="Pajlo"/> <section begin="Paki"/>'''Paki'''. Kunmeti kaj ligi objektojn per ŝnuro; kunmeti objektojn en valizo, kofro. '''Pakaĵo'''. Pakitaj objektoj. <section end="Paki"/> <section begin="Pala"/>'''Pala'''. Havanta malmulte da ruĝo : ''pala vizaĝo''. '''Paliĝi'''. Fariĝi pala. <section end="Pala"/> <section begin="Palaco"/>'''Palaco'''. Granda, luksa domo, loĝloko de princo, de riĉulo. <section end="Palaco"/> <section begin="Paladio"/>'''Paladio ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Pd. Ĥemia elemento, malpeza arĝente blanka metalo, ter malmola, uzata por precizaj fizikaj instrumentoj. <section end="Paladio"/> <section begin="Palankeno"/>'''Palankeno'''. Ĥina portilo por pasaĝeroj, kun tegmento kaj kurtenoj. <section end="Palankeno"/> <section begin="Palato"/>'''Palato ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Supra parto de la interno de la buŝo. <section end="Palato"/> <section begin="Paleografio"/>'''Paleografio'''. Arto deĉifri la antikvajn surskribojn kaj manuskriplojn. <section end="Paleografio"/> <section begin="Paleontologio"/>'''Paleontologio'''. Scienco pri la elfositaj restaĵoj de ŝtonigitaj bestoj kaj vegetaĵoj. <section end="Paleontologio"/> <section begin="Paletro"/>'''Paletro'''. Ligna aŭ porcelana plato kun truo por la granda fingro de la maldekstra mano, sur kiu la pentristoj preparas la farbojn. <section end="Paletro"/> <section begin="Palinuro"/>'''Palinuro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Mara dekpieda kankro, same bongusta kiel la omaro. (''Palinurus quadricornis''). <section end="Palinuro"/> <section begin="Paliso"/>'''Paliso'''. Forta, pintita malsupre, ligna peco, kiun oni enigas en la teron. '''Palisaro'''. Barilo, konsistanta el vico de palisoj. <section end="Paliso"/> <section begin="Palisandro"/>'''Palisandro'''. Viole nigra ligno, uzata por luksaj mebloj. <section end="Palisandro"/> <section begin="Palmo"/>'''Palmo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj, plejparte grandegaj arboj kun densa krono de kolosaj, ĉiam verdaj folioj (''Palma''). <section end="Palmo"/> <section begin="Palpi"/>'''Palpi'''. Tuŝi per la mano, por esplori : ''palpi la vojon en la mallumo''. '''Palpe'''. En palpanta maniero. '''Palpebla'''. Kiu povas esti palpita. '''Palpilo'''. Organo de insektoj kaj aliaj bestoj por palpi. <section end="Palpi"/> <section begin="Palpebro"/>'''Palpebro ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Movebla kovraĵo de la okulo : ''la supra kaj malsupra palpebro''. '''Palpebrumi'''. Rapide fermi kaj malfermi la palpebrojn.<section end="Palpebro"/><noinclude><references/></noinclude> lk834pv8m6o4ossdyuax4ghx4ziozsu 118919 118911 2026-05-21T04:02:03Z CasteloBot 76 *sintakso 118919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Ovo"/>'''Ovblanko, ovflavo'''. Blanka, flava parto de ovo. '''Ovforma'''. Havanta formon de ovo. <section end="Ovo"/> <section begin="Ovacio"/>'''Ovacio'''. Brua, entuziasma akcepto, por honori iun. <section end="Ovacio"/> <section begin="Ovalo"/>'''Ovalo'''. Figuro, havanta formon de kunpremita rondo. '''Ovala'''. Ovalforma. <section end="Ovalo"/> <section begin="Ozono"/>'''Ozono ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Polimero de l’ oksigeno, diferencanta de ĝi per karakteriza odoro kaj per pli forta oksidiga kapablo. <section end="Ozono"/> <section begin="Litero P"/>P <section end="Litero P"/> <section begin="Paco"/>'''Paco'''. Rilato inter du personoj aŭ landoj, karakterizata de foresto de malamikaj agoj kaj intencoj : ''Se vi deziras pacon, preparu militon''. '''Paca'''. Estanta en stato de paco, senmilita. '''Pace'''. En paca maniero. '''Pacama'''. Amanta la pacon. '''Pacigi'''. Fari iun paca. '''Paciĝi'''. Fariĝi paca. '''Malpaco'''. Rilato inter du personoj, karakterizata de malamikaj agoj, interparoloj aŭ intencoj. '''Malpaca'''. Estanta en stato de malpaco. '''Malpacigi'''. Fari iun malpaca. '''Malpaciĝi'''. Fariĝi malpaca. '''Malpacema'''. Inklina al la malpaco. <section end="Paco"/> <section begin="Pacienco"/>'''Pacienco'''. Virto, dank' al kiu oni trankvile portas la malbonon. '''Pacienca'''. Posedanta la paciencon. '''Pacience'''. En pacienca maniero. <section end="Pacienco"/> <section begin="Paciento"/>'''Paciento'''. Persono, kuracata de medicinisto. <section end="Paciento"/> <section begin="Pafi"/>'''Pafi'''. Sendi per armilo, por vundi aŭ mortigi : ''pafi kuglon al leono''. '''Pafo'''. Ago de tiu, kiu pafas. '''Mortpafi'''. Mortigi per pafo. '''Pafisto'''. Homo, kies okupo estas pafi. '''Pafilo'''. Armilo por pafi, precipe pulvoarmilo, portata de ĉasistoj kaj soldatoj. '''Pafilego'''. Kanono. '''Pafarko'''. Fleksebla ligna aŭ fera arko por ĵeti sagojn. <section end="Pafi"/> <section begin="Pagi"/>'''Pagi'''. Doni la monon, ŝuldatan por aĉetita objekto aŭ prunto : ''pagi tri frankojn, pagi la serviston, pagi la loĝejon''. '''Pago'''. Ago de tiu, kiu pagas. <section end="Pagi"/> <section begin="Pagodo"/>'''Pagodo'''. Templo, kapelo de Budho en Indio, Ĥinujo. <section end="Pagodo"/> <section begin="Paĝo"/>'''Paĝo'''. Unu flanko de papera folio : ''« Fundamenta Krestomatio » havas 460 paĝojn''. <section end="Paĝo"/> <section begin="Paĝio"/>'''Paĝio'''. Nobela knabo, akompananta princon, por lin servi kaj lerni la militan arton. <section end="Paĝio"/> <section begin="Pajlo"/>'''Pajlo'''. Trunketoj de draŝita greno. '''Pajla'''. El pajlo. <section end="Pajlo"/> <section begin="Paki"/>'''Paki'''. Kunmeti kaj ligi objektojn per ŝnuro; kunmeti objektojn en valizo, kofro. '''Pakaĵo'''. Pakitaj objektoj. <section end="Paki"/> <section begin="Pala"/>'''Pala'''. Havanta malmulte da ruĝo : ''pala vizaĝo''. '''Paliĝi'''. Fariĝi pala. <section end="Pala"/> <section begin="Palaco"/>'''Palaco'''. Granda, luksa domo, loĝloko de princo, de riĉulo. <section end="Palaco"/> <section begin="Paladio"/>'''Paladio ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pd. Ĥemia elemento, malpeza arĝente blanka metalo, ter malmola, uzata por precizaj fizikaj instrumentoj. <section end="Paladio"/> <section begin="Palankeno"/>'''Palankeno'''. Ĥina portilo por pasaĝeroj, kun tegmento kaj kurtenoj. <section end="Palankeno"/> <section begin="Palato"/>'''Palato ({{VdE-ml|Anat}}.). Supra parto de la interno de la buŝo. <section end="Palato"/> <section begin="Paleografio"/>'''Paleografio'''. Arto deĉifri la antikvajn surskribojn kaj manuskriplojn. <section end="Paleografio"/> <section begin="Paleontologio"/>'''Paleontologio'''. Scienco pri la elfositaj restaĵoj de ŝtonigitaj bestoj kaj vegetaĵoj. <section end="Paleontologio"/> <section begin="Paletro"/>'''Paletro'''. Ligna aŭ porcelana plato kun truo por la granda fingro de la maldekstra mano, sur kiu la pentristoj preparas la farbojn. <section end="Paletro"/> <section begin="Palinuro"/>'''Palinuro ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara dekpieda kankro, same bongusta kiel la omaro. (''Palinurus quadricornis''). <section end="Palinuro"/> <section begin="Paliso"/>'''Paliso'''. Forta, pintita malsupre, ligna peco, kiun oni enigas en la teron. '''Palisaro'''. Barilo, konsistanta el vico de palisoj. <section end="Paliso"/> <section begin="Palisandro"/>'''Palisandro'''. Viole nigra ligno, uzata por luksaj mebloj. <section end="Palisandro"/> <section begin="Palmo"/>'''Palmo ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj, plejparte grandegaj arboj kun densa krono de kolosaj, ĉiam verdaj folioj (''Palma''). <section end="Palmo"/> <section begin="Palpi"/>'''Palpi'''. Tuŝi per la mano, por esplori : ''palpi la vojon en la mallumo''. '''Palpe'''. En palpanta maniero. '''Palpebla'''. Kiu povas esti palpita. '''Palpilo'''. Organo de insektoj kaj aliaj bestoj por palpi. <section end="Palpi"/> <section begin="Palpebro"/>'''Palpebro ({{VdE-ml|Anat}}.). Movebla kovraĵo de la okulo : ''la supra kaj malsupra palpebro''. '''Palpebrumi'''. Rapide fermi kaj malfermi la palpebrojn.<section end="Palpebro"/><noinclude><references/></noinclude> 2aebz8nrvmshh0mc0dcapue6i2eamcn 118981 118919 2026-05-21T04:16:27Z CasteloBot 76 *sintakso 118981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Ovo"/>'''Ovblanko, ovflavo'''. Blanka, flava parto de ovo. '''Ovforma'''. Havanta formon de ovo. <section end="Ovo"/> <section begin="Ovacio"/>'''Ovacio'''. Brua, entuziasma akcepto, por honori iun. <section end="Ovacio"/> <section begin="Ovalo"/>'''Ovalo'''. Figuro, havanta formon de kunpremita rondo. '''Ovala'''. Ovalforma. <section end="Ovalo"/> <section begin="Ozono"/>'''Ozono''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Polimero de l’ oksigeno, diferencanta de ĝi per karakteriza odoro kaj per pli forta oksidiga kapablo. <section end="Ozono"/> <section begin="Litero P"/>P <section end="Litero P"/> <section begin="Paco"/>'''Paco'''. Rilato inter du personoj aŭ landoj, karakterizata de foresto de malamikaj agoj kaj intencoj : ''Se vi deziras pacon, preparu militon''. '''Paca'''. Estanta en stato de paco, senmilita. '''Pace'''. En paca maniero. '''Pacama'''. Amanta la pacon. '''Pacigi'''. Fari iun paca. '''Paciĝi'''. Fariĝi paca. '''Malpaco'''. Rilato inter du personoj, karakterizata de malamikaj agoj, interparoloj aŭ intencoj. '''Malpaca'''. Estanta en stato de malpaco. '''Malpacigi'''. Fari iun malpaca. '''Malpaciĝi'''. Fariĝi malpaca. '''Malpacema'''. Inklina al la malpaco. <section end="Paco"/> <section begin="Pacienco"/>'''Pacienco'''. Virto, dank' al kiu oni trankvile portas la malbonon. '''Pacienca'''. Posedanta la paciencon. '''Pacience'''. En pacienca maniero. <section end="Pacienco"/> <section begin="Paciento"/>'''Paciento'''. Persono, kuracata de medicinisto. <section end="Paciento"/> <section begin="Pafi"/>'''Pafi'''. Sendi per armilo, por vundi aŭ mortigi : ''pafi kuglon al leono''. '''Pafo'''. Ago de tiu, kiu pafas. '''Mortpafi'''. Mortigi per pafo. '''Pafisto'''. Homo, kies okupo estas pafi. '''Pafilo'''. Armilo por pafi, precipe pulvoarmilo, portata de ĉasistoj kaj soldatoj. '''Pafilego'''. Kanono. '''Pafarko'''. Fleksebla ligna aŭ fera arko por ĵeti sagojn. <section end="Pafi"/> <section begin="Pagi"/>'''Pagi'''. Doni la monon, ŝuldatan por aĉetita objekto aŭ prunto : ''pagi tri frankojn, pagi la serviston, pagi la loĝejon''. '''Pago'''. Ago de tiu, kiu pagas. <section end="Pagi"/> <section begin="Pagodo"/>'''Pagodo'''. Templo, kapelo de Budho en Indio, Ĥinujo. <section end="Pagodo"/> <section begin="Paĝo"/>'''Paĝo'''. Unu flanko de papera folio : ''« Fundamenta Krestomatio » havas 460 paĝojn''. <section end="Paĝo"/> <section begin="Paĝio"/>'''Paĝio'''. Nobela knabo, akompananta princon, por lin servi kaj lerni la militan arton. <section end="Paĝio"/> <section begin="Pajlo"/>'''Pajlo'''. Trunketoj de draŝita greno. '''Pajla'''. El pajlo. <section end="Pajlo"/> <section begin="Paki"/>'''Paki'''. Kunmeti kaj ligi objektojn per ŝnuro; kunmeti objektojn en valizo, kofro. '''Pakaĵo'''. Pakitaj objektoj. <section end="Paki"/> <section begin="Pala"/>'''Pala'''. Havanta malmulte da ruĝo : ''pala vizaĝo''. '''Paliĝi'''. Fariĝi pala. <section end="Pala"/> <section begin="Palaco"/>'''Palaco'''. Granda, luksa domo, loĝloko de princo, de riĉulo. <section end="Palaco"/> <section begin="Paladio"/>'''Paladio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pd. Ĥemia elemento, malpeza arĝente blanka metalo, ter malmola, uzata por precizaj fizikaj instrumentoj. <section end="Paladio"/> <section begin="Palankeno"/>'''Palankeno'''. Ĥina portilo por pasaĝeroj, kun tegmento kaj kurtenoj. <section end="Palankeno"/> <section begin="Palato"/>'''Palato''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Supra parto de la interno de la buŝo. <section end="Palato"/> <section begin="Paleografio"/>'''Paleografio'''. Arto deĉifri la antikvajn surskribojn kaj manuskriplojn. <section end="Paleografio"/> <section begin="Paleontologio"/>'''Paleontologio'''. Scienco pri la elfositaj restaĵoj de ŝtonigitaj bestoj kaj vegetaĵoj. <section end="Paleontologio"/> <section begin="Paletro"/>'''Paletro'''. Ligna aŭ porcelana plato kun truo por la granda fingro de la maldekstra mano, sur kiu la pentristoj preparas la farbojn. <section end="Paletro"/> <section begin="Palinuro"/>'''Palinuro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara dekpieda kankro, same bongusta kiel la omaro. (''Palinurus quadricornis''). <section end="Palinuro"/> <section begin="Paliso"/>'''Paliso'''. Forta, pintita malsupre, ligna peco, kiun oni enigas en la teron. '''Palisaro'''. Barilo, konsistanta el vico de palisoj. <section end="Paliso"/> <section begin="Palisandro"/>'''Palisandro'''. Viole nigra ligno, uzata por luksaj mebloj. <section end="Palisandro"/> <section begin="Palmo"/>'''Palmo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj, plejparte grandegaj arboj kun densa krono de kolosaj, ĉiam verdaj folioj (''Palma''). <section end="Palmo"/> <section begin="Palpi"/>'''Palpi'''. Tuŝi per la mano, por esplori : ''palpi la vojon en la mallumo''. '''Palpe'''. En palpanta maniero. '''Palpebla'''. Kiu povas esti palpita. '''Palpilo'''. Organo de insektoj kaj aliaj bestoj por palpi. <section end="Palpi"/> <section begin="Palpebro"/>'''Palpebro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Movebla kovraĵo de la okulo : ''la supra kaj malsupra palpebro''. '''Palpebrumi'''. Rapide fermi kaj malfermi la palpebrojn.<section end="Palpebro"/><noinclude><references/></noinclude> 177vtymqkhs9bxrlbv2yxwak1jw05hm Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/135 104 25592 118810 81669 2026-05-21T03:02:25Z Castelobranco 7 +1 118810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Puto'''. Truo elfosita en tero, kie kolektiĝas akvo el fonto. '''Putro, putrado'''. Malkonponiĝo de besta aŭ vegetaĵa organismo, kiam ilin forlasis la vivo. '''Putri'''. Esti en stato de putrado. '''Putraĵo'''. Putranta substanco. '''Putoro (Zool'''.). Raba mambesto el la familio de la musteloj (Putorius). '''Rabi'''. Superforte forpreni ies posedaĵon: rabi monon. Pariso rabis Helenon, la edzinon de Menelao. '''Rabo'''. Ago de tiu, kiu rabas. '''Rabaĵo'''. Rabita objekto. '''Rabisto'''. Homo, kiu sin okupas per rabado. '''Raba'''. Kiu rabas: raba birdo. '''Rabarbo (Bot'''.). Vegetaĵo el Ia familio de l’ poligonacoj, kies radiko estas uzata kiel laksiga rimedo (Rheum officinate). '''Rabato'''. Malaltigo de la prezo, donata de la vendanto al la aĉetanto: La firmo donas al la ĉiamaj aĉetantoj 10% da rabato. '''Rabeno'''. Hebrea pastro. '''Rabio'''. Malsano, plej ofte observata ĉe la hundoj, karakterizata de furioza ekscito, kiun sekvas paralizo kaj morto. '''Rabia'''. Malsana je l’ rabio: Rabia lupo estas ekstreme danĝera. '''Raboti'''. Glatigi, ebenigi lignon, forigante la superstarantajn partojn per speciala akra instrumento. '''Rabotilo'''. Instrumento por raboti. '''Racio'''. Motivo, praviganta agon: la ŝtataj racioj. '''Racia'''. Bazita sur racio: racia decido. '''Racionalismo'''. Filozofia doktrino, celanta ekkoni ĉiujn sciencajn verojn per la rezonado, ne per la eksperimentado. '''Racionalisto'''. Adepto de la racionalismo. '''Rado'''. Ronda ilo, turniĝanta ĉirkaŭ la akso, kiu penetras ĝian centron: rado de veturilo, de horloĝo, de muelejo. '''Du-, tri-, kvarrada'''. Havanta du, tri, kvar radojn: durada velocipedo. '''Radio'''. - 1. (Geom.). Rekta linio, kuniganta la centron de cirklo kun ĝia ĉirkaŭo: radio de rondo, radio de rado. – 2. (Fiz.). Rekta luma linio, iranta de lumanta korpo: la sunaj radioj. '''Radii'''. Dissendi radiojn: La kupolo de la templo radias en la suno. '''Radiko'''. – 1. (Bot.). Parto de vegetaĵo, per kiu ĝi fiksiĝas en la tero kaj ricevas la nutraĵon. - 2. Primitiva vorto de lingvo, de kiu oni derivas aliajn per almetado de aliaj radikoj aŭ afiksoj: La Universala Vortaro enhavas tri mil radikojn. '''Enradikigi'''. - 1. Fiksi en la tero la radikojn de vegetaĵo: enradikigi arbon. - 2. Fiksi: enradikigi kutimon, enradikigi ideon. '''Elradikigi'''. Eltiri el la tero la radikojn de vegetaĵo. '''Enradikiĝi'''. - 1. Fiksiĝi en la tero per la radikoj. - 2. Fiksiĝi. '''Radikala'''. Karakterizata de profundeco, subiteco kaj senindulgeco de la postulataj aŭ farataj reformoj: radikala ministro, radikala projekto. '''Radikalulo'''. Homo de radikalaj opinioj. '''Radikalismo'''. Emo al radikalaj reformoj. '''Rafano (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj, kun manĝebla radiko. (Raphanus). '''Rafaneto'''. Speco de rafano kun malgranda manĝebla radiko. '''Rafini'''. Ĥemie purigi naturajn aŭ fabrikajn produktaĵojn: rafini sukeron. '''Rafinita'''. Subtila, delikata: rafinita gusto. '''Rafinejo'''. Fabriko, kie oni rafinas. '''Rafinisto'''. Homo kies profesio estas rafini. '''Rajo (Zool'''.). Fiŝo kun plata kvarangula korpo (Raja). '''Rajdi'''. Esti portata sur la dorso de besto: rajdi sur ĉevalo. '''Rajdejo'''. Loko, kie oni sin ekzercas en la rajdado. '''Rajdisto'''. Homo, kies profesio estas rajdi. '''Rajto'''. Povo, bazita sur la leĝoj, sur la moroj, fari ion aŭ postuli ion de aliaj: La patro havas la rajton puni sian infanon. Ĉiu havas la rajton postuli, ke oni repagu al li la ŝuldon. '''Rajta'''. Konforma al rajto: rajta postulo. '''Rajte'''. Konforme al rajto, akorde kun rajto: rajte plendi. '''Rajtigi'''. Doni al iu rajton: Mi rajtigas vin voĉdoni en mia nomo. '''Egalrajteco'''. Stato, kiam iu havas rajton samajn, kiel aliaj: En ĉiuj landoj nun la virinoj celas al la egalrajteco. Komparu: Juro, leĝo. '''Raketo'''. Arta fajraĵo, kiu leviĝas en la aeron kaj tie krevas.<noinclude><references/></noinclude> rw28qodxsk2sg4drre903lfm83wjr3p 118865 118810 2026-05-21T03:52:20Z CasteloBot 76 *sintakso 118865 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Puto'''. Truo elfosita en tero, kie kolektiĝas akvo el fonto. '''Putro, putrado'''. Malkonponiĝo de besta aŭ vegetaĵa organismo, kiam ilin forlasis la vivo. '''Putri'''. Esti en stato de putrado. '''Putraĵo'''. Putranta substanco. '''Putoro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Raba mambesto el la familio de la musteloj (''Putorius''). '''Rabi'''. Superforte forpreni ies posedaĵon : ''rabi monon''. Pariso rabis Helenon, la edzinon de Menelao. '''Rabo'''. Ago de tiu, kiu rabas. '''Rabaĵo'''. Rabita objekto. '''Rabisto'''. Homo, kiu sin okupas per rabado. '''Raba'''. Kiu rabas : ''raba birdo''. '''Rabarbo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el Ia familio de l’ poligonacoj, kies radiko estas uzata kiel laksiga rimedo (''Rheum officinate''). '''Rabato'''. Malaltigo de la prezo, donata de la vendanto al la aĉetanto : ''La firmo donas al la ĉiamaj aĉetantoj 10% da rabato''. '''Rabeno'''. Hebrea pastro. '''Rabio'''. Malsano, plej ofte observata ĉe la hundoj, karakterizata de furioza ekscito, kiun sekvas paralizo kaj morto. '''Rabia'''. Malsana je l’ rabio : ''Rabia lupo estas ekstreme danĝera''. '''Raboti'''. Glatigi, ebenigi lignon, forigante la superstarantajn partojn per speciala akra instrumento. '''Rabotilo'''. Instrumento por raboti. '''Racio'''. Motivo, praviganta agon : ''la ŝtataj racioj''. '''Racia'''. Bazita sur racio : ''racia decido''. '''Racionalismo'''. Filozofia doktrino, celanta ekkoni ĉiujn sciencajn verojn per la rezonado, ne per la eksperimentado. '''Racionalisto'''. Adepto de la racionalismo. '''Rado'''. Ronda ilo, turniĝanta ĉirkaŭ la akso, kiu penetras ĝian centron : ''rado de veturilo, de horloĝo, de muelejo''. '''Du-, tri-, kvarrada'''. Havanta du, tri, kvar radojn : ''durada velocipedo''. '''Radio'''. - 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Rekta linio, kuniganta la centron de cirklo kun ĝia ĉirkaŭo : ''radio de rondo, radio de rado''. – 2. ({{VdE-ml|Fiz}}.). Rekta luma linio, iranta de lumanta korpo : ''la sunaj radioj''. '''Radii'''. Dissendi radiojn : ''La kupolo de la templo radias en la suno''. '''Radiko'''. – 1. ({{VdE-ml|Bot}}.). Parto de vegetaĵo, per kiu ĝi fiksiĝas en la tero kaj ricevas la nutraĵon. - 2. Primitiva vorto de lingvo, de kiu oni derivas aliajn per almetado de aliaj radikoj aŭ afiksoj : ''La Universala Vortaro enhavas tri mil radikojn''. '''Enradikigi'''. - 1. Fiksi en la tero la radikojn de vegetaĵo : ''enradikigi arbon''. - 2. Fiksi : ''enradikigi kutimon, enradikigi ideon''. '''Elradikigi'''. Eltiri el la tero la radikojn de vegetaĵo. '''Enradikiĝi'''. - 1. Fiksiĝi en la tero per la radikoj. - 2. Fiksiĝi. '''Radikala'''. Karakterizata de profundeco, subiteco kaj senindulgeco de la postulataj aŭ farataj reformoj : ''radikala ministro, radikala projekto''. '''Radikalulo'''. Homo de radikalaj opinioj. '''Radikalismo'''. Emo al radikalaj reformoj. '''Rafano ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj, kun manĝebla radiko. (''Raphanus''). '''Rafaneto'''. Speco de rafano kun malgranda manĝebla radiko. '''Rafini'''. Ĥemie purigi naturajn aŭ fabrikajn produktaĵojn : ''rafini sukeron''. '''Rafinita'''. Subtila, delikata : ''rafinita gusto''. '''Rafinejo'''. Fabriko, kie oni rafinas. '''Rafinisto'''. Homo kies profesio estas rafini. '''Rajo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Fiŝo kun plata kvarangula korpo (''Raja''). '''Rajdi'''. Esti portata sur la dorso de besto : ''rajdi sur ĉevalo''. '''Rajdejo'''. Loko, kie oni sin ekzercas en la rajdado. '''Rajdisto'''. Homo, kies profesio estas rajdi. '''Rajto'''. Povo, bazita sur la leĝoj, sur la moroj, fari ion aŭ postuli ion de aliaj : ''La patro havas la rajton puni sian infanon''. Ĉiu havas la rajton postuli, ke oni repagu al li la ŝuldon. '''Rajta'''. Konforma al rajto : ''rajta postulo''. '''Rajte'''. Konforme al rajto, akorde kun rajto : ''rajte plendi''. '''Rajtigi'''. Doni al iu rajton : ''Mi rajtigas vin voĉdoni en mia nomo''. '''Egalrajteco'''. Stato, kiam iu havas rajton samajn, kiel aliaj : ''En ĉiuj landoj nun la virinoj celas al la egalrajteco''. Komparu : ''Juro, leĝo''. '''Raketo'''. Arta fajraĵo, kiu leviĝas en la aeron kaj tie krevas.<noinclude><references/></noinclude> 4f8ycio21uiom74o8sbq5qi93qx070b 118937 118865 2026-05-21T04:02:13Z CasteloBot 76 *sintakso 118937 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Puto'''. Truo elfosita en tero, kie kolektiĝas akvo el fonto. '''Putro, putrado'''. Malkonponiĝo de besta aŭ vegetaĵa organismo, kiam ilin forlasis la vivo. '''Putri'''. Esti en stato de putrado. '''Putraĵo'''. Putranta substanco. '''Putoro ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de la musteloj (''Putorius''). '''Rabi'''. Superforte forpreni ies posedaĵon : ''rabi monon''. Pariso rabis Helenon, la edzinon de Menelao. '''Rabo'''. Ago de tiu, kiu rabas. '''Rabaĵo'''. Rabita objekto. '''Rabisto'''. Homo, kiu sin okupas per rabado. '''Raba'''. Kiu rabas : ''raba birdo''. '''Rabarbo ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el Ia familio de l’ poligonacoj, kies radiko estas uzata kiel laksiga rimedo (''Rheum officinate''). '''Rabato'''. Malaltigo de la prezo, donata de la vendanto al la aĉetanto : ''La firmo donas al la ĉiamaj aĉetantoj 10% da rabato''. '''Rabeno'''. Hebrea pastro. '''Rabio'''. Malsano, plej ofte observata ĉe la hundoj, karakterizata de furioza ekscito, kiun sekvas paralizo kaj morto. '''Rabia'''. Malsana je l’ rabio : ''Rabia lupo estas ekstreme danĝera''. '''Raboti'''. Glatigi, ebenigi lignon, forigante la superstarantajn partojn per speciala akra instrumento. '''Rabotilo'''. Instrumento por raboti. '''Racio'''. Motivo, praviganta agon : ''la ŝtataj racioj''. '''Racia'''. Bazita sur racio : ''racia decido''. '''Racionalismo'''. Filozofia doktrino, celanta ekkoni ĉiujn sciencajn verojn per la rezonado, ne per la eksperimentado. '''Racionalisto'''. Adepto de la racionalismo. '''Rado'''. Ronda ilo, turniĝanta ĉirkaŭ la akso, kiu penetras ĝian centron : ''rado de veturilo, de horloĝo, de muelejo''. '''Du-, tri-, kvarrada'''. Havanta du, tri, kvar radojn : ''durada velocipedo''. '''Radio'''. - 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Rekta linio, kuniganta la centron de cirklo kun ĝia ĉirkaŭo : ''radio de rondo, radio de rado''. – 2. ({{VdE-ml|Fiz}}.). Rekta luma linio, iranta de lumanta korpo : ''la sunaj radioj''. '''Radii'''. Dissendi radiojn : ''La kupolo de la templo radias en la suno''. '''Radiko'''. – 1. ({{VdE-ml|Bot}}.). Parto de vegetaĵo, per kiu ĝi fiksiĝas en la tero kaj ricevas la nutraĵon. - 2. Primitiva vorto de lingvo, de kiu oni derivas aliajn per almetado de aliaj radikoj aŭ afiksoj : ''La Universala Vortaro enhavas tri mil radikojn''. '''Enradikigi'''. - 1. Fiksi en la tero la radikojn de vegetaĵo : ''enradikigi arbon''. - 2. Fiksi : ''enradikigi kutimon, enradikigi ideon''. '''Elradikigi'''. Eltiri el la tero la radikojn de vegetaĵo. '''Enradikiĝi'''. - 1. Fiksiĝi en la tero per la radikoj. - 2. Fiksiĝi. '''Radikala'''. Karakterizata de profundeco, subiteco kaj senindulgeco de la postulataj aŭ farataj reformoj : ''radikala ministro, radikala projekto''. '''Radikalulo'''. Homo de radikalaj opinioj. '''Radikalismo'''. Emo al radikalaj reformoj. '''Rafano ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj, kun manĝebla radiko. (''Raphanus''). '''Rafaneto'''. Speco de rafano kun malgranda manĝebla radiko. '''Rafini'''. Ĥemie purigi naturajn aŭ fabrikajn produktaĵojn : ''rafini sukeron''. '''Rafinita'''. Subtila, delikata : ''rafinita gusto''. '''Rafinejo'''. Fabriko, kie oni rafinas. '''Rafinisto'''. Homo kies profesio estas rafini. '''Rajo ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo kun plata kvarangula korpo (''Raja''). '''Rajdi'''. Esti portata sur la dorso de besto : ''rajdi sur ĉevalo''. '''Rajdejo'''. Loko, kie oni sin ekzercas en la rajdado. '''Rajdisto'''. Homo, kies profesio estas rajdi. '''Rajto'''. Povo, bazita sur la leĝoj, sur la moroj, fari ion aŭ postuli ion de aliaj : ''La patro havas la rajton puni sian infanon''. Ĉiu havas la rajton postuli, ke oni repagu al li la ŝuldon. '''Rajta'''. Konforma al rajto : ''rajta postulo''. '''Rajte'''. Konforme al rajto, akorde kun rajto : ''rajte plendi''. '''Rajtigi'''. Doni al iu rajton : ''Mi rajtigas vin voĉdoni en mia nomo''. '''Egalrajteco'''. Stato, kiam iu havas rajton samajn, kiel aliaj : ''En ĉiuj landoj nun la virinoj celas al la egalrajteco''. Komparu : ''Juro, leĝo''. '''Raketo'''. Arta fajraĵo, kiu leviĝas en la aeron kaj tie krevas.<noinclude><references/></noinclude> 7nbzrxyshb28auhigptd98tcceoip2q 118999 118937 2026-05-21T04:20:02Z CasteloBot 76 *sintakso 118999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Puto'''. Truo elfosita en tero, kie kolektiĝas akvo el fonto. '''Putro, putrado'''. Malkonponiĝo de besta aŭ vegetaĵa organismo, kiam ilin forlasis la vivo. '''Putri'''. Esti en stato de putrado. '''Putraĵo'''. Putranta substanco. '''Putoro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de la musteloj (''Putorius''). '''Rabi'''. Superforte forpreni ies posedaĵon : ''rabi monon''. Pariso rabis Helenon, la edzinon de Menelao. '''Rabo'''. Ago de tiu, kiu rabas. '''Rabaĵo'''. Rabita objekto. '''Rabisto'''. Homo, kiu sin okupas per rabado. '''Raba'''. Kiu rabas : ''raba birdo''. '''Rabarbo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el Ia familio de l’ poligonacoj, kies radiko estas uzata kiel laksiga rimedo (''Rheum officinate''). '''Rabato'''. Malaltigo de la prezo, donata de la vendanto al la aĉetanto : ''La firmo donas al la ĉiamaj aĉetantoj 10% da rabato''. '''Rabeno'''. Hebrea pastro. '''Rabio'''. Malsano, plej ofte observata ĉe la hundoj, karakterizata de furioza ekscito, kiun sekvas paralizo kaj morto. '''Rabia'''. Malsana je l’ rabio : ''Rabia lupo estas ekstreme danĝera''. '''Raboti'''. Glatigi, ebenigi lignon, forigante la superstarantajn partojn per speciala akra instrumento. '''Rabotilo'''. Instrumento por raboti. '''Racio'''. Motivo, praviganta agon : ''la ŝtataj racioj''. '''Racia'''. Bazita sur racio : ''racia decido''. '''Racionalismo'''. Filozofia doktrino, celanta ekkoni ĉiujn sciencajn verojn per la rezonado, ne per la eksperimentado. '''Racionalisto'''. Adepto de la racionalismo. '''Rado'''. Ronda ilo, turniĝanta ĉirkaŭ la akso, kiu penetras ĝian centron : ''rado de veturilo, de horloĝo, de muelejo''. '''Du-, tri-, kvarrada'''. Havanta du, tri, kvar radojn : ''durada velocipedo''. '''Radio'''. - 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Rekta linio, kuniganta la centron de cirklo kun ĝia ĉirkaŭo : ''radio de rondo, radio de rado''. – 2. ({{VdE-ml|Fiz}}.). Rekta luma linio, iranta de lumanta korpo : ''la sunaj radioj''. '''Radii'''. Dissendi radiojn : ''La kupolo de la templo radias en la suno''. '''Radiko'''. – 1. ({{VdE-ml|Bot}}.). Parto de vegetaĵo, per kiu ĝi fiksiĝas en la tero kaj ricevas la nutraĵon. - 2. Primitiva vorto de lingvo, de kiu oni derivas aliajn per almetado de aliaj radikoj aŭ afiksoj : ''La Universala Vortaro enhavas tri mil radikojn''. '''Enradikigi'''. - 1. Fiksi en la tero la radikojn de vegetaĵo : ''enradikigi arbon''. - 2. Fiksi : ''enradikigi kutimon, enradikigi ideon''. '''Elradikigi'''. Eltiri el la tero la radikojn de vegetaĵo. '''Enradikiĝi'''. - 1. Fiksiĝi en la tero per la radikoj. - 2. Fiksiĝi. '''Radikala'''. Karakterizata de profundeco, subiteco kaj senindulgeco de la postulataj aŭ farataj reformoj : ''radikala ministro, radikala projekto''. '''Radikalulo'''. Homo de radikalaj opinioj. '''Radikalismo'''. Emo al radikalaj reformoj. '''Rafano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj, kun manĝebla radiko. (''Raphanus''). '''Rafaneto'''. Speco de rafano kun malgranda manĝebla radiko. '''Rafini'''. Ĥemie purigi naturajn aŭ fabrikajn produktaĵojn : ''rafini sukeron''. '''Rafinita'''. Subtila, delikata : ''rafinita gusto''. '''Rafinejo'''. Fabriko, kie oni rafinas. '''Rafinisto'''. Homo kies profesio estas rafini. '''Rajo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo kun plata kvarangula korpo (''Raja''). '''Rajdi'''. Esti portata sur la dorso de besto : ''rajdi sur ĉevalo''. '''Rajdejo'''. Loko, kie oni sin ekzercas en la rajdado. '''Rajdisto'''. Homo, kies profesio estas rajdi. '''Rajto'''. Povo, bazita sur la leĝoj, sur la moroj, fari ion aŭ postuli ion de aliaj : ''La patro havas la rajton puni sian infanon''. Ĉiu havas la rajton postuli, ke oni repagu al li la ŝuldon. '''Rajta'''. Konforma al rajto : ''rajta postulo''. '''Rajte'''. Konforme al rajto, akorde kun rajto : ''rajte plendi''. '''Rajtigi'''. Doni al iu rajton : ''Mi rajtigas vin voĉdoni en mia nomo''. '''Egalrajteco'''. Stato, kiam iu havas rajton samajn, kiel aliaj : ''En ĉiuj landoj nun la virinoj celas al la egalrajteco''. Komparu : ''Juro, leĝo''. '''Raketo'''. Arta fajraĵo, kiu leviĝas en la aeron kaj tie krevas.<noinclude><references/></noinclude> 7c6zpkmtlzdivkcl899sol9cpak7udh Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/143 104 25593 118818 81670 2026-05-21T03:06:22Z Castelobranco 7 +1 118818 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Sabato'''. Sepa tago de la semajno. '''Sablo'''. Speco de tero, konsistanta el tre malgrandaj grajnoj, ne kunigitaj unu kun alia: sablo de la dezerto. '''Sabla'''. De sablo, el sablo. '''Sablaĵo'''. Sabla malprofundaĵo en maro, en rivero. '''Sablero'''. Grajno de sablo. '''Sabro'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa arkforma klingo. Komparu: Glavo, rapiro, spado. '''Safiro'''. Malhele blua multvalora ŝtono. '''Safrano (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de l’ iridacoj; ĝiaj floroj estas uzataj kiel spicaĵo (Crocus sativus). '''Sago'''. Stangeto, pintita ĉe unu ekstremo kaj kun plumoj ĉe la alia, kiun oni ĵetas per la pafarko: rapide, rekte, kiel sago. '''Sagujo'''. Ujo por sagoj. '''Sagforma'''. Havanta formon de sago. '''Sagaca'''. Posedanta penetreman spiriton. '''Sagace'''. En sagaca maniero. '''Sagaceco'''. Eco de tiu, kiu estas sagaca. '''Saguo'''. Faruno el la medolo de hinda palmo. '''Saĝa'''. Posedanta subtilan spiriton, havanta la kapablon juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas: saĝa homo, saĝa konsilo. '''Saĝo'''. Kapablo juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas. '''Saĝulo'''. Homo, karakterizata de granda saĝo: Sokrato. '''Malsaĝa'''. Posedanta malfortan spiritan kapablon. '''Malsaĝo'''. Malforta spirita kapablo. '''Sako'''. Ujo el du tolaj pecoj, kunkudritaj malsupre kaj ĉe la flankoj, kaj libera supre: sako por greno, sako da terpomoj. '''Sakforma'''. Havanta formon de sako. '''Sakro (Anat'''.). Baza osto de la vertebra spino. '''Sakramento'''. Solena religia ceremonio de la kristana rito, donacanta per videbla signo la nevideblan dian favoron: bapto, konfirmo. '''Sakrilegio'''. Malrespekta ago kontraŭ sanktigita persono, objekto aŭ loko. '''Sakristio'''. Loko en preĝejo, kie oni konservas la objektojn kaj vestojn por la diservo kaj kie la pastro sin vestas antaŭ la diservo. '''Sakristiano'''. Servisto, kiu zorgas pri sakristio. '''Saksifragacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj: ribo. '''Salo'''. - 1. (Ĥem.). Komponaĵo de metalo kaj acido. - 2. Klorato de l’ natrio, kiun oni uzas por spici la manĝaĵojn. '''Sali'''. Spici per salo, meti salon: sali supon. '''Trosali'''. Meti tro multe da salo: trosali terpomojn. '''Salajro'''. Sumo, periode pagata por servo, laboro: monata salajro de servisto, jara salajro de oficisto. Komparu: Honorario. '''Salamandro (Zool'''.). Amfibio el la vico de la vosthavaj (Salamandra). '''Salato'''. Manĝaĵo, konsistanta el verdaj herboj aŭ legomoj, spicitaj per salo, vinagro kaj olivoleo. '''Saldo'''. Diferenco en kalkulo inter la kredito kaj debeto, inter la enspezoj kaj elspezoj. '''Saliko (Bot'''.). Arbo aŭ arbeto el la samnoma familio; la ŝelo estas uzata por la tanado, la vergoj por korboj (Salix). '''Salikacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj: saliko, poplo. '''Salivo'''. Akvosimila, iom muka fluidaĵo de la buŝo, por malsekigi kaj digesti la manĝaĵojn. '''Salmo (Zool'''.). Speco de rivera ostfiŝo (Salmo). '''Salono'''. Ĉambro por akcepti gastojn kaj vizitantojn. '''Salpetro (Ĥem'''.). KNO3 Kaliazotato, senkolora salo kun speciala malvarmiga gusto, uzata por la produktado de la azotika acido, en miksaĵo kun sulfuro (pulvo) k. t. p. '''Salti'''. Rapide sin movi, subite levante ambaŭ piedojn de la loko, kie oni staras, kaj ree sin starigante sur ili. '''Salto'''. Movo de tiu, kiu saltas. '''Saluto'''. Ekstera signo de ĝentileco, kiun oni esprimas per vortoj aŭ movoj al persono, kiun oni renkontas, al kiu oni skribas saluto per ĉapelo. Bonan tagon, kara amiko! Mi finas mian leteron per respektplena satuto al Via edzino. '''Saluti'''. Fari saluton. '''Salvo'''. Samtempa pafo de multe da pulvopafiloj.<noinclude><references/></noinclude> b9r20eq0b9dckwdseyoch11coudqf21 118873 118818 2026-05-21T03:52:25Z CasteloBot 76 *sintakso 118873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Sabato'''. Sepa tago de la semajno. '''Sablo'''. Speco de tero, konsistanta el tre malgrandaj grajnoj, ne kunigitaj unu kun alia : ''sablo de la dezerto''. '''Sabla'''. De sablo, el sablo. '''Sablaĵo'''. Sabla malprofundaĵo en maro, en rivero. '''Sablero'''. Grajno de sablo. '''Sabro'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa arkforma klingo. Komparu : ''Glavo, rapiro, spado''. '''Safiro'''. Malhele blua multvalora ŝtono. '''Safrano ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ iridacoj; ĝiaj floroj estas uzataj kiel spicaĵo (''Crocus sativus''). '''Sago'''. Stangeto, pintita ĉe unu ekstremo kaj kun plumoj ĉe la alia, kiun oni ĵetas per la pafarko : ''rapide, rekte, kiel sago''. '''Sagujo'''. Ujo por sagoj. '''Sagforma'''. Havanta formon de sago. '''Sagaca'''. Posedanta penetreman spiriton. '''Sagace'''. En sagaca maniero. '''Sagaceco'''. Eco de tiu, kiu estas sagaca. '''Saguo'''. Faruno el la medolo de hinda palmo. '''Saĝa'''. Posedanta subtilan spiriton, havanta la kapablon juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas : ''saĝa homo, saĝa konsilo''. '''Saĝo'''. Kapablo juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas. '''Saĝulo'''. Homo, karakterizata de granda saĝo : ''Sokrato''. '''Malsaĝa'''. Posedanta malfortan spiritan kapablon. '''Malsaĝo'''. Malforta spirita kapablo. '''Sako'''. Ujo el du tolaj pecoj, kunkudritaj malsupre kaj ĉe la flankoj, kaj libera supre : ''sako por greno, sako da terpomoj''. '''Sakforma'''. Havanta formon de sako. '''Sakro ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Baza osto de la vertebra spino. '''Sakramento'''. Solena religia ceremonio de la kristana rito, donacanta per videbla signo la nevideblan dian favoron : ''bapto, konfirmo''. '''Sakrilegio'''. Malrespekta ago kontraŭ sanktigita persono, objekto aŭ loko. '''Sakristio'''. Loko en preĝejo, kie oni konservas la objektojn kaj vestojn por la diservo kaj kie la pastro sin vestas antaŭ la diservo. '''Sakristiano'''. Servisto, kiu zorgas pri sakristio. '''Saksifragacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''ribo''. '''Salo'''. - 1. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Komponaĵo de metalo kaj acido. - 2. Klorato de l’ natrio, kiun oni uzas por spici la manĝaĵojn. '''Sali'''. Spici per salo, meti salon : ''sali supon''. '''Trosali'''. Meti tro multe da salo : ''trosali terpomojn''. '''Salajro'''. Sumo, periode pagata por servo, laboro : ''monata salajro de servisto, jara salajro de oficisto''. Komparu : ''Honorario''. '''Salamandro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Amfibio el la vico de la vosthavaj (''Salamandra''). '''Salato'''. Manĝaĵo, konsistanta el verdaj herboj aŭ legomoj, spicitaj per salo, vinagro kaj olivoleo. '''Saldo'''. Diferenco en kalkulo inter la kredito kaj debeto, inter la enspezoj kaj elspezoj. '''Saliko ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbo aŭ arbeto el la samnoma familio; la ŝelo estas uzata por la tanado, la vergoj por korboj (''Salix''). '''Salikacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''saliko, poplo''. '''Salivo'''. Akvosimila, iom muka fluidaĵo de la buŝo, por malsekigi kaj digesti la manĝaĵojn. '''Salmo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Speco de rivera ostfiŝo (''Salmo''). '''Salono'''. Ĉambro por akcepti gastojn kaj vizitantojn. '''Salpetro ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). KNO3 Kaliazotato, senkolora salo kun speciala malvarmiga gusto, uzata por la produktado de la azotika acido, en miksaĵo kun sulfuro (pulvo'') k. t. p. '''Salti'''. Rapide sin movi, subite levante ambaŭ piedojn de la loko, kie oni staras, kaj ree sin starigante sur ili. '''Salto'''. Movo de tiu, kiu saltas. '''Saluto'''. Ekstera signo de ĝentileco, kiun oni esprimas per vortoj aŭ movoj al persono, kiun oni renkontas, al kiu oni skribas saluto per ĉapelo. Bonan tagon, kara amiko! Mi finas mian leteron per respektplena satuto al Via edzino. '''Saluti'''. Fari saluton. '''Salvo'''. Samtempa pafo de multe da pulvopafiloj.<noinclude><references/></noinclude> cza5p4h7t7hw30of8cmvu9kg2pcowek 118945 118873 2026-05-21T04:02:17Z CasteloBot 76 *sintakso 118945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Sabato'''. Sepa tago de la semajno. '''Sablo'''. Speco de tero, konsistanta el tre malgrandaj grajnoj, ne kunigitaj unu kun alia : ''sablo de la dezerto''. '''Sabla'''. De sablo, el sablo. '''Sablaĵo'''. Sabla malprofundaĵo en maro, en rivero. '''Sablero'''. Grajno de sablo. '''Sabro'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa arkforma klingo. Komparu : ''Glavo, rapiro, spado''. '''Safiro'''. Malhele blua multvalora ŝtono. '''Safrano ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ iridacoj; ĝiaj floroj estas uzataj kiel spicaĵo (''Crocus sativus''). '''Sago'''. Stangeto, pintita ĉe unu ekstremo kaj kun plumoj ĉe la alia, kiun oni ĵetas per la pafarko : ''rapide, rekte, kiel sago''. '''Sagujo'''. Ujo por sagoj. '''Sagforma'''. Havanta formon de sago. '''Sagaca'''. Posedanta penetreman spiriton. '''Sagace'''. En sagaca maniero. '''Sagaceco'''. Eco de tiu, kiu estas sagaca. '''Saguo'''. Faruno el la medolo de hinda palmo. '''Saĝa'''. Posedanta subtilan spiriton, havanta la kapablon juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas : ''saĝa homo, saĝa konsilo''. '''Saĝo'''. Kapablo juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas. '''Saĝulo'''. Homo, karakterizata de granda saĝo : ''Sokrato''. '''Malsaĝa'''. Posedanta malfortan spiritan kapablon. '''Malsaĝo'''. Malforta spirita kapablo. '''Sako'''. Ujo el du tolaj pecoj, kunkudritaj malsupre kaj ĉe la flankoj, kaj libera supre : ''sako por greno, sako da terpomoj''. '''Sakforma'''. Havanta formon de sako. '''Sakro ({{VdE-ml|Anat}}.). Baza osto de la vertebra spino. '''Sakramento'''. Solena religia ceremonio de la kristana rito, donacanta per videbla signo la nevideblan dian favoron : ''bapto, konfirmo''. '''Sakrilegio'''. Malrespekta ago kontraŭ sanktigita persono, objekto aŭ loko. '''Sakristio'''. Loko en preĝejo, kie oni konservas la objektojn kaj vestojn por la diservo kaj kie la pastro sin vestas antaŭ la diservo. '''Sakristiano'''. Servisto, kiu zorgas pri sakristio. '''Saksifragacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''ribo''. '''Salo'''. - 1. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Komponaĵo de metalo kaj acido. - 2. Klorato de l’ natrio, kiun oni uzas por spici la manĝaĵojn. '''Sali'''. Spici per salo, meti salon : ''sali supon''. '''Trosali'''. Meti tro multe da salo : ''trosali terpomojn''. '''Salajro'''. Sumo, periode pagata por servo, laboro : ''monata salajro de servisto, jara salajro de oficisto''. Komparu : ''Honorario''. '''Salamandro ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de la vosthavaj (''Salamandra''). '''Salato'''. Manĝaĵo, konsistanta el verdaj herboj aŭ legomoj, spicitaj per salo, vinagro kaj olivoleo. '''Saldo'''. Diferenco en kalkulo inter la kredito kaj debeto, inter la enspezoj kaj elspezoj. '''Saliko ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo aŭ arbeto el la samnoma familio; la ŝelo estas uzata por la tanado, la vergoj por korboj (''Salix''). '''Salikacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''saliko, poplo''. '''Salivo'''. Akvosimila, iom muka fluidaĵo de la buŝo, por malsekigi kaj digesti la manĝaĵojn. '''Salmo ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de rivera ostfiŝo (''Salmo''). '''Salono'''. Ĉambro por akcepti gastojn kaj vizitantojn. '''Salpetro ({{VdE-ml|Ĥem}}.). KNO3 Kaliazotato, senkolora salo kun speciala malvarmiga gusto, uzata por la produktado de la azotika acido, en miksaĵo kun sulfuro (pulvo'') k. t. p. '''Salti'''. Rapide sin movi, subite levante ambaŭ piedojn de la loko, kie oni staras, kaj ree sin starigante sur ili. '''Salto'''. Movo de tiu, kiu saltas. '''Saluto'''. Ekstera signo de ĝentileco, kiun oni esprimas per vortoj aŭ movoj al persono, kiun oni renkontas, al kiu oni skribas saluto per ĉapelo. Bonan tagon, kara amiko! Mi finas mian leteron per respektplena satuto al Via edzino. '''Saluti'''. Fari saluton. '''Salvo'''. Samtempa pafo de multe da pulvopafiloj.<noinclude><references/></noinclude> 4e7ul2q01k4gnrkmagciada9wx5yer5 119007 118945 2026-05-21T04:20:07Z CasteloBot 76 *sintakso 119007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Sabato'''. Sepa tago de la semajno. '''Sablo'''. Speco de tero, konsistanta el tre malgrandaj grajnoj, ne kunigitaj unu kun alia : ''sablo de la dezerto''. '''Sabla'''. De sablo, el sablo. '''Sablaĵo'''. Sabla malprofundaĵo en maro, en rivero. '''Sablero'''. Grajno de sablo. '''Sabro'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa arkforma klingo. Komparu : ''Glavo, rapiro, spado''. '''Safiro'''. Malhele blua multvalora ŝtono. '''Safrano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ iridacoj; ĝiaj floroj estas uzataj kiel spicaĵo (''Crocus sativus''). '''Sago'''. Stangeto, pintita ĉe unu ekstremo kaj kun plumoj ĉe la alia, kiun oni ĵetas per la pafarko : ''rapide, rekte, kiel sago''. '''Sagujo'''. Ujo por sagoj. '''Sagforma'''. Havanta formon de sago. '''Sagaca'''. Posedanta penetreman spiriton. '''Sagace'''. En sagaca maniero. '''Sagaceco'''. Eco de tiu, kiu estas sagaca. '''Saguo'''. Faruno el la medolo de hinda palmo. '''Saĝa'''. Posedanta subtilan spiriton, havanta la kapablon juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas : ''saĝa homo, saĝa konsilo''. '''Saĝo'''. Kapablo juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas. '''Saĝulo'''. Homo, karakterizata de granda saĝo : ''Sokrato''. '''Malsaĝa'''. Posedanta malfortan spiritan kapablon. '''Malsaĝo'''. Malforta spirita kapablo. '''Sako'''. Ujo el du tolaj pecoj, kunkudritaj malsupre kaj ĉe la flankoj, kaj libera supre : ''sako por greno, sako da terpomoj''. '''Sakforma'''. Havanta formon de sako. '''Sakro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Baza osto de la vertebra spino. '''Sakramento'''. Solena religia ceremonio de la kristana rito, donacanta per videbla signo la nevideblan dian favoron : ''bapto, konfirmo''. '''Sakrilegio'''. Malrespekta ago kontraŭ sanktigita persono, objekto aŭ loko. '''Sakristio'''. Loko en preĝejo, kie oni konservas la objektojn kaj vestojn por la diservo kaj kie la pastro sin vestas antaŭ la diservo. '''Sakristiano'''. Servisto, kiu zorgas pri sakristio. '''Saksifragacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''ribo''. '''Salo'''. - 1. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Komponaĵo de metalo kaj acido. - 2. Klorato de l’ natrio, kiun oni uzas por spici la manĝaĵojn. '''Sali'''. Spici per salo, meti salon : ''sali supon''. '''Trosali'''. Meti tro multe da salo : ''trosali terpomojn''. '''Salajro'''. Sumo, periode pagata por servo, laboro : ''monata salajro de servisto, jara salajro de oficisto''. Komparu : ''Honorario''. '''Salamandro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de la vosthavaj (''Salamandra''). '''Salato'''. Manĝaĵo, konsistanta el verdaj herboj aŭ legomoj, spicitaj per salo, vinagro kaj olivoleo. '''Saldo'''. Diferenco en kalkulo inter la kredito kaj debeto, inter la enspezoj kaj elspezoj. '''Saliko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo aŭ arbeto el la samnoma familio; la ŝelo estas uzata por la tanado, la vergoj por korboj (''Salix''). '''Salikacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''saliko, poplo''. '''Salivo'''. Akvosimila, iom muka fluidaĵo de la buŝo, por malsekigi kaj digesti la manĝaĵojn. '''Salmo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de rivera ostfiŝo (''Salmo''). '''Salono'''. Ĉambro por akcepti gastojn kaj vizitantojn. '''Salpetro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). KNO3 Kaliazotato, senkolora salo kun speciala malvarmiga gusto, uzata por la produktado de la azotika acido, en miksaĵo kun sulfuro (pulvo'') k. t. p. '''Salti'''. Rapide sin movi, subite levante ambaŭ piedojn de la loko, kie oni staras, kaj ree sin starigante sur ili. '''Salto'''. Movo de tiu, kiu saltas. '''Saluto'''. Ekstera signo de ĝentileco, kiun oni esprimas per vortoj aŭ movoj al persono, kiun oni renkontas, al kiu oni skribas saluto per ĉapelo. Bonan tagon, kara amiko! Mi finas mian leteron per respektplena satuto al Via edzino. '''Saluti'''. Fari saluton. '''Salvo'''. Samtempa pafo de multe da pulvopafiloj.<noinclude><references/></noinclude> 4rkttrl3h005n8do921m7oxphtou2wl Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/157 104 25594 118832 81671 2026-05-21T03:10:32Z Castelobranco 7 +1 118832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Supraĵe'''. Sur la supraĵo, ne profunde, ne precize: supraĵe lerni. '''Supraĵa'''. Estanta sur la supraĵo, ne profunda, ne preciza. '''Sur'''. - 1. Prepozicio por esprimi: a) Lokon, kiu estas pli alta ol alia loko, kiu kovras alian lokon: Libro kuŝas sur tablo. Pentraĵo pendas sur muro. b) Direkton al tia loko: Ĵeti ĉapelon sur komodon. - 2. Prefikso kun la sama senco: surskribi, surmeti, surpaŝi. '''Surda'''. Tute ne posedanta aŭ posedanta tre malfortan kapablon aŭdi: La maljunuloj ofte estas surdaj. '''Surdeco'''. Stato de tiu, kiu estas surda. '''Surdigi'''. Fari iun surda: La influenco surdigis la knabon. '''Surdiĝi'''. Fariĝi surda. '''Surdulo'''. Homo surda. '''Surfaco (Geom'''.). Postesigno de moviĝanta linio; figuro havanta du dimensiojn: la larĝecon kaj longecon; ekstera flanko, limo, supraĵo de korpo. '''Surogato'''. Substanco, objekto, similanta en siaj ĉefaj ecoj pli multekostan produktaĵon kaj uzata anstataŭ ĝi: La kverkaj glanoj estas surogato de la kafo. '''Surprizi'''. - 1. Renkonti, atingi subite kaj neatendite: La taĉmento surprizis la malamikon apud la arbaro. - 2. Mirigi per sia neatenditeco: La novaĵo surprizis ĉiujn. '''Surprizo'''. Renkonto, novaĵo neatendita. '''Surprize'''. En surprizanta maniero. '''Surtuto'''. Longa vira vesto, kies bastoj plene ĉirkaŭas la korpon. '''Suspekti'''. Supozi, ke iu estas kulpa: suspekti iun pri ŝtelo. '''Suspekto'''. Opinio de tiu, kiu suspektas. '''Suspektema'''. Kiu facile suspektas. '''Suspektinda'''. Meritanta suspekton: suspektinda silento. Komparu: Diveni, konjekti, supozi. '''Sutano'''. Pastra robo, butonumata je la antaŭa flanko. '''Svarmi'''. Amase sin movi en ĉiujn flankojn: La popolamaso svarmis sur la placo. '''Svati'''. Proponi iun por edziĝo kaj agi por aranĝi la edziĝon: svati Jozefon al Mario. '''Svatisto'''. Persono, kies okupo estas svati. '''Sveni'''. Perdi la konscion kaj la kapablon movi siajn membrojn: La malsanulo svenis, rigardante la preparojn al la operacio. '''Sveno'''. Perdo de la konscio kaj de la kapablo movi siajn membrojn. '''Svingi'''. Rapide movi objekton en aero tien kaj returnen: svingi la naztukon por adiaŭo, la hundo svingas la voston. '''Svingo'''. Ago de tiu, kiu svingas. Komparu: Balanci, skui, ŝanceli. '''Ŝafo (Zool'''.). Hejma duhufulo, edukata pro viando kaj lano (Ovis). '''Ŝaho'''. Persa regnestro. '''Ŝajni'''. - 1. Havi aspekton, erarigantan pri la realoj ecoj: ignoranto, kiu ŝajnas scienculo. - 2. Ne esti sciata certe, esti supozata: Ŝajnas al mi, ke morgaŭ pluvos. '''Ŝajna'''. Kiu ŝajnas: ŝajna fideleco. '''Ŝajne'''. En ŝajna maniero. '''Ŝajno'''. Aspekto, impreso, erariganta pri la realaj ecoj. '''Ŝajnigi'''. Preni aspekton, erarigantan pri la realaj ecoj: ŝajnigi amon. '''Ŝako'''. 32 figuroj, per kiuj oni ludas samnoman ludon sur tabulo, dividita en 64 egalajn kvadratojn. '''Ŝakalo (Zool'''.). Raba mambesto el la familio de l’ hundoj (Canis aureus). '''Ŝakto'''. Kvarangula kavo, kondukanta en minejon. '''Ŝalo'''. Granda lana, silka tuko, kiun la virinoj portas sur la ŝultroj. '''Ŝalmo'''. Simpla blovinstrumento de la paŝtistoj. '''Ŝalupo'''. Unumasta ŝipeto, servanta grandan ŝipon. '''Ŝamo'''. Delikata antilopa ledo de hele flava koloro. '''Ŝanco'''. Probableco de sukceso: Via kandidato havas neniun ŝancon esti elektita. '''Ŝanceli'''. Forte movi objekton tien kaj returnen por ĝin renversi: Samsono ekŝancelis la kolonon kaj la tuta konstruaĵo falis. '''Ŝanceliĝi'''. - 1. Moviĝi tien kaj returnen kaj esti minacata de la danĝero fali: Dum ventego ĉiuj ŝanceliĝas sur la ferdeko. La konstruaĵo ŝanceliĝis de la tertremo - 2. Ne scii, ne esti certa, ĉu oni devas fari ion aŭ ne: longe ŝanceliĝi antaŭ decido.<noinclude><references/></noinclude> h00n0ngw3eeeuz2caqi495p8kdssx8v 118887 118832 2026-05-21T03:52:35Z CasteloBot 76 *sintakso 118887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Supraĵe'''. Sur la supraĵo, ne profunde, ne precize : ''supraĵe lerni''. '''Supraĵa'''. Estanta sur la supraĵo, ne profunda, ne preciza. '''Sur'''. - 1. Prepozicio por esprimi : ''a'') Lokon, kiu estas pli alta ol alia loko, kiu kovras alian lokon: Libro kuŝas sur tablo''. Pentraĵo pendas sur muro. b'') Direkton al tia loko : ''Ĵeti ĉapelon sur komodon''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''surskribi, surmeti, surpaŝi''. '''Surda'''. Tute ne posedanta aŭ posedanta tre malfortan kapablon aŭdi : ''La maljunuloj ofte estas surdaj''. '''Surdeco'''. Stato de tiu, kiu estas surda. '''Surdigi'''. Fari iun surda : ''La influenco surdigis la knabon''. '''Surdiĝi'''. Fariĝi surda. '''Surdulo'''. Homo surda. '''Surfaco ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Postesigno de moviĝanta linio; figuro havanta du dimensiojn : ''la larĝecon kaj longecon; ekstera flanko, limo, supraĵo de korpo''. '''Surogato'''. Substanco, objekto, similanta en siaj ĉefaj ecoj pli multekostan produktaĵon kaj uzata anstataŭ ĝi : ''La kverkaj glanoj estas surogato de la kafo''. '''Surprizi'''. - 1. Renkonti, atingi subite kaj neatendite : ''La taĉmento surprizis la malamikon apud la arbaro''. - 2. Mirigi per sia neatenditeco : ''La novaĵo surprizis ĉiujn''. '''Surprizo'''. Renkonto, novaĵo neatendita. '''Surprize'''. En surprizanta maniero. '''Surtuto'''. Longa vira vesto, kies bastoj plene ĉirkaŭas la korpon. '''Suspekti'''. Supozi, ke iu estas kulpa : ''suspekti iun pri ŝtelo''. '''Suspekto'''. Opinio de tiu, kiu suspektas. '''Suspektema'''. Kiu facile suspektas. '''Suspektinda'''. Meritanta suspekton : ''suspektinda silento''. Komparu : ''Diveni, konjekti, supozi''. '''Sutano'''. Pastra robo, butonumata je la antaŭa flanko. '''Svarmi'''. Amase sin movi en ĉiujn flankojn : ''La popolamaso svarmis sur la placo''. '''Svati'''. Proponi iun por edziĝo kaj agi por aranĝi la edziĝon : ''svati Jozefon al Mario''. '''Svatisto'''. Persono, kies okupo estas svati. '''Sveni'''. Perdi la konscion kaj la kapablon movi siajn membrojn : ''La malsanulo svenis, rigardante la preparojn al la operacio''. '''Sveno'''. Perdo de la konscio kaj de la kapablo movi siajn membrojn. '''Svingi'''. Rapide movi objekton en aero tien kaj returnen : ''svingi la naztukon por adiaŭo, la hundo svingas la voston''. '''Svingo'''. Ago de tiu, kiu svingas. Komparu : ''Balanci, skui, ŝanceli''. '''Ŝafo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Hejma duhufulo, edukata pro viando kaj lano (''Ovis''). '''Ŝaho'''. Persa regnestro. '''Ŝajni'''. - 1. Havi aspekton, erarigantan pri la realoj ecoj : ''ignoranto, kiu ŝajnas scienculo''. - 2. Ne esti sciata certe, esti supozata : ''Ŝajnas al mi, ke morgaŭ pluvos''. '''Ŝajna'''. Kiu ŝajnas : ''ŝajna fideleco''. '''Ŝajne'''. En ŝajna maniero. '''Ŝajno'''. Aspekto, impreso, erariganta pri la realaj ecoj. '''Ŝajnigi'''. Preni aspekton, erarigantan pri la realaj ecoj : ''ŝajnigi amon''. '''Ŝako'''. 32 figuroj, per kiuj oni ludas samnoman ludon sur tabulo, dividita en 64 egalajn kvadratojn. '''Ŝakalo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Raba mambesto el la familio de l’ hundoj (''Canis aureus''). '''Ŝakto'''. Kvarangula kavo, kondukanta en minejon. '''Ŝalo'''. Granda lana, silka tuko, kiun la virinoj portas sur la ŝultroj. '''Ŝalmo'''. Simpla blovinstrumento de la paŝtistoj. '''Ŝalupo'''. Unumasta ŝipeto, servanta grandan ŝipon. '''Ŝamo'''. Delikata antilopa ledo de hele flava koloro. '''Ŝanco'''. Probableco de sukceso : ''Via kandidato havas neniun ŝancon esti elektita''. '''Ŝanceli'''. Forte movi objekton tien kaj returnen por ĝin renversi : ''Samsono ekŝancelis la kolonon kaj la tuta konstruaĵo falis''. '''Ŝanceliĝi'''. - 1. Moviĝi tien kaj returnen kaj esti minacata de la danĝero fali : ''Dum ventego ĉiuj ŝanceliĝas sur la ferdeko''. La konstruaĵo ŝanceliĝis de la tertremo - 2. Ne scii, ne esti certa, ĉu oni devas fari ion aŭ ne : ''longe ŝanceliĝi antaŭ decido''.<noinclude><references/></noinclude> tnb4qgtjaephzrmfpl9t3x2tbciep2i 118959 118887 2026-05-21T04:02:26Z CasteloBot 76 *sintakso 118959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Supraĵe'''. Sur la supraĵo, ne profunde, ne precize : ''supraĵe lerni''. '''Supraĵa'''. Estanta sur la supraĵo, ne profunda, ne preciza. '''Sur'''. - 1. Prepozicio por esprimi : ''a'') Lokon, kiu estas pli alta ol alia loko, kiu kovras alian lokon: Libro kuŝas sur tablo''. Pentraĵo pendas sur muro. b'') Direkton al tia loko : ''Ĵeti ĉapelon sur komodon''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''surskribi, surmeti, surpaŝi''. '''Surda'''. Tute ne posedanta aŭ posedanta tre malfortan kapablon aŭdi : ''La maljunuloj ofte estas surdaj''. '''Surdeco'''. Stato de tiu, kiu estas surda. '''Surdigi'''. Fari iun surda : ''La influenco surdigis la knabon''. '''Surdiĝi'''. Fariĝi surda. '''Surdulo'''. Homo surda. '''Surfaco ({{VdE-ml|Geom}}.). Postesigno de moviĝanta linio; figuro havanta du dimensiojn : ''la larĝecon kaj longecon; ekstera flanko, limo, supraĵo de korpo''. '''Surogato'''. Substanco, objekto, similanta en siaj ĉefaj ecoj pli multekostan produktaĵon kaj uzata anstataŭ ĝi : ''La kverkaj glanoj estas surogato de la kafo''. '''Surprizi'''. - 1. Renkonti, atingi subite kaj neatendite : ''La taĉmento surprizis la malamikon apud la arbaro''. - 2. Mirigi per sia neatenditeco : ''La novaĵo surprizis ĉiujn''. '''Surprizo'''. Renkonto, novaĵo neatendita. '''Surprize'''. En surprizanta maniero. '''Surtuto'''. Longa vira vesto, kies bastoj plene ĉirkaŭas la korpon. '''Suspekti'''. Supozi, ke iu estas kulpa : ''suspekti iun pri ŝtelo''. '''Suspekto'''. Opinio de tiu, kiu suspektas. '''Suspektema'''. Kiu facile suspektas. '''Suspektinda'''. Meritanta suspekton : ''suspektinda silento''. Komparu : ''Diveni, konjekti, supozi''. '''Sutano'''. Pastra robo, butonumata je la antaŭa flanko. '''Svarmi'''. Amase sin movi en ĉiujn flankojn : ''La popolamaso svarmis sur la placo''. '''Svati'''. Proponi iun por edziĝo kaj agi por aranĝi la edziĝon : ''svati Jozefon al Mario''. '''Svatisto'''. Persono, kies okupo estas svati. '''Sveni'''. Perdi la konscion kaj la kapablon movi siajn membrojn : ''La malsanulo svenis, rigardante la preparojn al la operacio''. '''Sveno'''. Perdo de la konscio kaj de la kapablo movi siajn membrojn. '''Svingi'''. Rapide movi objekton en aero tien kaj returnen : ''svingi la naztukon por adiaŭo, la hundo svingas la voston''. '''Svingo'''. Ago de tiu, kiu svingas. Komparu : ''Balanci, skui, ŝanceli''. '''Ŝafo ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufulo, edukata pro viando kaj lano (''Ovis''). '''Ŝaho'''. Persa regnestro. '''Ŝajni'''. - 1. Havi aspekton, erarigantan pri la realoj ecoj : ''ignoranto, kiu ŝajnas scienculo''. - 2. Ne esti sciata certe, esti supozata : ''Ŝajnas al mi, ke morgaŭ pluvos''. '''Ŝajna'''. Kiu ŝajnas : ''ŝajna fideleco''. '''Ŝajne'''. En ŝajna maniero. '''Ŝajno'''. Aspekto, impreso, erariganta pri la realaj ecoj. '''Ŝajnigi'''. Preni aspekton, erarigantan pri la realaj ecoj : ''ŝajnigi amon''. '''Ŝako'''. 32 figuroj, per kiuj oni ludas samnoman ludon sur tabulo, dividita en 64 egalajn kvadratojn. '''Ŝakalo ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de l’ hundoj (''Canis aureus''). '''Ŝakto'''. Kvarangula kavo, kondukanta en minejon. '''Ŝalo'''. Granda lana, silka tuko, kiun la virinoj portas sur la ŝultroj. '''Ŝalmo'''. Simpla blovinstrumento de la paŝtistoj. '''Ŝalupo'''. Unumasta ŝipeto, servanta grandan ŝipon. '''Ŝamo'''. Delikata antilopa ledo de hele flava koloro. '''Ŝanco'''. Probableco de sukceso : ''Via kandidato havas neniun ŝancon esti elektita''. '''Ŝanceli'''. Forte movi objekton tien kaj returnen por ĝin renversi : ''Samsono ekŝancelis la kolonon kaj la tuta konstruaĵo falis''. '''Ŝanceliĝi'''. - 1. Moviĝi tien kaj returnen kaj esti minacata de la danĝero fali : ''Dum ventego ĉiuj ŝanceliĝas sur la ferdeko''. La konstruaĵo ŝanceliĝis de la tertremo - 2. Ne scii, ne esti certa, ĉu oni devas fari ion aŭ ne : ''longe ŝanceliĝi antaŭ decido''.<noinclude><references/></noinclude> fj5imoctjfgpf6zh91r4kgmzq4js0e7 119021 118959 2026-05-21T04:20:14Z CasteloBot 76 *sintakso 119021 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Supraĵe'''. Sur la supraĵo, ne profunde, ne precize : ''supraĵe lerni''. '''Supraĵa'''. Estanta sur la supraĵo, ne profunda, ne preciza. '''Sur'''. - 1. Prepozicio por esprimi : ''a'') Lokon, kiu estas pli alta ol alia loko, kiu kovras alian lokon: Libro kuŝas sur tablo''. Pentraĵo pendas sur muro. b'') Direkton al tia loko : ''Ĵeti ĉapelon sur komodon''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''surskribi, surmeti, surpaŝi''. '''Surda'''. Tute ne posedanta aŭ posedanta tre malfortan kapablon aŭdi : ''La maljunuloj ofte estas surdaj''. '''Surdeco'''. Stato de tiu, kiu estas surda. '''Surdigi'''. Fari iun surda : ''La influenco surdigis la knabon''. '''Surdiĝi'''. Fariĝi surda. '''Surdulo'''. Homo surda. '''Surfaco''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Postesigno de moviĝanta linio; figuro havanta du dimensiojn : ''la larĝecon kaj longecon; ekstera flanko, limo, supraĵo de korpo''. '''Surogato'''. Substanco, objekto, similanta en siaj ĉefaj ecoj pli multekostan produktaĵon kaj uzata anstataŭ ĝi : ''La kverkaj glanoj estas surogato de la kafo''. '''Surprizi'''. - 1. Renkonti, atingi subite kaj neatendite : ''La taĉmento surprizis la malamikon apud la arbaro''. - 2. Mirigi per sia neatenditeco : ''La novaĵo surprizis ĉiujn''. '''Surprizo'''. Renkonto, novaĵo neatendita. '''Surprize'''. En surprizanta maniero. '''Surtuto'''. Longa vira vesto, kies bastoj plene ĉirkaŭas la korpon. '''Suspekti'''. Supozi, ke iu estas kulpa : ''suspekti iun pri ŝtelo''. '''Suspekto'''. Opinio de tiu, kiu suspektas. '''Suspektema'''. Kiu facile suspektas. '''Suspektinda'''. Meritanta suspekton : ''suspektinda silento''. Komparu : ''Diveni, konjekti, supozi''. '''Sutano'''. Pastra robo, butonumata je la antaŭa flanko. '''Svarmi'''. Amase sin movi en ĉiujn flankojn : ''La popolamaso svarmis sur la placo''. '''Svati'''. Proponi iun por edziĝo kaj agi por aranĝi la edziĝon : ''svati Jozefon al Mario''. '''Svatisto'''. Persono, kies okupo estas svati. '''Sveni'''. Perdi la konscion kaj la kapablon movi siajn membrojn : ''La malsanulo svenis, rigardante la preparojn al la operacio''. '''Sveno'''. Perdo de la konscio kaj de la kapablo movi siajn membrojn. '''Svingi'''. Rapide movi objekton en aero tien kaj returnen : ''svingi la naztukon por adiaŭo, la hundo svingas la voston''. '''Svingo'''. Ago de tiu, kiu svingas. Komparu : ''Balanci, skui, ŝanceli''. '''Ŝafo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufulo, edukata pro viando kaj lano (''Ovis''). '''Ŝaho'''. Persa regnestro. '''Ŝajni'''. - 1. Havi aspekton, erarigantan pri la realoj ecoj : ''ignoranto, kiu ŝajnas scienculo''. - 2. Ne esti sciata certe, esti supozata : ''Ŝajnas al mi, ke morgaŭ pluvos''. '''Ŝajna'''. Kiu ŝajnas : ''ŝajna fideleco''. '''Ŝajne'''. En ŝajna maniero. '''Ŝajno'''. Aspekto, impreso, erariganta pri la realaj ecoj. '''Ŝajnigi'''. Preni aspekton, erarigantan pri la realaj ecoj : ''ŝajnigi amon''. '''Ŝako'''. 32 figuroj, per kiuj oni ludas samnoman ludon sur tabulo, dividita en 64 egalajn kvadratojn. '''Ŝakalo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de l’ hundoj (''Canis aureus''). '''Ŝakto'''. Kvarangula kavo, kondukanta en minejon. '''Ŝalo'''. Granda lana, silka tuko, kiun la virinoj portas sur la ŝultroj. '''Ŝalmo'''. Simpla blovinstrumento de la paŝtistoj. '''Ŝalupo'''. Unumasta ŝipeto, servanta grandan ŝipon. '''Ŝamo'''. Delikata antilopa ledo de hele flava koloro. '''Ŝanco'''. Probableco de sukceso : ''Via kandidato havas neniun ŝancon esti elektita''. '''Ŝanceli'''. Forte movi objekton tien kaj returnen por ĝin renversi : ''Samsono ekŝancelis la kolonon kaj la tuta konstruaĵo falis''. '''Ŝanceliĝi'''. - 1. Moviĝi tien kaj returnen kaj esti minacata de la danĝero fali : ''Dum ventego ĉiuj ŝanceliĝas sur la ferdeko''. La konstruaĵo ŝanceliĝis de la tertremo - 2. Ne scii, ne esti certa, ĉu oni devas fari ion aŭ ne : ''longe ŝanceliĝi antaŭ decido''.<noinclude><references/></noinclude> 2e9j9hixtjia7e3uh98d3k5zkwk7d80 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/160 104 25595 118835 81672 2026-05-21T03:11:26Z Castelobranco 7 +1 118835 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Tabako'''. Sekigitaj folioj de la samnoma vegetaĵo, el kiu oni faras cigarojn, cigaredojn. '''Tabakujo'''. Skatolo, saketo por tabako. '''Tabano (Zool'''.). Insekto el la vico de l’ duflugilaj; ĝi pikas la homojn kaj bestojn (Tabanus bovinus). '''Tabelo'''. Metode grupigilaj nombroj, nomoj, bildoj sur unu folio: kronologia tabelo, tabelo de enhavo, logaritmaj tabeloj. Komparu: Listo, registro. '''Tablo'''. Meblo, konsistanta el plato sur unu aŭ sur kelke da piedoj (ordinare sur kvar): ligna tablo, marmora tablo. '''Tablotuko'''. Tuko por kovri tablon. '''Tabulo'''. Peco de ligno, laŭlonge segita, plata kaj sufiĉe larga: La partoj de la ŝranko konsistas el tabuloj. Damtabulo, ŝaktabulo, desegnotabulo. '''Tabureto'''. Seĝo sen dorso kaj sen brakoj. '''Taĉmento'''. Aro de soldatoj, parto de regimento. '''Tafto'''. Tre maldika silka ŝtofo, teksita kiel ia tolo. '''Tago'''. - 1. Tempo, dum kiu la tero plenumas sian turnon ĉirkaŭ la akso; tempo de leviĝo de la suno ĝis la plej proksima leviĝo: La semajno havas sep tagojn. - 2. Tempo de la leviĝo ĝis la subiro de l’ suno: hela, kiel la tago. '''Taga'''. Okazanta, farata dum la tago: taga laboro. '''Tage'''. Dum la tago: Tage estas pli varme, ol nokte. '''Ĉiutaga'''. Okazanta, aperanta ĉiutage: ĉiutaga gazeto. '''Tajloro'''. Metiisto, kiu kudras vestojn. '''Taksi'''. Diri, determini la valoron de objekto: La bieno estis taksita je 10,000 fr. '''Takso'''. Determino, deklaro de la valoro de objekto. '''Taksuso (Bot'''.). Arbo el la klaso de l’ koniferoj (Taxus). '''Takto'''. – 1. (Muz.). Divido de melodio en mallongajn, egaldaŭrajn partojn, konsistantajn el tonoj, regule sekvantaj unu alian. - 2. Arto konvene agi kaj paroli kun aliaj personoj, konforme al la cirkonstancoj. '''Takta'''. Posedanta takton, bazita sur takto. '''Takte'''. En takta maniero, kun takto. '''Taktiko'''. - 1. Arto dismeti la armeon en la loko de la batalo. - 2. Maniero, metodo atingi la celon. '''Talento'''. Eksterordinara spirita kapablo: talento por la muziko. '''Talenta'''. Posedanta talenton, talentplena: talenta viro. '''Talero'''. Arĝenta germana monero, valoranta 3 markojn. '''Talio'''. Zono de la homa korpo super la koksoj: virino kun bela talio. Komparu: Brusto, busto, torso. '''Talismano'''. Objekto, posedanta miraklan povon alporti feliĉon, gardi de malbono la personon, ĝin portantan. '''Taliumo (Ĥem'''.). Tl. Ĥemia elemento, griza, mola metalo, trovata en piritoj. '''Talko (Ĥem'''.). Verdete blanka mineralo, kun perla brilo, grasa ĉe la palpado, uzata kiel pudro, por ŝmiri maŝinojn k. t. p. '''Talmudo'''. Kolekto de religiaj kaj juraj hebreaj libroj, verkitaj de la rabenoj en la tria jarcento. '''Talpo (Zool'''.). Malgranda mambesto el la vico de l’ insektomanĝaj, kun velurosimila pelto (Talpa europea). '''Tamburo'''. Muzika instrumento, konsistanta el ligna cilindro, kies fundoj estas formitaj el streĉitaj ledoj, kiujn oni batas per bastonetoj. '''Tamburi'''. Ludi tamburon. '''Tamburisto'''. Homo, kies okupo estas ludi tamburon. '''Tamburino'''. Malgranda tamburo kun sonoriletoj, kiun oni batas per la mano. '''Tamen'''. Konjunkcio por esprimi fortan kontraŭecon de du ideoj: Kvankam ĉiuj protestis per laŭtaj krioj, tamen la oratoro daŭrigis sian paroladon. '''Tamtamo'''. Ĥina instrumento muzika, konsistanta el metala disko, vertikale pendigita, kiun oni batas per bastoneto. '''Tani'''. Fari ledojn el feloj, banante ilin en solvaĵo de speciala substanco, produktata el la ŝelo de kverko, aŭ kastanarbo. '''Tanejo'''. Loko, fabriko, kie oni tanas la felojn. '''Tanisto'''. Homo, metio estas tani.<noinclude><references/></noinclude> sa31wv6ribuxb9okc7p7xr3vm4pryki 118890 118835 2026-05-21T03:52:37Z CasteloBot 76 *sintakso 118890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Tabako'''. Sekigitaj folioj de la samnoma vegetaĵo, el kiu oni faras cigarojn, cigaredojn. '''Tabakujo'''. Skatolo, saketo por tabako. '''Tabano ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Insekto el la vico de l’ duflugilaj; ĝi pikas la homojn kaj bestojn (''Tabanus bovinus''). '''Tabelo'''. Metode grupigilaj nombroj, nomoj, bildoj sur unu folio : ''kronologia tabelo, tabelo de enhavo, logaritmaj tabeloj''. Komparu : ''Listo, registro''. '''Tablo'''. Meblo, konsistanta el plato sur unu aŭ sur kelke da piedoj (ordinare sur kvar'') : ''ligna tablo, marmora tablo''. '''Tablotuko'''. Tuko por kovri tablon. '''Tabulo'''. Peco de ligno, laŭlonge segita, plata kaj sufiĉe larga : ''La partoj de la ŝranko konsistas el tabuloj''. Damtabulo, ŝaktabulo, desegnotabulo. '''Tabureto'''. Seĝo sen dorso kaj sen brakoj. '''Taĉmento'''. Aro de soldatoj, parto de regimento. '''Tafto'''. Tre maldika silka ŝtofo, teksita kiel ia tolo. '''Tago'''. - 1. Tempo, dum kiu la tero plenumas sian turnon ĉirkaŭ la akso; tempo de leviĝo de la suno ĝis la plej proksima leviĝo : ''La semajno havas sep tagojn''. - 2. Tempo de la leviĝo ĝis la subiro de l’ suno : ''hela, kiel la tago''. '''Taga'''. Okazanta, farata dum la tago : ''taga laboro''. '''Tage'''. Dum la tago : ''Tage estas pli varme, ol nokte''. '''Ĉiutaga'''. Okazanta, aperanta ĉiutage : ''ĉiutaga gazeto''. '''Tajloro'''. Metiisto, kiu kudras vestojn. '''Taksi'''. Diri, determini la valoron de objekto : ''La bieno estis taksita je 10,000 fr''. '''Takso'''. Determino, deklaro de la valoro de objekto. '''Taksuso ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbo el la klaso de l’ koniferoj (''Taxus''). '''Takto'''. – 1. ({{VdE-ml|Muz}}.). Divido de melodio en mallongajn, egaldaŭrajn partojn, konsistantajn el tonoj, regule sekvantaj unu alian. - 2. Arto konvene agi kaj paroli kun aliaj personoj, konforme al la cirkonstancoj. '''Takta'''. Posedanta takton, bazita sur takto. '''Takte'''. En takta maniero, kun takto. '''Taktiko'''. - 1. Arto dismeti la armeon en la loko de la batalo. - 2. Maniero, metodo atingi la celon. '''Talento'''. Eksterordinara spirita kapablo : ''talento por la muziko''. '''Talenta'''. Posedanta talenton, talentplena : ''talenta viro''. '''Talero'''. Arĝenta germana monero, valoranta 3 markojn. '''Talio'''. Zono de la homa korpo super la koksoj : ''virino kun bela talio''. Komparu : ''Brusto, busto, torso''. '''Talismano'''. Objekto, posedanta miraklan povon alporti feliĉon, gardi de malbono la personon, ĝin portantan. '''Taliumo ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Tl. Ĥemia elemento, griza, mola metalo, trovata en piritoj. '''Talko ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Verdete blanka mineralo, kun perla brilo, grasa ĉe la palpado, uzata kiel pudro, por ŝmiri maŝinojn k. t. p. '''Talmudo'''. Kolekto de religiaj kaj juraj hebreaj libroj, verkitaj de la rabenoj en la tria jarcento. '''Talpo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Malgranda mambesto el la vico de l’ insektomanĝaj, kun velurosimila pelto (''Talpa europea''). '''Tamburo'''. Muzika instrumento, konsistanta el ligna cilindro, kies fundoj estas formitaj el streĉitaj ledoj, kiujn oni batas per bastonetoj. '''Tamburi'''. Ludi tamburon. '''Tamburisto'''. Homo, kies okupo estas ludi tamburon. '''Tamburino'''. Malgranda tamburo kun sonoriletoj, kiun oni batas per la mano. '''Tamen'''. Konjunkcio por esprimi fortan kontraŭecon de du ideoj : ''Kvankam ĉiuj protestis per laŭtaj krioj, tamen la oratoro daŭrigis sian paroladon''. '''Tamtamo'''. Ĥina instrumento muzika, konsistanta el metala disko, vertikale pendigita, kiun oni batas per bastoneto. '''Tani'''. Fari ledojn el feloj, banante ilin en solvaĵo de speciala substanco, produktata el la ŝelo de kverko, aŭ kastanarbo. '''Tanejo'''. Loko, fabriko, kie oni tanas la felojn. '''Tanisto'''. Homo, metio estas tani.<noinclude><references/></noinclude> pwctfojx1ivakh3ni3ew0bkligxvw38 118962 118890 2026-05-21T04:02:27Z CasteloBot 76 *sintakso 118962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Tabako'''. Sekigitaj folioj de la samnoma vegetaĵo, el kiu oni faras cigarojn, cigaredojn. '''Tabakujo'''. Skatolo, saketo por tabako. '''Tabano ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ duflugilaj; ĝi pikas la homojn kaj bestojn (''Tabanus bovinus''). '''Tabelo'''. Metode grupigilaj nombroj, nomoj, bildoj sur unu folio : ''kronologia tabelo, tabelo de enhavo, logaritmaj tabeloj''. Komparu : ''Listo, registro''. '''Tablo'''. Meblo, konsistanta el plato sur unu aŭ sur kelke da piedoj (ordinare sur kvar'') : ''ligna tablo, marmora tablo''. '''Tablotuko'''. Tuko por kovri tablon. '''Tabulo'''. Peco de ligno, laŭlonge segita, plata kaj sufiĉe larga : ''La partoj de la ŝranko konsistas el tabuloj''. Damtabulo, ŝaktabulo, desegnotabulo. '''Tabureto'''. Seĝo sen dorso kaj sen brakoj. '''Taĉmento'''. Aro de soldatoj, parto de regimento. '''Tafto'''. Tre maldika silka ŝtofo, teksita kiel ia tolo. '''Tago'''. - 1. Tempo, dum kiu la tero plenumas sian turnon ĉirkaŭ la akso; tempo de leviĝo de la suno ĝis la plej proksima leviĝo : ''La semajno havas sep tagojn''. - 2. Tempo de la leviĝo ĝis la subiro de l’ suno : ''hela, kiel la tago''. '''Taga'''. Okazanta, farata dum la tago : ''taga laboro''. '''Tage'''. Dum la tago : ''Tage estas pli varme, ol nokte''. '''Ĉiutaga'''. Okazanta, aperanta ĉiutage : ''ĉiutaga gazeto''. '''Tajloro'''. Metiisto, kiu kudras vestojn. '''Taksi'''. Diri, determini la valoron de objekto : ''La bieno estis taksita je 10,000 fr''. '''Takso'''. Determino, deklaro de la valoro de objekto. '''Taksuso ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la klaso de l’ koniferoj (''Taxus''). '''Takto'''. – 1. ({{VdE-ml|Muz}}.). Divido de melodio en mallongajn, egaldaŭrajn partojn, konsistantajn el tonoj, regule sekvantaj unu alian. - 2. Arto konvene agi kaj paroli kun aliaj personoj, konforme al la cirkonstancoj. '''Takta'''. Posedanta takton, bazita sur takto. '''Takte'''. En takta maniero, kun takto. '''Taktiko'''. - 1. Arto dismeti la armeon en la loko de la batalo. - 2. Maniero, metodo atingi la celon. '''Talento'''. Eksterordinara spirita kapablo : ''talento por la muziko''. '''Talenta'''. Posedanta talenton, talentplena : ''talenta viro''. '''Talero'''. Arĝenta germana monero, valoranta 3 markojn. '''Talio'''. Zono de la homa korpo super la koksoj : ''virino kun bela talio''. Komparu : ''Brusto, busto, torso''. '''Talismano'''. Objekto, posedanta miraklan povon alporti feliĉon, gardi de malbono la personon, ĝin portantan. '''Taliumo ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Tl. Ĥemia elemento, griza, mola metalo, trovata en piritoj. '''Talko ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Verdete blanka mineralo, kun perla brilo, grasa ĉe la palpado, uzata kiel pudro, por ŝmiri maŝinojn k. t. p. '''Talmudo'''. Kolekto de religiaj kaj juraj hebreaj libroj, verkitaj de la rabenoj en la tria jarcento. '''Talpo ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la vico de l’ insektomanĝaj, kun velurosimila pelto (''Talpa europea''). '''Tamburo'''. Muzika instrumento, konsistanta el ligna cilindro, kies fundoj estas formitaj el streĉitaj ledoj, kiujn oni batas per bastonetoj. '''Tamburi'''. Ludi tamburon. '''Tamburisto'''. Homo, kies okupo estas ludi tamburon. '''Tamburino'''. Malgranda tamburo kun sonoriletoj, kiun oni batas per la mano. '''Tamen'''. Konjunkcio por esprimi fortan kontraŭecon de du ideoj : ''Kvankam ĉiuj protestis per laŭtaj krioj, tamen la oratoro daŭrigis sian paroladon''. '''Tamtamo'''. Ĥina instrumento muzika, konsistanta el metala disko, vertikale pendigita, kiun oni batas per bastoneto. '''Tani'''. Fari ledojn el feloj, banante ilin en solvaĵo de speciala substanco, produktata el la ŝelo de kverko, aŭ kastanarbo. '''Tanejo'''. Loko, fabriko, kie oni tanas la felojn. '''Tanisto'''. Homo, metio estas tani.<noinclude><references/></noinclude> p901xpm9muwawo6w8azi26tn2bw0vzm 119024 118962 2026-05-21T04:20:16Z CasteloBot 76 *sintakso 119024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Tabako'''. Sekigitaj folioj de la samnoma vegetaĵo, el kiu oni faras cigarojn, cigaredojn. '''Tabakujo'''. Skatolo, saketo por tabako. '''Tabano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ duflugilaj; ĝi pikas la homojn kaj bestojn (''Tabanus bovinus''). '''Tabelo'''. Metode grupigilaj nombroj, nomoj, bildoj sur unu folio : ''kronologia tabelo, tabelo de enhavo, logaritmaj tabeloj''. Komparu : ''Listo, registro''. '''Tablo'''. Meblo, konsistanta el plato sur unu aŭ sur kelke da piedoj (ordinare sur kvar'') : ''ligna tablo, marmora tablo''. '''Tablotuko'''. Tuko por kovri tablon. '''Tabulo'''. Peco de ligno, laŭlonge segita, plata kaj sufiĉe larga : ''La partoj de la ŝranko konsistas el tabuloj''. Damtabulo, ŝaktabulo, desegnotabulo. '''Tabureto'''. Seĝo sen dorso kaj sen brakoj. '''Taĉmento'''. Aro de soldatoj, parto de regimento. '''Tafto'''. Tre maldika silka ŝtofo, teksita kiel ia tolo. '''Tago'''. - 1. Tempo, dum kiu la tero plenumas sian turnon ĉirkaŭ la akso; tempo de leviĝo de la suno ĝis la plej proksima leviĝo : ''La semajno havas sep tagojn''. - 2. Tempo de la leviĝo ĝis la subiro de l’ suno : ''hela, kiel la tago''. '''Taga'''. Okazanta, farata dum la tago : ''taga laboro''. '''Tage'''. Dum la tago : ''Tage estas pli varme, ol nokte''. '''Ĉiutaga'''. Okazanta, aperanta ĉiutage : ''ĉiutaga gazeto''. '''Tajloro'''. Metiisto, kiu kudras vestojn. '''Taksi'''. Diri, determini la valoron de objekto : ''La bieno estis taksita je 10,000 fr''. '''Takso'''. Determino, deklaro de la valoro de objekto. '''Taksuso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la klaso de l’ koniferoj (''Taxus''). '''Takto'''. – 1. ({{VdE-ml|Muz}}.). Divido de melodio en mallongajn, egaldaŭrajn partojn, konsistantajn el tonoj, regule sekvantaj unu alian. - 2. Arto konvene agi kaj paroli kun aliaj personoj, konforme al la cirkonstancoj. '''Takta'''. Posedanta takton, bazita sur takto. '''Takte'''. En takta maniero, kun takto. '''Taktiko'''. - 1. Arto dismeti la armeon en la loko de la batalo. - 2. Maniero, metodo atingi la celon. '''Talento'''. Eksterordinara spirita kapablo : ''talento por la muziko''. '''Talenta'''. Posedanta talenton, talentplena : ''talenta viro''. '''Talero'''. Arĝenta germana monero, valoranta 3 markojn. '''Talio'''. Zono de la homa korpo super la koksoj : ''virino kun bela talio''. Komparu : ''Brusto, busto, torso''. '''Talismano'''. Objekto, posedanta miraklan povon alporti feliĉon, gardi de malbono la personon, ĝin portantan. '''Taliumo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Tl. Ĥemia elemento, griza, mola metalo, trovata en piritoj. '''Talko''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Verdete blanka mineralo, kun perla brilo, grasa ĉe la palpado, uzata kiel pudro, por ŝmiri maŝinojn k. t. p. '''Talmudo'''. Kolekto de religiaj kaj juraj hebreaj libroj, verkitaj de la rabenoj en la tria jarcento. '''Talpo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la vico de l’ insektomanĝaj, kun velurosimila pelto (''Talpa europea''). '''Tamburo'''. Muzika instrumento, konsistanta el ligna cilindro, kies fundoj estas formitaj el streĉitaj ledoj, kiujn oni batas per bastonetoj. '''Tamburi'''. Ludi tamburon. '''Tamburisto'''. Homo, kies okupo estas ludi tamburon. '''Tamburino'''. Malgranda tamburo kun sonoriletoj, kiun oni batas per la mano. '''Tamen'''. Konjunkcio por esprimi fortan kontraŭecon de du ideoj : ''Kvankam ĉiuj protestis per laŭtaj krioj, tamen la oratoro daŭrigis sian paroladon''. '''Tamtamo'''. Ĥina instrumento muzika, konsistanta el metala disko, vertikale pendigita, kiun oni batas per bastoneto. '''Tani'''. Fari ledojn el feloj, banante ilin en solvaĵo de speciala substanco, produktata el la ŝelo de kverko, aŭ kastanarbo. '''Tanejo'''. Loko, fabriko, kie oni tanas la felojn. '''Tanisto'''. Homo, metio estas tani.<noinclude><references/></noinclude> 5sii7n7y5sjb13o9w31jv3h061j5lrw Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/168 104 25596 118843 81673 2026-05-21T03:13:52Z Castelobranco 7 +1 118843 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Tumoro'''. (Med.). Patologiaj histoj, kreskantaj en la organismo: La kankro estas mortiga tumoro. '''Tumulto'''. Brua, senorda movado kaj kurado de homamaso. '''Tumulta'''. Plena de tumulto. '''Tunelo'''. Subtera galerio por fervojo, por tramvojo: la Simplona tunelo. '''Tuniko'''. Ĉe la antikvuloj suba vesto kun mallongaj manikoj, atinganta ĝis la genuoj. '''Turo'''. Tre alta, malvasta konstruaĵo: turo de preĝejo. '''Lumturo'''. Turo kun granda lanterno por lumigi la maron. '''Turbo'''. Infana ludilo, turnata sur la tero per batoj de vipo. '''Turbano'''. Turka kapvesto, konsistanta el tuko, volvita ĉirkaŭ la kapo. '''Turbino'''. Motoro, konsistanta el horizontala rado, movata de la akvo. '''Turdo (Zool'''.). Birdo kantanta el la vico de l’ paseroj (Tardus). '''Turismo'''. Sporto de la vojaĝoj. '''Turisto'''. Persono, vojaĝanta por sia plezuro. '''Turkiso'''. Nediafana multekosta ŝtono, verdete-blua. '''Turmenti'''. Kaŭzi doloron, suferon: La kato turmentas la kaptitan muson. '''Turmento'''. Ago de tiu, kiu turmentas. '''Turni'''. - 1. Movi objekton ĉirkaŭ ĝia propra akso: turni la kapon dekstren; turni la paĝojn de libro; turni radon de maŝino - 2. (Fig.): Turni la rigardon, turni la atenton, sin turni al iu kun peto. '''Turniĝi'''. Moviĝi ĉirkaŭ sia propra akso: La tero turniĝas ĉirkaŭ sia akso kaj rondiras ĉirkaŭ la suno. '''Kapturno'''. Sento de perdo de la egalpezo. Komparu:Tordi, ruli. '''Turniro'''. Publika vetbatalo de kavaliroj en la mezaj jarcentoj. '''Turto (Zool'''.). Migranta birdo el la familio de l' kolomboj (Turtur auritus). '''Tuso'''. Rapida kaj brua elspiro, kaŭzita de l' ekscito de la muka membrano de la spira tubo. '''Tusi'''. Rapide kaj brue elspiri kaŭze de l’ ekscito de la muka membrano de la spira tubo: La ftizuloj multe tusas. '''Tuŝi'''. - 1. Almeti la fingrojn al io: Ne tuŝu la hundon, ĝi estas fava! - 2. Mencii, diri nemulte pri io, parolante pri aliaj aferoj: tuŝi demandon en artikolo. - 3. Ŝanĝi: netuŝebla fundamento de Esperanto. - 4. Tuŝi la koron, kortuŝi: kaŭzi emocion, eksciti kompaton: tuŝanta, kortuŝanta sceno. '''Tuŝeti'''. Tre delikate, apenaŭ senteble tuŝi: tuŝeti la vangon de infano. '''Tuta'''. En ĉiuj siaj partoj, nedividita: manĝi tutan panon; la tuta mondo, la tuta popolo. '''Tute'''. Plene, komplete: Mi estas tute trankvila. Tute ne. Eĉ en la plej malalta grado ne: Mi tute ne timas. '''Tuto'''. Objekto, afero en ĉiuj siaj partoj, nedividita: La tuto estas pli granda, ol ĉiu el ĝiaj partoj. '''Tuteco'''. Abstrakta ideo de tuto: konsideri demandon en ĝia tuteco. '''Tutaĵo'''. Ĉiuj kune, konsiderataj kiel unu: La tutaĵon de la ŝipoj de lando oni nomas ŝiparo. Komparu: Kompleta, plena. '''-U'''. - 1. Finiĝo de l’ imperativo: lernu, venu. - 2. Finiĝo de tiel nomata u-modo, uzata en frazoj, dependantaj de l’ vortoj, esprimantaj ordonon, volon, peton, neceson. Oni ordonis al la soldatoj, ke ili estu pretaj antaŭ la leviĝo de l’ suno. Mi min turnas al vi kun peto, ke vi ne rifuzu. Necese estas, ke vi venu. '''-Uj'''. Sufikso por derivi: - 1. Nomon de l’ objekto, de l’ vazo, servanta por porti, konservi la objektojn, esprimitajn de la radiko: paperujo, monujo. - 2. Nomon de l’ arbo, donanta la fruktojn, esprimitajn de la radiko: pomujo, pirujo. - 3. Nomon de la lando de l’ popolo, esprimita de la radiko: Francujo, Turkujo. '''-Ul'''. Sufikso por derivi nomojn de personoj aŭ estaĵoj, kiuj estas karakterizataj per tio, kion esprimas la radiko: ĝibulo, bonulo, vertebrulo. '''Ulano'''. Soldato de la pola malpeza kavalerio, portanta lancon. '''Ulcero (Med'''.). Inflamo de la haŭto aŭ muka membrano kun loka perdo de substanco: ronda ulcero de la stomako. '''Ulmo (Bot'''.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por radoj (Ulmus effusa). '''Ulmacoj (Bot)'''. Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj: ulmo.<noinclude><references/></noinclude> ma4yzqqnzvbwyz3wk7p02g1o0msdmpd 118898 118843 2026-05-21T03:52:43Z CasteloBot 76 *sintakso 118898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Tumoro'''. ({{VdE-ml|Med}}.). Patologiaj histoj, kreskantaj en la organismo : ''La kankro estas mortiga tumoro''. '''Tumulto'''. Brua, senorda movado kaj kurado de homamaso. '''Tumulta'''. Plena de tumulto. '''Tunelo'''. Subtera galerio por fervojo, por tramvojo : ''la Simplona tunelo''. '''Tuniko'''. Ĉe la antikvuloj suba vesto kun mallongaj manikoj, atinganta ĝis la genuoj. '''Turo'''. Tre alta, malvasta konstruaĵo : ''turo de preĝejo''. '''Lumturo'''. Turo kun granda lanterno por lumigi la maron. '''Turbo'''. Infana ludilo, turnata sur la tero per batoj de vipo. '''Turbano'''. Turka kapvesto, konsistanta el tuko, volvita ĉirkaŭ la kapo. '''Turbino'''. Motoro, konsistanta el horizontala rado, movata de la akvo. '''Turdo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo kantanta el la vico de l’ paseroj (''Tardus''). '''Turismo'''. Sporto de la vojaĝoj. '''Turisto'''. Persono, vojaĝanta por sia plezuro. '''Turkiso'''. Nediafana multekosta ŝtono, verdete-blua. '''Turmenti'''. Kaŭzi doloron, suferon : ''La kato turmentas la kaptitan muson''. '''Turmento'''. Ago de tiu, kiu turmentas. '''Turni'''. - 1. Movi objekton ĉirkaŭ ĝia propra akso : ''turni la kapon dekstren; turni la paĝojn de libro; turni radon de maŝino - 2''. (''Fig.) : ''Turni la rigardon, turni la atenton, sin turni al iu kun peto''. '''Turniĝi'''. Moviĝi ĉirkaŭ sia propra akso : ''La tero turniĝas ĉirkaŭ sia akso kaj rondiras ĉirkaŭ la suno''. '''Kapturno'''. Sento de perdo de la egalpezo. Komparu:Tordi, ruli. '''Turniro'''. Publika vetbatalo de kavaliroj en la mezaj jarcentoj. '''Turto ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Migranta birdo el la familio de l' kolomboj (''Turtur auritus''). '''Tuso'''. Rapida kaj brua elspiro, kaŭzita de l' ekscito de la muka membrano de la spira tubo. '''Tusi'''. Rapide kaj brue elspiri kaŭze de l’ ekscito de la muka membrano de la spira tubo : ''La ftizuloj multe tusas''. '''Tuŝi'''. - 1. Almeti la fingrojn al io : ''Ne tuŝu la hundon, ĝi estas fava! - 2''. Mencii, diri nemulte pri io, parolante pri aliaj aferoj : ''tuŝi demandon en artikolo''. - 3. Ŝanĝi : ''netuŝebla fundamento de Esperanto''. - 4. Tuŝi la koron, kortuŝi : ''kaŭzi emocion, eksciti kompaton: tuŝanta, kortuŝanta sceno''. '''Tuŝeti'''. Tre delikate, apenaŭ senteble tuŝi : ''tuŝeti la vangon de infano''. '''Tuta'''. En ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''manĝi tutan panon; la tuta mondo, la tuta popolo''. '''Tute'''. Plene, komplete : ''Mi estas tute trankvila''. Tute ne. Eĉ en la plej malalta grado ne : ''Mi tute ne timas''. '''Tuto'''. Objekto, afero en ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''La tuto estas pli granda, ol ĉiu el ĝiaj partoj''. '''Tuteco'''. Abstrakta ideo de tuto : ''konsideri demandon en ĝia tuteco''. '''Tutaĵo'''. Ĉiuj kune, konsiderataj kiel unu : ''La tutaĵon de la ŝipoj de lando oni nomas ŝiparo''. Komparu : ''Kompleta, plena''. '''-U'''. - 1. Finiĝo de l’ imperativo : ''lernu, venu''. - 2. Finiĝo de tiel nomata u-modo, uzata en frazoj, dependantaj de l’ vortoj, esprimantaj ordonon, volon, peton, neceson. Oni ordonis al la soldatoj, ke ili estu pretaj antaŭ la leviĝo de l’ suno. Mi min turnas al vi kun peto, ke vi ne rifuzu. Necese estas, ke vi venu. '''-Uj'''. Sufikso por derivi : ''- 1''. Nomon de l’ objekto, de l’ vazo, servanta por porti, konservi la objektojn, esprimitajn de la radiko : ''paperujo, monujo''. - 2. Nomon de l’ arbo, donanta la fruktojn, esprimitajn de la radiko : ''pomujo, pirujo''. - 3. Nomon de la lando de l’ popolo, esprimita de la radiko : ''Francujo, Turkujo''. '''-Ul'''. Sufikso por derivi nomojn de personoj aŭ estaĵoj, kiuj estas karakterizataj per tio, kion esprimas la radiko : ''ĝibulo, bonulo, vertebrulo''. '''Ulano'''. Soldato de la pola malpeza kavalerio, portanta lancon. '''Ulcero ({{VdE-ml|Med'''}}.). Inflamo de la haŭto aŭ muka membrano kun loka perdo de substanco : ''ronda ulcero de la stomako''. '''Ulmo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por radoj (''Ulmus effusa''). '''Ulmacoj (''Bot'')'''. Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''ulmo''.<noinclude><references/></noinclude> ifn650r1fohyhhq0lmrhlohgwauj7wg 118970 118898 2026-05-21T04:02:31Z CasteloBot 76 *sintakso 118970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Tumoro'''. ({{VdE-ml|Med}}.). Patologiaj histoj, kreskantaj en la organismo : ''La kankro estas mortiga tumoro''. '''Tumulto'''. Brua, senorda movado kaj kurado de homamaso. '''Tumulta'''. Plena de tumulto. '''Tunelo'''. Subtera galerio por fervojo, por tramvojo : ''la Simplona tunelo''. '''Tuniko'''. Ĉe la antikvuloj suba vesto kun mallongaj manikoj, atinganta ĝis la genuoj. '''Turo'''. Tre alta, malvasta konstruaĵo : ''turo de preĝejo''. '''Lumturo'''. Turo kun granda lanterno por lumigi la maron. '''Turbo'''. Infana ludilo, turnata sur la tero per batoj de vipo. '''Turbano'''. Turka kapvesto, konsistanta el tuko, volvita ĉirkaŭ la kapo. '''Turbino'''. Motoro, konsistanta el horizontala rado, movata de la akvo. '''Turdo ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo kantanta el la vico de l’ paseroj (''Tardus''). '''Turismo'''. Sporto de la vojaĝoj. '''Turisto'''. Persono, vojaĝanta por sia plezuro. '''Turkiso'''. Nediafana multekosta ŝtono, verdete-blua. '''Turmenti'''. Kaŭzi doloron, suferon : ''La kato turmentas la kaptitan muson''. '''Turmento'''. Ago de tiu, kiu turmentas. '''Turni'''. - 1. Movi objekton ĉirkaŭ ĝia propra akso : ''turni la kapon dekstren; turni la paĝojn de libro; turni radon de maŝino - 2''. (''Fig.) : ''Turni la rigardon, turni la atenton, sin turni al iu kun peto''. '''Turniĝi'''. Moviĝi ĉirkaŭ sia propra akso : ''La tero turniĝas ĉirkaŭ sia akso kaj rondiras ĉirkaŭ la suno''. '''Kapturno'''. Sento de perdo de la egalpezo. Komparu:Tordi, ruli. '''Turniro'''. Publika vetbatalo de kavaliroj en la mezaj jarcentoj. '''Turto ({{VdE-ml|Zool}}.). Migranta birdo el la familio de l' kolomboj (''Turtur auritus''). '''Tuso'''. Rapida kaj brua elspiro, kaŭzita de l' ekscito de la muka membrano de la spira tubo. '''Tusi'''. Rapide kaj brue elspiri kaŭze de l’ ekscito de la muka membrano de la spira tubo : ''La ftizuloj multe tusas''. '''Tuŝi'''. - 1. Almeti la fingrojn al io : ''Ne tuŝu la hundon, ĝi estas fava! - 2''. Mencii, diri nemulte pri io, parolante pri aliaj aferoj : ''tuŝi demandon en artikolo''. - 3. Ŝanĝi : ''netuŝebla fundamento de Esperanto''. - 4. Tuŝi la koron, kortuŝi : ''kaŭzi emocion, eksciti kompaton: tuŝanta, kortuŝanta sceno''. '''Tuŝeti'''. Tre delikate, apenaŭ senteble tuŝi : ''tuŝeti la vangon de infano''. '''Tuta'''. En ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''manĝi tutan panon; la tuta mondo, la tuta popolo''. '''Tute'''. Plene, komplete : ''Mi estas tute trankvila''. Tute ne. Eĉ en la plej malalta grado ne : ''Mi tute ne timas''. '''Tuto'''. Objekto, afero en ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''La tuto estas pli granda, ol ĉiu el ĝiaj partoj''. '''Tuteco'''. Abstrakta ideo de tuto : ''konsideri demandon en ĝia tuteco''. '''Tutaĵo'''. Ĉiuj kune, konsiderataj kiel unu : ''La tutaĵon de la ŝipoj de lando oni nomas ŝiparo''. Komparu : ''Kompleta, plena''. '''-U'''. - 1. Finiĝo de l’ imperativo : ''lernu, venu''. - 2. Finiĝo de tiel nomata u-modo, uzata en frazoj, dependantaj de l’ vortoj, esprimantaj ordonon, volon, peton, neceson. Oni ordonis al la soldatoj, ke ili estu pretaj antaŭ la leviĝo de l’ suno. Mi min turnas al vi kun peto, ke vi ne rifuzu. Necese estas, ke vi venu. '''-Uj'''. Sufikso por derivi : ''- 1''. Nomon de l’ objekto, de l’ vazo, servanta por porti, konservi la objektojn, esprimitajn de la radiko : ''paperujo, monujo''. - 2. Nomon de l’ arbo, donanta la fruktojn, esprimitajn de la radiko : ''pomujo, pirujo''. - 3. Nomon de la lando de l’ popolo, esprimita de la radiko : ''Francujo, Turkujo''. '''-Ul'''. Sufikso por derivi nomojn de personoj aŭ estaĵoj, kiuj estas karakterizataj per tio, kion esprimas la radiko : ''ĝibulo, bonulo, vertebrulo''. '''Ulano'''. Soldato de la pola malpeza kavalerio, portanta lancon. '''Ulcero ({{VdE-ml|Med}}.). Inflamo de la haŭto aŭ muka membrano kun loka perdo de substanco : ''ronda ulcero de la stomako''. '''Ulmo ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por radoj (''Ulmus effusa''). '''Ulmacoj (''Bot'')'''. Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''ulmo''.<noinclude><references/></noinclude> d3ec1ok4dt9yiagd64fs12aawgyq8x5 119032 118970 2026-05-21T04:20:20Z CasteloBot 76 *sintakso 119032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Tumoro'''. ({{VdE-ml|Med}}.). Patologiaj histoj, kreskantaj en la organismo : ''La kankro estas mortiga tumoro''. '''Tumulto'''. Brua, senorda movado kaj kurado de homamaso. '''Tumulta'''. Plena de tumulto. '''Tunelo'''. Subtera galerio por fervojo, por tramvojo : ''la Simplona tunelo''. '''Tuniko'''. Ĉe la antikvuloj suba vesto kun mallongaj manikoj, atinganta ĝis la genuoj. '''Turo'''. Tre alta, malvasta konstruaĵo : ''turo de preĝejo''. '''Lumturo'''. Turo kun granda lanterno por lumigi la maron. '''Turbo'''. Infana ludilo, turnata sur la tero per batoj de vipo. '''Turbano'''. Turka kapvesto, konsistanta el tuko, volvita ĉirkaŭ la kapo. '''Turbino'''. Motoro, konsistanta el horizontala rado, movata de la akvo. '''Turdo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo kantanta el la vico de l’ paseroj (''Tardus''). '''Turismo'''. Sporto de la vojaĝoj. '''Turisto'''. Persono, vojaĝanta por sia plezuro. '''Turkiso'''. Nediafana multekosta ŝtono, verdete-blua. '''Turmenti'''. Kaŭzi doloron, suferon : ''La kato turmentas la kaptitan muson''. '''Turmento'''. Ago de tiu, kiu turmentas. '''Turni'''. - 1. Movi objekton ĉirkaŭ ĝia propra akso : ''turni la kapon dekstren; turni la paĝojn de libro; turni radon de maŝino - 2''. (''Fig.) : ''Turni la rigardon, turni la atenton, sin turni al iu kun peto''. '''Turniĝi'''. Moviĝi ĉirkaŭ sia propra akso : ''La tero turniĝas ĉirkaŭ sia akso kaj rondiras ĉirkaŭ la suno''. '''Kapturno'''. Sento de perdo de la egalpezo. Komparu:Tordi, ruli. '''Turniro'''. Publika vetbatalo de kavaliroj en la mezaj jarcentoj. '''Turto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Migranta birdo el la familio de l' kolomboj (''Turtur auritus''). '''Tuso'''. Rapida kaj brua elspiro, kaŭzita de l' ekscito de la muka membrano de la spira tubo. '''Tusi'''. Rapide kaj brue elspiri kaŭze de l’ ekscito de la muka membrano de la spira tubo : ''La ftizuloj multe tusas''. '''Tuŝi'''. - 1. Almeti la fingrojn al io : ''Ne tuŝu la hundon, ĝi estas fava! - 2''. Mencii, diri nemulte pri io, parolante pri aliaj aferoj : ''tuŝi demandon en artikolo''. - 3. Ŝanĝi : ''netuŝebla fundamento de Esperanto''. - 4. Tuŝi la koron, kortuŝi : ''kaŭzi emocion, eksciti kompaton: tuŝanta, kortuŝanta sceno''. '''Tuŝeti'''. Tre delikate, apenaŭ senteble tuŝi : ''tuŝeti la vangon de infano''. '''Tuta'''. En ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''manĝi tutan panon; la tuta mondo, la tuta popolo''. '''Tute'''. Plene, komplete : ''Mi estas tute trankvila''. Tute ne. Eĉ en la plej malalta grado ne : ''Mi tute ne timas''. '''Tuto'''. Objekto, afero en ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''La tuto estas pli granda, ol ĉiu el ĝiaj partoj''. '''Tuteco'''. Abstrakta ideo de tuto : ''konsideri demandon en ĝia tuteco''. '''Tutaĵo'''. Ĉiuj kune, konsiderataj kiel unu : ''La tutaĵon de la ŝipoj de lando oni nomas ŝiparo''. Komparu : ''Kompleta, plena''. '''-U'''. - 1. Finiĝo de l’ imperativo : ''lernu, venu''. - 2. Finiĝo de tiel nomata u-modo, uzata en frazoj, dependantaj de l’ vortoj, esprimantaj ordonon, volon, peton, neceson. Oni ordonis al la soldatoj, ke ili estu pretaj antaŭ la leviĝo de l’ suno. Mi min turnas al vi kun peto, ke vi ne rifuzu. Necese estas, ke vi venu. '''-Uj'''. Sufikso por derivi : ''- 1''. Nomon de l’ objekto, de l’ vazo, servanta por porti, konservi la objektojn, esprimitajn de la radiko : ''paperujo, monujo''. - 2. Nomon de l’ arbo, donanta la fruktojn, esprimitajn de la radiko : ''pomujo, pirujo''. - 3. Nomon de la lando de l’ popolo, esprimita de la radiko : ''Francujo, Turkujo''. '''-Ul'''. Sufikso por derivi nomojn de personoj aŭ estaĵoj, kiuj estas karakterizataj per tio, kion esprimas la radiko : ''ĝibulo, bonulo, vertebrulo''. '''Ulano'''. Soldato de la pola malpeza kavalerio, portanta lancon. '''Ulcero''' ({{VdE-ml|Med}}.). Inflamo de la haŭto aŭ muka membrano kun loka perdo de substanco : ''ronda ulcero de la stomako''. '''Ulmo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por radoj (''Ulmus effusa''). '''Ulmacoj (''Bot'')'''. Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''ulmo''.<noinclude><references/></noinclude> 5u7r9fkgps4bqmzlppwtv4obnp8rexc Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/170 104 25597 118845 81674 2026-05-21T03:14:30Z Castelobranco 7 +1 118845 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Malutila'''. Alportanta malbonon, donanta malbonan rezultaton: malutila konsilo. '''Malutilo'''. Io malutila. '''Malutileco'''. Eco de tio, kis estas malutila. '''Malutili'''. Esti malutila, alporti malutilon. '''Senutila'''. Ne donanta utilon. '''Senutileco'''. Eco de tio, kio estas senutila. Komparu: Profiti. '''Utopio'''. - 1. Revata lando, kie ĉio estas perfekta (la titolo de la verko de Morus). - 2. Neefektivigebla revo, projekto. '''utopia'''. Havanta la ecojn de utopio: utopia plano. '''Utopiisto'''. Persono, kiu kreas, kredas utopiojn. '''Uverturo'''. Orkestra peco, ludata antaŭ opero. '''Uzi'''. Preni, konsumi por sia utilo, kiel rimedon, instrumenton, materialon: uzi la fortojn por laboro; uzi fingrojn anstataŭ forko; uzi multe da salo. '''Uzo'''. Ago de tiu, kiu uzas: uzo de la artikolo. '''Eluzi'''. Difekti per longa uzado: eluzita vesto. '''Trouzi'''. Uzi tro multe, tre ofte: trouzi la kunmetitajn tempojn, trouzi ies paciencon. '''Uzurpi'''. Senrajte proprigi al si la superan povon: uzurpi tronon. '''Uzurpo'''. Ago de tiu, kiu uzurpas. '''Uzurpulo'''. Persono, kiu uzurpas. '''Vadi'''. Paŝi en akvo, en mola substanco: vadi en koto, en neĝo, en sablo. '''Vaflo'''. Plata kuko, bakita inter du feraj ladoj. '''Vagi'''. Iri de unu loko en alian sen difinita celo. '''Vagisto'''. Vaganta, senhejma, senokupa homo. Komparu: Migri. '''Vagono'''. Surrela veturilo: fervoja vagono. '''Vagonaro'''. Aro de vagonoj, kunigitaj unu kun alia kaj tirataj de la sama lokomotivo. '''Vaki'''. Esti libera (pri ofico): En nia oficejo estas nun vakantaj lokoj. '''Vakcinio (Bot'''.). Arbeto el la samnoma familio; ĝiaj beroj estas uzataj por konfitaĵo (Vaccinium Vitis idaea). '''Vakciniacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj: mirtelo. vakcinio. '''Vakso'''. Flava substanco, el kiu la abeloj konstruas sian loĝejon. '''Vaksi'''. Ŝmiri per vakso: vaksi la plankon. '''Vakstolo = Laktolo'''. '''Sigelvakso'''. Substanco farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. '''Valo'''. Loko inter montoj. '''Valeriano (Bot'''.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio; ĝia radiko estas uzata en la medicino (Valeriana officinalis). '''Valerianacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj: valeriano. '''Valizo'''. Leda, fermebla kesto por vojaĝo. '''Valoro'''. Mezuro, grado de la uzebleco de io: La oro havas neniun valoron en la dezerto. '''Valori'''. Havi valoron. '''Valora'''. Kiu valoras. '''Multvalora'''. Kiu multe valoras: Koran dankon por via multvalora kunlaborado! Komparu: Kosto, prezo. '''Valso'''. - 1 . Turndanco de germana deveno je la tempo 3/4. - 2. Melodio lau kiu oni dancas la valson. '''Valsi'''. Danci la valson. '''Valuto'''. - 1. Valoro de kambio. - 2. Valoro de papera mono en metalaj unuoj aŭ laŭ la kurso. '''Vampiro'''. - 1. (Zool.). Speco de granda vesperto, vivanta en la tropika Ameriko. (Vampyrus spectrum). - 2. Fabela monstro, suĉanta sangon el la homoj kaj bestoj. - 3. Persono, sin riĉiganta per la laboro kaj propraĵo de aliaj. '''Vana'''. Ne atinganta la rezultaton, senefika: Ĉerpi akvon per kribrilo estas vana laboro. '''Vane'''. En vana maniero, sen rezultato, sen efiko. '''Vanadio (Ĥem'''.). V. Ĥemia elemento, arĝente-blauka metalo, uzata por la fabrikado de nigraj inkoj kaj farboj. '''Vandalo'''. Barbaro, detruanta monumentojn de la artoj kaj sciencoj. '''Vandala'''. De vandalo, havanta le econ de vandalo: vandala ago. '''Vandalismo'''. Emo detrui monumentojn de la artoj kaj sciencoj. '''Vanelo (Zool'''.). Malgranda birdo el vico de la longkruraj (Vineltus cristatus).<noinclude><references/></noinclude> 2qrpa416shxgyfqot1o8jmqgna49tvz 118900 118845 2026-05-21T03:52:44Z CasteloBot 76 *sintakso 118900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Malutila'''. Alportanta malbonon, donanta malbonan rezultaton : ''malutila konsilo''. '''Malutilo'''. Io malutila. '''Malutileco'''. Eco de tio, kis estas malutila. '''Malutili'''. Esti malutila, alporti malutilon. '''Senutila'''. Ne donanta utilon. '''Senutileco'''. Eco de tio, kio estas senutila. Komparu : ''Profiti''. '''Utopio'''. - 1. Revata lando, kie ĉio estas perfekta (la titolo de la verko de Morus''). - 2. Neefektivigebla revo, projekto. '''utopia'''. Havanta la ecojn de utopio : ''utopia plano''. '''Utopiisto'''. Persono, kiu kreas, kredas utopiojn. '''Uverturo'''. Orkestra peco, ludata antaŭ opero. '''Uzi'''. Preni, konsumi por sia utilo, kiel rimedon, instrumenton, materialon : ''uzi la fortojn por laboro; uzi fingrojn anstataŭ forko; uzi multe da salo''. '''Uzo'''. Ago de tiu, kiu uzas : ''uzo de la artikolo''. '''Eluzi'''. Difekti per longa uzado : ''eluzita vesto''. '''Trouzi'''. Uzi tro multe, tre ofte : ''trouzi la kunmetitajn tempojn, trouzi ies paciencon''. '''Uzurpi'''. Senrajte proprigi al si la superan povon : ''uzurpi tronon''. '''Uzurpo'''. Ago de tiu, kiu uzurpas. '''Uzurpulo'''. Persono, kiu uzurpas. '''Vadi'''. Paŝi en akvo, en mola substanco : ''vadi en koto, en neĝo, en sablo''. '''Vaflo'''. Plata kuko, bakita inter du feraj ladoj. '''Vagi'''. Iri de unu loko en alian sen difinita celo. '''Vagisto'''. Vaganta, senhejma, senokupa homo. Komparu : ''Migri''. '''Vagono'''. Surrela veturilo : ''fervoja vagono''. '''Vagonaro'''. Aro de vagonoj, kunigitaj unu kun alia kaj tirataj de la sama lokomotivo. '''Vaki'''. Esti libera (pri ofico'') : ''En nia oficejo estas nun vakantaj lokoj''. '''Vakcinio ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbeto el la samnoma familio; ĝiaj beroj estas uzataj por konfitaĵo (''Vaccinium Vitis idaea''). '''Vakciniacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''mirtelo''. vakcinio. '''Vakso'''. Flava substanco, el kiu la abeloj konstruas sian loĝejon. '''Vaksi'''. Ŝmiri per vakso : ''vaksi la plankon''. '''Vakstolo = Laktolo'''. '''Sigelvakso'''. Substanco farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. '''Valo'''. Loko inter montoj. '''Valeriano ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio; ĝia radiko estas uzata en la medicino (''Valeriana officinalis''). '''Valerianacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''valeriano''. '''Valizo'''. Leda, fermebla kesto por vojaĝo. '''Valoro'''. Mezuro, grado de la uzebleco de io : ''La oro havas neniun valoron en la dezerto''. '''Valori'''. Havi valoron. '''Valora'''. Kiu valoras. '''Multvalora'''. Kiu multe valoras : ''Koran dankon por via multvalora kunlaborado! Komparu: Kosto, prezo''. '''Valso'''. - 1 . Turndanco de germana deveno je la tempo 3/4. - 2. Melodio lau kiu oni dancas la valson. '''Valsi'''. Danci la valson. '''Valuto'''. - 1. Valoro de kambio. - 2. Valoro de papera mono en metalaj unuoj aŭ laŭ la kurso. '''Vampiro'''. - 1. ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de granda vesperto, vivanta en la tropika Ameriko. (''Vampyrus spectrum''). - 2. Fabela monstro, suĉanta sangon el la homoj kaj bestoj. - 3. Persono, sin riĉiganta per la laboro kaj propraĵo de aliaj. '''Vana'''. Ne atinganta la rezultaton, senefika : ''Ĉerpi akvon per kribrilo estas vana laboro''. '''Vane'''. En vana maniero, sen rezultato, sen efiko. '''Vanadio ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). V. Ĥemia elemento, arĝente-blauka metalo, uzata por la fabrikado de nigraj inkoj kaj farboj. '''Vandalo'''. Barbaro, detruanta monumentojn de la artoj kaj sciencoj. '''Vandala'''. De vandalo, havanta le econ de vandalo : ''vandala ago''. '''Vandalismo'''. Emo detrui monumentojn de la artoj kaj sciencoj. '''Vanelo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Malgranda birdo el vico de la longkruraj (''Vineltus cristatus'').<noinclude><references/></noinclude> rslqwxthjwn8prve2c6fvcnfvp02ncv 118972 118900 2026-05-21T04:02:33Z CasteloBot 76 *sintakso 118972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Malutila'''. Alportanta malbonon, donanta malbonan rezultaton : ''malutila konsilo''. '''Malutilo'''. Io malutila. '''Malutileco'''. Eco de tio, kis estas malutila. '''Malutili'''. Esti malutila, alporti malutilon. '''Senutila'''. Ne donanta utilon. '''Senutileco'''. Eco de tio, kio estas senutila. Komparu : ''Profiti''. '''Utopio'''. - 1. Revata lando, kie ĉio estas perfekta (la titolo de la verko de Morus''). - 2. Neefektivigebla revo, projekto. '''utopia'''. Havanta la ecojn de utopio : ''utopia plano''. '''Utopiisto'''. Persono, kiu kreas, kredas utopiojn. '''Uverturo'''. Orkestra peco, ludata antaŭ opero. '''Uzi'''. Preni, konsumi por sia utilo, kiel rimedon, instrumenton, materialon : ''uzi la fortojn por laboro; uzi fingrojn anstataŭ forko; uzi multe da salo''. '''Uzo'''. Ago de tiu, kiu uzas : ''uzo de la artikolo''. '''Eluzi'''. Difekti per longa uzado : ''eluzita vesto''. '''Trouzi'''. Uzi tro multe, tre ofte : ''trouzi la kunmetitajn tempojn, trouzi ies paciencon''. '''Uzurpi'''. Senrajte proprigi al si la superan povon : ''uzurpi tronon''. '''Uzurpo'''. Ago de tiu, kiu uzurpas. '''Uzurpulo'''. Persono, kiu uzurpas. '''Vadi'''. Paŝi en akvo, en mola substanco : ''vadi en koto, en neĝo, en sablo''. '''Vaflo'''. Plata kuko, bakita inter du feraj ladoj. '''Vagi'''. Iri de unu loko en alian sen difinita celo. '''Vagisto'''. Vaganta, senhejma, senokupa homo. Komparu : ''Migri''. '''Vagono'''. Surrela veturilo : ''fervoja vagono''. '''Vagonaro'''. Aro de vagonoj, kunigitaj unu kun alia kaj tirataj de la sama lokomotivo. '''Vaki'''. Esti libera (pri ofico'') : ''En nia oficejo estas nun vakantaj lokoj''. '''Vakcinio ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la samnoma familio; ĝiaj beroj estas uzataj por konfitaĵo (''Vaccinium Vitis idaea''). '''Vakciniacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''mirtelo''. vakcinio. '''Vakso'''. Flava substanco, el kiu la abeloj konstruas sian loĝejon. '''Vaksi'''. Ŝmiri per vakso : ''vaksi la plankon''. '''Vakstolo = Laktolo'''. '''Sigelvakso'''. Substanco farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. '''Valo'''. Loko inter montoj. '''Valeriano ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio; ĝia radiko estas uzata en la medicino (''Valeriana officinalis''). '''Valerianacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''valeriano''. '''Valizo'''. Leda, fermebla kesto por vojaĝo. '''Valoro'''. Mezuro, grado de la uzebleco de io : ''La oro havas neniun valoron en la dezerto''. '''Valori'''. Havi valoron. '''Valora'''. Kiu valoras. '''Multvalora'''. Kiu multe valoras : ''Koran dankon por via multvalora kunlaborado! Komparu: Kosto, prezo''. '''Valso'''. - 1 . Turndanco de germana deveno je la tempo 3/4. - 2. Melodio lau kiu oni dancas la valson. '''Valsi'''. Danci la valson. '''Valuto'''. - 1. Valoro de kambio. - 2. Valoro de papera mono en metalaj unuoj aŭ laŭ la kurso. '''Vampiro'''. - 1. ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de granda vesperto, vivanta en la tropika Ameriko. (''Vampyrus spectrum''). - 2. Fabela monstro, suĉanta sangon el la homoj kaj bestoj. - 3. Persono, sin riĉiganta per la laboro kaj propraĵo de aliaj. '''Vana'''. Ne atinganta la rezultaton, senefika : ''Ĉerpi akvon per kribrilo estas vana laboro''. '''Vane'''. En vana maniero, sen rezultato, sen efiko. '''Vanadio ({{VdE-ml|Ĥem}}.). V. Ĥemia elemento, arĝente-blauka metalo, uzata por la fabrikado de nigraj inkoj kaj farboj. '''Vandalo'''. Barbaro, detruanta monumentojn de la artoj kaj sciencoj. '''Vandala'''. De vandalo, havanta le econ de vandalo : ''vandala ago''. '''Vandalismo'''. Emo detrui monumentojn de la artoj kaj sciencoj. '''Vanelo ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda birdo el vico de la longkruraj (''Vineltus cristatus'').<noinclude><references/></noinclude> pknc8rmtiyayfi55exe9n5j9narzcto 119034 118972 2026-05-21T04:20:21Z CasteloBot 76 *sintakso 119034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude>'''Malutila'''. Alportanta malbonon, donanta malbonan rezultaton : ''malutila konsilo''. '''Malutilo'''. Io malutila. '''Malutileco'''. Eco de tio, kis estas malutila. '''Malutili'''. Esti malutila, alporti malutilon. '''Senutila'''. Ne donanta utilon. '''Senutileco'''. Eco de tio, kio estas senutila. Komparu : ''Profiti''. '''Utopio'''. - 1. Revata lando, kie ĉio estas perfekta (la titolo de la verko de Morus''). - 2. Neefektivigebla revo, projekto. '''utopia'''. Havanta la ecojn de utopio : ''utopia plano''. '''Utopiisto'''. Persono, kiu kreas, kredas utopiojn. '''Uverturo'''. Orkestra peco, ludata antaŭ opero. '''Uzi'''. Preni, konsumi por sia utilo, kiel rimedon, instrumenton, materialon : ''uzi la fortojn por laboro; uzi fingrojn anstataŭ forko; uzi multe da salo''. '''Uzo'''. Ago de tiu, kiu uzas : ''uzo de la artikolo''. '''Eluzi'''. Difekti per longa uzado : ''eluzita vesto''. '''Trouzi'''. Uzi tro multe, tre ofte : ''trouzi la kunmetitajn tempojn, trouzi ies paciencon''. '''Uzurpi'''. Senrajte proprigi al si la superan povon : ''uzurpi tronon''. '''Uzurpo'''. Ago de tiu, kiu uzurpas. '''Uzurpulo'''. Persono, kiu uzurpas. '''Vadi'''. Paŝi en akvo, en mola substanco : ''vadi en koto, en neĝo, en sablo''. '''Vaflo'''. Plata kuko, bakita inter du feraj ladoj. '''Vagi'''. Iri de unu loko en alian sen difinita celo. '''Vagisto'''. Vaganta, senhejma, senokupa homo. Komparu : ''Migri''. '''Vagono'''. Surrela veturilo : ''fervoja vagono''. '''Vagonaro'''. Aro de vagonoj, kunigitaj unu kun alia kaj tirataj de la sama lokomotivo. '''Vaki'''. Esti libera (pri ofico'') : ''En nia oficejo estas nun vakantaj lokoj''. '''Vakcinio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la samnoma familio; ĝiaj beroj estas uzataj por konfitaĵo (''Vaccinium Vitis idaea''). '''Vakciniacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''mirtelo''. vakcinio. '''Vakso'''. Flava substanco, el kiu la abeloj konstruas sian loĝejon. '''Vaksi'''. Ŝmiri per vakso : ''vaksi la plankon''. '''Vakstolo = Laktolo'''. '''Sigelvakso'''. Substanco farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. '''Valo'''. Loko inter montoj. '''Valeriano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio; ĝia radiko estas uzata en la medicino (''Valeriana officinalis''). '''Valerianacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''valeriano''. '''Valizo'''. Leda, fermebla kesto por vojaĝo. '''Valoro'''. Mezuro, grado de la uzebleco de io : ''La oro havas neniun valoron en la dezerto''. '''Valori'''. Havi valoron. '''Valora'''. Kiu valoras. '''Multvalora'''. Kiu multe valoras : ''Koran dankon por via multvalora kunlaborado! Komparu: Kosto, prezo''. '''Valso'''. - 1 . Turndanco de germana deveno je la tempo 3/4. - 2. Melodio lau kiu oni dancas la valson. '''Valsi'''. Danci la valson. '''Valuto'''. - 1. Valoro de kambio. - 2. Valoro de papera mono en metalaj unuoj aŭ laŭ la kurso. '''Vampiro'''. - 1. ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de granda vesperto, vivanta en la tropika Ameriko. (''Vampyrus spectrum''). - 2. Fabela monstro, suĉanta sangon el la homoj kaj bestoj. - 3. Persono, sin riĉiganta per la laboro kaj propraĵo de aliaj. '''Vana'''. Ne atinganta la rezultaton, senefika : ''Ĉerpi akvon per kribrilo estas vana laboro''. '''Vane'''. En vana maniero, sen rezultato, sen efiko. '''Vanadio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). V. Ĥemia elemento, arĝente-blauka metalo, uzata por la fabrikado de nigraj inkoj kaj farboj. '''Vandalo'''. Barbaro, detruanta monumentojn de la artoj kaj sciencoj. '''Vandala'''. De vandalo, havanta le econ de vandalo : ''vandala ago''. '''Vandalismo'''. Emo detrui monumentojn de la artoj kaj sciencoj. '''Vanelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda birdo el vico de la longkruraj (''Vineltus cristatus'').<noinclude><references/></noinclude> 87ycg4m5lelux73j6kznxkqxbbchdvm Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/111 104 29586 118784 90274 2026-05-21T01:17:36Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 118784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Naturalismo"/>'''Naturalismo'''. - 1. Filozofia doktrino, atribuanta al la naturo la esencon de ĉia ekzisto. - 2. Realismo en la arto kun prefero pentri la fizikan kaj moralan malbelon. <section end="Naturalismo"/> <section begin="Naŭ"/>'''Naŭ'''. 9. <section end="Naŭ"/> <section begin="Naŭzo"/>'''Naŭzo'''. Malagrabla sento de l’ vomonto. '''Naŭzi'''. Kaŭzi naŭzon. <section end="Naŭzo"/> <section begin="Navo"/>'''Navo'''. Meza parto de templo. Komparu : '''{{VdE|Transepto}}'''. <section end="Navo"/> <section begin="Navigi"/>'''Navigi'''. Veturi, vojaĝi sur akvo. '''Navigado'''. Veturado, vojaĝado sur akvo. <section end="Navigi"/> <section begin="Navigacio"/>'''Navigacio'''. Navigado. <section end="Navigacio"/> <section begin="Nazo"/>'''Nazo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Superstaranta parto de la vizaĝo inter la buŝo kaj la frunto; flarorgano. '''Naztuko'''. Malgranda tuko por viŝi la nazon. '''Nazumo.''' Okulvitroj, kiujn risorto tenas sur la nazo. <section end="Nazo"/> <section begin="Ne"/>'''Ne'''. Partikulo, esprimanta foreston, mankon de ago, de eco : ne ami, ne bona. <section end="Ne"/> <section begin="Nebulo"/>'''Nebulo'''. Densaj, videblaj vaporoj super la tero. <section end="Nebulo"/> <section begin="Necesa"/>'''Necesa'''. Kiun oni absolute bezonas : ''La aero estas necesa por ĉiu vivanta estaĵo.'' '''Neceso'''. Absoluta bezono. '''Necesejo'''. Loko, kie oni kakas kaj pisas. <section end="Necesa"/> <section begin="Negativa"/>'''Negativa'''. Prezentanta rezultaton, kiun oni ricevas, deprenante kvanton pli grandan de malpli granda : 5 — 7 = — 2; ''— 2 estas nombro negativa.'' <section end="Negativa"/> <section begin="Negliĝo"/>'''Negliĝo'''. Hejma vesto, kiun oni portas : post la leviĝo kaj antaŭ kuŝiĝo. <section end="Negliĝo"/> <section begin="Negoco"/>'''Negoco'''. Afero, entrepreno, kies celo estas mona profito. Komparu : '''{{VdE|Komerco}}'''. <section end="Negoco"/> <section begin="Neĝo"/>'''Neĝo'''. Glaciiĝintaj akvaj vaporoj, falantaj teren. '''Neĝi'''. Fali (pri la neĝo) : ''La tutan nokton neĝis''. <section end="Neĝo"/> <section begin="Nek"/>'''Nek'''. Konjunkcio kun la senco : kaj ne : ''Li ne kantas nek ludas''. <section end="Nek"/> <section begin="Nekrologo"/>'''Nekrologo'''. Artikolo kun sciigo pri ĵus mortinta persono kaj mallonga priskribo de ĝia vivo. <section end="Nekrologo"/> <section begin="Nektaro"/>'''Nektaro'''. Trinkaĵo de l’ dioj; tre bongusta trinkaĵo. <section end="Nektaro"/> <section begin="Nenia"/>'''Nenia'''. Nea adjektiva pronomo de l’ kvalito : ''Kian vinon vi deziras : blankan aŭ ruĝan? Dankon, nenian''. <section end="Nenia"/> <section begin="Nenial"/>'''Nenial'''. Pro neniu kaŭzo. <section end="Nenial"/> <section begin="Neniam"/>'''Neniam'''. En neniu tempo. <section end="Neniam"/> <section begin="Nenie"/>'''Nenie'''. En neniu loko : ''Nenie oni mantenmanĝas tiel abunde, kiel en Anglujo''. <section end="Nenie"/> <section begin="Neniel"/>'''Neniel'''. En nenia maniero. <section end="Neniel"/> <section begin="Nenies"/>'''Nenies'''. De neniu, apartenanta al neniu : ''obei nenies konsilojn''. <section end="Nenies"/> <section begin="Nenio"/>'''Nenio'''. Nea substantivo pronomo por objektoj, aferoj, ideoj : ''Li manĝis nenion''. ''Nenio povas konsoli la patrinon post la morto de la filo''. <section end="Nenio"/> <section begin="Neniom"/>'''Neniom'''. Nenia nombro, nenia kvanto; nenian nombron, nenian kvanton (malofte uzata). <section end="Neniom"/> <section begin="Neniu"/>'''Neniu'''. Nea pronomo persona substantiva : ''Kiu venis? Neniu venis''. - 2. Nea adjektiva pronomo : ''Neniun helpanton plu mi deziras''. <section end="Neniu"/> <section begin="Neologismo"/>'''Neologismo'''. Nova vorto aŭ esprimo. <section end="Neologismo"/> <section begin="Nepo"/>'''Nepo'''. Filo de filo aŭ de filino. '''Nepino'''. Filino de filo aŭ de filino. <section end="Nepo"/> <section begin="Nepotismo"/>'''Nepotismo'''. Trouzo de sia povo, por doni oficojn al siaj samfamilianoj. <section end="Nepotismo"/> <section begin="Nepre"/>'''Nepre'''. En maniero neevitebla, absolute necesa : ''Por vivi oni nepre devas manĝi.'' <section end="Nepre"/> <section begin="Nervo"/>'''Nervo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Blanka fadenforma organo, servanta kiel kondnkilo por la sentemo kaj movado de l’ bestoj. '''Nerva'''. De nervo, koncernanta la nervojn : ''nerva malsano''. <section end="Nervo"/> <section begin="Nesto"/>'''Nesto'''. Konstruaĵo, kiun faras la birdoj, kelkaj insektoj kaj fiŝoj por tie loĝi, meti la ovojn kaj kovi la idojn. <section end="Nesto"/> <section begin="Neto"/>'''Neto'''. Definitive redaktita skribaĵo sen korektoj kaj makuloj. '''Malneto'''. Skribaĵo ne definitive redaktita kun korektoj kaj makuloj. <section end="Neto"/> <section begin="Neŭralgio"/>'''Neŭralgio'''. Forta doloro de nervo. <section end="Neŭralgio"/> <section begin="Neŭtra"/>'''Neŭtra''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Nek aktiva, nek pasiva; nek vira, nek virina : ''neŭtra verbo, neŭtra sekso''. <section end="Neŭtra"/> <section begin="Neŭtrala"/>'''Neŭtrala'''. - 1. Ne partoprenanta en batalo, en disputo de du partioj : ''resti neŭtrala''. - 2 ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Nek acida, nek alkalina : ''neŭtrala solvaĵo''. <section end="Neŭtrala"/> <section begin="Nevo"/>'''Nevo'''. Filo de frato aŭ de fratino. '''Nevino'''. Filino de frato aŭ de fratino. <section end="Nevo"/> <section begin="Ni"/>'''Ni'''. Pronomo de la unua persono de la multenombro. <section end="Ni"/> <section begin="Niĉo"/>'''Niĉo'''. Kavaĵo en muro por statuo, por lito. Komparu : '''{{VdE|Alkovo}}'''. <section end="Niĉo"/> <section begin="Nigra"/>'''Nigra'''. Havanta la plej malhelan koloron, la koloron de la fulgo. '''Nigro'''. La nigra koloro. '''Nigreco'''. Eco de tio, kio estas nigra. '''Nigrigi'''. Fari ion nigra : ''nigrigi grizajn harojn''. '''Nigriĝi'''. Fariĝi nigra. <section end="Nigra"/> <section begin="Nihilismo"/>'''Nihilismo'''. Doktrino, neanla ĉiun kredon kaj celanta detrui la ekzistantajn leĝojn kaj ordon. <section end="Nihilismo"/> <section begin="Nihilisto"/>'''Nihilisto'''. Adepto de la nihilismo. <section end="Nihilisto"/><noinclude><references/></noinclude> g6oea2hob7l9by87w5z95sm91dfiuz0 Matematika Terminaro/Aritmetiko 0 31279 118780 92807 2026-05-20T15:36:18Z ABreault (WMF) 5064 For [[phab:T426752|T426752]] 118780 wikitext text/x-wiki <pages index="Bricard - Matematika Terminaro, 1905.pdf" from=11 to=16 header=1 /> <references /> [[Kategorio:Matematika Terminaro|Aritmetiko]] ptt3nmfgy6lqrdpszf5asq6eonh9kxy Paĝo:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf/134 104 32364 119046 106360 2026-05-21T06:31:42Z Ciampix 3284 119046 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> Tigellinus elmontras jam al mi malkaŝan malamikecon. Ĝis nun li ne povas helpi kontraŭ mi, sed li superas min en unu afero. Jen li pli zorgas pri la vivo kaj ankaŭ estas pli granda fripono, ol mi, kio lin proksimigas al Ahenobarbus. Tiuj du interkompreniĝos pli aŭ malpli frue, kaj tiam venos mia vico. Kiam tio estos, mi ne scias, sed, ĉar ĉiuokaze ĝi devas iam esti, la dato ne gravas. Dume oni devas amuziĝi. La vivo mem per si ne estus malbona, se ne estus la Kuprobarba. Dank’ al li homo iafoje abomenas sin mem. Vane estas konsideri la bataladon pri liaj favoroj kiel ian cirkan vetkuron, kiel ian ludon, ian lukton, en kiu venko flatas la memamon. Mi vere ofte tiel prezentas al mi la aferon, tamen iafoje ŝajnas al mi, ke mi estas ia Chilo kaj neniu pli bona, ol li. Kiam vi ĉesos lin bezoni, sendu lin al mi. Mi ekŝatis liajn edifantajn interparolojn. Salutu de mi vian kristaninon, aŭ pli ĝuste, petu ŝin en mia nomo, ke ŝi ne estu por vi fiŝo. Sciigu min pri via amo, sciu ami kaj instruu ami. Adiaŭ. M.C. Vinicius al Petronius: „Ligia ne estas ĝis nun trovita. Se mi ne esperus baldaŭ ŝin retrovi, vi ne ricevus respondon, ĉar kiam la vivo iĝas teda, oni ne emas skribi. Mi volis kontroli, ĉu Chilo min ne trompas, kaj en la sama nokto, kiam li venis preni la monon por Euricius, mi kovris min per militista mantelo kaj sekvis nerimarkite lin kaj la knabon, kiun mi aldonis al li. Kiam ili venis en la difinitan lokon, mi observis ilin de malproksime, kaŝita post havena kolono, kaj mi konvinkiĝis, ke Euricius ne estas elpensita figuro. Malsupre, ĉe la rivero, kelkdek homoj elŝarĝadis ĉe torĉoj ŝtonojn el grandega floso kaj metadis ilin ĉe la bordo. Mi vidis, kiel Chilo proksimiĝis al ili kaj komencis interparoli kun iu maljunulo, kiu post momento falis al liaj piedoj. La aliaj grupiĝis ĉirkaŭ ili, eligante ekkriojn de miro. Antaŭ miaj okuloj la sklavo transdonis la sakon al Euricius, kiu, ekkaptinte ĝin, komencis preĝi kun suprenlevitaj okuloj, kaj apud li surgenuiĝis iu alia, videble lia filo. Chilo parolis ankoraŭ ion pli, kion mi ne povis aŭdi, kaj benis tiel la genuantojn, kiel la aliajn, farante ĉe tio en la aero signojn en la formo de kruco, kiun ili videble adoras, ĉar ĉiuj fleksis la genuojn. Mi sentis emon veni malsupren al ili kaj promesi tri tiajn sakojn al tiu, kiu transdonos al mi Ligian, sed ni timis malhelpi al Chilo en liaj planoj kaj, post momenta konsidero, mi foriris.<noinclude><references/> {{rh|130||}}</noinclude> 2zn8qisplm7r2zv9cjm6lh975s3gpsh Paĝo:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf/137 104 32395 119047 106363 2026-05-21T08:00:22Z Ciampix 3284 119047 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>kiun Petronius volis en li konservi. Estis momentoj, kiam li mem ne sciis, ĉu li amas Ligian, aŭ ŝin malamas, li nur komprenis, ke li devas ŝin retrovi kaj ke li preferus, ke la tero lin englutu, ol ke li neniam ŝin revidu kaj ekposedu. Dank’ al la forto de la imago li vidadis ŝin kelkfoje tiel precize, kvazaŭ ŝi starus antaŭ li; li rememoris ĉiun vorton, kiun li diris al ŝi kaj kiun li aŭdis de ŝi. Li sentis ŝin proksime, li sentis ŝin ĉe la brusto, en la brakoj, kaj tiam la pasio ekregadis lin, kiel flamo. Li amis ŝin kaj alvokis ŝin. Kaj kiam li pensis, ke li estis de ŝi amata kaj ke ŝi povis {{sic|prapravole|propravole}} plenumi ĉion, kion li de ŝi postulis, ekkaptadis lin doloro premega, senmezura, kaj ia granda sentemo plenigadis lian koron, kvazaŭ senlima ondo. Sed li havis ankaŭ momentojn, kiam li paliĝadis pro furiozo kaj ĝuis pensojn pri humiligo kaj suferoj, kiujn li kaŭzos al Ligia, kiam li ŝin retrovos. Li volis ne nur ŝin havi, sed havi ŝin kiel piedpremitan sklavinon, kaj kune li sentis, ke se oni lasus lin elekti: ĉu esti ŝia sklavo, aŭ revidi ŝin neniam plu en la vivo, li preferus esti ŝia sklavo. Estis tagoj, kiam li pensis pri signoj, kiujn sur ŝia rozkolora korpo postlasus vipo, kaj samtempe li volus kisi tiujn signojn. Venis ankaŭ en lian kapon, ke li estus feliĉa, se li povus ŝin mortigi. En tiu konfuzo, en tiu laceco, necerteco kaj aflikto li perdadis sian sanon, kaj eĉ la belecon. Li iĝis ankaŭ senindulga kaj kruela mastro. Liaj sklavoj, kaj eĉ liberigitoj, proksimiĝadis al li kun tremo, kaj ĉar sen iuj kaŭzoj trafadis ilin punoj, same senkompataj, kiel malpravaj, ili komencis lin kaŝe malami. Li, sentante ĉi tion kaj sentante sian forlasitecon, tiom pli venĝis kontraŭ ili. Li moderigadis sin sole kun Chilo, timante, ke la lasta ne ĉesu la serĉadon, kaj la greko, rimarkinte ĉi tion, komencis lin superregi kaj iĝi ĉiam pli postulema. Unue dum ĉiu sia vizito li certigadis Viniciuson, ke la afero iros facile kaj rapide, nun li komencis mem eltrovi malfacilaĵojn, ne ĉesante, vere, garantii la senduban bonrezulton de la serĉado, li ne kaŝis tamen, ke ĝi devas ankoraŭ longe daŭri. Li venis fine, post longaj tagoj de atendado, kun vizaĝo tiel malserena, ke la juna viro paliĝis je lia vido kaj, saltinte al li, apenaŭ havis la forton demandi: — Ŝi ne estas inter la kristanoj? — Jes, sinjoro — respondis Chilo — sed mi trovis inter ili Glaucuson, la kuraciston. — Pri kio vi parolas, kaj kiu li estas?<noinclude><references/> {{rh|||133}}</noinclude> g1o1hkpdl8igpfw0fl4si0emevpbdqf Paĝo:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf/138 104 32396 119048 106364 2026-05-21T08:04:52Z Ciampix 3284 119048 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> — Do vi forgesis, sinjoro, pri la maljunulo, kun kiu mi migris el Neapolo al Romo kaj kiun defendante, mi perdis tiujn ĉi du fingrojn, kies perdo ne lasas min preni plumon en la manon? La rabistoj, kiuj forkaptis lian edzinon kaj infanojn, frapis lin per ponardo. Mi lasis lin agoniantan en gastejo apud Minturnoj kaj longe mi lin priploris. Bedaŭrinde! {{sic|m|M}}i konvinkiĝis, ke li vivas ĝis nun kaj apartenas al la kristana komunumo en Romo. Vinicius, kiu ne povis kompreni, pri kio temas, konceptis nur tion, ke tiu Glaucus prezentas ian baron en la serĉado de Ligia, li do subpremis koleron, kiu kreskis en li, kaj diris: — Se vi lin defendis, li devus esti dankema kaj helpi al vi. — Ha, nobla tribuno! {{sic|e|E}}ĉ dioj ne ĉiam estas dankemaj, kion do diri pri homoj. Jes, li devus esti al mi dankema. Malfeliĉe, li estas tamen maljunulo kun malforta menso, {{sic|maklarigita|malklarigita}} de la aĝo kaj ĉagrenoj, kaj tial li ne nur ne estas al mi dankema, sed, kiel mi eksciis ĝuste de liaj samkonfesantoj, li akuzas min, ke mi interkonsentis kun la rabistoj kaj ke mi estas la kaŭzo de liaj malfeliĉoj! Jen mia rekompenco por la du fingroj! — Mi estas certa, fripono, ke estas tiel, kiel li rakontas — diris Vinicius. — Vi do scias pli multe, ol li, sinjoro — respondis digne Chilo — ĉar li nur supozas, ke tiel estis, kio tamen ne malhelpus al li kunvoki kristanojn kaj kruele venĝi kontraŭ mi. Li tion farus sendube, kaj la aliaj same sendube helpus al li. Feliĉe, li ne scias mian nomon, kaj en la preĝodomo, kie ni renkontiĝis, li min ne rimarkis. Mi tamen tuj lin ekkonis kaj en la unua momento mi volis ĵeti min ĉirkaŭ lian kolon. Detenis min de tio nur la prudento kaj kutimo pripensi ĉiun paŝon, kiun mi intencas fari. Mi komencis post la eliro el la preĝodomo demandi pri li, kaj tiuj, kiuj lin konas, diris al mi, ke tio estas homo, kiun perfidis kunvojaĝanto envoje el Neapolo… Alie mi ja ne scius, ke li tion rakontas. — Tio ĉi min neniel interesas! Parolu, kion vi vidis en la preĝodomo. — Vin tio ĉi ne interesas, sinjoro, sed min ĝi interesas tiom same, kiom la tuteco de mia propra haŭto. Kaj ĉar mi volas, ke mia instruo postvivu min, mi preferas {{sic|rizigni|rezigni}} la rekompencon, kiun vi promesis al mi, ol riski la vivon por la vantaj {{sic|riĉajoj|riĉaĵoj}} de tiu ĉi mondo, sen kiuj, kiel vera filozofo, mi scios vivi kaj serĉi la dian veron. Sed Vinicius proksimiĝis al li kun malbonaŭgura vizaĝo<noinclude><references/> {{rh|134||}}</noinclude> b7mg9t2ek66kbbeg9uktjps8606y53z Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2026/05 4 37657 118781 118777 2026-05-20T20:32:47Z HenriLeFoll 4277 /* Por Majo 2026 */ 118781 wikitext text/x-wiki {{:Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2026}} Saluton karaj kontribuantoj * En tiu ĉi paĝo ni reklamas la laboro farita dum tiu monato. * Se vi ŝanĝas la progreson de unu verko durante tiu monato, ĝi aperos ĉe tie.. * Vi povas proponi verko por pli rapide reeldoni vian plej ŝatatan liberan verkon. * Ne forgesu, amuziĝu. == Por Majo 2026 == == 10 000 == <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === Ni povas nun validi === Ni proponas al vi validi unu verkon: {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso aŭ teksto!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |} Se vi ne scias kio proponi, vi povas proponi verkon en tiuj ĉi listoj : * [[:Kategorio:Progresa_procento_inter_90_kaj_100|indeksoj preskaŭ finitaj]] * [[:Kategorio:Mortintoj_en_1955|verkoj verkitaj de Kategorio:Mortintoj en 1955]] === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Dato!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |} === Ni povas helpi traduki === {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} == vi povas proponi indeksojn por 2026 == Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por korekti, validigi, provlegi aŭ ilin en la venonta jaro {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!mi preferas |- | bgcolor=#0080FF|<mia uzantnomo> | bgcolor=#0080FF|<mia propono> | bgcolor=#0080FF|<la aŭtoro> | bgcolor=#0080FF|ne provlegi/provlegi/validi |- |} * Vi povas proponi [[:Kategorio:Indeksoj - Provlegita|alian provlegitan indekson]], [[:Kategorio:Indeksoj - Ne provlegita|alian ne provlegitan indekson]] aŭ [[:Kategorio:Indeksoj - Ne kompleta|alian ne kompletan indekson]] * Ni povas helpi por "Kreotaj paĝoj" se vi preferas provlegi "Ne provlegitajn paĝojn". == auntaŭa laboro == Nia antaŭa laboro por la '''Kunlaboraĵo de la monato en 2026''' : === validigitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable" !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| 1 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Gabix|Gabix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewicz_-_Noveloj,_1925,_Zamenhof.pdf|Noveloj]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.01 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- |} === provlegitaj indeksoj en 2026 === Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por validigi ilin en la venontaj monatoj {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| 14 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 13 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 12 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 11 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 10 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_numero_3_-_suplemento.pdf|Sekso kaj Egaleco (3 suplemento)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 20 | bgcolor=#ffff80| 2026.04 |- | bgcolor=#ffff80| 9 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Julio_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Julio 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 8 | bgcolor=#ffff80| 2026.03 |- | bgcolor=#ffff80| 8 |bgcolor=#ffff80| [[Uzantino:Jlwoodwa|Jlwoodwa]] |bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Andersen_-_Du_fabeloj,_1907,_Zamenhof.pdf|Du fabeloj]] |bgcolor=#ffff80| {{de|H. Ch. Andersen}} |bgcolor=#ffff80| 1 |bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 7 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Aprilo_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Aprilo 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 22 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 6 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Bandlow_-_Nord-germanaj_Rakontoj,_1924,_Scheerpeltz.pdf|Nord-germanaj Rakontoj]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich Bandlow}} | bgcolor=#ffff80| 25 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 5 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Coué_-_La_regado_de_si_mem_per_konscia_aŭtosugesto,_1924,_Borel.pdf|La regado de si mem per konscia aŭtosugesto]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Émile Coué}} | bgcolor=#ffff80| 27 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 4 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Christaller_-_Kial_Ido_en_la_rolo_de_Internacia_Lingvo_ne_povas_superi_la_lingvon_Esperanto%3F,_1912.pdf|Kial Ido en la rolo de Internacia Lingvo ne povas superi la lingvon Esperanto?]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Paul Christaller}} | bgcolor=#ffff80| 33 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Prus_-_Pekoj_de_l’infaneco,_1913,_Grabowski.pdf|Pekoj de l’infaneco]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Bolesław Prus}} | bgcolor=#ffff80| 85 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 2 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |- | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Luyken - Mirinda amo, 1913.pdf|Mirinda amo]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich August Luyken}} | bgcolor=#ffff80| 287 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |} === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Dato!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Japanaj_Rakontoj/Senlanga Pasero|Senlanga Pasero]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Ĉif Toŝio}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.20 | bgcolor=#80ff80| 29:30 |} === tradukitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| 1 | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} hsi0os8q86jv4orz5p05k321vx2vld4 118782 118781 2026-05-20T20:35:01Z HenriLeFoll 4277 /* auntaŭa laboro */ 118782 wikitext text/x-wiki {{:Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2026}} Saluton karaj kontribuantoj * En tiu ĉi paĝo ni reklamas la laboro farita dum tiu monato. * Se vi ŝanĝas la progreson de unu verko durante tiu monato, ĝi aperos ĉe tie.. * Vi povas proponi verko por pli rapide reeldoni vian plej ŝatatan liberan verkon. * Ne forgesu, amuziĝu. == Por Majo 2026 == == 10 000 == <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === Ni povas nun validi === Ni proponas al vi validi unu verkon: {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso aŭ teksto!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |} Se vi ne scias kio proponi, vi povas proponi verkon en tiuj ĉi listoj : * [[:Kategorio:Progresa_procento_inter_90_kaj_100|indeksoj preskaŭ finitaj]] * [[:Kategorio:Mortintoj_en_1955|verkoj verkitaj de Kategorio:Mortintoj en 1955]] === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Dato!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |} === Ni povas helpi traduki === {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} == vi povas proponi indeksojn por 2026 == Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por korekti, validigi, provlegi aŭ ilin en la venonta jaro {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!mi preferas |- | bgcolor=#0080FF|<mia uzantnomo> | bgcolor=#0080FF|<mia propono> | bgcolor=#0080FF|<la aŭtoro> | bgcolor=#0080FF|ne provlegi/provlegi/validi |- |} * Vi povas proponi [[:Kategorio:Indeksoj - Provlegita|alian provlegitan indekson]], [[:Kategorio:Indeksoj - Ne provlegita|alian ne provlegitan indekson]] aŭ [[:Kategorio:Indeksoj - Ne kompleta|alian ne kompletan indekson]] * Ni povas helpi por "Kreotaj paĝoj" se vi preferas provlegi "Ne provlegitajn paĝojn". == auntaŭa laboro == Nia antaŭa laboro por la '''Kunlaboraĵo de la monato en 2026''' : === 10 000 la 20a de majo === <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === validigitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable" !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| 1 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Gabix|Gabix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewicz_-_Noveloj,_1925,_Zamenhof.pdf|Noveloj]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.01 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- |} === provlegitaj indeksoj en 2026 === Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por validigi ilin en la venontaj monatoj {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| 14 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 13 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 12 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 11 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 10 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_numero_3_-_suplemento.pdf|Sekso kaj Egaleco (3 suplemento)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 20 | bgcolor=#ffff80| 2026.04 |- | bgcolor=#ffff80| 9 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Julio_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Julio 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 8 | bgcolor=#ffff80| 2026.03 |- | bgcolor=#ffff80| 8 |bgcolor=#ffff80| [[Uzantino:Jlwoodwa|Jlwoodwa]] |bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Andersen_-_Du_fabeloj,_1907,_Zamenhof.pdf|Du fabeloj]] |bgcolor=#ffff80| {{de|H. Ch. Andersen}} |bgcolor=#ffff80| 1 |bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 7 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Aprilo_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Aprilo 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 22 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 6 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Bandlow_-_Nord-germanaj_Rakontoj,_1924,_Scheerpeltz.pdf|Nord-germanaj Rakontoj]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich Bandlow}} | bgcolor=#ffff80| 25 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 5 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Coué_-_La_regado_de_si_mem_per_konscia_aŭtosugesto,_1924,_Borel.pdf|La regado de si mem per konscia aŭtosugesto]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Émile Coué}} | bgcolor=#ffff80| 27 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 4 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Christaller_-_Kial_Ido_en_la_rolo_de_Internacia_Lingvo_ne_povas_superi_la_lingvon_Esperanto%3F,_1912.pdf|Kial Ido en la rolo de Internacia Lingvo ne povas superi la lingvon Esperanto?]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Paul Christaller}} | bgcolor=#ffff80| 33 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Prus_-_Pekoj_de_l’infaneco,_1913,_Grabowski.pdf|Pekoj de l’infaneco]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Bolesław Prus}} | bgcolor=#ffff80| 85 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 2 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |- | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Luyken - Mirinda amo, 1913.pdf|Mirinda amo]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich August Luyken}} | bgcolor=#ffff80| 287 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |} === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Dato!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Japanaj_Rakontoj/Senlanga Pasero|Senlanga Pasero]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Ĉif Toŝio}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.20 | bgcolor=#80ff80| 29:30 |} === tradukitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| 1 | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} eu351zl66kk7v7xv6g2lnhl4x0i8kqy 119043 118782 2026-05-21T05:30:13Z HenriLeFoll 4277 /* legitaj tekstoj */ 119043 wikitext text/x-wiki {{:Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2026}} Saluton karaj kontribuantoj * En tiu ĉi paĝo ni reklamas la laboro farita dum tiu monato. * Se vi ŝanĝas la progreson de unu verko durante tiu monato, ĝi aperos ĉe tie.. * Vi povas proponi verko por pli rapide reeldoni vian plej ŝatatan liberan verkon. * Ne forgesu, amuziĝu. == Por Majo 2026 == == 10 000 == <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === Ni povas nun validi === Ni proponas al vi validi unu verkon: {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso aŭ teksto!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |} Se vi ne scias kio proponi, vi povas proponi verkon en tiuj ĉi listoj : * [[:Kategorio:Progresa_procento_inter_90_kaj_100|indeksoj preskaŭ finitaj]] * [[:Kategorio:Mortintoj_en_1955|verkoj verkitaj de Kategorio:Mortintoj en 1955]] === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Dato!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |} === Ni povas helpi traduki === {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} == vi povas proponi indeksojn por 2026 == Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por korekti, validigi, provlegi aŭ ilin en la venonta jaro {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!mi preferas |- | bgcolor=#0080FF|<mia uzantnomo> | bgcolor=#0080FF|<mia propono> | bgcolor=#0080FF|<la aŭtoro> | bgcolor=#0080FF|ne provlegi/provlegi/validi |- |} * Vi povas proponi [[:Kategorio:Indeksoj - Provlegita|alian provlegitan indekson]], [[:Kategorio:Indeksoj - Ne provlegita|alian ne provlegitan indekson]] aŭ [[:Kategorio:Indeksoj - Ne kompleta|alian ne kompletan indekson]] * Ni povas helpi por "Kreotaj paĝoj" se vi preferas provlegi "Ne provlegitajn paĝojn". == auntaŭa laboro == Nia antaŭa laboro por la '''Kunlaboraĵo de la monato en 2026''' : === 10 000 la 20a de majo === <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === validigitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable" !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| 1 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Gabix|Gabix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewicz_-_Noveloj,_1925,_Zamenhof.pdf|Noveloj]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.01 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- |} === provlegitaj indeksoj en 2026 === Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por validigi ilin en la venontaj monatoj {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| 14 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 13 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 12 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 11 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 10 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_numero_3_-_suplemento.pdf|Sekso kaj Egaleco (3 suplemento)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 20 | bgcolor=#ffff80| 2026.04 |- | bgcolor=#ffff80| 9 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Julio_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Julio 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 8 | bgcolor=#ffff80| 2026.03 |- | bgcolor=#ffff80| 8 |bgcolor=#ffff80| [[Uzantino:Jlwoodwa|Jlwoodwa]] |bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Andersen_-_Du_fabeloj,_1907,_Zamenhof.pdf|Du fabeloj]] |bgcolor=#ffff80| {{de|H. Ch. Andersen}} |bgcolor=#ffff80| 1 |bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 7 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Aprilo_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Aprilo 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 22 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 6 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Bandlow_-_Nord-germanaj_Rakontoj,_1924,_Scheerpeltz.pdf|Nord-germanaj Rakontoj]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich Bandlow}} | bgcolor=#ffff80| 25 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 5 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Coué_-_La_regado_de_si_mem_per_konscia_aŭtosugesto,_1924,_Borel.pdf|La regado de si mem per konscia aŭtosugesto]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Émile Coué}} | bgcolor=#ffff80| 27 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 4 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Christaller_-_Kial_Ido_en_la_rolo_de_Internacia_Lingvo_ne_povas_superi_la_lingvon_Esperanto%3F,_1912.pdf|Kial Ido en la rolo de Internacia Lingvo ne povas superi la lingvon Esperanto?]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Paul Christaller}} | bgcolor=#ffff80| 33 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Prus_-_Pekoj_de_l’infaneco,_1913,_Grabowski.pdf|Pekoj de l’infaneco]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Bolesław Prus}} | bgcolor=#ffff80| 85 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 2 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |- | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Luyken - Mirinda amo, 1913.pdf|Mirinda amo]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich August Luyken}} | bgcolor=#ffff80| 287 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |} === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Japanaj_Rakontoj/Senlanga Pasero|Senlanga Pasero]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Ĉif Toŝio}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.20 | bgcolor=#80ff80| 29:30 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La honesta fripono|La honesta fripono]] | bgcolor=#80ff80| {{de|Jean Borel}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.06 | bgcolor=#80ff80| 24:10 |} === tradukitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| 1 | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} 2q90ktf17hamdv84p3r19ejlg7fhqyi 119044 119043 2026-05-21T05:30:30Z HenriLeFoll 4277 /* legitaj tekstoj */ 119044 wikitext text/x-wiki {{:Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2026}} Saluton karaj kontribuantoj * En tiu ĉi paĝo ni reklamas la laboro farita dum tiu monato. * Se vi ŝanĝas la progreson de unu verko durante tiu monato, ĝi aperos ĉe tie.. * Vi povas proponi verko por pli rapide reeldoni vian plej ŝatatan liberan verkon. * Ne forgesu, amuziĝu. == Por Majo 2026 == == 10 000 == <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === Ni povas nun validi === Ni proponas al vi validi unu verkon: {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso aŭ teksto!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |} Se vi ne scias kio proponi, vi povas proponi verkon en tiuj ĉi listoj : * [[:Kategorio:Progresa_procento_inter_90_kaj_100|indeksoj preskaŭ finitaj]] * [[:Kategorio:Mortintoj_en_1955|verkoj verkitaj de Kategorio:Mortintoj en 1955]] === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |} === Ni povas helpi traduki === {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} == vi povas proponi indeksojn por 2026 == Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por korekti, validigi, provlegi aŭ ilin en la venonta jaro {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!mi preferas |- | bgcolor=#0080FF|<mia uzantnomo> | bgcolor=#0080FF|<mia propono> | bgcolor=#0080FF|<la aŭtoro> | bgcolor=#0080FF|ne provlegi/provlegi/validi |- |} * Vi povas proponi [[:Kategorio:Indeksoj - Provlegita|alian provlegitan indekson]], [[:Kategorio:Indeksoj - Ne provlegita|alian ne provlegitan indekson]] aŭ [[:Kategorio:Indeksoj - Ne kompleta|alian ne kompletan indekson]] * Ni povas helpi por "Kreotaj paĝoj" se vi preferas provlegi "Ne provlegitajn paĝojn". == auntaŭa laboro == Nia antaŭa laboro por la '''Kunlaboraĵo de la monato en 2026''' : === 10 000 la 20a de majo === <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === validigitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable" !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| 1 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Gabix|Gabix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewicz_-_Noveloj,_1925,_Zamenhof.pdf|Noveloj]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.01 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- |} === provlegitaj indeksoj en 2026 === Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por validigi ilin en la venontaj monatoj {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| 14 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 13 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 12 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 11 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 10 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_numero_3_-_suplemento.pdf|Sekso kaj Egaleco (3 suplemento)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 20 | bgcolor=#ffff80| 2026.04 |- | bgcolor=#ffff80| 9 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Julio_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Julio 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 8 | bgcolor=#ffff80| 2026.03 |- | bgcolor=#ffff80| 8 |bgcolor=#ffff80| [[Uzantino:Jlwoodwa|Jlwoodwa]] |bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Andersen_-_Du_fabeloj,_1907,_Zamenhof.pdf|Du fabeloj]] |bgcolor=#ffff80| {{de|H. Ch. Andersen}} |bgcolor=#ffff80| 1 |bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 7 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Aprilo_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Aprilo 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 22 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 6 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Bandlow_-_Nord-germanaj_Rakontoj,_1924,_Scheerpeltz.pdf|Nord-germanaj Rakontoj]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich Bandlow}} | bgcolor=#ffff80| 25 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 5 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Coué_-_La_regado_de_si_mem_per_konscia_aŭtosugesto,_1924,_Borel.pdf|La regado de si mem per konscia aŭtosugesto]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Émile Coué}} | bgcolor=#ffff80| 27 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 4 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Christaller_-_Kial_Ido_en_la_rolo_de_Internacia_Lingvo_ne_povas_superi_la_lingvon_Esperanto%3F,_1912.pdf|Kial Ido en la rolo de Internacia Lingvo ne povas superi la lingvon Esperanto?]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Paul Christaller}} | bgcolor=#ffff80| 33 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Prus_-_Pekoj_de_l’infaneco,_1913,_Grabowski.pdf|Pekoj de l’infaneco]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Bolesław Prus}} | bgcolor=#ffff80| 85 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 2 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |- | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Luyken - Mirinda amo, 1913.pdf|Mirinda amo]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich August Luyken}} | bgcolor=#ffff80| 287 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |} === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Japanaj_Rakontoj/Senlanga Pasero|Senlanga Pasero]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Ĉif Toŝio}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.20 | bgcolor=#80ff80| 29:30 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La honesta fripono|La honesta fripono]] | bgcolor=#80ff80| {{de|Jean Borel}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.06 | bgcolor=#80ff80| 24:10 |} === tradukitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| 1 | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} 2jl182ryqatnl19bd4u0t54c26t8grf Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/112 104 40805 118785 2026-05-21T01:29:23Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 118785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Nikelo"/>'''Nikelo''' ({{VdE|Ĥem}}.) Ni. Ĥemia elemento, metalo tre similanta la arĝenton kaj uzata por kuirvazoj, moneroj, k. t. p. <section end="Nikelo"/> <section begin="Nikotino"/>'''Nikotino'''. Alkaloido de la tabako. <section end="Nikotino"/> <section begin="Nikso"/>'''Nikso'''. Spirito de l’ akvoj. <section end="Nikso"/> <section begin="Nimbo"/>'''Nimbo'''. Aŭreolo. <section end="Nimbo"/> <section begin="Nimfo"/>'''Nimfo'''. Duondiino eterne juna: nimfo de l’ arbaroj, de la montoj. <section end="Nimfo"/> <section begin="Nivelo"/>'''Nivelo'''. Alteco de horizontala ebeno: 1000 metrojn super la nivelo de la oceano. '''Niveli'''. Ebenigi laŭ dezirata nivelo. '''Nivelilo'''. Instrumento por determini, ĉu surfaco estas ebena kaj horizontala. <section end="Nivelo"/> <section begin="Nizo"/>'''Nizo''' ({{VdE|Zool}}.). Raba birdo et la familio de l’ falkoj (''Nisus communis''). <section end="Nizo"/> <section begin="-Nj"/>'''Nj'''. Sufikso por derivi virinajn karesajn nomojn: Anjo, onklinjo. <section end="-Nj"/> <section begin="Nobelo"/>'''Nobelo'''. Homo, kiu per la naskiĝo aŭ per favoro de la regnestro ĝuas specialajn privilegiojn aŭ nur posedas honoran titolon, distingantan lin de la aliaj klasoj. '''Nobeleco'''. Eco de tiu, kiu estas nobelo. '''Nobelaro'''. Klaso de ia nobeloj. '''Nobela'''. Posedanta nobelecon. '''Nobeligi'''. Fari, proklami iun nobela. <section end="Nobelo"/> <section begin="Nobla"/>'''Nobla'''. Distingiĝanta per siaj altaj moralaj kvalitoj: nobla koro. '''Nobleco'''. Eco de tio, kio estas nobla. '''Noble'''. En nobla maniero. <section end="Nobla"/> <section begin="Nodo"/>'''Nodo'''. Duobla kunkruciĝo de du kunligitaj fadenoj, ŝnuroj. Komparu: '''{{VdE|Banto}}'''. <section end="Nodo"/> <section begin="Nokto"/>'''Nokto'''. Tempo, dum kiu la suno estas sub la horizonto; tempo de la subiro ĝis la leviĝo de la suno. '''Nokta'''. De nokto, kiu koncernas nokton. '''Nokte'''. Dum la nokto. '''Noktomezo'''. Horo 12 vespere. '''Tagnoktegaleco'''. Tempo de la jaro, kiam la tagoj kaj noktoj estas egaldaŭraj. <section end="Nokto"/> <section begin="Noktuo"/>'''Noktuo''' ({{VdE|Zool}}.). Raba birdo el la familio de l’ strigoj (''Athene noctua''). <section end="Noktuo"/> <section begin="Nomo"/>'''Nomo'''. Vorto, uzata por distingi objekton aŭ personon de aliaj objektoj aŭ personoj: Adamo donis nomojn al ĉiuj bestoj. '''Nomi'''. - 1. Determini per nomo: li estas nomata Petro. - 2. Doni nomon: La gepatroj nomis sian filinon Margareto. '''Nomaro'''. Tabelo de nomoj: nomaro de la membroj de societo. '''Samnoma'''. Havanta la saman nomon. <section end="Nomo"/> <section begin="Nomado"/>'''Nomado'''. Homo, popolo, ne havanta konstantan loĝlokon: la nomadoj de Afriko. <section end="Nomado"/> <section begin="Nombro"/>'''Nombro'''. Unuo aŭ ditinita kvanto da unuoj: Dudek du estas para nombro, tridek kvin — nepara. '''Multenombro'''. Gramatika formo, montranta pli ol unu objekton: patroj. '''Ununombro'''. Gramatika formo, montranta unu objekton: patro. <section end="Nombro"/> <section begin="Nominala"/>'''Nominala'''. - 1. Posedanta nur la nomon, sed ne la rajtojn: nominala ĉefo. - 2. Surskribita sur monero kaj ofte diferenca de la efektiva valoro: nominala valoro. <section end="Nominala"/> <section begin="Nominativo"/>'''Nominativo'''. Unua kazo de la deklinacio, montranta la subjekton de frazo kaj la atributon en tiel nomata nominativo de l’ klareco (nominativo apud akuzativo): La patro amas la filon. Fari vitron nerompebla. <section end="Nominativo"/> <section begin="Nordo"/>'''Nordo'''. - 1. Parto de la horizonto, kiu estas post ni, kiam ni tagmeze rigardas la sunon. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la nordo. '''Norda'''. De nordo: norda vento, norda gasto. '''Norde'''. En la nordo. <section end="Nordo"/> <section begin="Normo"/>'''Normo'''. Ordinara, laŭregula stato: dekliniĝi de la normo. <section end="Normo"/> <section begin="Normala"/>'''Normala'''. Koforma al la normo. <section end="Normala"/> <section begin="Nostalgio"/>'''Nostalgio'''. Melankolio, kaŭzita de sopiro revidi la patrolandon. <section end="Nostalgio"/> <section begin="Noti"/>'''Noti'''. Skribi mallongan resumon, por ne forgesi. '''Noto'''. Mallonga resumo, por ne forgesi. '''Notlibro'''. Malgranda poŝlibro, en kiu oni enskribas notojn. Komparu: '''{{VdE|Signo}}'''. <section end="Noti"/> <section begin="Notario"/>'''Notario'''. Ŝtata oficisto, kiu konservas kaj redaktas aktojn, kontraktojn, atestas la aŭtentikecon, k. t. p. <section end="Notario"/> <section begin="Nova"/>'''Nova'''. Ĵus farita, ĵus aperinta, ankoraŭ ne uzita, malmulte uzita, antaŭe ne konata: nova vesto, nova libro, nova kontinento. '''Novaĵo'''. Nova objekto, nova sciigo: Kara amiko, jam de longe mi ne havis novaĵojn de vi. '''Noveco'''. Eco de tio, kio estas nova: La noveco de la afero devigas nin esti singardaj. '''Malnova'''. Antaŭ longe farita, aperinta; multe uzita; de longe konata: malnova ĉapelo, malnova verko, malnova mondo. Komparu: '''{{VdE|Juna}}''', '''{{VdE|Freŝa|freŝa}}'''. <section end="Nova"/> <section begin="Novelo"/>'''Novelo'''. Mallonga literatura verko, skizanta per karakterizaj trajtoj fakton de la vivo, econ de karaktero: « Diversaĵoj » de Lallemant kaj Beau estas kolekto de noveloj tradukitaj el la franca lingvo. <section end="Novelo"/> <section begin="Novembro"/>'''Novembro'''. 11-a, antaŭlasta monato de la jaro. <section end="Novembro"/> <section begin="Novico"/>'''Novico'''. - 1. Persono, restanta en monaĥejo, por pasigi tie la tempon de la provo. - 2. Homo ankoraŭ nesperta en profesio, en okupo. '''Noviceco'''. Stato de tiu, kiu estas novico.<section end="Novico"/><noinclude><references/></noinclude> 5zb2rhhzic0dzurkhhpdvsllygh8i3w 118786 118785 2026-05-21T01:30:17Z Castelobranco 7 118786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Nikelo"/>'''Nikelo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.) Ni. Ĥemia elemento, metalo tre similanta la arĝenton kaj uzata por kuirvazoj, moneroj, k. t. p. <section end="Nikelo"/> <section begin="Nikotino"/>'''Nikotino'''. Alkaloido de la tabako. <section end="Nikotino"/> <section begin="Nikso"/>'''Nikso'''. Spirito de l’ akvoj. <section end="Nikso"/> <section begin="Nimbo"/>'''Nimbo'''. Aŭreolo. <section end="Nimbo"/> <section begin="Nimfo"/>'''Nimfo'''. Duondiino eterne juna: nimfo de l’ arbaroj, de la montoj. <section end="Nimfo"/> <section begin="Nivelo"/>'''Nivelo'''. Alteco de horizontala ebeno: 1000 metrojn super la nivelo de la oceano. '''Niveli'''. Ebenigi laŭ dezirata nivelo. '''Nivelilo'''. Instrumento por determini, ĉu surfaco estas ebena kaj horizontala. <section end="Nivelo"/> <section begin="Nizo"/>'''Nizo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba birdo et la familio de l’ falkoj (''Nisus communis''). <section end="Nizo"/> <section begin="-Nj"/>'''Nj'''. Sufikso por derivi virinajn karesajn nomojn: Anjo, onklinjo. <section end="-Nj"/> <section begin="Nobelo"/>'''Nobelo'''. Homo, kiu per la naskiĝo aŭ per favoro de la regnestro ĝuas specialajn privilegiojn aŭ nur posedas honoran titolon, distingantan lin de la aliaj klasoj. '''Nobeleco'''. Eco de tiu, kiu estas nobelo. '''Nobelaro'''. Klaso de ia nobeloj. '''Nobela'''. Posedanta nobelecon. '''Nobeligi'''. Fari, proklami iun nobela. <section end="Nobelo"/> <section begin="Nobla"/>'''Nobla'''. Distingiĝanta per siaj altaj moralaj kvalitoj: nobla koro. '''Nobleco'''. Eco de tio, kio estas nobla. '''Noble'''. En nobla maniero. <section end="Nobla"/> <section begin="Nodo"/>'''Nodo'''. Duobla kunkruciĝo de du kunligitaj fadenoj, ŝnuroj. Komparu: '''{{VdE|Banto}}'''. <section end="Nodo"/> <section begin="Nokto"/>'''Nokto'''. Tempo, dum kiu la suno estas sub la horizonto; tempo de la subiro ĝis la leviĝo de la suno. '''Nokta'''. De nokto, kiu koncernas nokton. '''Nokte'''. Dum la nokto. '''Noktomezo'''. Horo 12 vespere. '''Tagnoktegaleco'''. Tempo de la jaro, kiam la tagoj kaj noktoj estas egaldaŭraj. <section end="Nokto"/> <section begin="Noktuo"/>'''Noktuo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba birdo el la familio de l’ strigoj (''Athene noctua''). <section end="Noktuo"/> <section begin="Nomo"/>'''Nomo'''. Vorto, uzata por distingi objekton aŭ personon de aliaj objektoj aŭ personoj: Adamo donis nomojn al ĉiuj bestoj. '''Nomi'''. - 1. Determini per nomo: li estas nomata Petro. - 2. Doni nomon: La gepatroj nomis sian filinon Margareto. '''Nomaro'''. Tabelo de nomoj: nomaro de la membroj de societo. '''Samnoma'''. Havanta la saman nomon. <section end="Nomo"/> <section begin="Nomado"/>'''Nomado'''. Homo, popolo, ne havanta konstantan loĝlokon: la nomadoj de Afriko. <section end="Nomado"/> <section begin="Nombro"/>'''Nombro'''. Unuo aŭ ditinita kvanto da unuoj: Dudek du estas para nombro, tridek kvin — nepara. '''Multenombro'''. Gramatika formo, montranta pli ol unu objekton: patroj. '''Ununombro'''. Gramatika formo, montranta unu objekton: patro. <section end="Nombro"/> <section begin="Nominala"/>'''Nominala'''. - 1. Posedanta nur la nomon, sed ne la rajtojn: nominala ĉefo. - 2. Surskribita sur monero kaj ofte diferenca de la efektiva valoro: nominala valoro. <section end="Nominala"/> <section begin="Nominativo"/>'''Nominativo'''. Unua kazo de la deklinacio, montranta la subjekton de frazo kaj la atributon en tiel nomata nominativo de l’ klareco (nominativo apud akuzativo): La patro amas la filon. Fari vitron nerompebla. <section end="Nominativo"/> <section begin="Nordo"/>'''Nordo'''. - 1. Parto de la horizonto, kiu estas post ni, kiam ni tagmeze rigardas la sunon. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la nordo. '''Norda'''. De nordo: norda vento, norda gasto. '''Norde'''. En la nordo. <section end="Nordo"/> <section begin="Normo"/>'''Normo'''. Ordinara, laŭregula stato: dekliniĝi de la normo. <section end="Normo"/> <section begin="Normala"/>'''Normala'''. Koforma al la normo. <section end="Normala"/> <section begin="Nostalgio"/>'''Nostalgio'''. Melankolio, kaŭzita de sopiro revidi la patrolandon. <section end="Nostalgio"/> <section begin="Noti"/>'''Noti'''. Skribi mallongan resumon, por ne forgesi. '''Noto'''. Mallonga resumo, por ne forgesi. '''Notlibro'''. Malgranda poŝlibro, en kiu oni enskribas notojn. Komparu: '''{{VdE|Signo}}'''. <section end="Noti"/> <section begin="Notario"/>'''Notario'''. Ŝtata oficisto, kiu konservas kaj redaktas aktojn, kontraktojn, atestas la aŭtentikecon, k. t. p. <section end="Notario"/> <section begin="Nova"/>'''Nova'''. Ĵus farita, ĵus aperinta, ankoraŭ ne uzita, malmulte uzita, antaŭe ne konata: nova vesto, nova libro, nova kontinento. '''Novaĵo'''. Nova objekto, nova sciigo: Kara amiko, jam de longe mi ne havis novaĵojn de vi. '''Noveco'''. Eco de tio, kio estas nova: La noveco de la afero devigas nin esti singardaj. '''Malnova'''. Antaŭ longe farita, aperinta; multe uzita; de longe konata: malnova ĉapelo, malnova verko, malnova mondo. Komparu: '''{{VdE|Juna}}''', '''{{VdE|Freŝa|freŝa}}'''. <section end="Nova"/> <section begin="Novelo"/>'''Novelo'''. Mallonga literatura verko, skizanta per karakterizaj trajtoj fakton de la vivo, econ de karaktero: « Diversaĵoj » de Lallemant kaj Beau estas kolekto de noveloj tradukitaj el la franca lingvo. <section end="Novelo"/> <section begin="Novembro"/>'''Novembro'''. 11-a, antaŭlasta monato de la jaro. <section end="Novembro"/> <section begin="Novico"/>'''Novico'''. - 1. Persono, restanta en monaĥejo, por pasigi tie la tempon de la provo. - 2. Homo ankoraŭ nesperta en profesio, en okupo. '''Noviceco'''. Stato de tiu, kiu estas novico.<section end="Novico"/><noinclude><references/></noinclude> fn13rza1fed554mi5m1h75xam2aualj Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/114 104 40806 118788 2026-05-21T01:49:18Z Castelobranco 7 /* Ne provlegita */ +1 118788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Oceano"/>'''Oceano'''. Granda akvujo de sala akvo, kiu kovras la pli grandan parton de la tera supraĵo: la Norda Glacia Oceano. <section end="Oceano"/> <section begin="Odo"/>'''Odo'''. Lirika versaĵo, solene kantanta gravan fakton. <section end="Odo"/> <section begin="Odoro"/>'''Odoro'''. Tio, kio ekscitas la flarsenton: odoro de peĉo, odoro de rozo. '''Odori'''. Havi, disvastigi odoron. '''Bonodoro'''. Agrabla, bela odoro. '''Bonodori'''. Havi, eligi agrablan, belan odoron. '''Malbonodoro'''. Malagrabla, malbela odoro. '''Malbonodori'''. Havi, eligi malagrablan, malbelan odoron. <section end="Odoro"/> <section begin="Ofendi"/>'''Ofendi'''. Montri malrespekton, malestimon al iu per agoj aŭ vortoj. <section end="Ofendi"/> <section begin="Oferi"/>'''Oferi - 1'''. Donaci al diaĵo ion, kiel signon de danko, adoro, pento: Abrahamo volis oferi sian filon Izaakon. - 2. Doni ion multvaloran, sin senigi de io multvalora, por utilo de aliaj: oferi sian tempon. '''Ofero'''. Dono, donaco de tiu, kiu oferas. '''Oferema'''. Kiu volonte oferas. '''Monofero'''. Mona ofero. <section end="Oferi"/> <section begin="Ofico"/>'''Ofico'''. Okupo en publika servado: ofico en regna banko. '''Oficisto'''. Homo, kiu havas oficon. '''Oficejo'''. Loko, kie oni plenumas oficon. Komparu: Metio, profesio, specialo. <section end="Ofico"/> <section begin="Oficiala"/>'''Oficiala'''. Publikigita, ordonita de registaro, de rajta povo: oficiala akto, oficiala gazeto. '''Oficiale'''. En oficiala maniero. <section end="Oficiala"/> <section begin="Oficiro"/>'''Oficiro'''. Militista estro, posedanta rangon almenaŭ de leŭtenanto. <section end="Oficiro"/> <section begin="Ofte"/>'''Ofte'''. Multe da fojoj unu post alia; kun multfojaj ripetoj: La komencantaj Esperantistoj ofte uzas la prepozicion « je ». '''Ofta'''. Ofte okazanta. '''Malofte'''. Malmulte da fojoj. '''Malofta'''. Okazanta malofte. '''Maloftaĵo'''. Afero, objekto malofta. <section end="Ofte"/> <section begin="Ogivo"/>'''Ogivo'''. Arkaĵo konsistanta el du arkoj, formantaj angulon. <section end="Ogivo"/> <section begin="Ok"/>'''Ok'''. 8, dufoje kvar. <section end="Ok"/> <section begin="Okazi"/>'''Okazi'''. Vere esti,vere fariĝi,sendepende de nia volo: La katastrofo okazis antaŭ cent jaroj. '''Okazo - 1'''. Tio, kio okazas, okazis. - 2. Feliĉa okazo, ebliganta fari ion: Mi ne havis okazon paroli esperante kun fremduloj. '''Okaza'''. okazas, bazita sur okazo: okaza eltrovo. <section end="Okazi"/> <section begin="Okcidento"/>'''Okcidento'''. - 1. Parto de la horizonto, kie la suno subiras. - 2. Parto de la terglobo, de lando, direktita al la okcidento. '''Okcidenta'''. De okcidento, estanta en la okcidento ; okcidenta vento, okcidenta lando. '''Okcidente'''. En la okcidento. <section end="Okcidento"/> <section begin="Okro"/>'''Okro (Ĥem'''.). Mineralo, konsistanta grandparte el ferhidroksido kaj uzata kiel farbo. <section end="Okro"/> <section begin="Okshofto"/>'''Okshofto'''. Mezuro de l’ fluidaĵoj (ĉirkaŭ 230 litr.). <section end="Okshofto"/> <section begin="Oksido"/>'''Oksido (Ĥem'''.). Kombinaĵo de l’ oksigeno kun elemento. <section end="Oksido"/> <section begin="Oksigeno"/>'''Oksigeno (Ĥem'''.). Ĥemia elemento; senkolora senodora gaso, ne brulanta, nepre necesa por la brulado kaj spirado, en miksaĵo kun la azoto ĝi formas la aeron, en komponaĵo kun la hidrogeno — la akvon (H20). <section end="Oksigeno"/> <section begin="Oksikoko"/>'''Oksikoko (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de l’ vakciniacoj kun ruĝaj beroj, uzataj por konfitaĵoj, siropoj (Oxycoccus palustris). <section end="Oksikoko"/> <section begin="Oktanto"/>'''Oktanto (Geom'''.). Okono de cirklo. <section end="Oktanto"/> <section begin="Oktavo"/>'''Oktavo'''. Muzika tono, konsistanta el duobla kvanto da vibroj, kompare kun alia tono, kaj tial perfekte harmonia kun ĝi. <section end="Oktavo"/> <section begin="Oktobro"/>'''Oktobro'''. Deka monato de la jaro. <section end="Oktobro"/> <section begin="Okulo"/>'''Okulo'''. Organo de la vidsento. '''Okula'''. De okulo, kiu koncernas la okulon. '''Okulisto'''. Okulkuracisto. '''Okulharoj'''. Haroj, kreskantaj ĉe la randoj de la palpebroj. '''Okulvitroj'''. Optikaj vitroj por ambaŭ okuloj, en kadro, per kiu oni fiksas ilin sur la nazo kaj sur la oreloj. <section end="Okulo"/> <section begin="Okulta"/>'''Okulta'''. Koncernanta misteran sciencon, fenomenon, ne klarigeblan per la konataj leĝoj de la naturo: La magio estas okulta scienco. <section end="Okulta"/> <section begin="Okupi"/>'''Okupi'''. Plenigi spacon aŭ tempon: La libroj okupas la tutan skribotablon. La familio okupis du loĝiojn. La raporto okupis tri horojn. - 2. Preni, kiel sian posedaĵon: La malamikoj okupis la urbon. '''Okupo'''. Tio, kio okupas: havi nenian okupon. Komparu: Metio, ofico, profesio, specialo. <section end="Okupi"/> <section begin="Okzalo"/>'''Okzalo (Bot'''.). Multjara herbo el la familio de l’ poligonacoj, kun acidaj folioj, uzataj por supo (Rumex acetosa). <section end="Okzalo"/> <section begin="Ol"/>'''Ol'''. Partikulo, kuniganta la partojn de la komparo de l’ malegaleco: La bovo estas pli alta ol la kapro. La bovino havas aliajn kornojn, ol la bovo. <section end="Ol"/> <section begin="Oleo"/>'''Oleo'''. Grasa fluidaĵo, produktata el diversaj vegetaĵaj substancoj (lino, nuksoj) kaj el organoj de bestoj (baleno, foko). '''Olea'''. De oleo. '''Olei'''. Ŝmiri per oleo: olei maŝinon. <section end="Oleo"/> <section begin="Oleacoj"/>'''Oleacoj (Bot'''.). Familio dedukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj: frakseno, siringo. <section end="Oleacoj"/> <section begin="Oleandro"/>'''Oleandro (Bot'''.). Vegetaĵo kun mallarĝaj folioj kaj grandaj ruĝaj aŭ blankaj floroj, kulturata en ĉambroj kaj oranĝerioj. (Nerium oleander).<section end="Oleandro"/><noinclude><references/></noinclude> jzyehcxkh4rqanljemtvw02d8pax5sp 118908 118788 2026-05-21T03:59:10Z CasteloBot 76 *sintakso 118908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Oceano"/>'''Oceano'''. Granda akvujo de sala akvo, kiu kovras la pli grandan parton de la tera supraĵo : ''la Norda Glacia Oceano''. <section end="Oceano"/> <section begin="Odo"/>'''Odo'''. Lirika versaĵo, solene kantanta gravan fakton. <section end="Odo"/> <section begin="Odoro"/>'''Odoro'''. Tio, kio ekscitas la flarsenton : ''odoro de peĉo, odoro de rozo''. '''Odori'''. Havi, disvastigi odoron. '''Bonodoro'''. Agrabla, bela odoro. '''Bonodori'''. Havi, eligi agrablan, belan odoron. '''Malbonodoro'''. Malagrabla, malbela odoro. '''Malbonodori'''. Havi, eligi malagrablan, malbelan odoron. <section end="Odoro"/> <section begin="Ofendi"/>'''Ofendi'''. Montri malrespekton, malestimon al iu per agoj aŭ vortoj. <section end="Ofendi"/> <section begin="Oferi"/>'''Oferi - 1'''. Donaci al diaĵo ion, kiel signon de danko, adoro, pento : ''Abrahamo volis oferi sian filon Izaakon''. - 2. Doni ion multvaloran, sin senigi de io multvalora, por utilo de aliaj : ''oferi sian tempon''. '''Ofero'''. Dono, donaco de tiu, kiu oferas. '''Oferema'''. Kiu volonte oferas. '''Monofero'''. Mona ofero. <section end="Oferi"/> <section begin="Ofico"/>'''Ofico'''. Okupo en publika servado : ''ofico en regna banko''. '''Oficisto'''. Homo, kiu havas oficon. '''Oficejo'''. Loko, kie oni plenumas oficon. Komparu : ''Metio, profesio, specialo''. <section end="Ofico"/> <section begin="Oficiala"/>'''Oficiala'''. Publikigita, ordonita de registaro, de rajta povo : ''oficiala akto, oficiala gazeto''. '''Oficiale'''. En oficiala maniero. <section end="Oficiala"/> <section begin="Oficiro"/>'''Oficiro'''. Militista estro, posedanta rangon almenaŭ de leŭtenanto. <section end="Oficiro"/> <section begin="Ofte"/>'''Ofte'''. Multe da fojoj unu post alia; kun multfojaj ripetoj : ''La komencantaj Esperantistoj ofte uzas la prepozicion « je »''. '''Ofta'''. Ofte okazanta. '''Malofte'''. Malmulte da fojoj. '''Malofta'''. Okazanta malofte. '''Maloftaĵo'''. Afero, objekto malofta. <section end="Ofte"/> <section begin="Ogivo"/>'''Ogivo'''. Arkaĵo konsistanta el du arkoj, formantaj angulon. <section end="Ogivo"/> <section begin="Ok"/>'''Ok'''. 8, dufoje kvar. <section end="Ok"/> <section begin="Okazi"/>'''Okazi'''. Vere esti,vere fariĝi,sendepende de nia volo : ''La katastrofo okazis antaŭ cent jaroj''. '''Okazo - 1'''. Tio, kio okazas, okazis. - 2. Feliĉa okazo, ebliganta fari ion : ''Mi ne havis okazon paroli esperante kun fremduloj''. '''Okaza'''. okazas, bazita sur okazo : ''okaza eltrovo''. <section end="Okazi"/> <section begin="Okcidento"/>'''Okcidento'''. - 1. Parto de la horizonto, kie la suno subiras. - 2. Parto de la terglobo, de lando, direktita al la okcidento. '''Okcidenta'''. De okcidento, estanta en la okcidento ; okcidenta vento, okcidenta lando. '''Okcidente'''. En la okcidento. <section end="Okcidento"/> <section begin="Okro"/>'''Okro ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Mineralo, konsistanta grandparte el ferhidroksido kaj uzata kiel farbo. <section end="Okro"/> <section begin="Okshofto"/>'''Okshofto'''. Mezuro de l’ fluidaĵoj ({{VdE-ml|ĉirkaŭ 230 litr}}.). <section end="Okshofto"/> <section begin="Oksido"/>'''Oksido ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Kombinaĵo de l’ oksigeno kun elemento. <section end="Oksido"/> <section begin="Oksigeno"/>'''Oksigeno ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Ĥemia elemento; senkolora senodora gaso, ne brulanta, nepre necesa por la brulado kaj spirado, en miksaĵo kun la azoto ĝi formas la aeron, en komponaĵo kun la hidrogeno — la akvon (''H20). <section end="Oksigeno"/> <section begin="Oksikoko"/>'''Oksikoko ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ vakciniacoj kun ruĝaj beroj, uzataj por konfitaĵoj, siropoj (''Oxycoccus palustris''). <section end="Oksikoko"/> <section begin="Oktanto"/>'''Oktanto ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Okono de cirklo. <section end="Oktanto"/> <section begin="Oktavo"/>'''Oktavo'''. Muzika tono, konsistanta el duobla kvanto da vibroj, kompare kun alia tono, kaj tial perfekte harmonia kun ĝi. <section end="Oktavo"/> <section begin="Oktobro"/>'''Oktobro'''. Deka monato de la jaro. <section end="Oktobro"/> <section begin="Okulo"/>'''Okulo'''. Organo de la vidsento. '''Okula'''. De okulo, kiu koncernas la okulon. '''Okulisto'''. Okulkuracisto. '''Okulharoj'''. Haroj, kreskantaj ĉe la randoj de la palpebroj. '''Okulvitroj'''. Optikaj vitroj por ambaŭ okuloj, en kadro, per kiu oni fiksas ilin sur la nazo kaj sur la oreloj. <section end="Okulo"/> <section begin="Okulta"/>'''Okulta'''. Koncernanta misteran sciencon, fenomenon, ne klarigeblan per la konataj leĝoj de la naturo : ''La magio estas okulta scienco''. <section end="Okulta"/> <section begin="Okupi"/>'''Okupi'''. Plenigi spacon aŭ tempon : ''La libroj okupas la tutan skribotablon''. La familio okupis du loĝiojn. La raporto okupis tri horojn. - 2. Preni, kiel sian posedaĵon : ''La malamikoj okupis la urbon''. '''Okupo'''. Tio, kio okupas : ''havi nenian okupon''. Komparu : ''Metio, ofico, profesio, specialo''. <section end="Okupi"/> <section begin="Okzalo"/>'''Okzalo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Multjara herbo el la familio de l’ poligonacoj, kun acidaj folioj, uzataj por supo (''Rumex acetosa''). <section end="Okzalo"/> <section begin="Ol"/>'''Ol'''. Partikulo, kuniganta la partojn de la komparo de l’ malegaleco : ''La bovo estas pli alta ol la kapro''. La bovino havas aliajn kornojn, ol la bovo. <section end="Ol"/> <section begin="Oleo"/>'''Oleo'''. Grasa fluidaĵo, produktata el diversaj vegetaĵaj substancoj (lino, nuksoj'') kaj el organoj de bestoj (baleno, foko''). '''Olea'''. De oleo. '''Olei'''. Ŝmiri per oleo : ''olei maŝinon''. <section end="Oleo"/> <section begin="Oleacoj"/>'''Oleacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio dedukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''frakseno, siringo''. <section end="Oleacoj"/> <section begin="Oleandro"/>'''Oleandro ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo kun mallarĝaj folioj kaj grandaj ruĝaj aŭ blankaj floroj, kulturata en ĉambroj kaj oranĝerioj. (''Nerium oleander'').<section end="Oleandro"/><noinclude><references/></noinclude> slnp6qknbxro5rlhzo62zdt619dweyo 118916 118908 2026-05-21T04:02:02Z CasteloBot 76 *sintakso 118916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Oceano"/>'''Oceano'''. Granda akvujo de sala akvo, kiu kovras la pli grandan parton de la tera supraĵo : ''la Norda Glacia Oceano''. <section end="Oceano"/> <section begin="Odo"/>'''Odo'''. Lirika versaĵo, solene kantanta gravan fakton. <section end="Odo"/> <section begin="Odoro"/>'''Odoro'''. Tio, kio ekscitas la flarsenton : ''odoro de peĉo, odoro de rozo''. '''Odori'''. Havi, disvastigi odoron. '''Bonodoro'''. Agrabla, bela odoro. '''Bonodori'''. Havi, eligi agrablan, belan odoron. '''Malbonodoro'''. Malagrabla, malbela odoro. '''Malbonodori'''. Havi, eligi malagrablan, malbelan odoron. <section end="Odoro"/> <section begin="Ofendi"/>'''Ofendi'''. Montri malrespekton, malestimon al iu per agoj aŭ vortoj. <section end="Ofendi"/> <section begin="Oferi"/>'''Oferi - 1'''. Donaci al diaĵo ion, kiel signon de danko, adoro, pento : ''Abrahamo volis oferi sian filon Izaakon''. - 2. Doni ion multvaloran, sin senigi de io multvalora, por utilo de aliaj : ''oferi sian tempon''. '''Ofero'''. Dono, donaco de tiu, kiu oferas. '''Oferema'''. Kiu volonte oferas. '''Monofero'''. Mona ofero. <section end="Oferi"/> <section begin="Ofico"/>'''Ofico'''. Okupo en publika servado : ''ofico en regna banko''. '''Oficisto'''. Homo, kiu havas oficon. '''Oficejo'''. Loko, kie oni plenumas oficon. Komparu : ''Metio, profesio, specialo''. <section end="Ofico"/> <section begin="Oficiala"/>'''Oficiala'''. Publikigita, ordonita de registaro, de rajta povo : ''oficiala akto, oficiala gazeto''. '''Oficiale'''. En oficiala maniero. <section end="Oficiala"/> <section begin="Oficiro"/>'''Oficiro'''. Militista estro, posedanta rangon almenaŭ de leŭtenanto. <section end="Oficiro"/> <section begin="Ofte"/>'''Ofte'''. Multe da fojoj unu post alia; kun multfojaj ripetoj : ''La komencantaj Esperantistoj ofte uzas la prepozicion « je »''. '''Ofta'''. Ofte okazanta. '''Malofte'''. Malmulte da fojoj. '''Malofta'''. Okazanta malofte. '''Maloftaĵo'''. Afero, objekto malofta. <section end="Ofte"/> <section begin="Ogivo"/>'''Ogivo'''. Arkaĵo konsistanta el du arkoj, formantaj angulon. <section end="Ogivo"/> <section begin="Ok"/>'''Ok'''. 8, dufoje kvar. <section end="Ok"/> <section begin="Okazi"/>'''Okazi'''. Vere esti,vere fariĝi,sendepende de nia volo : ''La katastrofo okazis antaŭ cent jaroj''. '''Okazo - 1'''. Tio, kio okazas, okazis. - 2. Feliĉa okazo, ebliganta fari ion : ''Mi ne havis okazon paroli esperante kun fremduloj''. '''Okaza'''. okazas, bazita sur okazo : ''okaza eltrovo''. <section end="Okazi"/> <section begin="Okcidento"/>'''Okcidento'''. - 1. Parto de la horizonto, kie la suno subiras. - 2. Parto de la terglobo, de lando, direktita al la okcidento. '''Okcidenta'''. De okcidento, estanta en la okcidento ; okcidenta vento, okcidenta lando. '''Okcidente'''. En la okcidento. <section end="Okcidento"/> <section begin="Okro"/>'''Okro ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Mineralo, konsistanta grandparte el ferhidroksido kaj uzata kiel farbo. <section end="Okro"/> <section begin="Okshofto"/>'''Okshofto'''. Mezuro de l’ fluidaĵoj ({{VdE-ml|ĉirkaŭ 230 litr}}.). <section end="Okshofto"/> <section begin="Oksido"/>'''Oksido ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kombinaĵo de l’ oksigeno kun elemento. <section end="Oksido"/> <section begin="Oksigeno"/>'''Oksigeno ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ĥemia elemento; senkolora senodora gaso, ne brulanta, nepre necesa por la brulado kaj spirado, en miksaĵo kun la azoto ĝi formas la aeron, en komponaĵo kun la hidrogeno — la akvon (''H20). <section end="Oksigeno"/> <section begin="Oksikoko"/>'''Oksikoko ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ vakciniacoj kun ruĝaj beroj, uzataj por konfitaĵoj, siropoj (''Oxycoccus palustris''). <section end="Oksikoko"/> <section begin="Oktanto"/>'''Oktanto ({{VdE-ml|Geom}}.). Okono de cirklo. <section end="Oktanto"/> <section begin="Oktavo"/>'''Oktavo'''. Muzika tono, konsistanta el duobla kvanto da vibroj, kompare kun alia tono, kaj tial perfekte harmonia kun ĝi. <section end="Oktavo"/> <section begin="Oktobro"/>'''Oktobro'''. Deka monato de la jaro. <section end="Oktobro"/> <section begin="Okulo"/>'''Okulo'''. Organo de la vidsento. '''Okula'''. De okulo, kiu koncernas la okulon. '''Okulisto'''. Okulkuracisto. '''Okulharoj'''. Haroj, kreskantaj ĉe la randoj de la palpebroj. '''Okulvitroj'''. Optikaj vitroj por ambaŭ okuloj, en kadro, per kiu oni fiksas ilin sur la nazo kaj sur la oreloj. <section end="Okulo"/> <section begin="Okulta"/>'''Okulta'''. Koncernanta misteran sciencon, fenomenon, ne klarigeblan per la konataj leĝoj de la naturo : ''La magio estas okulta scienco''. <section end="Okulta"/> <section begin="Okupi"/>'''Okupi'''. Plenigi spacon aŭ tempon : ''La libroj okupas la tutan skribotablon''. La familio okupis du loĝiojn. La raporto okupis tri horojn. - 2. Preni, kiel sian posedaĵon : ''La malamikoj okupis la urbon''. '''Okupo'''. Tio, kio okupas : ''havi nenian okupon''. Komparu : ''Metio, ofico, profesio, specialo''. <section end="Okupi"/> <section begin="Okzalo"/>'''Okzalo ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la familio de l’ poligonacoj, kun acidaj folioj, uzataj por supo (''Rumex acetosa''). <section end="Okzalo"/> <section begin="Ol"/>'''Ol'''. Partikulo, kuniganta la partojn de la komparo de l’ malegaleco : ''La bovo estas pli alta ol la kapro''. La bovino havas aliajn kornojn, ol la bovo. <section end="Ol"/> <section begin="Oleo"/>'''Oleo'''. Grasa fluidaĵo, produktata el diversaj vegetaĵaj substancoj (lino, nuksoj'') kaj el organoj de bestoj (baleno, foko''). '''Olea'''. De oleo. '''Olei'''. Ŝmiri per oleo : ''olei maŝinon''. <section end="Oleo"/> <section begin="Oleacoj"/>'''Oleacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio dedukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''frakseno, siringo''. <section end="Oleacoj"/> <section begin="Oleandro"/>'''Oleandro ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo kun mallarĝaj folioj kaj grandaj ruĝaj aŭ blankaj floroj, kulturata en ĉambroj kaj oranĝerioj. (''Nerium oleander'').<section end="Oleandro"/><noinclude><references/></noinclude> kz8qlzxrn61of7ecbd90pk88iiywhe5 118978 118916 2026-05-21T04:09:22Z CasteloBot 76 *sintakso 118978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Oceano"/>'''Oceano'''. Granda akvujo de sala akvo, kiu kovras la pli grandan parton de la tera supraĵo : ''la Norda Glacia Oceano''. <section end="Oceano"/> <section begin="Odo"/>'''Odo'''. Lirika versaĵo, solene kantanta gravan fakton. <section end="Odo"/> <section begin="Odoro"/>'''Odoro'''. Tio, kio ekscitas la flarsenton : ''odoro de peĉo, odoro de rozo''. '''Odori'''. Havi, disvastigi odoron. '''Bonodoro'''. Agrabla, bela odoro. '''Bonodori'''. Havi, eligi agrablan, belan odoron. '''Malbonodoro'''. Malagrabla, malbela odoro. '''Malbonodori'''. Havi, eligi malagrablan, malbelan odoron. <section end="Odoro"/> <section begin="Ofendi"/>'''Ofendi'''. Montri malrespekton, malestimon al iu per agoj aŭ vortoj. <section end="Ofendi"/> <section begin="Oferi"/>'''Oferi - 1'''. Donaci al diaĵo ion, kiel signon de danko, adoro, pento : ''Abrahamo volis oferi sian filon Izaakon''. - 2. Doni ion multvaloran, sin senigi de io multvalora, por utilo de aliaj : ''oferi sian tempon''. '''Ofero'''. Dono, donaco de tiu, kiu oferas. '''Oferema'''. Kiu volonte oferas. '''Monofero'''. Mona ofero. <section end="Oferi"/> <section begin="Ofico"/>'''Ofico'''. Okupo en publika servado : ''ofico en regna banko''. '''Oficisto'''. Homo, kiu havas oficon. '''Oficejo'''. Loko, kie oni plenumas oficon. Komparu : ''Metio, profesio, specialo''. <section end="Ofico"/> <section begin="Oficiala"/>'''Oficiala'''. Publikigita, ordonita de registaro, de rajta povo : ''oficiala akto, oficiala gazeto''. '''Oficiale'''. En oficiala maniero. <section end="Oficiala"/> <section begin="Oficiro"/>'''Oficiro'''. Militista estro, posedanta rangon almenaŭ de leŭtenanto. <section end="Oficiro"/> <section begin="Ofte"/>'''Ofte'''. Multe da fojoj unu post alia; kun multfojaj ripetoj : ''La komencantaj Esperantistoj ofte uzas la prepozicion « je »''. '''Ofta'''. Ofte okazanta. '''Malofte'''. Malmulte da fojoj. '''Malofta'''. Okazanta malofte. '''Maloftaĵo'''. Afero, objekto malofta. <section end="Ofte"/> <section begin="Ogivo"/>'''Ogivo'''. Arkaĵo konsistanta el du arkoj, formantaj angulon. <section end="Ogivo"/> <section begin="Ok"/>'''Ok'''. 8, dufoje kvar. <section end="Ok"/> <section begin="Okazi"/>'''Okazi'''. Vere esti,vere fariĝi,sendepende de nia volo : ''La katastrofo okazis antaŭ cent jaroj''. '''Okazo - 1'''. Tio, kio okazas, okazis. - 2. Feliĉa okazo, ebliganta fari ion : ''Mi ne havis okazon paroli esperante kun fremduloj''. '''Okaza'''. okazas, bazita sur okazo : ''okaza eltrovo''. <section end="Okazi"/> <section begin="Okcidento"/>'''Okcidento'''. - 1. Parto de la horizonto, kie la suno subiras. - 2. Parto de la terglobo, de lando, direktita al la okcidento. '''Okcidenta'''. De okcidento, estanta en la okcidento ; okcidenta vento, okcidenta lando. '''Okcidente'''. En la okcidento. <section end="Okcidento"/> <section begin="Okro"/>'''Okro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Mineralo, konsistanta grandparte el ferhidroksido kaj uzata kiel farbo. <section end="Okro"/> <section begin="Okshofto"/>'''Okshofto'''. Mezuro de l’ fluidaĵoj ({{VdE-ml|ĉirkaŭ 230 litr}}.). <section end="Okshofto"/> <section begin="Oksido"/>'''Oksido''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kombinaĵo de l’ oksigeno kun elemento. <section end="Oksido"/> <section begin="Oksigeno"/>'''Oksigeno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ĥemia elemento; senkolora senodora gaso, ne brulanta, nepre necesa por la brulado kaj spirado, en miksaĵo kun la azoto ĝi formas la aeron, en komponaĵo kun la hidrogeno — la akvon (H<sub>2</sub>O). <section end="Oksigeno"/> <section begin="Oksikoko"/>'''Oksikoko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ vakciniacoj kun ruĝaj beroj, uzataj por konfitaĵoj, siropoj (''Oxycoccus palustris''). <section end="Oksikoko"/> <section begin="Oktanto"/>'''Oktanto''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Okono de cirklo. <section end="Oktanto"/> <section begin="Oktavo"/>'''Oktavo'''. Muzika tono, konsistanta el duobla kvanto da vibroj, kompare kun alia tono, kaj tial perfekte harmonia kun ĝi. <section end="Oktavo"/> <section begin="Oktobro"/>'''Oktobro'''. Deka monato de la jaro. <section end="Oktobro"/> <section begin="Okulo"/>'''Okulo'''. Organo de la vidsento. '''Okula'''. De okulo, kiu koncernas la okulon. '''Okulisto'''. Okulkuracisto. '''Okulharoj'''. Haroj, kreskantaj ĉe la randoj de la palpebroj. '''Okulvitroj'''. Optikaj vitroj por ambaŭ okuloj, en kadro, per kiu oni fiksas ilin sur la nazo kaj sur la oreloj. <section end="Okulo"/> <section begin="Okulta"/>'''Okulta'''. Koncernanta misteran sciencon, fenomenon, ne klarigeblan per la konataj leĝoj de la naturo : ''La magio estas okulta scienco''. <section end="Okulta"/> <section begin="Okupi"/>'''Okupi'''. Plenigi spacon aŭ tempon : ''La libroj okupas la tutan skribotablon''. La familio okupis du loĝiojn. La raporto okupis tri horojn. - 2. Preni, kiel sian posedaĵon : ''La malamikoj okupis la urbon''. '''Okupo'''. Tio, kio okupas : ''havi nenian okupon''. Komparu : ''Metio, ofico, profesio, specialo''. <section end="Okupi"/> <section begin="Okzalo"/>'''Okzalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la familio de l’ poligonacoj, kun acidaj folioj, uzataj por supo (''Rumex acetosa''). <section end="Okzalo"/> <section begin="Ol"/>'''Ol'''. Partikulo, kuniganta la partojn de la komparo de l’ malegaleco : ''La bovo estas pli alta ol la kapro''. La bovino havas aliajn kornojn, ol la bovo. <section end="Ol"/> <section begin="Oleo"/>'''Oleo'''. Grasa fluidaĵo, produktata el diversaj vegetaĵaj substancoj (lino, nuksoj'') kaj el organoj de bestoj (baleno, foko''). '''Olea'''. De oleo. '''Olei'''. Ŝmiri per oleo : ''olei maŝinon''. <section end="Oleo"/> <section begin="Oleacoj"/>'''Oleacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio dedukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''frakseno, siringo''. <section end="Oleacoj"/> <section begin="Oleandro"/>'''Oleandro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo kun mallarĝaj folioj kaj grandaj ruĝaj aŭ blankaj floroj, kulturata en ĉambroj kaj oranĝerioj. (''Nerium oleander'').<section end="Oleandro"/><noinclude><references/></noinclude> i345p144wg8xvh5ed1xd6hpm4t99bss Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/115 104 40807 118789 2026-05-21T02:01:50Z Castelobranco 7 +1 118789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Oligarĥio"/>'''Oligarĥio'''. Sistemo de regado, en kiu la povo apartenas al kelke da potencaj familioj. <section end="Oligarĥio"/> <section begin="Olivo"/>'''Olivo (Bot'''.). Frukto de l’ olivarbo. '''Olivarbo'''. Arbo el la familio de l’ oleacoj (Olea europaea). <section end="Olivo"/> <section begin="Omaro"/>'''Omaro (Zool'''.). Granda mara kankro el la vico de la dekpiedaj (Homarus vulgaris). <section end="Omaro"/> <section begin="Ombro"/>'''Ombro'''. – 1. Malhela bildo de lumigita objekto: ombro de kandelo sur muro - 2. Mallumo, malhela lumo en loko, kiun netravidebla objekto ŝirmas de la lumo: sidi en ombro de arboj. - 3. Spirito de mortinto. <section end="Ombro"/> <section begin="Ombrelo"/>'''Ombrelo'''. Portebla ŝirmilo kontraŭ la suno kaj pluvo, konsistanta ei bastono tenilo kaj ŝtofo, streĉita sur vergoj. <section end="Ombrelo"/> <section begin="Omnibuso"/>'''Omnibuso'''. Kovrita publika veturilo. <section end="Omnibuso"/> <section begin="-On"/>'''-On'''. Sufikso por derivi nombrajn nomojn, kiuj prezentas parton de ia nombro de l’ radiko: duono, triono. <section end="-On"/> <section begin="Ondo"/>'''Ondo'''. Leviĝo kaj malleviĝo sur la supraĵo de moviĝanta fluidaĵo: la ondoj de la maro. '''Ondi'''. Leviĝi kaj malleviĝi kiel ondo. '''Ondoforma, ondolinia'''. Havanta formon de ondo. <section end="Ondo"/> <section begin="Oni"/>'''Oni'''. Persona nedifinita pronomo: Vintre oni portas peltojn. <section end="Oni"/> <section begin="Onikso"/>'''Onikso'''. Speco de agato, konsistanta el paralelaj helaj kaj malhelaj tavoloj. <section end="Onikso"/> <section begin="Onklo"/>'''Onklo'''. Frato de la patro aŭ de la patrino. '''Onklino'''. Fratino de la patro aŭ de la patrino; edzino de la onklo. <section end="Onklo"/> <section begin="Onobriko"/>'''Onobriko (Bot'''.). Alta herbo el la familio de l’ fabacoj (Onobrychis sativa). <section end="Onobriko"/> <section begin="-Ont"/>'''Ont'''. Finiĝo de la aktiva participo de la tempo estonta (de l’ tempo, kiu venos). <section end="-Ont"/> <section begin="Ontologio"/>'''Ontologio'''. Parto de la metafiziko pri la ekzisto. <section end="Ontologio"/> <section begin="-Op"/>'''Op'''. Sufikso por derivi nombrajn nomojn, kun la signifo kelke kune: Ni venos al vi triope. <section end="-Op"/> <section begin="Opalo"/>'''Opalo'''. Speco de siliko, formanta lakte blankan ŝtonon kun varikoloraj rebriloj. <section end="Opalo"/> <section begin="Opero"/>'''Opero'''. Dramo, en kiu la aktoroj ne parolas, sed kantas kun la akompano de orkestro. '''Opera'''. De opero, koncernanta operon: opera trupo, opera spektaklo. <section end="Opero"/> <section begin="Operacio"/>'''Operacio'''. Meĥanika kuraca procedo, farata per la manoj aŭ instrumentoj. <section end="Operacio"/> <section begin="Opio"/>'''Opio'''. Suko de diversaj specoj de l’ Papavo; tre forta narkota rimedo. <section end="Opio"/> <section begin="Opinii"/>'''Opinii'''. Kredi ion vera, bazante sin sur konkludoj, kiuj sufiĉas nur al la persono, kiu faras ilin. '''Opinio'''. Kredo de tiu, kiu opinias. <section end="Opinii"/> <section begin="Oportuna"/>'''Oportuna'''. Facile uzebla: oportuna tenilo. '''Oportuneco'''. Eco de tio kio estas oportuna. '''Oportune'''. En oportuna maniero. Komparu: Komforta, praktika. <section end="Oportuna"/> <section begin="Opozicio"/>'''Opozicio'''. Kontraŭstaro en parlamento, en publika kunsido de societo aŭ kompanio kontraŭ la agoj aŭ proponoj de la registaro aŭ estraro. <section end="Opozicio"/> <section begin="Optativo"/>'''Optativo'''. Gramatika formo de la verbo por montri volon, deziron: Feliĉa estu por ni la Nova Jaro! <section end="Optativo"/> <section begin="Optiko"/>'''Optiko'''. Parto de la fiziko pri la lumo. '''Optika'''. Kiu koncernas la optikon. <section end="Optiko"/> <section begin="Optimismo"/>'''Optimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da feliĉo, ol da malfeliĉo. <section end="Optimismo"/> <section begin="Optimisto"/>'''Optimisto'''. Adepto de la optimismo. <section end="Optimisto"/> <section begin="Oro"/>'''Oro (Ĥem'''.). Au. Multvalora metalo de flava koloro: Ne ĉio estas oro, kio brilas. '''Ora'''. El oro. '''Ori'''. Kovri per maldika tavolo de oro: orita braceleto. <section end="Oro"/> <section begin="Orakolo"/>'''Orakolo'''. Resporido, kiun laŭ la opinio de la idolanoj la dioj donas al la demandoj, kun kiuj oni sin turnas al ili: la orakolo de Delfoj. <section end="Orakolo"/> <section begin="Orangutango"/>'''Orangutango (Zool'''.). Simio el la familio de l' homosimilaj (Simia satyrus). <section end="Orangutango"/> <section begin="Oranĝo"/>'''Oranĝo (Bot'''.). Frukto de l’ oranĝujo. '''Oranĝujo'''. Arbo el la familio de l’ aŭrantiacoj kun dolĉaj sukplenaj fruktoj (Citrurn aurantium dulce). <section end="Oranĝo"/> <section begin="Oranĝerio"/>'''Oranĝerio'''. Varmigejo por konservi oranĝarbojn dum la vintro. <section end="Oranĝerio"/> <section begin="Oratoro"/>'''Oratoro'''. Homo, kiu parolas en publika kunveno. <section end="Oratoro"/> <section begin="Oratorio"/>'''Oratorio'''. Muzika dramo, kies temo estas ĉerpita ei la Biblio. <section end="Oratorio"/> <section begin="Ordo"/>'''Ordo'''. - 1. Sistemo, laŭ kiu la objektoj sekvas unu alian: alfabeta ordo, kronologia ordo. - 2. Regula, oportuna dismeto de objektoj: ordo en ĉambro. '''Orda'''. Aranĝita, dismetita laŭ ordo. '''Ordamo'''. Amo de la ordo. '''Ordama'''. Amanta la ordon. '''Ordigi'''. Dismeti, aranĝi laŭ ordo. '''Malordo'''. Manko de ordo. '''Malordigi'''. Neniigi ordon. '''Reordigi'''. Dismeti laŭ la antaŭa ordo. <section end="Ordo"/> <section begin="Ordeno"/>'''Ordeno'''. Honora signo en formo de stelo aŭ kruco sur rubando, donacata de papo aŭ regnestro.<section end="Ordeno"/><noinclude><references/></noinclude> 50qie4lym6kgolmks4hi20o5kzs97r4 118909 118789 2026-05-21T03:59:10Z CasteloBot 76 *sintakso 118909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Oligarĥio"/>'''Oligarĥio'''. Sistemo de regado, en kiu la povo apartenas al kelke da potencaj familioj. <section end="Oligarĥio"/> <section begin="Olivo"/>'''Olivo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Frukto de l’ olivarbo. '''Olivarbo'''. Arbo el la familio de l’ oleacoj (''Olea europaea''). <section end="Olivo"/> <section begin="Omaro"/>'''Omaro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Granda mara kankro el la vico de la dekpiedaj (''Homarus vulgaris''). <section end="Omaro"/> <section begin="Ombro"/>'''Ombro'''. – 1. Malhela bildo de lumigita objekto : ''ombro de kandelo sur muro - 2''. Mallumo, malhela lumo en loko, kiun netravidebla objekto ŝirmas de la lumo : ''sidi en ombro de arboj''. - 3. Spirito de mortinto. <section end="Ombro"/> <section begin="Ombrelo"/>'''Ombrelo'''. Portebla ŝirmilo kontraŭ la suno kaj pluvo, konsistanta ei bastono tenilo kaj ŝtofo, streĉita sur vergoj. <section end="Ombrelo"/> <section begin="Omnibuso"/>'''Omnibuso'''. Kovrita publika veturilo. <section end="Omnibuso"/> <section begin="-On"/>'''-On'''. Sufikso por derivi nombrajn nomojn, kiuj prezentas parton de ia nombro de l’ radiko : ''duono, triono''. <section end="-On"/> <section begin="Ondo"/>'''Ondo'''. Leviĝo kaj malleviĝo sur la supraĵo de moviĝanta fluidaĵo : ''la ondoj de la maro''. '''Ondi'''. Leviĝi kaj malleviĝi kiel ondo. '''Ondoforma, ondolinia'''. Havanta formon de ondo. <section end="Ondo"/> <section begin="Oni"/>'''Oni'''. Persona nedifinita pronomo : ''Vintre oni portas peltojn''. <section end="Oni"/> <section begin="Onikso"/>'''Onikso'''. Speco de agato, konsistanta el paralelaj helaj kaj malhelaj tavoloj. <section end="Onikso"/> <section begin="Onklo"/>'''Onklo'''. Frato de la patro aŭ de la patrino. '''Onklino'''. Fratino de la patro aŭ de la patrino; edzino de la onklo. <section end="Onklo"/> <section begin="Onobriko"/>'''Onobriko ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Alta herbo el la familio de l’ fabacoj (''Onobrychis sativa''). <section end="Onobriko"/> <section begin="-Ont"/>'''Ont'''. Finiĝo de la aktiva participo de la tempo estonta (de l’ tempo, kiu venos''). <section end="-Ont"/> <section begin="Ontologio"/>'''Ontologio'''. Parto de la metafiziko pri la ekzisto. <section end="Ontologio"/> <section begin="-Op"/>'''Op'''. Sufikso por derivi nombrajn nomojn, kun la signifo kelke kune : ''Ni venos al vi triope''. <section end="-Op"/> <section begin="Opalo"/>'''Opalo'''. Speco de siliko, formanta lakte blankan ŝtonon kun varikoloraj rebriloj. <section end="Opalo"/> <section begin="Opero"/>'''Opero'''. Dramo, en kiu la aktoroj ne parolas, sed kantas kun la akompano de orkestro. '''Opera'''. De opero, koncernanta operon : ''opera trupo, opera spektaklo''. <section end="Opero"/> <section begin="Operacio"/>'''Operacio'''. Meĥanika kuraca procedo, farata per la manoj aŭ instrumentoj. <section end="Operacio"/> <section begin="Opio"/>'''Opio'''. Suko de diversaj specoj de l’ Papavo; tre forta narkota rimedo. <section end="Opio"/> <section begin="Opinii"/>'''Opinii'''. Kredi ion vera, bazante sin sur konkludoj, kiuj sufiĉas nur al la persono, kiu faras ilin. '''Opinio'''. Kredo de tiu, kiu opinias. <section end="Opinii"/> <section begin="Oportuna"/>'''Oportuna'''. Facile uzebla : ''oportuna tenilo''. '''Oportuneco'''. Eco de tio kio estas oportuna. '''Oportune'''. En oportuna maniero. Komparu : ''Komforta, praktika''. <section end="Oportuna"/> <section begin="Opozicio"/>'''Opozicio'''. Kontraŭstaro en parlamento, en publika kunsido de societo aŭ kompanio kontraŭ la agoj aŭ proponoj de la registaro aŭ estraro. <section end="Opozicio"/> <section begin="Optativo"/>'''Optativo'''. Gramatika formo de la verbo por montri volon, deziron : ''Feliĉa estu por ni la Nova Jaro! <section end="Optativo"/> <section begin="Optiko"/>'''Optiko'''''. Parto de la fiziko pri la lumo. '''Optika'''. Kiu koncernas la optikon. <section end="Optiko"/> <section begin="Optimismo"/>'''Optimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da feliĉo, ol da malfeliĉo. <section end="Optimismo"/> <section begin="Optimisto"/>'''Optimisto'''. Adepto de la optimismo. <section end="Optimisto"/> <section begin="Oro"/>'''Oro ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Au. Multvalora metalo de flava koloro : ''Ne ĉio estas oro, kio brilas''. '''Ora'''. El oro. '''Ori'''. Kovri per maldika tavolo de oro : ''orita braceleto''. <section end="Oro"/> <section begin="Orakolo"/>'''Orakolo'''. Resporido, kiun laŭ la opinio de la idolanoj la dioj donas al la demandoj, kun kiuj oni sin turnas al ili : ''la orakolo de Delfoj''. <section end="Orakolo"/> <section begin="Orangutango"/>'''Orangutango ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Simio el la familio de l' homosimilaj (''Simia satyrus''). <section end="Orangutango"/> <section begin="Oranĝo"/>'''Oranĝo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Frukto de l’ oranĝujo. '''Oranĝujo'''. Arbo el la familio de l’ aŭrantiacoj kun dolĉaj sukplenaj fruktoj (''Citrurn aurantium dulce''). <section end="Oranĝo"/> <section begin="Oranĝerio"/>'''Oranĝerio'''. Varmigejo por konservi oranĝarbojn dum la vintro. <section end="Oranĝerio"/> <section begin="Oratoro"/>'''Oratoro'''. Homo, kiu parolas en publika kunveno. <section end="Oratoro"/> <section begin="Oratorio"/>'''Oratorio'''. Muzika dramo, kies temo estas ĉerpita ei la Biblio. <section end="Oratorio"/> <section begin="Ordo"/>'''Ordo'''. - 1. Sistemo, laŭ kiu la objektoj sekvas unu alian : ''alfabeta ordo, kronologia ordo''. - 2. Regula, oportuna dismeto de objektoj : ''ordo en ĉambro''. '''Orda'''. Aranĝita, dismetita laŭ ordo. '''Ordamo'''. Amo de la ordo. '''Ordama'''. Amanta la ordon. '''Ordigi'''. Dismeti, aranĝi laŭ ordo. '''Malordo'''. Manko de ordo. '''Malordigi'''. Neniigi ordon. '''Reordigi'''. Dismeti laŭ la antaŭa ordo. <section end="Ordo"/> <section begin="Ordeno"/>'''Ordeno'''. Honora signo en formo de stelo aŭ kruco sur rubando, donacata de papo aŭ regnestro.<section end="Ordeno"/><noinclude><references/></noinclude> 5jx2a8wo0b7y6idjcp715x6s57mzo63 118917 118909 2026-05-21T04:02:02Z CasteloBot 76 *sintakso 118917 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Oligarĥio"/>'''Oligarĥio'''. Sistemo de regado, en kiu la povo apartenas al kelke da potencaj familioj. <section end="Oligarĥio"/> <section begin="Olivo"/>'''Olivo ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ olivarbo. '''Olivarbo'''. Arbo el la familio de l’ oleacoj (''Olea europaea''). <section end="Olivo"/> <section begin="Omaro"/>'''Omaro ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda mara kankro el la vico de la dekpiedaj (''Homarus vulgaris''). <section end="Omaro"/> <section begin="Ombro"/>'''Ombro'''. – 1. Malhela bildo de lumigita objekto : ''ombro de kandelo sur muro - 2''. Mallumo, malhela lumo en loko, kiun netravidebla objekto ŝirmas de la lumo : ''sidi en ombro de arboj''. - 3. Spirito de mortinto. <section end="Ombro"/> <section begin="Ombrelo"/>'''Ombrelo'''. Portebla ŝirmilo kontraŭ la suno kaj pluvo, konsistanta ei bastono tenilo kaj ŝtofo, streĉita sur vergoj. <section end="Ombrelo"/> <section begin="Omnibuso"/>'''Omnibuso'''. Kovrita publika veturilo. <section end="Omnibuso"/> <section begin="-On"/>'''-On'''. Sufikso por derivi nombrajn nomojn, kiuj prezentas parton de ia nombro de l’ radiko : ''duono, triono''. <section end="-On"/> <section begin="Ondo"/>'''Ondo'''. Leviĝo kaj malleviĝo sur la supraĵo de moviĝanta fluidaĵo : ''la ondoj de la maro''. '''Ondi'''. Leviĝi kaj malleviĝi kiel ondo. '''Ondoforma, ondolinia'''. Havanta formon de ondo. <section end="Ondo"/> <section begin="Oni"/>'''Oni'''. Persona nedifinita pronomo : ''Vintre oni portas peltojn''. <section end="Oni"/> <section begin="Onikso"/>'''Onikso'''. Speco de agato, konsistanta el paralelaj helaj kaj malhelaj tavoloj. <section end="Onikso"/> <section begin="Onklo"/>'''Onklo'''. Frato de la patro aŭ de la patrino. '''Onklino'''. Fratino de la patro aŭ de la patrino; edzino de la onklo. <section end="Onklo"/> <section begin="Onobriko"/>'''Onobriko ({{VdE-ml|Bot}}.). Alta herbo el la familio de l’ fabacoj (''Onobrychis sativa''). <section end="Onobriko"/> <section begin="-Ont"/>'''Ont'''. Finiĝo de la aktiva participo de la tempo estonta (de l’ tempo, kiu venos''). <section end="-Ont"/> <section begin="Ontologio"/>'''Ontologio'''. Parto de la metafiziko pri la ekzisto. <section end="Ontologio"/> <section begin="-Op"/>'''Op'''. Sufikso por derivi nombrajn nomojn, kun la signifo kelke kune : ''Ni venos al vi triope''. <section end="-Op"/> <section begin="Opalo"/>'''Opalo'''. Speco de siliko, formanta lakte blankan ŝtonon kun varikoloraj rebriloj. <section end="Opalo"/> <section begin="Opero"/>'''Opero'''. Dramo, en kiu la aktoroj ne parolas, sed kantas kun la akompano de orkestro. '''Opera'''. De opero, koncernanta operon : ''opera trupo, opera spektaklo''. <section end="Opero"/> <section begin="Operacio"/>'''Operacio'''. Meĥanika kuraca procedo, farata per la manoj aŭ instrumentoj. <section end="Operacio"/> <section begin="Opio"/>'''Opio'''. Suko de diversaj specoj de l’ Papavo; tre forta narkota rimedo. <section end="Opio"/> <section begin="Opinii"/>'''Opinii'''. Kredi ion vera, bazante sin sur konkludoj, kiuj sufiĉas nur al la persono, kiu faras ilin. '''Opinio'''. Kredo de tiu, kiu opinias. <section end="Opinii"/> <section begin="Oportuna"/>'''Oportuna'''. Facile uzebla : ''oportuna tenilo''. '''Oportuneco'''. Eco de tio kio estas oportuna. '''Oportune'''. En oportuna maniero. Komparu : ''Komforta, praktika''. <section end="Oportuna"/> <section begin="Opozicio"/>'''Opozicio'''. Kontraŭstaro en parlamento, en publika kunsido de societo aŭ kompanio kontraŭ la agoj aŭ proponoj de la registaro aŭ estraro. <section end="Opozicio"/> <section begin="Optativo"/>'''Optativo'''. Gramatika formo de la verbo por montri volon, deziron : ''Feliĉa estu por ni la Nova Jaro! <section end="Optativo"/> <section begin="Optiko"/>'''Optiko'''''. Parto de la fiziko pri la lumo. '''Optika'''. Kiu koncernas la optikon. <section end="Optiko"/> <section begin="Optimismo"/>'''Optimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da feliĉo, ol da malfeliĉo. <section end="Optimismo"/> <section begin="Optimisto"/>'''Optimisto'''. Adepto de la optimismo. <section end="Optimisto"/> <section begin="Oro"/>'''Oro ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Au. Multvalora metalo de flava koloro : ''Ne ĉio estas oro, kio brilas''. '''Ora'''. El oro. '''Ori'''. Kovri per maldika tavolo de oro : ''orita braceleto''. <section end="Oro"/> <section begin="Orakolo"/>'''Orakolo'''. Resporido, kiun laŭ la opinio de la idolanoj la dioj donas al la demandoj, kun kiuj oni sin turnas al ili : ''la orakolo de Delfoj''. <section end="Orakolo"/> <section begin="Orangutango"/>'''Orangutango ({{VdE-ml|Zool}}.). Simio el la familio de l' homosimilaj (''Simia satyrus''). <section end="Orangutango"/> <section begin="Oranĝo"/>'''Oranĝo ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ oranĝujo. '''Oranĝujo'''. Arbo el la familio de l’ aŭrantiacoj kun dolĉaj sukplenaj fruktoj (''Citrurn aurantium dulce''). <section end="Oranĝo"/> <section begin="Oranĝerio"/>'''Oranĝerio'''. Varmigejo por konservi oranĝarbojn dum la vintro. <section end="Oranĝerio"/> <section begin="Oratoro"/>'''Oratoro'''. Homo, kiu parolas en publika kunveno. <section end="Oratoro"/> <section begin="Oratorio"/>'''Oratorio'''. Muzika dramo, kies temo estas ĉerpita ei la Biblio. <section end="Oratorio"/> <section begin="Ordo"/>'''Ordo'''. - 1. Sistemo, laŭ kiu la objektoj sekvas unu alian : ''alfabeta ordo, kronologia ordo''. - 2. Regula, oportuna dismeto de objektoj : ''ordo en ĉambro''. '''Orda'''. Aranĝita, dismetita laŭ ordo. '''Ordamo'''. Amo de la ordo. '''Ordama'''. Amanta la ordon. '''Ordigi'''. Dismeti, aranĝi laŭ ordo. '''Malordo'''. Manko de ordo. '''Malordigi'''. Neniigi ordon. '''Reordigi'''. Dismeti laŭ la antaŭa ordo. <section end="Ordo"/> <section begin="Ordeno"/>'''Ordeno'''. Honora signo en formo de stelo aŭ kruco sur rubando, donacata de papo aŭ regnestro.<section end="Ordeno"/><noinclude><references/></noinclude> it5pd7dz34l87exzd7imcfw0nbv9jgg 118979 118917 2026-05-21T04:11:28Z CasteloBot 76 *sintakso 118979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Oligarĥio"/>'''Oligarĥio'''. Sistemo de regado, en kiu la povo apartenas al kelke da potencaj familioj. <section end="Oligarĥio"/> <section begin="Olivo"/>'''Olivo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ olivarbo. '''Olivarbo'''. Arbo el la familio de l’ oleacoj (''Olea europaea''). <section end="Olivo"/> <section begin="Omaro"/>'''Omaro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda mara kankro el la vico de la dekpiedaj (''Homarus vulgaris''). <section end="Omaro"/> <section begin="Ombro"/>'''Ombro'''. – 1. Malhela bildo de lumigita objekto : ''ombro de kandelo sur muro - 2''. Mallumo, malhela lumo en loko, kiun netravidebla objekto ŝirmas de la lumo : ''sidi en ombro de arboj''. - 3. Spirito de mortinto. <section end="Ombro"/> <section begin="Ombrelo"/>'''Ombrelo'''. Portebla ŝirmilo kontraŭ la suno kaj pluvo, konsistanta ei bastono tenilo kaj ŝtofo, streĉita sur vergoj. <section end="Ombrelo"/> <section begin="Omnibuso"/>'''Omnibuso'''. Kovrita publika veturilo. <section end="Omnibuso"/> <section begin="-On"/>'''-On'''. Sufikso por derivi nombrajn nomojn, kiuj prezentas parton de ia nombro de l’ radiko : ''duono, triono''. <section end="-On"/> <section begin="Ondo"/>'''Ondo'''. Leviĝo kaj malleviĝo sur la supraĵo de moviĝanta fluidaĵo : ''la ondoj de la maro''. '''Ondi'''. Leviĝi kaj malleviĝi kiel ondo. '''Ondoforma, ondolinia'''. Havanta formon de ondo. <section end="Ondo"/> <section begin="Oni"/>'''Oni'''. Persona nedifinita pronomo : ''Vintre oni portas peltojn''. <section end="Oni"/> <section begin="Onikso"/>'''Onikso'''. Speco de agato, konsistanta el paralelaj helaj kaj malhelaj tavoloj. <section end="Onikso"/> <section begin="Onklo"/>'''Onklo'''. Frato de la patro aŭ de la patrino. '''Onklino'''. Fratino de la patro aŭ de la patrino; edzino de la onklo. <section end="Onklo"/> <section begin="Onobriko"/>'''Onobriko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Alta herbo el la familio de l’ fabacoj (''Onobrychis sativa''). <section end="Onobriko"/> <section begin="-Ont"/>'''Ont'''. Finiĝo de la aktiva participo de la tempo estonta (de l’ tempo, kiu venos''). <section end="-Ont"/> <section begin="Ontologio"/>'''Ontologio'''. Parto de la metafiziko pri la ekzisto. <section end="Ontologio"/> <section begin="-Op"/>'''Op'''. Sufikso por derivi nombrajn nomojn, kun la signifo kelke kune : ''Ni venos al vi triope''. <section end="-Op"/> <section begin="Opalo"/>'''Opalo'''. Speco de siliko, formanta lakte blankan ŝtonon kun varikoloraj rebriloj. <section end="Opalo"/> <section begin="Opero"/>'''Opero'''. Dramo, en kiu la aktoroj ne parolas, sed kantas kun la akompano de orkestro. '''Opera'''. De opero, koncernanta operon : ''opera trupo, opera spektaklo''. <section end="Opero"/> <section begin="Operacio"/>'''Operacio'''. Meĥanika kuraca procedo, farata per la manoj aŭ instrumentoj. <section end="Operacio"/> <section begin="Opio"/>'''Opio'''. Suko de diversaj specoj de l’ Papavo; tre forta narkota rimedo. <section end="Opio"/> <section begin="Opinii"/>'''Opinii'''. Kredi ion vera, bazante sin sur konkludoj, kiuj sufiĉas nur al la persono, kiu faras ilin. '''Opinio'''. Kredo de tiu, kiu opinias. <section end="Opinii"/> <section begin="Oportuna"/>'''Oportuna'''. Facile uzebla : ''oportuna tenilo''. '''Oportuneco'''. Eco de tio kio estas oportuna. '''Oportune'''. En oportuna maniero. Komparu : ''Komforta, praktika''. <section end="Oportuna"/> <section begin="Opozicio"/>'''Opozicio'''. Kontraŭstaro en parlamento, en publika kunsido de societo aŭ kompanio kontraŭ la agoj aŭ proponoj de la registaro aŭ estraro. <section end="Opozicio"/> <section begin="Optativo"/>'''Optativo'''. Gramatika formo de la verbo por montri volon, deziron : ''Feliĉa estu por ni la Nova Jaro! <section end="Optativo"/> <section begin="Optiko"/>'''Optiko'''. Parto de la fiziko pri la lumo. '''Optika'''. Kiu koncernas la optikon. <section end="Optiko"/> <section begin="Optimismo"/>'''Optimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da feliĉo, ol da malfeliĉo. <section end="Optimismo"/> <section begin="Optimisto"/>'''Optimisto'''. Adepto de la optimismo. <section end="Optimisto"/> <section begin="Oro"/>'''Oro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Au. Multvalora metalo de flava koloro : ''Ne ĉio estas oro, kio brilas''. '''Ora'''. El oro. '''Ori'''. Kovri per maldika tavolo de oro : ''orita braceleto''. <section end="Oro"/> <section begin="Orakolo"/>'''Orakolo'''. Resporido, kiun laŭ la opinio de la idolanoj la dioj donas al la demandoj, kun kiuj oni sin turnas al ili : ''la orakolo de Delfoj''. <section end="Orakolo"/> <section begin="Orangutango"/>'''Orangutango''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Simio el la familio de l' homosimilaj (''Simia satyrus''). <section end="Orangutango"/> <section begin="Oranĝo"/>'''Oranĝo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ oranĝujo. '''Oranĝujo'''. Arbo el la familio de l’ aŭrantiacoj kun dolĉaj sukplenaj fruktoj (''Citrurn aurantium dulce''). <section end="Oranĝo"/> <section begin="Oranĝerio"/>'''Oranĝerio'''. Varmigejo por konservi oranĝarbojn dum la vintro. <section end="Oranĝerio"/> <section begin="Oratoro"/>'''Oratoro'''. Homo, kiu parolas en publika kunveno. <section end="Oratoro"/> <section begin="Oratorio"/>'''Oratorio'''. Muzika dramo, kies temo estas ĉerpita ei la Biblio. <section end="Oratorio"/> <section begin="Ordo"/>'''Ordo'''. - 1. Sistemo, laŭ kiu la objektoj sekvas unu alian : ''alfabeta ordo, kronologia ordo''. - 2. Regula, oportuna dismeto de objektoj : ''ordo en ĉambro''. '''Orda'''. Aranĝita, dismetita laŭ ordo. '''Ordamo'''. Amo de la ordo. '''Ordama'''. Amanta la ordon. '''Ordigi'''. Dismeti, aranĝi laŭ ordo. '''Malordo'''. Manko de ordo. '''Malordigi'''. Neniigi ordon. '''Reordigi'''. Dismeti laŭ la antaŭa ordo. <section end="Ordo"/> <section begin="Ordeno"/>'''Ordeno'''. Honora signo en formo de stelo aŭ kruco sur rubando, donacata de papo aŭ regnestro.<section end="Ordeno"/><noinclude><references/></noinclude> jo0f997xo0d7531e2w2bobh8r69i5mb Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/116 104 40808 118790 2026-05-21T02:08:48Z Castelobranco 7 +1 118790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Ordinara"/>'''Ordinara'''. Ne diferencanta de la plimulto; ne diferencanta de ĉiutaga: ordinara vesto, ordinara manĝo. '''Ordinare'''. En ordinara maniero. '''Eksterordinara'''. Tute diferencanta de ordinara; malofta: eksterordinara kapablo. <section end="Ordinara"/> <section begin="Ordoni"/>'''Ordoni'''. Estre esprimi sian volon: ordoni al servisto, ordoni al filo. '''Ordono'''. Vortoj de tiu, kiu ordonas. Komparu: Postuli. <section end="Ordoni"/> <section begin="Orelo"/>'''Orelo (Anat'''.). Organo de la aŭdsento. '''Orelringo'''. Ringo, juvelo, portata en la oreloj, kiel ornamo. <section end="Orelo"/> <section begin="Orfo"/>'''Orfo'''. Knabo, perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfino'''. Knabino, perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfa'''. Perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfeco'''. Stato de la infano, kiu estas orfa. '''Orfejo'''. Rifuĝejo por la orfoj. <section end="Orfo"/> <section begin="Organo"/>'''Organo'''. – 1. Parto de la korpo de vivanta estaĵo, plenumanta funkcion necesan aŭ utilan por la vivo: La okulo estas la organo de la vidsento. - 2. Gazeto, reprezentanta partion aŭ societon: Oficiala Gazeto Esperantista estas la organo de la Lingva Komitato. <section end="Organo"/> <section begin="Organika"/>'''Organika (Ĥem'''.). Enhavanta, koncernanta la karbonon. <section end="Organika"/> <section begin="Organismo"/>'''Organismo'''. Tutaĵo de ia organoj, el kiuj konsistas vivanta estaĵo: la homa organismo. <section end="Organismo"/> <section begin="Organizi"/>'''Organizi'''. Aranĝi, ordigi, por ebligi la funkciadon: organizi societon. '''Organizo'''. Ordigo ebliganta la funkciadon. '''Reorganizi'''. Denove organizi, ŝanĝi la organizon. <section end="Organizi"/> <section begin="Orgeno"/>'''Orgeno'''. Granda blovinstrumento, uzata en la preĝejoj. '''Orgenisto'''. Muzikisto, ludanta la orgenon. <section end="Orgeno"/> <section begin="Orgio"/>'''Orgio'''. Diboĉa festeno. <section end="Orgio"/> <section begin="Oriento"/>'''Oriento'''. - 1. Parto de la horizonto kie la suno leviĝas. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la oriento. '''Orienta'''. De oriento, estanta en la oriento: orienta klimato, orienta stelo. '''Oriente'''. En la oriento. <section end="Oriento"/> <section begin="Orienti sin"/>'''Orienti sin'''. - 1. Klare ekscii, vidi, en kiu loko oni estas: sin orienti en fremda urbo. - 2. Klare kompreni la situacion kaj scii, kion oni devas fari: La prezidanto de la kunsido devas sin rapide orienti en la diskutata demando. <section end="Orienti sin"/> <section begin="Origino"/>'''Origino'''. Deveno: origino de la mondo, origino de nacio. <section end="Origino"/> <section begin="Originalo"/>'''Originalo'''. - 1. Primitiva manuskripto rilate al kopio. - 2. Teksto rilate al la traduko. - 3. Persono, kies portreton oni faras. - 4. Persono de stranga konduto' diferencanta de tiu de ordinara homo. '''Originala'''. De originalo, ne imitita, ne tradukita: originala verko. '''Originale'''. En originala maniero. '''Originaleco'''. Eco de tio, kio estas originala. <section end="Originalo"/> <section begin="Oriolo"/>'''Oriolo (Zool'''.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (Oriolus galbtila). <section end="Oriolo"/> <section begin="Orkestro"/>'''Orkestro'''. Aro de muzikistoj, ludantaj diversajn instrumentojn sub la direkto de unu ĉefo. <section end="Orkestro"/> <section begin="Orkidacoj"/>'''Orkidacoj (Bot'''.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj: orkideo, vanilo. <section end="Orkidacoj"/> <section begin="Orkideo"/>'''Orkideo (Bot'''.). Multjara herbo el la familio de l’ orkidacoj (Orchis). <section end="Orkideo"/> <section begin="Ornami"/>'''Ornami'''. Plibeligi per aldonaj objektoj: ornami tablon per floroj, ornami ĉambron per pentrajoj. '''Ornamaĵo'''. Ornamanta objekto. <section end="Ornami"/> <section begin="Ornato"/>'''Ornato'''. Supera vesto de l’ pastroj dum la diservo. <section end="Ornato"/> <section begin="Orografio"/>'''Orografio'''. Geografio pri la montoj. <section end="Orografio"/> <section begin="Ornitologio"/>'''Ornitologio'''. Parto de la zoologio pri la birdoj. <section end="Ornitologio"/> <section begin="Ortodoksa"/>'''Ortodoksa'''. Severe obeanta la principojn de religio, de tradicio. '''Ortodokse'''. En ortodoksa maniero. <section end="Ortodoksa"/> <section begin="Ortografio"/>'''Ortografio'''. Scienco senerare skribi la vortojn de lingvo. <section end="Ortografio"/> <section begin="Ortopedio"/>'''Ortopedio'''. Parto de la ĥirurgio pri la kuracado de la kripleco, pri la rektigo de membroj. <section end="Ortopedio"/> <section begin="-Os"/>'''-Os'''. Finiĝo de la tempo estonta de l’ aktivo: Morgaŭ estos bela vetero. <section end="-Os"/> <section begin="Oscedi"/>'''Oscedi'''. Nevole malfermi la buŝon de laciĝo aŭ enuo. '''Oscedo'''. Ago de tiu, kiu oscedas. <section end="Oscedi"/> <section begin="Osmio"/>'''Osmio (Ĥem'''.). Os. Ĥemia elemento, metalo, trovata en mineraloj, ordinare kun plateno. <section end="Osmio"/> <section begin="Osto"/>'''Osto'''. Malmola, kalkhava organo de la homa kaj besta organismo: makzelo, ripo. '''Osta'''. El osto. <section end="Osto"/> <section begin="Ostro"/>'''Ostro (Zool'''.). Manĝebla molusko el la klaso de l’ lamenobrankaj (Ostrea). <section end="Ostro"/> <section begin="Ostracismo"/>'''Ostracismo'''. Juĝo en la antikva Grekujo, kondamnanta al ekzilo civitanon, danĝeran por la ŝtato. <section end="Ostracismo"/> <section begin="-Ot"/>'''-Ot'''. Finiĝo de la pasiva participo de la estonta tempo. <section end="-Ot"/> <section begin="Ovo"/>'''Ovo'''. Korpo, produktata de la.in?Jrm diversaj klasoj de l’ bestoj, el kiu io» iĝas ido de la sama speco: ovo de birdo.<section end="Ovo"/><noinclude><references/></noinclude> sbd4anwarzg65oenejh8eiovmdhjj1p 118910 118790 2026-05-21T03:59:11Z CasteloBot 76 *sintakso 118910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Ordinara"/>'''Ordinara'''. Ne diferencanta de la plimulto; ne diferencanta de ĉiutaga : ''ordinara vesto, ordinara manĝo''. '''Ordinare'''. En ordinara maniero. '''Eksterordinara'''. Tute diferencanta de ordinara; malofta : ''eksterordinara kapablo''. <section end="Ordinara"/> <section begin="Ordoni"/>'''Ordoni'''. Estre esprimi sian volon : ''ordoni al servisto, ordoni al filo''. '''Ordono'''. Vortoj de tiu, kiu ordonas. Komparu : ''Postuli''. <section end="Ordoni"/> <section begin="Orelo"/>'''Orelo ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Organo de la aŭdsento. '''Orelringo'''. Ringo, juvelo, portata en la oreloj, kiel ornamo. <section end="Orelo"/> <section begin="Orfo"/>'''Orfo'''. Knabo, perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfino'''. Knabino, perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfa'''. Perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfeco'''. Stato de la infano, kiu estas orfa. '''Orfejo'''. Rifuĝejo por la orfoj. <section end="Orfo"/> <section begin="Organo"/>'''Organo'''. – 1. Parto de la korpo de vivanta estaĵo, plenumanta funkcion necesan aŭ utilan por la vivo : ''La okulo estas la organo de la vidsento''. - 2. Gazeto, reprezentanta partion aŭ societon : ''Oficiala Gazeto Esperantista estas la organo de la Lingva Komitato''. <section end="Organo"/> <section begin="Organika"/>'''Organika ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Enhavanta, koncernanta la karbonon. <section end="Organika"/> <section begin="Organismo"/>'''Organismo'''. Tutaĵo de ia organoj, el kiuj konsistas vivanta estaĵo : ''la homa organismo''. <section end="Organismo"/> <section begin="Organizi"/>'''Organizi'''. Aranĝi, ordigi, por ebligi la funkciadon : ''organizi societon''. '''Organizo'''. Ordigo ebliganta la funkciadon. '''Reorganizi'''. Denove organizi, ŝanĝi la organizon. <section end="Organizi"/> <section begin="Orgeno"/>'''Orgeno'''. Granda blovinstrumento, uzata en la preĝejoj. '''Orgenisto'''. Muzikisto, ludanta la orgenon. <section end="Orgeno"/> <section begin="Orgio"/>'''Orgio'''. Diboĉa festeno. <section end="Orgio"/> <section begin="Oriento"/>'''Oriento'''. - 1. Parto de la horizonto kie la suno leviĝas. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la oriento. '''Orienta'''. De oriento, estanta en la oriento : ''orienta klimato, orienta stelo''. '''Oriente'''. En la oriento. <section end="Oriento"/> <section begin="Orienti sin"/>'''Orienti sin'''. - 1. Klare ekscii, vidi, en kiu loko oni estas : ''sin orienti en fremda urbo''. - 2. Klare kompreni la situacion kaj scii, kion oni devas fari : ''La prezidanto de la kunsido devas sin rapide orienti en la diskutata demando''. <section end="Orienti sin"/> <section begin="Origino"/>'''Origino'''. Deveno : ''origino de la mondo, origino de nacio''. <section end="Origino"/> <section begin="Originalo"/>'''Originalo'''. - 1. Primitiva manuskripto rilate al kopio. - 2. Teksto rilate al la traduko. - 3. Persono, kies portreton oni faras. - 4. Persono de stranga konduto' diferencanta de tiu de ordinara homo. '''Originala'''. De originalo, ne imitita, ne tradukita : ''originala verko''. '''Originale'''. En originala maniero. '''Originaleco'''. Eco de tio, kio estas originala. <section end="Originalo"/> <section begin="Oriolo"/>'''Oriolo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Oriolus galbtila''). <section end="Oriolo"/> <section begin="Orkestro"/>'''Orkestro'''. Aro de muzikistoj, ludantaj diversajn instrumentojn sub la direkto de unu ĉefo. <section end="Orkestro"/> <section begin="Orkidacoj"/>'''Orkidacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj : ''orkideo, vanilo''. <section end="Orkidacoj"/> <section begin="Orkideo"/>'''Orkideo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Multjara herbo el la familio de l’ orkidacoj (''Orchis''). <section end="Orkideo"/> <section begin="Ornami"/>'''Ornami'''. Plibeligi per aldonaj objektoj : ''ornami tablon per floroj, ornami ĉambron per pentrajoj''. '''Ornamaĵo'''. Ornamanta objekto. <section end="Ornami"/> <section begin="Ornato"/>'''Ornato'''. Supera vesto de l’ pastroj dum la diservo. <section end="Ornato"/> <section begin="Orografio"/>'''Orografio'''. Geografio pri la montoj. <section end="Orografio"/> <section begin="Ornitologio"/>'''Ornitologio'''. Parto de la zoologio pri la birdoj. <section end="Ornitologio"/> <section begin="Ortodoksa"/>'''Ortodoksa'''. Severe obeanta la principojn de religio, de tradicio. '''Ortodokse'''. En ortodoksa maniero. <section end="Ortodoksa"/> <section begin="Ortografio"/>'''Ortografio'''. Scienco senerare skribi la vortojn de lingvo. <section end="Ortografio"/> <section begin="Ortopedio"/>'''Ortopedio'''. Parto de la ĥirurgio pri la kuracado de la kripleco, pri la rektigo de membroj. <section end="Ortopedio"/> <section begin="-Os"/>'''-Os'''. Finiĝo de la tempo estonta de l’ aktivo : ''Morgaŭ estos bela vetero''. <section end="-Os"/> <section begin="Oscedi"/>'''Oscedi'''. Nevole malfermi la buŝon de laciĝo aŭ enuo. '''Oscedo'''. Ago de tiu, kiu oscedas. <section end="Oscedi"/> <section begin="Osmio"/>'''Osmio ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Os. Ĥemia elemento, metalo, trovata en mineraloj, ordinare kun plateno. <section end="Osmio"/> <section begin="Osto"/>'''Osto'''. Malmola, kalkhava organo de la homa kaj besta organismo : ''makzelo, ripo''. '''Osta'''. El osto. <section end="Osto"/> <section begin="Ostro"/>'''Ostro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Manĝebla molusko el la klaso de l’ lamenobrankaj (''Ostrea''). <section end="Ostro"/> <section begin="Ostracismo"/>'''Ostracismo'''. Juĝo en la antikva Grekujo, kondamnanta al ekzilo civitanon, danĝeran por la ŝtato. <section end="Ostracismo"/> <section begin="-Ot"/>'''-Ot'''. Finiĝo de la pasiva participo de la estonta tempo. <section end="-Ot"/> <section begin="Ovo"/>'''Ovo'''. Korpo, produktata de la.in?Jrm diversaj klasoj de l’ bestoj, el kiu io» iĝas ido de la sama speco : ''ovo de birdo''.<section end="Ovo"/><noinclude><references/></noinclude> 4vxlmghbp6bfnrsevt7jbqk5vvicp7v 118918 118910 2026-05-21T04:02:03Z CasteloBot 76 *sintakso 118918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Ordinara"/>'''Ordinara'''. Ne diferencanta de la plimulto; ne diferencanta de ĉiutaga : ''ordinara vesto, ordinara manĝo''. '''Ordinare'''. En ordinara maniero. '''Eksterordinara'''. Tute diferencanta de ordinara; malofta : ''eksterordinara kapablo''. <section end="Ordinara"/> <section begin="Ordoni"/>'''Ordoni'''. Estre esprimi sian volon : ''ordoni al servisto, ordoni al filo''. '''Ordono'''. Vortoj de tiu, kiu ordonas. Komparu : ''Postuli''. <section end="Ordoni"/> <section begin="Orelo"/>'''Orelo ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo de la aŭdsento. '''Orelringo'''. Ringo, juvelo, portata en la oreloj, kiel ornamo. <section end="Orelo"/> <section begin="Orfo"/>'''Orfo'''. Knabo, perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfino'''. Knabino, perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfa'''. Perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfeco'''. Stato de la infano, kiu estas orfa. '''Orfejo'''. Rifuĝejo por la orfoj. <section end="Orfo"/> <section begin="Organo"/>'''Organo'''. – 1. Parto de la korpo de vivanta estaĵo, plenumanta funkcion necesan aŭ utilan por la vivo : ''La okulo estas la organo de la vidsento''. - 2. Gazeto, reprezentanta partion aŭ societon : ''Oficiala Gazeto Esperantista estas la organo de la Lingva Komitato''. <section end="Organo"/> <section begin="Organika"/>'''Organika ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Enhavanta, koncernanta la karbonon. <section end="Organika"/> <section begin="Organismo"/>'''Organismo'''. Tutaĵo de ia organoj, el kiuj konsistas vivanta estaĵo : ''la homa organismo''. <section end="Organismo"/> <section begin="Organizi"/>'''Organizi'''. Aranĝi, ordigi, por ebligi la funkciadon : ''organizi societon''. '''Organizo'''. Ordigo ebliganta la funkciadon. '''Reorganizi'''. Denove organizi, ŝanĝi la organizon. <section end="Organizi"/> <section begin="Orgeno"/>'''Orgeno'''. Granda blovinstrumento, uzata en la preĝejoj. '''Orgenisto'''. Muzikisto, ludanta la orgenon. <section end="Orgeno"/> <section begin="Orgio"/>'''Orgio'''. Diboĉa festeno. <section end="Orgio"/> <section begin="Oriento"/>'''Oriento'''. - 1. Parto de la horizonto kie la suno leviĝas. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la oriento. '''Orienta'''. De oriento, estanta en la oriento : ''orienta klimato, orienta stelo''. '''Oriente'''. En la oriento. <section end="Oriento"/> <section begin="Orienti sin"/>'''Orienti sin'''. - 1. Klare ekscii, vidi, en kiu loko oni estas : ''sin orienti en fremda urbo''. - 2. Klare kompreni la situacion kaj scii, kion oni devas fari : ''La prezidanto de la kunsido devas sin rapide orienti en la diskutata demando''. <section end="Orienti sin"/> <section begin="Origino"/>'''Origino'''. Deveno : ''origino de la mondo, origino de nacio''. <section end="Origino"/> <section begin="Originalo"/>'''Originalo'''. - 1. Primitiva manuskripto rilate al kopio. - 2. Teksto rilate al la traduko. - 3. Persono, kies portreton oni faras. - 4. Persono de stranga konduto' diferencanta de tiu de ordinara homo. '''Originala'''. De originalo, ne imitita, ne tradukita : ''originala verko''. '''Originale'''. En originala maniero. '''Originaleco'''. Eco de tio, kio estas originala. <section end="Originalo"/> <section begin="Oriolo"/>'''Oriolo ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Oriolus galbtila''). <section end="Oriolo"/> <section begin="Orkestro"/>'''Orkestro'''. Aro de muzikistoj, ludantaj diversajn instrumentojn sub la direkto de unu ĉefo. <section end="Orkestro"/> <section begin="Orkidacoj"/>'''Orkidacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj : ''orkideo, vanilo''. <section end="Orkidacoj"/> <section begin="Orkideo"/>'''Orkideo ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la familio de l’ orkidacoj (''Orchis''). <section end="Orkideo"/> <section begin="Ornami"/>'''Ornami'''. Plibeligi per aldonaj objektoj : ''ornami tablon per floroj, ornami ĉambron per pentrajoj''. '''Ornamaĵo'''. Ornamanta objekto. <section end="Ornami"/> <section begin="Ornato"/>'''Ornato'''. Supera vesto de l’ pastroj dum la diservo. <section end="Ornato"/> <section begin="Orografio"/>'''Orografio'''. Geografio pri la montoj. <section end="Orografio"/> <section begin="Ornitologio"/>'''Ornitologio'''. Parto de la zoologio pri la birdoj. <section end="Ornitologio"/> <section begin="Ortodoksa"/>'''Ortodoksa'''. Severe obeanta la principojn de religio, de tradicio. '''Ortodokse'''. En ortodoksa maniero. <section end="Ortodoksa"/> <section begin="Ortografio"/>'''Ortografio'''. Scienco senerare skribi la vortojn de lingvo. <section end="Ortografio"/> <section begin="Ortopedio"/>'''Ortopedio'''. Parto de la ĥirurgio pri la kuracado de la kripleco, pri la rektigo de membroj. <section end="Ortopedio"/> <section begin="-Os"/>'''-Os'''. Finiĝo de la tempo estonta de l’ aktivo : ''Morgaŭ estos bela vetero''. <section end="-Os"/> <section begin="Oscedi"/>'''Oscedi'''. Nevole malfermi la buŝon de laciĝo aŭ enuo. '''Oscedo'''. Ago de tiu, kiu oscedas. <section end="Oscedi"/> <section begin="Osmio"/>'''Osmio ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Os. Ĥemia elemento, metalo, trovata en mineraloj, ordinare kun plateno. <section end="Osmio"/> <section begin="Osto"/>'''Osto'''. Malmola, kalkhava organo de la homa kaj besta organismo : ''makzelo, ripo''. '''Osta'''. El osto. <section end="Osto"/> <section begin="Ostro"/>'''Ostro ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla molusko el la klaso de l’ lamenobrankaj (''Ostrea''). <section end="Ostro"/> <section begin="Ostracismo"/>'''Ostracismo'''. Juĝo en la antikva Grekujo, kondamnanta al ekzilo civitanon, danĝeran por la ŝtato. <section end="Ostracismo"/> <section begin="-Ot"/>'''-Ot'''. Finiĝo de la pasiva participo de la estonta tempo. <section end="-Ot"/> <section begin="Ovo"/>'''Ovo'''. Korpo, produktata de la.in?Jrm diversaj klasoj de l’ bestoj, el kiu io» iĝas ido de la sama speco : ''ovo de birdo''.<section end="Ovo"/><noinclude><references/></noinclude> b2qr75lpnzuussxkxynkqs0xhyyozyn 118980 118918 2026-05-21T04:15:31Z CasteloBot 76 *sintakso 118980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Ordinara"/>'''Ordinara'''. Ne diferencanta de la plimulto; ne diferencanta de ĉiutaga : ''ordinara vesto, ordinara manĝo''. '''Ordinare'''. En ordinara maniero. '''Eksterordinara'''. Tute diferencanta de ordinara; malofta : ''eksterordinara kapablo''. <section end="Ordinara"/> <section begin="Ordoni"/>'''Ordoni'''. Estre esprimi sian volon : ''ordoni al servisto, ordoni al filo''. '''Ordono'''. Vortoj de tiu, kiu ordonas. Komparu : ''Postuli''. <section end="Ordoni"/> <section begin="Orelo"/>'''Orelo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo de la aŭdsento. '''Orelringo'''. Ringo, juvelo, portata en la oreloj, kiel ornamo. <section end="Orelo"/> <section begin="Orfo"/>'''Orfo'''. Knabo, perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfino'''. Knabino, perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfa'''. Perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfeco'''. Stato de la infano, kiu estas orfa. '''Orfejo'''. Rifuĝejo por la orfoj. <section end="Orfo"/> <section begin="Organo"/>'''Organo'''. – 1. Parto de la korpo de vivanta estaĵo, plenumanta funkcion necesan aŭ utilan por la vivo : ''La okulo estas la organo de la vidsento''. - 2. Gazeto, reprezentanta partion aŭ societon : ''Oficiala Gazeto Esperantista estas la organo de la Lingva Komitato''. <section end="Organo"/> <section begin="Organika"/>'''Organika''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Enhavanta, koncernanta la karbonon. <section end="Organika"/> <section begin="Organismo"/>'''Organismo'''. Tutaĵo de ia organoj, el kiuj konsistas vivanta estaĵo : ''la homa organismo''. <section end="Organismo"/> <section begin="Organizi"/>'''Organizi'''. Aranĝi, ordigi, por ebligi la funkciadon : ''organizi societon''. '''Organizo'''. Ordigo ebliganta la funkciadon. '''Reorganizi'''. Denove organizi, ŝanĝi la organizon. <section end="Organizi"/> <section begin="Orgeno"/>'''Orgeno'''. Granda blovinstrumento, uzata en la preĝejoj. '''Orgenisto'''. Muzikisto, ludanta la orgenon. <section end="Orgeno"/> <section begin="Orgio"/>'''Orgio'''. Diboĉa festeno. <section end="Orgio"/> <section begin="Oriento"/>'''Oriento'''. - 1. Parto de la horizonto kie la suno leviĝas. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la oriento. '''Orienta'''. De oriento, estanta en la oriento : ''orienta klimato, orienta stelo''. '''Oriente'''. En la oriento. <section end="Oriento"/> <section begin="Orienti sin"/>'''Orienti sin'''. - 1. Klare ekscii, vidi, en kiu loko oni estas : ''sin orienti en fremda urbo''. - 2. Klare kompreni la situacion kaj scii, kion oni devas fari : ''La prezidanto de la kunsido devas sin rapide orienti en la diskutata demando''. <section end="Orienti sin"/> <section begin="Origino"/>'''Origino'''. Deveno : ''origino de la mondo, origino de nacio''. <section end="Origino"/> <section begin="Originalo"/>'''Originalo'''. - 1. Primitiva manuskripto rilate al kopio. - 2. Teksto rilate al la traduko. - 3. Persono, kies portreton oni faras. - 4. Persono de stranga konduto' diferencanta de tiu de ordinara homo. '''Originala'''. De originalo, ne imitita, ne tradukita : ''originala verko''. '''Originale'''. En originala maniero. '''Originaleco'''. Eco de tio, kio estas originala. <section end="Originalo"/> <section begin="Oriolo"/>'''Oriolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Oriolus galbtila''). <section end="Oriolo"/> <section begin="Orkestro"/>'''Orkestro'''. Aro de muzikistoj, ludantaj diversajn instrumentojn sub la direkto de unu ĉefo. <section end="Orkestro"/> <section begin="Orkidacoj"/>'''Orkidacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj : ''orkideo, vanilo''. <section end="Orkidacoj"/> <section begin="Orkideo"/>'''Orkideo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la familio de l’ orkidacoj (''Orchis''). <section end="Orkideo"/> <section begin="Ornami"/>'''Ornami'''. Plibeligi per aldonaj objektoj : ''ornami tablon per floroj, ornami ĉambron per pentrajoj''. '''Ornamaĵo'''. Ornamanta objekto. <section end="Ornami"/> <section begin="Ornato"/>'''Ornato'''. Supera vesto de l’ pastroj dum la diservo. <section end="Ornato"/> <section begin="Orografio"/>'''Orografio'''. Geografio pri la montoj. <section end="Orografio"/> <section begin="Ornitologio"/>'''Ornitologio'''. Parto de la zoologio pri la birdoj. <section end="Ornitologio"/> <section begin="Ortodoksa"/>'''Ortodoksa'''. Severe obeanta la principojn de religio, de tradicio. '''Ortodokse'''. En ortodoksa maniero. <section end="Ortodoksa"/> <section begin="Ortografio"/>'''Ortografio'''. Scienco senerare skribi la vortojn de lingvo. <section end="Ortografio"/> <section begin="Ortopedio"/>'''Ortopedio'''. Parto de la ĥirurgio pri la kuracado de la kripleco, pri la rektigo de membroj. <section end="Ortopedio"/> <section begin="-Os"/>'''-Os'''. Finiĝo de la tempo estonta de l’ aktivo : ''Morgaŭ estos bela vetero''. <section end="-Os"/> <section begin="Oscedi"/>'''Oscedi'''. Nevole malfermi la buŝon de laciĝo aŭ enuo. '''Oscedo'''. Ago de tiu, kiu oscedas. <section end="Oscedi"/> <section begin="Osmio"/>'''Osmio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Os. Ĥemia elemento, metalo, trovata en mineraloj, ordinare kun plateno. <section end="Osmio"/> <section begin="Osto"/>'''Osto'''. Malmola, kalkhava organo de la homa kaj besta organismo : ''makzelo, ripo''. '''Osta'''. El osto. <section end="Osto"/> <section begin="Ostro"/>'''Ostro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla molusko el la klaso de l’ lamenobrankaj (''Ostrea''). <section end="Ostro"/> <section begin="Ostracismo"/>'''Ostracismo'''. Juĝo en la antikva Grekujo, kondamnanta al ekzilo civitanon, danĝeran por la ŝtato. <section end="Ostracismo"/> <section begin="-Ot"/>'''-Ot'''. Finiĝo de la pasiva participo de la estonta tempo. <section end="-Ot"/> <section begin="Ovo"/>'''Ovo'''. Korpo, produktata de la.in?Jrm diversaj klasoj de l’ bestoj, el kiu io» iĝas ido de la sama speco : ''ovo de birdo''.<section end="Ovo"/><noinclude><references/></noinclude> 0e0luxog0a5naije8hvgkmq39g2e4z0 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/118 104 40809 118792 2026-05-21T02:27:25Z Castelobranco 7 +1 118792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Palto"/>'''Palto'''. Vesto, kiun oni portas sur la aliaj vestoj, kiam oni estas ekstere. <section end="Palto"/> <section begin="Pamfleto"/>'''Pamfleto'''. Broŝuro akre satira aŭ kalumnia. <section end="Pamfleto"/> <section begin="Pano"/>'''Pano'''. Nutraĵo bakita el faruno. <section end="Pano"/> <section begin="Panegira"/>'''Panegira'''. Trolaŭde priskribanta personon, agojn aŭ fakton. '''Panegiraĵo'''. Panegira verko. <section end="Panegira"/> <section begin="Panelo"/>'''Panelo'''. Tabulo, per kiuj oni kovras la murojn de ĉambro, anstataŭ per tapeto. <section end="Panelo"/> <section begin="Paniko"/>'''Paniko'''. Subita, ofte senbaza timo, ekreganta popolamason. <section end="Paniko"/> <section begin="Paniklo"/>'''Paniklo (Bot'''.). Koloraj folietoj de l’ floro. Komparu: Petalo. <section end="Paniklo"/> <section begin="Panoramo"/>'''Panoramo'''. - 1. Granda pentraĵo sur la muroj de rotondo, lumigita de supre, kiun oni rigardas de podio, lokita en la centro. - 2. Vasta vidaĵo de alta loko: la panoramo de Rigi. <section end="Panoramo"/> <section begin="Pantalono"/>'''Pantalono'''. Vira vesto, kovranta la korpon de l’ zono ĝis la piedoj. <section end="Pantalono"/> <section begin="Panteismo"/>'''Panteismo'''. Filozpfia sistemo, kiu identigas Dion kaj la universon. <section end="Panteismo"/> <section begin="Panteisto"/>'''Panteisto'''. Adepto de la panteismo. <section end="Panteisto"/> <section begin="Pantero"/>'''Pantero (Zool'''.). Azia leopardo. <section end="Pantero"/> <section begin="Pantoflo"/>'''Pantoflo'''. Piedvesto, ne atinganta la maleolojn. <section end="Pantoflo"/> <section begin="Pantomimo"/>'''Pantomimo'''. Senvorta spektaklo per gestoj. <section end="Pantomimo"/> <section begin="Papo"/>'''Papo'''. Ĉefo de la katolika eklezio. <section end="Papo"/> <section begin="Papago"/>'''Papago (Zool,)'''. Tropika birdo kun multkoloraj plumoj, scianta imiti la homan voĉon (''Psittacus''). <section end="Papago"/> <section begin="Papavo"/>'''Papavo (Bot'''.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ papavacoj, kun manĝebla semo (Papaver). <section end="Papavo"/> <section begin="Papavacoj"/>'''Papavacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj: papavo. <section end="Papavacoj"/> <section begin="Papero"/>'''Papero'''. Maldika folio, fabrikata el ĉifonoj kaj diversaj vegetaĵaj substancoj, sur kiu oni skribas, presas, per kiu oni pakas. '''Papera'''. El papero. '''Paperujo'''. Portebla ujo por paperoj, dokumentoj: paperujo de ministro. '''Sorba papero'''. Papero por sekigi freŝan skribaĵon per sorbo de la superfluo de la inko. <section end="Papero"/> <section begin="Papilio"/>'''Papilio (Zool'''.). Skvamoflugila insekto (Papilio). <section end="Papilio"/> <section begin="Papiruso"/>'''Papiruso'''. Folio, fabrikata el samnoma vegetaĵo, sur kiu skribis la antikvaj Egiptanoj. <section end="Papiruso"/> <section begin="Papriko"/>'''Papriko (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de l’ solanacoj, uzata kiel spicaĵo (''Capsicum''). <section end="Papriko"/> <section begin="Paro"/>'''Paro'''. Du personoj aŭ objektoj, prezentantaj kune unu tuton: geedza paro; paro da gantoj. '''Para'''. Konsistanta el paroj, dividebla per du: Ses estas para nombro, kaj sep ne para. '''Parigi'''. Fari paron, kunigi en paron: parigi du kolombojn. <section end="Paro"/> <section begin="Parabolo"/>'''Parabolo'''. – 1. (Geom.). Sekcaĵt) de la konuso per ebennĵo paralela al ĝia formanta linio. - 2. Alegorio, enhavanta pravan veron: La paraboloj de la Nova Testamento. <section end="Parabolo"/> <section begin="Parado"/>'''Parado'''. - 1. Solena militista revuo. - 2. Konduto celanta altiri sur sin la atenton de la publiko, montri siajn elegantajn vestojn k. t. p. '''Parada'''. De parado: parada marŝo, parada apero en teatro. '''Parade'''. En parada maniero. '''Paradi'''. Marŝi en parado, sin montri por parado: La regimento paradis antaŭ la imperiestro. Komparu: Pompo. <section end="Parado"/> <section begin="Paradigmo"/>'''Paradigmo'''. Gramatika modela tabelo: En la paradigmoj de la konjugacio oni plej ofte uzas la vorton « ami ». <section end="Paradigmo"/> <section begin="Paradizo"/>'''Paradizo'''. - 1. Ĝardeno, en kiu vivis Adamo kaj Eva. - 2. Loko, kie la justuloj ĝuas eternan feliĉon post la morto. <section end="Paradizo"/> <section begin="Paradokso"/>'''Paradokso'''. Opinio, kiu estas kontraŭa al la ĝenerala opinio kaj tial ŝajnas absurda, kiu tamen povas montriĝi ĝusta post serioza esploro. <section end="Paradokso"/> <section begin="Parafo"/>'''Parafo'''. Mallongigita subskribo. <section end="Parafo"/> <section begin="Parafino"/>'''Parafino (Ĥem'''.). Miksaĵo de solidaj hidrokarbonaj korpoj de l’ vico C<sub>2</sub>H<sub>2n+2</sub>; blanka vaksosimila substanco, uzata por kandeloj. <section end="Parafino"/> <section begin="Parafrazo"/>'''Parafrazo'''. Klarigo, traduko pli vasta, ol la teksto. <section end="Parafrazo"/> <section begin="Paragrafo"/>'''Paragrafo'''. - 1. Malgranda parto de ĉapitro kun la speciala signo: §, precipe em kodoj, regularoj: Laŭ la paragrafo tria de nia regularo. - 2. La signo mem. <section end="Paragrafo"/> <section begin="Paralela"/>'''Paralela'''. (Geom.) Paralelaj estas du rektaj linioj sur la sama ebeno, havantaj neniun komunan punkton: Ĉiu rando de libro estas paralela al la kontraŭa rando. '''Paralelo'''. Paralela linio. '''Paralele'''. En paralela maniero. <section end="Paralela"/> <section begin="Paralelogramo"/>'''Paralelogramo (Geom'''.). Kvarangulo, kies kontraŭaj flankoj estas paralelaj. <section end="Paralelogramo"/> <section begin="Paralizo"/>'''Paralizo'''. Plena perdo de memvolaj movoj de unu aŭ de multaj membroj de la korpo. '''Paralizi'''. Kaŭzi paralizon de io: La vundo paralizis la brakon de la soldato. '''Paralizito'''. Homo paralizita. <section end="Paralizo"/><noinclude><references/></noinclude> emko50ipuxsdpa7c1jchqx2zszmmld0 118912 118792 2026-05-21T03:59:12Z CasteloBot 76 *sintakso 118912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Palto"/>'''Palto'''. Vesto, kiun oni portas sur la aliaj vestoj, kiam oni estas ekstere. <section end="Palto"/> <section begin="Pamfleto"/>'''Pamfleto'''. Broŝuro akre satira aŭ kalumnia. <section end="Pamfleto"/> <section begin="Pano"/>'''Pano'''. Nutraĵo bakita el faruno. <section end="Pano"/> <section begin="Panegira"/>'''Panegira'''. Trolaŭde priskribanta personon, agojn aŭ fakton. '''Panegiraĵo'''. Panegira verko. <section end="Panegira"/> <section begin="Panelo"/>'''Panelo'''. Tabulo, per kiuj oni kovras la murojn de ĉambro, anstataŭ per tapeto. <section end="Panelo"/> <section begin="Paniko"/>'''Paniko'''. Subita, ofte senbaza timo, ekreganta popolamason. <section end="Paniko"/> <section begin="Paniklo"/>'''Paniklo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Koloraj folietoj de l’ floro. Komparu : ''Petalo''. <section end="Paniklo"/> <section begin="Panoramo"/>'''Panoramo'''. - 1. Granda pentraĵo sur la muroj de rotondo, lumigita de supre, kiun oni rigardas de podio, lokita en la centro. - 2. Vasta vidaĵo de alta loko : ''la panoramo de Rigi''. <section end="Panoramo"/> <section begin="Pantalono"/>'''Pantalono'''. Vira vesto, kovranta la korpon de l’ zono ĝis la piedoj. <section end="Pantalono"/> <section begin="Panteismo"/>'''Panteismo'''. Filozpfia sistemo, kiu identigas Dion kaj la universon. <section end="Panteismo"/> <section begin="Panteisto"/>'''Panteisto'''. Adepto de la panteismo. <section end="Panteisto"/> <section begin="Pantero"/>'''Pantero ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Azia leopardo. <section end="Pantero"/> <section begin="Pantoflo"/>'''Pantoflo'''. Piedvesto, ne atinganta la maleolojn. <section end="Pantoflo"/> <section begin="Pantomimo"/>'''Pantomimo'''. Senvorta spektaklo per gestoj. <section end="Pantomimo"/> <section begin="Papo"/>'''Papo'''. Ĉefo de la katolika eklezio. <section end="Papo"/> <section begin="Papago"/>'''Papago (''Zool,)'''. Tropika birdo kun multkoloraj plumoj, scianta imiti la homan voĉon (''Psittacus''). <section end="Papago"/> <section begin="Papavo"/>'''Papavo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ papavacoj, kun manĝebla semo (''Papaver''). <section end="Papavo"/> <section begin="Papavacoj"/>'''Papavacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''papavo''. <section end="Papavacoj"/> <section begin="Papero"/>'''Papero'''. Maldika folio, fabrikata el ĉifonoj kaj diversaj vegetaĵaj substancoj, sur kiu oni skribas, presas, per kiu oni pakas. '''Papera'''. El papero. '''Paperujo'''. Portebla ujo por paperoj, dokumentoj : ''paperujo de ministro''. '''Sorba papero'''. Papero por sekigi freŝan skribaĵon per sorbo de la superfluo de la inko. <section end="Papero"/> <section begin="Papilio"/>'''Papilio ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Skvamoflugila insekto (''Papilio''). <section end="Papilio"/> <section begin="Papiruso"/>'''Papiruso'''. Folio, fabrikata el samnoma vegetaĵo, sur kiu skribis la antikvaj Egiptanoj. <section end="Papiruso"/> <section begin="Papriko"/>'''Papriko ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ solanacoj, uzata kiel spicaĵo (''Capsicum''). <section end="Papriko"/> <section begin="Paro"/>'''Paro'''. Du personoj aŭ objektoj, prezentantaj kune unu tuton : ''geedza paro; paro da gantoj''. '''Para'''. Konsistanta el paroj, dividebla per du : ''Ses estas para nombro, kaj sep ne para''. '''Parigi'''. Fari paron, kunigi en paron : ''parigi du kolombojn''. <section end="Paro"/> <section begin="Parabolo"/>'''Parabolo'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sekcaĵt'') de la konuso per ebennĵo paralela al ĝia formanta linio. - 2. Alegorio, enhavanta pravan veron : ''La paraboloj de la Nova Testamento''. <section end="Parabolo"/> <section begin="Parado"/>'''Parado'''. - 1. Solena militista revuo. - 2. Konduto celanta altiri sur sin la atenton de la publiko, montri siajn elegantajn vestojn k. t. p. '''Parada'''. De parado : ''parada marŝo, parada apero en teatro''. '''Parade'''. En parada maniero. '''Paradi'''. Marŝi en parado, sin montri por parado : ''La regimento paradis antaŭ la imperiestro''. Komparu : ''Pompo''. <section end="Parado"/> <section begin="Paradigmo"/>'''Paradigmo'''. Gramatika modela tabelo : ''En la paradigmoj de la konjugacio oni plej ofte uzas la vorton « ami »''. <section end="Paradigmo"/> <section begin="Paradizo"/>'''Paradizo'''. - 1. Ĝardeno, en kiu vivis Adamo kaj Eva. - 2. Loko, kie la justuloj ĝuas eternan feliĉon post la morto. <section end="Paradizo"/> <section begin="Paradokso"/>'''Paradokso'''. Opinio, kiu estas kontraŭa al la ĝenerala opinio kaj tial ŝajnas absurda, kiu tamen povas montriĝi ĝusta post serioza esploro. <section end="Paradokso"/> <section begin="Parafo"/>'''Parafo'''. Mallongigita subskribo. <section end="Parafo"/> <section begin="Parafino"/>'''Parafino ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Miksaĵo de solidaj hidrokarbonaj korpoj de l’ vico C<sub>2</sub>H<sub>2n+2</sub>; blanka vaksosimila substanco, uzata por kandeloj. <section end="Parafino"/> <section begin="Parafrazo"/>'''Parafrazo'''. Klarigo, traduko pli vasta, ol la teksto. <section end="Parafrazo"/> <section begin="Paragrafo"/>'''Paragrafo'''. - 1. Malgranda parto de ĉapitro kun la speciala signo : ''§, precipe em kodoj, regularoj: Laŭ la paragrafo tria de nia regularo''. - 2. La signo mem. <section end="Paragrafo"/> <section begin="Paralela"/>'''Paralela'''. (''Geom.) Paralelaj estas du rektaj linioj sur la sama ebeno, havantaj neniun komunan punkton : ''Ĉiu rando de libro estas paralela al la kontraŭa rando''. '''Paralelo'''. Paralela linio. '''Paralele'''. En paralela maniero. <section end="Paralela"/> <section begin="Paralelogramo"/>'''Paralelogramo ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Kvarangulo, kies kontraŭaj flankoj estas paralelaj. <section end="Paralelogramo"/> <section begin="Paralizo"/>'''Paralizo'''. Plena perdo de memvolaj movoj de unu aŭ de multaj membroj de la korpo. '''Paralizi'''. Kaŭzi paralizon de io : ''La vundo paralizis la brakon de la soldato''. '''Paralizito'''. Homo paralizita. <section end="Paralizo"/><noinclude><references/></noinclude> rdvj1i9wofx4feuqtkxspc1gfy7708x 118920 118912 2026-05-21T04:02:04Z CasteloBot 76 *sintakso 118920 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Palto"/>'''Palto'''. Vesto, kiun oni portas sur la aliaj vestoj, kiam oni estas ekstere. <section end="Palto"/> <section begin="Pamfleto"/>'''Pamfleto'''. Broŝuro akre satira aŭ kalumnia. <section end="Pamfleto"/> <section begin="Pano"/>'''Pano'''. Nutraĵo bakita el faruno. <section end="Pano"/> <section begin="Panegira"/>'''Panegira'''. Trolaŭde priskribanta personon, agojn aŭ fakton. '''Panegiraĵo'''. Panegira verko. <section end="Panegira"/> <section begin="Panelo"/>'''Panelo'''. Tabulo, per kiuj oni kovras la murojn de ĉambro, anstataŭ per tapeto. <section end="Panelo"/> <section begin="Paniko"/>'''Paniko'''. Subita, ofte senbaza timo, ekreganta popolamason. <section end="Paniko"/> <section begin="Paniklo"/>'''Paniklo ({{VdE-ml|Bot}}.). Koloraj folietoj de l’ floro. Komparu : ''Petalo''. <section end="Paniklo"/> <section begin="Panoramo"/>'''Panoramo'''. - 1. Granda pentraĵo sur la muroj de rotondo, lumigita de supre, kiun oni rigardas de podio, lokita en la centro. - 2. Vasta vidaĵo de alta loko : ''la panoramo de Rigi''. <section end="Panoramo"/> <section begin="Pantalono"/>'''Pantalono'''. Vira vesto, kovranta la korpon de l’ zono ĝis la piedoj. <section end="Pantalono"/> <section begin="Panteismo"/>'''Panteismo'''. Filozpfia sistemo, kiu identigas Dion kaj la universon. <section end="Panteismo"/> <section begin="Panteisto"/>'''Panteisto'''. Adepto de la panteismo. <section end="Panteisto"/> <section begin="Pantero"/>'''Pantero ({{VdE-ml|Zool}}.). Azia leopardo. <section end="Pantero"/> <section begin="Pantoflo"/>'''Pantoflo'''. Piedvesto, ne atinganta la maleolojn. <section end="Pantoflo"/> <section begin="Pantomimo"/>'''Pantomimo'''. Senvorta spektaklo per gestoj. <section end="Pantomimo"/> <section begin="Papo"/>'''Papo'''. Ĉefo de la katolika eklezio. <section end="Papo"/> <section begin="Papago"/>'''Papago (''Zool,)'''. Tropika birdo kun multkoloraj plumoj, scianta imiti la homan voĉon (''Psittacus''). <section end="Papago"/> <section begin="Papavo"/>'''Papavo ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ papavacoj, kun manĝebla semo (''Papaver''). <section end="Papavo"/> <section begin="Papavacoj"/>'''Papavacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''papavo''. <section end="Papavacoj"/> <section begin="Papero"/>'''Papero'''. Maldika folio, fabrikata el ĉifonoj kaj diversaj vegetaĵaj substancoj, sur kiu oni skribas, presas, per kiu oni pakas. '''Papera'''. El papero. '''Paperujo'''. Portebla ujo por paperoj, dokumentoj : ''paperujo de ministro''. '''Sorba papero'''. Papero por sekigi freŝan skribaĵon per sorbo de la superfluo de la inko. <section end="Papero"/> <section begin="Papilio"/>'''Papilio ({{VdE-ml|Zool}}.). Skvamoflugila insekto (''Papilio''). <section end="Papilio"/> <section begin="Papiruso"/>'''Papiruso'''. Folio, fabrikata el samnoma vegetaĵo, sur kiu skribis la antikvaj Egiptanoj. <section end="Papiruso"/> <section begin="Papriko"/>'''Papriko ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ solanacoj, uzata kiel spicaĵo (''Capsicum''). <section end="Papriko"/> <section begin="Paro"/>'''Paro'''. Du personoj aŭ objektoj, prezentantaj kune unu tuton : ''geedza paro; paro da gantoj''. '''Para'''. Konsistanta el paroj, dividebla per du : ''Ses estas para nombro, kaj sep ne para''. '''Parigi'''. Fari paron, kunigi en paron : ''parigi du kolombojn''. <section end="Paro"/> <section begin="Parabolo"/>'''Parabolo'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sekcaĵt'') de la konuso per ebennĵo paralela al ĝia formanta linio. - 2. Alegorio, enhavanta pravan veron : ''La paraboloj de la Nova Testamento''. <section end="Parabolo"/> <section begin="Parado"/>'''Parado'''. - 1. Solena militista revuo. - 2. Konduto celanta altiri sur sin la atenton de la publiko, montri siajn elegantajn vestojn k. t. p. '''Parada'''. De parado : ''parada marŝo, parada apero en teatro''. '''Parade'''. En parada maniero. '''Paradi'''. Marŝi en parado, sin montri por parado : ''La regimento paradis antaŭ la imperiestro''. Komparu : ''Pompo''. <section end="Parado"/> <section begin="Paradigmo"/>'''Paradigmo'''. Gramatika modela tabelo : ''En la paradigmoj de la konjugacio oni plej ofte uzas la vorton « ami »''. <section end="Paradigmo"/> <section begin="Paradizo"/>'''Paradizo'''. - 1. Ĝardeno, en kiu vivis Adamo kaj Eva. - 2. Loko, kie la justuloj ĝuas eternan feliĉon post la morto. <section end="Paradizo"/> <section begin="Paradokso"/>'''Paradokso'''. Opinio, kiu estas kontraŭa al la ĝenerala opinio kaj tial ŝajnas absurda, kiu tamen povas montriĝi ĝusta post serioza esploro. <section end="Paradokso"/> <section begin="Parafo"/>'''Parafo'''. Mallongigita subskribo. <section end="Parafo"/> <section begin="Parafino"/>'''Parafino ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Miksaĵo de solidaj hidrokarbonaj korpoj de l’ vico C<sub>2</sub>H<sub>2n+2</sub>; blanka vaksosimila substanco, uzata por kandeloj. <section end="Parafino"/> <section begin="Parafrazo"/>'''Parafrazo'''. Klarigo, traduko pli vasta, ol la teksto. <section end="Parafrazo"/> <section begin="Paragrafo"/>'''Paragrafo'''. - 1. Malgranda parto de ĉapitro kun la speciala signo : ''§, precipe em kodoj, regularoj: Laŭ la paragrafo tria de nia regularo''. - 2. La signo mem. <section end="Paragrafo"/> <section begin="Paralela"/>'''Paralela'''. (''Geom.) Paralelaj estas du rektaj linioj sur la sama ebeno, havantaj neniun komunan punkton : ''Ĉiu rando de libro estas paralela al la kontraŭa rando''. '''Paralelo'''. Paralela linio. '''Paralele'''. En paralela maniero. <section end="Paralela"/> <section begin="Paralelogramo"/>'''Paralelogramo ({{VdE-ml|Geom}}.). Kvarangulo, kies kontraŭaj flankoj estas paralelaj. <section end="Paralelogramo"/> <section begin="Paralizo"/>'''Paralizo'''. Plena perdo de memvolaj movoj de unu aŭ de multaj membroj de la korpo. '''Paralizi'''. Kaŭzi paralizon de io : ''La vundo paralizis la brakon de la soldato''. '''Paralizito'''. Homo paralizita. <section end="Paralizo"/><noinclude><references/></noinclude> ooejf20zzmc4xo5fgzc19glj8wkohtg 118982 118920 2026-05-21T04:19:53Z CasteloBot 76 *sintakso 118982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Palto"/>'''Palto'''. Vesto, kiun oni portas sur la aliaj vestoj, kiam oni estas ekstere. <section end="Palto"/> <section begin="Pamfleto"/>'''Pamfleto'''. Broŝuro akre satira aŭ kalumnia. <section end="Pamfleto"/> <section begin="Pano"/>'''Pano'''. Nutraĵo bakita el faruno. <section end="Pano"/> <section begin="Panegira"/>'''Panegira'''. Trolaŭde priskribanta personon, agojn aŭ fakton. '''Panegiraĵo'''. Panegira verko. <section end="Panegira"/> <section begin="Panelo"/>'''Panelo'''. Tabulo, per kiuj oni kovras la murojn de ĉambro, anstataŭ per tapeto. <section end="Panelo"/> <section begin="Paniko"/>'''Paniko'''. Subita, ofte senbaza timo, ekreganta popolamason. <section end="Paniko"/> <section begin="Paniklo"/>'''Paniklo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Koloraj folietoj de l’ floro. Komparu : ''Petalo''. <section end="Paniklo"/> <section begin="Panoramo"/>'''Panoramo'''. - 1. Granda pentraĵo sur la muroj de rotondo, lumigita de supre, kiun oni rigardas de podio, lokita en la centro. - 2. Vasta vidaĵo de alta loko : ''la panoramo de Rigi''. <section end="Panoramo"/> <section begin="Pantalono"/>'''Pantalono'''. Vira vesto, kovranta la korpon de l’ zono ĝis la piedoj. <section end="Pantalono"/> <section begin="Panteismo"/>'''Panteismo'''. Filozpfia sistemo, kiu identigas Dion kaj la universon. <section end="Panteismo"/> <section begin="Panteisto"/>'''Panteisto'''. Adepto de la panteismo. <section end="Panteisto"/> <section begin="Pantero"/>'''Pantero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Azia leopardo. <section end="Pantero"/> <section begin="Pantoflo"/>'''Pantoflo'''. Piedvesto, ne atinganta la maleolojn. <section end="Pantoflo"/> <section begin="Pantomimo"/>'''Pantomimo'''. Senvorta spektaklo per gestoj. <section end="Pantomimo"/> <section begin="Papo"/>'''Papo'''. Ĉefo de la katolika eklezio. <section end="Papo"/> <section begin="Papago"/>'''Papago (''Zool,)'''. Tropika birdo kun multkoloraj plumoj, scianta imiti la homan voĉon (''Psittacus''). <section end="Papago"/> <section begin="Papavo"/>'''Papavo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ papavacoj, kun manĝebla semo (''Papaver''). <section end="Papavo"/> <section begin="Papavacoj"/>'''Papavacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''papavo''. <section end="Papavacoj"/> <section begin="Papero"/>'''Papero'''. Maldika folio, fabrikata el ĉifonoj kaj diversaj vegetaĵaj substancoj, sur kiu oni skribas, presas, per kiu oni pakas. '''Papera'''. El papero. '''Paperujo'''. Portebla ujo por paperoj, dokumentoj : ''paperujo de ministro''. '''Sorba papero'''. Papero por sekigi freŝan skribaĵon per sorbo de la superfluo de la inko. <section end="Papero"/> <section begin="Papilio"/>'''Papilio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Skvamoflugila insekto (''Papilio''). <section end="Papilio"/> <section begin="Papiruso"/>'''Papiruso'''. Folio, fabrikata el samnoma vegetaĵo, sur kiu skribis la antikvaj Egiptanoj. <section end="Papiruso"/> <section begin="Papriko"/>'''Papriko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ solanacoj, uzata kiel spicaĵo (''Capsicum''). <section end="Papriko"/> <section begin="Paro"/>'''Paro'''. Du personoj aŭ objektoj, prezentantaj kune unu tuton : ''geedza paro; paro da gantoj''. '''Para'''. Konsistanta el paroj, dividebla per du : ''Ses estas para nombro, kaj sep ne para''. '''Parigi'''. Fari paron, kunigi en paron : ''parigi du kolombojn''. <section end="Paro"/> <section begin="Parabolo"/>'''Parabolo'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sekcaĵt'') de la konuso per ebennĵo paralela al ĝia formanta linio. - 2. Alegorio, enhavanta pravan veron : ''La paraboloj de la Nova Testamento''. <section end="Parabolo"/> <section begin="Parado"/>'''Parado'''. - 1. Solena militista revuo. - 2. Konduto celanta altiri sur sin la atenton de la publiko, montri siajn elegantajn vestojn k. t. p. '''Parada'''. De parado : ''parada marŝo, parada apero en teatro''. '''Parade'''. En parada maniero. '''Paradi'''. Marŝi en parado, sin montri por parado : ''La regimento paradis antaŭ la imperiestro''. Komparu : ''Pompo''. <section end="Parado"/> <section begin="Paradigmo"/>'''Paradigmo'''. Gramatika modela tabelo : ''En la paradigmoj de la konjugacio oni plej ofte uzas la vorton « ami »''. <section end="Paradigmo"/> <section begin="Paradizo"/>'''Paradizo'''. - 1. Ĝardeno, en kiu vivis Adamo kaj Eva. - 2. Loko, kie la justuloj ĝuas eternan feliĉon post la morto. <section end="Paradizo"/> <section begin="Paradokso"/>'''Paradokso'''. Opinio, kiu estas kontraŭa al la ĝenerala opinio kaj tial ŝajnas absurda, kiu tamen povas montriĝi ĝusta post serioza esploro. <section end="Paradokso"/> <section begin="Parafo"/>'''Parafo'''. Mallongigita subskribo. <section end="Parafo"/> <section begin="Parafino"/>'''Parafino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Miksaĵo de solidaj hidrokarbonaj korpoj de l’ vico C<sub>2</sub>H<sub>2n+2</sub>; blanka vaksosimila substanco, uzata por kandeloj. <section end="Parafino"/> <section begin="Parafrazo"/>'''Parafrazo'''. Klarigo, traduko pli vasta, ol la teksto. <section end="Parafrazo"/> <section begin="Paragrafo"/>'''Paragrafo'''. - 1. Malgranda parto de ĉapitro kun la speciala signo : ''§, precipe em kodoj, regularoj: Laŭ la paragrafo tria de nia regularo''. - 2. La signo mem. <section end="Paragrafo"/> <section begin="Paralela"/>'''Paralela'''. (''Geom.) Paralelaj estas du rektaj linioj sur la sama ebeno, havantaj neniun komunan punkton : ''Ĉiu rando de libro estas paralela al la kontraŭa rando''. '''Paralelo'''. Paralela linio. '''Paralele'''. En paralela maniero. <section end="Paralela"/> <section begin="Paralelogramo"/>'''Paralelogramo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Kvarangulo, kies kontraŭaj flankoj estas paralelaj. <section end="Paralelogramo"/> <section begin="Paralizo"/>'''Paralizo'''. Plena perdo de memvolaj movoj de unu aŭ de multaj membroj de la korpo. '''Paralizi'''. Kaŭzi paralizon de io : ''La vundo paralizis la brakon de la soldato''. '''Paralizito'''. Homo paralizita. <section end="Paralizo"/><noinclude><references/></noinclude> pfg8wsy3yuca214k8eq6pbtzpce215h Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/119 104 40810 118793 2026-05-21T02:47:09Z Castelobranco 7 +1 118793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Parazito"/>'''Parazito'''. - 1. Besto, vegetaĵo, vivanta sur alia besto aŭ vegetaĵo kaj sin nutranta per ĝiaj sukoj. - 2. Homo nenion faranta kaj vivanta je la spezoj de alia, ekspluatanta la laboron de aliaj. <section end="Parazito"/> <section begin="Parcelo"/>'''Parcelo'''. Parto de tero, apartigita de tuta bieno. '''Parceli'''. Dividi bienon en parcelojn. <section end="Parcelo"/> <section begin="Pardoni"/>'''Pardoni'''. Rezigni venĝon, punon por ricevita maljustaĵo, ofendo: pardoni al iu la kulpon. '''Pardono'''. Ago, vortoj, de tiu, kiu pardonas. '''Pardonebla'''. Kiu povas esti pardonita: krimo nepardonebla, alvokanta la ĉielan venĝon. <section end="Pardoni"/> <section begin="Parenco"/>'''Parenco'''. Persono, havanta kun alia persono komunan antaŭlon: kuzo, onklino, nepo. '''Parenca'''. - 1. Havanta kun alia persono komunan antaŭulon. - 2. Apartenanta al la sama kategorio, simila: La talentoj de Orzeszko kaj de George Sand estas parencaj. '''Parenceco'''. Stato, rilato de tiuj, kiuj estas parencoj. Komparu: Familio. <section end="Parenco"/> <section begin="Parentezo"/>'''Parentezo'''. Signo, per kiu oni apartigas de la teksto aldone enmetitan frazon, vorton: La mortinto (malpeza estu por li la tero) estis ĉiam preta helpi mizerulon. Fermi, malfermi la parentezon. <section end="Parentezo"/> <section begin="Parfumo"/>'''Parfumo'''. Bonodora substanco, solvita en alkoholo. '''Parfumi'''. Verŝi parfumon sur ion: parfumi naztukon. <section end="Parfumo"/> <section begin="Pargeto"/>'''Pargeto'''. Planko konsistanta el simetrie kunmetitaj tabuletoj. <section end="Pargeto"/> <section begin="Pario"/>'''Pario'''. Solida flanka limigaĵo de spaco: pario de tendo, pario de tubo. <section end="Pario"/> <section begin="Parko"/>'''Parko'''. Ĉirkaŭbarita arta arbaro por promeno. <section end="Parko"/> '''Parlamento'''. Leĝdona reprezentantaro de civitanoj. '''Parlamenta'''. - 1. De parlamento. - 2. Konforma al la reguloj de la parlamenta konveneco: parlamenta parolmaniero. '''Parlamentano'''. Membro de parlamento. <section begin="Parodio"/>'''Parodio'''. Ŝerca, ridiga imito de serioza verko. '''Parodii'''. Fari parodion. <section end="Parodio"/> <section begin="Paroĥo"/>'''Paroĥo'''. Eklezia distrikto. '''Paroĥestro'''. Ĉefo de paroĥo. '''Paroĥano'''. Membro de paroĥo. <section end="Paroĥo"/> <section begin="Paroksismo"/>'''Paroksismo'''. Subita forta atako de malsano, de pasio: paroksismo de la malario, paroksismo de kolero. <section end="Paroksismo"/> <section begin="Paroli"/>'''Paroli'''. Esprimi pensojn per vortoj: paroli laŭte, elokvente. '''Parolo'''. Vorto, vortoj de tiu, kiu parolas. '''Parolado'''. Longedaŭra parolo, precipe antaŭ publiko. '''Parole'''. Per paroloj, buŝe. '''Parolema'''. Kiu amas paroli, kiu volonte parolas. '''Parolanto'''. Persono, kiu parolas. '''Antaŭparolo'''. Parolo, ĉapitro antaŭiranta verkon kaj klariganta ĝian temon, programon. '''Interparolo'''. Parolo inter du aŭ kelke da personoj. '''Kontraŭparoli'''. Paroli kontraŭ io, kontraŭbatali ion per argumentoj. '''Elparoli'''. Esprimi per aŭdeblaj sonoj, vortoj, eliĝantaj el la buŝo diversmaniere, depende de la longeco de la vokaloj, de la nuanco de la konsonantoj k. t. p. '''Elparolado'''. Maniero elparoli: La elparolado de diversnaciaj Esperantistoj estas preskaŭ identa. <section end="Paroli"/> <section begin="Parto"/>'''Parto'''. Io el tuto: parto de urbo. '''Partigi'''. dividi en partojn: partigi laboron. '''Parta'''. De parto; koncernanta parton, ne tuton: parta pago de ŝuldo. '''Partopreni'''. Esti unu el tiuj, kiuj kune faras ion: partopreni en ekskurso. '''Partoprenanto'''. Persono, kiu partoprenas. <section end="Parto"/> <section begin="Partero"/>'''Partero'''. Planko de la teatra ĉambrego kun la seĝoj starantaj sur ĝi. <section end="Partero"/> <section begin="Partio"/>'''Partio'''. Persono aŭ aro da personoj, kontraŭa al alia persono aŭ aro: partioj antaŭ tribunalo, politikaj partioj. '''Partia'''. Apartenanta al partio, juĝanta favore por la sampartianoj. '''Partiano'''. Membro de partio. '''Senpartia'''. Apartenanta al neniu partio, juĝanta ĉiujn same favore, sendepende de iliaj opinioj aŭ de ilia partio. '''Senpartieco'''. Eco de tiu, kiu estas senpartia. <section end="Partio"/> <section begin="Participo"/>'''Participo'''. Gramatika formo, kuniganta la ecojn de la verbo kaj adjektivo: amanta, farita. <section end="Participo"/> <section begin="Partikulo"/>'''Partikulo'''. Vorto, kies gramatika formo neniam ŝanĝiĝas: ne. <section end="Partikulo"/> <section begin="Partituro"/>'''Partituro'''. Notoj de ĉiuj voĉoj de muzika verko, metitaj unu sub alia. <section end="Partituro"/> <section begin="Paruo"/>'''Paruo (Zool'''.). Birdo el la vico de l’ paseroj (''Parus''). <section end="Paruo"/> <section begin="Pasi"/>'''Pasi'''. Iri de unu loko al alia, iri de unu momento al alia: homoj pasas sur la strato; la tempo pasas. '''Pasanto'''. Persono, kiu pasas. '''Pasigi'''. Uzi la tempon por io: pasigi la vesperon legante, pasigi la someron sur montoj. '''Preterpasi'''. Pasi preter io: preterpasi amikon sur la strato, ne haltante. '''Trapasi'''. Pasi de la komenco ĝis la fino: Dum unu horo oni povas trapasi nian tutan urbon. '''Transpasi'''. Pasi trans io: transpasi la limon. <section end="Pasi"/> <section begin="Pasaĝero"/>'''Pasaĝero'''. Veturanto, kiu uzas publikan rimedon por veturi (vaporŝipon, fervojon, omnibuson k. t. p.): La vagono estas plena de pasaĝeroj. <section end="Pasaĝero"/> <section begin="Pasamento"/>'''Pasamento'''. Teksaĵo, plektaĵo el oraj, silkaj fadenoj, per kiu oni ornamas vestojn, meblojn.<section end="Pasamento"/><noinclude><references/></noinclude> cbsw5gc5fe62miw5ypkgfscwam1u7wg 118913 118793 2026-05-21T03:59:13Z CasteloBot 76 *sintakso 118913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Parazito"/>'''Parazito'''. - 1. Besto, vegetaĵo, vivanta sur alia besto aŭ vegetaĵo kaj sin nutranta per ĝiaj sukoj. - 2. Homo nenion faranta kaj vivanta je la spezoj de alia, ekspluatanta la laboron de aliaj. <section end="Parazito"/> <section begin="Parcelo"/>'''Parcelo'''. Parto de tero, apartigita de tuta bieno. '''Parceli'''. Dividi bienon en parcelojn. <section end="Parcelo"/> <section begin="Pardoni"/>'''Pardoni'''. Rezigni venĝon, punon por ricevita maljustaĵo, ofendo : ''pardoni al iu la kulpon''. '''Pardono'''. Ago, vortoj, de tiu, kiu pardonas. '''Pardonebla'''. Kiu povas esti pardonita : ''krimo nepardonebla, alvokanta la ĉielan venĝon''. <section end="Pardoni"/> <section begin="Parenco"/>'''Parenco'''. Persono, havanta kun alia persono komunan antaŭlon : ''kuzo, onklino, nepo''. '''Parenca'''. - 1. Havanta kun alia persono komunan antaŭulon. - 2. Apartenanta al la sama kategorio, simila : ''La talentoj de Orzeszko kaj de George Sand estas parencaj''. '''Parenceco'''. Stato, rilato de tiuj, kiuj estas parencoj. Komparu : ''Familio''. <section end="Parenco"/> <section begin="Parentezo"/>'''Parentezo'''. Signo, per kiu oni apartigas de la teksto aldone enmetitan frazon, vorton : ''La mortinto (malpeza estu por li la tero'') estis ĉiam preta helpi mizerulon''. Fermi, malfermi la parentezon. <section end="Parentezo"/> <section begin="Parfumo"/>'''Parfumo'''. Bonodora substanco, solvita en alkoholo. '''Parfumi'''. Verŝi parfumon sur ion : ''parfumi naztukon''. <section end="Parfumo"/> <section begin="Pargeto"/>'''Pargeto'''. Planko konsistanta el simetrie kunmetitaj tabuletoj. <section end="Pargeto"/> <section begin="Pario"/>'''Pario'''. Solida flanka limigaĵo de spaco : ''pario de tendo, pario de tubo''. <section end="Pario"/> <section begin="Parko"/>'''Parko'''. Ĉirkaŭbarita arta arbaro por promeno. <section end="Parko"/> '''Parlamento'''. Leĝdona reprezentantaro de civitanoj. '''Parlamenta'''. - 1. De parlamento. - 2. Konforma al la reguloj de la parlamenta konveneco : ''parlamenta parolmaniero''. '''Parlamentano'''. Membro de parlamento. <section begin="Parodio"/>'''Parodio'''. Ŝerca, ridiga imito de serioza verko. '''Parodii'''. Fari parodion. <section end="Parodio"/> <section begin="Paroĥo"/>'''Paroĥo'''. Eklezia distrikto. '''Paroĥestro'''. Ĉefo de paroĥo. '''Paroĥano'''. Membro de paroĥo. <section end="Paroĥo"/> <section begin="Paroksismo"/>'''Paroksismo'''. Subita forta atako de malsano, de pasio : ''paroksismo de la malario, paroksismo de kolero''. <section end="Paroksismo"/> <section begin="Paroli"/>'''Paroli'''. Esprimi pensojn per vortoj : ''paroli laŭte, elokvente''. '''Parolo'''. Vorto, vortoj de tiu, kiu parolas. '''Parolado'''. Longedaŭra parolo, precipe antaŭ publiko. '''Parole'''. Per paroloj, buŝe. '''Parolema'''. Kiu amas paroli, kiu volonte parolas. '''Parolanto'''. Persono, kiu parolas. '''Antaŭparolo'''. Parolo, ĉapitro antaŭiranta verkon kaj klariganta ĝian temon, programon. '''Interparolo'''. Parolo inter du aŭ kelke da personoj. '''Kontraŭparoli'''. Paroli kontraŭ io, kontraŭbatali ion per argumentoj. '''Elparoli'''. Esprimi per aŭdeblaj sonoj, vortoj, eliĝantaj el la buŝo diversmaniere, depende de la longeco de la vokaloj, de la nuanco de la konsonantoj k. t. p. '''Elparolado'''. Maniero elparoli : ''La elparolado de diversnaciaj Esperantistoj estas preskaŭ identa''. <section end="Paroli"/> <section begin="Parto"/>'''Parto'''. Io el tuto : ''parto de urbo''. '''Partigi'''. dividi en partojn : ''partigi laboron''. '''Parta'''. De parto; koncernanta parton, ne tuton : ''parta pago de ŝuldo''. '''Partopreni'''. Esti unu el tiuj, kiuj kune faras ion : ''partopreni en ekskurso''. '''Partoprenanto'''. Persono, kiu partoprenas. <section end="Parto"/> <section begin="Partero"/>'''Partero'''. Planko de la teatra ĉambrego kun la seĝoj starantaj sur ĝi. <section end="Partero"/> <section begin="Partio"/>'''Partio'''. Persono aŭ aro da personoj, kontraŭa al alia persono aŭ aro : ''partioj antaŭ tribunalo, politikaj partioj''. '''Partia'''. Apartenanta al partio, juĝanta favore por la sampartianoj. '''Partiano'''. Membro de partio. '''Senpartia'''. Apartenanta al neniu partio, juĝanta ĉiujn same favore, sendepende de iliaj opinioj aŭ de ilia partio. '''Senpartieco'''. Eco de tiu, kiu estas senpartia. <section end="Partio"/> <section begin="Participo"/>'''Participo'''. Gramatika formo, kuniganta la ecojn de la verbo kaj adjektivo : ''amanta, farita''. <section end="Participo"/> <section begin="Partikulo"/>'''Partikulo'''. Vorto, kies gramatika formo neniam ŝanĝiĝas : ''ne''. <section end="Partikulo"/> <section begin="Partituro"/>'''Partituro'''. Notoj de ĉiuj voĉoj de muzika verko, metitaj unu sub alia. <section end="Partituro"/> <section begin="Paruo"/>'''Paruo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj (''Parus''). <section end="Paruo"/> <section begin="Pasi"/>'''Pasi'''. Iri de unu loko al alia, iri de unu momento al alia : ''homoj pasas sur la strato; la tempo pasas''. '''Pasanto'''. Persono, kiu pasas. '''Pasigi'''. Uzi la tempon por io : ''pasigi la vesperon legante, pasigi la someron sur montoj''. '''Preterpasi'''. Pasi preter io : ''preterpasi amikon sur la strato, ne haltante''. '''Trapasi'''. Pasi de la komenco ĝis la fino : ''Dum unu horo oni povas trapasi nian tutan urbon''. '''Transpasi'''. Pasi trans io : ''transpasi la limon''. <section end="Pasi"/> <section begin="Pasaĝero"/>'''Pasaĝero'''. Veturanto, kiu uzas publikan rimedon por veturi (vaporŝipon, fervojon, omnibuson k. t. p.) : ''La vagono estas plena de pasaĝeroj''. <section end="Pasaĝero"/> <section begin="Pasamento"/>'''Pasamento'''. Teksaĵo, plektaĵo el oraj, silkaj fadenoj, per kiu oni ornamas vestojn, meblojn.<section end="Pasamento"/><noinclude><references/></noinclude> qmbmzxiqnt6yukn760qtf0c2dp7huvc 118921 118913 2026-05-21T04:02:04Z CasteloBot 76 *sintakso 118921 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Parazito"/>'''Parazito'''. - 1. Besto, vegetaĵo, vivanta sur alia besto aŭ vegetaĵo kaj sin nutranta per ĝiaj sukoj. - 2. Homo nenion faranta kaj vivanta je la spezoj de alia, ekspluatanta la laboron de aliaj. <section end="Parazito"/> <section begin="Parcelo"/>'''Parcelo'''. Parto de tero, apartigita de tuta bieno. '''Parceli'''. Dividi bienon en parcelojn. <section end="Parcelo"/> <section begin="Pardoni"/>'''Pardoni'''. Rezigni venĝon, punon por ricevita maljustaĵo, ofendo : ''pardoni al iu la kulpon''. '''Pardono'''. Ago, vortoj, de tiu, kiu pardonas. '''Pardonebla'''. Kiu povas esti pardonita : ''krimo nepardonebla, alvokanta la ĉielan venĝon''. <section end="Pardoni"/> <section begin="Parenco"/>'''Parenco'''. Persono, havanta kun alia persono komunan antaŭlon : ''kuzo, onklino, nepo''. '''Parenca'''. - 1. Havanta kun alia persono komunan antaŭulon. - 2. Apartenanta al la sama kategorio, simila : ''La talentoj de Orzeszko kaj de George Sand estas parencaj''. '''Parenceco'''. Stato, rilato de tiuj, kiuj estas parencoj. Komparu : ''Familio''. <section end="Parenco"/> <section begin="Parentezo"/>'''Parentezo'''. Signo, per kiu oni apartigas de la teksto aldone enmetitan frazon, vorton : ''La mortinto (malpeza estu por li la tero'') estis ĉiam preta helpi mizerulon''. Fermi, malfermi la parentezon. <section end="Parentezo"/> <section begin="Parfumo"/>'''Parfumo'''. Bonodora substanco, solvita en alkoholo. '''Parfumi'''. Verŝi parfumon sur ion : ''parfumi naztukon''. <section end="Parfumo"/> <section begin="Pargeto"/>'''Pargeto'''. Planko konsistanta el simetrie kunmetitaj tabuletoj. <section end="Pargeto"/> <section begin="Pario"/>'''Pario'''. Solida flanka limigaĵo de spaco : ''pario de tendo, pario de tubo''. <section end="Pario"/> <section begin="Parko"/>'''Parko'''. Ĉirkaŭbarita arta arbaro por promeno. <section end="Parko"/> '''Parlamento'''. Leĝdona reprezentantaro de civitanoj. '''Parlamenta'''. - 1. De parlamento. - 2. Konforma al la reguloj de la parlamenta konveneco : ''parlamenta parolmaniero''. '''Parlamentano'''. Membro de parlamento. <section begin="Parodio"/>'''Parodio'''. Ŝerca, ridiga imito de serioza verko. '''Parodii'''. Fari parodion. <section end="Parodio"/> <section begin="Paroĥo"/>'''Paroĥo'''. Eklezia distrikto. '''Paroĥestro'''. Ĉefo de paroĥo. '''Paroĥano'''. Membro de paroĥo. <section end="Paroĥo"/> <section begin="Paroksismo"/>'''Paroksismo'''. Subita forta atako de malsano, de pasio : ''paroksismo de la malario, paroksismo de kolero''. <section end="Paroksismo"/> <section begin="Paroli"/>'''Paroli'''. Esprimi pensojn per vortoj : ''paroli laŭte, elokvente''. '''Parolo'''. Vorto, vortoj de tiu, kiu parolas. '''Parolado'''. Longedaŭra parolo, precipe antaŭ publiko. '''Parole'''. Per paroloj, buŝe. '''Parolema'''. Kiu amas paroli, kiu volonte parolas. '''Parolanto'''. Persono, kiu parolas. '''Antaŭparolo'''. Parolo, ĉapitro antaŭiranta verkon kaj klariganta ĝian temon, programon. '''Interparolo'''. Parolo inter du aŭ kelke da personoj. '''Kontraŭparoli'''. Paroli kontraŭ io, kontraŭbatali ion per argumentoj. '''Elparoli'''. Esprimi per aŭdeblaj sonoj, vortoj, eliĝantaj el la buŝo diversmaniere, depende de la longeco de la vokaloj, de la nuanco de la konsonantoj k. t. p. '''Elparolado'''. Maniero elparoli : ''La elparolado de diversnaciaj Esperantistoj estas preskaŭ identa''. <section end="Paroli"/> <section begin="Parto"/>'''Parto'''. Io el tuto : ''parto de urbo''. '''Partigi'''. dividi en partojn : ''partigi laboron''. '''Parta'''. De parto; koncernanta parton, ne tuton : ''parta pago de ŝuldo''. '''Partopreni'''. Esti unu el tiuj, kiuj kune faras ion : ''partopreni en ekskurso''. '''Partoprenanto'''. Persono, kiu partoprenas. <section end="Parto"/> <section begin="Partero"/>'''Partero'''. Planko de la teatra ĉambrego kun la seĝoj starantaj sur ĝi. <section end="Partero"/> <section begin="Partio"/>'''Partio'''. Persono aŭ aro da personoj, kontraŭa al alia persono aŭ aro : ''partioj antaŭ tribunalo, politikaj partioj''. '''Partia'''. Apartenanta al partio, juĝanta favore por la sampartianoj. '''Partiano'''. Membro de partio. '''Senpartia'''. Apartenanta al neniu partio, juĝanta ĉiujn same favore, sendepende de iliaj opinioj aŭ de ilia partio. '''Senpartieco'''. Eco de tiu, kiu estas senpartia. <section end="Partio"/> <section begin="Participo"/>'''Participo'''. Gramatika formo, kuniganta la ecojn de la verbo kaj adjektivo : ''amanta, farita''. <section end="Participo"/> <section begin="Partikulo"/>'''Partikulo'''. Vorto, kies gramatika formo neniam ŝanĝiĝas : ''ne''. <section end="Partikulo"/> <section begin="Partituro"/>'''Partituro'''. Notoj de ĉiuj voĉoj de muzika verko, metitaj unu sub alia. <section end="Partituro"/> <section begin="Paruo"/>'''Paruo ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj (''Parus''). <section end="Paruo"/> <section begin="Pasi"/>'''Pasi'''. Iri de unu loko al alia, iri de unu momento al alia : ''homoj pasas sur la strato; la tempo pasas''. '''Pasanto'''. Persono, kiu pasas. '''Pasigi'''. Uzi la tempon por io : ''pasigi la vesperon legante, pasigi la someron sur montoj''. '''Preterpasi'''. Pasi preter io : ''preterpasi amikon sur la strato, ne haltante''. '''Trapasi'''. Pasi de la komenco ĝis la fino : ''Dum unu horo oni povas trapasi nian tutan urbon''. '''Transpasi'''. Pasi trans io : ''transpasi la limon''. <section end="Pasi"/> <section begin="Pasaĝero"/>'''Pasaĝero'''. Veturanto, kiu uzas publikan rimedon por veturi (vaporŝipon, fervojon, omnibuson k. t. p.) : ''La vagono estas plena de pasaĝeroj''. <section end="Pasaĝero"/> <section begin="Pasamento"/>'''Pasamento'''. Teksaĵo, plektaĵo el oraj, silkaj fadenoj, per kiu oni ornamas vestojn, meblojn.<section end="Pasamento"/><noinclude><references/></noinclude> p7ygtqugbaai7g3f1g5sbxi35yhlc53 118983 118921 2026-05-21T04:19:54Z CasteloBot 76 *sintakso 118983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Parazito"/>'''Parazito'''. - 1. Besto, vegetaĵo, vivanta sur alia besto aŭ vegetaĵo kaj sin nutranta per ĝiaj sukoj. - 2. Homo nenion faranta kaj vivanta je la spezoj de alia, ekspluatanta la laboron de aliaj. <section end="Parazito"/> <section begin="Parcelo"/>'''Parcelo'''. Parto de tero, apartigita de tuta bieno. '''Parceli'''. Dividi bienon en parcelojn. <section end="Parcelo"/> <section begin="Pardoni"/>'''Pardoni'''. Rezigni venĝon, punon por ricevita maljustaĵo, ofendo : ''pardoni al iu la kulpon''. '''Pardono'''. Ago, vortoj, de tiu, kiu pardonas. '''Pardonebla'''. Kiu povas esti pardonita : ''krimo nepardonebla, alvokanta la ĉielan venĝon''. <section end="Pardoni"/> <section begin="Parenco"/>'''Parenco'''. Persono, havanta kun alia persono komunan antaŭlon : ''kuzo, onklino, nepo''. '''Parenca'''. - 1. Havanta kun alia persono komunan antaŭulon. - 2. Apartenanta al la sama kategorio, simila : ''La talentoj de Orzeszko kaj de George Sand estas parencaj''. '''Parenceco'''. Stato, rilato de tiuj, kiuj estas parencoj. Komparu : ''Familio''. <section end="Parenco"/> <section begin="Parentezo"/>'''Parentezo'''. Signo, per kiu oni apartigas de la teksto aldone enmetitan frazon, vorton : ''La mortinto (malpeza estu por li la tero'') estis ĉiam preta helpi mizerulon''. Fermi, malfermi la parentezon. <section end="Parentezo"/> <section begin="Parfumo"/>'''Parfumo'''. Bonodora substanco, solvita en alkoholo. '''Parfumi'''. Verŝi parfumon sur ion : ''parfumi naztukon''. <section end="Parfumo"/> <section begin="Pargeto"/>'''Pargeto'''. Planko konsistanta el simetrie kunmetitaj tabuletoj. <section end="Pargeto"/> <section begin="Pario"/>'''Pario'''. Solida flanka limigaĵo de spaco : ''pario de tendo, pario de tubo''. <section end="Pario"/> <section begin="Parko"/>'''Parko'''. Ĉirkaŭbarita arta arbaro por promeno. <section end="Parko"/> '''Parlamento'''. Leĝdona reprezentantaro de civitanoj. '''Parlamenta'''. - 1. De parlamento. - 2. Konforma al la reguloj de la parlamenta konveneco : ''parlamenta parolmaniero''. '''Parlamentano'''. Membro de parlamento. <section begin="Parodio"/>'''Parodio'''. Ŝerca, ridiga imito de serioza verko. '''Parodii'''. Fari parodion. <section end="Parodio"/> <section begin="Paroĥo"/>'''Paroĥo'''. Eklezia distrikto. '''Paroĥestro'''. Ĉefo de paroĥo. '''Paroĥano'''. Membro de paroĥo. <section end="Paroĥo"/> <section begin="Paroksismo"/>'''Paroksismo'''. Subita forta atako de malsano, de pasio : ''paroksismo de la malario, paroksismo de kolero''. <section end="Paroksismo"/> <section begin="Paroli"/>'''Paroli'''. Esprimi pensojn per vortoj : ''paroli laŭte, elokvente''. '''Parolo'''. Vorto, vortoj de tiu, kiu parolas. '''Parolado'''. Longedaŭra parolo, precipe antaŭ publiko. '''Parole'''. Per paroloj, buŝe. '''Parolema'''. Kiu amas paroli, kiu volonte parolas. '''Parolanto'''. Persono, kiu parolas. '''Antaŭparolo'''. Parolo, ĉapitro antaŭiranta verkon kaj klariganta ĝian temon, programon. '''Interparolo'''. Parolo inter du aŭ kelke da personoj. '''Kontraŭparoli'''. Paroli kontraŭ io, kontraŭbatali ion per argumentoj. '''Elparoli'''. Esprimi per aŭdeblaj sonoj, vortoj, eliĝantaj el la buŝo diversmaniere, depende de la longeco de la vokaloj, de la nuanco de la konsonantoj k. t. p. '''Elparolado'''. Maniero elparoli : ''La elparolado de diversnaciaj Esperantistoj estas preskaŭ identa''. <section end="Paroli"/> <section begin="Parto"/>'''Parto'''. Io el tuto : ''parto de urbo''. '''Partigi'''. dividi en partojn : ''partigi laboron''. '''Parta'''. De parto; koncernanta parton, ne tuton : ''parta pago de ŝuldo''. '''Partopreni'''. Esti unu el tiuj, kiuj kune faras ion : ''partopreni en ekskurso''. '''Partoprenanto'''. Persono, kiu partoprenas. <section end="Parto"/> <section begin="Partero"/>'''Partero'''. Planko de la teatra ĉambrego kun la seĝoj starantaj sur ĝi. <section end="Partero"/> <section begin="Partio"/>'''Partio'''. Persono aŭ aro da personoj, kontraŭa al alia persono aŭ aro : ''partioj antaŭ tribunalo, politikaj partioj''. '''Partia'''. Apartenanta al partio, juĝanta favore por la sampartianoj. '''Partiano'''. Membro de partio. '''Senpartia'''. Apartenanta al neniu partio, juĝanta ĉiujn same favore, sendepende de iliaj opinioj aŭ de ilia partio. '''Senpartieco'''. Eco de tiu, kiu estas senpartia. <section end="Partio"/> <section begin="Participo"/>'''Participo'''. Gramatika formo, kuniganta la ecojn de la verbo kaj adjektivo : ''amanta, farita''. <section end="Participo"/> <section begin="Partikulo"/>'''Partikulo'''. Vorto, kies gramatika formo neniam ŝanĝiĝas : ''ne''. <section end="Partikulo"/> <section begin="Partituro"/>'''Partituro'''. Notoj de ĉiuj voĉoj de muzika verko, metitaj unu sub alia. <section end="Partituro"/> <section begin="Paruo"/>'''Paruo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj (''Parus''). <section end="Paruo"/> <section begin="Pasi"/>'''Pasi'''. Iri de unu loko al alia, iri de unu momento al alia : ''homoj pasas sur la strato; la tempo pasas''. '''Pasanto'''. Persono, kiu pasas. '''Pasigi'''. Uzi la tempon por io : ''pasigi la vesperon legante, pasigi la someron sur montoj''. '''Preterpasi'''. Pasi preter io : ''preterpasi amikon sur la strato, ne haltante''. '''Trapasi'''. Pasi de la komenco ĝis la fino : ''Dum unu horo oni povas trapasi nian tutan urbon''. '''Transpasi'''. Pasi trans io : ''transpasi la limon''. <section end="Pasi"/> <section begin="Pasaĝero"/>'''Pasaĝero'''. Veturanto, kiu uzas publikan rimedon por veturi (vaporŝipon, fervojon, omnibuson k. t. p.) : ''La vagono estas plena de pasaĝeroj''. <section end="Pasaĝero"/> <section begin="Pasamento"/>'''Pasamento'''. Teksaĵo, plektaĵo el oraj, silkaj fadenoj, per kiu oni ornamas vestojn, meblojn.<section end="Pasamento"/><noinclude><references/></noinclude> rqktq8qyh0rvmckf7ch8779aydugnvo Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/120 104 40811 118794 2026-05-21T02:50:49Z Castelobranco 7 +1 118794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Pasero"/>'''Pasero (Zool'''.). Birdo el la granda samnoma vico, konsistanta el kantantaj kaj kriantaj birdoj (Passer). <section end="Pasero"/> <section begin="Pasio"/>'''Pasio'''. Forta emocio, forta emo: amo, malamo. '''Pasia'''. Karakterizata de pasio: pasia homo, pasia deziro. '''Pasiigi'''. Fari iun pasia: pasiiganta disputo. '''Pasiiĝi'''. Fariĝi pasia. <section end="Pasio"/> <section begin="Pasivo"/>'''Pasivo'''. - 1. Formo de transitivaj verboj, montranta agon, ricevatan, portatan de la subjekto: knabo batata de la patro. - 2. Negativa parto de propraĵo: la pasivoj de komerca firmo. Pasiva. - 1. De pasivo, kiu koncernas la pasivon de la verbo: Ĉiuj pasivaj formoj estas en Esperanto kunmetitaj. - 2. Kiu prezentas la negativan parton de propraĵo. - 3. Neagema: pasiva homo. '''Pasive'''. En pasiva maniero. '''Pasiveco'''. Eco de tiu, kiu estas pasiva. <section end="Pasivo"/> <section begin="Pasko"/>'''Pasko'''. Festo de la kristana eklezio por rememorigo de la reviviĝo de Kristo. <section end="Pasko"/> <section begin="Paskvilo"/>'''Paskvilo'''. Broŝuro malice kalumnia. <section end="Paskvilo"/> <section begin="Pasporto"/>'''Pasporto'''. Oficiala dokumento, atestanta la personecon de ĝia posedanto kaj certiganta la rajton loĝi en iu loko aŭ veturi en alian lokon, samaŭ alilandan. <section end="Pasporto"/> <section begin="Pasto"/>'''Pasto'''. Faruno knedita kun akvo. <section end="Pasto"/> <section begin="Pasteĉo"/>'''Pasteĉo'''. Hakita spicita viando aŭ fiŝo, fcakita en kovraĵo el pasto aŭ graso. <section end="Pasteĉo"/> <section begin="Pastelo"/>'''Pastelo'''. Bombono en formo de disko. <section end="Pastelo"/> <section begin="Pastinako"/>'''Pastinako (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de l’ umbeliferoj kun dolĉa radiko, uzata kiel spicaĵo (Pastinaca sativa). <section end="Pastinako"/> <section begin="Pastro"/>'''Pastro'''. Homo, sanktigita por servi Dion kaj plenumi la ceremoniojn de religia kulto. '''Pastra'''. De pastro, kiu koncernas pastron. '''Pastraro'''. Tutaĵo de pastroj. '''Ĉefpastro'''. Estro de pastroj, episkopo. <section end="Pastro"/> <section begin="Paŝi"/>'''Paŝi'''. Meti la piedojn alterne unu antaŭ la alia por sin movi sur la tero. '''Paŝo'''. 1. Meto de unu piedo antaŭ la alia dum la irado. 2'. Spaco inter la piedoj dum la irado: La ĉambro estas kvin paŝojn longa. <section end="Paŝi"/> <section begin="Paŝti"/>'''Paŝti'''. Doni/liveri nutraĵon al brutoj: paŝti ĉevalojn sur herbejo. '''Paŝtejo'''. Loko (herbejo, kampo), kie oni paŝtas aŭ sin paŝtas. '''Paŝtisto'''. Homo, kies okupo estas paŝti. <section end="Paŝti"/> <section begin="Paŝtelo"/>'''Paŝtelo'''. Krajono el kolora kreto. <section end="Paŝtelo"/> <section begin="Pato"/>'''Pato'''. Malprofunda vazo kun tenilo, por friti. <section end="Pato"/> <section begin="Patento"/>'''Patento'''. Dokumento por ekskluziva rajto ekspluati eltrovon {nun: invent(aĵ)on}. '''Patenti'''. Doni patenton, garantii per patento: patentita aparato. <section end="Patento"/> <section begin="Patologio"/>'''Patologio (Med'''.). Scienco pri kaŭzoj kaj simptomoj de la malsanoj. <section end="Patologio"/> <section begin="Patoso"/>'''Patoso'''. Afektite solena, kaj enluziasma parolmaniero. Komparu: Aplombo, emfazo, vervo. <section end="Patoso"/> <section begin="Patro"/>'''Patro'''. Viro, naskinta idon: Apenaŭ dudekjara li jam estis patro. Abrahamo estis la patro de Izaako. '''Patrino'''. Virino, naskinta idon. '''Bopatro'''. Patro de edzino rilate al ŝia edzo, aŭ patro de edzo rilate al lia edzino. '''Bopatrino'''. Patrino de edzino rilate al ŝia edzo, aŭ patrino de edzo rilate al lia edzino. '''Duonpatro'''. Dua edzo de patrino rilate al ŝiaj infanoj. '''Duonpatrino'''. Dua edzino de patro rilate al liaj infanoj. '''Gepatroj'''. Patro kaj patrino. '''Patreco'''. Stato de tiu, kiu estas patro. '''Patrineco'''. Stato de tiu, kiu estas patrino. '''Patrujo'''. Patrolando. '''Sampatrujano'''. Homo, havanta la saman patrolandon. <section end="Patro"/> <section begin="Patriarko"/>'''Patriarko'''. - 1. Prapatro, ĉefo de gento ĉe la antikvaj Hebreoj: Abrahamo, Izaako kaj Jakobo. - 2. Respektinda maljunulo, ĉefo de granda familio. <section end="Patriarko"/> <section begin="Patricio"/>'''Patricio'''. Ano de la aristokrataro en la antikva Roma regno. <section end="Patricio"/> <section begin="Patrioto"/>'''Patrioto'''. Homo, amanta sian patrujon kaj penanta esti utila por ĝi. <section end="Patrioto"/> <section begin="Patriotismo"/>'''Patriotismo'''. Amo al la patrujo kaj emo esti utila por ĝi. <section end="Patriotismo"/> <section begin="Patrolo"/>'''Patrolo'''. Malgranda taĉmento de soldatoj aŭ policistoj, garde trairanta urbon. <section end="Patrolo"/> <section begin="Patrono"/>'''Patrono'''. - 1. Sanktulo, protektanta siajn samnomulojn, urbon, landon. - 2. Persono eminenta, influa, protektanta alian personon, institucion. <section end="Patrono"/> <section begin="Paŭzo"/>'''Paŭzo'''. Nelonga interrompo de ago: paŭzo dum legado, dum kantado. '''Paŭzi'''. Fari paŭzon. <section end="Paŭzo"/> <section begin="Pavo"/>'''Pavo (Zool'''.). Birdo et la familio de l’ fazanoj, kun granda, bela vosto (Pavo cristatus). <section end="Pavo"/> <section begin="Paviano"/>'''Paviano (Zool'''.). Simio el la familio de la hundosimilaj (Cynocephalus). <section end="Paviano"/> <section begin="Pavilono"/>'''Pavilono'''. Malpeza, malgranda konstruaĵo, similanta tendon. <section end="Pavilono"/> <section begin="Pavimo"/>'''Pavimo'''. Ŝtona, ligna, asfalta kovraĵo de strato. '''Pavimi'''. Kovri per pavimo: En nia vilaĝo ne ĉiuj stratoj estas pavimitaj.<section end="Pavimo"/><noinclude><references/></noinclude> 4jcidpmh6v31422ghq5lp45pt2jldff 118914 118794 2026-05-21T03:59:13Z CasteloBot 76 *sintakso 118914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Pasero"/>'''Pasero ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo el la granda samnoma vico, konsistanta el kantantaj kaj kriantaj birdoj (''Passer''). <section end="Pasero"/> <section begin="Pasio"/>'''Pasio'''. Forta emocio, forta emo : ''amo, malamo''. '''Pasia'''. Karakterizata de pasio : ''pasia homo, pasia deziro''. '''Pasiigi'''. Fari iun pasia : ''pasiiganta disputo''. '''Pasiiĝi'''. Fariĝi pasia. <section end="Pasio"/> <section begin="Pasivo"/>'''Pasivo'''. - 1. Formo de transitivaj verboj, montranta agon, ricevatan, portatan de la subjekto : ''knabo batata de la patro''. - 2. Negativa parto de propraĵo : ''la pasivoj de komerca firmo''. Pasiva. - 1. De pasivo, kiu koncernas la pasivon de la verbo : ''Ĉiuj pasivaj formoj estas en Esperanto kunmetitaj''. - 2. Kiu prezentas la negativan parton de propraĵo. - 3. Neagema : ''pasiva homo''. '''Pasive'''. En pasiva maniero. '''Pasiveco'''. Eco de tiu, kiu estas pasiva. <section end="Pasivo"/> <section begin="Pasko"/>'''Pasko'''. Festo de la kristana eklezio por rememorigo de la reviviĝo de Kristo. <section end="Pasko"/> <section begin="Paskvilo"/>'''Paskvilo'''. Broŝuro malice kalumnia. <section end="Paskvilo"/> <section begin="Pasporto"/>'''Pasporto'''. Oficiala dokumento, atestanta la personecon de ĝia posedanto kaj certiganta la rajton loĝi en iu loko aŭ veturi en alian lokon, samaŭ alilandan. <section end="Pasporto"/> <section begin="Pasto"/>'''Pasto'''. Faruno knedita kun akvo. <section end="Pasto"/> <section begin="Pasteĉo"/>'''Pasteĉo'''. Hakita spicita viando aŭ fiŝo, fcakita en kovraĵo el pasto aŭ graso. <section end="Pasteĉo"/> <section begin="Pastelo"/>'''Pastelo'''. Bombono en formo de disko. <section end="Pastelo"/> <section begin="Pastinako"/>'''Pastinako ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ umbeliferoj kun dolĉa radiko, uzata kiel spicaĵo (''Pastinaca sativa''). <section end="Pastinako"/> <section begin="Pastro"/>'''Pastro'''. Homo, sanktigita por servi Dion kaj plenumi la ceremoniojn de religia kulto. '''Pastra'''. De pastro, kiu koncernas pastron. '''Pastraro'''. Tutaĵo de pastroj. '''Ĉefpastro'''. Estro de pastroj, episkopo. <section end="Pastro"/> <section begin="Paŝi"/>'''Paŝi'''. Meti la piedojn alterne unu antaŭ la alia por sin movi sur la tero. '''Paŝo'''. 1. Meto de unu piedo antaŭ la alia dum la irado. 2'. Spaco inter la piedoj dum la irado : ''La ĉambro estas kvin paŝojn longa''. <section end="Paŝi"/> <section begin="Paŝti"/>'''Paŝti'''. Doni/liveri nutraĵon al brutoj : ''paŝti ĉevalojn sur herbejo''. '''Paŝtejo'''. Loko (herbejo, kampo''), kie oni paŝtas aŭ sin paŝtas. '''Paŝtisto'''. Homo, kies okupo estas paŝti. <section end="Paŝti"/> <section begin="Paŝtelo"/>'''Paŝtelo'''. Krajono el kolora kreto. <section end="Paŝtelo"/> <section begin="Pato"/>'''Pato'''. Malprofunda vazo kun tenilo, por friti. <section end="Pato"/> <section begin="Patento"/>'''Patento'''. Dokumento por ekskluziva rajto ekspluati eltrovon {nun : ''invent(aĵ)on}''. '''Patenti'''. Doni patenton, garantii per patento : ''patentita aparato''. <section end="Patento"/> <section begin="Patologio"/>'''Patologio ({{VdE-ml|Med'''}}.). Scienco pri kaŭzoj kaj simptomoj de la malsanoj. <section end="Patologio"/> <section begin="Patoso"/>'''Patoso'''. Afektite solena, kaj enluziasma parolmaniero. Komparu : ''Aplombo, emfazo, vervo''. <section end="Patoso"/> <section begin="Patro"/>'''Patro'''. Viro, naskinta idon : ''Apenaŭ dudekjara li jam estis patro''. Abrahamo estis la patro de Izaako. '''Patrino'''. Virino, naskinta idon. '''Bopatro'''. Patro de edzino rilate al ŝia edzo, aŭ patro de edzo rilate al lia edzino. '''Bopatrino'''. Patrino de edzino rilate al ŝia edzo, aŭ patrino de edzo rilate al lia edzino. '''Duonpatro'''. Dua edzo de patrino rilate al ŝiaj infanoj. '''Duonpatrino'''. Dua edzino de patro rilate al liaj infanoj. '''Gepatroj'''. Patro kaj patrino. '''Patreco'''. Stato de tiu, kiu estas patro. '''Patrineco'''. Stato de tiu, kiu estas patrino. '''Patrujo'''. Patrolando. '''Sampatrujano'''. Homo, havanta la saman patrolandon. <section end="Patro"/> <section begin="Patriarko"/>'''Patriarko'''. - 1. Prapatro, ĉefo de gento ĉe la antikvaj Hebreoj : ''Abrahamo, Izaako kaj Jakobo''. - 2. Respektinda maljunulo, ĉefo de granda familio. <section end="Patriarko"/> <section begin="Patricio"/>'''Patricio'''. Ano de la aristokrataro en la antikva Roma regno. <section end="Patricio"/> <section begin="Patrioto"/>'''Patrioto'''. Homo, amanta sian patrujon kaj penanta esti utila por ĝi. <section end="Patrioto"/> <section begin="Patriotismo"/>'''Patriotismo'''. Amo al la patrujo kaj emo esti utila por ĝi. <section end="Patriotismo"/> <section begin="Patrolo"/>'''Patrolo'''. Malgranda taĉmento de soldatoj aŭ policistoj, garde trairanta urbon. <section end="Patrolo"/> <section begin="Patrono"/>'''Patrono'''. - 1. Sanktulo, protektanta siajn samnomulojn, urbon, landon. - 2. Persono eminenta, influa, protektanta alian personon, institucion. <section end="Patrono"/> <section begin="Paŭzo"/>'''Paŭzo'''. Nelonga interrompo de ago : ''paŭzo dum legado, dum kantado''. '''Paŭzi'''. Fari paŭzon. <section end="Paŭzo"/> <section begin="Pavo"/>'''Pavo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo et la familio de l’ fazanoj, kun granda, bela vosto (''Pavo cristatus''). <section end="Pavo"/> <section begin="Paviano"/>'''Paviano ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Simio el la familio de la hundosimilaj (''Cynocephalus''). <section end="Paviano"/> <section begin="Pavilono"/>'''Pavilono'''. Malpeza, malgranda konstruaĵo, similanta tendon. <section end="Pavilono"/> <section begin="Pavimo"/>'''Pavimo'''. Ŝtona, ligna, asfalta kovraĵo de strato. '''Pavimi'''. Kovri per pavimo : ''En nia vilaĝo ne ĉiuj stratoj estas pavimitaj''.<section end="Pavimo"/><noinclude><references/></noinclude> hh35g1zakjqm7xdfa9c3x4boj64xr46 118922 118914 2026-05-21T04:02:05Z CasteloBot 76 *sintakso 118922 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Pasero"/>'''Pasero ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la granda samnoma vico, konsistanta el kantantaj kaj kriantaj birdoj (''Passer''). <section end="Pasero"/> <section begin="Pasio"/>'''Pasio'''. Forta emocio, forta emo : ''amo, malamo''. '''Pasia'''. Karakterizata de pasio : ''pasia homo, pasia deziro''. '''Pasiigi'''. Fari iun pasia : ''pasiiganta disputo''. '''Pasiiĝi'''. Fariĝi pasia. <section end="Pasio"/> <section begin="Pasivo"/>'''Pasivo'''. - 1. Formo de transitivaj verboj, montranta agon, ricevatan, portatan de la subjekto : ''knabo batata de la patro''. - 2. Negativa parto de propraĵo : ''la pasivoj de komerca firmo''. Pasiva. - 1. De pasivo, kiu koncernas la pasivon de la verbo : ''Ĉiuj pasivaj formoj estas en Esperanto kunmetitaj''. - 2. Kiu prezentas la negativan parton de propraĵo. - 3. Neagema : ''pasiva homo''. '''Pasive'''. En pasiva maniero. '''Pasiveco'''. Eco de tiu, kiu estas pasiva. <section end="Pasivo"/> <section begin="Pasko"/>'''Pasko'''. Festo de la kristana eklezio por rememorigo de la reviviĝo de Kristo. <section end="Pasko"/> <section begin="Paskvilo"/>'''Paskvilo'''. Broŝuro malice kalumnia. <section end="Paskvilo"/> <section begin="Pasporto"/>'''Pasporto'''. Oficiala dokumento, atestanta la personecon de ĝia posedanto kaj certiganta la rajton loĝi en iu loko aŭ veturi en alian lokon, samaŭ alilandan. <section end="Pasporto"/> <section begin="Pasto"/>'''Pasto'''. Faruno knedita kun akvo. <section end="Pasto"/> <section begin="Pasteĉo"/>'''Pasteĉo'''. Hakita spicita viando aŭ fiŝo, fcakita en kovraĵo el pasto aŭ graso. <section end="Pasteĉo"/> <section begin="Pastelo"/>'''Pastelo'''. Bombono en formo de disko. <section end="Pastelo"/> <section begin="Pastinako"/>'''Pastinako ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ umbeliferoj kun dolĉa radiko, uzata kiel spicaĵo (''Pastinaca sativa''). <section end="Pastinako"/> <section begin="Pastro"/>'''Pastro'''. Homo, sanktigita por servi Dion kaj plenumi la ceremoniojn de religia kulto. '''Pastra'''. De pastro, kiu koncernas pastron. '''Pastraro'''. Tutaĵo de pastroj. '''Ĉefpastro'''. Estro de pastroj, episkopo. <section end="Pastro"/> <section begin="Paŝi"/>'''Paŝi'''. Meti la piedojn alterne unu antaŭ la alia por sin movi sur la tero. '''Paŝo'''. 1. Meto de unu piedo antaŭ la alia dum la irado. 2'. Spaco inter la piedoj dum la irado : ''La ĉambro estas kvin paŝojn longa''. <section end="Paŝi"/> <section begin="Paŝti"/>'''Paŝti'''. Doni/liveri nutraĵon al brutoj : ''paŝti ĉevalojn sur herbejo''. '''Paŝtejo'''. Loko (herbejo, kampo''), kie oni paŝtas aŭ sin paŝtas. '''Paŝtisto'''. Homo, kies okupo estas paŝti. <section end="Paŝti"/> <section begin="Paŝtelo"/>'''Paŝtelo'''. Krajono el kolora kreto. <section end="Paŝtelo"/> <section begin="Pato"/>'''Pato'''. Malprofunda vazo kun tenilo, por friti. <section end="Pato"/> <section begin="Patento"/>'''Patento'''. Dokumento por ekskluziva rajto ekspluati eltrovon {nun : ''invent(aĵ)on}''. '''Patenti'''. Doni patenton, garantii per patento : ''patentita aparato''. <section end="Patento"/> <section begin="Patologio"/>'''Patologio ({{VdE-ml|Med}}.). Scienco pri kaŭzoj kaj simptomoj de la malsanoj. <section end="Patologio"/> <section begin="Patoso"/>'''Patoso'''. Afektite solena, kaj enluziasma parolmaniero. Komparu : ''Aplombo, emfazo, vervo''. <section end="Patoso"/> <section begin="Patro"/>'''Patro'''. Viro, naskinta idon : ''Apenaŭ dudekjara li jam estis patro''. Abrahamo estis la patro de Izaako. '''Patrino'''. Virino, naskinta idon. '''Bopatro'''. Patro de edzino rilate al ŝia edzo, aŭ patro de edzo rilate al lia edzino. '''Bopatrino'''. Patrino de edzino rilate al ŝia edzo, aŭ patrino de edzo rilate al lia edzino. '''Duonpatro'''. Dua edzo de patrino rilate al ŝiaj infanoj. '''Duonpatrino'''. Dua edzino de patro rilate al liaj infanoj. '''Gepatroj'''. Patro kaj patrino. '''Patreco'''. Stato de tiu, kiu estas patro. '''Patrineco'''. Stato de tiu, kiu estas patrino. '''Patrujo'''. Patrolando. '''Sampatrujano'''. Homo, havanta la saman patrolandon. <section end="Patro"/> <section begin="Patriarko"/>'''Patriarko'''. - 1. Prapatro, ĉefo de gento ĉe la antikvaj Hebreoj : ''Abrahamo, Izaako kaj Jakobo''. - 2. Respektinda maljunulo, ĉefo de granda familio. <section end="Patriarko"/> <section begin="Patricio"/>'''Patricio'''. Ano de la aristokrataro en la antikva Roma regno. <section end="Patricio"/> <section begin="Patrioto"/>'''Patrioto'''. Homo, amanta sian patrujon kaj penanta esti utila por ĝi. <section end="Patrioto"/> <section begin="Patriotismo"/>'''Patriotismo'''. Amo al la patrujo kaj emo esti utila por ĝi. <section end="Patriotismo"/> <section begin="Patrolo"/>'''Patrolo'''. Malgranda taĉmento de soldatoj aŭ policistoj, garde trairanta urbon. <section end="Patrolo"/> <section begin="Patrono"/>'''Patrono'''. - 1. Sanktulo, protektanta siajn samnomulojn, urbon, landon. - 2. Persono eminenta, influa, protektanta alian personon, institucion. <section end="Patrono"/> <section begin="Paŭzo"/>'''Paŭzo'''. Nelonga interrompo de ago : ''paŭzo dum legado, dum kantado''. '''Paŭzi'''. Fari paŭzon. <section end="Paŭzo"/> <section begin="Pavo"/>'''Pavo ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo et la familio de l’ fazanoj, kun granda, bela vosto (''Pavo cristatus''). <section end="Pavo"/> <section begin="Paviano"/>'''Paviano ({{VdE-ml|Zool}}.). Simio el la familio de la hundosimilaj (''Cynocephalus''). <section end="Paviano"/> <section begin="Pavilono"/>'''Pavilono'''. Malpeza, malgranda konstruaĵo, similanta tendon. <section end="Pavilono"/> <section begin="Pavimo"/>'''Pavimo'''. Ŝtona, ligna, asfalta kovraĵo de strato. '''Pavimi'''. Kovri per pavimo : ''En nia vilaĝo ne ĉiuj stratoj estas pavimitaj''.<section end="Pavimo"/><noinclude><references/></noinclude> rcyl6sd6lpxoboq8tv794f0y4msmtol 118984 118922 2026-05-21T04:19:54Z CasteloBot 76 *sintakso 118984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Pasero"/>'''Pasero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la granda samnoma vico, konsistanta el kantantaj kaj kriantaj birdoj (''Passer''). <section end="Pasero"/> <section begin="Pasio"/>'''Pasio'''. Forta emocio, forta emo : ''amo, malamo''. '''Pasia'''. Karakterizata de pasio : ''pasia homo, pasia deziro''. '''Pasiigi'''. Fari iun pasia : ''pasiiganta disputo''. '''Pasiiĝi'''. Fariĝi pasia. <section end="Pasio"/> <section begin="Pasivo"/>'''Pasivo'''. - 1. Formo de transitivaj verboj, montranta agon, ricevatan, portatan de la subjekto : ''knabo batata de la patro''. - 2. Negativa parto de propraĵo : ''la pasivoj de komerca firmo''. Pasiva. - 1. De pasivo, kiu koncernas la pasivon de la verbo : ''Ĉiuj pasivaj formoj estas en Esperanto kunmetitaj''. - 2. Kiu prezentas la negativan parton de propraĵo. - 3. Neagema : ''pasiva homo''. '''Pasive'''. En pasiva maniero. '''Pasiveco'''. Eco de tiu, kiu estas pasiva. <section end="Pasivo"/> <section begin="Pasko"/>'''Pasko'''. Festo de la kristana eklezio por rememorigo de la reviviĝo de Kristo. <section end="Pasko"/> <section begin="Paskvilo"/>'''Paskvilo'''. Broŝuro malice kalumnia. <section end="Paskvilo"/> <section begin="Pasporto"/>'''Pasporto'''. Oficiala dokumento, atestanta la personecon de ĝia posedanto kaj certiganta la rajton loĝi en iu loko aŭ veturi en alian lokon, samaŭ alilandan. <section end="Pasporto"/> <section begin="Pasto"/>'''Pasto'''. Faruno knedita kun akvo. <section end="Pasto"/> <section begin="Pasteĉo"/>'''Pasteĉo'''. Hakita spicita viando aŭ fiŝo, fcakita en kovraĵo el pasto aŭ graso. <section end="Pasteĉo"/> <section begin="Pastelo"/>'''Pastelo'''. Bombono en formo de disko. <section end="Pastelo"/> <section begin="Pastinako"/>'''Pastinako''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ umbeliferoj kun dolĉa radiko, uzata kiel spicaĵo (''Pastinaca sativa''). <section end="Pastinako"/> <section begin="Pastro"/>'''Pastro'''. Homo, sanktigita por servi Dion kaj plenumi la ceremoniojn de religia kulto. '''Pastra'''. De pastro, kiu koncernas pastron. '''Pastraro'''. Tutaĵo de pastroj. '''Ĉefpastro'''. Estro de pastroj, episkopo. <section end="Pastro"/> <section begin="Paŝi"/>'''Paŝi'''. Meti la piedojn alterne unu antaŭ la alia por sin movi sur la tero. '''Paŝo'''. 1. Meto de unu piedo antaŭ la alia dum la irado. 2'. Spaco inter la piedoj dum la irado : ''La ĉambro estas kvin paŝojn longa''. <section end="Paŝi"/> <section begin="Paŝti"/>'''Paŝti'''. Doni/liveri nutraĵon al brutoj : ''paŝti ĉevalojn sur herbejo''. '''Paŝtejo'''. Loko (herbejo, kampo''), kie oni paŝtas aŭ sin paŝtas. '''Paŝtisto'''. Homo, kies okupo estas paŝti. <section end="Paŝti"/> <section begin="Paŝtelo"/>'''Paŝtelo'''. Krajono el kolora kreto. <section end="Paŝtelo"/> <section begin="Pato"/>'''Pato'''. Malprofunda vazo kun tenilo, por friti. <section end="Pato"/> <section begin="Patento"/>'''Patento'''. Dokumento por ekskluziva rajto ekspluati eltrovon {nun : ''invent(aĵ)on}''. '''Patenti'''. Doni patenton, garantii per patento : ''patentita aparato''. <section end="Patento"/> <section begin="Patologio"/>'''Patologio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Scienco pri kaŭzoj kaj simptomoj de la malsanoj. <section end="Patologio"/> <section begin="Patoso"/>'''Patoso'''. Afektite solena, kaj enluziasma parolmaniero. Komparu : ''Aplombo, emfazo, vervo''. <section end="Patoso"/> <section begin="Patro"/>'''Patro'''. Viro, naskinta idon : ''Apenaŭ dudekjara li jam estis patro''. Abrahamo estis la patro de Izaako. '''Patrino'''. Virino, naskinta idon. '''Bopatro'''. Patro de edzino rilate al ŝia edzo, aŭ patro de edzo rilate al lia edzino. '''Bopatrino'''. Patrino de edzino rilate al ŝia edzo, aŭ patrino de edzo rilate al lia edzino. '''Duonpatro'''. Dua edzo de patrino rilate al ŝiaj infanoj. '''Duonpatrino'''. Dua edzino de patro rilate al liaj infanoj. '''Gepatroj'''. Patro kaj patrino. '''Patreco'''. Stato de tiu, kiu estas patro. '''Patrineco'''. Stato de tiu, kiu estas patrino. '''Patrujo'''. Patrolando. '''Sampatrujano'''. Homo, havanta la saman patrolandon. <section end="Patro"/> <section begin="Patriarko"/>'''Patriarko'''. - 1. Prapatro, ĉefo de gento ĉe la antikvaj Hebreoj : ''Abrahamo, Izaako kaj Jakobo''. - 2. Respektinda maljunulo, ĉefo de granda familio. <section end="Patriarko"/> <section begin="Patricio"/>'''Patricio'''. Ano de la aristokrataro en la antikva Roma regno. <section end="Patricio"/> <section begin="Patrioto"/>'''Patrioto'''. Homo, amanta sian patrujon kaj penanta esti utila por ĝi. <section end="Patrioto"/> <section begin="Patriotismo"/>'''Patriotismo'''. Amo al la patrujo kaj emo esti utila por ĝi. <section end="Patriotismo"/> <section begin="Patrolo"/>'''Patrolo'''. Malgranda taĉmento de soldatoj aŭ policistoj, garde trairanta urbon. <section end="Patrolo"/> <section begin="Patrono"/>'''Patrono'''. - 1. Sanktulo, protektanta siajn samnomulojn, urbon, landon. - 2. Persono eminenta, influa, protektanta alian personon, institucion. <section end="Patrono"/> <section begin="Paŭzo"/>'''Paŭzo'''. Nelonga interrompo de ago : ''paŭzo dum legado, dum kantado''. '''Paŭzi'''. Fari paŭzon. <section end="Paŭzo"/> <section begin="Pavo"/>'''Pavo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo et la familio de l’ fazanoj, kun granda, bela vosto (''Pavo cristatus''). <section end="Pavo"/> <section begin="Paviano"/>'''Paviano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Simio el la familio de la hundosimilaj (''Cynocephalus''). <section end="Paviano"/> <section begin="Pavilono"/>'''Pavilono'''. Malpeza, malgranda konstruaĵo, similanta tendon. <section end="Pavilono"/> <section begin="Pavimo"/>'''Pavimo'''. Ŝtona, ligna, asfalta kovraĵo de strato. '''Pavimi'''. Kovri per pavimo : ''En nia vilaĝo ne ĉiuj stratoj estas pavimitaj''.<section end="Pavimo"/><noinclude><references/></noinclude> itipsb9tocr4mi1517gko7039fv3bp8 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/121 104 40812 118795 2026-05-21T02:55:07Z Castelobranco 7 +1 118795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Peano"/>'''Peano'''. - 1. Kanto por la honoro de '''Apolono'''. - 2. Milita kanto; kanto de venko, de ĝojo. <section end="Peano"/> <section begin="Peco"/>'''Peco'''. Parto, apartigita de tuto: peco da pano, fera peco. '''Peceto'''. Malgranda peco. '''Pecetigi'''. Rompi, dividi en pecetojn. '''Dispecigi'''. Rompi, dividi en pecojn. '''Potpeco'''. Peco de rompita poto. '''Tukpeco'''. Peco de disŝirita tuko. <section end="Peco"/> <section begin="Peĉo"/>'''Peĉo'''. Densa olea substanco, produktata el rezino. <section end="Peĉo"/> <section begin="Pedagogo"/>'''Pedagogo'''. Instruisto kaj edukisto de infanoj. <section end="Pedagogo"/> <section begin="Pedagogio"/>'''Pedagogio'''. Scienco instrui kaj eduki infanojn. <section end="Pedagogio"/> <section begin="Pedalo"/>'''Pedalo'''. Piedmovilo de instrumento: pedalo de fortepiano, de orgeno, de velocipedo. <section end="Pedalo"/> <section begin="Pedanta"/>'''Pedanta'''. Tro precize plenumanta la regulojn, tro zorganta pri la detaloj kaj pri ia formo: pedanta ĉefo, pedanta ordo. '''Pedanto'''. Homo pedanta. '''Pedante'''. En pedanta maniero. '''Pedanteco'''. Eco de tiu, kiu estas pedanta. <section end="Pedanta"/> <section begin="Pedelo"/>'''Pedelo'''. Universitata servisto. <section end="Pedelo"/> <section begin="Pediko"/>'''Pediko (Zool'''.). Parazita insekto senflugila (Pediculus). <section end="Pediko"/> <section begin="Pego"/>'''Pego (Zool'''.). Birdo insektomanĝa kun longa beko kaj lango (Picus). <section end="Pego"/> <section begin="Pejzaĝo"/>'''Pejzaĝo'''. - 1. Vidaĵo de lando. - 2. Pentraĵo, prezentanta tian vidaĵon. <section end="Pejzaĝo"/> <section begin="Peki"/>'''Peki'''. Malobei dian ordonon, regulon de la moralo, leĝon: peki kontraŭ la tria dia ordono. '''Peko'''. Ago de tiu, kiu pekas. '''Pekema'''. Inklina al pekoj. '''Pekulo'''. Homo, kiu ofte pekas. <section end="Peki"/> <section begin="Pekli"/>'''Pekli'''. Konservi viandon, ŝutante sur ĝin salon, salpetron, pipron kaj premante ĝin per peza objekto, ekz. per ŝtono. <section end="Pekli"/> <section begin="Peli"/>'''Peli'''. Eksciti al rapida kurado: peli brutojn sur herbejon. '''Elpeli'''. Peli el loko kaj eligi el ĝi: elpeli lupon el ŝafejo. '''Forpeli'''. Peli for de loko kaj forigi de ĝi. <section end="Peli"/> <section begin="Pelerino"/>'''Pelerino'''. Granda kolumo, pendanta ĉe mantelo aŭ palto kaj kovranta la ŝultrojn kaj parton de la dorso. <section end="Pelerino"/> <section begin="Pelikano"/>'''Pelikano (Zool'''.). Granda birdo el la familio de l’ rempiedaj (Pelecanus onocratulus). <section end="Pelikano"/> <section begin="Pelto"/>'''Pelto'''. Haroriĉa besta haŭto, uzata kiel vesto: zibela pelto. '''Peltisto'''. Metiisto, kudranta vestojn et pelto. Komparu: Felo, haŭto, ledo. <section end="Pelto"/> <section begin="Pelvo"/>'''Pelvo'''. Portebla ronda vazo por fluidaĵo, lavvazo. <section end="Pelvo"/> <section begin="Peno"/>'''Peno'''. Energia ago de la korpo aŭ de l’ spirito: Peno estas necesa por venki malfacilaĵon. '''Peni'''. Streĉi la korpajn aŭ spiritajn fortojn. '''Pene'''. Kun peno. '''Senpene'''. Sen peno. <section end="Peno"/> <section begin="Penco"/>'''Penco'''. Angla monero, valoranta dek centimojn. <section end="Penco"/> <section begin="Pendi"/>'''Pendi'''. Esti fiksita ĉe sia supro tiel, ke la malsupra parto estas libera: pentraĵo pendas sur la muro; fruktoj pendas sur arbo. '''Pendigi'''. Fiksi ion ĉe ĝia supro tiel, ke la malsupra parto estu libera: pendigi mantelon sur hoko; pendigi krimulon. '''Dependi'''. Esti submetita al la povo, al la volo de alia persono: La decido dependas de la ĉefo. '''Dependa'''. Kiu dependas. '''Dependeco'''. Stato de tiu, kiu dependas. '''Sendependa'''. Kiu ne dependas. '''Sendependeco'''. Stato de tiu, kiu ne dependas. '''Flugpendi'''. Resti en la aero senmova sur la flugiloj: La akcipitro flugpendas super kolombo. <section end="Pendi"/> <section begin="Pendolo"/>'''Pendolo'''. Korpo, balanciĝanta ĉirkaŭ fiksita punkto dank' al sia pezo: pendolo de horloĝo. <section end="Pendolo"/> <section begin="Penetri"/>'''Penetri'''. Kun peno profunde sin enigi internen: penetri en la tendaron de malamikoj; la kuglo penetris ĝis la osto. '''Penetrebla'''. Kiu povas esti penetrita: nepenetrebla tolo. <section end="Penetri"/> <section begin="Peniko"/>'''Peniko'''. Instrumento el haroj kun ligna tenilo, por kolori, por pentri. <section end="Peniko"/> <section begin="Pensi"/>'''Pensi'''. - 1. Uzi siajn spiritajn fortojn, formi en sia spirito ideojn: Mi pensas, do mi ekzistas. - 2. Opinii: Kion vi pensas pri mia projekto ? Penso. Tio, kion oni pensas: La pensoj kaj la vortoj. '''Elpensi'''. Krei ion per sia pensado: elpensi aparaton. <section end="Pensi"/> <section begin="Pensio"/>'''Pensio'''. Salajro, ĝis la morto ricevata de eksiĝinto, kiu servis difinitan nombron da jaroj: Pension oni ricevas en diversaj landoj post 25-, 30-, 35-jara servado. '''Pensiulo'''. Homo, kiu ricevas pension. <section end="Pensio"/> <section begin="Pensiono"/>'''Pensiono'''. Ĉambro, loĝejo, luata kun la manĝo. <section end="Pensiono"/> <section begin="Penti"/>'''Penti'''. Bedaŭri, ke oni pekis. '''Pento'''. Bedaŭro, ke oni pekis. '''Pentofari'''. Nuligi sian pekon per bonaj faroj. <section end="Penti"/> <section begin="Pentametro"/>'''Pentametro'''. Verso, konsistanta el kvin eroj, uzata de la antikvaj grekaj kaj romanaj poetoj. <section end="Pentametro"/> <section begin="Pentekosto"/>'''Pentekosto'''. Festo kvindek tagojn post la Pasko. <section end="Pentekosto"/> <section begin="Pentri"/>'''Pentri'''. Kolore reprodukti estaĵojn, objektojn sur papero, sur tolo: pentri portreton, pentri pejzaĝon. '''Pentrado'''. Pentrarto. '''Pentristo'''. Homo, kies arto estas pentri. '''Pentraĵo'''. Pentrita bildo. <section end="Pentri"/><noinclude><references/></noinclude> fz9fttsqvixz38h3pqq8xmqoxlzmgh2 118796 118795 2026-05-21T02:56:53Z Castelobranco 7 118796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Peano"/>'''Peano'''. - 1. Kanto por la honoro de Apolono. - 2. Milita kanto; kanto de venko, de ĝojo. <section end="Peano"/> <section begin="Peco"/>'''Peco'''. Parto, apartigita de tuto: peco da pano, fera peco. '''Peceto'''. Malgranda peco. '''Pecetigi'''. Rompi, dividi en pecetojn. '''Dispecigi'''. Rompi, dividi en pecojn. '''Potpeco'''. Peco de rompita poto. '''Tukpeco'''. Peco de disŝirita tuko. <section end="Peco"/> <section begin="Peĉo"/>'''Peĉo'''. Densa olea substanco, produktata el rezino. <section end="Peĉo"/> <section begin="Pedagogo"/>'''Pedagogo'''. Instruisto kaj edukisto de infanoj. <section end="Pedagogo"/> <section begin="Pedagogio"/>'''Pedagogio'''. Scienco instrui kaj eduki infanojn. <section end="Pedagogio"/> <section begin="Pedalo"/>'''Pedalo'''. Piedmovilo de instrumento: pedalo de fortepiano, de orgeno, de velocipedo. <section end="Pedalo"/> <section begin="Pedanta"/>'''Pedanta'''. Tro precize plenumanta la regulojn, tro zorganta pri la detaloj kaj pri ia formo: pedanta ĉefo, pedanta ordo. '''Pedanto'''. Homo pedanta. '''Pedante'''. En pedanta maniero. '''Pedanteco'''. Eco de tiu, kiu estas pedanta. <section end="Pedanta"/> <section begin="Pedelo"/>'''Pedelo'''. Universitata servisto. <section end="Pedelo"/> <section begin="Pediko"/>'''Pediko (Zool'''.). Parazita insekto senflugila (Pediculus). <section end="Pediko"/> <section begin="Pego"/>'''Pego (Zool'''.). Birdo insektomanĝa kun longa beko kaj lango (Picus). <section end="Pego"/> <section begin="Pejzaĝo"/>'''Pejzaĝo'''. - 1. Vidaĵo de lando. - 2. Pentraĵo, prezentanta tian vidaĵon. <section end="Pejzaĝo"/> <section begin="Peki"/>'''Peki'''. Malobei dian ordonon, regulon de la moralo, leĝon: peki kontraŭ la tria dia ordono. '''Peko'''. Ago de tiu, kiu pekas. '''Pekema'''. Inklina al pekoj. '''Pekulo'''. Homo, kiu ofte pekas. <section end="Peki"/> <section begin="Pekli"/>'''Pekli'''. Konservi viandon, ŝutante sur ĝin salon, salpetron, pipron kaj premante ĝin per peza objekto, ekz. per ŝtono. <section end="Pekli"/> <section begin="Peli"/>'''Peli'''. Eksciti al rapida kurado: peli brutojn sur herbejon. '''Elpeli'''. Peli el loko kaj eligi el ĝi: elpeli lupon el ŝafejo. '''Forpeli'''. Peli for de loko kaj forigi de ĝi. <section end="Peli"/> <section begin="Pelerino"/>'''Pelerino'''. Granda kolumo, pendanta ĉe mantelo aŭ palto kaj kovranta la ŝultrojn kaj parton de la dorso. <section end="Pelerino"/> <section begin="Pelikano"/>'''Pelikano (Zool'''.). Granda birdo el la familio de l’ rempiedaj (Pelecanus onocratulus). <section end="Pelikano"/> <section begin="Pelto"/>'''Pelto'''. Haroriĉa besta haŭto, uzata kiel vesto: zibela pelto. '''Peltisto'''. Metiisto, kudranta vestojn et pelto. Komparu: Felo, haŭto, ledo. <section end="Pelto"/> <section begin="Pelvo"/>'''Pelvo'''. Portebla ronda vazo por fluidaĵo, lavvazo. <section end="Pelvo"/> <section begin="Peno"/>'''Peno'''. Energia ago de la korpo aŭ de l’ spirito: Peno estas necesa por venki malfacilaĵon. '''Peni'''. Streĉi la korpajn aŭ spiritajn fortojn. '''Pene'''. Kun peno. '''Senpene'''. Sen peno. <section end="Peno"/> <section begin="Penco"/>'''Penco'''. Angla monero, valoranta dek centimojn. <section end="Penco"/> <section begin="Pendi"/>'''Pendi'''. Esti fiksita ĉe sia supro tiel, ke la malsupra parto estas libera: pentraĵo pendas sur la muro; fruktoj pendas sur arbo. '''Pendigi'''. Fiksi ion ĉe ĝia supro tiel, ke la malsupra parto estu libera: pendigi mantelon sur hoko; pendigi krimulon. '''Dependi'''. Esti submetita al la povo, al la volo de alia persono: La decido dependas de la ĉefo. '''Dependa'''. Kiu dependas. '''Dependeco'''. Stato de tiu, kiu dependas. '''Sendependa'''. Kiu ne dependas. '''Sendependeco'''. Stato de tiu, kiu ne dependas. '''Flugpendi'''. Resti en la aero senmova sur la flugiloj: La akcipitro flugpendas super kolombo. <section end="Pendi"/> <section begin="Pendolo"/>'''Pendolo'''. Korpo, balanciĝanta ĉirkaŭ fiksita punkto dank' al sia pezo: pendolo de horloĝo. <section end="Pendolo"/> <section begin="Penetri"/>'''Penetri'''. Kun peno profunde sin enigi internen: penetri en la tendaron de malamikoj; la kuglo penetris ĝis la osto. '''Penetrebla'''. Kiu povas esti penetrita: nepenetrebla tolo. <section end="Penetri"/> <section begin="Peniko"/>'''Peniko'''. Instrumento el haroj kun ligna tenilo, por kolori, por pentri. <section end="Peniko"/> <section begin="Pensi"/>'''Pensi'''. - 1. Uzi siajn spiritajn fortojn, formi en sia spirito ideojn: Mi pensas, do mi ekzistas. - 2. Opinii: Kion vi pensas pri mia projekto ? Penso. Tio, kion oni pensas: La pensoj kaj la vortoj. '''Elpensi'''. Krei ion per sia pensado: elpensi aparaton. <section end="Pensi"/> <section begin="Pensio"/>'''Pensio'''. Salajro, ĝis la morto ricevata de eksiĝinto, kiu servis difinitan nombron da jaroj: Pension oni ricevas en diversaj landoj post 25-, 30-, 35-jara servado. '''Pensiulo'''. Homo, kiu ricevas pension. <section end="Pensio"/> <section begin="Pensiono"/>'''Pensiono'''. Ĉambro, loĝejo, luata kun la manĝo. <section end="Pensiono"/> <section begin="Penti"/>'''Penti'''. Bedaŭri, ke oni pekis. '''Pento'''. Bedaŭro, ke oni pekis. '''Pentofari'''. Nuligi sian pekon per bonaj faroj. <section end="Penti"/> <section begin="Pentametro"/>'''Pentametro'''. Verso, konsistanta el kvin eroj, uzata de la antikvaj grekaj kaj romanaj poetoj. <section end="Pentametro"/> <section begin="Pentekosto"/>'''Pentekosto'''. Festo kvindek tagojn post la Pasko. <section end="Pentekosto"/> <section begin="Pentri"/>'''Pentri'''. Kolore reprodukti estaĵojn, objektojn sur papero, sur tolo: pentri portreton, pentri pejzaĝon. '''Pentrado'''. Pentrarto. '''Pentristo'''. Homo, kies arto estas pentri. '''Pentraĵo'''. Pentrita bildo. <section end="Pentri"/><noinclude><references/></noinclude> 6wtyteb5jkb7x9fb0w0cfox1lqi58hg 118915 118796 2026-05-21T03:59:14Z CasteloBot 76 *sintakso 118915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Peano"/>'''Peano'''. - 1. Kanto por la honoro de Apolono. - 2. Milita kanto; kanto de venko, de ĝojo. <section end="Peano"/> <section begin="Peco"/>'''Peco'''. Parto, apartigita de tuto : ''peco da pano, fera peco''. '''Peceto'''. Malgranda peco. '''Pecetigi'''. Rompi, dividi en pecetojn. '''Dispecigi'''. Rompi, dividi en pecojn. '''Potpeco'''. Peco de rompita poto. '''Tukpeco'''. Peco de disŝirita tuko. <section end="Peco"/> <section begin="Peĉo"/>'''Peĉo'''. Densa olea substanco, produktata el rezino. <section end="Peĉo"/> <section begin="Pedagogo"/>'''Pedagogo'''. Instruisto kaj edukisto de infanoj. <section end="Pedagogo"/> <section begin="Pedagogio"/>'''Pedagogio'''. Scienco instrui kaj eduki infanojn. <section end="Pedagogio"/> <section begin="Pedalo"/>'''Pedalo'''. Piedmovilo de instrumento : ''pedalo de fortepiano, de orgeno, de velocipedo''. <section end="Pedalo"/> <section begin="Pedanta"/>'''Pedanta'''. Tro precize plenumanta la regulojn, tro zorganta pri la detaloj kaj pri ia formo : ''pedanta ĉefo, pedanta ordo''. '''Pedanto'''. Homo pedanta. '''Pedante'''. En pedanta maniero. '''Pedanteco'''. Eco de tiu, kiu estas pedanta. <section end="Pedanta"/> <section begin="Pedelo"/>'''Pedelo'''. Universitata servisto. <section end="Pedelo"/> <section begin="Pediko"/>'''Pediko ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Parazita insekto senflugila (''Pediculus''). <section end="Pediko"/> <section begin="Pego"/>'''Pego ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo insektomanĝa kun longa beko kaj lango (''Picus''). <section end="Pego"/> <section begin="Pejzaĝo"/>'''Pejzaĝo'''. - 1. Vidaĵo de lando. - 2. Pentraĵo, prezentanta tian vidaĵon. <section end="Pejzaĝo"/> <section begin="Peki"/>'''Peki'''. Malobei dian ordonon, regulon de la moralo, leĝon : ''peki kontraŭ la tria dia ordono''. '''Peko'''. Ago de tiu, kiu pekas. '''Pekema'''. Inklina al pekoj. '''Pekulo'''. Homo, kiu ofte pekas. <section end="Peki"/> <section begin="Pekli"/>'''Pekli'''. Konservi viandon, ŝutante sur ĝin salon, salpetron, pipron kaj premante ĝin per peza objekto, ekz. per ŝtono. <section end="Pekli"/> <section begin="Peli"/>'''Peli'''. Eksciti al rapida kurado : ''peli brutojn sur herbejon''. '''Elpeli'''. Peli el loko kaj eligi el ĝi : ''elpeli lupon el ŝafejo''. '''Forpeli'''. Peli for de loko kaj forigi de ĝi. <section end="Peli"/> <section begin="Pelerino"/>'''Pelerino'''. Granda kolumo, pendanta ĉe mantelo aŭ palto kaj kovranta la ŝultrojn kaj parton de la dorso. <section end="Pelerino"/> <section begin="Pelikano"/>'''Pelikano ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Granda birdo el la familio de l’ rempiedaj (''Pelecanus onocratulus''). <section end="Pelikano"/> <section begin="Pelto"/>'''Pelto'''. Haroriĉa besta haŭto, uzata kiel vesto : ''zibela pelto''. '''Peltisto'''. Metiisto, kudranta vestojn et pelto. Komparu : ''Felo, haŭto, ledo''. <section end="Pelto"/> <section begin="Pelvo"/>'''Pelvo'''. Portebla ronda vazo por fluidaĵo, lavvazo. <section end="Pelvo"/> <section begin="Peno"/>'''Peno'''. Energia ago de la korpo aŭ de l’ spirito : ''Peno estas necesa por venki malfacilaĵon''. '''Peni'''. Streĉi la korpajn aŭ spiritajn fortojn. '''Pene'''. Kun peno. '''Senpene'''. Sen peno. <section end="Peno"/> <section begin="Penco"/>'''Penco'''. Angla monero, valoranta dek centimojn. <section end="Penco"/> <section begin="Pendi"/>'''Pendi'''. Esti fiksita ĉe sia supro tiel, ke la malsupra parto estas libera : ''pentraĵo pendas sur la muro; fruktoj pendas sur arbo''. '''Pendigi'''. Fiksi ion ĉe ĝia supro tiel, ke la malsupra parto estu libera : ''pendigi mantelon sur hoko; pendigi krimulon''. '''Dependi'''. Esti submetita al la povo, al la volo de alia persono : ''La decido dependas de la ĉefo''. '''Dependa'''. Kiu dependas. '''Dependeco'''. Stato de tiu, kiu dependas. '''Sendependa'''. Kiu ne dependas. '''Sendependeco'''. Stato de tiu, kiu ne dependas. '''Flugpendi'''. Resti en la aero senmova sur la flugiloj : ''La akcipitro flugpendas super kolombo''. <section end="Pendi"/> <section begin="Pendolo"/>'''Pendolo'''. Korpo, balanciĝanta ĉirkaŭ fiksita punkto dank' al sia pezo : ''pendolo de horloĝo''. <section end="Pendolo"/> <section begin="Penetri"/>'''Penetri'''. Kun peno profunde sin enigi internen : ''penetri en la tendaron de malamikoj; la kuglo penetris ĝis la osto''. '''Penetrebla'''. Kiu povas esti penetrita : ''nepenetrebla tolo''. <section end="Penetri"/> <section begin="Peniko"/>'''Peniko'''. Instrumento el haroj kun ligna tenilo, por kolori, por pentri. <section end="Peniko"/> <section begin="Pensi"/>'''Pensi'''. - 1. Uzi siajn spiritajn fortojn, formi en sia spirito ideojn : ''Mi pensas, do mi ekzistas''. - 2. Opinii : ''Kion vi pensas pri mia projekto ? Penso''. Tio, kion oni pensas : ''La pensoj kaj la vortoj''. '''Elpensi'''. Krei ion per sia pensado : ''elpensi aparaton''. <section end="Pensi"/> <section begin="Pensio"/>'''Pensio'''. Salajro, ĝis la morto ricevata de eksiĝinto, kiu servis difinitan nombron da jaroj : ''Pension oni ricevas en diversaj landoj post 25-, 30-, 35-jara servado''. '''Pensiulo'''. Homo, kiu ricevas pension. <section end="Pensio"/> <section begin="Pensiono"/>'''Pensiono'''. Ĉambro, loĝejo, luata kun la manĝo. <section end="Pensiono"/> <section begin="Penti"/>'''Penti'''. Bedaŭri, ke oni pekis. '''Pento'''. Bedaŭro, ke oni pekis. '''Pentofari'''. Nuligi sian pekon per bonaj faroj. <section end="Penti"/> <section begin="Pentametro"/>'''Pentametro'''. Verso, konsistanta el kvin eroj, uzata de la antikvaj grekaj kaj romanaj poetoj. <section end="Pentametro"/> <section begin="Pentekosto"/>'''Pentekosto'''. Festo kvindek tagojn post la Pasko. <section end="Pentekosto"/> <section begin="Pentri"/>'''Pentri'''. Kolore reprodukti estaĵojn, objektojn sur papero, sur tolo : ''pentri portreton, pentri pejzaĝon''. '''Pentrado'''. Pentrarto. '''Pentristo'''. Homo, kies arto estas pentri. '''Pentraĵo'''. Pentrita bildo. <section end="Pentri"/><noinclude><references/></noinclude> olgddd59lafhdlw7sdc4bw6bimjcel0 118923 118915 2026-05-21T04:02:05Z CasteloBot 76 *sintakso 118923 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Peano"/>'''Peano'''. - 1. Kanto por la honoro de Apolono. - 2. Milita kanto; kanto de venko, de ĝojo. <section end="Peano"/> <section begin="Peco"/>'''Peco'''. Parto, apartigita de tuto : ''peco da pano, fera peco''. '''Peceto'''. Malgranda peco. '''Pecetigi'''. Rompi, dividi en pecetojn. '''Dispecigi'''. Rompi, dividi en pecojn. '''Potpeco'''. Peco de rompita poto. '''Tukpeco'''. Peco de disŝirita tuko. <section end="Peco"/> <section begin="Peĉo"/>'''Peĉo'''. Densa olea substanco, produktata el rezino. <section end="Peĉo"/> <section begin="Pedagogo"/>'''Pedagogo'''. Instruisto kaj edukisto de infanoj. <section end="Pedagogo"/> <section begin="Pedagogio"/>'''Pedagogio'''. Scienco instrui kaj eduki infanojn. <section end="Pedagogio"/> <section begin="Pedalo"/>'''Pedalo'''. Piedmovilo de instrumento : ''pedalo de fortepiano, de orgeno, de velocipedo''. <section end="Pedalo"/> <section begin="Pedanta"/>'''Pedanta'''. Tro precize plenumanta la regulojn, tro zorganta pri la detaloj kaj pri ia formo : ''pedanta ĉefo, pedanta ordo''. '''Pedanto'''. Homo pedanta. '''Pedante'''. En pedanta maniero. '''Pedanteco'''. Eco de tiu, kiu estas pedanta. <section end="Pedanta"/> <section begin="Pedelo"/>'''Pedelo'''. Universitata servisto. <section end="Pedelo"/> <section begin="Pediko"/>'''Pediko ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazita insekto senflugila (''Pediculus''). <section end="Pediko"/> <section begin="Pego"/>'''Pego ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo insektomanĝa kun longa beko kaj lango (''Picus''). <section end="Pego"/> <section begin="Pejzaĝo"/>'''Pejzaĝo'''. - 1. Vidaĵo de lando. - 2. Pentraĵo, prezentanta tian vidaĵon. <section end="Pejzaĝo"/> <section begin="Peki"/>'''Peki'''. Malobei dian ordonon, regulon de la moralo, leĝon : ''peki kontraŭ la tria dia ordono''. '''Peko'''. Ago de tiu, kiu pekas. '''Pekema'''. Inklina al pekoj. '''Pekulo'''. Homo, kiu ofte pekas. <section end="Peki"/> <section begin="Pekli"/>'''Pekli'''. Konservi viandon, ŝutante sur ĝin salon, salpetron, pipron kaj premante ĝin per peza objekto, ekz. per ŝtono. <section end="Pekli"/> <section begin="Peli"/>'''Peli'''. Eksciti al rapida kurado : ''peli brutojn sur herbejon''. '''Elpeli'''. Peli el loko kaj eligi el ĝi : ''elpeli lupon el ŝafejo''. '''Forpeli'''. Peli for de loko kaj forigi de ĝi. <section end="Peli"/> <section begin="Pelerino"/>'''Pelerino'''. Granda kolumo, pendanta ĉe mantelo aŭ palto kaj kovranta la ŝultrojn kaj parton de la dorso. <section end="Pelerino"/> <section begin="Pelikano"/>'''Pelikano ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la familio de l’ rempiedaj (''Pelecanus onocratulus''). <section end="Pelikano"/> <section begin="Pelto"/>'''Pelto'''. Haroriĉa besta haŭto, uzata kiel vesto : ''zibela pelto''. '''Peltisto'''. Metiisto, kudranta vestojn et pelto. Komparu : ''Felo, haŭto, ledo''. <section end="Pelto"/> <section begin="Pelvo"/>'''Pelvo'''. Portebla ronda vazo por fluidaĵo, lavvazo. <section end="Pelvo"/> <section begin="Peno"/>'''Peno'''. Energia ago de la korpo aŭ de l’ spirito : ''Peno estas necesa por venki malfacilaĵon''. '''Peni'''. Streĉi la korpajn aŭ spiritajn fortojn. '''Pene'''. Kun peno. '''Senpene'''. Sen peno. <section end="Peno"/> <section begin="Penco"/>'''Penco'''. Angla monero, valoranta dek centimojn. <section end="Penco"/> <section begin="Pendi"/>'''Pendi'''. Esti fiksita ĉe sia supro tiel, ke la malsupra parto estas libera : ''pentraĵo pendas sur la muro; fruktoj pendas sur arbo''. '''Pendigi'''. Fiksi ion ĉe ĝia supro tiel, ke la malsupra parto estu libera : ''pendigi mantelon sur hoko; pendigi krimulon''. '''Dependi'''. Esti submetita al la povo, al la volo de alia persono : ''La decido dependas de la ĉefo''. '''Dependa'''. Kiu dependas. '''Dependeco'''. Stato de tiu, kiu dependas. '''Sendependa'''. Kiu ne dependas. '''Sendependeco'''. Stato de tiu, kiu ne dependas. '''Flugpendi'''. Resti en la aero senmova sur la flugiloj : ''La akcipitro flugpendas super kolombo''. <section end="Pendi"/> <section begin="Pendolo"/>'''Pendolo'''. Korpo, balanciĝanta ĉirkaŭ fiksita punkto dank' al sia pezo : ''pendolo de horloĝo''. <section end="Pendolo"/> <section begin="Penetri"/>'''Penetri'''. Kun peno profunde sin enigi internen : ''penetri en la tendaron de malamikoj; la kuglo penetris ĝis la osto''. '''Penetrebla'''. Kiu povas esti penetrita : ''nepenetrebla tolo''. <section end="Penetri"/> <section begin="Peniko"/>'''Peniko'''. Instrumento el haroj kun ligna tenilo, por kolori, por pentri. <section end="Peniko"/> <section begin="Pensi"/>'''Pensi'''. - 1. Uzi siajn spiritajn fortojn, formi en sia spirito ideojn : ''Mi pensas, do mi ekzistas''. - 2. Opinii : ''Kion vi pensas pri mia projekto ? Penso''. Tio, kion oni pensas : ''La pensoj kaj la vortoj''. '''Elpensi'''. Krei ion per sia pensado : ''elpensi aparaton''. <section end="Pensi"/> <section begin="Pensio"/>'''Pensio'''. Salajro, ĝis la morto ricevata de eksiĝinto, kiu servis difinitan nombron da jaroj : ''Pension oni ricevas en diversaj landoj post 25-, 30-, 35-jara servado''. '''Pensiulo'''. Homo, kiu ricevas pension. <section end="Pensio"/> <section begin="Pensiono"/>'''Pensiono'''. Ĉambro, loĝejo, luata kun la manĝo. <section end="Pensiono"/> <section begin="Penti"/>'''Penti'''. Bedaŭri, ke oni pekis. '''Pento'''. Bedaŭro, ke oni pekis. '''Pentofari'''. Nuligi sian pekon per bonaj faroj. <section end="Penti"/> <section begin="Pentametro"/>'''Pentametro'''. Verso, konsistanta el kvin eroj, uzata de la antikvaj grekaj kaj romanaj poetoj. <section end="Pentametro"/> <section begin="Pentekosto"/>'''Pentekosto'''. Festo kvindek tagojn post la Pasko. <section end="Pentekosto"/> <section begin="Pentri"/>'''Pentri'''. Kolore reprodukti estaĵojn, objektojn sur papero, sur tolo : ''pentri portreton, pentri pejzaĝon''. '''Pentrado'''. Pentrarto. '''Pentristo'''. Homo, kies arto estas pentri. '''Pentraĵo'''. Pentrita bildo. <section end="Pentri"/><noinclude><references/></noinclude> m1542p2gcgjypgc3i940dxr783dun48 118985 118923 2026-05-21T04:19:55Z CasteloBot 76 *sintakso 118985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Peano"/>'''Peano'''. - 1. Kanto por la honoro de Apolono. - 2. Milita kanto; kanto de venko, de ĝojo. <section end="Peano"/> <section begin="Peco"/>'''Peco'''. Parto, apartigita de tuto : ''peco da pano, fera peco''. '''Peceto'''. Malgranda peco. '''Pecetigi'''. Rompi, dividi en pecetojn. '''Dispecigi'''. Rompi, dividi en pecojn. '''Potpeco'''. Peco de rompita poto. '''Tukpeco'''. Peco de disŝirita tuko. <section end="Peco"/> <section begin="Peĉo"/>'''Peĉo'''. Densa olea substanco, produktata el rezino. <section end="Peĉo"/> <section begin="Pedagogo"/>'''Pedagogo'''. Instruisto kaj edukisto de infanoj. <section end="Pedagogo"/> <section begin="Pedagogio"/>'''Pedagogio'''. Scienco instrui kaj eduki infanojn. <section end="Pedagogio"/> <section begin="Pedalo"/>'''Pedalo'''. Piedmovilo de instrumento : ''pedalo de fortepiano, de orgeno, de velocipedo''. <section end="Pedalo"/> <section begin="Pedanta"/>'''Pedanta'''. Tro precize plenumanta la regulojn, tro zorganta pri la detaloj kaj pri ia formo : ''pedanta ĉefo, pedanta ordo''. '''Pedanto'''. Homo pedanta. '''Pedante'''. En pedanta maniero. '''Pedanteco'''. Eco de tiu, kiu estas pedanta. <section end="Pedanta"/> <section begin="Pedelo"/>'''Pedelo'''. Universitata servisto. <section end="Pedelo"/> <section begin="Pediko"/>'''Pediko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazita insekto senflugila (''Pediculus''). <section end="Pediko"/> <section begin="Pego"/>'''Pego''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo insektomanĝa kun longa beko kaj lango (''Picus''). <section end="Pego"/> <section begin="Pejzaĝo"/>'''Pejzaĝo'''. - 1. Vidaĵo de lando. - 2. Pentraĵo, prezentanta tian vidaĵon. <section end="Pejzaĝo"/> <section begin="Peki"/>'''Peki'''. Malobei dian ordonon, regulon de la moralo, leĝon : ''peki kontraŭ la tria dia ordono''. '''Peko'''. Ago de tiu, kiu pekas. '''Pekema'''. Inklina al pekoj. '''Pekulo'''. Homo, kiu ofte pekas. <section end="Peki"/> <section begin="Pekli"/>'''Pekli'''. Konservi viandon, ŝutante sur ĝin salon, salpetron, pipron kaj premante ĝin per peza objekto, ekz. per ŝtono. <section end="Pekli"/> <section begin="Peli"/>'''Peli'''. Eksciti al rapida kurado : ''peli brutojn sur herbejon''. '''Elpeli'''. Peli el loko kaj eligi el ĝi : ''elpeli lupon el ŝafejo''. '''Forpeli'''. Peli for de loko kaj forigi de ĝi. <section end="Peli"/> <section begin="Pelerino"/>'''Pelerino'''. Granda kolumo, pendanta ĉe mantelo aŭ palto kaj kovranta la ŝultrojn kaj parton de la dorso. <section end="Pelerino"/> <section begin="Pelikano"/>'''Pelikano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la familio de l’ rempiedaj (''Pelecanus onocratulus''). <section end="Pelikano"/> <section begin="Pelto"/>'''Pelto'''. Haroriĉa besta haŭto, uzata kiel vesto : ''zibela pelto''. '''Peltisto'''. Metiisto, kudranta vestojn et pelto. Komparu : ''Felo, haŭto, ledo''. <section end="Pelto"/> <section begin="Pelvo"/>'''Pelvo'''. Portebla ronda vazo por fluidaĵo, lavvazo. <section end="Pelvo"/> <section begin="Peno"/>'''Peno'''. Energia ago de la korpo aŭ de l’ spirito : ''Peno estas necesa por venki malfacilaĵon''. '''Peni'''. Streĉi la korpajn aŭ spiritajn fortojn. '''Pene'''. Kun peno. '''Senpene'''. Sen peno. <section end="Peno"/> <section begin="Penco"/>'''Penco'''. Angla monero, valoranta dek centimojn. <section end="Penco"/> <section begin="Pendi"/>'''Pendi'''. Esti fiksita ĉe sia supro tiel, ke la malsupra parto estas libera : ''pentraĵo pendas sur la muro; fruktoj pendas sur arbo''. '''Pendigi'''. Fiksi ion ĉe ĝia supro tiel, ke la malsupra parto estu libera : ''pendigi mantelon sur hoko; pendigi krimulon''. '''Dependi'''. Esti submetita al la povo, al la volo de alia persono : ''La decido dependas de la ĉefo''. '''Dependa'''. Kiu dependas. '''Dependeco'''. Stato de tiu, kiu dependas. '''Sendependa'''. Kiu ne dependas. '''Sendependeco'''. Stato de tiu, kiu ne dependas. '''Flugpendi'''. Resti en la aero senmova sur la flugiloj : ''La akcipitro flugpendas super kolombo''. <section end="Pendi"/> <section begin="Pendolo"/>'''Pendolo'''. Korpo, balanciĝanta ĉirkaŭ fiksita punkto dank' al sia pezo : ''pendolo de horloĝo''. <section end="Pendolo"/> <section begin="Penetri"/>'''Penetri'''. Kun peno profunde sin enigi internen : ''penetri en la tendaron de malamikoj; la kuglo penetris ĝis la osto''. '''Penetrebla'''. Kiu povas esti penetrita : ''nepenetrebla tolo''. <section end="Penetri"/> <section begin="Peniko"/>'''Peniko'''. Instrumento el haroj kun ligna tenilo, por kolori, por pentri. <section end="Peniko"/> <section begin="Pensi"/>'''Pensi'''. - 1. Uzi siajn spiritajn fortojn, formi en sia spirito ideojn : ''Mi pensas, do mi ekzistas''. - 2. Opinii : ''Kion vi pensas pri mia projekto ? Penso''. Tio, kion oni pensas : ''La pensoj kaj la vortoj''. '''Elpensi'''. Krei ion per sia pensado : ''elpensi aparaton''. <section end="Pensi"/> <section begin="Pensio"/>'''Pensio'''. Salajro, ĝis la morto ricevata de eksiĝinto, kiu servis difinitan nombron da jaroj : ''Pension oni ricevas en diversaj landoj post 25-, 30-, 35-jara servado''. '''Pensiulo'''. Homo, kiu ricevas pension. <section end="Pensio"/> <section begin="Pensiono"/>'''Pensiono'''. Ĉambro, loĝejo, luata kun la manĝo. <section end="Pensiono"/> <section begin="Penti"/>'''Penti'''. Bedaŭri, ke oni pekis. '''Pento'''. Bedaŭro, ke oni pekis. '''Pentofari'''. Nuligi sian pekon per bonaj faroj. <section end="Penti"/> <section begin="Pentametro"/>'''Pentametro'''. Verso, konsistanta el kvin eroj, uzata de la antikvaj grekaj kaj romanaj poetoj. <section end="Pentametro"/> <section begin="Pentekosto"/>'''Pentekosto'''. Festo kvindek tagojn post la Pasko. <section end="Pentekosto"/> <section begin="Pentri"/>'''Pentri'''. Kolore reprodukti estaĵojn, objektojn sur papero, sur tolo : ''pentri portreton, pentri pejzaĝon''. '''Pentrado'''. Pentrarto. '''Pentristo'''. Homo, kies arto estas pentri. '''Pentraĵo'''. Pentrita bildo. <section end="Pentri"/><noinclude><references/></noinclude> ta9hd7zx4vv5dxn3hqla2z7ih0u2g00 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/122 104 40813 118797 2026-05-21T02:57:05Z Castelobranco 7 +1 118797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Peonio (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de pranunkulacoj (Pseonia). '''Pepi'''. Eligi delikatan, mallaŭtan sonon, kiel la birdoj. '''Pepsino'''. Fermento de la digesta suko de l’ stomako. '''Peptono'''. Albumino, kiu fariĝis asimilebla sub la influo de acida solvaĵo de pepsino. '''Per'''. Prepozicio por esprimi instrumenton, rimedon, manieron, membron, organon, personon, kiun oni uzas por fari ion: bati per bastono, tranĉi per tondilo, amuzi per kanto, levi per mano, vidi per okuloj, sendi per servisto. '''Senpere'''. Rekte, mem, ne per aliaj: veturi senpere Parizon, sciigi senpere al ĉefo. '''Peranto'''. Homo, per kiu oni aranĝas aferojn kun alia persono: agento. '''Percepti'''. Konscie senti. '''Percepto'''. Konscia sento. '''Pereo (Zool'''.). Manĝebla fiŝo et la vico de la ostfiŝoj (Acerina cernua). '''Perdi'''. Per akcidento ĉesi havi objekton aŭ bonon, kiun oni posedis: perdi monujon, perdi sanon. '''Perdiĝi'''. Esti perdita, ne atinginte la celon: La letero perdiĝis en la poŝto. '''Perdo'''. Seriiĝo per akcidento de tio, kiun oni posedis: perdo de naztuko, perdo de la vidsento. '''Perdriko (Zool'''.). Birdo el la vico de la kokoj, kun delikata viando (Perdix cinerea). '''Perei'''. - 1. Perdi la vivon per akcidenta morto: perei en batalo. - 2. Esti detruita per akcidento: La ŝipo pereis de ventego. '''Pereo'''. - 1. Perdo de la vivo per akcidenta morto. - 2. Detruiĝo per akcidento. '''Pereigi'''. Kaŭzi pereon. Pereiga. Kiu pereigas: pereiga falo. '''Perfekta'''. Posedanta ĉiujn necesajn kvalitojn en plej alta grado, sen mankoj: perfekta kantisto, perfekta verko. '''Perfekte'''. En perfekta maniero: perfekte ludi. '''Perfekteco'''. Eco de tio, kio estas perfekta. '''Perfektigi'''. Fari ion perfekta: La ekzercoj perfektigas. '''Perfektiĝi'''. Fariĝi perfekta: perfektiĝi en pafado. '''Perfektigebla'''. Kiu povas esti perfektigita. '''Perfekto'''. Gramatika formo de la verbo, montranta fakton plenumitan, unufojan agon. '''Perfidi'''. - 1. Ruze transdoni en la povon de malamikoj; forlasi en danĝero: La taĉmento perfidis sian ĉefon kaj transiris al la malamiko. - 2. Rompi, trouzi la konfidon: perfidi la edzinon. - 3. Sciigi tion, kio devis resti sekreta: perfidi ies sekreton. '''Perfido'''. Ago de tiu, kiu perfidas. '''Perfida'''. De perfido, kiu perfidas. '''Perfidulo'''. Homo, kiu perfidas. '''Pergameno'''. Ŝafa ledo, sur kiu oni skribas gravajn aktojn aŭ diplomojn. '''Periferio'''. Ekstera parto de ebeno, ĉirkaŭita de kurba linio. '''Perigeo (Astr'''.). Punkto de la orbito de planedo, en kiu ĝi estas plej proksime de la tero. '''Perimetro'''. – 1. (Geom.). Sumo de la lateroj de multangulo. – 2. (Med.). Instrumento, por mezuri la vidkampon. '''Periodo'''. – 1. (Mat.). Tutaĵo de l’ ciferoj, kiuj ripetiĝas senfine en decimala frakcio. - 2. Vico de jaroj, dividaĵo de tempo, karakterizata de rimarkindaj faktoj, ecoj: la periodo de la krucmilitoj. '''Perioda'''. Kiu ripetiĝas post difinita tempo: perioda febro, perioda eldonaĵo. '''Periode'''. En perioda maniero. Komparu: Fazo, epoko, stadio. '''Peristilo'''. Galerio, ĉirkaŭanta korton. '''Peritoneo (Anat'''.). Membrano, kiu kovras kaj kunigas la intestojn. '''Perko (Zool'''.). Fiŝo manĝebla el la vico de la ostfiŝoj (Perca fluviatuis). '''Perlo'''. - 1. Malgranda, ronda, brilanta, blanka korpo, formiĝanta en la interno de l’ konko de ostro kaj de aliaj moluskoj. - 2. Objekto, persono perfekta: Tia edzo estas vera perlo. '''Perla'''. El perlo, de la koloro de perlo. '''Perlamoto'''. Blanka perlosimila substanco, kovranta la internon de la konko de kelkaj moluskoj, uzata por malgrandaj galanteriaj objektoj. '''Perlamota'''. El perlamoto. '''Permesi'''. Esprimi la konsenton, doni la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion: La patro permesis al la filo glitkuri. La instruisto permesis al la infanoj ne lerni la versaĵon. '''Permeso'''. Vortoj de tiu, kiu permesas. '''Permesebla'''. Kiu povas esti permesita. '''Malpermesi'''. Esprimi la malkonsenton, rifuzi la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion. '''Forpermeso'''. Permeso forlasi por difinita tempo la servon, oficon. Komparu: Libertempo. '''Perono'''. Ekstera larĝa ŝtuparo el kelke da ŝtupoj. '''Perpendikulara'''. Perpendikulara rekta linio estas linio, kiu kun alia rekta linio formas du egalajn angulojn.<noinclude><references/></noinclude> spxtwmol01yu86399kkg9p1uv091mdu 118852 118797 2026-05-21T03:52:10Z CasteloBot 76 *sintakso 118852 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Peonio ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de pranunkulacoj (''Pseonia''). '''Pepi'''. Eligi delikatan, mallaŭtan sonon, kiel la birdoj. '''Pepsino'''. Fermento de la digesta suko de l’ stomako. '''Peptono'''. Albumino, kiu fariĝis asimilebla sub la influo de acida solvaĵo de pepsino. '''Per'''. Prepozicio por esprimi instrumenton, rimedon, manieron, membron, organon, personon, kiun oni uzas por fari ion : ''bati per bastono, tranĉi per tondilo, amuzi per kanto, levi per mano, vidi per okuloj, sendi per servisto''. '''Senpere'''. Rekte, mem, ne per aliaj : ''veturi senpere Parizon, sciigi senpere al ĉefo''. '''Peranto'''. Homo, per kiu oni aranĝas aferojn kun alia persono : ''agento''. '''Percepti'''. Konscie senti. '''Percepto'''. Konscia sento. '''Pereo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Manĝebla fiŝo et la vico de la ostfiŝoj (''Acerina cernua''). '''Perdi'''. Per akcidento ĉesi havi objekton aŭ bonon, kiun oni posedis : ''perdi monujon, perdi sanon''. '''Perdiĝi'''. Esti perdita, ne atinginte la celon : ''La letero perdiĝis en la poŝto''. '''Perdo'''. Seriiĝo per akcidento de tio, kiun oni posedis : ''perdo de naztuko, perdo de la vidsento''. '''Perdriko ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo el la vico de la kokoj, kun delikata viando (''Perdix cinerea''). '''Perei'''. - 1. Perdi la vivon per akcidenta morto : ''perei en batalo''. - 2. Esti detruita per akcidento : ''La ŝipo pereis de ventego''. '''Pereo'''. - 1. Perdo de la vivo per akcidenta morto. - 2. Detruiĝo per akcidento. '''Pereigi'''. Kaŭzi pereon. Pereiga. Kiu pereigas : ''pereiga falo''. '''Perfekta'''. Posedanta ĉiujn necesajn kvalitojn en plej alta grado, sen mankoj : ''perfekta kantisto, perfekta verko''. '''Perfekte'''. En perfekta maniero : ''perfekte ludi''. '''Perfekteco'''. Eco de tio, kio estas perfekta. '''Perfektigi'''. Fari ion perfekta : ''La ekzercoj perfektigas''. '''Perfektiĝi'''. Fariĝi perfekta : ''perfektiĝi en pafado''. '''Perfektigebla'''. Kiu povas esti perfektigita. '''Perfekto'''. Gramatika formo de la verbo, montranta fakton plenumitan, unufojan agon. '''Perfidi'''. - 1. Ruze transdoni en la povon de malamikoj; forlasi en danĝero : ''La taĉmento perfidis sian ĉefon kaj transiris al la malamiko''. - 2. Rompi, trouzi la konfidon : ''perfidi la edzinon''. - 3. Sciigi tion, kio devis resti sekreta : ''perfidi ies sekreton''. '''Perfido'''. Ago de tiu, kiu perfidas. '''Perfida'''. De perfido, kiu perfidas. '''Perfidulo'''. Homo, kiu perfidas. '''Pergameno'''. Ŝafa ledo, sur kiu oni skribas gravajn aktojn aŭ diplomojn. '''Periferio'''. Ekstera parto de ebeno, ĉirkaŭita de kurba linio. '''Perigeo ({{VdE-ml|Astr'''}}.). Punkto de la orbito de planedo, en kiu ĝi estas plej proksime de la tero. '''Perimetro'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sumo de la lateroj de multangulo. – 2. ({{VdE-ml|Med}}.). Instrumento, por mezuri la vidkampon. '''Periodo'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Tutaĵo de l’ ciferoj, kiuj ripetiĝas senfine en decimala frakcio. - 2. Vico de jaroj, dividaĵo de tempo, karakterizata de rimarkindaj faktoj, ecoj : ''la periodo de la krucmilitoj''. '''Perioda'''. Kiu ripetiĝas post difinita tempo : ''perioda febro, perioda eldonaĵo''. '''Periode'''. En perioda maniero. Komparu : ''Fazo, epoko, stadio''. '''Peristilo'''. Galerio, ĉirkaŭanta korton. '''Peritoneo ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Membrano, kiu kovras kaj kunigas la intestojn. '''Perko ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Fiŝo manĝebla el la vico de la ostfiŝoj (''Perca fluviatuis''). '''Perlo'''. - 1. Malgranda, ronda, brilanta, blanka korpo, formiĝanta en la interno de l’ konko de ostro kaj de aliaj moluskoj. - 2. Objekto, persono perfekta : ''Tia edzo estas vera perlo''. '''Perla'''. El perlo, de la koloro de perlo. '''Perlamoto'''. Blanka perlosimila substanco, kovranta la internon de la konko de kelkaj moluskoj, uzata por malgrandaj galanteriaj objektoj. '''Perlamota'''. El perlamoto. '''Permesi'''. Esprimi la konsenton, doni la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion : ''La patro permesis al la filo glitkuri''. La instruisto permesis al la infanoj ne lerni la versaĵon. '''Permeso'''. Vortoj de tiu, kiu permesas. '''Permesebla'''. Kiu povas esti permesita. '''Malpermesi'''. Esprimi la malkonsenton, rifuzi la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion. '''Forpermeso'''. Permeso forlasi por difinita tempo la servon, oficon. Komparu : ''Libertempo''. '''Perono'''. Ekstera larĝa ŝtuparo el kelke da ŝtupoj. '''Perpendikulara'''. Perpendikulara rekta linio estas linio, kiu kun alia rekta linio formas du egalajn angulojn.<noinclude><references/></noinclude> n4r19au27c82z5lbsjo3l7skjyh0wgv 118906 118852 2026-05-21T03:57:01Z CasteloBot 76 118906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Peonio"/>'''Peonio ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de pranunkulacoj (''Pseonia''). '''Pepi'''. Eligi delikatan, mallaŭtan sonon, kiel la birdoj. '''Pepsino'''. Fermento de la digesta suko de l’ stomako. '''Peptono'''. Albumino, kiu fariĝis asimilebla sub la influo de acida solvaĵo de pepsino. '''Per'''. Prepozicio por esprimi instrumenton, rimedon, manieron, membron, organon, personon, kiun oni uzas por fari ion : ''bati per bastono, tranĉi per tondilo, amuzi per kanto, levi per mano, vidi per okuloj, sendi per servisto''. '''Senpere'''. Rekte, mem, ne per aliaj : ''veturi senpere Parizon, sciigi senpere al ĉefo''. '''Peranto'''. Homo, per kiu oni aranĝas aferojn kun alia persono : ''agento''. '''Percepti'''. Konscie senti. '''Percepto'''. Konscia sento. '''Perĉo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Manĝebla fiŝo et la vico de la ostfiŝoj (''Acerina cernua''). '''Perdi'''. Per akcidento ĉesi havi objekton aŭ bonon, kiun oni posedis : ''perdi monujon, perdi sanon''. '''Perdiĝi'''. Esti perdita, ne atinginte la celon : ''La letero perdiĝis en la poŝto''. '''Perdo'''. Seriiĝo per akcidento de tio, kiun oni posedis : ''perdo de naztuko, perdo de la vidsento''. '''Perdriko ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo el la vico de la kokoj, kun delikata viando (''Perdix cinerea''). '''Perei'''. - 1. Perdi la vivon per akcidenta morto : ''perei en batalo''. - 2. Esti detruita per akcidento : ''La ŝipo pereis de ventego''. '''Pereo'''. - 1. Perdo de la vivo per akcidenta morto. - 2. Detruiĝo per akcidento. '''Pereigi'''. Kaŭzi pereon. Pereiga. Kiu pereigas : ''pereiga falo''. '''Perfekta'''. Posedanta ĉiujn necesajn kvalitojn en plej alta grado, sen mankoj : ''perfekta kantisto, perfekta verko''. '''Perfekte'''. En perfekta maniero : ''perfekte ludi''. '''Perfekteco'''. Eco de tio, kio estas perfekta. '''Perfektigi'''. Fari ion perfekta : ''La ekzercoj perfektigas''. '''Perfektiĝi'''. Fariĝi perfekta : ''perfektiĝi en pafado''. '''Perfektigebla'''. Kiu povas esti perfektigita. '''Perfekto'''. Gramatika formo de la verbo, montranta fakton plenumitan, unufojan agon. '''Perfidi'''. - 1. Ruze transdoni en la povon de malamikoj; forlasi en danĝero : ''La taĉmento perfidis sian ĉefon kaj transiris al la malamiko''. - 2. Rompi, trouzi la konfidon : ''perfidi la edzinon''. - 3. Sciigi tion, kio devis resti sekreta : ''perfidi ies sekreton''. '''Perfido'''. Ago de tiu, kiu perfidas. '''Perfida'''. De perfido, kiu perfidas. '''Perfidulo'''. Homo, kiu perfidas. '''Pergameno'''. Ŝafa ledo, sur kiu oni skribas gravajn aktojn aŭ diplomojn. '''Periferio'''. Ekstera parto de ebeno, ĉirkaŭita de kurba linio. '''Perigeo ({{VdE-ml|Astr'''}}.). Punkto de la orbito de planedo, en kiu ĝi estas plej proksime de la tero. '''Perimetro'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sumo de la lateroj de multangulo. – 2. ({{VdE-ml|Med}}.). Instrumento, por mezuri la vidkampon. '''Periodo'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Tutaĵo de l’ ciferoj, kiuj ripetiĝas senfine en decimala frakcio. - 2. Vico de jaroj, dividaĵo de tempo, karakterizata de rimarkindaj faktoj, ecoj : ''la periodo de la krucmilitoj''. '''Perioda'''. Kiu ripetiĝas post difinita tempo : ''perioda febro, perioda eldonaĵo''. '''Periode'''. En perioda maniero. Komparu : ''Fazo, epoko, stadio''. '''Peristilo'''. Galerio, ĉirkaŭanta korton. '''Peritoneo ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Membrano, kiu kovras kaj kunigas la intestojn. '''Perko ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Fiŝo manĝebla el la vico de la ostfiŝoj (''Perca fluviatuis''). '''Perlo'''. - 1. Malgranda, ronda, brilanta, blanka korpo, formiĝanta en la interno de l’ konko de ostro kaj de aliaj moluskoj. - 2. Objekto, persono perfekta : ''Tia edzo estas vera perlo''. '''Perla'''. El perlo, de la koloro de perlo. '''Perlamoto'''. Blanka perlosimila substanco, kovranta la internon de la konko de kelkaj moluskoj, uzata por malgrandaj galanteriaj objektoj. '''Perlamota'''. El perlamoto. '''Permesi'''. Esprimi la konsenton, doni la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion : ''La patro permesis al la filo glitkuri''. La instruisto permesis al la infanoj ne lerni la versaĵon. '''Permeso'''. Vortoj de tiu, kiu permesas. '''Permesebla'''. Kiu povas esti permesita. '''Malpermesi'''. Esprimi la malkonsenton, rifuzi la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion. '''Forpermeso'''. Permeso forlasi por difinita tempo la servon, oficon. Komparu : ''Libertempo''. '''Perono'''. Ekstera larĝa ŝtuparo el kelke da ŝtupoj. '''Perpendikulara'''. Perpendikulara rekta linio estas linio, kiu kun alia rekta linio formas du egalajn angulojn.<section end="Peonio"/><noinclude><references/></noinclude> 7ja65s2cwdbdf5llpuqhzpgdq131vog 118924 118906 2026-05-21T04:02:06Z CasteloBot 76 *sintakso 118924 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Peonio"/>'''Peonio ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de pranunkulacoj (''Pseonia''). '''Pepi'''. Eligi delikatan, mallaŭtan sonon, kiel la birdoj. '''Pepsino'''. Fermento de la digesta suko de l’ stomako. '''Peptono'''. Albumino, kiu fariĝis asimilebla sub la influo de acida solvaĵo de pepsino. '''Per'''. Prepozicio por esprimi instrumenton, rimedon, manieron, membron, organon, personon, kiun oni uzas por fari ion : ''bati per bastono, tranĉi per tondilo, amuzi per kanto, levi per mano, vidi per okuloj, sendi per servisto''. '''Senpere'''. Rekte, mem, ne per aliaj : ''veturi senpere Parizon, sciigi senpere al ĉefo''. '''Peranto'''. Homo, per kiu oni aranĝas aferojn kun alia persono : ''agento''. '''Percepti'''. Konscie senti. '''Percepto'''. Konscia sento. '''Perĉo ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo et la vico de la ostfiŝoj (''Acerina cernua''). '''Perdi'''. Per akcidento ĉesi havi objekton aŭ bonon, kiun oni posedis : ''perdi monujon, perdi sanon''. '''Perdiĝi'''. Esti perdita, ne atinginte la celon : ''La letero perdiĝis en la poŝto''. '''Perdo'''. Seriiĝo per akcidento de tio, kiun oni posedis : ''perdo de naztuko, perdo de la vidsento''. '''Perdriko ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la kokoj, kun delikata viando (''Perdix cinerea''). '''Perei'''. - 1. Perdi la vivon per akcidenta morto : ''perei en batalo''. - 2. Esti detruita per akcidento : ''La ŝipo pereis de ventego''. '''Pereo'''. - 1. Perdo de la vivo per akcidenta morto. - 2. Detruiĝo per akcidento. '''Pereigi'''. Kaŭzi pereon. Pereiga. Kiu pereigas : ''pereiga falo''. '''Perfekta'''. Posedanta ĉiujn necesajn kvalitojn en plej alta grado, sen mankoj : ''perfekta kantisto, perfekta verko''. '''Perfekte'''. En perfekta maniero : ''perfekte ludi''. '''Perfekteco'''. Eco de tio, kio estas perfekta. '''Perfektigi'''. Fari ion perfekta : ''La ekzercoj perfektigas''. '''Perfektiĝi'''. Fariĝi perfekta : ''perfektiĝi en pafado''. '''Perfektigebla'''. Kiu povas esti perfektigita. '''Perfekto'''. Gramatika formo de la verbo, montranta fakton plenumitan, unufojan agon. '''Perfidi'''. - 1. Ruze transdoni en la povon de malamikoj; forlasi en danĝero : ''La taĉmento perfidis sian ĉefon kaj transiris al la malamiko''. - 2. Rompi, trouzi la konfidon : ''perfidi la edzinon''. - 3. Sciigi tion, kio devis resti sekreta : ''perfidi ies sekreton''. '''Perfido'''. Ago de tiu, kiu perfidas. '''Perfida'''. De perfido, kiu perfidas. '''Perfidulo'''. Homo, kiu perfidas. '''Pergameno'''. Ŝafa ledo, sur kiu oni skribas gravajn aktojn aŭ diplomojn. '''Periferio'''. Ekstera parto de ebeno, ĉirkaŭita de kurba linio. '''Perigeo ({{VdE-ml|Astr}}.). Punkto de la orbito de planedo, en kiu ĝi estas plej proksime de la tero. '''Perimetro'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sumo de la lateroj de multangulo. – 2. ({{VdE-ml|Med}}.). Instrumento, por mezuri la vidkampon. '''Periodo'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Tutaĵo de l’ ciferoj, kiuj ripetiĝas senfine en decimala frakcio. - 2. Vico de jaroj, dividaĵo de tempo, karakterizata de rimarkindaj faktoj, ecoj : ''la periodo de la krucmilitoj''. '''Perioda'''. Kiu ripetiĝas post difinita tempo : ''perioda febro, perioda eldonaĵo''. '''Periode'''. En perioda maniero. Komparu : ''Fazo, epoko, stadio''. '''Peristilo'''. Galerio, ĉirkaŭanta korton. '''Peritoneo ({{VdE-ml|Anat}}.). Membrano, kiu kovras kaj kunigas la intestojn. '''Perko ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo manĝebla el la vico de la ostfiŝoj (''Perca fluviatuis''). '''Perlo'''. - 1. Malgranda, ronda, brilanta, blanka korpo, formiĝanta en la interno de l’ konko de ostro kaj de aliaj moluskoj. - 2. Objekto, persono perfekta : ''Tia edzo estas vera perlo''. '''Perla'''. El perlo, de la koloro de perlo. '''Perlamoto'''. Blanka perlosimila substanco, kovranta la internon de la konko de kelkaj moluskoj, uzata por malgrandaj galanteriaj objektoj. '''Perlamota'''. El perlamoto. '''Permesi'''. Esprimi la konsenton, doni la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion : ''La patro permesis al la filo glitkuri''. La instruisto permesis al la infanoj ne lerni la versaĵon. '''Permeso'''. Vortoj de tiu, kiu permesas. '''Permesebla'''. Kiu povas esti permesita. '''Malpermesi'''. Esprimi la malkonsenton, rifuzi la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion. '''Forpermeso'''. Permeso forlasi por difinita tempo la servon, oficon. Komparu : ''Libertempo''. '''Perono'''. Ekstera larĝa ŝtuparo el kelke da ŝtupoj. '''Perpendikulara'''. Perpendikulara rekta linio estas linio, kiu kun alia rekta linio formas du egalajn angulojn.<section end="Peonio"/><noinclude><references/></noinclude> j8uhd0ubxllkbs13of8mdx5z3qnr55i 118986 118924 2026-05-21T04:19:55Z CasteloBot 76 *sintakso 118986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Peonio"/>'''Peonio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de pranunkulacoj (''Pseonia''). '''Pepi'''. Eligi delikatan, mallaŭtan sonon, kiel la birdoj. '''Pepsino'''. Fermento de la digesta suko de l’ stomako. '''Peptono'''. Albumino, kiu fariĝis asimilebla sub la influo de acida solvaĵo de pepsino. '''Per'''. Prepozicio por esprimi instrumenton, rimedon, manieron, membron, organon, personon, kiun oni uzas por fari ion : ''bati per bastono, tranĉi per tondilo, amuzi per kanto, levi per mano, vidi per okuloj, sendi per servisto''. '''Senpere'''. Rekte, mem, ne per aliaj : ''veturi senpere Parizon, sciigi senpere al ĉefo''. '''Peranto'''. Homo, per kiu oni aranĝas aferojn kun alia persono : ''agento''. '''Percepti'''. Konscie senti. '''Percepto'''. Konscia sento. '''Perĉo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo et la vico de la ostfiŝoj (''Acerina cernua''). '''Perdi'''. Per akcidento ĉesi havi objekton aŭ bonon, kiun oni posedis : ''perdi monujon, perdi sanon''. '''Perdiĝi'''. Esti perdita, ne atinginte la celon : ''La letero perdiĝis en la poŝto''. '''Perdo'''. Seriiĝo per akcidento de tio, kiun oni posedis : ''perdo de naztuko, perdo de la vidsento''. '''Perdriko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la kokoj, kun delikata viando (''Perdix cinerea''). '''Perei'''. - 1. Perdi la vivon per akcidenta morto : ''perei en batalo''. - 2. Esti detruita per akcidento : ''La ŝipo pereis de ventego''. '''Pereo'''. - 1. Perdo de la vivo per akcidenta morto. - 2. Detruiĝo per akcidento. '''Pereigi'''. Kaŭzi pereon. Pereiga. Kiu pereigas : ''pereiga falo''. '''Perfekta'''. Posedanta ĉiujn necesajn kvalitojn en plej alta grado, sen mankoj : ''perfekta kantisto, perfekta verko''. '''Perfekte'''. En perfekta maniero : ''perfekte ludi''. '''Perfekteco'''. Eco de tio, kio estas perfekta. '''Perfektigi'''. Fari ion perfekta : ''La ekzercoj perfektigas''. '''Perfektiĝi'''. Fariĝi perfekta : ''perfektiĝi en pafado''. '''Perfektigebla'''. Kiu povas esti perfektigita. '''Perfekto'''. Gramatika formo de la verbo, montranta fakton plenumitan, unufojan agon. '''Perfidi'''. - 1. Ruze transdoni en la povon de malamikoj; forlasi en danĝero : ''La taĉmento perfidis sian ĉefon kaj transiris al la malamiko''. - 2. Rompi, trouzi la konfidon : ''perfidi la edzinon''. - 3. Sciigi tion, kio devis resti sekreta : ''perfidi ies sekreton''. '''Perfido'''. Ago de tiu, kiu perfidas. '''Perfida'''. De perfido, kiu perfidas. '''Perfidulo'''. Homo, kiu perfidas. '''Pergameno'''. Ŝafa ledo, sur kiu oni skribas gravajn aktojn aŭ diplomojn. '''Periferio'''. Ekstera parto de ebeno, ĉirkaŭita de kurba linio. '''Perigeo''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Punkto de la orbito de planedo, en kiu ĝi estas plej proksime de la tero. '''Perimetro'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sumo de la lateroj de multangulo. – 2. ({{VdE-ml|Med}}.). Instrumento, por mezuri la vidkampon. '''Periodo'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Tutaĵo de l’ ciferoj, kiuj ripetiĝas senfine en decimala frakcio. - 2. Vico de jaroj, dividaĵo de tempo, karakterizata de rimarkindaj faktoj, ecoj : ''la periodo de la krucmilitoj''. '''Perioda'''. Kiu ripetiĝas post difinita tempo : ''perioda febro, perioda eldonaĵo''. '''Periode'''. En perioda maniero. Komparu : ''Fazo, epoko, stadio''. '''Peristilo'''. Galerio, ĉirkaŭanta korton. '''Peritoneo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Membrano, kiu kovras kaj kunigas la intestojn. '''Perko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo manĝebla el la vico de la ostfiŝoj (''Perca fluviatuis''). '''Perlo'''. - 1. Malgranda, ronda, brilanta, blanka korpo, formiĝanta en la interno de l’ konko de ostro kaj de aliaj moluskoj. - 2. Objekto, persono perfekta : ''Tia edzo estas vera perlo''. '''Perla'''. El perlo, de la koloro de perlo. '''Perlamoto'''. Blanka perlosimila substanco, kovranta la internon de la konko de kelkaj moluskoj, uzata por malgrandaj galanteriaj objektoj. '''Perlamota'''. El perlamoto. '''Permesi'''. Esprimi la konsenton, doni la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion : ''La patro permesis al la filo glitkuri''. La instruisto permesis al la infanoj ne lerni la versaĵon. '''Permeso'''. Vortoj de tiu, kiu permesas. '''Permesebla'''. Kiu povas esti permesita. '''Malpermesi'''. Esprimi la malkonsenton, rifuzi la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion. '''Forpermeso'''. Permeso forlasi por difinita tempo la servon, oficon. Komparu : ''Libertempo''. '''Perono'''. Ekstera larĝa ŝtuparo el kelke da ŝtupoj. '''Perpendikulara'''. Perpendikulara rekta linio estas linio, kiu kun alia rekta linio formas du egalajn angulojn.<section end="Peonio"/><noinclude><references/></noinclude> fr1m2oy36m18rpjmqpwsf6iz0jllvs6 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/123 104 40814 118798 2026-05-21T02:58:02Z Castelobranco 7 +1 118798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Perpendikularo'''. Perpendikulara linio. '''Perpendikulare'''. En perpendikulara direkto. '''Persekuti'''. - 1. Kuri post iu kun malamika intenco por lin kapti: Hundo persekutas leporon. - 2. Konstante fari maljustaĵojn al iu, por lin turmenti: Nerono persekutis la kristanojn. '''Persekuto'''. Ago de iu, kiu persekutas. '''Persiko (Bot'''.). Frukto de l’ persikarbo. '''Persikarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (Persica). '''Persisti'''. Daŭrigi sian laboron, celadon malgraŭ malfacilaĵoj. '''Persisto'''. Ago de tiu, kiu persistas. '''Persista'''. Kiu persistas. Komparu: Insisti, obstini, pacienca. '''Persono'''. Aparta homa individuo kun ĝiaj karakterizaj ecoj. '''Persona'''. De persono, karakterizanta personon. '''Persone'''. Mem, senpere: persone danki iun. '''Perspektivo'''. - 1. Aspekto, kiun prezentas, rilate al la punkto, de kiu oni rigardas, pli kaj pli malproksimaj objektoj de vidaĵo. - 2. Arto reprodukti sur desegnaĵo aŭ pentraĵo pli kaj pli malproksimajn objektojn tiel, kiel oni vidas ilin en la naturo. - 3. Espero aŭ timo pri afero verŝajna, kvankam ankoraŭ malproksima: N. promesis viziti nin kun siaj dek infanoj; bela perspektivo! '''Persvadi'''. Alkonduki iun al decido, ke li faru, aŭ ne faru ion: Longe oni persvadis lin, ke li ne edziĝu, sed vane. Komparu: Admoni, konvinki. '''Peruko'''. Kovraĵo de kapo, el haroj, imitanta la naturan hararon kaj uzata, por maski la senharaĵon: Oni portis iam perukon, kiel ornamon. '''Perukisto'''. Homo, kies profesio estas fari perukojn. '''Pesi'''. Determini la pezon de objekto per komparo kun unuo de la pezo: pesi komercaĵon. '''Pesilo'''. Instrumento por pesi. '''Pesimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da malfeliĉo, ol da feliĉo, kiu estas nur iluzio. '''Pesimisto'''. Adepto de la pesimismo. '''Pesto (Med'''.). Epidemia, tre infekta kaj mortiga malsano, karakterizata de inflamo de la ingvenaj glandoj kaj de febro. '''Pestulo'''. Homo malsanaje lapesto. '''Peti'''. Sin turni kun ĝentilajaŭ humilaj vortoj al iu, por ricevi ion. '''Peto'''. Vortoj de tiu, kiu petas: La peto de ĉefo estas ordono. '''Petegi'''. Insiste kaj tre humile peti. '''Petskribo'''. Peto, skribe redaktita al estro. '''Almozpeti'''. Peti almozon. '''Petalo (Bot'''.). Folieto de la korolo de floro. Komparu: Paniklo. '''Petardo'''. Malforta eksplodilo, faranta bruon kaj uzata precipe, kiel signalo aŭ ludo. '''Petoli'''. Agi, paroli ŝerce, senkonsidere kiel infano. '''Petolo'''. Ŝerca, senkonsidera ago, kiel tiu de infano. '''Petolema'''. Amanta petoli. '''Petolulo'''. Homo, kiu amas petoli. '''Petrolo'''. Miksaĵo de fluidaj hidrokarbonoj, oleosimila fluidaĵo, uzata por lumigado kaj hejtado. '''Petromizo (Zool'''.). Fiŝosimila manĝebla senskvama vertebrulo el la klaso de la rondbuŝaj (Petromyson). '''Petroselo (Bot'''.). -Vegetaĵo (legomo) el la famiiio de l’ umbeliferoj (Petroselenum sativum). '''Pezo'''. Emo de la korpoj proksimiĝi al la centro de la tero, kiu sin montras per la falo aŭ per la premo sur la subtenantan objekton: La internacia unuo de la pezo estas la kilogramo. '''Pezi'''. Havi pezon: La libro pezas duonon da kilogramo. '''Peza'''. Kiu pezas, kiu multe pezas. '''Egalpezo'''. Senmoveco de korpo, je kiu agas du aŭ pli multe da fortoj. '''Pezeto'''. Hispana monero, valoranta \ frankon. '''Pfenigo'''. Germana monero, valoranta 1,25 centimojn. '''Pia'''. Havanta respekton al Dio kaj religiaj aferoj. '''Pie'''. En pia maniero. '''Pieco'''. Eco de tiu, kiu estas pia. '''Piulo'''. Homo pia. '''Malpia'''. Malrespektanta Dion kaj la religiajn aferojn. '''Malpieco'''. Eco de tiu, kiu estas malpia. '''Malpiulo'''. Homo malpia. '''Piano'''. Malgranda fortepiano, kies kordoj havas vertikalan direkton. '''Piastro'''. Monero de diversaj landoj: La turka piastro valoras 25 centim., la hispana 10 frank. '''Piceo (Bot'''.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (Picea). '''Piedo'''. Malsupra parto de la malsupra ekstrema membro. de la maleoloj ĝis la ekstremo de la tingroj. '''Piediri'''. Iri per la piedoj (ne veturi): Ĉiuj lokoj en la omnibuso estis okupitaj kaj ni devis piediri. '''Piediranto'''. Homo, kiu piediras. '''Dupieda'''. Havanta du piedojn: dupieda besto. '''Piedbati'''. Bati per la piedoj: La ĉevalo piedbatas per la postaj piedoj. '''Piedfrapi'''. Fari bruon, frapante per la piedoj la teron, la plankon. '''Piedpremi'''. Premi per la piedoj. '''Piedingo'''. Speco de ringo pendanta sur rimeno ĉe la selo, sur kiu la rajdanto apogas sian piedon.<noinclude><references/></noinclude> 4ix5v2sdj0kjlidjexqcev17qnxp6ek 118853 118798 2026-05-21T03:52:11Z CasteloBot 76 *sintakso 118853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Perpendikularo'''. Perpendikulara linio. '''Perpendikulare'''. En perpendikulara direkto. '''Persekuti'''. - 1. Kuri post iu kun malamika intenco por lin kapti : ''Hundo persekutas leporon''. - 2. Konstante fari maljustaĵojn al iu, por lin turmenti : ''Nerono persekutis la kristanojn''. '''Persekuto'''. Ago de iu, kiu persekutas. '''Persiko ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Frukto de l’ persikarbo. '''Persikarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Persica''). '''Persisti'''. Daŭrigi sian laboron, celadon malgraŭ malfacilaĵoj. '''Persisto'''. Ago de tiu, kiu persistas. '''Persista'''. Kiu persistas. Komparu : ''Insisti, obstini, pacienca''. '''Persono'''. Aparta homa individuo kun ĝiaj karakterizaj ecoj. '''Persona'''. De persono, karakterizanta personon. '''Persone'''. Mem, senpere : ''persone danki iun''. '''Perspektivo'''. - 1. Aspekto, kiun prezentas, rilate al la punkto, de kiu oni rigardas, pli kaj pli malproksimaj objektoj de vidaĵo. - 2. Arto reprodukti sur desegnaĵo aŭ pentraĵo pli kaj pli malproksimajn objektojn tiel, kiel oni vidas ilin en la naturo. - 3. Espero aŭ timo pri afero verŝajna, kvankam ankoraŭ malproksima : ''N''. promesis viziti nin kun siaj dek infanoj; bela perspektivo! '''Persvadi'''. Alkonduki iun al decido, ke li faru, aŭ ne faru ion : ''Longe oni persvadis lin, ke li ne edziĝu, sed vane''. Komparu : ''Admoni, konvinki''. '''Peruko'''. Kovraĵo de kapo, el haroj, imitanta la naturan hararon kaj uzata, por maski la senharaĵon : ''Oni portis iam perukon, kiel ornamon''. '''Perukisto'''. Homo, kies profesio estas fari perukojn. '''Pesi'''. Determini la pezon de objekto per komparo kun unuo de la pezo : ''pesi komercaĵon''. '''Pesilo'''. Instrumento por pesi. '''Pesimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da malfeliĉo, ol da feliĉo, kiu estas nur iluzio. '''Pesimisto'''. Adepto de la pesimismo. '''Pesto ({{VdE-ml|Med'''}}.). Epidemia, tre infekta kaj mortiga malsano, karakterizata de inflamo de la ingvenaj glandoj kaj de febro. '''Pestulo'''. Homo malsanaje lapesto. '''Peti'''. Sin turni kun ĝentilajaŭ humilaj vortoj al iu, por ricevi ion. '''Peto'''. Vortoj de tiu, kiu petas : ''La peto de ĉefo estas ordono''. '''Petegi'''. Insiste kaj tre humile peti. '''Petskribo'''. Peto, skribe redaktita al estro. '''Almozpeti'''. Peti almozon. '''Petalo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Folieto de la korolo de floro. Komparu : ''Paniklo''. '''Petardo'''. Malforta eksplodilo, faranta bruon kaj uzata precipe, kiel signalo aŭ ludo. '''Petoli'''. Agi, paroli ŝerce, senkonsidere kiel infano. '''Petolo'''. Ŝerca, senkonsidera ago, kiel tiu de infano. '''Petolema'''. Amanta petoli. '''Petolulo'''. Homo, kiu amas petoli. '''Petrolo'''. Miksaĵo de fluidaj hidrokarbonoj, oleosimila fluidaĵo, uzata por lumigado kaj hejtado. '''Petromizo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Fiŝosimila manĝebla senskvama vertebrulo el la klaso de la rondbuŝaj (''Petromyson''). '''Petroselo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). -Vegetaĵo (legomo'') el la famiiio de l’ umbeliferoj (''Petroselenum sativum''). '''Pezo'''. Emo de la korpoj proksimiĝi al la centro de la tero, kiu sin montras per la falo aŭ per la premo sur la subtenantan objekton : ''La internacia unuo de la pezo estas la kilogramo''. '''Pezi'''. Havi pezon : ''La libro pezas duonon da kilogramo''. '''Peza'''. Kiu pezas, kiu multe pezas. '''Egalpezo'''. Senmoveco de korpo, je kiu agas du aŭ pli multe da fortoj. '''Pezeto'''. Hispana monero, valoranta \ frankon. '''Pfenigo'''. Germana monero, valoranta 1,25 centimojn. '''Pia'''. Havanta respekton al Dio kaj religiaj aferoj. '''Pie'''. En pia maniero. '''Pieco'''. Eco de tiu, kiu estas pia. '''Piulo'''. Homo pia. '''Malpia'''. Malrespektanta Dion kaj la religiajn aferojn. '''Malpieco'''. Eco de tiu, kiu estas malpia. '''Malpiulo'''. Homo malpia. '''Piano'''. Malgranda fortepiano, kies kordoj havas vertikalan direkton. '''Piastro'''. Monero de diversaj landoj : ''La turka piastro valoras 25 centim''., la hispana 10 frank. '''Piceo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Picea''). '''Piedo'''. Malsupra parto de la malsupra ekstrema membro. de la maleoloj ĝis la ekstremo de la tingroj. '''Piediri'''. Iri per la piedoj (ne veturi'') : ''Ĉiuj lokoj en la omnibuso estis okupitaj kaj ni devis piediri''. '''Piediranto'''. Homo, kiu piediras. '''Dupieda'''. Havanta du piedojn : ''dupieda besto''. '''Piedbati'''. Bati per la piedoj : ''La ĉevalo piedbatas per la postaj piedoj''. '''Piedfrapi'''. Fari bruon, frapante per la piedoj la teron, la plankon. '''Piedpremi'''. Premi per la piedoj. '''Piedingo'''. Speco de ringo pendanta sur rimeno ĉe la selo, sur kiu la rajdanto apogas sian piedon.<noinclude><references/></noinclude> oa1riqo1t1td0hn4vkkisu2isotfszm 118925 118853 2026-05-21T04:02:06Z CasteloBot 76 *sintakso 118925 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Perpendikularo'''. Perpendikulara linio. '''Perpendikulare'''. En perpendikulara direkto. '''Persekuti'''. - 1. Kuri post iu kun malamika intenco por lin kapti : ''Hundo persekutas leporon''. - 2. Konstante fari maljustaĵojn al iu, por lin turmenti : ''Nerono persekutis la kristanojn''. '''Persekuto'''. Ago de iu, kiu persekutas. '''Persiko ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ persikarbo. '''Persikarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Persica''). '''Persisti'''. Daŭrigi sian laboron, celadon malgraŭ malfacilaĵoj. '''Persisto'''. Ago de tiu, kiu persistas. '''Persista'''. Kiu persistas. Komparu : ''Insisti, obstini, pacienca''. '''Persono'''. Aparta homa individuo kun ĝiaj karakterizaj ecoj. '''Persona'''. De persono, karakterizanta personon. '''Persone'''. Mem, senpere : ''persone danki iun''. '''Perspektivo'''. - 1. Aspekto, kiun prezentas, rilate al la punkto, de kiu oni rigardas, pli kaj pli malproksimaj objektoj de vidaĵo. - 2. Arto reprodukti sur desegnaĵo aŭ pentraĵo pli kaj pli malproksimajn objektojn tiel, kiel oni vidas ilin en la naturo. - 3. Espero aŭ timo pri afero verŝajna, kvankam ankoraŭ malproksima : ''N''. promesis viziti nin kun siaj dek infanoj; bela perspektivo! '''Persvadi'''. Alkonduki iun al decido, ke li faru, aŭ ne faru ion : ''Longe oni persvadis lin, ke li ne edziĝu, sed vane''. Komparu : ''Admoni, konvinki''. '''Peruko'''. Kovraĵo de kapo, el haroj, imitanta la naturan hararon kaj uzata, por maski la senharaĵon : ''Oni portis iam perukon, kiel ornamon''. '''Perukisto'''. Homo, kies profesio estas fari perukojn. '''Pesi'''. Determini la pezon de objekto per komparo kun unuo de la pezo : ''pesi komercaĵon''. '''Pesilo'''. Instrumento por pesi. '''Pesimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da malfeliĉo, ol da feliĉo, kiu estas nur iluzio. '''Pesimisto'''. Adepto de la pesimismo. '''Pesto ({{VdE-ml|Med}}.). Epidemia, tre infekta kaj mortiga malsano, karakterizata de inflamo de la ingvenaj glandoj kaj de febro. '''Pestulo'''. Homo malsanaje lapesto. '''Peti'''. Sin turni kun ĝentilajaŭ humilaj vortoj al iu, por ricevi ion. '''Peto'''. Vortoj de tiu, kiu petas : ''La peto de ĉefo estas ordono''. '''Petegi'''. Insiste kaj tre humile peti. '''Petskribo'''. Peto, skribe redaktita al estro. '''Almozpeti'''. Peti almozon. '''Petalo ({{VdE-ml|Bot}}.). Folieto de la korolo de floro. Komparu : ''Paniklo''. '''Petardo'''. Malforta eksplodilo, faranta bruon kaj uzata precipe, kiel signalo aŭ ludo. '''Petoli'''. Agi, paroli ŝerce, senkonsidere kiel infano. '''Petolo'''. Ŝerca, senkonsidera ago, kiel tiu de infano. '''Petolema'''. Amanta petoli. '''Petolulo'''. Homo, kiu amas petoli. '''Petrolo'''. Miksaĵo de fluidaj hidrokarbonoj, oleosimila fluidaĵo, uzata por lumigado kaj hejtado. '''Petromizo ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝosimila manĝebla senskvama vertebrulo el la klaso de la rondbuŝaj (''Petromyson''). '''Petroselo ({{VdE-ml|Bot}}.). -Vegetaĵo (legomo'') el la famiiio de l’ umbeliferoj (''Petroselenum sativum''). '''Pezo'''. Emo de la korpoj proksimiĝi al la centro de la tero, kiu sin montras per la falo aŭ per la premo sur la subtenantan objekton : ''La internacia unuo de la pezo estas la kilogramo''. '''Pezi'''. Havi pezon : ''La libro pezas duonon da kilogramo''. '''Peza'''. Kiu pezas, kiu multe pezas. '''Egalpezo'''. Senmoveco de korpo, je kiu agas du aŭ pli multe da fortoj. '''Pezeto'''. Hispana monero, valoranta \ frankon. '''Pfenigo'''. Germana monero, valoranta 1,25 centimojn. '''Pia'''. Havanta respekton al Dio kaj religiaj aferoj. '''Pie'''. En pia maniero. '''Pieco'''. Eco de tiu, kiu estas pia. '''Piulo'''. Homo pia. '''Malpia'''. Malrespektanta Dion kaj la religiajn aferojn. '''Malpieco'''. Eco de tiu, kiu estas malpia. '''Malpiulo'''. Homo malpia. '''Piano'''. Malgranda fortepiano, kies kordoj havas vertikalan direkton. '''Piastro'''. Monero de diversaj landoj : ''La turka piastro valoras 25 centim''., la hispana 10 frank. '''Piceo ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Picea''). '''Piedo'''. Malsupra parto de la malsupra ekstrema membro. de la maleoloj ĝis la ekstremo de la tingroj. '''Piediri'''. Iri per la piedoj (ne veturi'') : ''Ĉiuj lokoj en la omnibuso estis okupitaj kaj ni devis piediri''. '''Piediranto'''. Homo, kiu piediras. '''Dupieda'''. Havanta du piedojn : ''dupieda besto''. '''Piedbati'''. Bati per la piedoj : ''La ĉevalo piedbatas per la postaj piedoj''. '''Piedfrapi'''. Fari bruon, frapante per la piedoj la teron, la plankon. '''Piedpremi'''. Premi per la piedoj. '''Piedingo'''. Speco de ringo pendanta sur rimeno ĉe la selo, sur kiu la rajdanto apogas sian piedon.<noinclude><references/></noinclude> r2cncumojmfxz9169bhgfdntp1esvwf 118987 118925 2026-05-21T04:19:56Z CasteloBot 76 *sintakso 118987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Perpendikularo'''. Perpendikulara linio. '''Perpendikulare'''. En perpendikulara direkto. '''Persekuti'''. - 1. Kuri post iu kun malamika intenco por lin kapti : ''Hundo persekutas leporon''. - 2. Konstante fari maljustaĵojn al iu, por lin turmenti : ''Nerono persekutis la kristanojn''. '''Persekuto'''. Ago de iu, kiu persekutas. '''Persiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ persikarbo. '''Persikarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Persica''). '''Persisti'''. Daŭrigi sian laboron, celadon malgraŭ malfacilaĵoj. '''Persisto'''. Ago de tiu, kiu persistas. '''Persista'''. Kiu persistas. Komparu : ''Insisti, obstini, pacienca''. '''Persono'''. Aparta homa individuo kun ĝiaj karakterizaj ecoj. '''Persona'''. De persono, karakterizanta personon. '''Persone'''. Mem, senpere : ''persone danki iun''. '''Perspektivo'''. - 1. Aspekto, kiun prezentas, rilate al la punkto, de kiu oni rigardas, pli kaj pli malproksimaj objektoj de vidaĵo. - 2. Arto reprodukti sur desegnaĵo aŭ pentraĵo pli kaj pli malproksimajn objektojn tiel, kiel oni vidas ilin en la naturo. - 3. Espero aŭ timo pri afero verŝajna, kvankam ankoraŭ malproksima : ''N''. promesis viziti nin kun siaj dek infanoj; bela perspektivo! '''Persvadi'''. Alkonduki iun al decido, ke li faru, aŭ ne faru ion : ''Longe oni persvadis lin, ke li ne edziĝu, sed vane''. Komparu : ''Admoni, konvinki''. '''Peruko'''. Kovraĵo de kapo, el haroj, imitanta la naturan hararon kaj uzata, por maski la senharaĵon : ''Oni portis iam perukon, kiel ornamon''. '''Perukisto'''. Homo, kies profesio estas fari perukojn. '''Pesi'''. Determini la pezon de objekto per komparo kun unuo de la pezo : ''pesi komercaĵon''. '''Pesilo'''. Instrumento por pesi. '''Pesimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da malfeliĉo, ol da feliĉo, kiu estas nur iluzio. '''Pesimisto'''. Adepto de la pesimismo. '''Pesto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Epidemia, tre infekta kaj mortiga malsano, karakterizata de inflamo de la ingvenaj glandoj kaj de febro. '''Pestulo'''. Homo malsanaje lapesto. '''Peti'''. Sin turni kun ĝentilajaŭ humilaj vortoj al iu, por ricevi ion. '''Peto'''. Vortoj de tiu, kiu petas : ''La peto de ĉefo estas ordono''. '''Petegi'''. Insiste kaj tre humile peti. '''Petskribo'''. Peto, skribe redaktita al estro. '''Almozpeti'''. Peti almozon. '''Petalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Folieto de la korolo de floro. Komparu : ''Paniklo''. '''Petardo'''. Malforta eksplodilo, faranta bruon kaj uzata precipe, kiel signalo aŭ ludo. '''Petoli'''. Agi, paroli ŝerce, senkonsidere kiel infano. '''Petolo'''. Ŝerca, senkonsidera ago, kiel tiu de infano. '''Petolema'''. Amanta petoli. '''Petolulo'''. Homo, kiu amas petoli. '''Petrolo'''. Miksaĵo de fluidaj hidrokarbonoj, oleosimila fluidaĵo, uzata por lumigado kaj hejtado. '''Petromizo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝosimila manĝebla senskvama vertebrulo el la klaso de la rondbuŝaj (''Petromyson''). '''Petroselo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). -Vegetaĵo (legomo'') el la famiiio de l’ umbeliferoj (''Petroselenum sativum''). '''Pezo'''. Emo de la korpoj proksimiĝi al la centro de la tero, kiu sin montras per la falo aŭ per la premo sur la subtenantan objekton : ''La internacia unuo de la pezo estas la kilogramo''. '''Pezi'''. Havi pezon : ''La libro pezas duonon da kilogramo''. '''Peza'''. Kiu pezas, kiu multe pezas. '''Egalpezo'''. Senmoveco de korpo, je kiu agas du aŭ pli multe da fortoj. '''Pezeto'''. Hispana monero, valoranta \ frankon. '''Pfenigo'''. Germana monero, valoranta 1,25 centimojn. '''Pia'''. Havanta respekton al Dio kaj religiaj aferoj. '''Pie'''. En pia maniero. '''Pieco'''. Eco de tiu, kiu estas pia. '''Piulo'''. Homo pia. '''Malpia'''. Malrespektanta Dion kaj la religiajn aferojn. '''Malpieco'''. Eco de tiu, kiu estas malpia. '''Malpiulo'''. Homo malpia. '''Piano'''. Malgranda fortepiano, kies kordoj havas vertikalan direkton. '''Piastro'''. Monero de diversaj landoj : ''La turka piastro valoras 25 centim''., la hispana 10 frank. '''Piceo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Picea''). '''Piedo'''. Malsupra parto de la malsupra ekstrema membro. de la maleoloj ĝis la ekstremo de la tingroj. '''Piediri'''. Iri per la piedoj (ne veturi'') : ''Ĉiuj lokoj en la omnibuso estis okupitaj kaj ni devis piediri''. '''Piediranto'''. Homo, kiu piediras. '''Dupieda'''. Havanta du piedojn : ''dupieda besto''. '''Piedbati'''. Bati per la piedoj : ''La ĉevalo piedbatas per la postaj piedoj''. '''Piedfrapi'''. Fari bruon, frapante per la piedoj la teron, la plankon. '''Piedpremi'''. Premi per la piedoj. '''Piedingo'''. Speco de ringo pendanta sur rimeno ĉe la selo, sur kiu la rajdanto apogas sian piedon.<noinclude><references/></noinclude> 3eb9sx1oynvpizewcflaqad94jk9brg 119038 118987 2026-05-21T04:59:32Z CasteloBot 76 119038 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Perpendikularo'''. Perpendikulara linio. '''Perpendikulare'''. En perpendikulara direkto. '''Persekuti'''. - 1. Kuri post iu kun malamika intenco por lin kapti : ''Hundo persekutas leporon''. - 2. Konstante fari maljustaĵojn al iu, por lin turmenti : ''Nerono persekutis la kristanojn''. '''Persekuto'''. Ago de iu, kiu persekutas. '''Persiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ persikarbo. '''Persikarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Persica''). '''Persisti'''. Daŭrigi sian laboron, celadon malgraŭ malfacilaĵoj. '''Persisto'''. Ago de tiu, kiu persistas. '''Persista'''. Kiu persistas. Komparu : ''Insisti, obstini, pacienca''. '''Persono'''. Aparta homa individuo kun ĝiaj karakterizaj ecoj. '''Persona'''. De persono, karakterizanta personon. '''Persone'''. Mem, senpere : ''persone danki iun''. '''Perspektivo'''. - 1. Aspekto, kiun prezentas, rilate al la punkto, de kiu oni rigardas, pli kaj pli malproksimaj objektoj de vidaĵo. - 2. Arto reprodukti sur desegnaĵo aŭ pentraĵo pli kaj pli malproksimajn objektojn tiel, kiel oni vidas ilin en la naturo. - 3. Espero aŭ timo pri afero verŝajna, kvankam ankoraŭ malproksima : ''N''. promesis viziti nin kun siaj dek infanoj; bela perspektivo! '''Persvadi'''. Alkonduki iun al decido, ke li faru, aŭ ne faru ion : ''Longe oni persvadis lin, ke li ne edziĝu, sed vane''. Komparu : ''Admoni, konvinki''. '''Peruko'''. Kovraĵo de kapo, el haroj, imitanta la naturan hararon kaj uzata, por maski la senharaĵon : ''Oni portis iam perukon, kiel ornamon''. '''Perukisto'''. Homo, kies profesio estas fari perukojn. '''Pesi'''. Determini la pezon de objekto per komparo kun unuo de la pezo : ''pesi komercaĵon''. '''Pesilo'''. Instrumento por pesi. '''Pesimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da malfeliĉo, ol da feliĉo, kiu estas nur iluzio. '''Pesimisto'''. Adepto de la pesimismo. '''Pesto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Epidemia, tre infekta kaj mortiga malsano, karakterizata de inflamo de la ingvenaj glandoj kaj de febro. '''Pestulo'''. Homo malsanaje lapesto. '''Peti'''. Sin turni kun ĝentilajaŭ humilaj vortoj al iu, por ricevi ion. '''Peto'''. Vortoj de tiu, kiu petas : ''La peto de ĉefo estas ordono''. '''Petegi'''. Insiste kaj tre humile peti. '''Petskribo'''. Peto, skribe redaktita al estro. '''Almozpeti'''. Peti almozon. '''Petalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Folieto de la korolo de floro. Komparu : ''Paniklo''. '''Petardo'''. Malforta eksplodilo, faranta bruon kaj uzata precipe, kiel signalo aŭ ludo. '''Petoli'''. Agi, paroli ŝerce, senkonsidere kiel infano. '''Petolo'''. Ŝerca, senkonsidera ago, kiel tiu de infano. '''Petolema'''. Amanta petoli. '''Petolulo'''. Homo, kiu amas petoli. '''Petrolo'''. Miksaĵo de fluidaj hidrokarbonoj, oleosimila fluidaĵo, uzata por lumigado kaj hejtado. '''Petromizo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝosimila manĝebla senskvama vertebrulo el la klaso de la rondbuŝaj (''Petromyson''). '''Petroselo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). -Vegetaĵo (legomo'') el la famiiio de l’ umbeliferoj (''Petroselenum sativum''). '''Pezo'''. Emo de la korpoj proksimiĝi al la centro de la tero, kiu sin montras per la falo aŭ per la premo sur la subtenantan objekton : ''La internacia unuo de la pezo estas la kilogramo''. '''Pezi'''. Havi pezon : ''La libro pezas duonon da kilogramo''. '''Peza'''. Kiu pezas, kiu multe pezas. '''Egalpezo'''. Senmoveco de korpo, je kiu agas du aŭ pli multe da fortoj. '''Pezeto'''. Hispana monero, valoranta \ frankon. '''Pfenigo'''. Germana monero, valoranta 1,25 centimojn. '''Pia'''. Havanta respekton al Dio kaj religiaj aferoj. '''Pie'''. En pia maniero. '''Pieco'''. Eco de tiu, kiu estas pia. '''Piulo'''. Homo pia. '''Malpia'''. Malrespektanta Dion kaj la religiajn aferojn. '''Malpieco'''. Eco de tiu, kiu estas malpia. '''Malpiulo'''. Homo malpia. '''Piano'''. Malgranda fortepiano, kies kordoj havas vertikalan direkton. '''Piastro'''. Monero de diversaj landoj : ''La turka piastro valoras 25 centim''., la hispana 10 frank. '''Piceo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Picea''). '''Piedo'''. Malsupra parto de la malsupra ekstrema membro. de la maleoloj ĝis la ekstremo de la tingroj. '''Piediri'''. Iri per la piedoj (ne veturi'') : ''Ĉiuj lokoj en la omnibuso estis okupitaj kaj ni devis piediri''. '''Piediranto'''. Homo, kiu piediras. '''Dupieda'''. Havanta du piedojn : ''dupieda besto''. '''Piedbati'''. Bati per la piedoj : ''La ĉevalo piedbatas per la postaj piedoj''. '''Piedfrapi'''. Fari bruon, frapante per la piedoj la teron, la plankon. '''Piedpremi'''. Premi per la piedoj. '''Piedingo'''. Speco de ringo pendanta sur rimeno ĉe la selo, sur kiu la rajdanto apogas sian piedon.<noinclude><references/></noinclude> smgv7126apadyf8vd3o06ilot7w4omj Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/124 104 40815 118799 2026-05-21T02:58:28Z Castelobranco 7 +1 118799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. '''Piedestalo'''. Bazo de kolono, de monumento aŭ de statuo. '''Pietismo'''. Granda respekto al iu kun kredo je la perfekteco kaj netuŝebleco de liaj verkoj: pietismo al la naciaj bardoj. '''Pigo (Zool'''.). Birdo el la familio de la korvoj (Pica). '''Pigmeo'''. - 1. Ano de mitologia popolo de tre malgranda kresko. - 2. Tre malgranda homo. '''Pigmento'''. Koloranta substanco de la organismo de vegetaĵoj aŭ de bestoj. '''Piki'''. – 1. Penetrigi korpon per pintita objekto: piki fingron per kudrilo; la abelo pikas. - 2. Eksciti la sentojn: pikanta manĝo, pikanta novelo de Boccacio. '''Pikilo'''. - 1. Ilo por piki. - 2. Organo de l’ insektoj por piki. '''Pikedo'''. - 1. Malgranda taĉmento de soldatoj, garde starantaj sur posteno. - 2. Kartludo. '''Pilastro'''. Kvadrata kolono, duone enigita en muron, kiel subteno aŭ ornamo. '''Pilgrimi'''. Vojaĝi kun religia celo al sankta loko: pilgrimi Palestinon. '''Pilgrimanto'''. Pilgrimanta homo. '''Pilko'''. Sfera objekto el elasta ŝtofo, por ludi: la pilkoj de la teniso. '''Piedpilko'''. Granda pilko, kiun oni puŝas per la piedo. '''Pilolo'''. Medikamento en formo de malgranda globo. '''Piloto'''. Homo, kiu donas direkton al ŝipo. '''Pino (Bot'''.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj, kies ligno estas multe uzata de la ĉarpentistoj, lignaĵistoj (Pinus). '''Pinakoteko'''. Muzeo de l' artoj. '''Pinĉi'''. Kunpremi kaj teni per du fingroj: pinĉi la vangon de infano. '''Pinglo'''. Akrepinta peco de maldika drato, por kroĉi, fiksi partojn de vesto: pinglo, duobla pinglo (por virinaj haroj), amerika aŭ sendanĝera pinglo. Komparu: Agrafo, broĉo, buko. '''Pinio (Bot'''.). Speco de l’ pino (Pinus pinea). '''Pinto'''. Maldika ekstremo, pli kaj pli mallarĝiĝanta al la supro: Pinto de turo, de monto, de lanco. '''Pinti'''. Fari la ekstremon de io pli kaj pli mallarĝa al la supco: pinti krajonon. '''Pioĉo'''. Fera ilo, havanta po unu pinto ĉe ambaŭ ekstremoj kaj lignan tenilon, por fosi malmolan teron. '''Pioĉi'''. Fosi per pioĉo. '''Pioniro'''. - 1. Soldato, konstruanta vojojn, pontojn, redutojn. 2. Koloniano, hakanta virgajn arbarojn, por prepari kultureblan teron. - 3. Homo, liberiganta la vojon por nova ideo. '''Pipo'''. Tubforma ilo pli larĝa ĉe unu ekstremo, en kiu oni metas tabakon por fumi. '''Pipro (Bot'''.). Sekigita frukto de l’ piprujo. '''Piprujo'''. Vegetaĵo el la samnoma familio, kies sekaj fruktoj estas uzataj kiel spicaĵo. '''Pipri'''. Spici per pipro. '''Pipso'''. Malsano de la lango de l’ birdoj. '''Piro (Bot'''.). Frukto de l’ pirarbo. '''Pirarbo'''. Arbo el la familio de l’ pomacoj, kulturata pro la fruktoj kaj ligno (Pyrus communis). '''Piramido'''. – 1. (Geom.). Solida figuro, kies bazo estas multangulo kaj kies flankoj estas trianguloj, kies pintoj kuniĝas en unu punkto, nomata la pinto de la piramido. - 2. Egipta monumento, havanta la formon de piramido. '''Pirato'''. Mara rabisto. '''Pirito (Ĥem'''.). Natura kombinaĵo de sulfuro kaj metalo. '''Pirolo (Zool'''.). Birdo el la familio de la fringoj (Pyrrhula rubricilla). '''Pirotekniko'''. Arto prepari artajn fajraĵojn. '''Piroteknikisto'''. Homo, kies specialo estas prepari artajn fajraĵojn. '''Pirozo (Med'''.). Bruliganta doloro en la ezofago ĉe malsanoj de la stomako. '''Pisti'''. Pecetigi, disbatante en speciala vazo: pisti pipron. '''Pistilo'''. Peza metala peco, per kiu oni pistas. '''Pistujo'''. Vazo en kiu oni pistas. '''Pistako (Bot'''.). Frukto de l' pistakarbo, uzata por kukoj. '''Pistakarbo'''. Arbo el la familio de l'anakardiacoj (Pistacia vera). '''Pistilo (Bot'''.). Virina seksa organo de la floroj. '''Pistolo'''. Malgranda pafarmilo, kiun oni portas ĉe la zono, kun forte fleksita kapo. '''Piŝto'''. Solida cilindro, kiu moviĝas en malplena cilindro de pumpilo au vapormaŝino. '''Pizo (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de la fabacoj (Pisum).<noinclude><references/></noinclude> q438n3wsf6vrzehsmw2ohfvxhjd9men 118854 118799 2026-05-21T03:52:12Z CasteloBot 76 *sintakso 118854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. '''Piedestalo'''. Bazo de kolono, de monumento aŭ de statuo. '''Pietismo'''. Granda respekto al iu kun kredo je la perfekteco kaj netuŝebleco de liaj verkoj : ''pietismo al la naciaj bardoj''. '''Pigo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo el la familio de la korvoj (''Pica''). '''Pigmeo'''. - 1. Ano de mitologia popolo de tre malgranda kresko. - 2. Tre malgranda homo. '''Pigmento'''. Koloranta substanco de la organismo de vegetaĵoj aŭ de bestoj. '''Piki'''. – 1. Penetrigi korpon per pintita objekto : ''piki fingron per kudrilo; la abelo pikas''. - 2. Eksciti la sentojn : ''pikanta manĝo, pikanta novelo de Boccacio''. '''Pikilo'''. - 1. Ilo por piki. - 2. Organo de l’ insektoj por piki. '''Pikedo'''. - 1. Malgranda taĉmento de soldatoj, garde starantaj sur posteno. - 2. Kartludo. '''Pilastro'''. Kvadrata kolono, duone enigita en muron, kiel subteno aŭ ornamo. '''Pilgrimi'''. Vojaĝi kun religia celo al sankta loko : ''pilgrimi Palestinon''. '''Pilgrimanto'''. Pilgrimanta homo. '''Pilko'''. Sfera objekto el elasta ŝtofo, por ludi : ''la pilkoj de la teniso''. '''Piedpilko'''. Granda pilko, kiun oni puŝas per la piedo. '''Pilolo'''. Medikamento en formo de malgranda globo. '''Piloto'''. Homo, kiu donas direkton al ŝipo. '''Pino ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj, kies ligno estas multe uzata de la ĉarpentistoj, lignaĵistoj (''Pinus''). '''Pinakoteko'''. Muzeo de l' artoj. '''Pinĉi'''. Kunpremi kaj teni per du fingroj : ''pinĉi la vangon de infano''. '''Pinglo'''. Akrepinta peco de maldika drato, por kroĉi, fiksi partojn de vesto : ''pinglo, duobla pinglo (por virinaj haroj''), amerika aŭ sendanĝera pinglo''. Komparu : ''Agrafo, broĉo, buko''. '''Pinio ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Speco de l’ pino (''Pinus pinea''). '''Pinto'''. Maldika ekstremo, pli kaj pli mallarĝiĝanta al la supro : ''Pinto de turo, de monto, de lanco''. '''Pinti'''. Fari la ekstremon de io pli kaj pli mallarĝa al la supco : ''pinti krajonon''. '''Pioĉo'''. Fera ilo, havanta po unu pinto ĉe ambaŭ ekstremoj kaj lignan tenilon, por fosi malmolan teron. '''Pioĉi'''. Fosi per pioĉo. '''Pioniro'''. - 1. Soldato, konstruanta vojojn, pontojn, redutojn. 2. Koloniano, hakanta virgajn arbarojn, por prepari kultureblan teron. - 3. Homo, liberiganta la vojon por nova ideo. '''Pipo'''. Tubforma ilo pli larĝa ĉe unu ekstremo, en kiu oni metas tabakon por fumi. '''Pipro ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Sekigita frukto de l’ piprujo. '''Piprujo'''. Vegetaĵo el la samnoma familio, kies sekaj fruktoj estas uzataj kiel spicaĵo. '''Pipri'''. Spici per pipro. '''Pipso'''. Malsano de la lango de l’ birdoj. '''Piro ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Frukto de l’ pirarbo. '''Pirarbo'''. Arbo el la familio de l’ pomacoj, kulturata pro la fruktoj kaj ligno (''Pyrus communis''). '''Piramido'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Solida figuro, kies bazo estas multangulo kaj kies flankoj estas trianguloj, kies pintoj kuniĝas en unu punkto, nomata la pinto de la piramido. - 2. Egipta monumento, havanta la formon de piramido. '''Pirato'''. Mara rabisto. '''Pirito ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Natura kombinaĵo de sulfuro kaj metalo. '''Pirolo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo el la familio de la fringoj (''Pyrrhula rubricilla''). '''Pirotekniko'''. Arto prepari artajn fajraĵojn. '''Piroteknikisto'''. Homo, kies specialo estas prepari artajn fajraĵojn. '''Pirozo ({{VdE-ml|Med'''}}.). Bruliganta doloro en la ezofago ĉe malsanoj de la stomako. '''Pisti'''. Pecetigi, disbatante en speciala vazo : ''pisti pipron''. '''Pistilo'''. Peza metala peco, per kiu oni pistas. '''Pistujo'''. Vazo en kiu oni pistas. '''Pistako ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Frukto de l' pistakarbo, uzata por kukoj. '''Pistakarbo'''. Arbo el la familio de l'anakardiacoj (''Pistacia vera''). '''Pistilo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Virina seksa organo de la floroj. '''Pistolo'''. Malgranda pafarmilo, kiun oni portas ĉe la zono, kun forte fleksita kapo. '''Piŝto'''. Solida cilindro, kiu moviĝas en malplena cilindro de pumpilo au vapormaŝino. '''Pizo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de la fabacoj (''Pisum'').<noinclude><references/></noinclude> 4782pyrj0b9hbk1yx665l2bqxfqva4n 118926 118854 2026-05-21T04:02:07Z CasteloBot 76 *sintakso 118926 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. '''Piedestalo'''. Bazo de kolono, de monumento aŭ de statuo. '''Pietismo'''. Granda respekto al iu kun kredo je la perfekteco kaj netuŝebleco de liaj verkoj : ''pietismo al la naciaj bardoj''. '''Pigo ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la korvoj (''Pica''). '''Pigmeo'''. - 1. Ano de mitologia popolo de tre malgranda kresko. - 2. Tre malgranda homo. '''Pigmento'''. Koloranta substanco de la organismo de vegetaĵoj aŭ de bestoj. '''Piki'''. – 1. Penetrigi korpon per pintita objekto : ''piki fingron per kudrilo; la abelo pikas''. - 2. Eksciti la sentojn : ''pikanta manĝo, pikanta novelo de Boccacio''. '''Pikilo'''. - 1. Ilo por piki. - 2. Organo de l’ insektoj por piki. '''Pikedo'''. - 1. Malgranda taĉmento de soldatoj, garde starantaj sur posteno. - 2. Kartludo. '''Pilastro'''. Kvadrata kolono, duone enigita en muron, kiel subteno aŭ ornamo. '''Pilgrimi'''. Vojaĝi kun religia celo al sankta loko : ''pilgrimi Palestinon''. '''Pilgrimanto'''. Pilgrimanta homo. '''Pilko'''. Sfera objekto el elasta ŝtofo, por ludi : ''la pilkoj de la teniso''. '''Piedpilko'''. Granda pilko, kiun oni puŝas per la piedo. '''Pilolo'''. Medikamento en formo de malgranda globo. '''Piloto'''. Homo, kiu donas direkton al ŝipo. '''Pino ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj, kies ligno estas multe uzata de la ĉarpentistoj, lignaĵistoj (''Pinus''). '''Pinakoteko'''. Muzeo de l' artoj. '''Pinĉi'''. Kunpremi kaj teni per du fingroj : ''pinĉi la vangon de infano''. '''Pinglo'''. Akrepinta peco de maldika drato, por kroĉi, fiksi partojn de vesto : ''pinglo, duobla pinglo (por virinaj haroj''), amerika aŭ sendanĝera pinglo''. Komparu : ''Agrafo, broĉo, buko''. '''Pinio ({{VdE-ml|Bot}}.). Speco de l’ pino (''Pinus pinea''). '''Pinto'''. Maldika ekstremo, pli kaj pli mallarĝiĝanta al la supro : ''Pinto de turo, de monto, de lanco''. '''Pinti'''. Fari la ekstremon de io pli kaj pli mallarĝa al la supco : ''pinti krajonon''. '''Pioĉo'''. Fera ilo, havanta po unu pinto ĉe ambaŭ ekstremoj kaj lignan tenilon, por fosi malmolan teron. '''Pioĉi'''. Fosi per pioĉo. '''Pioniro'''. - 1. Soldato, konstruanta vojojn, pontojn, redutojn. 2. Koloniano, hakanta virgajn arbarojn, por prepari kultureblan teron. - 3. Homo, liberiganta la vojon por nova ideo. '''Pipo'''. Tubforma ilo pli larĝa ĉe unu ekstremo, en kiu oni metas tabakon por fumi. '''Pipro ({{VdE-ml|Bot}}.). Sekigita frukto de l’ piprujo. '''Piprujo'''. Vegetaĵo el la samnoma familio, kies sekaj fruktoj estas uzataj kiel spicaĵo. '''Pipri'''. Spici per pipro. '''Pipso'''. Malsano de la lango de l’ birdoj. '''Piro ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pirarbo. '''Pirarbo'''. Arbo el la familio de l’ pomacoj, kulturata pro la fruktoj kaj ligno (''Pyrus communis''). '''Piramido'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Solida figuro, kies bazo estas multangulo kaj kies flankoj estas trianguloj, kies pintoj kuniĝas en unu punkto, nomata la pinto de la piramido. - 2. Egipta monumento, havanta la formon de piramido. '''Pirato'''. Mara rabisto. '''Pirito ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Natura kombinaĵo de sulfuro kaj metalo. '''Pirolo ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la fringoj (''Pyrrhula rubricilla''). '''Pirotekniko'''. Arto prepari artajn fajraĵojn. '''Piroteknikisto'''. Homo, kies specialo estas prepari artajn fajraĵojn. '''Pirozo ({{VdE-ml|Med}}.). Bruliganta doloro en la ezofago ĉe malsanoj de la stomako. '''Pisti'''. Pecetigi, disbatante en speciala vazo : ''pisti pipron''. '''Pistilo'''. Peza metala peco, per kiu oni pistas. '''Pistujo'''. Vazo en kiu oni pistas. '''Pistako ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l' pistakarbo, uzata por kukoj. '''Pistakarbo'''. Arbo el la familio de l'anakardiacoj (''Pistacia vera''). '''Pistilo ({{VdE-ml|Bot}}.). Virina seksa organo de la floroj. '''Pistolo'''. Malgranda pafarmilo, kiun oni portas ĉe la zono, kun forte fleksita kapo. '''Piŝto'''. Solida cilindro, kiu moviĝas en malplena cilindro de pumpilo au vapormaŝino. '''Pizo ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la fabacoj (''Pisum'').<noinclude><references/></noinclude> 5hc8lag73l1g80g0cdq1yxne6pedk70 118988 118926 2026-05-21T04:19:56Z CasteloBot 76 *sintakso 118988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. '''Piedestalo'''. Bazo de kolono, de monumento aŭ de statuo. '''Pietismo'''. Granda respekto al iu kun kredo je la perfekteco kaj netuŝebleco de liaj verkoj : ''pietismo al la naciaj bardoj''. '''Pigo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la korvoj (''Pica''). '''Pigmeo'''. - 1. Ano de mitologia popolo de tre malgranda kresko. - 2. Tre malgranda homo. '''Pigmento'''. Koloranta substanco de la organismo de vegetaĵoj aŭ de bestoj. '''Piki'''. – 1. Penetrigi korpon per pintita objekto : ''piki fingron per kudrilo; la abelo pikas''. - 2. Eksciti la sentojn : ''pikanta manĝo, pikanta novelo de Boccacio''. '''Pikilo'''. - 1. Ilo por piki. - 2. Organo de l’ insektoj por piki. '''Pikedo'''. - 1. Malgranda taĉmento de soldatoj, garde starantaj sur posteno. - 2. Kartludo. '''Pilastro'''. Kvadrata kolono, duone enigita en muron, kiel subteno aŭ ornamo. '''Pilgrimi'''. Vojaĝi kun religia celo al sankta loko : ''pilgrimi Palestinon''. '''Pilgrimanto'''. Pilgrimanta homo. '''Pilko'''. Sfera objekto el elasta ŝtofo, por ludi : ''la pilkoj de la teniso''. '''Piedpilko'''. Granda pilko, kiun oni puŝas per la piedo. '''Pilolo'''. Medikamento en formo de malgranda globo. '''Piloto'''. Homo, kiu donas direkton al ŝipo. '''Pino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj, kies ligno estas multe uzata de la ĉarpentistoj, lignaĵistoj (''Pinus''). '''Pinakoteko'''. Muzeo de l' artoj. '''Pinĉi'''. Kunpremi kaj teni per du fingroj : ''pinĉi la vangon de infano''. '''Pinglo'''. Akrepinta peco de maldika drato, por kroĉi, fiksi partojn de vesto : ''pinglo, duobla pinglo (por virinaj haroj''), amerika aŭ sendanĝera pinglo''. Komparu : ''Agrafo, broĉo, buko''. '''Pinio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Speco de l’ pino (''Pinus pinea''). '''Pinto'''. Maldika ekstremo, pli kaj pli mallarĝiĝanta al la supro : ''Pinto de turo, de monto, de lanco''. '''Pinti'''. Fari la ekstremon de io pli kaj pli mallarĝa al la supco : ''pinti krajonon''. '''Pioĉo'''. Fera ilo, havanta po unu pinto ĉe ambaŭ ekstremoj kaj lignan tenilon, por fosi malmolan teron. '''Pioĉi'''. Fosi per pioĉo. '''Pioniro'''. - 1. Soldato, konstruanta vojojn, pontojn, redutojn. 2. Koloniano, hakanta virgajn arbarojn, por prepari kultureblan teron. - 3. Homo, liberiganta la vojon por nova ideo. '''Pipo'''. Tubforma ilo pli larĝa ĉe unu ekstremo, en kiu oni metas tabakon por fumi. '''Pipro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sekigita frukto de l’ piprujo. '''Piprujo'''. Vegetaĵo el la samnoma familio, kies sekaj fruktoj estas uzataj kiel spicaĵo. '''Pipri'''. Spici per pipro. '''Pipso'''. Malsano de la lango de l’ birdoj. '''Piro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pirarbo. '''Pirarbo'''. Arbo el la familio de l’ pomacoj, kulturata pro la fruktoj kaj ligno (''Pyrus communis''). '''Piramido'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Solida figuro, kies bazo estas multangulo kaj kies flankoj estas trianguloj, kies pintoj kuniĝas en unu punkto, nomata la pinto de la piramido. - 2. Egipta monumento, havanta la formon de piramido. '''Pirato'''. Mara rabisto. '''Pirito''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Natura kombinaĵo de sulfuro kaj metalo. '''Pirolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la fringoj (''Pyrrhula rubricilla''). '''Pirotekniko'''. Arto prepari artajn fajraĵojn. '''Piroteknikisto'''. Homo, kies specialo estas prepari artajn fajraĵojn. '''Pirozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Bruliganta doloro en la ezofago ĉe malsanoj de la stomako. '''Pisti'''. Pecetigi, disbatante en speciala vazo : ''pisti pipron''. '''Pistilo'''. Peza metala peco, per kiu oni pistas. '''Pistujo'''. Vazo en kiu oni pistas. '''Pistako''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l' pistakarbo, uzata por kukoj. '''Pistakarbo'''. Arbo el la familio de l'anakardiacoj (''Pistacia vera''). '''Pistilo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Virina seksa organo de la floroj. '''Pistolo'''. Malgranda pafarmilo, kiun oni portas ĉe la zono, kun forte fleksita kapo. '''Piŝto'''. Solida cilindro, kiu moviĝas en malplena cilindro de pumpilo au vapormaŝino. '''Pizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la fabacoj (''Pisum'').<noinclude><references/></noinclude> o0oucdzw7yilgyjbjrup9w1zgu7dptb 119039 118988 2026-05-21T05:02:06Z CasteloBot 76 119039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. '''Piedestalo'''. Bazo de kolono, de monumento aŭ de statuo. '''Pietismo'''. Granda respekto al iu kun kredo je la perfekteco kaj netuŝebleco de liaj verkoj : ''pietismo al la naciaj bardoj''. '''Pigo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la korvoj (''Pica''). '''Pigmeo'''. - 1. Ano de mitologia popolo de tre malgranda kresko. - 2. Tre malgranda homo. '''Pigmento'''. Koloranta substanco de la organismo de vegetaĵoj aŭ de bestoj. '''Piki'''. – 1. Penetrigi korpon per pintita objekto : ''piki fingron per kudrilo; la abelo pikas''. - 2. Eksciti la sentojn : ''pikanta manĝo, pikanta novelo de Boccacio''. '''Pikilo'''. - 1. Ilo por piki. - 2. Organo de l’ insektoj por piki. '''Pikedo'''. - 1. Malgranda taĉmento de soldatoj, garde starantaj sur posteno. - 2. Kartludo. '''Pilastro'''. Kvadrata kolono, duone enigita en muron, kiel subteno aŭ ornamo. '''Pilgrimi'''. Vojaĝi kun religia celo al sankta loko : ''pilgrimi Palestinon''. '''Pilgrimanto'''. Pilgrimanta homo. '''Pilko'''. Sfera objekto el elasta ŝtofo, por ludi : ''la pilkoj de la teniso''. '''Piedpilko'''. Granda pilko, kiun oni puŝas per la piedo. '''Pilolo'''. Medikamento en formo de malgranda globo. '''Piloto'''. Homo, kiu donas direkton al ŝipo. '''Pino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj, kies ligno estas multe uzata de la ĉarpentistoj, lignaĵistoj (''Pinus''). '''Pinakoteko'''. Muzeo de l' artoj. '''Pinĉi'''. Kunpremi kaj teni per du fingroj : ''pinĉi la vangon de infano''. '''Pinglo'''. Akrepinta peco de maldika drato, por kroĉi, fiksi partojn de vesto : ''pinglo, duobla pinglo (por virinaj haroj''), amerika aŭ sendanĝera pinglo''. Komparu : ''Agrafo, broĉo, buko''. '''Pinio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Speco de l’ pino (''Pinus pinea''). '''Pinto'''. Maldika ekstremo, pli kaj pli mallarĝiĝanta al la supro : ''Pinto de turo, de monto, de lanco''. '''Pinti'''. Fari la ekstremon de io pli kaj pli mallarĝa al la supco : ''pinti krajonon''. '''Pioĉo'''. Fera ilo, havanta po unu pinto ĉe ambaŭ ekstremoj kaj lignan tenilon, por fosi malmolan teron. '''Pioĉi'''. Fosi per pioĉo. '''Pioniro'''. - 1. Soldato, konstruanta vojojn, pontojn, redutojn. 2. Koloniano, hakanta virgajn arbarojn, por prepari kultureblan teron. - 3. Homo, liberiganta la vojon por nova ideo. '''Pipo'''. Tubforma ilo pli larĝa ĉe unu ekstremo, en kiu oni metas tabakon por fumi. '''Pipro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sekigita frukto de l’ piprujo. '''Piprujo'''. Vegetaĵo el la samnoma familio, kies sekaj fruktoj estas uzataj kiel spicaĵo. '''Pipri'''. Spici per pipro. '''Pipso'''. Malsano de la lango de l’ birdoj. '''Piro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pirarbo. '''Pirarbo'''. Arbo el la familio de l’ pomacoj, kulturata pro la fruktoj kaj ligno (''Pyrus communis''). '''Piramido'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Solida figuro, kies bazo estas multangulo kaj kies flankoj estas trianguloj, kies pintoj kuniĝas en unu punkto, nomata la pinto de la piramido. - 2. Egipta monumento, havanta la formon de piramido. '''Pirato'''. Mara rabisto. '''Pirito''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Natura kombinaĵo de sulfuro kaj metalo. '''Pirolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la fringoj (''Pyrrhula rubricilla''). '''Pirotekniko'''. Arto prepari artajn fajraĵojn. '''Piroteknikisto'''. Homo, kies specialo estas prepari artajn fajraĵojn. '''Pirozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Bruliganta doloro en la ezofago ĉe malsanoj de la stomako. '''Pisti'''. Pecetigi, disbatante en speciala vazo : ''pisti pipron''. '''Pistilo'''. Peza metala peco, per kiu oni pistas. '''Pistujo'''. Vazo en kiu oni pistas. '''Pistako''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l' pistakarbo, uzata por kukoj. '''Pistakarbo'''. Arbo el la familio de l'anakardiacoj (''Pistacia vera''). '''Pistilo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Virina seksa organo de la floroj. '''Pistolo'''. Malgranda pafarmilo, kiun oni portas ĉe la zono, kun forte fleksita kapo. '''Piŝto'''. Solida cilindro, kiu moviĝas en malplena cilindro de pumpilo au vapormaŝino. '''Pizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la fabacoj (''Pisum'').<noinclude><references/></noinclude> 0i9bklprdubpyhe09pm81znsx2wsyk5 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/125 104 40816 118800 2026-05-21T02:59:05Z Castelobranco 7 +1 118800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Placo'''. Vasta, libera loko en urbo, ĉirkaŭita de konstruaĵoj: Parizo posedas multe da belaj placoj. '''Plaĉi'''. Kaŭzi agrablan senton, emocion: persono. ago, spektaklo, kiu plaĉas. '''Plado'''. Malprofunda, vasta vazo, sur kiu oni metas kaj disportas manĝaĵojn. '''Pladeto'''. Telereto, sur kiu oni metas glason, tason. Komparu: Pleto. '''Plafono'''. Horizontala aŭ kurba supraĵo kontraŭ la planko de ĉambro. '''Plagiato'''. Malpropra arta aŭ literatura verko, prezentita de iu kvazaŭ propra. '''Plano'''. - 1. Desegnaĵo de konstruaĵo aŭ de loko, montranta la situacion kaj reciprokajn rilatojn de ĝiaj partoj: plano de teatro, plano de urbo. - 2. Antaŭe detale pripensita maniero efektivigi entreprenon: plano de propagandor Komparu: Intenco, projekto. '''Plando'''. Malsupra, surtera parto de la piedo, de la ŝuo. '''Planedo (Astr'''.). Astro, rondiranta ĉirkaŭ la suno. '''Planimetrio'''. Parto de la geometrio pri la figuroj sur la ebeno. '''Planko'''. Malsupra parto de la ĉambro, sur kiu oni paŝas kaj kiu apartigas unu etaĝon de alia. '''Planti'''. Meti vegetaĵon en la teron, por ke ĝi kresku, fiksinte sian radikojn. '''Plantejo'''. Loko, kie oni plantas. '''Plantago (Bot'''.). Multjara herbo el la samnoma familio (Plantago). '''Plastiko'''. Arto reprodukti el molaj substancoj (argilo, vakso) aŭ el malmolaj (marmoro) la naturajn formojn de objektoj aŭ personoj. '''Plastika'''. Kiu koncernas la plastikon; reliefe reproduktanta. '''Plastro'''. Medikamento, ŝmirita sur tolo, kiun oni almetas al la kuracata membro. '''Plata'''. Kies dikeco estas malgranda kompare kun la larĝeco kaj longeco: plataŝtono, plata poŝhorloĝo. '''Plato'''. Objekto kies dikeco estas malgranda, kompare kun la larĝeco kaj longeco: plato de tombo. Komparu: Ebena, glata. '''Platano (Bot'''.). Arbo el la samnoma familio (Platanus). '''Plateno (Ĥem'''.). Pt. Ĥemia elemento, nerustanta metalo de grizete-blanka koloro, uzata por vazoj kaj dratoj en ĥemiaj laborejoj; saloj de l’ plateno estas uzataj en la fotografado. '''Plaŭdo'''. Sono, kiun faras la akvo, batata per la mano, remilo. '''Plaŭdi'''. Eligi plaŭdon. '''Plebejo'''. Homo de malalta klaso. '''Pledi'''. Paroli en juĝejo, por defendi sin aŭ sian klienton. '''Plej'''. Partikulo, kiu metite antaŭ la adjektivo aŭ adverbo, formas la superlativon: plej bona, plej rapide. '''Malplej'''. En plej malalta grado: malplej longa, malplej bone. '''Plekti'''. Kunigi fadenojn, ŝnurojn, multfoje krucigante ilin unu kun alia: plekti harojn, plekti pajlon. '''Plektaĵo'''. Objekto, farita el plektitaj fadenoj, ŝnuroj: pajloplektaĵo (por purigi la ŝuojn). Komparu: Ŝpini, teksi, triki. '''Plena'''. - 1. Enhavanta la tutan kvanton, kiun ĝi entute povas enhavi: glaso, plena de akvo. - 2. Havanta ĉiujn partojn, detalojn, necesajn por la tuto: plena vortaro. - 3. Havanta tre multe: plena de eraroj. '''Pleneco'''. Eco de tio, kio estas plena. '''Plenigi'''. Fari ion plena: plenigi glason. '''Plenaĝa'''. Havanta la aĝon, en kiu oni posedas ĉiujn personajn rajtojn. '''Plenblovi'''. Fari plena per blovo; doni al io plenan volumenon per blovo: plenblovi vezikon; plenblovita velo. '''Plenumi'''. Fari tion, kion oni devis fari, kio estis necesa: plenumi oficon, plenumi deziron. Komparu: Kompleta, tuta. '''Plendi'''. Esprimi per vortoj sian doloron, malkontentecon: La malsanuloplendas pri kapdoloro. Infano plendas al la patrino kontraŭ kamarado. '''Plendo'''. Vortoj de tiu, kiu plendas. '''Plendanto'''. Homo, kiu plendas. '''Pleonasmo'''. Vorto aŭ esprimo, samsenca kun la ĵus dirita, kaj tial superflua. '''Pleto'''. Plata vazo, sur kiu oni portas telerojn, glasojn. Komparu: Plado. '''Pleŭronekto (Zool'''.). Fiŝo el la vico de la ostfiŝoj, kun rondforma, plata korpo (Pleuronectes). '''Plezuro'''. Tio, kion oni volonte vidas, aŭskultas, partoprenas: Granda urbo liveras multajn plezurojn, kiujn ne ĝuas la vilaĝanoj. '''Pli'''. Partikulo, kiu metite antaŭ adjektivo aŭ adverbo formas la komparativon: pli certa, pli kare. '''Malpli'''. En pli malalta grado: malpli fortika, malpli kare. '''Plimulto'''. Pli granda parto, pli granda partio: La absoluta plimulto devas superi la duonon de la voĉoj. '''Plibeligi, pligrandigi, plilongigi'''. Fari ion pli bela, pli granda, pli longa.<noinclude><references/></noinclude> d8yeofx080manza0utuo30uvdkormlu 118855 118800 2026-05-21T03:52:12Z CasteloBot 76 *sintakso 118855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Placo'''. Vasta, libera loko en urbo, ĉirkaŭita de konstruaĵoj : ''Parizo posedas multe da belaj placoj''. '''Plaĉi'''. Kaŭzi agrablan senton, emocion : ''persono''. ago, spektaklo, kiu plaĉas. '''Plado'''. Malprofunda, vasta vazo, sur kiu oni metas kaj disportas manĝaĵojn. '''Pladeto'''. Telereto, sur kiu oni metas glason, tason. Komparu : ''Pleto''. '''Plafono'''. Horizontala aŭ kurba supraĵo kontraŭ la planko de ĉambro. '''Plagiato'''. Malpropra arta aŭ literatura verko, prezentita de iu kvazaŭ propra. '''Plano'''. - 1. Desegnaĵo de konstruaĵo aŭ de loko, montranta la situacion kaj reciprokajn rilatojn de ĝiaj partoj : ''plano de teatro, plano de urbo''. - 2. Antaŭe detale pripensita maniero efektivigi entreprenon : ''plano de propagandor Komparu: Intenco, projekto''. '''Plando'''. Malsupra, surtera parto de la piedo, de la ŝuo. '''Planedo ({{VdE-ml|Astr'''}}.). Astro, rondiranta ĉirkaŭ la suno. '''Planimetrio'''. Parto de la geometrio pri la figuroj sur la ebeno. '''Planko'''. Malsupra parto de la ĉambro, sur kiu oni paŝas kaj kiu apartigas unu etaĝon de alia. '''Planti'''. Meti vegetaĵon en la teron, por ke ĝi kresku, fiksinte sian radikojn. '''Plantejo'''. Loko, kie oni plantas. '''Plantago ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Multjara herbo el la samnoma familio (''Plantago''). '''Plastiko'''. Arto reprodukti el molaj substancoj (argilo, vakso'') aŭ el malmolaj (marmoro'') la naturajn formojn de objektoj aŭ personoj. '''Plastika'''. Kiu koncernas la plastikon; reliefe reproduktanta. '''Plastro'''. Medikamento, ŝmirita sur tolo, kiun oni almetas al la kuracata membro. '''Plata'''. Kies dikeco estas malgranda kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plataŝtono, plata poŝhorloĝo''. '''Plato'''. Objekto kies dikeco estas malgranda, kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plato de tombo''. Komparu : ''Ebena, glata''. '''Platano ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbo el la samnoma familio (''Platanus''). '''Plateno ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Pt. Ĥemia elemento, nerustanta metalo de grizete-blanka koloro, uzata por vazoj kaj dratoj en ĥemiaj laborejoj; saloj de l’ plateno estas uzataj en la fotografado. '''Plaŭdo'''. Sono, kiun faras la akvo, batata per la mano, remilo. '''Plaŭdi'''. Eligi plaŭdon. '''Plebejo'''. Homo de malalta klaso. '''Pledi'''. Paroli en juĝejo, por defendi sin aŭ sian klienton. '''Plej'''. Partikulo, kiu metite antaŭ la adjektivo aŭ adverbo, formas la superlativon : ''plej bona, plej rapide''. '''Malplej'''. En plej malalta grado : ''malplej longa, malplej bone''. '''Plekti'''. Kunigi fadenojn, ŝnurojn, multfoje krucigante ilin unu kun alia : ''plekti harojn, plekti pajlon''. '''Plektaĵo'''. Objekto, farita el plektitaj fadenoj, ŝnuroj : ''pajloplektaĵo (por purigi la ŝuojn'')''. Komparu : ''Ŝpini, teksi, triki''. '''Plena'''. - 1. Enhavanta la tutan kvanton, kiun ĝi entute povas enhavi : ''glaso, plena de akvo''. - 2. Havanta ĉiujn partojn, detalojn, necesajn por la tuto : ''plena vortaro''. - 3. Havanta tre multe : ''plena de eraroj''. '''Pleneco'''. Eco de tio, kio estas plena. '''Plenigi'''. Fari ion plena : ''plenigi glason''. '''Plenaĝa'''. Havanta la aĝon, en kiu oni posedas ĉiujn personajn rajtojn. '''Plenblovi'''. Fari plena per blovo; doni al io plenan volumenon per blovo : ''plenblovi vezikon; plenblovita velo''. '''Plenumi'''. Fari tion, kion oni devis fari, kio estis necesa : ''plenumi oficon, plenumi deziron''. Komparu : ''Kompleta, tuta''. '''Plendi'''. Esprimi per vortoj sian doloron, malkontentecon : ''La malsanuloplendas pri kapdoloro''. Infano plendas al la patrino kontraŭ kamarado. '''Plendo'''. Vortoj de tiu, kiu plendas. '''Plendanto'''. Homo, kiu plendas. '''Pleonasmo'''. Vorto aŭ esprimo, samsenca kun la ĵus dirita, kaj tial superflua. '''Pleto'''. Plata vazo, sur kiu oni portas telerojn, glasojn. Komparu : ''Plado''. '''Pleŭronekto ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Fiŝo el la vico de la ostfiŝoj, kun rondforma, plata korpo (''Pleuronectes''). '''Plezuro'''. Tio, kion oni volonte vidas, aŭskultas, partoprenas : ''Granda urbo liveras multajn plezurojn, kiujn ne ĝuas la vilaĝanoj''. '''Pli'''. Partikulo, kiu metite antaŭ adjektivo aŭ adverbo formas la komparativon : ''pli certa, pli kare''. '''Malpli'''. En pli malalta grado : ''malpli fortika, malpli kare''. '''Plimulto'''. Pli granda parto, pli granda partio : ''La absoluta plimulto devas superi la duonon de la voĉoj''. '''Plibeligi, pligrandigi, plilongigi'''. Fari ion pli bela, pli granda, pli longa.<noinclude><references/></noinclude> 2q65hcdsoz6ezz4fvyoczm9ai4577m4 118927 118855 2026-05-21T04:02:08Z CasteloBot 76 *sintakso 118927 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Placo'''. Vasta, libera loko en urbo, ĉirkaŭita de konstruaĵoj : ''Parizo posedas multe da belaj placoj''. '''Plaĉi'''. Kaŭzi agrablan senton, emocion : ''persono''. ago, spektaklo, kiu plaĉas. '''Plado'''. Malprofunda, vasta vazo, sur kiu oni metas kaj disportas manĝaĵojn. '''Pladeto'''. Telereto, sur kiu oni metas glason, tason. Komparu : ''Pleto''. '''Plafono'''. Horizontala aŭ kurba supraĵo kontraŭ la planko de ĉambro. '''Plagiato'''. Malpropra arta aŭ literatura verko, prezentita de iu kvazaŭ propra. '''Plano'''. - 1. Desegnaĵo de konstruaĵo aŭ de loko, montranta la situacion kaj reciprokajn rilatojn de ĝiaj partoj : ''plano de teatro, plano de urbo''. - 2. Antaŭe detale pripensita maniero efektivigi entreprenon : ''plano de propagandor Komparu: Intenco, projekto''. '''Plando'''. Malsupra, surtera parto de la piedo, de la ŝuo. '''Planedo ({{VdE-ml|Astr}}.). Astro, rondiranta ĉirkaŭ la suno. '''Planimetrio'''. Parto de la geometrio pri la figuroj sur la ebeno. '''Planko'''. Malsupra parto de la ĉambro, sur kiu oni paŝas kaj kiu apartigas unu etaĝon de alia. '''Planti'''. Meti vegetaĵon en la teron, por ke ĝi kresku, fiksinte sian radikojn. '''Plantejo'''. Loko, kie oni plantas. '''Plantago ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la samnoma familio (''Plantago''). '''Plastiko'''. Arto reprodukti el molaj substancoj (argilo, vakso'') aŭ el malmolaj (marmoro'') la naturajn formojn de objektoj aŭ personoj. '''Plastika'''. Kiu koncernas la plastikon; reliefe reproduktanta. '''Plastro'''. Medikamento, ŝmirita sur tolo, kiun oni almetas al la kuracata membro. '''Plata'''. Kies dikeco estas malgranda kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plataŝtono, plata poŝhorloĝo''. '''Plato'''. Objekto kies dikeco estas malgranda, kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plato de tombo''. Komparu : ''Ebena, glata''. '''Platano ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio (''Platanus''). '''Plateno ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pt. Ĥemia elemento, nerustanta metalo de grizete-blanka koloro, uzata por vazoj kaj dratoj en ĥemiaj laborejoj; saloj de l’ plateno estas uzataj en la fotografado. '''Plaŭdo'''. Sono, kiun faras la akvo, batata per la mano, remilo. '''Plaŭdi'''. Eligi plaŭdon. '''Plebejo'''. Homo de malalta klaso. '''Pledi'''. Paroli en juĝejo, por defendi sin aŭ sian klienton. '''Plej'''. Partikulo, kiu metite antaŭ la adjektivo aŭ adverbo, formas la superlativon : ''plej bona, plej rapide''. '''Malplej'''. En plej malalta grado : ''malplej longa, malplej bone''. '''Plekti'''. Kunigi fadenojn, ŝnurojn, multfoje krucigante ilin unu kun alia : ''plekti harojn, plekti pajlon''. '''Plektaĵo'''. Objekto, farita el plektitaj fadenoj, ŝnuroj : ''pajloplektaĵo (por purigi la ŝuojn'')''. Komparu : ''Ŝpini, teksi, triki''. '''Plena'''. - 1. Enhavanta la tutan kvanton, kiun ĝi entute povas enhavi : ''glaso, plena de akvo''. - 2. Havanta ĉiujn partojn, detalojn, necesajn por la tuto : ''plena vortaro''. - 3. Havanta tre multe : ''plena de eraroj''. '''Pleneco'''. Eco de tio, kio estas plena. '''Plenigi'''. Fari ion plena : ''plenigi glason''. '''Plenaĝa'''. Havanta la aĝon, en kiu oni posedas ĉiujn personajn rajtojn. '''Plenblovi'''. Fari plena per blovo; doni al io plenan volumenon per blovo : ''plenblovi vezikon; plenblovita velo''. '''Plenumi'''. Fari tion, kion oni devis fari, kio estis necesa : ''plenumi oficon, plenumi deziron''. Komparu : ''Kompleta, tuta''. '''Plendi'''. Esprimi per vortoj sian doloron, malkontentecon : ''La malsanuloplendas pri kapdoloro''. Infano plendas al la patrino kontraŭ kamarado. '''Plendo'''. Vortoj de tiu, kiu plendas. '''Plendanto'''. Homo, kiu plendas. '''Pleonasmo'''. Vorto aŭ esprimo, samsenca kun la ĵus dirita, kaj tial superflua. '''Pleto'''. Plata vazo, sur kiu oni portas telerojn, glasojn. Komparu : ''Plado''. '''Pleŭronekto ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo el la vico de la ostfiŝoj, kun rondforma, plata korpo (''Pleuronectes''). '''Plezuro'''. Tio, kion oni volonte vidas, aŭskultas, partoprenas : ''Granda urbo liveras multajn plezurojn, kiujn ne ĝuas la vilaĝanoj''. '''Pli'''. Partikulo, kiu metite antaŭ adjektivo aŭ adverbo formas la komparativon : ''pli certa, pli kare''. '''Malpli'''. En pli malalta grado : ''malpli fortika, malpli kare''. '''Plimulto'''. Pli granda parto, pli granda partio : ''La absoluta plimulto devas superi la duonon de la voĉoj''. '''Plibeligi, pligrandigi, plilongigi'''. Fari ion pli bela, pli granda, pli longa.<noinclude><references/></noinclude> ryyj1k47zevscanbj9vtne3zddqpta4 118989 118927 2026-05-21T04:19:57Z CasteloBot 76 *sintakso 118989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Placo'''. Vasta, libera loko en urbo, ĉirkaŭita de konstruaĵoj : ''Parizo posedas multe da belaj placoj''. '''Plaĉi'''. Kaŭzi agrablan senton, emocion : ''persono''. ago, spektaklo, kiu plaĉas. '''Plado'''. Malprofunda, vasta vazo, sur kiu oni metas kaj disportas manĝaĵojn. '''Pladeto'''. Telereto, sur kiu oni metas glason, tason. Komparu : ''Pleto''. '''Plafono'''. Horizontala aŭ kurba supraĵo kontraŭ la planko de ĉambro. '''Plagiato'''. Malpropra arta aŭ literatura verko, prezentita de iu kvazaŭ propra. '''Plano'''. - 1. Desegnaĵo de konstruaĵo aŭ de loko, montranta la situacion kaj reciprokajn rilatojn de ĝiaj partoj : ''plano de teatro, plano de urbo''. - 2. Antaŭe detale pripensita maniero efektivigi entreprenon : ''plano de propagandor Komparu: Intenco, projekto''. '''Plando'''. Malsupra, surtera parto de la piedo, de la ŝuo. '''Planedo''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Astro, rondiranta ĉirkaŭ la suno. '''Planimetrio'''. Parto de la geometrio pri la figuroj sur la ebeno. '''Planko'''. Malsupra parto de la ĉambro, sur kiu oni paŝas kaj kiu apartigas unu etaĝon de alia. '''Planti'''. Meti vegetaĵon en la teron, por ke ĝi kresku, fiksinte sian radikojn. '''Plantejo'''. Loko, kie oni plantas. '''Plantago''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la samnoma familio (''Plantago''). '''Plastiko'''. Arto reprodukti el molaj substancoj (argilo, vakso'') aŭ el malmolaj (marmoro'') la naturajn formojn de objektoj aŭ personoj. '''Plastika'''. Kiu koncernas la plastikon; reliefe reproduktanta. '''Plastro'''. Medikamento, ŝmirita sur tolo, kiun oni almetas al la kuracata membro. '''Plata'''. Kies dikeco estas malgranda kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plataŝtono, plata poŝhorloĝo''. '''Plato'''. Objekto kies dikeco estas malgranda, kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plato de tombo''. Komparu : ''Ebena, glata''. '''Platano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio (''Platanus''). '''Plateno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pt. Ĥemia elemento, nerustanta metalo de grizete-blanka koloro, uzata por vazoj kaj dratoj en ĥemiaj laborejoj; saloj de l’ plateno estas uzataj en la fotografado. '''Plaŭdo'''. Sono, kiun faras la akvo, batata per la mano, remilo. '''Plaŭdi'''. Eligi plaŭdon. '''Plebejo'''. Homo de malalta klaso. '''Pledi'''. Paroli en juĝejo, por defendi sin aŭ sian klienton. '''Plej'''. Partikulo, kiu metite antaŭ la adjektivo aŭ adverbo, formas la superlativon : ''plej bona, plej rapide''. '''Malplej'''. En plej malalta grado : ''malplej longa, malplej bone''. '''Plekti'''. Kunigi fadenojn, ŝnurojn, multfoje krucigante ilin unu kun alia : ''plekti harojn, plekti pajlon''. '''Plektaĵo'''. Objekto, farita el plektitaj fadenoj, ŝnuroj : ''pajloplektaĵo (por purigi la ŝuojn'')''. Komparu : ''Ŝpini, teksi, triki''. '''Plena'''. - 1. Enhavanta la tutan kvanton, kiun ĝi entute povas enhavi : ''glaso, plena de akvo''. - 2. Havanta ĉiujn partojn, detalojn, necesajn por la tuto : ''plena vortaro''. - 3. Havanta tre multe : ''plena de eraroj''. '''Pleneco'''. Eco de tio, kio estas plena. '''Plenigi'''. Fari ion plena : ''plenigi glason''. '''Plenaĝa'''. Havanta la aĝon, en kiu oni posedas ĉiujn personajn rajtojn. '''Plenblovi'''. Fari plena per blovo; doni al io plenan volumenon per blovo : ''plenblovi vezikon; plenblovita velo''. '''Plenumi'''. Fari tion, kion oni devis fari, kio estis necesa : ''plenumi oficon, plenumi deziron''. Komparu : ''Kompleta, tuta''. '''Plendi'''. Esprimi per vortoj sian doloron, malkontentecon : ''La malsanuloplendas pri kapdoloro''. Infano plendas al la patrino kontraŭ kamarado. '''Plendo'''. Vortoj de tiu, kiu plendas. '''Plendanto'''. Homo, kiu plendas. '''Pleonasmo'''. Vorto aŭ esprimo, samsenca kun la ĵus dirita, kaj tial superflua. '''Pleto'''. Plata vazo, sur kiu oni portas telerojn, glasojn. Komparu : ''Plado''. '''Pleŭronekto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo el la vico de la ostfiŝoj, kun rondforma, plata korpo (''Pleuronectes''). '''Plezuro'''. Tio, kion oni volonte vidas, aŭskultas, partoprenas : ''Granda urbo liveras multajn plezurojn, kiujn ne ĝuas la vilaĝanoj''. '''Pli'''. Partikulo, kiu metite antaŭ adjektivo aŭ adverbo formas la komparativon : ''pli certa, pli kare''. '''Malpli'''. En pli malalta grado : ''malpli fortika, malpli kare''. '''Plimulto'''. Pli granda parto, pli granda partio : ''La absoluta plimulto devas superi la duonon de la voĉoj''. '''Plibeligi, pligrandigi, plilongigi'''. Fari ion pli bela, pli granda, pli longa.<noinclude><references/></noinclude> ef2iuk1dufokprzw37tjg6eewa80b83 119040 118989 2026-05-21T05:04:31Z CasteloBot 76 119040 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Placo'''. Vasta, libera loko en urbo, ĉirkaŭita de konstruaĵoj : ''Parizo posedas multe da belaj placoj''. '''Plaĉi'''. Kaŭzi agrablan senton, emocion : ''persono''. ago, spektaklo, kiu plaĉas. '''Plado'''. Malprofunda, vasta vazo, sur kiu oni metas kaj disportas manĝaĵojn. '''Pladeto'''. Telereto, sur kiu oni metas glason, tason. Komparu : ''Pleto''. '''Plafono'''. Horizontala aŭ kurba supraĵo kontraŭ la planko de ĉambro. '''Plagiato'''. Malpropra arta aŭ literatura verko, prezentita de iu kvazaŭ propra. '''Plano'''. - 1. Desegnaĵo de konstruaĵo aŭ de loko, montranta la situacion kaj reciprokajn rilatojn de ĝiaj partoj : ''plano de teatro, plano de urbo''. - 2. Antaŭe detale pripensita maniero efektivigi entreprenon : ''plano de propagandor Komparu: Intenco, projekto''. '''Plando'''. Malsupra, surtera parto de la piedo, de la ŝuo. '''Planedo''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Astro, rondiranta ĉirkaŭ la suno. '''Planimetrio'''. Parto de la geometrio pri la figuroj sur la ebeno. '''Planko'''. Malsupra parto de la ĉambro, sur kiu oni paŝas kaj kiu apartigas unu etaĝon de alia. '''Planti'''. Meti vegetaĵon en la teron, por ke ĝi kresku, fiksinte sian radikojn. '''Plantejo'''. Loko, kie oni plantas. '''Plantago''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la samnoma familio (''Plantago''). '''Plastiko'''. Arto reprodukti el molaj substancoj (argilo, vakso'') aŭ el malmolaj (marmoro'') la naturajn formojn de objektoj aŭ personoj. '''Plastika'''. Kiu koncernas la plastikon; reliefe reproduktanta. '''Plastro'''. Medikamento, ŝmirita sur tolo, kiun oni almetas al la kuracata membro. '''Plata'''. Kies dikeco estas malgranda kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plataŝtono, plata poŝhorloĝo''. '''Plato'''. Objekto kies dikeco estas malgranda, kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plato de tombo''. Komparu : ''Ebena, glata''. '''Platano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio (''Platanus''). '''Plateno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pt. Ĥemia elemento, nerustanta metalo de grizete-blanka koloro, uzata por vazoj kaj dratoj en ĥemiaj laborejoj; saloj de l’ plateno estas uzataj en la fotografado. '''Plaŭdo'''. Sono, kiun faras la akvo, batata per la mano, remilo. '''Plaŭdi'''. Eligi plaŭdon. '''Plebejo'''. Homo de malalta klaso. '''Pledi'''. Paroli en juĝejo, por defendi sin aŭ sian klienton. '''Plej'''. Partikulo, kiu metite antaŭ la adjektivo aŭ adverbo, formas la superlativon : ''plej bona, plej rapide''. '''Malplej'''. En plej malalta grado : ''malplej longa, malplej bone''. '''Plekti'''. Kunigi fadenojn, ŝnurojn, multfoje krucigante ilin unu kun alia : ''plekti harojn, plekti pajlon''. '''Plektaĵo'''. Objekto, farita el plektitaj fadenoj, ŝnuroj : ''pajloplektaĵo (por purigi la ŝuojn'')''. Komparu : ''Ŝpini, teksi, triki''. '''Plena'''. - 1. Enhavanta la tutan kvanton, kiun ĝi entute povas enhavi : ''glaso, plena de akvo''. - 2. Havanta ĉiujn partojn, detalojn, necesajn por la tuto : ''plena vortaro''. - 3. Havanta tre multe : ''plena de eraroj''. '''Pleneco'''. Eco de tio, kio estas plena. '''Plenigi'''. Fari ion plena : ''plenigi glason''. '''Plenaĝa'''. Havanta la aĝon, en kiu oni posedas ĉiujn personajn rajtojn. '''Plenblovi'''. Fari plena per blovo; doni al io plenan volumenon per blovo : ''plenblovi vezikon; plenblovita velo''. '''Plenumi'''. Fari tion, kion oni devis fari, kio estis necesa : ''plenumi oficon, plenumi deziron''. Komparu : ''Kompleta, tuta''. '''Plendi'''. Esprimi per vortoj sian doloron, malkontentecon : ''La malsanuloplendas pri kapdoloro''. Infano plendas al la patrino kontraŭ kamarado. '''Plendo'''. Vortoj de tiu, kiu plendas. '''Plendanto'''. Homo, kiu plendas. '''Pleonasmo'''. Vorto aŭ esprimo, samsenca kun la ĵus dirita, kaj tial superflua. '''Pleto'''. Plata vazo, sur kiu oni portas telerojn, glasojn. Komparu : ''Plado''. '''Pleŭronekto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo el la vico de la ostfiŝoj, kun rondforma, plata korpo (''Pleuronectes''). '''Plezuro'''. Tio, kion oni volonte vidas, aŭskultas, partoprenas : ''Granda urbo liveras multajn plezurojn, kiujn ne ĝuas la vilaĝanoj''. '''Pli'''. Partikulo, kiu metite antaŭ adjektivo aŭ adverbo formas la komparativon : ''pli certa, pli kare''. '''Malpli'''. En pli malalta grado : ''malpli fortika, malpli kare''. '''Plimulto'''. Pli granda parto, pli granda partio : ''La absoluta plimulto devas superi la duonon de la voĉoj''. '''Plibeligi, pligrandigi, plilongigi'''. Fari ion pli bela, pli granda, pli longa.<noinclude><references/></noinclude> j1i9dosly16do4tq9ibykssbnblmqnf Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/126 104 40817 118801 2026-05-21T02:59:25Z Castelobranco 7 +1 118801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Pliko (Med'''.). Malsano, karakterizata de neforigebla implikiĝo de la haroj, kaŭzita de la malpureco. '''Plombo'''. Substanco por plenigi truon en dento. '''Plombi'''. Plenigi per plombo. '''Plori'''. Eligi larmojn: plori de doloro, de ĉagreno. '''Ploreti'''. Eligi larmojn kaj mallaŭtajn plendajn sonojn. '''Ploregi'''. Eligi larmojn kaj laŭtajn, malesperajn sonojn. '''Ploto (Zool'''.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj (Leuciscus rutilus). '''Plu'''. Partikulo, montranta daŭrigon de ago aŭ stato, kaj kun nea vorto ĉesigon de ago aŭ stato: Ĉu vi intencas min moki plu? Ne ploru plu. '''Plugi'''. Per speciala ilo, tirata de bovoj aŭ de ĉevaloj, malfirmigi la teron, fari sulkojn en la tero, por ĝin prepari al la semado. '''Plugilo'''. Ilo por plugi. '''Plumo'''. - 1. Tubeto kun lanugo, el kiuj konsistas la kovraĵo de la korpo de l’ birdoj. - 2. Birda plumo kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. - 3. Ŝtala, maldika peceto kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. '''Plumingo'''. Tenilo, en kiun oni enmetas skriboplumon. '''Senplumigi'''. Senigi birdon je la plumoj, forŝirante ilin. '''Plumbo (Ĥem'''.). Pb. Ĥemia elemento, bluete-griza peza metalo, uzata por kugloj. '''Pluskvamperfekto'''. Tempo de la verbo, montranta agon aŭ staton, finitan antaŭ alia ago aŭ stato, jam pasinta: Kiam li estis fininta sian laboron, li foriris. '''Plŭŝo'''. Teksaĵo, similanta la veluron, sed kun pli longaj haroj. '''Pluŝa'''. El pluŝo. '''Plutokratio'''. Riĉularo. '''Pluvo'''. Akvo de l’ gutiĝinta atmosfera akva vaporo, falanta teren: Post la pluvo venas la bela vetero. '''Pluvi'''. Fali (pri la pluvo): Nuboj kovris la ĉielon, baldaŭ pluvos. '''Pneŭmatiko (Fiz'''.). Parto de la fiziko pri la gasoj. '''Pneŭmatika'''. Kiu koncernas la pneŭmatikon: pneŭmatika maŝino, pneŭmatika ringo. '''Po'''. Prepozicio, por esprimi kvanton, koncernantan aparte ĉiun objekton, personon el multaj: La patro donis al la infanoj po 3 pomoj (ĉiu infano ricevis 3 pomojn). La velocipedisto veturis po 200 kilometroj en ĉiu tago (ĉiutage li veturis 200 kilometrojn). '''Podagro (Med'''.). Malsano, karakterizata de ŝvelo de artikoj de l’ piedo kaj kaŭzata de la trouzado de alkoholaĵoj kaj de spicitaj manĝaĵoj. '''Podio'''. Malgranda levita horizontala ebeno el tabuloj, por pli bone vidi ĉirkaŭe, por esti pli facile videbla kaj aŭdebla. Komparu: Estrado. '''Poemo'''. Romano en versoj. '''Poento'''. Ludsigno, valoranta unuon. '''Poeto'''. Poezia verkisto. '''Poezio'''. Arto prezenti en harmonia lingvo la belon kaj altajn ideojn. '''Poezia'''. De poezio, havanta la ecojn de l’ poezio. '''Pokalo'''. Trinkvazo, supre pli larĝa, ol ĉe la bazo. '''Polemiko'''. Presa disputo. '''Polemiki'''. Prese disputi. '''Polico'''. Ŝtata institucio, gardanta la publikan ordon kaj sendanĝerecon. '''Policisto, policano'''. Membro de la polico. '''Policestro'''. Ĉefo de la polico. '''Poliedro (Geom'''.). Korpo, limigita ĉiuflanke de ebenoj, sin reciproke renkontantaj. '''Poliedra'''. Havanta formon de poliedro. '''Polifona'''. Konsistanta el kelke da malsamaj muzikaj voĉoj, ne unisona. '''Poligamio'''. Multedzeco: La multedzeco estas malpermesita en ĉiuj civilizitaj landoj. '''Poligono (Bot'''.). Vegetaĵo el la samnoma familio; el ĝiaj semoj oni faras grion kaj farunon (Poligonum). '''Poligonacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj: poligono, rabarbo, okzalo. '''Poligloto'''. Homo, parolanta multe da lingvoj: La kardinalo Mezzofanti estis la plej fama poligloto. '''Polikliniko'''. Lernado de la praktika medicino en la loĝejoj de l’ malsanuloj sub la kontrolo de l’ profesoroj. '''Polimero'''. Ĥemia komponaĵo konsistanta el la samaj elementoj kaj je la sama proporcio, kiel alia komponaĵo, sed kun alia molekula pezo. '''Polipo (Zool'''.). Mara besto el la tipo de la vegetbestoj, sin fiksanta ĉe senmovaj objektoj. '''Poliso'''. Dokumento, atestanta asekuron. '''Politeismo'''. Kredo je multaj dioj. '''Politeisto'''. Kredanto je multaj dioj.<noinclude><references/></noinclude> 72kji919husjs0z71ev7y8an6m5oct5 118856 118801 2026-05-21T03:52:13Z CasteloBot 76 *sintakso 118856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Pliko ({{VdE-ml|Med'''}}.). Malsano, karakterizata de neforigebla implikiĝo de la haroj, kaŭzita de la malpureco. '''Plombo'''. Substanco por plenigi truon en dento. '''Plombi'''. Plenigi per plombo. '''Plori'''. Eligi larmojn : ''plori de doloro, de ĉagreno''. '''Ploreti'''. Eligi larmojn kaj mallaŭtajn plendajn sonojn. '''Ploregi'''. Eligi larmojn kaj laŭtajn, malesperajn sonojn. '''Ploto ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj (''Leuciscus rutilus''). '''Plu'''. Partikulo, montranta daŭrigon de ago aŭ stato, kaj kun nea vorto ĉesigon de ago aŭ stato : ''Ĉu vi intencas min moki plu? Ne ploru plu''. '''Plugi'''. Per speciala ilo, tirata de bovoj aŭ de ĉevaloj, malfirmigi la teron, fari sulkojn en la tero, por ĝin prepari al la semado. '''Plugilo'''. Ilo por plugi. '''Plumo'''. - 1. Tubeto kun lanugo, el kiuj konsistas la kovraĵo de la korpo de l’ birdoj. - 2. Birda plumo kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. - 3. Ŝtala, maldika peceto kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. '''Plumingo'''. Tenilo, en kiun oni enmetas skriboplumon. '''Senplumigi'''. Senigi birdon je la plumoj, forŝirante ilin. '''Plumbo ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Pb. Ĥemia elemento, bluete-griza peza metalo, uzata por kugloj. '''Pluskvamperfekto'''. Tempo de la verbo, montranta agon aŭ staton, finitan antaŭ alia ago aŭ stato, jam pasinta : ''Kiam li estis fininta sian laboron, li foriris''. '''Plŭŝo'''. Teksaĵo, similanta la veluron, sed kun pli longaj haroj. '''Pluŝa'''. El pluŝo. '''Plutokratio'''. Riĉularo. '''Pluvo'''. Akvo de l’ gutiĝinta atmosfera akva vaporo, falanta teren : ''Post la pluvo venas la bela vetero''. '''Pluvi'''. Fali (pri la pluvo'') : ''Nuboj kovris la ĉielon, baldaŭ pluvos''. '''Pneŭmatiko ({{VdE-ml|Fiz'''}}.). Parto de la fiziko pri la gasoj. '''Pneŭmatika'''. Kiu koncernas la pneŭmatikon : ''pneŭmatika maŝino, pneŭmatika ringo''. '''Po'''. Prepozicio, por esprimi kvanton, koncernantan aparte ĉiun objekton, personon el multaj : ''La patro donis al la infanoj po 3 pomoj (ĉiu infano ricevis 3 pomojn'')''. La velocipedisto veturis po 200 kilometroj en ĉiu tago (ĉiutage li veturis 200 kilometrojn''). '''Podagro ({{VdE-ml|Med'''}}.). Malsano, karakterizata de ŝvelo de artikoj de l’ piedo kaj kaŭzata de la trouzado de alkoholaĵoj kaj de spicitaj manĝaĵoj. '''Podio'''. Malgranda levita horizontala ebeno el tabuloj, por pli bone vidi ĉirkaŭe, por esti pli facile videbla kaj aŭdebla. Komparu : ''Estrado''. '''Poemo'''. Romano en versoj. '''Poento'''. Ludsigno, valoranta unuon. '''Poeto'''. Poezia verkisto. '''Poezio'''. Arto prezenti en harmonia lingvo la belon kaj altajn ideojn. '''Poezia'''. De poezio, havanta la ecojn de l’ poezio. '''Pokalo'''. Trinkvazo, supre pli larĝa, ol ĉe la bazo. '''Polemiko'''. Presa disputo. '''Polemiki'''. Prese disputi. '''Polico'''. Ŝtata institucio, gardanta la publikan ordon kaj sendanĝerecon. '''Policisto, policano'''. Membro de la polico. '''Policestro'''. Ĉefo de la polico. '''Poliedro ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Korpo, limigita ĉiuflanke de ebenoj, sin reciproke renkontantaj. '''Poliedra'''. Havanta formon de poliedro. '''Polifona'''. Konsistanta el kelke da malsamaj muzikaj voĉoj, ne unisona. '''Poligamio'''. Multedzeco : ''La multedzeco estas malpermesita en ĉiuj civilizitaj landoj''. '''Poligono ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio; el ĝiaj semoj oni faras grion kaj farunon (''Poligonum''). '''Poligonacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''poligono, rabarbo, okzalo''. '''Poligloto'''. Homo, parolanta multe da lingvoj : ''La kardinalo Mezzofanti estis la plej fama poligloto''. '''Polikliniko'''. Lernado de la praktika medicino en la loĝejoj de l’ malsanuloj sub la kontrolo de l’ profesoroj. '''Polimero'''. Ĥemia komponaĵo konsistanta el la samaj elementoj kaj je la sama proporcio, kiel alia komponaĵo, sed kun alia molekula pezo. '''Polipo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Mara besto el la tipo de la vegetbestoj, sin fiksanta ĉe senmovaj objektoj. '''Poliso'''. Dokumento, atestanta asekuron. '''Politeismo'''. Kredo je multaj dioj. '''Politeisto'''. Kredanto je multaj dioj.<noinclude><references/></noinclude> jcxhtm1n900qjkqivdi2wsot5q1br2r 118928 118856 2026-05-21T04:02:09Z CasteloBot 76 *sintakso 118928 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Pliko ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de neforigebla implikiĝo de la haroj, kaŭzita de la malpureco. '''Plombo'''. Substanco por plenigi truon en dento. '''Plombi'''. Plenigi per plombo. '''Plori'''. Eligi larmojn : ''plori de doloro, de ĉagreno''. '''Ploreti'''. Eligi larmojn kaj mallaŭtajn plendajn sonojn. '''Ploregi'''. Eligi larmojn kaj laŭtajn, malesperajn sonojn. '''Ploto ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj (''Leuciscus rutilus''). '''Plu'''. Partikulo, montranta daŭrigon de ago aŭ stato, kaj kun nea vorto ĉesigon de ago aŭ stato : ''Ĉu vi intencas min moki plu? Ne ploru plu''. '''Plugi'''. Per speciala ilo, tirata de bovoj aŭ de ĉevaloj, malfirmigi la teron, fari sulkojn en la tero, por ĝin prepari al la semado. '''Plugilo'''. Ilo por plugi. '''Plumo'''. - 1. Tubeto kun lanugo, el kiuj konsistas la kovraĵo de la korpo de l’ birdoj. - 2. Birda plumo kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. - 3. Ŝtala, maldika peceto kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. '''Plumingo'''. Tenilo, en kiun oni enmetas skriboplumon. '''Senplumigi'''. Senigi birdon je la plumoj, forŝirante ilin. '''Plumbo ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pb. Ĥemia elemento, bluete-griza peza metalo, uzata por kugloj. '''Pluskvamperfekto'''. Tempo de la verbo, montranta agon aŭ staton, finitan antaŭ alia ago aŭ stato, jam pasinta : ''Kiam li estis fininta sian laboron, li foriris''. '''Plŭŝo'''. Teksaĵo, similanta la veluron, sed kun pli longaj haroj. '''Pluŝa'''. El pluŝo. '''Plutokratio'''. Riĉularo. '''Pluvo'''. Akvo de l’ gutiĝinta atmosfera akva vaporo, falanta teren : ''Post la pluvo venas la bela vetero''. '''Pluvi'''. Fali (pri la pluvo'') : ''Nuboj kovris la ĉielon, baldaŭ pluvos''. '''Pneŭmatiko ({{VdE-ml|Fiz}}.). Parto de la fiziko pri la gasoj. '''Pneŭmatika'''. Kiu koncernas la pneŭmatikon : ''pneŭmatika maŝino, pneŭmatika ringo''. '''Po'''. Prepozicio, por esprimi kvanton, koncernantan aparte ĉiun objekton, personon el multaj : ''La patro donis al la infanoj po 3 pomoj (ĉiu infano ricevis 3 pomojn'')''. La velocipedisto veturis po 200 kilometroj en ĉiu tago (ĉiutage li veturis 200 kilometrojn''). '''Podagro ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de ŝvelo de artikoj de l’ piedo kaj kaŭzata de la trouzado de alkoholaĵoj kaj de spicitaj manĝaĵoj. '''Podio'''. Malgranda levita horizontala ebeno el tabuloj, por pli bone vidi ĉirkaŭe, por esti pli facile videbla kaj aŭdebla. Komparu : ''Estrado''. '''Poemo'''. Romano en versoj. '''Poento'''. Ludsigno, valoranta unuon. '''Poeto'''. Poezia verkisto. '''Poezio'''. Arto prezenti en harmonia lingvo la belon kaj altajn ideojn. '''Poezia'''. De poezio, havanta la ecojn de l’ poezio. '''Pokalo'''. Trinkvazo, supre pli larĝa, ol ĉe la bazo. '''Polemiko'''. Presa disputo. '''Polemiki'''. Prese disputi. '''Polico'''. Ŝtata institucio, gardanta la publikan ordon kaj sendanĝerecon. '''Policisto, policano'''. Membro de la polico. '''Policestro'''. Ĉefo de la polico. '''Poliedro ({{VdE-ml|Geom}}.). Korpo, limigita ĉiuflanke de ebenoj, sin reciproke renkontantaj. '''Poliedra'''. Havanta formon de poliedro. '''Polifona'''. Konsistanta el kelke da malsamaj muzikaj voĉoj, ne unisona. '''Poligamio'''. Multedzeco : ''La multedzeco estas malpermesita en ĉiuj civilizitaj landoj''. '''Poligono ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio; el ĝiaj semoj oni faras grion kaj farunon (''Poligonum''). '''Poligonacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''poligono, rabarbo, okzalo''. '''Poligloto'''. Homo, parolanta multe da lingvoj : ''La kardinalo Mezzofanti estis la plej fama poligloto''. '''Polikliniko'''. Lernado de la praktika medicino en la loĝejoj de l’ malsanuloj sub la kontrolo de l’ profesoroj. '''Polimero'''. Ĥemia komponaĵo konsistanta el la samaj elementoj kaj je la sama proporcio, kiel alia komponaĵo, sed kun alia molekula pezo. '''Polipo ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara besto el la tipo de la vegetbestoj, sin fiksanta ĉe senmovaj objektoj. '''Poliso'''. Dokumento, atestanta asekuron. '''Politeismo'''. Kredo je multaj dioj. '''Politeisto'''. Kredanto je multaj dioj.<noinclude><references/></noinclude> ny3t4jui3tt696dukv7qgqvb1c2pfow 118990 118928 2026-05-21T04:19:57Z CasteloBot 76 *sintakso 118990 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Pliko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de neforigebla implikiĝo de la haroj, kaŭzita de la malpureco. '''Plombo'''. Substanco por plenigi truon en dento. '''Plombi'''. Plenigi per plombo. '''Plori'''. Eligi larmojn : ''plori de doloro, de ĉagreno''. '''Ploreti'''. Eligi larmojn kaj mallaŭtajn plendajn sonojn. '''Ploregi'''. Eligi larmojn kaj laŭtajn, malesperajn sonojn. '''Ploto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj (''Leuciscus rutilus''). '''Plu'''. Partikulo, montranta daŭrigon de ago aŭ stato, kaj kun nea vorto ĉesigon de ago aŭ stato : ''Ĉu vi intencas min moki plu? Ne ploru plu''. '''Plugi'''. Per speciala ilo, tirata de bovoj aŭ de ĉevaloj, malfirmigi la teron, fari sulkojn en la tero, por ĝin prepari al la semado. '''Plugilo'''. Ilo por plugi. '''Plumo'''. - 1. Tubeto kun lanugo, el kiuj konsistas la kovraĵo de la korpo de l’ birdoj. - 2. Birda plumo kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. - 3. Ŝtala, maldika peceto kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. '''Plumingo'''. Tenilo, en kiun oni enmetas skriboplumon. '''Senplumigi'''. Senigi birdon je la plumoj, forŝirante ilin. '''Plumbo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pb. Ĥemia elemento, bluete-griza peza metalo, uzata por kugloj. '''Pluskvamperfekto'''. Tempo de la verbo, montranta agon aŭ staton, finitan antaŭ alia ago aŭ stato, jam pasinta : ''Kiam li estis fininta sian laboron, li foriris''. '''Plŭŝo'''. Teksaĵo, similanta la veluron, sed kun pli longaj haroj. '''Pluŝa'''. El pluŝo. '''Plutokratio'''. Riĉularo. '''Pluvo'''. Akvo de l’ gutiĝinta atmosfera akva vaporo, falanta teren : ''Post la pluvo venas la bela vetero''. '''Pluvi'''. Fali (pri la pluvo'') : ''Nuboj kovris la ĉielon, baldaŭ pluvos''. '''Pneŭmatiko''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Parto de la fiziko pri la gasoj. '''Pneŭmatika'''. Kiu koncernas la pneŭmatikon : ''pneŭmatika maŝino, pneŭmatika ringo''. '''Po'''. Prepozicio, por esprimi kvanton, koncernantan aparte ĉiun objekton, personon el multaj : ''La patro donis al la infanoj po 3 pomoj (ĉiu infano ricevis 3 pomojn'')''. La velocipedisto veturis po 200 kilometroj en ĉiu tago (ĉiutage li veturis 200 kilometrojn''). '''Podagro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de ŝvelo de artikoj de l’ piedo kaj kaŭzata de la trouzado de alkoholaĵoj kaj de spicitaj manĝaĵoj. '''Podio'''. Malgranda levita horizontala ebeno el tabuloj, por pli bone vidi ĉirkaŭe, por esti pli facile videbla kaj aŭdebla. Komparu : ''Estrado''. '''Poemo'''. Romano en versoj. '''Poento'''. Ludsigno, valoranta unuon. '''Poeto'''. Poezia verkisto. '''Poezio'''. Arto prezenti en harmonia lingvo la belon kaj altajn ideojn. '''Poezia'''. De poezio, havanta la ecojn de l’ poezio. '''Pokalo'''. Trinkvazo, supre pli larĝa, ol ĉe la bazo. '''Polemiko'''. Presa disputo. '''Polemiki'''. Prese disputi. '''Polico'''. Ŝtata institucio, gardanta la publikan ordon kaj sendanĝerecon. '''Policisto, policano'''. Membro de la polico. '''Policestro'''. Ĉefo de la polico. '''Poliedro''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Korpo, limigita ĉiuflanke de ebenoj, sin reciproke renkontantaj. '''Poliedra'''. Havanta formon de poliedro. '''Polifona'''. Konsistanta el kelke da malsamaj muzikaj voĉoj, ne unisona. '''Poligamio'''. Multedzeco : ''La multedzeco estas malpermesita en ĉiuj civilizitaj landoj''. '''Poligono''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio; el ĝiaj semoj oni faras grion kaj farunon (''Poligonum''). '''Poligonacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''poligono, rabarbo, okzalo''. '''Poligloto'''. Homo, parolanta multe da lingvoj : ''La kardinalo Mezzofanti estis la plej fama poligloto''. '''Polikliniko'''. Lernado de la praktika medicino en la loĝejoj de l’ malsanuloj sub la kontrolo de l’ profesoroj. '''Polimero'''. Ĥemia komponaĵo konsistanta el la samaj elementoj kaj je la sama proporcio, kiel alia komponaĵo, sed kun alia molekula pezo. '''Polipo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara besto el la tipo de la vegetbestoj, sin fiksanta ĉe senmovaj objektoj. '''Poliso'''. Dokumento, atestanta asekuron. '''Politeismo'''. Kredo je multaj dioj. '''Politeisto'''. Kredanto je multaj dioj.<noinclude><references/></noinclude> 0c3sn5jedgiddhhkhm6t37pcuz03r2l 119041 118990 2026-05-21T05:06:45Z CasteloBot 76 119041 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Pliko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de neforigebla implikiĝo de la haroj, kaŭzita de la malpureco. '''Plombo'''. Substanco por plenigi truon en dento. '''Plombi'''. Plenigi per plombo. '''Plori'''. Eligi larmojn : ''plori de doloro, de ĉagreno''. '''Ploreti'''. Eligi larmojn kaj mallaŭtajn plendajn sonojn. '''Ploregi'''. Eligi larmojn kaj laŭtajn, malesperajn sonojn. '''Ploto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj (''Leuciscus rutilus''). '''Plu'''. Partikulo, montranta daŭrigon de ago aŭ stato, kaj kun nea vorto ĉesigon de ago aŭ stato : ''Ĉu vi intencas min moki plu? Ne ploru plu''. '''Plugi'''. Per speciala ilo, tirata de bovoj aŭ de ĉevaloj, malfirmigi la teron, fari sulkojn en la tero, por ĝin prepari al la semado. '''Plugilo'''. Ilo por plugi. '''Plumo'''. - 1. Tubeto kun lanugo, el kiuj konsistas la kovraĵo de la korpo de l’ birdoj. - 2. Birda plumo kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. - 3. Ŝtala, maldika peceto kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. '''Plumingo'''. Tenilo, en kiun oni enmetas skriboplumon. '''Senplumigi'''. Senigi birdon je la plumoj, forŝirante ilin. '''Plumbo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pb. Ĥemia elemento, bluete-griza peza metalo, uzata por kugloj. '''Pluskvamperfekto'''. Tempo de la verbo, montranta agon aŭ staton, finitan antaŭ alia ago aŭ stato, jam pasinta : ''Kiam li estis fininta sian laboron, li foriris''. '''Plŭŝo'''. Teksaĵo, similanta la veluron, sed kun pli longaj haroj. '''Pluŝa'''. El pluŝo. '''Plutokratio'''. Riĉularo. '''Pluvo'''. Akvo de l’ gutiĝinta atmosfera akva vaporo, falanta teren : ''Post la pluvo venas la bela vetero''. '''Pluvi'''. Fali (pri la pluvo'') : ''Nuboj kovris la ĉielon, baldaŭ pluvos''. '''Pneŭmatiko''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Parto de la fiziko pri la gasoj. '''Pneŭmatika'''. Kiu koncernas la pneŭmatikon : ''pneŭmatika maŝino, pneŭmatika ringo''. '''Po'''. Prepozicio, por esprimi kvanton, koncernantan aparte ĉiun objekton, personon el multaj : ''La patro donis al la infanoj po 3 pomoj (ĉiu infano ricevis 3 pomojn'')''. La velocipedisto veturis po 200 kilometroj en ĉiu tago (ĉiutage li veturis 200 kilometrojn''). '''Podagro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de ŝvelo de artikoj de l’ piedo kaj kaŭzata de la trouzado de alkoholaĵoj kaj de spicitaj manĝaĵoj. '''Podio'''. Malgranda levita horizontala ebeno el tabuloj, por pli bone vidi ĉirkaŭe, por esti pli facile videbla kaj aŭdebla. Komparu : ''Estrado''. '''Poemo'''. Romano en versoj. '''Poento'''. Ludsigno, valoranta unuon. '''Poeto'''. Poezia verkisto. '''Poezio'''. Arto prezenti en harmonia lingvo la belon kaj altajn ideojn. '''Poezia'''. De poezio, havanta la ecojn de l’ poezio. '''Pokalo'''. Trinkvazo, supre pli larĝa, ol ĉe la bazo. '''Polemiko'''. Presa disputo. '''Polemiki'''. Prese disputi. '''Polico'''. Ŝtata institucio, gardanta la publikan ordon kaj sendanĝerecon. '''Policisto, policano'''. Membro de la polico. '''Policestro'''. Ĉefo de la polico. '''Poliedro''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Korpo, limigita ĉiuflanke de ebenoj, sin reciproke renkontantaj. '''Poliedra'''. Havanta formon de poliedro. '''Polifona'''. Konsistanta el kelke da malsamaj muzikaj voĉoj, ne unisona. '''Poligamio'''. Multedzeco : ''La multedzeco estas malpermesita en ĉiuj civilizitaj landoj''. '''Poligono''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio; el ĝiaj semoj oni faras grion kaj farunon (''Poligonum''). '''Poligonacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''poligono, rabarbo, okzalo''. '''Poligloto'''. Homo, parolanta multe da lingvoj : ''La kardinalo Mezzofanti estis la plej fama poligloto''. '''Polikliniko'''. Lernado de la praktika medicino en la loĝejoj de l’ malsanuloj sub la kontrolo de l’ profesoroj. '''Polimero'''. Ĥemia komponaĵo konsistanta el la samaj elementoj kaj je la sama proporcio, kiel alia komponaĵo, sed kun alia molekula pezo. '''Polipo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara besto el la tipo de la vegetbestoj, sin fiksanta ĉe senmovaj objektoj. '''Poliso'''. Dokumento, atestanta asekuron. '''Politeismo'''. Kredo je multaj dioj. '''Politeisto'''. Kredanto je multaj dioj.<noinclude><references/></noinclude> mon6jeg7bhqcgmpg1gxwcdb2vjfozud Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/127 104 40818 118802 2026-05-21T02:59:45Z Castelobranco 7 +1 118802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Politekniko'''. Scienco pri la teknikaj profesioj. '''Politeknika'''. De politekniko, kiu koncernas la politeknikon: politeknika lernejo. '''Politiko'''. Arto regi ŝtaton. '''Politika'''. De la politiko, kiu koncernas la politikon. '''Politikisto'''. Homo, kies specialo estas la politiko. '''Polko'''. Bohema kaj pola rondodanco. '''Polucio (Med'''.). Senvola elfluo de l’ vira semo dum la dormo. '''Poluri'''. Fari ion glata kaj brilanta per frotado: poluri lignon, poluri ŝuojn. Komparu: Emajlo, glazuro, lako. '''Poluso (Geom'''.). Ekstremo de la akso de sfero: la polusoj de la tera globo. '''Polvo'''. Subtilaj liberaj eroj de seka korpo, precipe de la tero. '''Polva'''. De polvo, el polvo: polva nubo. '''Pomo (Bot'''.). Frukto de l’ pomarbo. '''Pomarbo'''. Arbo el la samnoma familio (.Pirus malus). '''Pomacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj: piro, pomo. '''Pomado'''. Miksaĵo, konsistanta el graso, vakso kaj parfumoj aŭ medikamento, per kiu oni ŝmiras la harojn aŭ la kuracatan membron. '''Pomologo'''. Specialisto pri la fruktoj kaj kulturado de la fruktarboj. '''Pompo'''. Lukso, celanta altiri la atenton. '''Pompa'''. Luksa, por altiri la atenton. Komparu: Parado. '''Ponardo'''. Akre pinta, ambaŭtranĉa mallonga pikarmilo. '''Ponto'''. Vojo, konstruita el ligno, ŝtonoj aŭ fero super rivero, kavo, kanalo. '''Pontifiko'''. Altranga pastro: La papo estas la plej alta pontifiko (pontifex maximus) de la katolika eklezio. '''Pontono'''. Malprofunda ŝipo, sur kiu oni metas flosponton. '''Poplo (Bot'''.). Arbo el la familio de l’ salikacoj (Populus). '''Popolo'''. - 1. Tutaĵo de la loĝantoj de lando. - 2. Malaltaj klasoj: La aristokrataro kaj la popolo. '''Popola'''. De popolo, por popolo: popola universitato. '''Popolaĉo'''. Malestima nomo de la nekulturitaj, mizeraj klasoj de la popolo. '''Populara'''. - 1. Konata kaj amata de la popolo: populara homo. - 2. Facile komprenebla de la popolo, de la homoj, ne multe instruitaj: populara broŝuro. '''Populare'''. En populara maniero. '''Populareco'''. Eco de tio, kio estas populara. '''Popularigi'''. Fari ion populara: popularigi sciencan verkon. '''Por'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata: a) celo: por plezuro. b) je la profito de: kolekti monon por mizeruloj. c) objekto de aĉeto post la verbo pagi: Li pagis 100 frankojn por sia palto. d) Prezo de aĉeto aŭ vendo: aĉeti libron por 10 frankoj, vendi seĝon por 20 frankoj. e) Tempo, en la daŭro de kiu io estas farota: forveturi por tri semajnoj. - 2. Konjunkcio, esprimanta celon: Oni devas manĝi por vivi, ne vivi por manĝi. Kriu laŭte, por ke ĉiuj aŭdu. '''Poro'''. Malgranda libera spaco inter la eroj de korpo: poro de la haŭto, poro de la karbo. '''Porcelano'''. Blanka substanco el bakita delikata argilo, diafana kaj sonora, kiel vitro. '''Porcelana'''. El porcelano: porcelana vazo. '''Porcio'''. Kvanto de -manĝaĵo, donata al unu persono: En la novaj restoracioj oni donas grandajn porciojn. '''Pordo'''. Turnebla tabularo aŭ krado, fermanta la liberan spacon en muro, servantan por la eliro kaj eniro. '''Pordego'''. Granda pordo en ĉirkaŭbaro, ĉefa pordo de domo. '''Pordisto'''. Homo, kies okupo estas gardi domon, kontrolante la enirantojn tra la pordo. '''Poreo (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de la liliacoj, uzata kiel spicaĵo (Allium porrum). '''Porfiro'''. Speco de malmola marmoro ruĝa aŭ blanka kun alikoloraj kristaloj. '''Porko (Zool'''.). Hejma duhufa dikhaŭta besto; ĝia viando estas manĝata kiel rostaĵo kaj en kolbasoj, ŝinkoj, k. t. p. (Sus domestica). '''Porti'''. - 1. Teni senmove aŭ movi kun si objekton, metitan en sian manon aŭ sur sian korpon: porti en la mano, sur la kapo, sur la dorso en la poŝo. - 2. Suferi, toleri sen reago: porti malfeliĉon. '''Portado'''. Agoj de tiu, kiu portas. '''Portilo'''. Ilo por porti objektojn aŭ personojn. '''Portisto'''. Homo, kies okupo estas porti ŝarĝojn. '''Alporti'''. Porti al iu loko kaj ĝin atingi kun la ŝarĝo: Ĉu oni jam atportis la leterojn? '''Disporti'''. Porti al diversaj lokoj: disporti manĝaĵojn al la gastoj. '''Transporti'''. Porti de unu loko en alian: transporti liton el la dormoĉambro en la salonon. '''Reporti'''. Porti objekton en la lokon, kie ĝi estis antaŭe.<noinclude><references/></noinclude> 2t1vor75s0l1x5hvqmbd0xu1yn4nl8m 118857 118802 2026-05-21T03:52:14Z CasteloBot 76 *sintakso 118857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Politekniko'''. Scienco pri la teknikaj profesioj. '''Politeknika'''. De politekniko, kiu koncernas la politeknikon : ''politeknika lernejo''. '''Politiko'''. Arto regi ŝtaton. '''Politika'''. De la politiko, kiu koncernas la politikon. '''Politikisto'''. Homo, kies specialo estas la politiko. '''Polko'''. Bohema kaj pola rondodanco. '''Polucio ({{VdE-ml|Med'''}}.). Senvola elfluo de l’ vira semo dum la dormo. '''Poluri'''. Fari ion glata kaj brilanta per frotado : ''poluri lignon, poluri ŝuojn''. Komparu : ''Emajlo, glazuro, lako''. '''Poluso ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Ekstremo de la akso de sfero : ''la polusoj de la tera globo''. '''Polvo'''. Subtilaj liberaj eroj de seka korpo, precipe de la tero. '''Polva'''. De polvo, el polvo : ''polva nubo''. '''Pomo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Frukto de l’ pomarbo. '''Pomarbo'''. Arbo el la samnoma familio (.Pirus malus''). '''Pomacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''piro, pomo''. '''Pomado'''. Miksaĵo, konsistanta el graso, vakso kaj parfumoj aŭ medikamento, per kiu oni ŝmiras la harojn aŭ la kuracatan membron. '''Pomologo'''. Specialisto pri la fruktoj kaj kulturado de la fruktarboj. '''Pompo'''. Lukso, celanta altiri la atenton. '''Pompa'''. Luksa, por altiri la atenton. Komparu : ''Parado''. '''Ponardo'''. Akre pinta, ambaŭtranĉa mallonga pikarmilo. '''Ponto'''. Vojo, konstruita el ligno, ŝtonoj aŭ fero super rivero, kavo, kanalo. '''Pontifiko'''. Altranga pastro : ''La papo estas la plej alta pontifiko (pontifex maximus'') de la katolika eklezio''. '''Pontono'''. Malprofunda ŝipo, sur kiu oni metas flosponton. '''Poplo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbo el la familio de l’ salikacoj (''Populus''). '''Popolo'''. - 1. Tutaĵo de la loĝantoj de lando. - 2. Malaltaj klasoj : ''La aristokrataro kaj la popolo''. '''Popola'''. De popolo, por popolo : ''popola universitato''. '''Popolaĉo'''. Malestima nomo de la nekulturitaj, mizeraj klasoj de la popolo. '''Populara'''. - 1. Konata kaj amata de la popolo : ''populara homo''. - 2. Facile komprenebla de la popolo, de la homoj, ne multe instruitaj : ''populara broŝuro''. '''Populare'''. En populara maniero. '''Populareco'''. Eco de tio, kio estas populara. '''Popularigi'''. Fari ion populara : ''popularigi sciencan verkon''. '''Por'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') celo: por plezuro''. b'') je la profito de : ''kolekti monon por mizeruloj''. c'') objekto de aĉeto post la verbo pagi : ''Li pagis 100 frankojn por sia palto''. d'') Prezo de aĉeto aŭ vendo : ''aĉeti libron por 10 frankoj, vendi seĝon por 20 frankoj''. e'') Tempo, en la daŭro de kiu io estas farota : ''forveturi por tri semajnoj''. - 2. Konjunkcio, esprimanta celon : ''Oni devas manĝi por vivi, ne vivi por manĝi''. Kriu laŭte, por ke ĉiuj aŭdu. '''Poro'''. Malgranda libera spaco inter la eroj de korpo : ''poro de la haŭto, poro de la karbo''. '''Porcelano'''. Blanka substanco el bakita delikata argilo, diafana kaj sonora, kiel vitro. '''Porcelana'''. El porcelano : ''porcelana vazo''. '''Porcio'''. Kvanto de -manĝaĵo, donata al unu persono : ''En la novaj restoracioj oni donas grandajn porciojn''. '''Pordo'''. Turnebla tabularo aŭ krado, fermanta la liberan spacon en muro, servantan por la eliro kaj eniro. '''Pordego'''. Granda pordo en ĉirkaŭbaro, ĉefa pordo de domo. '''Pordisto'''. Homo, kies okupo estas gardi domon, kontrolante la enirantojn tra la pordo. '''Poreo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de la liliacoj, uzata kiel spicaĵo (''Allium porrum''). '''Porfiro'''. Speco de malmola marmoro ruĝa aŭ blanka kun alikoloraj kristaloj. '''Porko ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Hejma duhufa dikhaŭta besto; ĝia viando estas manĝata kiel rostaĵo kaj en kolbasoj, ŝinkoj, k. t. p. (''Sus domestica''). '''Porti'''. - 1. Teni senmove aŭ movi kun si objekton, metitan en sian manon aŭ sur sian korpon : ''porti en la mano, sur la kapo, sur la dorso en la poŝo''. - 2. Suferi, toleri sen reago : ''porti malfeliĉon''. '''Portado'''. Agoj de tiu, kiu portas. '''Portilo'''. Ilo por porti objektojn aŭ personojn. '''Portisto'''. Homo, kies okupo estas porti ŝarĝojn. '''Alporti'''. Porti al iu loko kaj ĝin atingi kun la ŝarĝo : ''Ĉu oni jam atportis la leterojn? '''Disporti'''''. Porti al diversaj lokoj : ''disporti manĝaĵojn al la gastoj''. '''Transporti'''. Porti de unu loko en alian : ''transporti liton el la dormoĉambro en la salonon''. '''Reporti'''. Porti objekton en la lokon, kie ĝi estis antaŭe.<noinclude><references/></noinclude> kbkfxv0gp7a2w6fevifrzkvtacugsay 118929 118857 2026-05-21T04:02:09Z CasteloBot 76 *sintakso 118929 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Politekniko'''. Scienco pri la teknikaj profesioj. '''Politeknika'''. De politekniko, kiu koncernas la politeknikon : ''politeknika lernejo''. '''Politiko'''. Arto regi ŝtaton. '''Politika'''. De la politiko, kiu koncernas la politikon. '''Politikisto'''. Homo, kies specialo estas la politiko. '''Polko'''. Bohema kaj pola rondodanco. '''Polucio ({{VdE-ml|Med}}.). Senvola elfluo de l’ vira semo dum la dormo. '''Poluri'''. Fari ion glata kaj brilanta per frotado : ''poluri lignon, poluri ŝuojn''. Komparu : ''Emajlo, glazuro, lako''. '''Poluso ({{VdE-ml|Geom}}.). Ekstremo de la akso de sfero : ''la polusoj de la tera globo''. '''Polvo'''. Subtilaj liberaj eroj de seka korpo, precipe de la tero. '''Polva'''. De polvo, el polvo : ''polva nubo''. '''Pomo ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pomarbo. '''Pomarbo'''. Arbo el la samnoma familio (.Pirus malus''). '''Pomacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''piro, pomo''. '''Pomado'''. Miksaĵo, konsistanta el graso, vakso kaj parfumoj aŭ medikamento, per kiu oni ŝmiras la harojn aŭ la kuracatan membron. '''Pomologo'''. Specialisto pri la fruktoj kaj kulturado de la fruktarboj. '''Pompo'''. Lukso, celanta altiri la atenton. '''Pompa'''. Luksa, por altiri la atenton. Komparu : ''Parado''. '''Ponardo'''. Akre pinta, ambaŭtranĉa mallonga pikarmilo. '''Ponto'''. Vojo, konstruita el ligno, ŝtonoj aŭ fero super rivero, kavo, kanalo. '''Pontifiko'''. Altranga pastro : ''La papo estas la plej alta pontifiko (pontifex maximus'') de la katolika eklezio''. '''Pontono'''. Malprofunda ŝipo, sur kiu oni metas flosponton. '''Poplo ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ salikacoj (''Populus''). '''Popolo'''. - 1. Tutaĵo de la loĝantoj de lando. - 2. Malaltaj klasoj : ''La aristokrataro kaj la popolo''. '''Popola'''. De popolo, por popolo : ''popola universitato''. '''Popolaĉo'''. Malestima nomo de la nekulturitaj, mizeraj klasoj de la popolo. '''Populara'''. - 1. Konata kaj amata de la popolo : ''populara homo''. - 2. Facile komprenebla de la popolo, de la homoj, ne multe instruitaj : ''populara broŝuro''. '''Populare'''. En populara maniero. '''Populareco'''. Eco de tio, kio estas populara. '''Popularigi'''. Fari ion populara : ''popularigi sciencan verkon''. '''Por'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') celo: por plezuro''. b'') je la profito de : ''kolekti monon por mizeruloj''. c'') objekto de aĉeto post la verbo pagi : ''Li pagis 100 frankojn por sia palto''. d'') Prezo de aĉeto aŭ vendo : ''aĉeti libron por 10 frankoj, vendi seĝon por 20 frankoj''. e'') Tempo, en la daŭro de kiu io estas farota : ''forveturi por tri semajnoj''. - 2. Konjunkcio, esprimanta celon : ''Oni devas manĝi por vivi, ne vivi por manĝi''. Kriu laŭte, por ke ĉiuj aŭdu. '''Poro'''. Malgranda libera spaco inter la eroj de korpo : ''poro de la haŭto, poro de la karbo''. '''Porcelano'''. Blanka substanco el bakita delikata argilo, diafana kaj sonora, kiel vitro. '''Porcelana'''. El porcelano : ''porcelana vazo''. '''Porcio'''. Kvanto de -manĝaĵo, donata al unu persono : ''En la novaj restoracioj oni donas grandajn porciojn''. '''Pordo'''. Turnebla tabularo aŭ krado, fermanta la liberan spacon en muro, servantan por la eliro kaj eniro. '''Pordego'''. Granda pordo en ĉirkaŭbaro, ĉefa pordo de domo. '''Pordisto'''. Homo, kies okupo estas gardi domon, kontrolante la enirantojn tra la pordo. '''Poreo ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la liliacoj, uzata kiel spicaĵo (''Allium porrum''). '''Porfiro'''. Speco de malmola marmoro ruĝa aŭ blanka kun alikoloraj kristaloj. '''Porko ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufa dikhaŭta besto; ĝia viando estas manĝata kiel rostaĵo kaj en kolbasoj, ŝinkoj, k. t. p. (''Sus domestica''). '''Porti'''. - 1. Teni senmove aŭ movi kun si objekton, metitan en sian manon aŭ sur sian korpon : ''porti en la mano, sur la kapo, sur la dorso en la poŝo''. - 2. Suferi, toleri sen reago : ''porti malfeliĉon''. '''Portado'''. Agoj de tiu, kiu portas. '''Portilo'''. Ilo por porti objektojn aŭ personojn. '''Portisto'''. Homo, kies okupo estas porti ŝarĝojn. '''Alporti'''. Porti al iu loko kaj ĝin atingi kun la ŝarĝo : ''Ĉu oni jam atportis la leterojn? '''Disporti'''''. Porti al diversaj lokoj : ''disporti manĝaĵojn al la gastoj''. '''Transporti'''. Porti de unu loko en alian : ''transporti liton el la dormoĉambro en la salonon''. '''Reporti'''. Porti objekton en la lokon, kie ĝi estis antaŭe.<noinclude><references/></noinclude> 2v4y4ab4lzsmrix1trt18pjel3f6yht 118991 118929 2026-05-21T04:19:58Z CasteloBot 76 *sintakso 118991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Politekniko'''. Scienco pri la teknikaj profesioj. '''Politeknika'''. De politekniko, kiu koncernas la politeknikon : ''politeknika lernejo''. '''Politiko'''. Arto regi ŝtaton. '''Politika'''. De la politiko, kiu koncernas la politikon. '''Politikisto'''. Homo, kies specialo estas la politiko. '''Polko'''. Bohema kaj pola rondodanco. '''Polucio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Senvola elfluo de l’ vira semo dum la dormo. '''Poluri'''. Fari ion glata kaj brilanta per frotado : ''poluri lignon, poluri ŝuojn''. Komparu : ''Emajlo, glazuro, lako''. '''Poluso''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Ekstremo de la akso de sfero : ''la polusoj de la tera globo''. '''Polvo'''. Subtilaj liberaj eroj de seka korpo, precipe de la tero. '''Polva'''. De polvo, el polvo : ''polva nubo''. '''Pomo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pomarbo. '''Pomarbo'''. Arbo el la samnoma familio (.Pirus malus''). '''Pomacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''piro, pomo''. '''Pomado'''. Miksaĵo, konsistanta el graso, vakso kaj parfumoj aŭ medikamento, per kiu oni ŝmiras la harojn aŭ la kuracatan membron. '''Pomologo'''. Specialisto pri la fruktoj kaj kulturado de la fruktarboj. '''Pompo'''. Lukso, celanta altiri la atenton. '''Pompa'''. Luksa, por altiri la atenton. Komparu : ''Parado''. '''Ponardo'''. Akre pinta, ambaŭtranĉa mallonga pikarmilo. '''Ponto'''. Vojo, konstruita el ligno, ŝtonoj aŭ fero super rivero, kavo, kanalo. '''Pontifiko'''. Altranga pastro : ''La papo estas la plej alta pontifiko (pontifex maximus'') de la katolika eklezio''. '''Pontono'''. Malprofunda ŝipo, sur kiu oni metas flosponton. '''Poplo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ salikacoj (''Populus''). '''Popolo'''. - 1. Tutaĵo de la loĝantoj de lando. - 2. Malaltaj klasoj : ''La aristokrataro kaj la popolo''. '''Popola'''. De popolo, por popolo : ''popola universitato''. '''Popolaĉo'''. Malestima nomo de la nekulturitaj, mizeraj klasoj de la popolo. '''Populara'''. - 1. Konata kaj amata de la popolo : ''populara homo''. - 2. Facile komprenebla de la popolo, de la homoj, ne multe instruitaj : ''populara broŝuro''. '''Populare'''. En populara maniero. '''Populareco'''. Eco de tio, kio estas populara. '''Popularigi'''. Fari ion populara : ''popularigi sciencan verkon''. '''Por'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') celo: por plezuro''. b'') je la profito de : ''kolekti monon por mizeruloj''. c'') objekto de aĉeto post la verbo pagi : ''Li pagis 100 frankojn por sia palto''. d'') Prezo de aĉeto aŭ vendo : ''aĉeti libron por 10 frankoj, vendi seĝon por 20 frankoj''. e'') Tempo, en la daŭro de kiu io estas farota : ''forveturi por tri semajnoj''. - 2. Konjunkcio, esprimanta celon : ''Oni devas manĝi por vivi, ne vivi por manĝi''. Kriu laŭte, por ke ĉiuj aŭdu. '''Poro'''. Malgranda libera spaco inter la eroj de korpo : ''poro de la haŭto, poro de la karbo''. '''Porcelano'''. Blanka substanco el bakita delikata argilo, diafana kaj sonora, kiel vitro. '''Porcelana'''. El porcelano : ''porcelana vazo''. '''Porcio'''. Kvanto de -manĝaĵo, donata al unu persono : ''En la novaj restoracioj oni donas grandajn porciojn''. '''Pordo'''. Turnebla tabularo aŭ krado, fermanta la liberan spacon en muro, servantan por la eliro kaj eniro. '''Pordego'''. Granda pordo en ĉirkaŭbaro, ĉefa pordo de domo. '''Pordisto'''. Homo, kies okupo estas gardi domon, kontrolante la enirantojn tra la pordo. '''Poreo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la liliacoj, uzata kiel spicaĵo (''Allium porrum''). '''Porfiro'''. Speco de malmola marmoro ruĝa aŭ blanka kun alikoloraj kristaloj. '''Porko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufa dikhaŭta besto; ĝia viando estas manĝata kiel rostaĵo kaj en kolbasoj, ŝinkoj, k. t. p. (''Sus domestica''). '''Porti'''. - 1. Teni senmove aŭ movi kun si objekton, metitan en sian manon aŭ sur sian korpon : ''porti en la mano, sur la kapo, sur la dorso en la poŝo''. - 2. Suferi, toleri sen reago : ''porti malfeliĉon''. '''Portado'''. Agoj de tiu, kiu portas. '''Portilo'''. Ilo por porti objektojn aŭ personojn. '''Portisto'''. Homo, kies okupo estas porti ŝarĝojn. '''Alporti'''. Porti al iu loko kaj ĝin atingi kun la ŝarĝo : ''Ĉu oni jam atportis la leterojn? '''Disporti'''''. Porti al diversaj lokoj : ''disporti manĝaĵojn al la gastoj''. '''Transporti'''. Porti de unu loko en alian : ''transporti liton el la dormoĉambro en la salonon''. '''Reporti'''. Porti objekton en la lokon, kie ĝi estis antaŭe.<noinclude><references/></noinclude> asnzj6pb2miidz6svktb9s74swbsdlv 119042 118991 2026-05-21T05:08:37Z CasteloBot 76 119042 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Politekniko'''. Scienco pri la teknikaj profesioj. '''Politeknika'''. De politekniko, kiu koncernas la politeknikon : ''politeknika lernejo''. '''Politiko'''. Arto regi ŝtaton. '''Politika'''. De la politiko, kiu koncernas la politikon. '''Politikisto'''. Homo, kies specialo estas la politiko. '''Polko'''. Bohema kaj pola rondodanco. '''Polucio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Senvola elfluo de l’ vira semo dum la dormo. '''Poluri'''. Fari ion glata kaj brilanta per frotado : ''poluri lignon, poluri ŝuojn''. Komparu : ''Emajlo, glazuro, lako''. '''Poluso''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Ekstremo de la akso de sfero : ''la polusoj de la tera globo''. '''Polvo'''. Subtilaj liberaj eroj de seka korpo, precipe de la tero. '''Polva'''. De polvo, el polvo : ''polva nubo''. '''Pomo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pomarbo. '''Pomarbo'''. Arbo el la samnoma familio (.Pirus malus''). '''Pomacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''piro, pomo''. '''Pomado'''. Miksaĵo, konsistanta el graso, vakso kaj parfumoj aŭ medikamento, per kiu oni ŝmiras la harojn aŭ la kuracatan membron. '''Pomologo'''. Specialisto pri la fruktoj kaj kulturado de la fruktarboj. '''Pompo'''. Lukso, celanta altiri la atenton. '''Pompa'''. Luksa, por altiri la atenton. Komparu : ''Parado''. '''Ponardo'''. Akre pinta, ambaŭtranĉa mallonga pikarmilo. '''Ponto'''. Vojo, konstruita el ligno, ŝtonoj aŭ fero super rivero, kavo, kanalo. '''Pontifiko'''. Altranga pastro : ''La papo estas la plej alta pontifiko (pontifex maximus'') de la katolika eklezio''. '''Pontono'''. Malprofunda ŝipo, sur kiu oni metas flosponton. '''Poplo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ salikacoj (''Populus''). '''Popolo'''. - 1. Tutaĵo de la loĝantoj de lando. - 2. Malaltaj klasoj : ''La aristokrataro kaj la popolo''. '''Popola'''. De popolo, por popolo : ''popola universitato''. '''Popolaĉo'''. Malestima nomo de la nekulturitaj, mizeraj klasoj de la popolo. '''Populara'''. - 1. Konata kaj amata de la popolo : ''populara homo''. - 2. Facile komprenebla de la popolo, de la homoj, ne multe instruitaj : ''populara broŝuro''. '''Populare'''. En populara maniero. '''Populareco'''. Eco de tio, kio estas populara. '''Popularigi'''. Fari ion populara : ''popularigi sciencan verkon''. '''Por'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') celo: por plezuro''. b'') je la profito de : ''kolekti monon por mizeruloj''. c'') objekto de aĉeto post la verbo pagi : ''Li pagis 100 frankojn por sia palto''. d'') Prezo de aĉeto aŭ vendo : ''aĉeti libron por 10 frankoj, vendi seĝon por 20 frankoj''. e'') Tempo, en la daŭro de kiu io estas farota : ''forveturi por tri semajnoj''. - 2. Konjunkcio, esprimanta celon : ''Oni devas manĝi por vivi, ne vivi por manĝi''. Kriu laŭte, por ke ĉiuj aŭdu. '''Poro'''. Malgranda libera spaco inter la eroj de korpo : ''poro de la haŭto, poro de la karbo''. '''Porcelano'''. Blanka substanco el bakita delikata argilo, diafana kaj sonora, kiel vitro. '''Porcelana'''. El porcelano : ''porcelana vazo''. '''Porcio'''. Kvanto de -manĝaĵo, donata al unu persono : ''En la novaj restoracioj oni donas grandajn porciojn''. '''Pordo'''. Turnebla tabularo aŭ krado, fermanta la liberan spacon en muro, servantan por la eliro kaj eniro. '''Pordego'''. Granda pordo en ĉirkaŭbaro, ĉefa pordo de domo. '''Pordisto'''. Homo, kies okupo estas gardi domon, kontrolante la enirantojn tra la pordo. '''Poreo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la liliacoj, uzata kiel spicaĵo (''Allium porrum''). '''Porfiro'''. Speco de malmola marmoro ruĝa aŭ blanka kun alikoloraj kristaloj. '''Porko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufa dikhaŭta besto; ĝia viando estas manĝata kiel rostaĵo kaj en kolbasoj, ŝinkoj, k. t. p. (''Sus domestica''). '''Porti'''. - 1. Teni senmove aŭ movi kun si objekton, metitan en sian manon aŭ sur sian korpon : ''porti en la mano, sur la kapo, sur la dorso en la poŝo''. - 2. Suferi, toleri sen reago : ''porti malfeliĉon''. '''Portado'''. Agoj de tiu, kiu portas. '''Portilo'''. Ilo por porti objektojn aŭ personojn. '''Portisto'''. Homo, kies okupo estas porti ŝarĝojn. '''Alporti'''. Porti al iu loko kaj ĝin atingi kun la ŝarĝo : ''Ĉu oni jam atportis la leterojn? '''Disporti'''''. Porti al diversaj lokoj : ''disporti manĝaĵojn al la gastoj''. '''Transporti'''. Porti de unu loko en alian : ''transporti liton el la dormoĉambro en la salonon''. '''Reporti'''. Porti objekton en la lokon, kie ĝi estis antaŭe.<noinclude><references/></noinclude> 2kbqakygjrrsxr0h8737eymtb2k4z03 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/128 104 40819 118803 2026-05-21T03:00:04Z Castelobranco 7 +1 118803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Fruktoporta'''. Kiu donas multe da fruktoj, kiu donas bonan rezultalon: fruktoporta tero, fruktoporta laboro. '''Portalo'''. Riĉe ornamita ĉefa pordego de templo, de palaco. '''Portepeo'''. Rimeno, sur kiu la militistoj portas la glavon. '''Portero'''. Malhela, forta angla biero. '''Portiko'''. Galerio, malfermita de unu flanko kun tegmento sur kolonoj. '''Portreto'''. Desegnaĵo aŭ pentraĵo, prezentanta personon. '''Posedi'''. Havi ekskluzive por si, por sia eksluziva uzo: posedi riĉaĵon. '''Posedo'''. Stato de tiu, kiu posedas: Kare akirita posedo. '''Poseda'''. Kiu posedas, koncernanta posedon: poseda pronomo. '''Posedanto'''. Persono, kiu posedas: domposedanto. Komparu: Havi. '''Post'''. Prepozicio esprimanta: a) Tempon, momenton pli malfruan, ol alia: La vespermanĝo finiĝis post la noktomezo. b) Lokon, pli malproksiman, ol alia: La libro kuŝas post la ŝranko. '''Posteno'''. - 1. Loko, kie soldatoj estas starigitaj, por gardi ion aŭ batali: morti sur la posteno. - 2. Estimata okupo, ofico: posteno de prezidanto. '''Postuli'''. Firme esprimi sian volon, por ke oni donu aŭ faru ion, kion oni rajtas havi: postuli la monon de la ŝuldanto, postuli obeon de servisto. '''Postulo'''. Vortoj de tiu, kiu postulas. '''Postulema'''. Kiu multe postulas, ne facile kontentigebla: postulema ĉefo. Komparu: Ordoni. '''Postulato'''. Filozofia tezo, sufiĉe evidenta, por esti akceptita sen pruvo: La tri postulatoj de la filozofio de Kant: pri la libereco, pri la ekzisto de Dio kaj pri la senmorteco de l’ animo. '''Poŝo'''. Malgranda sako, alkudrita al vesto kaj en kiu oni portas kun si diversajn malgrandajn objektojn. '''Poŝhorloĝo'''. Malgranda horloĝo, kiun oni portas en poŝo de la veŝto. '''Poŝto'''. Publika, ordinare ŝtata institucio por rapida transportado de leteroj, malgrandaj pakaĵoj kaj por veturigado de pasaĝeroj, en lokoj, kie ne ekzistas fervojoj. '''Poŝta'''. De poŝto, kiu koncernas poŝton. '''Poŝte restante'''. Surskribo sur letero, por montri, ke ĝi estas liverota al la adresato en la poŝta oficejo. '''Poto'''. Argila aŭ metala vazo, en kiu oni kuiras. '''Potpeco'''. Fragmento de rompita poto. Komparu: Kaserolo. '''Potaso (Ĥem'''.). K^COg. Kruda kalikarbonato, uzata en la labrikado de l’ vitro, de l’ sapo. '''Potenca'''. Havanta grandan forton, fizikan aŭ moralan; povanta forte efiki: potenca reĝo, potenca maŝino, potenca rimedo. '''Potenco'''. - 1. Granda fizika aŭ morala forto; povo forte efiki. - 2. Rezultato de kelkfoja multobligo de kvanto per ĝi mem: a3 estas la tria potenco de a. '''Potenculo'''. Homo potenca. '''Povi'''. Havi la necesan forton, kapablon, rajton fari ion: Kiu volas, povas. '''Povo'''. Necesa forto, kapablo, rajto fari ion. '''Ĉiopova'''. Kiu povas ĉion: Dio ĉiopova. '''Pozi'''. - 1. Resti senmove kun speciala teniĝo kaj mieno, por esti desegnata, pentrata, fotografata. - 2. Ŝajnigi per sia mieno iun gravan: pozi je scienculo. '''Pozo'''. Teniĝo kaj mieno de tiu, kiu pozas. '''Pozitiva'''. - 1. Bazita sur faktoj, esploritaj per eksperimento: pozitiva scienco. - 2. Antaŭirata de la matematika signo +: pozitiva kvanto. '''Pra'''. Prefikso, moritranta personon aŭ objekton, kiu ekzistis antaŭ tre longa tempo, kiu ekzistos post tre longa tempo, aŭ kiu ekzistas de tre longa tempo: praavo = patro de avo; pranepo = filo de nepo; praarbaro = arbaro, ekzistanta de nememorebla tempo. '''Praktiko'''. - 1. Apliko de la teorio al la realeco; efektiva plenumo, kiel malo de teoriaj konoj. '''Praktika'''. - 1. De praktiko, kiu koncernas la praktikon: praktika malfacilaĵo. - 2. Konforma al la celo, facile uzebla: praktika instrumento. - 3. Scianta apliki la teorion en la vivo kaj ricevi profiton por si: Revuloj kaj praktikaj homoj. '''Praktiki'''. Efektive plenumi sian profesion (precipe pri kuracistoj kaj advokatoj) '''Pramo'''. Longa malprofunda ŝipo uzata por transveturigi pasagerojn de unu bordo de rivero al la alia, kiuj estas kunigitaj per ŝnuro, sur kiu glitas la rulbloko de la ŝipo. '''Prava'''. Kies opinio estas konforma al la vero: Vi estas prava, mi tute konsentas kun vi. '''Praveco'''. Eco de tio, kio estas prava. '''Prave'''. En prava maniero. Komparu: Ĝusta, justa, rajta. '''Prebendo'''. Bieno, la profiton de kiu ricevas pastro por la plenumo de sia ofico. '''Precipe'''. Pli ol ĉio alia, pli ol ĉiuj aliaj: La kuraciston maltrankviligis precipe la forta febro de la infano. La internacian lingvon bezonas precipe la komercistoj kaj scienculoj.<noinclude><references/></noinclude> 7frramnivp46ak9746scc0xx3k4nuhu 118858 118803 2026-05-21T03:52:15Z CasteloBot 76 *sintakso 118858 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Fruktoporta'''. Kiu donas multe da fruktoj, kiu donas bonan rezultalon : ''fruktoporta tero, fruktoporta laboro''. '''Portalo'''. Riĉe ornamita ĉefa pordego de templo, de palaco. '''Portepeo'''. Rimeno, sur kiu la militistoj portas la glavon. '''Portero'''. Malhela, forta angla biero. '''Portiko'''. Galerio, malfermita de unu flanko kun tegmento sur kolonoj. '''Portreto'''. Desegnaĵo aŭ pentraĵo, prezentanta personon. '''Posedi'''. Havi ekskluzive por si, por sia eksluziva uzo : ''posedi riĉaĵon''. '''Posedo'''. Stato de tiu, kiu posedas : ''Kare akirita posedo''. '''Poseda'''. Kiu posedas, koncernanta posedon : ''poseda pronomo''. '''Posedanto'''. Persono, kiu posedas : ''domposedanto''. Komparu : ''Havi''. '''Post'''. Prepozicio esprimanta : ''a'') Tempon, momenton pli malfruan, ol alia: La vespermanĝo finiĝis post la noktomezo''. b'') Lokon, pli malproksiman, ol alia : ''La libro kuŝas post la ŝranko''. '''Posteno'''. - 1. Loko, kie soldatoj estas starigitaj, por gardi ion aŭ batali : ''morti sur la posteno''. - 2. Estimata okupo, ofico : ''posteno de prezidanto''. '''Postuli'''. Firme esprimi sian volon, por ke oni donu aŭ faru ion, kion oni rajtas havi : ''postuli la monon de la ŝuldanto, postuli obeon de servisto''. '''Postulo'''. Vortoj de tiu, kiu postulas. '''Postulema'''. Kiu multe postulas, ne facile kontentigebla : ''postulema ĉefo''. Komparu : ''Ordoni''. '''Postulato'''. Filozofia tezo, sufiĉe evidenta, por esti akceptita sen pruvo : ''La tri postulatoj de la filozofio de Kant: pri la libereco, pri la ekzisto de Dio kaj pri la senmorteco de l’ animo''. '''Poŝo'''. Malgranda sako, alkudrita al vesto kaj en kiu oni portas kun si diversajn malgrandajn objektojn. '''Poŝhorloĝo'''. Malgranda horloĝo, kiun oni portas en poŝo de la veŝto. '''Poŝto'''. Publika, ordinare ŝtata institucio por rapida transportado de leteroj, malgrandaj pakaĵoj kaj por veturigado de pasaĝeroj, en lokoj, kie ne ekzistas fervojoj. '''Poŝta'''. De poŝto, kiu koncernas poŝton. '''Poŝte restante'''. Surskribo sur letero, por montri, ke ĝi estas liverota al la adresato en la poŝta oficejo. '''Poto'''. Argila aŭ metala vazo, en kiu oni kuiras. '''Potpeco'''. Fragmento de rompita poto. Komparu : ''Kaserolo''. '''Potaso ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). K^COg. Kruda kalikarbonato, uzata en la labrikado de l’ vitro, de l’ sapo. '''Potenca'''. Havanta grandan forton, fizikan aŭ moralan; povanta forte efiki : ''potenca reĝo, potenca maŝino, potenca rimedo''. '''Potenco'''. - 1. Granda fizika aŭ morala forto; povo forte efiki. - 2. Rezultato de kelkfoja multobligo de kvanto per ĝi mem : ''a3 estas la tria potenco de a''. '''Potenculo'''. Homo potenca. '''Povi'''. Havi la necesan forton, kapablon, rajton fari ion : ''Kiu volas, povas''. '''Povo'''. Necesa forto, kapablo, rajto fari ion. '''Ĉiopova'''. Kiu povas ĉion : ''Dio ĉiopova''. '''Pozi'''. - 1. Resti senmove kun speciala teniĝo kaj mieno, por esti desegnata, pentrata, fotografata. - 2. Ŝajnigi per sia mieno iun gravan : ''pozi je scienculo''. '''Pozo'''. Teniĝo kaj mieno de tiu, kiu pozas. '''Pozitiva'''. - 1. Bazita sur faktoj, esploritaj per eksperimento : ''pozitiva scienco''. - 2. Antaŭirata de la matematika signo + : ''pozitiva kvanto''. '''Pra'''. Prefikso, moritranta personon aŭ objekton, kiu ekzistis antaŭ tre longa tempo, kiu ekzistos post tre longa tempo, aŭ kiu ekzistas de tre longa tempo : ''praavo = patro de avo; pranepo = filo de nepo; praarbaro = arbaro, ekzistanta de nememorebla tempo''. '''Praktiko'''. - 1. Apliko de la teorio al la realeco; efektiva plenumo, kiel malo de teoriaj konoj. '''Praktika'''. - 1. De praktiko, kiu koncernas la praktikon : ''praktika malfacilaĵo''. - 2. Konforma al la celo, facile uzebla : ''praktika instrumento''. - 3. Scianta apliki la teorion en la vivo kaj ricevi profiton por si : ''Revuloj kaj praktikaj homoj''. '''Praktiki'''. Efektive plenumi sian profesion (precipe pri kuracistoj kaj advokatoj'') '''Pramo'''. Longa malprofunda ŝipo uzata por transveturigi pasagerojn de unu bordo de rivero al la alia, kiuj estas kunigitaj per ŝnuro, sur kiu glitas la rulbloko de la ŝipo. '''Prava'''. Kies opinio estas konforma al la vero : ''Vi estas prava, mi tute konsentas kun vi''. '''Praveco'''. Eco de tio, kio estas prava. '''Prave'''. En prava maniero. Komparu : ''Ĝusta, justa, rajta''. '''Prebendo'''. Bieno, la profiton de kiu ricevas pastro por la plenumo de sia ofico. '''Precipe'''. Pli ol ĉio alia, pli ol ĉiuj aliaj : ''La kuraciston maltrankviligis precipe la forta febro de la infano''. La internacian lingvon bezonas precipe la komercistoj kaj scienculoj.<noinclude><references/></noinclude> ihyeuuwxiwpw06z9dw81o6sx7ndir7w 118930 118858 2026-05-21T04:02:10Z CasteloBot 76 *sintakso 118930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Fruktoporta'''. Kiu donas multe da fruktoj, kiu donas bonan rezultalon : ''fruktoporta tero, fruktoporta laboro''. '''Portalo'''. Riĉe ornamita ĉefa pordego de templo, de palaco. '''Portepeo'''. Rimeno, sur kiu la militistoj portas la glavon. '''Portero'''. Malhela, forta angla biero. '''Portiko'''. Galerio, malfermita de unu flanko kun tegmento sur kolonoj. '''Portreto'''. Desegnaĵo aŭ pentraĵo, prezentanta personon. '''Posedi'''. Havi ekskluzive por si, por sia eksluziva uzo : ''posedi riĉaĵon''. '''Posedo'''. Stato de tiu, kiu posedas : ''Kare akirita posedo''. '''Poseda'''. Kiu posedas, koncernanta posedon : ''poseda pronomo''. '''Posedanto'''. Persono, kiu posedas : ''domposedanto''. Komparu : ''Havi''. '''Post'''. Prepozicio esprimanta : ''a'') Tempon, momenton pli malfruan, ol alia: La vespermanĝo finiĝis post la noktomezo''. b'') Lokon, pli malproksiman, ol alia : ''La libro kuŝas post la ŝranko''. '''Posteno'''. - 1. Loko, kie soldatoj estas starigitaj, por gardi ion aŭ batali : ''morti sur la posteno''. - 2. Estimata okupo, ofico : ''posteno de prezidanto''. '''Postuli'''. Firme esprimi sian volon, por ke oni donu aŭ faru ion, kion oni rajtas havi : ''postuli la monon de la ŝuldanto, postuli obeon de servisto''. '''Postulo'''. Vortoj de tiu, kiu postulas. '''Postulema'''. Kiu multe postulas, ne facile kontentigebla : ''postulema ĉefo''. Komparu : ''Ordoni''. '''Postulato'''. Filozofia tezo, sufiĉe evidenta, por esti akceptita sen pruvo : ''La tri postulatoj de la filozofio de Kant: pri la libereco, pri la ekzisto de Dio kaj pri la senmorteco de l’ animo''. '''Poŝo'''. Malgranda sako, alkudrita al vesto kaj en kiu oni portas kun si diversajn malgrandajn objektojn. '''Poŝhorloĝo'''. Malgranda horloĝo, kiun oni portas en poŝo de la veŝto. '''Poŝto'''. Publika, ordinare ŝtata institucio por rapida transportado de leteroj, malgrandaj pakaĵoj kaj por veturigado de pasaĝeroj, en lokoj, kie ne ekzistas fervojoj. '''Poŝta'''. De poŝto, kiu koncernas poŝton. '''Poŝte restante'''. Surskribo sur letero, por montri, ke ĝi estas liverota al la adresato en la poŝta oficejo. '''Poto'''. Argila aŭ metala vazo, en kiu oni kuiras. '''Potpeco'''. Fragmento de rompita poto. Komparu : ''Kaserolo''. '''Potaso ({{VdE-ml|Ĥem}}.). K^COg. Kruda kalikarbonato, uzata en la labrikado de l’ vitro, de l’ sapo. '''Potenca'''. Havanta grandan forton, fizikan aŭ moralan; povanta forte efiki : ''potenca reĝo, potenca maŝino, potenca rimedo''. '''Potenco'''. - 1. Granda fizika aŭ morala forto; povo forte efiki. - 2. Rezultato de kelkfoja multobligo de kvanto per ĝi mem : ''a3 estas la tria potenco de a''. '''Potenculo'''. Homo potenca. '''Povi'''. Havi la necesan forton, kapablon, rajton fari ion : ''Kiu volas, povas''. '''Povo'''. Necesa forto, kapablo, rajto fari ion. '''Ĉiopova'''. Kiu povas ĉion : ''Dio ĉiopova''. '''Pozi'''. - 1. Resti senmove kun speciala teniĝo kaj mieno, por esti desegnata, pentrata, fotografata. - 2. Ŝajnigi per sia mieno iun gravan : ''pozi je scienculo''. '''Pozo'''. Teniĝo kaj mieno de tiu, kiu pozas. '''Pozitiva'''. - 1. Bazita sur faktoj, esploritaj per eksperimento : ''pozitiva scienco''. - 2. Antaŭirata de la matematika signo + : ''pozitiva kvanto''. '''Pra'''. Prefikso, moritranta personon aŭ objekton, kiu ekzistis antaŭ tre longa tempo, kiu ekzistos post tre longa tempo, aŭ kiu ekzistas de tre longa tempo : ''praavo = patro de avo; pranepo = filo de nepo; praarbaro = arbaro, ekzistanta de nememorebla tempo''. '''Praktiko'''. - 1. Apliko de la teorio al la realeco; efektiva plenumo, kiel malo de teoriaj konoj. '''Praktika'''. - 1. De praktiko, kiu koncernas la praktikon : ''praktika malfacilaĵo''. - 2. Konforma al la celo, facile uzebla : ''praktika instrumento''. - 3. Scianta apliki la teorion en la vivo kaj ricevi profiton por si : ''Revuloj kaj praktikaj homoj''. '''Praktiki'''. Efektive plenumi sian profesion (precipe pri kuracistoj kaj advokatoj'') '''Pramo'''. Longa malprofunda ŝipo uzata por transveturigi pasagerojn de unu bordo de rivero al la alia, kiuj estas kunigitaj per ŝnuro, sur kiu glitas la rulbloko de la ŝipo. '''Prava'''. Kies opinio estas konforma al la vero : ''Vi estas prava, mi tute konsentas kun vi''. '''Praveco'''. Eco de tio, kio estas prava. '''Prave'''. En prava maniero. Komparu : ''Ĝusta, justa, rajta''. '''Prebendo'''. Bieno, la profiton de kiu ricevas pastro por la plenumo de sia ofico. '''Precipe'''. Pli ol ĉio alia, pli ol ĉiuj aliaj : ''La kuraciston maltrankviligis precipe la forta febro de la infano''. La internacian lingvon bezonas precipe la komercistoj kaj scienculoj.<noinclude><references/></noinclude> 1ce5wg6azsiux7m7fdihprj04tbkpuw 118992 118930 2026-05-21T04:19:59Z CasteloBot 76 *sintakso 118992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Fruktoporta'''. Kiu donas multe da fruktoj, kiu donas bonan rezultalon : ''fruktoporta tero, fruktoporta laboro''. '''Portalo'''. Riĉe ornamita ĉefa pordego de templo, de palaco. '''Portepeo'''. Rimeno, sur kiu la militistoj portas la glavon. '''Portero'''. Malhela, forta angla biero. '''Portiko'''. Galerio, malfermita de unu flanko kun tegmento sur kolonoj. '''Portreto'''. Desegnaĵo aŭ pentraĵo, prezentanta personon. '''Posedi'''. Havi ekskluzive por si, por sia eksluziva uzo : ''posedi riĉaĵon''. '''Posedo'''. Stato de tiu, kiu posedas : ''Kare akirita posedo''. '''Poseda'''. Kiu posedas, koncernanta posedon : ''poseda pronomo''. '''Posedanto'''. Persono, kiu posedas : ''domposedanto''. Komparu : ''Havi''. '''Post'''. Prepozicio esprimanta : ''a'') Tempon, momenton pli malfruan, ol alia: La vespermanĝo finiĝis post la noktomezo''. b'') Lokon, pli malproksiman, ol alia : ''La libro kuŝas post la ŝranko''. '''Posteno'''. - 1. Loko, kie soldatoj estas starigitaj, por gardi ion aŭ batali : ''morti sur la posteno''. - 2. Estimata okupo, ofico : ''posteno de prezidanto''. '''Postuli'''. Firme esprimi sian volon, por ke oni donu aŭ faru ion, kion oni rajtas havi : ''postuli la monon de la ŝuldanto, postuli obeon de servisto''. '''Postulo'''. Vortoj de tiu, kiu postulas. '''Postulema'''. Kiu multe postulas, ne facile kontentigebla : ''postulema ĉefo''. Komparu : ''Ordoni''. '''Postulato'''. Filozofia tezo, sufiĉe evidenta, por esti akceptita sen pruvo : ''La tri postulatoj de la filozofio de Kant: pri la libereco, pri la ekzisto de Dio kaj pri la senmorteco de l’ animo''. '''Poŝo'''. Malgranda sako, alkudrita al vesto kaj en kiu oni portas kun si diversajn malgrandajn objektojn. '''Poŝhorloĝo'''. Malgranda horloĝo, kiun oni portas en poŝo de la veŝto. '''Poŝto'''. Publika, ordinare ŝtata institucio por rapida transportado de leteroj, malgrandaj pakaĵoj kaj por veturigado de pasaĝeroj, en lokoj, kie ne ekzistas fervojoj. '''Poŝta'''. De poŝto, kiu koncernas poŝton. '''Poŝte restante'''. Surskribo sur letero, por montri, ke ĝi estas liverota al la adresato en la poŝta oficejo. '''Poto'''. Argila aŭ metala vazo, en kiu oni kuiras. '''Potpeco'''. Fragmento de rompita poto. Komparu : ''Kaserolo''. '''Potaso''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). K^COg. Kruda kalikarbonato, uzata en la labrikado de l’ vitro, de l’ sapo. '''Potenca'''. Havanta grandan forton, fizikan aŭ moralan; povanta forte efiki : ''potenca reĝo, potenca maŝino, potenca rimedo''. '''Potenco'''. - 1. Granda fizika aŭ morala forto; povo forte efiki. - 2. Rezultato de kelkfoja multobligo de kvanto per ĝi mem : ''a3 estas la tria potenco de a''. '''Potenculo'''. Homo potenca. '''Povi'''. Havi la necesan forton, kapablon, rajton fari ion : ''Kiu volas, povas''. '''Povo'''. Necesa forto, kapablo, rajto fari ion. '''Ĉiopova'''. Kiu povas ĉion : ''Dio ĉiopova''. '''Pozi'''. - 1. Resti senmove kun speciala teniĝo kaj mieno, por esti desegnata, pentrata, fotografata. - 2. Ŝajnigi per sia mieno iun gravan : ''pozi je scienculo''. '''Pozo'''. Teniĝo kaj mieno de tiu, kiu pozas. '''Pozitiva'''. - 1. Bazita sur faktoj, esploritaj per eksperimento : ''pozitiva scienco''. - 2. Antaŭirata de la matematika signo + : ''pozitiva kvanto''. '''Pra'''. Prefikso, moritranta personon aŭ objekton, kiu ekzistis antaŭ tre longa tempo, kiu ekzistos post tre longa tempo, aŭ kiu ekzistas de tre longa tempo : ''praavo = patro de avo; pranepo = filo de nepo; praarbaro = arbaro, ekzistanta de nememorebla tempo''. '''Praktiko'''. - 1. Apliko de la teorio al la realeco; efektiva plenumo, kiel malo de teoriaj konoj. '''Praktika'''. - 1. De praktiko, kiu koncernas la praktikon : ''praktika malfacilaĵo''. - 2. Konforma al la celo, facile uzebla : ''praktika instrumento''. - 3. Scianta apliki la teorion en la vivo kaj ricevi profiton por si : ''Revuloj kaj praktikaj homoj''. '''Praktiki'''. Efektive plenumi sian profesion (precipe pri kuracistoj kaj advokatoj'') '''Pramo'''. Longa malprofunda ŝipo uzata por transveturigi pasagerojn de unu bordo de rivero al la alia, kiuj estas kunigitaj per ŝnuro, sur kiu glitas la rulbloko de la ŝipo. '''Prava'''. Kies opinio estas konforma al la vero : ''Vi estas prava, mi tute konsentas kun vi''. '''Praveco'''. Eco de tio, kio estas prava. '''Prave'''. En prava maniero. Komparu : ''Ĝusta, justa, rajta''. '''Prebendo'''. Bieno, la profiton de kiu ricevas pastro por la plenumo de sia ofico. '''Precipe'''. Pli ol ĉio alia, pli ol ĉiuj aliaj : ''La kuraciston maltrankviligis precipe la forta febro de la infano''. La internacian lingvon bezonas precipe la komercistoj kaj scienculoj.<noinclude><references/></noinclude> d589gpwu2bh57m2ss2zda3g6ks8os7r Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/129 104 40820 118804 2026-05-21T03:00:22Z Castelobranco 7 +1 118804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Preciza'''. Ĝusta eĉ en malgrandaj detaloj: preciza difino, preciza horloĝo. '''Precize'''. En preciza maniero. '''Precizeco'''. Eco de tio, kio estas preciza. '''Precizigi'''. Fari ion preciza: precizigi la sencon de vorto. Komparu: Detala, ekzakta. '''Prediki'''. Publike konigi la verojn de religio: La pastro predikos morgaŭ antaŭ la meso. '''Prediko'''. Parolado de tiu, kiu predikas. '''Predikato'''. Parto de frazo, montranta, kion oni diras pri la subjekto: En la frazo: « La patro amas sian filon » la vorto « patro » estas subjekto, la vorto « amas » estas predikato. '''Prefekto'''. Ĉefo de administracia distrikto. '''Preferi'''. Pli voli, pli ami; pli ŝati: preferi supon ol viandon; preferi blondulinojn; preferi poezion, ol prozon. '''Prefero'''. Opinio de tiu, kiu preferas. '''Preferinda'''. Kiu meritas esti preferata: Skriba respondo estas preferinda. '''Prefere'''. En maniero preferinda. '''Prefikso'''. Afikso, almetata antaŭ la vorto: dis-, re-. '''Preĝi'''. Esprimi sian peton aŭ adoron al Dio. '''Preĝo'''. Vortoj de tiu, kiu preĝas. '''Preĝejo'''. Konstruaĵo por preĝoj kaj diservoj. '''Prelato'''. Altranga pastro. '''Preludo'''. Antaŭludo al muzika verko. '''Premi'''. Peni enigi erojn de korpo, partojn de tuto en pli malvastan spacon aŭ peni pliproksimigi ilin unu al alia: premi buteron en poton; premi la dentojn; premi ies '''Premo'''. Ago de tio, kio premas: manpremo. '''Alpremi'''. Premi al io: premi iun al muro. '''Dispremi'''. Dispecigi per premo. '''Kunpremi'''. Premi de du kontraŭaj flankoj. '''Premilo'''. Ilo por premi. '''Premegi'''. Tre forte premi. '''Premio'''. - 1. Objekto, donacata al aĉetanto, abonanto ekster tio, je kio li havas rajton: La abonantoj ricevis kiel premion belan albumon. - 2. Objekto, donacata al laŭreato. '''Premii'''. Doni premion: El la dudek konkursaj verkoj oni premiis tri. '''Premiso'''. Frazo (en silogismo), el kiu oni faras konkludon per rezonado. '''Preni'''. Aligi al si, ekkapti, por teni, uzi, porti: preni pecon per dufingroj, preni knabon je la mano, preni sieĝatan urbon, preni banon. '''Ĉirkaŭpreni'''. Ĉirkaŭi per la brakoj. '''Depreni'''. Preni de io: depreni kovrilon. '''Forpreni'''. Preni for de io. '''Kunpreni'''. Preni kun si: Kunprenu pluvombrelon. '''Partopreni'''. Ĉeesti en ia kunveno, havi parton en ia afero diskuto. Komparu: Akcepti, ricevi. '''Prepari'''. Fari ĉion necesan, por ke io povu esti uzita, por ke io povu havi lokon: prepari liton por la dormo, prepari manĝaĵon, prepari la spiritojn por nova ideo. '''Preparo'''. Ago de tiu, kiu preparas. Komparu: Aranĝi, preta. '''Preposto'''. Ĉefa pastro de preĝejo. '''Prepostejo'''. Loĝejo, domo de preposto. '''Prepozicio'''. Partikulo, esprimanta rilaton inter du vortoj: en, al, por. '''Prepucio (Anat'''.). Haŭta faldo, kovranta la kapeton de la vira membro. '''Prerogativo'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj: prerogativo de reĝo. '''Presi'''. Per premo multfoje reprodukti sur folioj de papero metalajn literojn aŭ signojn kunmetitajn, ŝmiritajn per inko: presi artikolon, presi libron. '''Preso, presado'''. Multfoja reprodukto de metalaj literoj aŭ signoj, kunmetitaj kaj ŝmiritaj per inko, sur paperaj folioj, per premo. '''Presa'''. De preso, kiu koncernas preson: presa sciigo. '''Presisto'''. Homo, kies profesio estas presi. '''Presejo'''. Loko, kie oni presas. '''Preslitero'''. Metala litero, per kiu oni presas. '''Preseraro'''. Eraro, farita dum la presado (kompostado). '''Presprovaĵo'''. Prova presaĵo, en kiu oni korektas la preserarojn. '''Presbiteriano'''. Protestanto (en Anglujo), apartenanta al sekto, kiu malakceptas la povon de la episkopoj. '''Presbiterianismo'''. Religio de la presbiterianoj. '''Preskaŭ'''. - 1. Ne multe malpli, ol: La parolado daŭris preskaŭ unu horon. - 2. Ne tute, sed ne multe mankas: Li preskaŭ svenis de doloro. '''Preta'''. Preparita por tuja uzo, apliko, ago: La tagmanĝo jam estas preta. Preta forvojaĝi. '''Pretigi'''. Fari ion preta: pretigi liton por gasto. '''Preteco'''. Eco de tio, kio estas preta: la batala preteco de armeo. '''Preteksto'''. Ŝajna motivo, kiun oni uzas, por kaŝi la veran: La elektito rifuzis akcepti la postenon je preteksto de manko de l’ tempo. '''Preteksti'''. Prezenti, kiel pretekston: preteksi vojaĝon.<noinclude><references/></noinclude> mq2s9q0cmm2bkxft1zflrhvv20vnpon 118859 118804 2026-05-21T03:52:15Z CasteloBot 76 *sintakso 118859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Preciza'''. Ĝusta eĉ en malgrandaj detaloj : ''preciza difino, preciza horloĝo''. '''Precize'''. En preciza maniero. '''Precizeco'''. Eco de tio, kio estas preciza. '''Precizigi'''. Fari ion preciza : ''precizigi la sencon de vorto''. Komparu : ''Detala, ekzakta''. '''Prediki'''. Publike konigi la verojn de religio : ''La pastro predikos morgaŭ antaŭ la meso''. '''Prediko'''. Parolado de tiu, kiu predikas. '''Predikato'''. Parto de frazo, montranta, kion oni diras pri la subjekto : ''En la frazo: « La patro amas sian filon » la vorto « patro » estas subjekto, la vorto « amas » estas predikato''. '''Prefekto'''. Ĉefo de administracia distrikto. '''Preferi'''. Pli voli, pli ami; pli ŝati : ''preferi supon ol viandon; preferi blondulinojn; preferi poezion, ol prozon''. '''Prefero'''. Opinio de tiu, kiu preferas. '''Preferinda'''. Kiu meritas esti preferata : ''Skriba respondo estas preferinda''. '''Prefere'''. En maniero preferinda. '''Prefikso'''. Afikso, almetata antaŭ la vorto : ''dis-, re-''. '''Preĝi'''. Esprimi sian peton aŭ adoron al Dio. '''Preĝo'''. Vortoj de tiu, kiu preĝas. '''Preĝejo'''. Konstruaĵo por preĝoj kaj diservoj. '''Prelato'''. Altranga pastro. '''Preludo'''. Antaŭludo al muzika verko. '''Premi'''. Peni enigi erojn de korpo, partojn de tuto en pli malvastan spacon aŭ peni pliproksimigi ilin unu al alia : ''premi buteron en poton; premi la dentojn; premi ies '''Premo'''''. Ago de tio, kio premas : ''manpremo''. '''Alpremi'''. Premi al io : ''premi iun al muro''. '''Dispremi'''. Dispecigi per premo. '''Kunpremi'''. Premi de du kontraŭaj flankoj. '''Premilo'''. Ilo por premi. '''Premegi'''. Tre forte premi. '''Premio'''. - 1. Objekto, donacata al aĉetanto, abonanto ekster tio, je kio li havas rajton : ''La abonantoj ricevis kiel premion belan albumon''. - 2. Objekto, donacata al laŭreato. '''Premii'''. Doni premion : ''El la dudek konkursaj verkoj oni premiis tri''. '''Premiso'''. Frazo (en silogismo''), el kiu oni faras konkludon per rezonado. '''Preni'''. Aligi al si, ekkapti, por teni, uzi, porti : ''preni pecon per dufingroj, preni knabon je la mano, preni sieĝatan urbon, preni banon''. '''Ĉirkaŭpreni'''. Ĉirkaŭi per la brakoj. '''Depreni'''. Preni de io : ''depreni kovrilon''. '''Forpreni'''. Preni for de io. '''Kunpreni'''. Preni kun si : ''Kunprenu pluvombrelon''. '''Partopreni'''. Ĉeesti en ia kunveno, havi parton en ia afero diskuto. Komparu : ''Akcepti, ricevi''. '''Prepari'''. Fari ĉion necesan, por ke io povu esti uzita, por ke io povu havi lokon : ''prepari liton por la dormo, prepari manĝaĵon, prepari la spiritojn por nova ideo''. '''Preparo'''. Ago de tiu, kiu preparas. Komparu : ''Aranĝi, preta''. '''Preposto'''. Ĉefa pastro de preĝejo. '''Prepostejo'''. Loĝejo, domo de preposto. '''Prepozicio'''. Partikulo, esprimanta rilaton inter du vortoj : ''en, al, por''. '''Prepucio ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Haŭta faldo, kovranta la kapeton de la vira membro. '''Prerogativo'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj : ''prerogativo de reĝo''. '''Presi'''. Per premo multfoje reprodukti sur folioj de papero metalajn literojn aŭ signojn kunmetitajn, ŝmiritajn per inko : ''presi artikolon, presi libron''. '''Preso, presado'''. Multfoja reprodukto de metalaj literoj aŭ signoj, kunmetitaj kaj ŝmiritaj per inko, sur paperaj folioj, per premo. '''Presa'''. De preso, kiu koncernas preson : ''presa sciigo''. '''Presisto'''. Homo, kies profesio estas presi. '''Presejo'''. Loko, kie oni presas. '''Preslitero'''. Metala litero, per kiu oni presas. '''Preseraro'''. Eraro, farita dum la presado (kompostado''). '''Presprovaĵo'''. Prova presaĵo, en kiu oni korektas la preserarojn. '''Presbiteriano'''. Protestanto (en Anglujo''), apartenanta al sekto, kiu malakceptas la povon de la episkopoj. '''Presbiterianismo'''. Religio de la presbiterianoj. '''Preskaŭ'''. - 1. Ne multe malpli, ol : ''La parolado daŭris preskaŭ unu horon''. - 2. Ne tute, sed ne multe mankas : ''Li preskaŭ svenis de doloro''. '''Preta'''. Preparita por tuja uzo, apliko, ago : ''La tagmanĝo jam estas preta''. Preta forvojaĝi. '''Pretigi'''. Fari ion preta : ''pretigi liton por gasto''. '''Preteco'''. Eco de tio, kio estas preta : ''la batala preteco de armeo''. '''Preteksto'''. Ŝajna motivo, kiun oni uzas, por kaŝi la veran : ''La elektito rifuzis akcepti la postenon je preteksto de manko de l’ tempo''. '''Preteksti'''. Prezenti, kiel pretekston : ''preteksi vojaĝon''.<noinclude><references/></noinclude> 35zts94j038lmb4jz78das21czpmlsc 118931 118859 2026-05-21T04:02:10Z CasteloBot 76 *sintakso 118931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Preciza'''. Ĝusta eĉ en malgrandaj detaloj : ''preciza difino, preciza horloĝo''. '''Precize'''. En preciza maniero. '''Precizeco'''. Eco de tio, kio estas preciza. '''Precizigi'''. Fari ion preciza : ''precizigi la sencon de vorto''. Komparu : ''Detala, ekzakta''. '''Prediki'''. Publike konigi la verojn de religio : ''La pastro predikos morgaŭ antaŭ la meso''. '''Prediko'''. Parolado de tiu, kiu predikas. '''Predikato'''. Parto de frazo, montranta, kion oni diras pri la subjekto : ''En la frazo: « La patro amas sian filon » la vorto « patro » estas subjekto, la vorto « amas » estas predikato''. '''Prefekto'''. Ĉefo de administracia distrikto. '''Preferi'''. Pli voli, pli ami; pli ŝati : ''preferi supon ol viandon; preferi blondulinojn; preferi poezion, ol prozon''. '''Prefero'''. Opinio de tiu, kiu preferas. '''Preferinda'''. Kiu meritas esti preferata : ''Skriba respondo estas preferinda''. '''Prefere'''. En maniero preferinda. '''Prefikso'''. Afikso, almetata antaŭ la vorto : ''dis-, re-''. '''Preĝi'''. Esprimi sian peton aŭ adoron al Dio. '''Preĝo'''. Vortoj de tiu, kiu preĝas. '''Preĝejo'''. Konstruaĵo por preĝoj kaj diservoj. '''Prelato'''. Altranga pastro. '''Preludo'''. Antaŭludo al muzika verko. '''Premi'''. Peni enigi erojn de korpo, partojn de tuto en pli malvastan spacon aŭ peni pliproksimigi ilin unu al alia : ''premi buteron en poton; premi la dentojn; premi ies '''Premo'''''. Ago de tio, kio premas : ''manpremo''. '''Alpremi'''. Premi al io : ''premi iun al muro''. '''Dispremi'''. Dispecigi per premo. '''Kunpremi'''. Premi de du kontraŭaj flankoj. '''Premilo'''. Ilo por premi. '''Premegi'''. Tre forte premi. '''Premio'''. - 1. Objekto, donacata al aĉetanto, abonanto ekster tio, je kio li havas rajton : ''La abonantoj ricevis kiel premion belan albumon''. - 2. Objekto, donacata al laŭreato. '''Premii'''. Doni premion : ''El la dudek konkursaj verkoj oni premiis tri''. '''Premiso'''. Frazo (en silogismo''), el kiu oni faras konkludon per rezonado. '''Preni'''. Aligi al si, ekkapti, por teni, uzi, porti : ''preni pecon per dufingroj, preni knabon je la mano, preni sieĝatan urbon, preni banon''. '''Ĉirkaŭpreni'''. Ĉirkaŭi per la brakoj. '''Depreni'''. Preni de io : ''depreni kovrilon''. '''Forpreni'''. Preni for de io. '''Kunpreni'''. Preni kun si : ''Kunprenu pluvombrelon''. '''Partopreni'''. Ĉeesti en ia kunveno, havi parton en ia afero diskuto. Komparu : ''Akcepti, ricevi''. '''Prepari'''. Fari ĉion necesan, por ke io povu esti uzita, por ke io povu havi lokon : ''prepari liton por la dormo, prepari manĝaĵon, prepari la spiritojn por nova ideo''. '''Preparo'''. Ago de tiu, kiu preparas. Komparu : ''Aranĝi, preta''. '''Preposto'''. Ĉefa pastro de preĝejo. '''Prepostejo'''. Loĝejo, domo de preposto. '''Prepozicio'''. Partikulo, esprimanta rilaton inter du vortoj : ''en, al, por''. '''Prepucio ({{VdE-ml|Anat}}.). Haŭta faldo, kovranta la kapeton de la vira membro. '''Prerogativo'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj : ''prerogativo de reĝo''. '''Presi'''. Per premo multfoje reprodukti sur folioj de papero metalajn literojn aŭ signojn kunmetitajn, ŝmiritajn per inko : ''presi artikolon, presi libron''. '''Preso, presado'''. Multfoja reprodukto de metalaj literoj aŭ signoj, kunmetitaj kaj ŝmiritaj per inko, sur paperaj folioj, per premo. '''Presa'''. De preso, kiu koncernas preson : ''presa sciigo''. '''Presisto'''. Homo, kies profesio estas presi. '''Presejo'''. Loko, kie oni presas. '''Preslitero'''. Metala litero, per kiu oni presas. '''Preseraro'''. Eraro, farita dum la presado (kompostado''). '''Presprovaĵo'''. Prova presaĵo, en kiu oni korektas la preserarojn. '''Presbiteriano'''. Protestanto (en Anglujo''), apartenanta al sekto, kiu malakceptas la povon de la episkopoj. '''Presbiterianismo'''. Religio de la presbiterianoj. '''Preskaŭ'''. - 1. Ne multe malpli, ol : ''La parolado daŭris preskaŭ unu horon''. - 2. Ne tute, sed ne multe mankas : ''Li preskaŭ svenis de doloro''. '''Preta'''. Preparita por tuja uzo, apliko, ago : ''La tagmanĝo jam estas preta''. Preta forvojaĝi. '''Pretigi'''. Fari ion preta : ''pretigi liton por gasto''. '''Preteco'''. Eco de tio, kio estas preta : ''la batala preteco de armeo''. '''Preteksto'''. Ŝajna motivo, kiun oni uzas, por kaŝi la veran : ''La elektito rifuzis akcepti la postenon je preteksto de manko de l’ tempo''. '''Preteksti'''. Prezenti, kiel pretekston : ''preteksi vojaĝon''.<noinclude><references/></noinclude> 00pyf93638z71jxn442ca6fcah4lf2b 118993 118931 2026-05-21T04:19:59Z CasteloBot 76 *sintakso 118993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Preciza'''. Ĝusta eĉ en malgrandaj detaloj : ''preciza difino, preciza horloĝo''. '''Precize'''. En preciza maniero. '''Precizeco'''. Eco de tio, kio estas preciza. '''Precizigi'''. Fari ion preciza : ''precizigi la sencon de vorto''. Komparu : ''Detala, ekzakta''. '''Prediki'''. Publike konigi la verojn de religio : ''La pastro predikos morgaŭ antaŭ la meso''. '''Prediko'''. Parolado de tiu, kiu predikas. '''Predikato'''. Parto de frazo, montranta, kion oni diras pri la subjekto : ''En la frazo: « La patro amas sian filon » la vorto « patro » estas subjekto, la vorto « amas » estas predikato''. '''Prefekto'''. Ĉefo de administracia distrikto. '''Preferi'''. Pli voli, pli ami; pli ŝati : ''preferi supon ol viandon; preferi blondulinojn; preferi poezion, ol prozon''. '''Prefero'''. Opinio de tiu, kiu preferas. '''Preferinda'''. Kiu meritas esti preferata : ''Skriba respondo estas preferinda''. '''Prefere'''. En maniero preferinda. '''Prefikso'''. Afikso, almetata antaŭ la vorto : ''dis-, re-''. '''Preĝi'''. Esprimi sian peton aŭ adoron al Dio. '''Preĝo'''. Vortoj de tiu, kiu preĝas. '''Preĝejo'''. Konstruaĵo por preĝoj kaj diservoj. '''Prelato'''. Altranga pastro. '''Preludo'''. Antaŭludo al muzika verko. '''Premi'''. Peni enigi erojn de korpo, partojn de tuto en pli malvastan spacon aŭ peni pliproksimigi ilin unu al alia : ''premi buteron en poton; premi la dentojn; premi ies '''Premo'''''. Ago de tio, kio premas : ''manpremo''. '''Alpremi'''. Premi al io : ''premi iun al muro''. '''Dispremi'''. Dispecigi per premo. '''Kunpremi'''. Premi de du kontraŭaj flankoj. '''Premilo'''. Ilo por premi. '''Premegi'''. Tre forte premi. '''Premio'''. - 1. Objekto, donacata al aĉetanto, abonanto ekster tio, je kio li havas rajton : ''La abonantoj ricevis kiel premion belan albumon''. - 2. Objekto, donacata al laŭreato. '''Premii'''. Doni premion : ''El la dudek konkursaj verkoj oni premiis tri''. '''Premiso'''. Frazo (en silogismo''), el kiu oni faras konkludon per rezonado. '''Preni'''. Aligi al si, ekkapti, por teni, uzi, porti : ''preni pecon per dufingroj, preni knabon je la mano, preni sieĝatan urbon, preni banon''. '''Ĉirkaŭpreni'''. Ĉirkaŭi per la brakoj. '''Depreni'''. Preni de io : ''depreni kovrilon''. '''Forpreni'''. Preni for de io. '''Kunpreni'''. Preni kun si : ''Kunprenu pluvombrelon''. '''Partopreni'''. Ĉeesti en ia kunveno, havi parton en ia afero diskuto. Komparu : ''Akcepti, ricevi''. '''Prepari'''. Fari ĉion necesan, por ke io povu esti uzita, por ke io povu havi lokon : ''prepari liton por la dormo, prepari manĝaĵon, prepari la spiritojn por nova ideo''. '''Preparo'''. Ago de tiu, kiu preparas. Komparu : ''Aranĝi, preta''. '''Preposto'''. Ĉefa pastro de preĝejo. '''Prepostejo'''. Loĝejo, domo de preposto. '''Prepozicio'''. Partikulo, esprimanta rilaton inter du vortoj : ''en, al, por''. '''Prepucio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Haŭta faldo, kovranta la kapeton de la vira membro. '''Prerogativo'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj : ''prerogativo de reĝo''. '''Presi'''. Per premo multfoje reprodukti sur folioj de papero metalajn literojn aŭ signojn kunmetitajn, ŝmiritajn per inko : ''presi artikolon, presi libron''. '''Preso, presado'''. Multfoja reprodukto de metalaj literoj aŭ signoj, kunmetitaj kaj ŝmiritaj per inko, sur paperaj folioj, per premo. '''Presa'''. De preso, kiu koncernas preson : ''presa sciigo''. '''Presisto'''. Homo, kies profesio estas presi. '''Presejo'''. Loko, kie oni presas. '''Preslitero'''. Metala litero, per kiu oni presas. '''Preseraro'''. Eraro, farita dum la presado (kompostado''). '''Presprovaĵo'''. Prova presaĵo, en kiu oni korektas la preserarojn. '''Presbiteriano'''. Protestanto (en Anglujo''), apartenanta al sekto, kiu malakceptas la povon de la episkopoj. '''Presbiterianismo'''. Religio de la presbiterianoj. '''Preskaŭ'''. - 1. Ne multe malpli, ol : ''La parolado daŭris preskaŭ unu horon''. - 2. Ne tute, sed ne multe mankas : ''Li preskaŭ svenis de doloro''. '''Preta'''. Preparita por tuja uzo, apliko, ago : ''La tagmanĝo jam estas preta''. Preta forvojaĝi. '''Pretigi'''. Fari ion preta : ''pretigi liton por gasto''. '''Preteco'''. Eco de tio, kio estas preta : ''la batala preteco de armeo''. '''Preteksto'''. Ŝajna motivo, kiun oni uzas, por kaŝi la veran : ''La elektito rifuzis akcepti la postenon je preteksto de manko de l’ tempo''. '''Preteksti'''. Prezenti, kiel pretekston : ''preteksi vojaĝon''.<noinclude><references/></noinclude> 60ubzm7ay8usuha63muybs91lfo1081 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/130 104 40821 118805 2026-05-21T03:00:40Z Castelobranco 7 +1 118805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Pretendi'''. Aserti, ke oni havas rajton je io kaj sur tio bazi sian postulon. '''Pretendo'''. Aserto, ke oni havas rajton je io kaj postulo, bazita sur ĝi. '''Preter'''. - 1. Prepozicio esprimanta lokon, flanke de kiu, apud kiu io iras, moviĝas kaj ĝin forlasas: pasi preter domo. - 2. Prefikso kun la sama signifo: preterkuri, preterlasi. '''Preterito'''. Formo de verbo, esprimanta la tempon pasintan; faris, estis faranta, estis farinta. '''Prezo'''. Monsumo, postulata aŭ proponata por vendata objekto: La kosto de la konstruo de l’ maŝino estis 100 fr., la fabrikanto postulas por ĝi la prezon de 200 fr., sed ĝia vera valoro ne superas 50 fr. '''Prezaro'''. Listo de komercaĵoj kun ilia prezo. Komparu: Kosto, valoro. '''Prezenti'''. - 1. Diri la nomon de nekonata persono al aliaj ĉeestantoj por ĝin konigi kun ili: Permesu, ke mi prezentu al vi mian amikon N. - 2. Esti bildo de io, havi aspekton de io: Kion prezentas la pentraĵo? La lando prezentas vastan ebenaĵon. '''Prezidi'''. Konduki la diskutojn en kunsido: prezidi en parlamento. '''Prezido'''. Ago de tiu, kiu prezidas. '''Prezidanto'''. - 1. Persono, kiu prezidas: prezidanto de kongreso. - 2. Ĉefo de societo, de respubliko. '''Vicprezidanto'''. Helpanto kaj anstataŭanto de prezidanto. '''Pri'''. Prepozicio esprimanta temon, objekton de parolado, de ago: rakonti, skribi pri io; zorgi pri io. '''Primadono'''. Ĉefa kantistino de opera trupo. '''Primitiva'''. Apartenanta al komenca epoko, komenca stadio: primitivaj moroj; primitiva instrumento. '''Primitive'''. En primitiva maniero. '''Princo'''. - 1. Regnestro de ŝtato ne plene sendependa aŭ malgranda: la princo de Monako. - 2. Filo de reĝo. - 3. Persono, posedanta la plej altan nobelan titolon. '''Princino'''. Edzino de princo. '''Princido'''. Filo de princo. '''Princidino'''. Filino de princo. '''Princlando'''. Lando, regata de princo. '''Kronprinco'''. Reĝa filo, heredonto de la trono. '''Principo'''. Fundamenta, baza regulo, opinio: la principoj de la universala lingvo; homo sen principoj. '''Principe'''. En la principo; kio koncernas la principon: Principe mi konsentas kun vi. '''Printempo'''. La unua el la kvar sezonoj de l’ jaro (21 marto - 21 junio). '''Printempa'''. De printempo: printempa tago, printempa vetero. '''Prioro'''. Ĉefo de monaĥejo. '''Prismo (Geom'''.). Poliedro, kies du bazoj estas egalaj multanguloj, kuŝantaj sur paralelaj ebenoj, kaj kies flankoj estas paraleogramoj. '''Prisma'''. Havanta formon de prismo. '''Privata'''. Apartenanta al unu persono, koncernanta unu personon, hejma, nepublika, neoficiala: privata loĝejo, privata vivo, privata oficisto. '''Private'''. En privata maniero. '''Privilegio'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj. '''Pro'''. Prepozicio por esprimi kaŭzon, motivon: pro ĵaluzo, pro grava kaŭzo. '''Probabla'''. Supozebla, verŝajna, versimila, kredebla. '''Probable'''. En probabla maniero. '''Probableco'''. Eco de tio, kio estas probabla. '''Problemo'''. - 1. Demando, solvota per sciencaj procedoj: fizika problemo, aritmetika problemo. - 2. Grava, malfacile solvebla demando: La problemoj de la vivo. '''Procedi'''. Uzi specialajn rimedojn por atingi celon. '''Procedo'''. Speciala agmaniero, adaptita al celo: ĥirurgia procedo. Komparu: Agi, fari, manipuli. '''Proceduro'''. Procedo en la juĝaj aferoj. '''Procento'''. - 1. Kvanto de monunuoj da profito, kiun donas 100 monunuoj dum unu jaro: La dividendo atingos en la nuna jaro 5 procentoĵn (5 %). - 2. Centono da ajna kvanto: La armeo perdis en la batalo 40 procentojn de la soldatoj. '''Proceso'''. Tutaĵo de juraj procedoj, por juĝe solvi aferon inter akuzanto kaj akuzato. '''Procesi'''. Konduki proceson: procesi iun pri kompenso de la perdoj. '''Procesema'''. Kiu amas procesi. '''Procesio'''. Solena marŝo de religia karaktero, akompanata per kantoj kaj preĝoj. '''Produkti'''. Liveri per sia laboro krudajn substancojn kaj fruktojn de la naturo aŭ fari el ili objektojn, utilajn por la homoj. Ameriko produktas multe da greno. La fabriko produktas bonan tolon. '''Produktaĵo'''. Produktita substanco aŭ objekto. '''Produktema'''. Kiu multe produktas. '''Reprodukti'''. - 1. Ree produkti. - 2. Fari kopion, fari bildon de io: reprodukti per la preso. La pentristo reproduktas la naturon.<noinclude><references/></noinclude> j8g3wn8x59r1g3i67rhw3kt281w3os5 118860 118805 2026-05-21T03:52:16Z CasteloBot 76 *sintakso 118860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Pretendi'''. Aserti, ke oni havas rajton je io kaj sur tio bazi sian postulon. '''Pretendo'''. Aserto, ke oni havas rajton je io kaj postulo, bazita sur ĝi. '''Preter'''. - 1. Prepozicio esprimanta lokon, flanke de kiu, apud kiu io iras, moviĝas kaj ĝin forlasas : ''pasi preter domo''. - 2. Prefikso kun la sama signifo : ''preterkuri, preterlasi''. '''Preterito'''. Formo de verbo, esprimanta la tempon pasintan; faris, estis faranta, estis farinta. '''Prezo'''. Monsumo, postulata aŭ proponata por vendata objekto : ''La kosto de la konstruo de l’ maŝino estis 100 fr''., la fabrikanto postulas por ĝi la prezon de 200 fr., sed ĝia vera valoro ne superas 50 fr. '''Prezaro'''. Listo de komercaĵoj kun ilia prezo. Komparu : ''Kosto, valoro''. '''Prezenti'''. - 1. Diri la nomon de nekonata persono al aliaj ĉeestantoj por ĝin konigi kun ili : ''Permesu, ke mi prezentu al vi mian amikon N''. - 2. Esti bildo de io, havi aspekton de io : ''Kion prezentas la pentraĵo? La lando prezentas vastan ebenaĵon''. '''Prezidi'''. Konduki la diskutojn en kunsido : ''prezidi en parlamento''. '''Prezido'''. Ago de tiu, kiu prezidas. '''Prezidanto'''. - 1. Persono, kiu prezidas : ''prezidanto de kongreso''. - 2. Ĉefo de societo, de respubliko. '''Vicprezidanto'''. Helpanto kaj anstataŭanto de prezidanto. '''Pri'''. Prepozicio esprimanta temon, objekton de parolado, de ago : ''rakonti, skribi pri io; zorgi pri io''. '''Primadono'''. Ĉefa kantistino de opera trupo. '''Primitiva'''. Apartenanta al komenca epoko, komenca stadio : ''primitivaj moroj; primitiva instrumento''. '''Primitive'''. En primitiva maniero. '''Princo'''. - 1. Regnestro de ŝtato ne plene sendependa aŭ malgranda : ''la princo de Monako''. - 2. Filo de reĝo. - 3. Persono, posedanta la plej altan nobelan titolon. '''Princino'''. Edzino de princo. '''Princido'''. Filo de princo. '''Princidino'''. Filino de princo. '''Princlando'''. Lando, regata de princo. '''Kronprinco'''. Reĝa filo, heredonto de la trono. '''Principo'''. Fundamenta, baza regulo, opinio : ''la principoj de la universala lingvo; homo sen principoj''. '''Principe'''. En la principo; kio koncernas la principon : ''Principe mi konsentas kun vi''. '''Printempo'''. La unua el la kvar sezonoj de l’ jaro (21 marto - 21 junio''). '''Printempa'''. De printempo : ''printempa tago, printempa vetero''. '''Prioro'''. Ĉefo de monaĥejo. '''Prismo ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Poliedro, kies du bazoj estas egalaj multanguloj, kuŝantaj sur paralelaj ebenoj, kaj kies flankoj estas paraleogramoj. '''Prisma'''. Havanta formon de prismo. '''Privata'''. Apartenanta al unu persono, koncernanta unu personon, hejma, nepublika, neoficiala : ''privata loĝejo, privata vivo, privata oficisto''. '''Private'''. En privata maniero. '''Privilegio'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj. '''Pro'''. Prepozicio por esprimi kaŭzon, motivon : ''pro ĵaluzo, pro grava kaŭzo''. '''Probabla'''. Supozebla, verŝajna, versimila, kredebla. '''Probable'''. En probabla maniero. '''Probableco'''. Eco de tio, kio estas probabla. '''Problemo'''. - 1. Demando, solvota per sciencaj procedoj : ''fizika problemo, aritmetika problemo''. - 2. Grava, malfacile solvebla demando : ''La problemoj de la vivo''. '''Procedi'''. Uzi specialajn rimedojn por atingi celon. '''Procedo'''. Speciala agmaniero, adaptita al celo : ''ĥirurgia procedo''. Komparu : ''Agi, fari, manipuli''. '''Proceduro'''. Procedo en la juĝaj aferoj. '''Procento'''. - 1. Kvanto de monunuoj da profito, kiun donas 100 monunuoj dum unu jaro : ''La dividendo atingos en la nuna jaro 5 procentoĵn (5 %)''. - 2. Centono da ajna kvanto : ''La armeo perdis en la batalo 40 procentojn de la soldatoj''. '''Proceso'''. Tutaĵo de juraj procedoj, por juĝe solvi aferon inter akuzanto kaj akuzato. '''Procesi'''. Konduki proceson : ''procesi iun pri kompenso de la perdoj''. '''Procesema'''. Kiu amas procesi. '''Procesio'''. Solena marŝo de religia karaktero, akompanata per kantoj kaj preĝoj. '''Produkti'''. Liveri per sia laboro krudajn substancojn kaj fruktojn de la naturo aŭ fari el ili objektojn, utilajn por la homoj. Ameriko produktas multe da greno. La fabriko produktas bonan tolon. '''Produktaĵo'''. Produktita substanco aŭ objekto. '''Produktema'''. Kiu multe produktas. '''Reprodukti'''. - 1. Ree produkti. - 2. Fari kopion, fari bildon de io : ''reprodukti per la preso''. La pentristo reproduktas la naturon.<noinclude><references/></noinclude> qqx7rk6z6pytg8wul68m7bqz5hmk84x 118932 118860 2026-05-21T04:02:10Z CasteloBot 76 *sintakso 118932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Pretendi'''. Aserti, ke oni havas rajton je io kaj sur tio bazi sian postulon. '''Pretendo'''. Aserto, ke oni havas rajton je io kaj postulo, bazita sur ĝi. '''Preter'''. - 1. Prepozicio esprimanta lokon, flanke de kiu, apud kiu io iras, moviĝas kaj ĝin forlasas : ''pasi preter domo''. - 2. Prefikso kun la sama signifo : ''preterkuri, preterlasi''. '''Preterito'''. Formo de verbo, esprimanta la tempon pasintan; faris, estis faranta, estis farinta. '''Prezo'''. Monsumo, postulata aŭ proponata por vendata objekto : ''La kosto de la konstruo de l’ maŝino estis 100 fr''., la fabrikanto postulas por ĝi la prezon de 200 fr., sed ĝia vera valoro ne superas 50 fr. '''Prezaro'''. Listo de komercaĵoj kun ilia prezo. Komparu : ''Kosto, valoro''. '''Prezenti'''. - 1. Diri la nomon de nekonata persono al aliaj ĉeestantoj por ĝin konigi kun ili : ''Permesu, ke mi prezentu al vi mian amikon N''. - 2. Esti bildo de io, havi aspekton de io : ''Kion prezentas la pentraĵo? La lando prezentas vastan ebenaĵon''. '''Prezidi'''. Konduki la diskutojn en kunsido : ''prezidi en parlamento''. '''Prezido'''. Ago de tiu, kiu prezidas. '''Prezidanto'''. - 1. Persono, kiu prezidas : ''prezidanto de kongreso''. - 2. Ĉefo de societo, de respubliko. '''Vicprezidanto'''. Helpanto kaj anstataŭanto de prezidanto. '''Pri'''. Prepozicio esprimanta temon, objekton de parolado, de ago : ''rakonti, skribi pri io; zorgi pri io''. '''Primadono'''. Ĉefa kantistino de opera trupo. '''Primitiva'''. Apartenanta al komenca epoko, komenca stadio : ''primitivaj moroj; primitiva instrumento''. '''Primitive'''. En primitiva maniero. '''Princo'''. - 1. Regnestro de ŝtato ne plene sendependa aŭ malgranda : ''la princo de Monako''. - 2. Filo de reĝo. - 3. Persono, posedanta la plej altan nobelan titolon. '''Princino'''. Edzino de princo. '''Princido'''. Filo de princo. '''Princidino'''. Filino de princo. '''Princlando'''. Lando, regata de princo. '''Kronprinco'''. Reĝa filo, heredonto de la trono. '''Principo'''. Fundamenta, baza regulo, opinio : ''la principoj de la universala lingvo; homo sen principoj''. '''Principe'''. En la principo; kio koncernas la principon : ''Principe mi konsentas kun vi''. '''Printempo'''. La unua el la kvar sezonoj de l’ jaro (21 marto - 21 junio''). '''Printempa'''. De printempo : ''printempa tago, printempa vetero''. '''Prioro'''. Ĉefo de monaĥejo. '''Prismo ({{VdE-ml|Geom}}.). Poliedro, kies du bazoj estas egalaj multanguloj, kuŝantaj sur paralelaj ebenoj, kaj kies flankoj estas paraleogramoj. '''Prisma'''. Havanta formon de prismo. '''Privata'''. Apartenanta al unu persono, koncernanta unu personon, hejma, nepublika, neoficiala : ''privata loĝejo, privata vivo, privata oficisto''. '''Private'''. En privata maniero. '''Privilegio'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj. '''Pro'''. Prepozicio por esprimi kaŭzon, motivon : ''pro ĵaluzo, pro grava kaŭzo''. '''Probabla'''. Supozebla, verŝajna, versimila, kredebla. '''Probable'''. En probabla maniero. '''Probableco'''. Eco de tio, kio estas probabla. '''Problemo'''. - 1. Demando, solvota per sciencaj procedoj : ''fizika problemo, aritmetika problemo''. - 2. Grava, malfacile solvebla demando : ''La problemoj de la vivo''. '''Procedi'''. Uzi specialajn rimedojn por atingi celon. '''Procedo'''. Speciala agmaniero, adaptita al celo : ''ĥirurgia procedo''. Komparu : ''Agi, fari, manipuli''. '''Proceduro'''. Procedo en la juĝaj aferoj. '''Procento'''. - 1. Kvanto de monunuoj da profito, kiun donas 100 monunuoj dum unu jaro : ''La dividendo atingos en la nuna jaro 5 procentoĵn (5 %)''. - 2. Centono da ajna kvanto : ''La armeo perdis en la batalo 40 procentojn de la soldatoj''. '''Proceso'''. Tutaĵo de juraj procedoj, por juĝe solvi aferon inter akuzanto kaj akuzato. '''Procesi'''. Konduki proceson : ''procesi iun pri kompenso de la perdoj''. '''Procesema'''. Kiu amas procesi. '''Procesio'''. Solena marŝo de religia karaktero, akompanata per kantoj kaj preĝoj. '''Produkti'''. Liveri per sia laboro krudajn substancojn kaj fruktojn de la naturo aŭ fari el ili objektojn, utilajn por la homoj. Ameriko produktas multe da greno. La fabriko produktas bonan tolon. '''Produktaĵo'''. Produktita substanco aŭ objekto. '''Produktema'''. Kiu multe produktas. '''Reprodukti'''. - 1. Ree produkti. - 2. Fari kopion, fari bildon de io : ''reprodukti per la preso''. La pentristo reproduktas la naturon.<noinclude><references/></noinclude> 9nlspxi83083imr6fwlvt5fw7ouwg6i 118994 118932 2026-05-21T04:20:00Z CasteloBot 76 *sintakso 118994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Pretendi'''. Aserti, ke oni havas rajton je io kaj sur tio bazi sian postulon. '''Pretendo'''. Aserto, ke oni havas rajton je io kaj postulo, bazita sur ĝi. '''Preter'''. - 1. Prepozicio esprimanta lokon, flanke de kiu, apud kiu io iras, moviĝas kaj ĝin forlasas : ''pasi preter domo''. - 2. Prefikso kun la sama signifo : ''preterkuri, preterlasi''. '''Preterito'''. Formo de verbo, esprimanta la tempon pasintan; faris, estis faranta, estis farinta. '''Prezo'''. Monsumo, postulata aŭ proponata por vendata objekto : ''La kosto de la konstruo de l’ maŝino estis 100 fr''., la fabrikanto postulas por ĝi la prezon de 200 fr., sed ĝia vera valoro ne superas 50 fr. '''Prezaro'''. Listo de komercaĵoj kun ilia prezo. Komparu : ''Kosto, valoro''. '''Prezenti'''. - 1. Diri la nomon de nekonata persono al aliaj ĉeestantoj por ĝin konigi kun ili : ''Permesu, ke mi prezentu al vi mian amikon N''. - 2. Esti bildo de io, havi aspekton de io : ''Kion prezentas la pentraĵo? La lando prezentas vastan ebenaĵon''. '''Prezidi'''. Konduki la diskutojn en kunsido : ''prezidi en parlamento''. '''Prezido'''. Ago de tiu, kiu prezidas. '''Prezidanto'''. - 1. Persono, kiu prezidas : ''prezidanto de kongreso''. - 2. Ĉefo de societo, de respubliko. '''Vicprezidanto'''. Helpanto kaj anstataŭanto de prezidanto. '''Pri'''. Prepozicio esprimanta temon, objekton de parolado, de ago : ''rakonti, skribi pri io; zorgi pri io''. '''Primadono'''. Ĉefa kantistino de opera trupo. '''Primitiva'''. Apartenanta al komenca epoko, komenca stadio : ''primitivaj moroj; primitiva instrumento''. '''Primitive'''. En primitiva maniero. '''Princo'''. - 1. Regnestro de ŝtato ne plene sendependa aŭ malgranda : ''la princo de Monako''. - 2. Filo de reĝo. - 3. Persono, posedanta la plej altan nobelan titolon. '''Princino'''. Edzino de princo. '''Princido'''. Filo de princo. '''Princidino'''. Filino de princo. '''Princlando'''. Lando, regata de princo. '''Kronprinco'''. Reĝa filo, heredonto de la trono. '''Principo'''. Fundamenta, baza regulo, opinio : ''la principoj de la universala lingvo; homo sen principoj''. '''Principe'''. En la principo; kio koncernas la principon : ''Principe mi konsentas kun vi''. '''Printempo'''. La unua el la kvar sezonoj de l’ jaro (21 marto - 21 junio''). '''Printempa'''. De printempo : ''printempa tago, printempa vetero''. '''Prioro'''. Ĉefo de monaĥejo. '''Prismo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Poliedro, kies du bazoj estas egalaj multanguloj, kuŝantaj sur paralelaj ebenoj, kaj kies flankoj estas paraleogramoj. '''Prisma'''. Havanta formon de prismo. '''Privata'''. Apartenanta al unu persono, koncernanta unu personon, hejma, nepublika, neoficiala : ''privata loĝejo, privata vivo, privata oficisto''. '''Private'''. En privata maniero. '''Privilegio'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj. '''Pro'''. Prepozicio por esprimi kaŭzon, motivon : ''pro ĵaluzo, pro grava kaŭzo''. '''Probabla'''. Supozebla, verŝajna, versimila, kredebla. '''Probable'''. En probabla maniero. '''Probableco'''. Eco de tio, kio estas probabla. '''Problemo'''. - 1. Demando, solvota per sciencaj procedoj : ''fizika problemo, aritmetika problemo''. - 2. Grava, malfacile solvebla demando : ''La problemoj de la vivo''. '''Procedi'''. Uzi specialajn rimedojn por atingi celon. '''Procedo'''. Speciala agmaniero, adaptita al celo : ''ĥirurgia procedo''. Komparu : ''Agi, fari, manipuli''. '''Proceduro'''. Procedo en la juĝaj aferoj. '''Procento'''. - 1. Kvanto de monunuoj da profito, kiun donas 100 monunuoj dum unu jaro : ''La dividendo atingos en la nuna jaro 5 procentoĵn (5 %)''. - 2. Centono da ajna kvanto : ''La armeo perdis en la batalo 40 procentojn de la soldatoj''. '''Proceso'''. Tutaĵo de juraj procedoj, por juĝe solvi aferon inter akuzanto kaj akuzato. '''Procesi'''. Konduki proceson : ''procesi iun pri kompenso de la perdoj''. '''Procesema'''. Kiu amas procesi. '''Procesio'''. Solena marŝo de religia karaktero, akompanata per kantoj kaj preĝoj. '''Produkti'''. Liveri per sia laboro krudajn substancojn kaj fruktojn de la naturo aŭ fari el ili objektojn, utilajn por la homoj. Ameriko produktas multe da greno. La fabriko produktas bonan tolon. '''Produktaĵo'''. Produktita substanco aŭ objekto. '''Produktema'''. Kiu multe produktas. '''Reprodukti'''. - 1. Ree produkti. - 2. Fari kopion, fari bildon de io : ''reprodukti per la preso''. La pentristo reproduktas la naturon.<noinclude><references/></noinclude> byhu0x5i7af75oo6jwe5yq458bfen1g Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/131 104 40822 118806 2026-05-21T03:00:57Z Castelobranco 7 +1 118806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Profani'''. Malŝati sanktajn objektojn kaj uzi ilin por ordinaraj celoj: profani sanktan vazon. '''Profana'''. Malŝatanta sanktajn aferojn, ne konanta la sekretojn de la kulto kaj pastraro. '''Profesio'''. Okupo, per kiu oni akiras la vivrimedojn: instruado, kuracarto. '''Profesia'''. De profesio, kiu koncernas profesion: profesia sekreto; profesia artisto (ne amatoro). '''Profesiisto'''. Homo, kiu havas profesion, kies okupo estas profesio. Komparu: Metio, ofico, specialo. '''Profesoro'''. Instruisto en supera lernejo: profesoro de universitato, de akademio. '''Profesora'''. De profesoro, kiu koncernas profesoron. '''Profesoreco'''. Titolo, posteno de profesoro. '''Profeto'''. Homo, antaŭdiranta la estontecon dank' al inspiro de Dio. '''Profeti'''. Antaŭdiri la estontecon. '''Profetaĵo'''. Antaŭdiro de profeto. '''Profeta'''. De profeto; antaŭdiranta la estontecon. '''Profilo'''. - 1. Trajtoj de vizaĝo, vidataj de flanko. - 2. Desegnaĵo de perpendikulara tranĉo de maŝino, de domo. '''Profilaktiko (Med'''.). Scienco pri la rimedoj, antaŭgardantaj kontraŭ la malsanoj. '''Profilaktika'''. Antaŭgardanta de malsano. '''Profito'''. - 1. Diferenco, per kiu la vendprezo superas la koston; diferenco, per kiu la enspezoj de komerca afero superas la elspezojn: La kompanio havis 100,000 fr. da profito. - 2. Sukcesa rezultato, utilo de ago, de laboro: La penado donis nenian profiton. '''Profiti'''. Havi profiton, eltiri profiton: profiti la lecionojn de la hisiorio. '''Profitema'''. Kiu amas profiton, kiu zorgas nur pri la profito. Komparu: Gajno, utilo. '''Profunda'''. - 1. Kies fundo estas malproksime de la supraĵo, de la supro, de la bordo, de la limo: profunda rivero, profunda akvo, profunda vundo, profunda valo, profunda saluto. - 2. Altidea, ne facile penetrebla: profunda penso. - 3. Forta, granda: profunda dormo, profunda doloro. '''Profundeco'''. Eco de tio, kio estas profunda. '''Profundaĵo'''. Profunda loko: profundaĵo de maro. '''Senfundaĵo'''. Tre profunda loko, abismo: monta senfundaĵo. '''Malprofunda'''. - 1. Kies fundo estas proksima de la supraĵo, de la bordoj; proksima de la supro, de la bordo, de la limo: malprofunda lago, malprofunda telero. - 2. Malaltidea, supraĵa: malprofunda cerbo. '''Malprofundaĵo'''. Malprofunda loko. '''Prognozo (Med'''.). Antaŭdiro de la kuracisto pri la daŭro kaj rezultato de malsano: favora, malfavora prognozo. '''Programo'''. - 1. Tabelo de la numeroj de spektaklo, de koncerto: La programo anoncas kvin kantojn kaj unu deklamon. - 2. Sistema kunmeto de demandoj, prezentotaj al ekzamenato, instruotaj en lernejo, solvotaj per esploro. - 3. Principoj kaj intencoj de politika partio, de ministraro. '''Progresi'''. Iom post iom akiri pli altan gradon, pli fortan evoluon: progresi en la studado, en la servado. La scienco, malsano, brulo progresas. '''Progreso'''. Iompostioma akiro de pli alta grado, de pli forta evoluo: progresoj de lernanto, progreso de la civilizacio. '''Progresema'''. Kiu amas progreson: progresema estraro. '''Progresulo'''. Homo, kiu amas progreson. '''Progresio (Mat'''.). Vico de kvantoj, en kiu ĉiu membro devenas de la antaŭa per la aldono de la sama kvanto aŭ per la multipliko per la sama kvanto: aritmetika progresio, geometria progresio. '''Projekcio (Geom'''.). Bildo de korpo, farita sur ebeno. '''Projekcii'''. Fari projekcion. '''Projekto'''. - 1. Unua redakto de propono, de leĝo: projekto de nova regularo. - 2. Desegnaĵo, plano de konstruota domo, maŝino, kun ĉiuj necesaj klarigoj pri la maniero, kosto k. t. p.: projekto de ponto. - 3. Intenco: Kiaj estas viaj projektoj por la somero? Projekti. Fari projekton. Komparu: Intenco, plano. '''Proklami'''. Oficiale konigi al popolo, al publiko: proklami siajn principojn en kunveno; proklami iun reĝo. '''Proklamo'''. Vortoj de tiu, kiu proklamas. '''Prokrasti'''. Ne fari tuj, transmeti la plenumon al alia tempo, al alia tago: prokrasti la elektojn ĝis la fino de la jaro; prokrasti la penton ĝis la morto. '''Prokrasto'''. Ne tuja plenumo, transmeto de la plenumo al alia tempo, al alia tago. '''Prokrastema'''. Kiu amas prokrasti. '''Prokrastebla'''. Kiu povas esti prokrastita. '''Prokrastinda'''. Kiu meritas esti prokrastita. '''Proksima'''. Apartigita per malgranda distanco tempa aŭ spaca: proksima urbo, proksima tago. '''Proksime'''. En proksima distanco. '''Proksimeco'''. Eco de tio, kio estas proksima. '''Proksimigi'''. Fari ion proksima. '''Proksimiĝi'''. Fariĝi proksima, veni proksime. '''De proksime'''. De proksima loko. '''Malproksima'''. Apartigita per granda distanco spaca aŭ tempa: malproksima lando, malproksima epoko. '''Proksimulo'''. Ĉiu homo rilate al ni mem: Amu vian proksimulon, kiel vin mem.<noinclude><references/></noinclude> gpn5qmimeonpf7phq7h6uz5paq5d14h 118861 118806 2026-05-21T03:52:17Z CasteloBot 76 *sintakso 118861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Profani'''. Malŝati sanktajn objektojn kaj uzi ilin por ordinaraj celoj : ''profani sanktan vazon''. '''Profana'''. Malŝatanta sanktajn aferojn, ne konanta la sekretojn de la kulto kaj pastraro. '''Profesio'''. Okupo, per kiu oni akiras la vivrimedojn : ''instruado, kuracarto''. '''Profesia'''. De profesio, kiu koncernas profesion : ''profesia sekreto; profesia artisto (ne amatoro'')''. '''Profesiisto'''. Homo, kiu havas profesion, kies okupo estas profesio. Komparu : ''Metio, ofico, specialo''. '''Profesoro'''. Instruisto en supera lernejo : ''profesoro de universitato, de akademio''. '''Profesora'''. De profesoro, kiu koncernas profesoron. '''Profesoreco'''. Titolo, posteno de profesoro. '''Profeto'''. Homo, antaŭdiranta la estontecon dank' al inspiro de Dio. '''Profeti'''. Antaŭdiri la estontecon. '''Profetaĵo'''. Antaŭdiro de profeto. '''Profeta'''. De profeto; antaŭdiranta la estontecon. '''Profilo'''. - 1. Trajtoj de vizaĝo, vidataj de flanko. - 2. Desegnaĵo de perpendikulara tranĉo de maŝino, de domo. '''Profilaktiko ({{VdE-ml|Med'''}}.). Scienco pri la rimedoj, antaŭgardantaj kontraŭ la malsanoj. '''Profilaktika'''. Antaŭgardanta de malsano. '''Profito'''. - 1. Diferenco, per kiu la vendprezo superas la koston; diferenco, per kiu la enspezoj de komerca afero superas la elspezojn : ''La kompanio havis 100,000 fr''. da profito. - 2. Sukcesa rezultato, utilo de ago, de laboro : ''La penado donis nenian profiton''. '''Profiti'''. Havi profiton, eltiri profiton : ''profiti la lecionojn de la hisiorio''. '''Profitema'''. Kiu amas profiton, kiu zorgas nur pri la profito. Komparu : ''Gajno, utilo''. '''Profunda'''. - 1. Kies fundo estas malproksime de la supraĵo, de la supro, de la bordo, de la limo : ''profunda rivero, profunda akvo, profunda vundo, profunda valo, profunda saluto''. - 2. Altidea, ne facile penetrebla : ''profunda penso''. - 3. Forta, granda : ''profunda dormo, profunda doloro''. '''Profundeco'''. Eco de tio, kio estas profunda. '''Profundaĵo'''. Profunda loko : ''profundaĵo de maro''. '''Senfundaĵo'''. Tre profunda loko, abismo : ''monta senfundaĵo''. '''Malprofunda'''. - 1. Kies fundo estas proksima de la supraĵo, de la bordoj; proksima de la supro, de la bordo, de la limo : ''malprofunda lago, malprofunda telero''. - 2. Malaltidea, supraĵa : ''malprofunda cerbo''. '''Malprofundaĵo'''. Malprofunda loko. '''Prognozo ({{VdE-ml|Med'''}}.). Antaŭdiro de la kuracisto pri la daŭro kaj rezultato de malsano : ''favora, malfavora prognozo''. '''Programo'''. - 1. Tabelo de la numeroj de spektaklo, de koncerto : ''La programo anoncas kvin kantojn kaj unu deklamon''. - 2. Sistema kunmeto de demandoj, prezentotaj al ekzamenato, instruotaj en lernejo, solvotaj per esploro. - 3. Principoj kaj intencoj de politika partio, de ministraro. '''Progresi'''. Iom post iom akiri pli altan gradon, pli fortan evoluon : ''progresi en la studado, en la servado''. La scienco, malsano, brulo progresas. '''Progreso'''. Iompostioma akiro de pli alta grado, de pli forta evoluo : ''progresoj de lernanto, progreso de la civilizacio''. '''Progresema'''. Kiu amas progreson : ''progresema estraro''. '''Progresulo'''. Homo, kiu amas progreson. '''Progresio ({{VdE-ml|Mat'''}}.). Vico de kvantoj, en kiu ĉiu membro devenas de la antaŭa per la aldono de la sama kvanto aŭ per la multipliko per la sama kvanto : ''aritmetika progresio, geometria progresio''. '''Projekcio ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Bildo de korpo, farita sur ebeno. '''Projekcii'''. Fari projekcion. '''Projekto'''. - 1. Unua redakto de propono, de leĝo : ''projekto de nova regularo''. - 2. Desegnaĵo, plano de konstruota domo, maŝino, kun ĉiuj necesaj klarigoj pri la maniero, kosto k. t. p. : ''projekto de ponto''. - 3. Intenco : ''Kiaj estas viaj projektoj por la somero? Projekti''. Fari projekton. Komparu : ''Intenco, plano''. '''Proklami'''. Oficiale konigi al popolo, al publiko : ''proklami siajn principojn en kunveno; proklami iun reĝo''. '''Proklamo'''. Vortoj de tiu, kiu proklamas. '''Prokrasti'''. Ne fari tuj, transmeti la plenumon al alia tempo, al alia tago : ''prokrasti la elektojn ĝis la fino de la jaro; prokrasti la penton ĝis la morto''. '''Prokrasto'''. Ne tuja plenumo, transmeto de la plenumo al alia tempo, al alia tago. '''Prokrastema'''. Kiu amas prokrasti. '''Prokrastebla'''. Kiu povas esti prokrastita. '''Prokrastinda'''. Kiu meritas esti prokrastita. '''Proksima'''. Apartigita per malgranda distanco tempa aŭ spaca : ''proksima urbo, proksima tago''. '''Proksime'''. En proksima distanco. '''Proksimeco'''. Eco de tio, kio estas proksima. '''Proksimigi'''. Fari ion proksima. '''Proksimiĝi'''. Fariĝi proksima, veni proksime. '''De proksime'''. De proksima loko. '''Malproksima'''. Apartigita per granda distanco spaca aŭ tempa : ''malproksima lando, malproksima epoko''. '''Proksimulo'''. Ĉiu homo rilate al ni mem : ''Amu vian proksimulon, kiel vin mem''.<noinclude><references/></noinclude> lib0iukqswyogh7kr8xuq77pjidw3k3 118933 118861 2026-05-21T04:02:11Z CasteloBot 76 *sintakso 118933 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Profani'''. Malŝati sanktajn objektojn kaj uzi ilin por ordinaraj celoj : ''profani sanktan vazon''. '''Profana'''. Malŝatanta sanktajn aferojn, ne konanta la sekretojn de la kulto kaj pastraro. '''Profesio'''. Okupo, per kiu oni akiras la vivrimedojn : ''instruado, kuracarto''. '''Profesia'''. De profesio, kiu koncernas profesion : ''profesia sekreto; profesia artisto (ne amatoro'')''. '''Profesiisto'''. Homo, kiu havas profesion, kies okupo estas profesio. Komparu : ''Metio, ofico, specialo''. '''Profesoro'''. Instruisto en supera lernejo : ''profesoro de universitato, de akademio''. '''Profesora'''. De profesoro, kiu koncernas profesoron. '''Profesoreco'''. Titolo, posteno de profesoro. '''Profeto'''. Homo, antaŭdiranta la estontecon dank' al inspiro de Dio. '''Profeti'''. Antaŭdiri la estontecon. '''Profetaĵo'''. Antaŭdiro de profeto. '''Profeta'''. De profeto; antaŭdiranta la estontecon. '''Profilo'''. - 1. Trajtoj de vizaĝo, vidataj de flanko. - 2. Desegnaĵo de perpendikulara tranĉo de maŝino, de domo. '''Profilaktiko ({{VdE-ml|Med}}.). Scienco pri la rimedoj, antaŭgardantaj kontraŭ la malsanoj. '''Profilaktika'''. Antaŭgardanta de malsano. '''Profito'''. - 1. Diferenco, per kiu la vendprezo superas la koston; diferenco, per kiu la enspezoj de komerca afero superas la elspezojn : ''La kompanio havis 100,000 fr''. da profito. - 2. Sukcesa rezultato, utilo de ago, de laboro : ''La penado donis nenian profiton''. '''Profiti'''. Havi profiton, eltiri profiton : ''profiti la lecionojn de la hisiorio''. '''Profitema'''. Kiu amas profiton, kiu zorgas nur pri la profito. Komparu : ''Gajno, utilo''. '''Profunda'''. - 1. Kies fundo estas malproksime de la supraĵo, de la supro, de la bordo, de la limo : ''profunda rivero, profunda akvo, profunda vundo, profunda valo, profunda saluto''. - 2. Altidea, ne facile penetrebla : ''profunda penso''. - 3. Forta, granda : ''profunda dormo, profunda doloro''. '''Profundeco'''. Eco de tio, kio estas profunda. '''Profundaĵo'''. Profunda loko : ''profundaĵo de maro''. '''Senfundaĵo'''. Tre profunda loko, abismo : ''monta senfundaĵo''. '''Malprofunda'''. - 1. Kies fundo estas proksima de la supraĵo, de la bordoj; proksima de la supro, de la bordo, de la limo : ''malprofunda lago, malprofunda telero''. - 2. Malaltidea, supraĵa : ''malprofunda cerbo''. '''Malprofundaĵo'''. Malprofunda loko. '''Prognozo ({{VdE-ml|Med}}.). Antaŭdiro de la kuracisto pri la daŭro kaj rezultato de malsano : ''favora, malfavora prognozo''. '''Programo'''. - 1. Tabelo de la numeroj de spektaklo, de koncerto : ''La programo anoncas kvin kantojn kaj unu deklamon''. - 2. Sistema kunmeto de demandoj, prezentotaj al ekzamenato, instruotaj en lernejo, solvotaj per esploro. - 3. Principoj kaj intencoj de politika partio, de ministraro. '''Progresi'''. Iom post iom akiri pli altan gradon, pli fortan evoluon : ''progresi en la studado, en la servado''. La scienco, malsano, brulo progresas. '''Progreso'''. Iompostioma akiro de pli alta grado, de pli forta evoluo : ''progresoj de lernanto, progreso de la civilizacio''. '''Progresema'''. Kiu amas progreson : ''progresema estraro''. '''Progresulo'''. Homo, kiu amas progreson. '''Progresio ({{VdE-ml|Mat}}.). Vico de kvantoj, en kiu ĉiu membro devenas de la antaŭa per la aldono de la sama kvanto aŭ per la multipliko per la sama kvanto : ''aritmetika progresio, geometria progresio''. '''Projekcio ({{VdE-ml|Geom}}.). Bildo de korpo, farita sur ebeno. '''Projekcii'''. Fari projekcion. '''Projekto'''. - 1. Unua redakto de propono, de leĝo : ''projekto de nova regularo''. - 2. Desegnaĵo, plano de konstruota domo, maŝino, kun ĉiuj necesaj klarigoj pri la maniero, kosto k. t. p. : ''projekto de ponto''. - 3. Intenco : ''Kiaj estas viaj projektoj por la somero? Projekti''. Fari projekton. Komparu : ''Intenco, plano''. '''Proklami'''. Oficiale konigi al popolo, al publiko : ''proklami siajn principojn en kunveno; proklami iun reĝo''. '''Proklamo'''. Vortoj de tiu, kiu proklamas. '''Prokrasti'''. Ne fari tuj, transmeti la plenumon al alia tempo, al alia tago : ''prokrasti la elektojn ĝis la fino de la jaro; prokrasti la penton ĝis la morto''. '''Prokrasto'''. Ne tuja plenumo, transmeto de la plenumo al alia tempo, al alia tago. '''Prokrastema'''. Kiu amas prokrasti. '''Prokrastebla'''. Kiu povas esti prokrastita. '''Prokrastinda'''. Kiu meritas esti prokrastita. '''Proksima'''. Apartigita per malgranda distanco tempa aŭ spaca : ''proksima urbo, proksima tago''. '''Proksime'''. En proksima distanco. '''Proksimeco'''. Eco de tio, kio estas proksima. '''Proksimigi'''. Fari ion proksima. '''Proksimiĝi'''. Fariĝi proksima, veni proksime. '''De proksime'''. De proksima loko. '''Malproksima'''. Apartigita per granda distanco spaca aŭ tempa : ''malproksima lando, malproksima epoko''. '''Proksimulo'''. Ĉiu homo rilate al ni mem : ''Amu vian proksimulon, kiel vin mem''.<noinclude><references/></noinclude> 1xc8v41krnkdu0jcahs4kpvc222v51n 118995 118933 2026-05-21T04:20:00Z CasteloBot 76 *sintakso 118995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Profani'''. Malŝati sanktajn objektojn kaj uzi ilin por ordinaraj celoj : ''profani sanktan vazon''. '''Profana'''. Malŝatanta sanktajn aferojn, ne konanta la sekretojn de la kulto kaj pastraro. '''Profesio'''. Okupo, per kiu oni akiras la vivrimedojn : ''instruado, kuracarto''. '''Profesia'''. De profesio, kiu koncernas profesion : ''profesia sekreto; profesia artisto (ne amatoro'')''. '''Profesiisto'''. Homo, kiu havas profesion, kies okupo estas profesio. Komparu : ''Metio, ofico, specialo''. '''Profesoro'''. Instruisto en supera lernejo : ''profesoro de universitato, de akademio''. '''Profesora'''. De profesoro, kiu koncernas profesoron. '''Profesoreco'''. Titolo, posteno de profesoro. '''Profeto'''. Homo, antaŭdiranta la estontecon dank' al inspiro de Dio. '''Profeti'''. Antaŭdiri la estontecon. '''Profetaĵo'''. Antaŭdiro de profeto. '''Profeta'''. De profeto; antaŭdiranta la estontecon. '''Profilo'''. - 1. Trajtoj de vizaĝo, vidataj de flanko. - 2. Desegnaĵo de perpendikulara tranĉo de maŝino, de domo. '''Profilaktiko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Scienco pri la rimedoj, antaŭgardantaj kontraŭ la malsanoj. '''Profilaktika'''. Antaŭgardanta de malsano. '''Profito'''. - 1. Diferenco, per kiu la vendprezo superas la koston; diferenco, per kiu la enspezoj de komerca afero superas la elspezojn : ''La kompanio havis 100,000 fr''. da profito. - 2. Sukcesa rezultato, utilo de ago, de laboro : ''La penado donis nenian profiton''. '''Profiti'''. Havi profiton, eltiri profiton : ''profiti la lecionojn de la hisiorio''. '''Profitema'''. Kiu amas profiton, kiu zorgas nur pri la profito. Komparu : ''Gajno, utilo''. '''Profunda'''. - 1. Kies fundo estas malproksime de la supraĵo, de la supro, de la bordo, de la limo : ''profunda rivero, profunda akvo, profunda vundo, profunda valo, profunda saluto''. - 2. Altidea, ne facile penetrebla : ''profunda penso''. - 3. Forta, granda : ''profunda dormo, profunda doloro''. '''Profundeco'''. Eco de tio, kio estas profunda. '''Profundaĵo'''. Profunda loko : ''profundaĵo de maro''. '''Senfundaĵo'''. Tre profunda loko, abismo : ''monta senfundaĵo''. '''Malprofunda'''. - 1. Kies fundo estas proksima de la supraĵo, de la bordoj; proksima de la supro, de la bordo, de la limo : ''malprofunda lago, malprofunda telero''. - 2. Malaltidea, supraĵa : ''malprofunda cerbo''. '''Malprofundaĵo'''. Malprofunda loko. '''Prognozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Antaŭdiro de la kuracisto pri la daŭro kaj rezultato de malsano : ''favora, malfavora prognozo''. '''Programo'''. - 1. Tabelo de la numeroj de spektaklo, de koncerto : ''La programo anoncas kvin kantojn kaj unu deklamon''. - 2. Sistema kunmeto de demandoj, prezentotaj al ekzamenato, instruotaj en lernejo, solvotaj per esploro. - 3. Principoj kaj intencoj de politika partio, de ministraro. '''Progresi'''. Iom post iom akiri pli altan gradon, pli fortan evoluon : ''progresi en la studado, en la servado''. La scienco, malsano, brulo progresas. '''Progreso'''. Iompostioma akiro de pli alta grado, de pli forta evoluo : ''progresoj de lernanto, progreso de la civilizacio''. '''Progresema'''. Kiu amas progreson : ''progresema estraro''. '''Progresulo'''. Homo, kiu amas progreson. '''Progresio''' ({{VdE-ml|Mat}}.). Vico de kvantoj, en kiu ĉiu membro devenas de la antaŭa per la aldono de la sama kvanto aŭ per la multipliko per la sama kvanto : ''aritmetika progresio, geometria progresio''. '''Projekcio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Bildo de korpo, farita sur ebeno. '''Projekcii'''. Fari projekcion. '''Projekto'''. - 1. Unua redakto de propono, de leĝo : ''projekto de nova regularo''. - 2. Desegnaĵo, plano de konstruota domo, maŝino, kun ĉiuj necesaj klarigoj pri la maniero, kosto k. t. p. : ''projekto de ponto''. - 3. Intenco : ''Kiaj estas viaj projektoj por la somero? Projekti''. Fari projekton. Komparu : ''Intenco, plano''. '''Proklami'''. Oficiale konigi al popolo, al publiko : ''proklami siajn principojn en kunveno; proklami iun reĝo''. '''Proklamo'''. Vortoj de tiu, kiu proklamas. '''Prokrasti'''. Ne fari tuj, transmeti la plenumon al alia tempo, al alia tago : ''prokrasti la elektojn ĝis la fino de la jaro; prokrasti la penton ĝis la morto''. '''Prokrasto'''. Ne tuja plenumo, transmeto de la plenumo al alia tempo, al alia tago. '''Prokrastema'''. Kiu amas prokrasti. '''Prokrastebla'''. Kiu povas esti prokrastita. '''Prokrastinda'''. Kiu meritas esti prokrastita. '''Proksima'''. Apartigita per malgranda distanco tempa aŭ spaca : ''proksima urbo, proksima tago''. '''Proksime'''. En proksima distanco. '''Proksimeco'''. Eco de tio, kio estas proksima. '''Proksimigi'''. Fari ion proksima. '''Proksimiĝi'''. Fariĝi proksima, veni proksime. '''De proksime'''. De proksima loko. '''Malproksima'''. Apartigita per granda distanco spaca aŭ tempa : ''malproksima lando, malproksima epoko''. '''Proksimulo'''. Ĉiu homo rilate al ni mem : ''Amu vian proksimulon, kiel vin mem''.<noinclude><references/></noinclude> df8dsnnpqw12jfqshrnijxvqbu37cc0 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/132 104 40823 118807 2026-05-21T03:01:16Z Castelobranco 7 +1 118807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Proksimume'''. Sen preciza kalkulo, se oni ne kalkulas precize: La biblioteko havas proksimume 100 volumojn. '''Prokuro'''. Rajtigo donita de la posedanto de firmo subskribadi en lia nomo: Nia suspektema ĉefo donas al neniu prokuron. '''Prokuristo'''. Persono, kiu havas la prokuron: prokuristo de banko. '''Prokuroro'''. Supera juĝa oficisto, akuzanta en la nomo de la ŝtato. '''Proletario'''. {nun: proleto} Homo, posedanta neniun propraĵon, vivanta nur per sia laboro. '''Proletariaro'''. Klaso de la proletarioj. '''Prologo'''. Unua parto de literatura verko, koniganta al la leganto la antaŭajn faktojn. '''Promeni'''. Piediri, rajdi, veturi por plezuro. '''Promeno'''. Ago de tiu, kiu promenas. '''Promenanto'''. Persono, kiu promenas. '''Promenejo'''. Loko, kie oni promenas. '''Promesi'''. - 1. Diri al iu, ke oni faros, kion li deziras: promesi veni; promesi donacon al infano. - 2. Doni motivon por espero: La vetero promesas longe daŭri; multe promesanta juna poeto. '''Promeso'''. Vortoj de tiu, kiu promesas. Komparu: Konsenti. '''Promontoro'''. Alta roko, superstaranta la bordon de maro: Gibraltaro estas konstruita sur promontoro. '''Pronomo'''. Vorto, anstataŭanta la nomon de persono aŭ objekto: mi, ĝi, tiu. '''Propagando'''. Peno disvastigi, popularigi ideon, doktrinon: propagando de abstinenco. '''Propagandi'''. Fari propagandon: propagandi Esperanton. '''Propagandisto'''. Homo, kiu sin okupas per propagando. Komparu: Agiti. '''Propedeŭtiko'''. Elementara scienco kaj la metodo instrui ĝin. '''Proponi'''. Prezenti ideon, projekton plenumotan, objekton akceptotan :proponi al iu rekompencon por la servo; proponi reformojn. '''Propono'''. Vortoj, objekto de tiu, kiu proponas. '''Proporcia (Mat'''.). Pligrandiĝanta aŭ plimalgrandiĝanta tiom, kiom pligrandiĝas aŭ plimalgrandiĝas alia kvanto: La pezo kaj la volumeno estas proporciaj. '''Proporcio'''. - 1. Rilato de la partoj inter si kaj al la tuto: la proporcioj de konstruaĵo. – 2. (Mat.). Du egalaj rilatoj, kunigitaj per la signo de la egaleco: 15 : 5 = 3: 1. '''Proporcie'''. En proporcia maniero. '''Propra'''. Ekskluzive apartenanta al iu, ies mem: propra loĝejo. Mi ripetas al vi liajn proprajn vortojn! '''Propreco'''. Eco, apartenanta ekskluzive al io, karakterizanta ion: La proprecoj de la solidaj korpoj. '''Propraĵo'''. Tio, kio apartenas ekskluzive al iu: La saĝulo portas kun si sian tutan propraĵon. '''Proprigi al si'''. Fari ion sia propraĵo. '''Proskripcio'''. Senrajta ekzilo en la tempo de milito aŭ de ribelo. '''Prospekto'''. Presaĵo, anoncanta la programon kaj planon de nova gazeto, verko, entrepreno. Komparu: Anonco, avizo, reklamo. '''Prospero'''. Sukcesa stato, sukcesa evoluo. '''Prosperi'''. Esti en sukcesa stato, sukcese evolui: Nia societo bone prosperas. '''Prospera'''. Kiu prosperas. '''Malprospero'''. Malsukcesa stato, malsukcesa evoluo: Plena malprospero devigiŝ la kompaniulojn likvidi la fabrikon. '''Malprosperi'''. Esti en malsukcesa stato, malsukcese evolui. '''Malprospera'''. Kiu malprosperas. '''Prostitui'''. Instigi, devigi virinon al malĉasta vivo por mono: La fripono prostituis sian propran filinon. Sin prostitui. Malĉaste vivi por mono. '''Protagonisto'''. Unua, ĉefa batalanto por nova ideo. '''Protekti'''. Helpi kandidaton, aspiranton, ŝirmi per sia rekomendo kaj influo: protekti iun al ofico. '''Protekto'''. Ago de tiu, kiu protektas. '''Protektanto'''. Homo, kiu protektas. '''Protektato'''. Homo, kiu estas protektata. '''Protektorato'''. Rilato inter du ŝtatoj, el kiuj la pli potenca protektas en la eksteraj aferoj la malfortan, kiu estas parte dependa de ĝi: Tuniso estis sub la protektorato de Francujo. '''Protesti'''. Energie deklari sian malkonsenton, malaprobon: protesti kontraŭ arbitra agado de estraro. '''Protesto'''. Vortoj de tiu, kiu protestas. Protestanto. - 1. Homo, kiu protestas. - 2. Adepto de la protestantismo. '''Protestantismo'''. Religio, aperinta en la XVIa jarcento, kiel protesto kontraŭ la katolika eklezio. '''Protokolo'''. Mallonga raporto pri fakto, redaktita tuj, post kiam ĝi okazis; resumo de diskutoj kaj decidoj de kunsido, redaktita en la kunsidejo: polica protokolo pri ŝtelo; '''Protoplasmo'''. Subtanco, el kiu konsistas ĉiu vivanta ĉelo.<noinclude><references/></noinclude> 2y43lvpavb32e0hgsbihoqy62rgys74 118862 118807 2026-05-21T03:52:17Z CasteloBot 76 *sintakso 118862 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Proksimume'''. Sen preciza kalkulo, se oni ne kalkulas precize : ''La biblioteko havas proksimume 100 volumojn''. '''Prokuro'''. Rajtigo donita de la posedanto de firmo subskribadi en lia nomo : ''Nia suspektema ĉefo donas al neniu prokuron''. '''Prokuristo'''. Persono, kiu havas la prokuron : ''prokuristo de banko''. '''Prokuroro'''. Supera juĝa oficisto, akuzanta en la nomo de la ŝtato. '''Proletario'''. {nun : ''proleto} Homo, posedanta neniun propraĵon, vivanta nur per sia laboro''. '''Proletariaro'''. Klaso de la proletarioj. '''Prologo'''. Unua parto de literatura verko, koniganta al la leganto la antaŭajn faktojn. '''Promeni'''. Piediri, rajdi, veturi por plezuro. '''Promeno'''. Ago de tiu, kiu promenas. '''Promenanto'''. Persono, kiu promenas. '''Promenejo'''. Loko, kie oni promenas. '''Promesi'''. - 1. Diri al iu, ke oni faros, kion li deziras : ''promesi veni; promesi donacon al infano''. - 2. Doni motivon por espero : ''La vetero promesas longe daŭri; multe promesanta juna poeto''. '''Promeso'''. Vortoj de tiu, kiu promesas. Komparu : ''Konsenti''. '''Promontoro'''. Alta roko, superstaranta la bordon de maro : ''Gibraltaro estas konstruita sur promontoro''. '''Pronomo'''. Vorto, anstataŭanta la nomon de persono aŭ objekto : ''mi, ĝi, tiu''. '''Propagando'''. Peno disvastigi, popularigi ideon, doktrinon : ''propagando de abstinenco''. '''Propagandi'''. Fari propagandon : ''propagandi Esperanton''. '''Propagandisto'''. Homo, kiu sin okupas per propagando. Komparu : ''Agiti''. '''Propedeŭtiko'''. Elementara scienco kaj la metodo instrui ĝin. '''Proponi'''. Prezenti ideon, projekton plenumotan, objekton akceptotan :proponi al iu rekompencon por la servo; proponi reformojn. '''Propono'''. Vortoj, objekto de tiu, kiu proponas. '''Proporcia ({{VdE-ml|Mat'''}}.). Pligrandiĝanta aŭ plimalgrandiĝanta tiom, kiom pligrandiĝas aŭ plimalgrandiĝas alia kvanto : ''La pezo kaj la volumeno estas proporciaj''. '''Proporcio'''. - 1. Rilato de la partoj inter si kaj al la tuto : ''la proporcioj de konstruaĵo''. – 2. ({{VdE-ml|Mat}}.). Du egalaj rilatoj, kunigitaj per la signo de la egaleco : ''15 : 5 = 3: 1''. '''Proporcie'''. En proporcia maniero. '''Propra'''. Ekskluzive apartenanta al iu, ies mem : ''propra loĝejo''. Mi ripetas al vi liajn proprajn vortojn! '''Propreco'''. Eco, apartenanta ekskluzive al io, karakterizanta ion : ''La proprecoj de la solidaj korpoj''. '''Propraĵo'''. Tio, kio apartenas ekskluzive al iu : ''La saĝulo portas kun si sian tutan propraĵon''. '''Proprigi al si'''. Fari ion sia propraĵo. '''Proskripcio'''. Senrajta ekzilo en la tempo de milito aŭ de ribelo. '''Prospekto'''. Presaĵo, anoncanta la programon kaj planon de nova gazeto, verko, entrepreno. Komparu : ''Anonco, avizo, reklamo''. '''Prospero'''. Sukcesa stato, sukcesa evoluo. '''Prosperi'''. Esti en sukcesa stato, sukcese evolui : ''Nia societo bone prosperas''. '''Prospera'''. Kiu prosperas. '''Malprospero'''. Malsukcesa stato, malsukcesa evoluo : ''Plena malprospero devigiŝ la kompaniulojn likvidi la fabrikon''. '''Malprosperi'''. Esti en malsukcesa stato, malsukcese evolui. '''Malprospera'''. Kiu malprosperas. '''Prostitui'''. Instigi, devigi virinon al malĉasta vivo por mono : ''La fripono prostituis sian propran filinon''. Sin prostitui. Malĉaste vivi por mono. '''Protagonisto'''. Unua, ĉefa batalanto por nova ideo. '''Protekti'''. Helpi kandidaton, aspiranton, ŝirmi per sia rekomendo kaj influo : ''protekti iun al ofico''. '''Protekto'''. Ago de tiu, kiu protektas. '''Protektanto'''. Homo, kiu protektas. '''Protektato'''. Homo, kiu estas protektata. '''Protektorato'''. Rilato inter du ŝtatoj, el kiuj la pli potenca protektas en la eksteraj aferoj la malfortan, kiu estas parte dependa de ĝi : ''Tuniso estis sub la protektorato de Francujo''. '''Protesti'''. Energie deklari sian malkonsenton, malaprobon : ''protesti kontraŭ arbitra agado de estraro''. '''Protesto'''. Vortoj de tiu, kiu protestas. Protestanto. - 1. Homo, kiu protestas. - 2. Adepto de la protestantismo. '''Protestantismo'''. Religio, aperinta en la XVIa jarcento, kiel protesto kontraŭ la katolika eklezio. '''Protokolo'''. Mallonga raporto pri fakto, redaktita tuj, post kiam ĝi okazis; resumo de diskutoj kaj decidoj de kunsido, redaktita en la kunsidejo : ''polica protokolo pri ŝtelo; '''Protoplasmo'''''. Subtanco, el kiu konsistas ĉiu vivanta ĉelo.<noinclude><references/></noinclude> pngrbxbx376iil6mt4ivzoete6x8n6q 118934 118862 2026-05-21T04:02:11Z CasteloBot 76 *sintakso 118934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Proksimume'''. Sen preciza kalkulo, se oni ne kalkulas precize : ''La biblioteko havas proksimume 100 volumojn''. '''Prokuro'''. Rajtigo donita de la posedanto de firmo subskribadi en lia nomo : ''Nia suspektema ĉefo donas al neniu prokuron''. '''Prokuristo'''. Persono, kiu havas la prokuron : ''prokuristo de banko''. '''Prokuroro'''. Supera juĝa oficisto, akuzanta en la nomo de la ŝtato. '''Proletario'''. {nun : ''proleto} Homo, posedanta neniun propraĵon, vivanta nur per sia laboro''. '''Proletariaro'''. Klaso de la proletarioj. '''Prologo'''. Unua parto de literatura verko, koniganta al la leganto la antaŭajn faktojn. '''Promeni'''. Piediri, rajdi, veturi por plezuro. '''Promeno'''. Ago de tiu, kiu promenas. '''Promenanto'''. Persono, kiu promenas. '''Promenejo'''. Loko, kie oni promenas. '''Promesi'''. - 1. Diri al iu, ke oni faros, kion li deziras : ''promesi veni; promesi donacon al infano''. - 2. Doni motivon por espero : ''La vetero promesas longe daŭri; multe promesanta juna poeto''. '''Promeso'''. Vortoj de tiu, kiu promesas. Komparu : ''Konsenti''. '''Promontoro'''. Alta roko, superstaranta la bordon de maro : ''Gibraltaro estas konstruita sur promontoro''. '''Pronomo'''. Vorto, anstataŭanta la nomon de persono aŭ objekto : ''mi, ĝi, tiu''. '''Propagando'''. Peno disvastigi, popularigi ideon, doktrinon : ''propagando de abstinenco''. '''Propagandi'''. Fari propagandon : ''propagandi Esperanton''. '''Propagandisto'''. Homo, kiu sin okupas per propagando. Komparu : ''Agiti''. '''Propedeŭtiko'''. Elementara scienco kaj la metodo instrui ĝin. '''Proponi'''. Prezenti ideon, projekton plenumotan, objekton akceptotan :proponi al iu rekompencon por la servo; proponi reformojn. '''Propono'''. Vortoj, objekto de tiu, kiu proponas. '''Proporcia ({{VdE-ml|Mat}}.). Pligrandiĝanta aŭ plimalgrandiĝanta tiom, kiom pligrandiĝas aŭ plimalgrandiĝas alia kvanto : ''La pezo kaj la volumeno estas proporciaj''. '''Proporcio'''. - 1. Rilato de la partoj inter si kaj al la tuto : ''la proporcioj de konstruaĵo''. – 2. ({{VdE-ml|Mat}}.). Du egalaj rilatoj, kunigitaj per la signo de la egaleco : ''15 : 5 = 3: 1''. '''Proporcie'''. En proporcia maniero. '''Propra'''. Ekskluzive apartenanta al iu, ies mem : ''propra loĝejo''. Mi ripetas al vi liajn proprajn vortojn! '''Propreco'''. Eco, apartenanta ekskluzive al io, karakterizanta ion : ''La proprecoj de la solidaj korpoj''. '''Propraĵo'''. Tio, kio apartenas ekskluzive al iu : ''La saĝulo portas kun si sian tutan propraĵon''. '''Proprigi al si'''. Fari ion sia propraĵo. '''Proskripcio'''. Senrajta ekzilo en la tempo de milito aŭ de ribelo. '''Prospekto'''. Presaĵo, anoncanta la programon kaj planon de nova gazeto, verko, entrepreno. Komparu : ''Anonco, avizo, reklamo''. '''Prospero'''. Sukcesa stato, sukcesa evoluo. '''Prosperi'''. Esti en sukcesa stato, sukcese evolui : ''Nia societo bone prosperas''. '''Prospera'''. Kiu prosperas. '''Malprospero'''. Malsukcesa stato, malsukcesa evoluo : ''Plena malprospero devigiŝ la kompaniulojn likvidi la fabrikon''. '''Malprosperi'''. Esti en malsukcesa stato, malsukcese evolui. '''Malprospera'''. Kiu malprosperas. '''Prostitui'''. Instigi, devigi virinon al malĉasta vivo por mono : ''La fripono prostituis sian propran filinon''. Sin prostitui. Malĉaste vivi por mono. '''Protagonisto'''. Unua, ĉefa batalanto por nova ideo. '''Protekti'''. Helpi kandidaton, aspiranton, ŝirmi per sia rekomendo kaj influo : ''protekti iun al ofico''. '''Protekto'''. Ago de tiu, kiu protektas. '''Protektanto'''. Homo, kiu protektas. '''Protektato'''. Homo, kiu estas protektata. '''Protektorato'''. Rilato inter du ŝtatoj, el kiuj la pli potenca protektas en la eksteraj aferoj la malfortan, kiu estas parte dependa de ĝi : ''Tuniso estis sub la protektorato de Francujo''. '''Protesti'''. Energie deklari sian malkonsenton, malaprobon : ''protesti kontraŭ arbitra agado de estraro''. '''Protesto'''. Vortoj de tiu, kiu protestas. Protestanto. - 1. Homo, kiu protestas. - 2. Adepto de la protestantismo. '''Protestantismo'''. Religio, aperinta en la XVIa jarcento, kiel protesto kontraŭ la katolika eklezio. '''Protokolo'''. Mallonga raporto pri fakto, redaktita tuj, post kiam ĝi okazis; resumo de diskutoj kaj decidoj de kunsido, redaktita en la kunsidejo : ''polica protokolo pri ŝtelo; '''Protoplasmo'''''. Subtanco, el kiu konsistas ĉiu vivanta ĉelo.<noinclude><references/></noinclude> au18cc1rrkpvi7cyuitdg8vlxdx5szf 118996 118934 2026-05-21T04:20:01Z CasteloBot 76 *sintakso 118996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Proksimume'''. Sen preciza kalkulo, se oni ne kalkulas precize : ''La biblioteko havas proksimume 100 volumojn''. '''Prokuro'''. Rajtigo donita de la posedanto de firmo subskribadi en lia nomo : ''Nia suspektema ĉefo donas al neniu prokuron''. '''Prokuristo'''. Persono, kiu havas la prokuron : ''prokuristo de banko''. '''Prokuroro'''. Supera juĝa oficisto, akuzanta en la nomo de la ŝtato. '''Proletario'''. {nun : ''proleto} Homo, posedanta neniun propraĵon, vivanta nur per sia laboro''. '''Proletariaro'''. Klaso de la proletarioj. '''Prologo'''. Unua parto de literatura verko, koniganta al la leganto la antaŭajn faktojn. '''Promeni'''. Piediri, rajdi, veturi por plezuro. '''Promeno'''. Ago de tiu, kiu promenas. '''Promenanto'''. Persono, kiu promenas. '''Promenejo'''. Loko, kie oni promenas. '''Promesi'''. - 1. Diri al iu, ke oni faros, kion li deziras : ''promesi veni; promesi donacon al infano''. - 2. Doni motivon por espero : ''La vetero promesas longe daŭri; multe promesanta juna poeto''. '''Promeso'''. Vortoj de tiu, kiu promesas. Komparu : ''Konsenti''. '''Promontoro'''. Alta roko, superstaranta la bordon de maro : ''Gibraltaro estas konstruita sur promontoro''. '''Pronomo'''. Vorto, anstataŭanta la nomon de persono aŭ objekto : ''mi, ĝi, tiu''. '''Propagando'''. Peno disvastigi, popularigi ideon, doktrinon : ''propagando de abstinenco''. '''Propagandi'''. Fari propagandon : ''propagandi Esperanton''. '''Propagandisto'''. Homo, kiu sin okupas per propagando. Komparu : ''Agiti''. '''Propedeŭtiko'''. Elementara scienco kaj la metodo instrui ĝin. '''Proponi'''. Prezenti ideon, projekton plenumotan, objekton akceptotan :proponi al iu rekompencon por la servo; proponi reformojn. '''Propono'''. Vortoj, objekto de tiu, kiu proponas. '''Proporcia''' ({{VdE-ml|Mat}}.). Pligrandiĝanta aŭ plimalgrandiĝanta tiom, kiom pligrandiĝas aŭ plimalgrandiĝas alia kvanto : ''La pezo kaj la volumeno estas proporciaj''. '''Proporcio'''. - 1. Rilato de la partoj inter si kaj al la tuto : ''la proporcioj de konstruaĵo''. – 2. ({{VdE-ml|Mat}}.). Du egalaj rilatoj, kunigitaj per la signo de la egaleco : ''15 : 5 = 3: 1''. '''Proporcie'''. En proporcia maniero. '''Propra'''. Ekskluzive apartenanta al iu, ies mem : ''propra loĝejo''. Mi ripetas al vi liajn proprajn vortojn! '''Propreco'''. Eco, apartenanta ekskluzive al io, karakterizanta ion : ''La proprecoj de la solidaj korpoj''. '''Propraĵo'''. Tio, kio apartenas ekskluzive al iu : ''La saĝulo portas kun si sian tutan propraĵon''. '''Proprigi al si'''. Fari ion sia propraĵo. '''Proskripcio'''. Senrajta ekzilo en la tempo de milito aŭ de ribelo. '''Prospekto'''. Presaĵo, anoncanta la programon kaj planon de nova gazeto, verko, entrepreno. Komparu : ''Anonco, avizo, reklamo''. '''Prospero'''. Sukcesa stato, sukcesa evoluo. '''Prosperi'''. Esti en sukcesa stato, sukcese evolui : ''Nia societo bone prosperas''. '''Prospera'''. Kiu prosperas. '''Malprospero'''. Malsukcesa stato, malsukcesa evoluo : ''Plena malprospero devigiŝ la kompaniulojn likvidi la fabrikon''. '''Malprosperi'''. Esti en malsukcesa stato, malsukcese evolui. '''Malprospera'''. Kiu malprosperas. '''Prostitui'''. Instigi, devigi virinon al malĉasta vivo por mono : ''La fripono prostituis sian propran filinon''. Sin prostitui. Malĉaste vivi por mono. '''Protagonisto'''. Unua, ĉefa batalanto por nova ideo. '''Protekti'''. Helpi kandidaton, aspiranton, ŝirmi per sia rekomendo kaj influo : ''protekti iun al ofico''. '''Protekto'''. Ago de tiu, kiu protektas. '''Protektanto'''. Homo, kiu protektas. '''Protektato'''. Homo, kiu estas protektata. '''Protektorato'''. Rilato inter du ŝtatoj, el kiuj la pli potenca protektas en la eksteraj aferoj la malfortan, kiu estas parte dependa de ĝi : ''Tuniso estis sub la protektorato de Francujo''. '''Protesti'''. Energie deklari sian malkonsenton, malaprobon : ''protesti kontraŭ arbitra agado de estraro''. '''Protesto'''. Vortoj de tiu, kiu protestas. Protestanto. - 1. Homo, kiu protestas. - 2. Adepto de la protestantismo. '''Protestantismo'''. Religio, aperinta en la XVIa jarcento, kiel protesto kontraŭ la katolika eklezio. '''Protokolo'''. Mallonga raporto pri fakto, redaktita tuj, post kiam ĝi okazis; resumo de diskutoj kaj decidoj de kunsido, redaktita en la kunsidejo : ''polica protokolo pri ŝtelo; '''Protoplasmo'''''. Subtanco, el kiu konsistas ĉiu vivanta ĉelo.<noinclude><references/></noinclude> rzreypd7rzhoj92t3xre3dz29jjxh1p Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/133 104 40824 118808 2026-05-21T03:01:40Z Castelobranco 7 +1 118808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Prototipo'''. Primitiva tipo, pratipo, unua modelo: La skribmaŝino de Remington estas la prototipo de ĉiuj skribmaŝinoj. '''Provi'''. - 1. Uzi, apliki, por kontroli, ĉu io estas taŭga: provi instrumenton, provi regulon. - 2. Peni fari ion, por konvinkiĝi, ĉu oni povos, scios tion fari: Provu naĝi. '''Provo'''. Ago de tiu, kiu provas. '''Provinda'''. Kiu meritas esti provata. '''Proverbo'''. Mallonga populara frazo, esprimanta veron, observitan de la popolo: Nur tiu ne eraras, kiu neniam ion faras. '''Proverba'''. De proverbo; kiu estas citata ofte, kiel proverbo, kvazaŭ proverbo: La fideleco de la hundo estas proverba. Komparu: Aforismo, maksimo, moto, sentenco. '''Providenco'''. Antaŭzorga saĝo de Dio en la regado de l’ mondo, en la homaj aferoj. '''Provinco'''. - 1. Parto de regno, administrata de speciala reprezentanto de la centra registaro: la provincoj de la antikva Romo. - 2. Tuta lando ekster la ĉefurbo: Parizo kaj la provinco. Provinca. - 1. De la provinco: provinca oficisto. - 2. Posedanta provincajn trajtojn: provinca modo, provinca elparolado. '''Provincialismo'''. Esprimo, uzata en unu provinco, ne en la tuta lando. '''Provizo'''. Kolekto de materialoj, de objektoj, destinitaj por estonta uzo: provizo de nutraĵo. '''Provizi'''. Liveri provizon, liveri ion necesan por estonta uzo: provizi kelon je vino. '''Provizejo'''. Loko por provizoj. '''Provizora'''. Destinita por nelongedaŭra uzo kaj anstaŭota per definitiva: provizora ponto, provizora regularo. '''Provizore'''. En provizora maniero. '''Provizoreco'''. Eco de tio, kio estas provizora. '''Prozo'''. Ordinara literatura verko sen versoj. '''Proza'''. - 1. De prozo, kiu koncernas prozon: proza verkisto, proza stilo. - 2. Sen noblaj sentoj, sen idealoj: proza vivo. '''Prozaĵo'''. Proza verko. '''Prozelito'''. Konvertito. '''Prozelitismo'''. Emo fari prozelitojn. '''Prozodio'''. Scienco pri la ritmo de la versoj. '''Pruda'''. Ŝajniganta ekstreman hontemon. sentemon en ĉio, kio koncernas la bonmorecon. '''Prude'''. En pruda maniero. '''Prudeco'''. Eco de tiu, kiu estas pruda. '''Prudento'''. Kapablo antaŭvidi kaj eviti la erarojn kaj danĝerojn de la vivo. '''Prudenta'''. Posedanta prudenton: prudenta homo, prudenta ago. '''Prudente'''. En prudenta maniero. Senprudenta. Ne posedanta prudenton. Komparu: Intelekto. '''Prujno'''. Glaciiĝinta roso, glaciiĝinta nebulo. '''Pruno (Bot'''.). Frukto de l’ prunarbo. '''Prunarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (Prunus). '''Prunelo (Bot'''.). Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (Prunus spinosa). '''Prunti'''. - 1. Doni ion al iu, kondiĉe ke oni redonos: Pruntu al mi vian libron. - 2. Preni ion de iu, kondiĉe ke oni redonos: Mi pruntis de vi vian libron. '''Prunte'''. Kiel prunton, kiel prunto: prunte doni, prunte preni. '''Prunto'''. - 1. Ago de tiu, kiu pruntas: La prunto ofte faras malamikon el amiko. - 2. Objekto, mono pruntita: redoni la prunton. '''Pruntisto'''. Homo, kies profesio estas prunti. '''Pruvi'''. Montri per objektoj, faktoj aŭ rezonado, ke io estas vera: pruvi sian senkulpecon, pruvi geometrian teoremon. '''Pruvo'''. Argumento aŭ fakto, montranta, ke io estas vera. '''Pruvebla'''. Kiu povas esti pruvita. '''Psalmo'''. Lirike-religia versaĵo aŭ kanto: La psalmoj de Davido. '''Psalmisto'''. Aŭtoro de psalmoj. '''Pseŭdonimo'''. Adoptita nomo, per kiu aŭtoro subskribas siajn verkojn, ne dezirante konigi sian propran nomon: Esperanto estis la pseŭdonimo de D° Zamenhof. '''Psika'''. Koncernanta la animon: la psikaj fenomenoj. '''Psikiatro'''. Kuracisto de la psikaj malsanoj. '''Psikiatrio'''. Parto de la medicino pri la psikaj malsanoj. '''Psikologo'''. Kiu sin okupas per la psikologio. '''Psikologio'''. Parto de la filozofio pri la funkcioj de la animo. '''Publicisto'''. Literaturisto, skribanta pri aktualaj demandoj de la politika, socia aŭ ekonomia vivo. '''Publiko'''. Pli malpli granda aro da personoj? kunvenintaj por difinita celo (promeno, speklaklo): La ĝardeno estis plena de publiko. '''Publika'''. - 1. De publiko, kiu koncernas publikon. - 2. Ĝenerala, koncernanta ĉiujn, tutan popolon: publikaj aferoj. '''Publikigi'''. Konigi al la publiko, al ĉiuj: publikigi novaĵon, publikigi verkon. '''Publikulino'''. Virino sin prostituanta.<noinclude><references/></noinclude> 6l8z2glrda3nkd7yx4zs7i3ou66dqaa 118863 118808 2026-05-21T03:52:18Z CasteloBot 76 *sintakso 118863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Prototipo'''. Primitiva tipo, pratipo, unua modelo : ''La skribmaŝino de Remington estas la prototipo de ĉiuj skribmaŝinoj''. '''Provi'''. - 1. Uzi, apliki, por kontroli, ĉu io estas taŭga : ''provi instrumenton, provi regulon''. - 2. Peni fari ion, por konvinkiĝi, ĉu oni povos, scios tion fari : ''Provu naĝi''. '''Provo'''. Ago de tiu, kiu provas. '''Provinda'''. Kiu meritas esti provata. '''Proverbo'''. Mallonga populara frazo, esprimanta veron, observitan de la popolo : ''Nur tiu ne eraras, kiu neniam ion faras''. '''Proverba'''. De proverbo; kiu estas citata ofte, kiel proverbo, kvazaŭ proverbo : ''La fideleco de la hundo estas proverba''. Komparu : ''Aforismo, maksimo, moto, sentenco''. '''Providenco'''. Antaŭzorga saĝo de Dio en la regado de l’ mondo, en la homaj aferoj. '''Provinco'''. - 1. Parto de regno, administrata de speciala reprezentanto de la centra registaro : ''la provincoj de la antikva Romo''. - 2. Tuta lando ekster la ĉefurbo : ''Parizo kaj la provinco''. Provinca. - 1. De la provinco : ''provinca oficisto''. - 2. Posedanta provincajn trajtojn : ''provinca modo, provinca elparolado''. '''Provincialismo'''. Esprimo, uzata en unu provinco, ne en la tuta lando. '''Provizo'''. Kolekto de materialoj, de objektoj, destinitaj por estonta uzo : ''provizo de nutraĵo''. '''Provizi'''. Liveri provizon, liveri ion necesan por estonta uzo : ''provizi kelon je vino''. '''Provizejo'''. Loko por provizoj. '''Provizora'''. Destinita por nelongedaŭra uzo kaj anstaŭota per definitiva : ''provizora ponto, provizora regularo''. '''Provizore'''. En provizora maniero. '''Provizoreco'''. Eco de tio, kio estas provizora. '''Prozo'''. Ordinara literatura verko sen versoj. '''Proza'''. - 1. De prozo, kiu koncernas prozon : ''proza verkisto, proza stilo''. - 2. Sen noblaj sentoj, sen idealoj : ''proza vivo''. '''Prozaĵo'''. Proza verko. '''Prozelito'''. Konvertito. '''Prozelitismo'''. Emo fari prozelitojn. '''Prozodio'''. Scienco pri la ritmo de la versoj. '''Pruda'''. Ŝajniganta ekstreman hontemon. sentemon en ĉio, kio koncernas la bonmorecon. '''Prude'''. En pruda maniero. '''Prudeco'''. Eco de tiu, kiu estas pruda. '''Prudento'''. Kapablo antaŭvidi kaj eviti la erarojn kaj danĝerojn de la vivo. '''Prudenta'''. Posedanta prudenton : ''prudenta homo, prudenta ago''. '''Prudente'''. En prudenta maniero. Senprudenta. Ne posedanta prudenton. Komparu : ''Intelekto''. '''Prujno'''. Glaciiĝinta roso, glaciiĝinta nebulo. '''Pruno ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Frukto de l’ prunarbo. '''Prunarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Prunus''). '''Prunelo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Prunus spinosa''). '''Prunti'''. - 1. Doni ion al iu, kondiĉe ke oni redonos : ''Pruntu al mi vian libron''. - 2. Preni ion de iu, kondiĉe ke oni redonos : ''Mi pruntis de vi vian libron''. '''Prunte'''. Kiel prunton, kiel prunto : ''prunte doni, prunte preni''. '''Prunto'''. - 1. Ago de tiu, kiu pruntas : ''La prunto ofte faras malamikon el amiko''. - 2. Objekto, mono pruntita : ''redoni la prunton''. '''Pruntisto'''. Homo, kies profesio estas prunti. '''Pruvi'''. Montri per objektoj, faktoj aŭ rezonado, ke io estas vera : ''pruvi sian senkulpecon, pruvi geometrian teoremon''. '''Pruvo'''. Argumento aŭ fakto, montranta, ke io estas vera. '''Pruvebla'''. Kiu povas esti pruvita. '''Psalmo'''. Lirike-religia versaĵo aŭ kanto : ''La psalmoj de Davido''. '''Psalmisto'''. Aŭtoro de psalmoj. '''Pseŭdonimo'''. Adoptita nomo, per kiu aŭtoro subskribas siajn verkojn, ne dezirante konigi sian propran nomon : ''Esperanto estis la pseŭdonimo de D° Zamenhof''. '''Psika'''. Koncernanta la animon : ''la psikaj fenomenoj''. '''Psikiatro'''. Kuracisto de la psikaj malsanoj. '''Psikiatrio'''. Parto de la medicino pri la psikaj malsanoj. '''Psikologo'''. Kiu sin okupas per la psikologio. '''Psikologio'''. Parto de la filozofio pri la funkcioj de la animo. '''Publicisto'''. Literaturisto, skribanta pri aktualaj demandoj de la politika, socia aŭ ekonomia vivo. '''Publiko'''. Pli malpli granda aro da personoj? kunvenintaj por difinita celo (promeno, speklaklo'') : ''La ĝardeno estis plena de publiko''. '''Publika'''. - 1. De publiko, kiu koncernas publikon. - 2. Ĝenerala, koncernanta ĉiujn, tutan popolon : ''publikaj aferoj''. '''Publikigi'''. Konigi al la publiko, al ĉiuj : ''publikigi novaĵon, publikigi verkon''. '''Publikulino'''. Virino sin prostituanta.<noinclude><references/></noinclude> 38ltl92vhnhmmgjxc67ut53uo3he302 118935 118863 2026-05-21T04:02:12Z CasteloBot 76 *sintakso 118935 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Prototipo'''. Primitiva tipo, pratipo, unua modelo : ''La skribmaŝino de Remington estas la prototipo de ĉiuj skribmaŝinoj''. '''Provi'''. - 1. Uzi, apliki, por kontroli, ĉu io estas taŭga : ''provi instrumenton, provi regulon''. - 2. Peni fari ion, por konvinkiĝi, ĉu oni povos, scios tion fari : ''Provu naĝi''. '''Provo'''. Ago de tiu, kiu provas. '''Provinda'''. Kiu meritas esti provata. '''Proverbo'''. Mallonga populara frazo, esprimanta veron, observitan de la popolo : ''Nur tiu ne eraras, kiu neniam ion faras''. '''Proverba'''. De proverbo; kiu estas citata ofte, kiel proverbo, kvazaŭ proverbo : ''La fideleco de la hundo estas proverba''. Komparu : ''Aforismo, maksimo, moto, sentenco''. '''Providenco'''. Antaŭzorga saĝo de Dio en la regado de l’ mondo, en la homaj aferoj. '''Provinco'''. - 1. Parto de regno, administrata de speciala reprezentanto de la centra registaro : ''la provincoj de la antikva Romo''. - 2. Tuta lando ekster la ĉefurbo : ''Parizo kaj la provinco''. Provinca. - 1. De la provinco : ''provinca oficisto''. - 2. Posedanta provincajn trajtojn : ''provinca modo, provinca elparolado''. '''Provincialismo'''. Esprimo, uzata en unu provinco, ne en la tuta lando. '''Provizo'''. Kolekto de materialoj, de objektoj, destinitaj por estonta uzo : ''provizo de nutraĵo''. '''Provizi'''. Liveri provizon, liveri ion necesan por estonta uzo : ''provizi kelon je vino''. '''Provizejo'''. Loko por provizoj. '''Provizora'''. Destinita por nelongedaŭra uzo kaj anstaŭota per definitiva : ''provizora ponto, provizora regularo''. '''Provizore'''. En provizora maniero. '''Provizoreco'''. Eco de tio, kio estas provizora. '''Prozo'''. Ordinara literatura verko sen versoj. '''Proza'''. - 1. De prozo, kiu koncernas prozon : ''proza verkisto, proza stilo''. - 2. Sen noblaj sentoj, sen idealoj : ''proza vivo''. '''Prozaĵo'''. Proza verko. '''Prozelito'''. Konvertito. '''Prozelitismo'''. Emo fari prozelitojn. '''Prozodio'''. Scienco pri la ritmo de la versoj. '''Pruda'''. Ŝajniganta ekstreman hontemon. sentemon en ĉio, kio koncernas la bonmorecon. '''Prude'''. En pruda maniero. '''Prudeco'''. Eco de tiu, kiu estas pruda. '''Prudento'''. Kapablo antaŭvidi kaj eviti la erarojn kaj danĝerojn de la vivo. '''Prudenta'''. Posedanta prudenton : ''prudenta homo, prudenta ago''. '''Prudente'''. En prudenta maniero. Senprudenta. Ne posedanta prudenton. Komparu : ''Intelekto''. '''Prujno'''. Glaciiĝinta roso, glaciiĝinta nebulo. '''Pruno ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ prunarbo. '''Prunarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Prunus''). '''Prunelo ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Prunus spinosa''). '''Prunti'''. - 1. Doni ion al iu, kondiĉe ke oni redonos : ''Pruntu al mi vian libron''. - 2. Preni ion de iu, kondiĉe ke oni redonos : ''Mi pruntis de vi vian libron''. '''Prunte'''. Kiel prunton, kiel prunto : ''prunte doni, prunte preni''. '''Prunto'''. - 1. Ago de tiu, kiu pruntas : ''La prunto ofte faras malamikon el amiko''. - 2. Objekto, mono pruntita : ''redoni la prunton''. '''Pruntisto'''. Homo, kies profesio estas prunti. '''Pruvi'''. Montri per objektoj, faktoj aŭ rezonado, ke io estas vera : ''pruvi sian senkulpecon, pruvi geometrian teoremon''. '''Pruvo'''. Argumento aŭ fakto, montranta, ke io estas vera. '''Pruvebla'''. Kiu povas esti pruvita. '''Psalmo'''. Lirike-religia versaĵo aŭ kanto : ''La psalmoj de Davido''. '''Psalmisto'''. Aŭtoro de psalmoj. '''Pseŭdonimo'''. Adoptita nomo, per kiu aŭtoro subskribas siajn verkojn, ne dezirante konigi sian propran nomon : ''Esperanto estis la pseŭdonimo de D° Zamenhof''. '''Psika'''. Koncernanta la animon : ''la psikaj fenomenoj''. '''Psikiatro'''. Kuracisto de la psikaj malsanoj. '''Psikiatrio'''. Parto de la medicino pri la psikaj malsanoj. '''Psikologo'''. Kiu sin okupas per la psikologio. '''Psikologio'''. Parto de la filozofio pri la funkcioj de la animo. '''Publicisto'''. Literaturisto, skribanta pri aktualaj demandoj de la politika, socia aŭ ekonomia vivo. '''Publiko'''. Pli malpli granda aro da personoj? kunvenintaj por difinita celo (promeno, speklaklo'') : ''La ĝardeno estis plena de publiko''. '''Publika'''. - 1. De publiko, kiu koncernas publikon. - 2. Ĝenerala, koncernanta ĉiujn, tutan popolon : ''publikaj aferoj''. '''Publikigi'''. Konigi al la publiko, al ĉiuj : ''publikigi novaĵon, publikigi verkon''. '''Publikulino'''. Virino sin prostituanta.<noinclude><references/></noinclude> moexrwklyddx1perq0k473kiu5wc0ek 118997 118935 2026-05-21T04:20:01Z CasteloBot 76 *sintakso 118997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Prototipo'''. Primitiva tipo, pratipo, unua modelo : ''La skribmaŝino de Remington estas la prototipo de ĉiuj skribmaŝinoj''. '''Provi'''. - 1. Uzi, apliki, por kontroli, ĉu io estas taŭga : ''provi instrumenton, provi regulon''. - 2. Peni fari ion, por konvinkiĝi, ĉu oni povos, scios tion fari : ''Provu naĝi''. '''Provo'''. Ago de tiu, kiu provas. '''Provinda'''. Kiu meritas esti provata. '''Proverbo'''. Mallonga populara frazo, esprimanta veron, observitan de la popolo : ''Nur tiu ne eraras, kiu neniam ion faras''. '''Proverba'''. De proverbo; kiu estas citata ofte, kiel proverbo, kvazaŭ proverbo : ''La fideleco de la hundo estas proverba''. Komparu : ''Aforismo, maksimo, moto, sentenco''. '''Providenco'''. Antaŭzorga saĝo de Dio en la regado de l’ mondo, en la homaj aferoj. '''Provinco'''. - 1. Parto de regno, administrata de speciala reprezentanto de la centra registaro : ''la provincoj de la antikva Romo''. - 2. Tuta lando ekster la ĉefurbo : ''Parizo kaj la provinco''. Provinca. - 1. De la provinco : ''provinca oficisto''. - 2. Posedanta provincajn trajtojn : ''provinca modo, provinca elparolado''. '''Provincialismo'''. Esprimo, uzata en unu provinco, ne en la tuta lando. '''Provizo'''. Kolekto de materialoj, de objektoj, destinitaj por estonta uzo : ''provizo de nutraĵo''. '''Provizi'''. Liveri provizon, liveri ion necesan por estonta uzo : ''provizi kelon je vino''. '''Provizejo'''. Loko por provizoj. '''Provizora'''. Destinita por nelongedaŭra uzo kaj anstaŭota per definitiva : ''provizora ponto, provizora regularo''. '''Provizore'''. En provizora maniero. '''Provizoreco'''. Eco de tio, kio estas provizora. '''Prozo'''. Ordinara literatura verko sen versoj. '''Proza'''. - 1. De prozo, kiu koncernas prozon : ''proza verkisto, proza stilo''. - 2. Sen noblaj sentoj, sen idealoj : ''proza vivo''. '''Prozaĵo'''. Proza verko. '''Prozelito'''. Konvertito. '''Prozelitismo'''. Emo fari prozelitojn. '''Prozodio'''. Scienco pri la ritmo de la versoj. '''Pruda'''. Ŝajniganta ekstreman hontemon. sentemon en ĉio, kio koncernas la bonmorecon. '''Prude'''. En pruda maniero. '''Prudeco'''. Eco de tiu, kiu estas pruda. '''Prudento'''. Kapablo antaŭvidi kaj eviti la erarojn kaj danĝerojn de la vivo. '''Prudenta'''. Posedanta prudenton : ''prudenta homo, prudenta ago''. '''Prudente'''. En prudenta maniero. Senprudenta. Ne posedanta prudenton. Komparu : ''Intelekto''. '''Prujno'''. Glaciiĝinta roso, glaciiĝinta nebulo. '''Pruno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ prunarbo. '''Prunarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Prunus''). '''Prunelo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Prunus spinosa''). '''Prunti'''. - 1. Doni ion al iu, kondiĉe ke oni redonos : ''Pruntu al mi vian libron''. - 2. Preni ion de iu, kondiĉe ke oni redonos : ''Mi pruntis de vi vian libron''. '''Prunte'''. Kiel prunton, kiel prunto : ''prunte doni, prunte preni''. '''Prunto'''. - 1. Ago de tiu, kiu pruntas : ''La prunto ofte faras malamikon el amiko''. - 2. Objekto, mono pruntita : ''redoni la prunton''. '''Pruntisto'''. Homo, kies profesio estas prunti. '''Pruvi'''. Montri per objektoj, faktoj aŭ rezonado, ke io estas vera : ''pruvi sian senkulpecon, pruvi geometrian teoremon''. '''Pruvo'''. Argumento aŭ fakto, montranta, ke io estas vera. '''Pruvebla'''. Kiu povas esti pruvita. '''Psalmo'''. Lirike-religia versaĵo aŭ kanto : ''La psalmoj de Davido''. '''Psalmisto'''. Aŭtoro de psalmoj. '''Pseŭdonimo'''. Adoptita nomo, per kiu aŭtoro subskribas siajn verkojn, ne dezirante konigi sian propran nomon : ''Esperanto estis la pseŭdonimo de D° Zamenhof''. '''Psika'''. Koncernanta la animon : ''la psikaj fenomenoj''. '''Psikiatro'''. Kuracisto de la psikaj malsanoj. '''Psikiatrio'''. Parto de la medicino pri la psikaj malsanoj. '''Psikologo'''. Kiu sin okupas per la psikologio. '''Psikologio'''. Parto de la filozofio pri la funkcioj de la animo. '''Publicisto'''. Literaturisto, skribanta pri aktualaj demandoj de la politika, socia aŭ ekonomia vivo. '''Publiko'''. Pli malpli granda aro da personoj? kunvenintaj por difinita celo (promeno, speklaklo'') : ''La ĝardeno estis plena de publiko''. '''Publika'''. - 1. De publiko, kiu koncernas publikon. - 2. Ĝenerala, koncernanta ĉiujn, tutan popolon : ''publikaj aferoj''. '''Publikigi'''. Konigi al la publiko, al ĉiuj : ''publikigi novaĵon, publikigi verkon''. '''Publikulino'''. Virino sin prostituanta.<noinclude><references/></noinclude> 4g3ra9uztci5di8l6lp8u30t18j9p5k Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/134 104 40825 118809 2026-05-21T03:02:02Z Castelobranco 7 +1 118809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Pudelo (Zool'''.). Ĉambra hundo, ire inteligenta kaj facile dresebla. '''Pudingo'''. Angla dolĉa manĝaĵo, preparita el faruno kaj sekvinberoj. '''Pudro'''. Subtila parfumita pulvoro el risa amelo, uzata por blankigi la haŭton, la harojn. '''Pudri'''. Surŝuti per pudro. '''Pufo'''. Plenblovita objekto, blenblovita faldo de vesto. '''Pugno'''. Mano kun fleksitaj kaj kunmetitaj fingroj: bati per pugno. '''Pulo (Zool'''.). Parazita insekto kun fortaj saltpiedoj (Pulex irritans). '''Pulcinelo'''. Marioneto kun ĝibo sur la dorso kaj sur la brusto. '''Pulmo (Anat'''.). Organo en la brusto por la spirado. '''Pulso'''. Bato de la arterio, kaŭzita de la sangfluo: palpi la pulson. '''Pulvo'''. Eksploda substanco, konsistanta el pulvorigitaj salpetro, karbo kaj sulfuro: Li ne eltrovis la pulvon = li ne estas inteligenta. '''Pulvoro'''. Seka substanco disigita en tre subtilajn erojn: kreta pulvoro por purigi la dentojn, pulvoro de antipirino. '''Pulvorigi'''. Fari el io pulvoron: pulvorigi sukeron. '''Pumiko'''. Tre malpeza, pororiĉa ŝtono. '''Pumpi'''. Levi la fluidojn super ilia nivelo per maldensigado de la aero. '''Pumpilo'''. Maŝino por pumpi. '''Puni'''. Rajte kaŭzi al iu suferon por malpermesita faro kun la celo, ke oni ne faru tion plu: La verdikto punis la krimulon per malliberejo. La patro punis la knabon per vergo. '''Puno'''. Sufero kaŭzita por malpermesita faro, kun la celo, ke oni ne faru tion plu: morta puno, monpuno, punlaboro. '''Puninda'''. Kiu meritas punon. '''Punca'''. Malhele ruĝa. Punco. Punca koloro. '''Punĉo'''. Trinkaĵo el akvo, arako, sukero kaj citronoj. '''Punkto – 1'''. (Geom.). Senlime malgranda spaco; limo de la linio. - 2. Malgranda signo, farita per pinto: punkto de desegnaĵo. - 3. Interpunkcia signo, metata en la fino de la frazoj. - 4. Loko: centra punkto de urbo. - 5. Paragrafo: grava punkto de regularo. '''Punkti'''. Meti punktojn sur io, desegni punktojn sur io: punkti paperon. '''Punktokomo, dupunkto, multopunkto'''. Interpunkciaj signoj ; : ... '''Vidpunkto'''. - 1. Punkto, loko, kiun oni elektas, por rigardi vidaĵon. - 2. Maniero rigardi aferojn: Tio dependas de la vidpunkto. '''Punto'''. Malpeza, maldensa teksaĵo kun maŝoj: puntoj de Brabanto. '''Punta'''. El puntoj: punta kolumo. '''Pupo'''. Malgranda homa figuro el vakso, kartono, ligno, servanta kiel ludilo por infanoj. '''Pupilo (Anat'''.). Malfermaĵo de la iriso, tra kiu la radioj de la lumo penetras en la okulon: gardi ion, kiel la pupilon de sia okulo. '''Pupitro'''. Klinita tabuleto, sur kiu oni metas libron, kajeron, por pli oportune legi. '''Pura'''. Libera de ĉiu alispeca substanco, precipe de polvo, koto, graso: pura tolaĵo, pura vino, pura oro, pura vero. - 2. Ĉasta: pura virgulino. '''Pureco'''. Eco de tio, kio estas pura. '''Pure'''. En pura maniero: pure vestita. '''Purigi'''. Fari ion pura: purigi ŝuojn. '''Puriĝi'''. Fariĝi pura: La plugilo puriĝas per la laboro. '''Malpura'''. Miksita kun alispeca substanco, ŝmirita per alispeca substanco, precipe per polvo, koto, graso: malpura akvo, malpura ĉemizo. '''Malpuraĵo'''. Objekto malpura. '''Malpureco'''. Eco de tio, kio estas malpura. '''Malpurigi'''. Fari ion malpura: malpurigi veston per koto. '''Puritano - 1'''. Ano de presbiteriana sekto, celanta purigi la eklezion de ĉiuj aldonoj, ne bazitaj sur la biblio. - 2. Homo de severaj moroj. '''Puritanismo, - 1'''. Doktrino de la puritanoj. - 2. Severeco de la moroj. '''Purpuro'''. Forte lumanta ruĝa koloro. '''Purpura'''. De forte lumanta ruga koloro. '''Puso (Med'''.). Densa flava fluidaĵo, produktiĝanta en la organismo dum inflamoj kaj konsistanta ĉefe el mortintaj blankaj globetoj de la sango. '''Pusa'''. El puso. '''Pusi'''. Produkti puson. '''Pustulo (Med'''.). Malgranda ŝvelaĵo de la haŭto kun puso en la supro. '''Puŝi'''. Per forta movo fongi de la loko, malproksimigante de si: puŝi veturilon; puŝi personojn en amaso. '''Puŝo'''. Ago de tiu, kiu puŝas. '''Dispuŝi'''. Puŝi en diversajn flankojn, disigi per puŝado. '''Repuŝi'''. Puŝi en kontrauan direkton: repuŝi malamikojn. '''Trapuŝi'''. Puŝi tra io, traigi per puŝo. Komparu: Tiri, ŝovi.<noinclude><references/></noinclude> gfetwo7lcnfcs3huj86kqd3xo6pb0e1 118864 118809 2026-05-21T03:52:19Z CasteloBot 76 *sintakso 118864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Pudelo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Ĉambra hundo, ire inteligenta kaj facile dresebla. '''Pudingo'''. Angla dolĉa manĝaĵo, preparita el faruno kaj sekvinberoj. '''Pudro'''. Subtila parfumita pulvoro el risa amelo, uzata por blankigi la haŭton, la harojn. '''Pudri'''. Surŝuti per pudro. '''Pufo'''. Plenblovita objekto, blenblovita faldo de vesto. '''Pugno'''. Mano kun fleksitaj kaj kunmetitaj fingroj : ''bati per pugno''. '''Pulo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Parazita insekto kun fortaj saltpiedoj (''Pulex irritans''). '''Pulcinelo'''. Marioneto kun ĝibo sur la dorso kaj sur la brusto. '''Pulmo ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Organo en la brusto por la spirado. '''Pulso'''. Bato de la arterio, kaŭzita de la sangfluo : ''palpi la pulson''. '''Pulvo'''. Eksploda substanco, konsistanta el pulvorigitaj salpetro, karbo kaj sulfuro : ''Li ne eltrovis la pulvon = li ne estas inteligenta''. '''Pulvoro'''. Seka substanco disigita en tre subtilajn erojn : ''kreta pulvoro por purigi la dentojn, pulvoro de antipirino''. '''Pulvorigi'''. Fari el io pulvoron : ''pulvorigi sukeron''. '''Pumiko'''. Tre malpeza, pororiĉa ŝtono. '''Pumpi'''. Levi la fluidojn super ilia nivelo per maldensigado de la aero. '''Pumpilo'''. Maŝino por pumpi. '''Puni'''. Rajte kaŭzi al iu suferon por malpermesita faro kun la celo, ke oni ne faru tion plu : ''La verdikto punis la krimulon per malliberejo''. La patro punis la knabon per vergo. '''Puno'''. Sufero kaŭzita por malpermesita faro, kun la celo, ke oni ne faru tion plu : ''morta puno, monpuno, punlaboro''. '''Puninda'''. Kiu meritas punon. '''Punca'''. Malhele ruĝa. Punco. Punca koloro. '''Punĉo'''. Trinkaĵo el akvo, arako, sukero kaj citronoj. '''Punkto – 1'''. ({{VdE-ml|Geom}}.). Senlime malgranda spaco; limo de la linio. - 2. Malgranda signo, farita per pinto : ''punkto de desegnaĵo''. - 3. Interpunkcia signo, metata en la fino de la frazoj. - 4. Loko : ''centra punkto de urbo''. - 5. Paragrafo : ''grava punkto de regularo''. '''Punkti'''. Meti punktojn sur io, desegni punktojn sur io : ''punkti paperon''. '''Punktokomo, dupunkto, multopunkto'''. Interpunkciaj signoj ; : ''''... '''Vidpunkto'''. - 1. Punkto, loko, kiun oni elektas, por rigardi vidaĵon. - 2. Maniero rigardi aferojn : ''Tio dependas de la vidpunkto''. '''Punto'''. Malpeza, maldensa teksaĵo kun maŝoj : ''puntoj de Brabanto''. '''Punta'''. El puntoj : ''punta kolumo''. '''Pupo'''. Malgranda homa figuro el vakso, kartono, ligno, servanta kiel ludilo por infanoj. '''Pupilo ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Malfermaĵo de la iriso, tra kiu la radioj de la lumo penetras en la okulon : ''gardi ion, kiel la pupilon de sia okulo''. '''Pupitro'''. Klinita tabuleto, sur kiu oni metas libron, kajeron, por pli oportune legi. '''Pura'''. Libera de ĉiu alispeca substanco, precipe de polvo, koto, graso : ''pura tolaĵo, pura vino, pura oro, pura vero''. - 2. Ĉasta : ''pura virgulino''. '''Pureco'''. Eco de tio, kio estas pura. '''Pure'''. En pura maniero : ''pure vestita''. '''Purigi'''. Fari ion pura : ''purigi ŝuojn''. '''Puriĝi'''. Fariĝi pura : ''La plugilo puriĝas per la laboro''. '''Malpura'''. Miksita kun alispeca substanco, ŝmirita per alispeca substanco, precipe per polvo, koto, graso : ''malpura akvo, malpura ĉemizo''. '''Malpuraĵo'''. Objekto malpura. '''Malpureco'''. Eco de tio, kio estas malpura. '''Malpurigi'''. Fari ion malpura : ''malpurigi veston per koto''. '''Puritano - 1'''. Ano de presbiteriana sekto, celanta purigi la eklezion de ĉiuj aldonoj, ne bazitaj sur la biblio. - 2. Homo de severaj moroj. '''Puritanismo, - 1'''. Doktrino de la puritanoj. - 2. Severeco de la moroj. '''Purpuro'''. Forte lumanta ruĝa koloro. '''Purpura'''. De forte lumanta ruga koloro. '''Puso ({{VdE-ml|Med'''}}.). Densa flava fluidaĵo, produktiĝanta en la organismo dum inflamoj kaj konsistanta ĉefe el mortintaj blankaj globetoj de la sango. '''Pusa'''. El puso. '''Pusi'''. Produkti puson. '''Pustulo ({{VdE-ml|Med'''}}.). Malgranda ŝvelaĵo de la haŭto kun puso en la supro. '''Puŝi'''. Per forta movo fongi de la loko, malproksimigante de si : ''puŝi veturilon; puŝi personojn en amaso''. '''Puŝo'''. Ago de tiu, kiu puŝas. '''Dispuŝi'''. Puŝi en diversajn flankojn, disigi per puŝado. '''Repuŝi'''. Puŝi en kontrauan direkton : ''repuŝi malamikojn''. '''Trapuŝi'''. Puŝi tra io, traigi per puŝo. Komparu : ''Tiri, ŝovi''.<noinclude><references/></noinclude> aa4l8iv3f36wqmlz454hu1tnvwoidlh 118936 118864 2026-05-21T04:02:12Z CasteloBot 76 *sintakso 118936 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Pudelo ({{VdE-ml|Zool}}.). Ĉambra hundo, ire inteligenta kaj facile dresebla. '''Pudingo'''. Angla dolĉa manĝaĵo, preparita el faruno kaj sekvinberoj. '''Pudro'''. Subtila parfumita pulvoro el risa amelo, uzata por blankigi la haŭton, la harojn. '''Pudri'''. Surŝuti per pudro. '''Pufo'''. Plenblovita objekto, blenblovita faldo de vesto. '''Pugno'''. Mano kun fleksitaj kaj kunmetitaj fingroj : ''bati per pugno''. '''Pulo ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazita insekto kun fortaj saltpiedoj (''Pulex irritans''). '''Pulcinelo'''. Marioneto kun ĝibo sur la dorso kaj sur la brusto. '''Pulmo ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo en la brusto por la spirado. '''Pulso'''. Bato de la arterio, kaŭzita de la sangfluo : ''palpi la pulson''. '''Pulvo'''. Eksploda substanco, konsistanta el pulvorigitaj salpetro, karbo kaj sulfuro : ''Li ne eltrovis la pulvon = li ne estas inteligenta''. '''Pulvoro'''. Seka substanco disigita en tre subtilajn erojn : ''kreta pulvoro por purigi la dentojn, pulvoro de antipirino''. '''Pulvorigi'''. Fari el io pulvoron : ''pulvorigi sukeron''. '''Pumiko'''. Tre malpeza, pororiĉa ŝtono. '''Pumpi'''. Levi la fluidojn super ilia nivelo per maldensigado de la aero. '''Pumpilo'''. Maŝino por pumpi. '''Puni'''. Rajte kaŭzi al iu suferon por malpermesita faro kun la celo, ke oni ne faru tion plu : ''La verdikto punis la krimulon per malliberejo''. La patro punis la knabon per vergo. '''Puno'''. Sufero kaŭzita por malpermesita faro, kun la celo, ke oni ne faru tion plu : ''morta puno, monpuno, punlaboro''. '''Puninda'''. Kiu meritas punon. '''Punca'''. Malhele ruĝa. Punco. Punca koloro. '''Punĉo'''. Trinkaĵo el akvo, arako, sukero kaj citronoj. '''Punkto – 1'''. ({{VdE-ml|Geom}}.). Senlime malgranda spaco; limo de la linio. - 2. Malgranda signo, farita per pinto : ''punkto de desegnaĵo''. - 3. Interpunkcia signo, metata en la fino de la frazoj. - 4. Loko : ''centra punkto de urbo''. - 5. Paragrafo : ''grava punkto de regularo''. '''Punkti'''. Meti punktojn sur io, desegni punktojn sur io : ''punkti paperon''. '''Punktokomo, dupunkto, multopunkto'''. Interpunkciaj signoj ; : ''''... '''Vidpunkto'''. - 1. Punkto, loko, kiun oni elektas, por rigardi vidaĵon. - 2. Maniero rigardi aferojn : ''Tio dependas de la vidpunkto''. '''Punto'''. Malpeza, maldensa teksaĵo kun maŝoj : ''puntoj de Brabanto''. '''Punta'''. El puntoj : ''punta kolumo''. '''Pupo'''. Malgranda homa figuro el vakso, kartono, ligno, servanta kiel ludilo por infanoj. '''Pupilo ({{VdE-ml|Anat}}.). Malfermaĵo de la iriso, tra kiu la radioj de la lumo penetras en la okulon : ''gardi ion, kiel la pupilon de sia okulo''. '''Pupitro'''. Klinita tabuleto, sur kiu oni metas libron, kajeron, por pli oportune legi. '''Pura'''. Libera de ĉiu alispeca substanco, precipe de polvo, koto, graso : ''pura tolaĵo, pura vino, pura oro, pura vero''. - 2. Ĉasta : ''pura virgulino''. '''Pureco'''. Eco de tio, kio estas pura. '''Pure'''. En pura maniero : ''pure vestita''. '''Purigi'''. Fari ion pura : ''purigi ŝuojn''. '''Puriĝi'''. Fariĝi pura : ''La plugilo puriĝas per la laboro''. '''Malpura'''. Miksita kun alispeca substanco, ŝmirita per alispeca substanco, precipe per polvo, koto, graso : ''malpura akvo, malpura ĉemizo''. '''Malpuraĵo'''. Objekto malpura. '''Malpureco'''. Eco de tio, kio estas malpura. '''Malpurigi'''. Fari ion malpura : ''malpurigi veston per koto''. '''Puritano - 1'''. Ano de presbiteriana sekto, celanta purigi la eklezion de ĉiuj aldonoj, ne bazitaj sur la biblio. - 2. Homo de severaj moroj. '''Puritanismo, - 1'''. Doktrino de la puritanoj. - 2. Severeco de la moroj. '''Purpuro'''. Forte lumanta ruĝa koloro. '''Purpura'''. De forte lumanta ruga koloro. '''Puso ({{VdE-ml|Med}}.). Densa flava fluidaĵo, produktiĝanta en la organismo dum inflamoj kaj konsistanta ĉefe el mortintaj blankaj globetoj de la sango. '''Pusa'''. El puso. '''Pusi'''. Produkti puson. '''Pustulo ({{VdE-ml|Med}}.). Malgranda ŝvelaĵo de la haŭto kun puso en la supro. '''Puŝi'''. Per forta movo fongi de la loko, malproksimigante de si : ''puŝi veturilon; puŝi personojn en amaso''. '''Puŝo'''. Ago de tiu, kiu puŝas. '''Dispuŝi'''. Puŝi en diversajn flankojn, disigi per puŝado. '''Repuŝi'''. Puŝi en kontrauan direkton : ''repuŝi malamikojn''. '''Trapuŝi'''. Puŝi tra io, traigi per puŝo. Komparu : ''Tiri, ŝovi''.<noinclude><references/></noinclude> 10e1syquks5sf2dnsjcejjbindexkn2 118998 118936 2026-05-21T04:20:02Z CasteloBot 76 *sintakso 118998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Pudelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Ĉambra hundo, ire inteligenta kaj facile dresebla. '''Pudingo'''. Angla dolĉa manĝaĵo, preparita el faruno kaj sekvinberoj. '''Pudro'''. Subtila parfumita pulvoro el risa amelo, uzata por blankigi la haŭton, la harojn. '''Pudri'''. Surŝuti per pudro. '''Pufo'''. Plenblovita objekto, blenblovita faldo de vesto. '''Pugno'''. Mano kun fleksitaj kaj kunmetitaj fingroj : ''bati per pugno''. '''Pulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazita insekto kun fortaj saltpiedoj (''Pulex irritans''). '''Pulcinelo'''. Marioneto kun ĝibo sur la dorso kaj sur la brusto. '''Pulmo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo en la brusto por la spirado. '''Pulso'''. Bato de la arterio, kaŭzita de la sangfluo : ''palpi la pulson''. '''Pulvo'''. Eksploda substanco, konsistanta el pulvorigitaj salpetro, karbo kaj sulfuro : ''Li ne eltrovis la pulvon = li ne estas inteligenta''. '''Pulvoro'''. Seka substanco disigita en tre subtilajn erojn : ''kreta pulvoro por purigi la dentojn, pulvoro de antipirino''. '''Pulvorigi'''. Fari el io pulvoron : ''pulvorigi sukeron''. '''Pumiko'''. Tre malpeza, pororiĉa ŝtono. '''Pumpi'''. Levi la fluidojn super ilia nivelo per maldensigado de la aero. '''Pumpilo'''. Maŝino por pumpi. '''Puni'''. Rajte kaŭzi al iu suferon por malpermesita faro kun la celo, ke oni ne faru tion plu : ''La verdikto punis la krimulon per malliberejo''. La patro punis la knabon per vergo. '''Puno'''. Sufero kaŭzita por malpermesita faro, kun la celo, ke oni ne faru tion plu : ''morta puno, monpuno, punlaboro''. '''Puninda'''. Kiu meritas punon. '''Punca'''. Malhele ruĝa. Punco. Punca koloro. '''Punĉo'''. Trinkaĵo el akvo, arako, sukero kaj citronoj. '''Punkto – 1'''. ({{VdE-ml|Geom}}.). Senlime malgranda spaco; limo de la linio. - 2. Malgranda signo, farita per pinto : ''punkto de desegnaĵo''. - 3. Interpunkcia signo, metata en la fino de la frazoj. - 4. Loko : ''centra punkto de urbo''. - 5. Paragrafo : ''grava punkto de regularo''. '''Punkti'''. Meti punktojn sur io, desegni punktojn sur io : ''punkti paperon''. '''Punktokomo, dupunkto, multopunkto'''. Interpunkciaj signoj ; : ''''... '''Vidpunkto'''. - 1. Punkto, loko, kiun oni elektas, por rigardi vidaĵon. - 2. Maniero rigardi aferojn : ''Tio dependas de la vidpunkto''. '''Punto'''. Malpeza, maldensa teksaĵo kun maŝoj : ''puntoj de Brabanto''. '''Punta'''. El puntoj : ''punta kolumo''. '''Pupo'''. Malgranda homa figuro el vakso, kartono, ligno, servanta kiel ludilo por infanoj. '''Pupilo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Malfermaĵo de la iriso, tra kiu la radioj de la lumo penetras en la okulon : ''gardi ion, kiel la pupilon de sia okulo''. '''Pupitro'''. Klinita tabuleto, sur kiu oni metas libron, kajeron, por pli oportune legi. '''Pura'''. Libera de ĉiu alispeca substanco, precipe de polvo, koto, graso : ''pura tolaĵo, pura vino, pura oro, pura vero''. - 2. Ĉasta : ''pura virgulino''. '''Pureco'''. Eco de tio, kio estas pura. '''Pure'''. En pura maniero : ''pure vestita''. '''Purigi'''. Fari ion pura : ''purigi ŝuojn''. '''Puriĝi'''. Fariĝi pura : ''La plugilo puriĝas per la laboro''. '''Malpura'''. Miksita kun alispeca substanco, ŝmirita per alispeca substanco, precipe per polvo, koto, graso : ''malpura akvo, malpura ĉemizo''. '''Malpuraĵo'''. Objekto malpura. '''Malpureco'''. Eco de tio, kio estas malpura. '''Malpurigi'''. Fari ion malpura : ''malpurigi veston per koto''. '''Puritano - 1'''. Ano de presbiteriana sekto, celanta purigi la eklezion de ĉiuj aldonoj, ne bazitaj sur la biblio. - 2. Homo de severaj moroj. '''Puritanismo, - 1'''. Doktrino de la puritanoj. - 2. Severeco de la moroj. '''Purpuro'''. Forte lumanta ruĝa koloro. '''Purpura'''. De forte lumanta ruga koloro. '''Puso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Densa flava fluidaĵo, produktiĝanta en la organismo dum inflamoj kaj konsistanta ĉefe el mortintaj blankaj globetoj de la sango. '''Pusa'''. El puso. '''Pusi'''. Produkti puson. '''Pustulo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malgranda ŝvelaĵo de la haŭto kun puso en la supro. '''Puŝi'''. Per forta movo fongi de la loko, malproksimigante de si : ''puŝi veturilon; puŝi personojn en amaso''. '''Puŝo'''. Ago de tiu, kiu puŝas. '''Dispuŝi'''. Puŝi en diversajn flankojn, disigi per puŝado. '''Repuŝi'''. Puŝi en kontrauan direkton : ''repuŝi malamikojn''. '''Trapuŝi'''. Puŝi tra io, traigi per puŝo. Komparu : ''Tiri, ŝovi''.<noinclude><references/></noinclude> krpudowzr29s2r7mb5bee8mtojfq2ld Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/136 104 40826 118811 2026-05-21T03:02:44Z Castelobranco 7 +1 118811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rakonti'''. Konigi per vortoj fakton kun ĝiaj cirkonstancoj: rakonti la historion de sia vivo. '''Rakonto'''. Vortoj de tiu, kiu rakontas. '''Ramnacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj (Rhamnacese). '''Rampi'''. Iri, sin trenante sur la ventro: La serpento rampas. '''Rampulo'''. Rampanta vertebrulo: serpento, vipuro. Komparu: Grimpi. '''Rano (Zool'''.). Amfibio el la vico de l’ senvostaj: La rano kvakas (Rana). '''Ranca'''. Akirinta malagrablan guston kaj odoron de malkomponiĝo (pri grasoj): ranca butero. '''Ranciĝi'''. Fariĝi ranca. '''Rando'''. Akra limo de objekto: rando de glaso, rando de tranĉilo. Komparu: Bordo. '''Rango'''. Grado, alteco de ofico, de posteno: oficiro de alta rango. '''Altranga'''. De alta rango. '''Ranunkolo (Bot'''.). Vegetaĵo el la samnoma familio (Ranunculus). '''Ranunkolacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj: anemono, peonio. '''Rapo (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de la kruciferoj, kun manĝebla radiko (Brassica rapa). '''Rapida'''. En mallonga tempo faranta grandan vojon, grandan laboron: rapida ĉevalo, rapida kuro, rapida plenumo. '''Rapide'''. En rapida maniero. '''Rapidi'''. Peni fari grandan vojon aŭ laboron en mallonga tempo: rapidi al la stacidomo. '''Rapideco'''. Eco de tio, kio estas rapida. '''Rapidigi'''. Fari ion rapida: rapidigi konstruon. '''Malrapida'''. Faranta malgrandan vojon aŭ laboron en longa tempo. '''Malrapide'''. En malrapida maniero. '''Malrapideco'''. Eco de tio, kio estas malrapida. '''Rapiro'''. Mallarĝa glavo sen tranĉrando, por la skermo. Komparu: Sabro, spado. '''Raporti'''. Konigi buŝe aŭ skribe tion, kion oni vidis, faris, studis: raporti pri kunveno. '''Raporto'''. Buŝa aŭ skriba konigo de tio, kion oni vidis, faris aŭ studis: scienca raporto. '''Raportanto'''. Homo, kiu raportas. Raportisto. Homo, kies profesio estas raporti: gazeta raportisto. '''Rapsodo'''. En la antikva Grekujo migranta kantisto de epikaj versaĵoj, precipe de Homero. '''Rapsodio'''. Muzika fantazia verko el popolaj melodioj. '''Raso'''. Ĉiu el la naturaj grupoj de l’ homoj, en kiujn oni dividas la homaron laŭ iliaj fizikaj trajtoj: La hindoeŭropaj popoloj apartenas al la kaŭkaza raso. '''Raspi'''. Glatigi lignon, metalon per raspilo. '''Raspilo'''. Ŝtala instrumento, kies supraĵo estas provizita per dentoj, pli altaj, ol ĉe fajlilo, ordinare triangule dismetitaj, por glatigi lignon, metalojn. '''Rasti'''. Ebenigi teron, kolekti fojnon per rastilo. '''Rastilo'''. Terkultura kaj ĝardena instrumento, konsistanta el longa bastono kaj transversa tabuleto kun dentoj ĉe la malsupra ekstremo. '''Rato (Zool'''.). Mambesto el la familio de la musoj (Mus rattus). '''Raŭka'''. Malklara, mallaŭta de malvarmumo aŭ kriado: raŭka voĉo, raŭka homo. '''Raŭkeco'''. Eco de tio, kio estas raŭka. '''Raŭkigi'''. Fari ion raŭka: raŭkigi la voĉon per kantado en libera aero. '''Raŭkiĝi'''. Fariĝi raŭka: La ftizuloj facile raŭkiĝas. '''Raŭpo (Zool'''.). Larvo de l’ papilioj kaj de aliaj kvarflugilaj insektoj. Komparu: Kokono, krizalido. '''Ravi'''. Kaŭzi ies admiron: La kanto ravis ĉiujn. '''Rava'''. Kiu ravas: rava virino. '''Rave'''. En rava maniero. '''Razi'''. Fortranĉi la harojn ĉe la haŭto: razi al iu la barbon, razi iun. '''Razilo'''. Tranĉilo kun tre akra rando, por razi. '''Re-'''. Prefikso por derivi vortojn, esprimantajn venon al la loko, stato, de kiu oni foriris, ripeton: reveni, rediri, redoni, rebrilo, reelekto. '''Ree'''. Duan fojon, de nove. '''Reakcio'''. Agado de politika partio, kiu kontraŭstaras al la progreso kaj volas revivigi la pasintan staton de la aferoj. '''Reakciulo'''. Partoprenanto en reakcio, helpanto de reakcio. '''Reala'''. Vere ekzistanta (nefiktiva, neimagata): reala vivo. '''Reale'''. En reala maniero. '''Realaĵo'''. Io reala: realaĵo, ne fabelo. '''Realeco'''. Eco de tio, kio estas reala. '''Realigi'''. Fari ion reala: realigi ies revon. '''Realiĝi'''. Fariĝi reala: Ĉiuj niaj deziroj realiĝis. '''Realismo'''. - 1. Filozofia doktrino, bazita sur opinio, ke la realeco de la mondo ne dependas de niaj sentoj. - 2. Celado en la literaturo kaj artoj prezenti la naturon, kia ĝi estas, kun ĉio malbela kaj vulgara. '''Realisto'''. Adepto de realismo. '''Rebuso'''. Problemo, en kiu oni esprimas vortojn aŭ frazojn per figuroj, kies nomo prezentas analogion kun tio, kion oni volas diri.<noinclude><references/></noinclude> 9kxqa9yxq11kkr0afz4lp176oa2z6ur 118866 118811 2026-05-21T03:52:20Z CasteloBot 76 *sintakso 118866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rakonti'''. Konigi per vortoj fakton kun ĝiaj cirkonstancoj : ''rakonti la historion de sia vivo''. '''Rakonto'''. Vortoj de tiu, kiu rakontas. '''Ramnacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj (''Rhamnacese''). '''Rampi'''. Iri, sin trenante sur la ventro : ''La serpento rampas''. '''Rampulo'''. Rampanta vertebrulo : ''serpento, vipuro''. Komparu : ''Grimpi''. '''Rano ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Amfibio el la vico de l’ senvostaj : ''La rano kvakas (''Rana'')''. '''Ranca'''. Akirinta malagrablan guston kaj odoron de malkomponiĝo (pri grasoj'') : ''ranca butero''. '''Ranciĝi'''. Fariĝi ranca. '''Rando'''. Akra limo de objekto : ''rando de glaso, rando de tranĉilo''. Komparu : ''Bordo''. '''Rango'''. Grado, alteco de ofico, de posteno : ''oficiro de alta rango''. '''Altranga'''. De alta rango. '''Ranunkolo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio (''Ranunculus''). '''Ranunkolacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''anemono, peonio''. '''Rapo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de la kruciferoj, kun manĝebla radiko (''Brassica rapa''). '''Rapida'''. En mallonga tempo faranta grandan vojon, grandan laboron : ''rapida ĉevalo, rapida kuro, rapida plenumo''. '''Rapide'''. En rapida maniero. '''Rapidi'''. Peni fari grandan vojon aŭ laboron en mallonga tempo : ''rapidi al la stacidomo''. '''Rapideco'''. Eco de tio, kio estas rapida. '''Rapidigi'''. Fari ion rapida : ''rapidigi konstruon''. '''Malrapida'''. Faranta malgrandan vojon aŭ laboron en longa tempo. '''Malrapide'''. En malrapida maniero. '''Malrapideco'''. Eco de tio, kio estas malrapida. '''Rapiro'''. Mallarĝa glavo sen tranĉrando, por la skermo. Komparu : ''Sabro, spado''. '''Raporti'''. Konigi buŝe aŭ skribe tion, kion oni vidis, faris, studis : ''raporti pri kunveno''. '''Raporto'''. Buŝa aŭ skriba konigo de tio, kion oni vidis, faris aŭ studis : ''scienca raporto''. '''Raportanto'''. Homo, kiu raportas. Raportisto. Homo, kies profesio estas raporti : ''gazeta raportisto''. '''Rapsodo'''. En la antikva Grekujo migranta kantisto de epikaj versaĵoj, precipe de Homero. '''Rapsodio'''. Muzika fantazia verko el popolaj melodioj. '''Raso'''. Ĉiu el la naturaj grupoj de l’ homoj, en kiujn oni dividas la homaron laŭ iliaj fizikaj trajtoj : ''La hindoeŭropaj popoloj apartenas al la kaŭkaza raso''. '''Raspi'''. Glatigi lignon, metalon per raspilo. '''Raspilo'''. Ŝtala instrumento, kies supraĵo estas provizita per dentoj, pli altaj, ol ĉe fajlilo, ordinare triangule dismetitaj, por glatigi lignon, metalojn. '''Rasti'''. Ebenigi teron, kolekti fojnon per rastilo. '''Rastilo'''. Terkultura kaj ĝardena instrumento, konsistanta el longa bastono kaj transversa tabuleto kun dentoj ĉe la malsupra ekstremo. '''Rato ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Mambesto el la familio de la musoj (''Mus rattus''). '''Raŭka'''. Malklara, mallaŭta de malvarmumo aŭ kriado : ''raŭka voĉo, raŭka homo''. '''Raŭkeco'''. Eco de tio, kio estas raŭka. '''Raŭkigi'''. Fari ion raŭka : ''raŭkigi la voĉon per kantado en libera aero''. '''Raŭkiĝi'''. Fariĝi raŭka : ''La ftizuloj facile raŭkiĝas''. '''Raŭpo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Larvo de l’ papilioj kaj de aliaj kvarflugilaj insektoj. Komparu : ''Kokono, krizalido''. '''Ravi'''. Kaŭzi ies admiron : ''La kanto ravis ĉiujn''. '''Rava'''. Kiu ravas : ''rava virino''. '''Rave'''. En rava maniero. '''Razi'''. Fortranĉi la harojn ĉe la haŭto : ''razi al iu la barbon, razi iun''. '''Razilo'''. Tranĉilo kun tre akra rando, por razi. '''Re-'''. Prefikso por derivi vortojn, esprimantajn venon al la loko, stato, de kiu oni foriris, ripeton : ''reveni, rediri, redoni, rebrilo, reelekto''. '''Ree'''. Duan fojon, de nove. '''Reakcio'''. Agado de politika partio, kiu kontraŭstaras al la progreso kaj volas revivigi la pasintan staton de la aferoj. '''Reakciulo'''. Partoprenanto en reakcio, helpanto de reakcio. '''Reala'''. Vere ekzistanta (nefiktiva, neimagata'') : ''reala vivo''. '''Reale'''. En reala maniero. '''Realaĵo'''. Io reala : ''realaĵo, ne fabelo''. '''Realeco'''. Eco de tio, kio estas reala. '''Realigi'''. Fari ion reala : ''realigi ies revon''. '''Realiĝi'''. Fariĝi reala : ''Ĉiuj niaj deziroj realiĝis''. '''Realismo'''. - 1. Filozofia doktrino, bazita sur opinio, ke la realeco de la mondo ne dependas de niaj sentoj. - 2. Celado en la literaturo kaj artoj prezenti la naturon, kia ĝi estas, kun ĉio malbela kaj vulgara. '''Realisto'''. Adepto de realismo. '''Rebuso'''. Problemo, en kiu oni esprimas vortojn aŭ frazojn per figuroj, kies nomo prezentas analogion kun tio, kion oni volas diri.<noinclude><references/></noinclude> lomupaxppjbjtnd498dl8en4jul6ggj 118938 118866 2026-05-21T04:02:13Z CasteloBot 76 *sintakso 118938 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rakonti'''. Konigi per vortoj fakton kun ĝiaj cirkonstancoj : ''rakonti la historion de sia vivo''. '''Rakonto'''. Vortoj de tiu, kiu rakontas. '''Ramnacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj (''Rhamnacese''). '''Rampi'''. Iri, sin trenante sur la ventro : ''La serpento rampas''. '''Rampulo'''. Rampanta vertebrulo : ''serpento, vipuro''. Komparu : ''Grimpi''. '''Rano ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de l’ senvostaj : ''La rano kvakas (''Rana'')''. '''Ranca'''. Akirinta malagrablan guston kaj odoron de malkomponiĝo (pri grasoj'') : ''ranca butero''. '''Ranciĝi'''. Fariĝi ranca. '''Rando'''. Akra limo de objekto : ''rando de glaso, rando de tranĉilo''. Komparu : ''Bordo''. '''Rango'''. Grado, alteco de ofico, de posteno : ''oficiro de alta rango''. '''Altranga'''. De alta rango. '''Ranunkolo ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio (''Ranunculus''). '''Ranunkolacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''anemono, peonio''. '''Rapo ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la kruciferoj, kun manĝebla radiko (''Brassica rapa''). '''Rapida'''. En mallonga tempo faranta grandan vojon, grandan laboron : ''rapida ĉevalo, rapida kuro, rapida plenumo''. '''Rapide'''. En rapida maniero. '''Rapidi'''. Peni fari grandan vojon aŭ laboron en mallonga tempo : ''rapidi al la stacidomo''. '''Rapideco'''. Eco de tio, kio estas rapida. '''Rapidigi'''. Fari ion rapida : ''rapidigi konstruon''. '''Malrapida'''. Faranta malgrandan vojon aŭ laboron en longa tempo. '''Malrapide'''. En malrapida maniero. '''Malrapideco'''. Eco de tio, kio estas malrapida. '''Rapiro'''. Mallarĝa glavo sen tranĉrando, por la skermo. Komparu : ''Sabro, spado''. '''Raporti'''. Konigi buŝe aŭ skribe tion, kion oni vidis, faris, studis : ''raporti pri kunveno''. '''Raporto'''. Buŝa aŭ skriba konigo de tio, kion oni vidis, faris aŭ studis : ''scienca raporto''. '''Raportanto'''. Homo, kiu raportas. Raportisto. Homo, kies profesio estas raporti : ''gazeta raportisto''. '''Rapsodo'''. En la antikva Grekujo migranta kantisto de epikaj versaĵoj, precipe de Homero. '''Rapsodio'''. Muzika fantazia verko el popolaj melodioj. '''Raso'''. Ĉiu el la naturaj grupoj de l’ homoj, en kiujn oni dividas la homaron laŭ iliaj fizikaj trajtoj : ''La hindoeŭropaj popoloj apartenas al la kaŭkaza raso''. '''Raspi'''. Glatigi lignon, metalon per raspilo. '''Raspilo'''. Ŝtala instrumento, kies supraĵo estas provizita per dentoj, pli altaj, ol ĉe fajlilo, ordinare triangule dismetitaj, por glatigi lignon, metalojn. '''Rasti'''. Ebenigi teron, kolekti fojnon per rastilo. '''Rastilo'''. Terkultura kaj ĝardena instrumento, konsistanta el longa bastono kaj transversa tabuleto kun dentoj ĉe la malsupra ekstremo. '''Rato ({{VdE-ml|Zool}}.). Mambesto el la familio de la musoj (''Mus rattus''). '''Raŭka'''. Malklara, mallaŭta de malvarmumo aŭ kriado : ''raŭka voĉo, raŭka homo''. '''Raŭkeco'''. Eco de tio, kio estas raŭka. '''Raŭkigi'''. Fari ion raŭka : ''raŭkigi la voĉon per kantado en libera aero''. '''Raŭkiĝi'''. Fariĝi raŭka : ''La ftizuloj facile raŭkiĝas''. '''Raŭpo ({{VdE-ml|Zool}}.). Larvo de l’ papilioj kaj de aliaj kvarflugilaj insektoj. Komparu : ''Kokono, krizalido''. '''Ravi'''. Kaŭzi ies admiron : ''La kanto ravis ĉiujn''. '''Rava'''. Kiu ravas : ''rava virino''. '''Rave'''. En rava maniero. '''Razi'''. Fortranĉi la harojn ĉe la haŭto : ''razi al iu la barbon, razi iun''. '''Razilo'''. Tranĉilo kun tre akra rando, por razi. '''Re-'''. Prefikso por derivi vortojn, esprimantajn venon al la loko, stato, de kiu oni foriris, ripeton : ''reveni, rediri, redoni, rebrilo, reelekto''. '''Ree'''. Duan fojon, de nove. '''Reakcio'''. Agado de politika partio, kiu kontraŭstaras al la progreso kaj volas revivigi la pasintan staton de la aferoj. '''Reakciulo'''. Partoprenanto en reakcio, helpanto de reakcio. '''Reala'''. Vere ekzistanta (nefiktiva, neimagata'') : ''reala vivo''. '''Reale'''. En reala maniero. '''Realaĵo'''. Io reala : ''realaĵo, ne fabelo''. '''Realeco'''. Eco de tio, kio estas reala. '''Realigi'''. Fari ion reala : ''realigi ies revon''. '''Realiĝi'''. Fariĝi reala : ''Ĉiuj niaj deziroj realiĝis''. '''Realismo'''. - 1. Filozofia doktrino, bazita sur opinio, ke la realeco de la mondo ne dependas de niaj sentoj. - 2. Celado en la literaturo kaj artoj prezenti la naturon, kia ĝi estas, kun ĉio malbela kaj vulgara. '''Realisto'''. Adepto de realismo. '''Rebuso'''. Problemo, en kiu oni esprimas vortojn aŭ frazojn per figuroj, kies nomo prezentas analogion kun tio, kion oni volas diri.<noinclude><references/></noinclude> it9p3h60wqd8s77p61p1n2r08qvhye5 119000 118938 2026-05-21T04:20:03Z CasteloBot 76 *sintakso 119000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rakonti'''. Konigi per vortoj fakton kun ĝiaj cirkonstancoj : ''rakonti la historion de sia vivo''. '''Rakonto'''. Vortoj de tiu, kiu rakontas. '''Ramnacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj (''Rhamnacese''). '''Rampi'''. Iri, sin trenante sur la ventro : ''La serpento rampas''. '''Rampulo'''. Rampanta vertebrulo : ''serpento, vipuro''. Komparu : ''Grimpi''. '''Rano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de l’ senvostaj : ''La rano kvakas (''Rana'')''. '''Ranca'''. Akirinta malagrablan guston kaj odoron de malkomponiĝo (pri grasoj'') : ''ranca butero''. '''Ranciĝi'''. Fariĝi ranca. '''Rando'''. Akra limo de objekto : ''rando de glaso, rando de tranĉilo''. Komparu : ''Bordo''. '''Rango'''. Grado, alteco de ofico, de posteno : ''oficiro de alta rango''. '''Altranga'''. De alta rango. '''Ranunkolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio (''Ranunculus''). '''Ranunkolacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''anemono, peonio''. '''Rapo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la kruciferoj, kun manĝebla radiko (''Brassica rapa''). '''Rapida'''. En mallonga tempo faranta grandan vojon, grandan laboron : ''rapida ĉevalo, rapida kuro, rapida plenumo''. '''Rapide'''. En rapida maniero. '''Rapidi'''. Peni fari grandan vojon aŭ laboron en mallonga tempo : ''rapidi al la stacidomo''. '''Rapideco'''. Eco de tio, kio estas rapida. '''Rapidigi'''. Fari ion rapida : ''rapidigi konstruon''. '''Malrapida'''. Faranta malgrandan vojon aŭ laboron en longa tempo. '''Malrapide'''. En malrapida maniero. '''Malrapideco'''. Eco de tio, kio estas malrapida. '''Rapiro'''. Mallarĝa glavo sen tranĉrando, por la skermo. Komparu : ''Sabro, spado''. '''Raporti'''. Konigi buŝe aŭ skribe tion, kion oni vidis, faris, studis : ''raporti pri kunveno''. '''Raporto'''. Buŝa aŭ skriba konigo de tio, kion oni vidis, faris aŭ studis : ''scienca raporto''. '''Raportanto'''. Homo, kiu raportas. Raportisto. Homo, kies profesio estas raporti : ''gazeta raportisto''. '''Rapsodo'''. En la antikva Grekujo migranta kantisto de epikaj versaĵoj, precipe de Homero. '''Rapsodio'''. Muzika fantazia verko el popolaj melodioj. '''Raso'''. Ĉiu el la naturaj grupoj de l’ homoj, en kiujn oni dividas la homaron laŭ iliaj fizikaj trajtoj : ''La hindoeŭropaj popoloj apartenas al la kaŭkaza raso''. '''Raspi'''. Glatigi lignon, metalon per raspilo. '''Raspilo'''. Ŝtala instrumento, kies supraĵo estas provizita per dentoj, pli altaj, ol ĉe fajlilo, ordinare triangule dismetitaj, por glatigi lignon, metalojn. '''Rasti'''. Ebenigi teron, kolekti fojnon per rastilo. '''Rastilo'''. Terkultura kaj ĝardena instrumento, konsistanta el longa bastono kaj transversa tabuleto kun dentoj ĉe la malsupra ekstremo. '''Rato''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mambesto el la familio de la musoj (''Mus rattus''). '''Raŭka'''. Malklara, mallaŭta de malvarmumo aŭ kriado : ''raŭka voĉo, raŭka homo''. '''Raŭkeco'''. Eco de tio, kio estas raŭka. '''Raŭkigi'''. Fari ion raŭka : ''raŭkigi la voĉon per kantado en libera aero''. '''Raŭkiĝi'''. Fariĝi raŭka : ''La ftizuloj facile raŭkiĝas''. '''Raŭpo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Larvo de l’ papilioj kaj de aliaj kvarflugilaj insektoj. Komparu : ''Kokono, krizalido''. '''Ravi'''. Kaŭzi ies admiron : ''La kanto ravis ĉiujn''. '''Rava'''. Kiu ravas : ''rava virino''. '''Rave'''. En rava maniero. '''Razi'''. Fortranĉi la harojn ĉe la haŭto : ''razi al iu la barbon, razi iun''. '''Razilo'''. Tranĉilo kun tre akra rando, por razi. '''Re-'''. Prefikso por derivi vortojn, esprimantajn venon al la loko, stato, de kiu oni foriris, ripeton : ''reveni, rediri, redoni, rebrilo, reelekto''. '''Ree'''. Duan fojon, de nove. '''Reakcio'''. Agado de politika partio, kiu kontraŭstaras al la progreso kaj volas revivigi la pasintan staton de la aferoj. '''Reakciulo'''. Partoprenanto en reakcio, helpanto de reakcio. '''Reala'''. Vere ekzistanta (nefiktiva, neimagata'') : ''reala vivo''. '''Reale'''. En reala maniero. '''Realaĵo'''. Io reala : ''realaĵo, ne fabelo''. '''Realeco'''. Eco de tio, kio estas reala. '''Realigi'''. Fari ion reala : ''realigi ies revon''. '''Realiĝi'''. Fariĝi reala : ''Ĉiuj niaj deziroj realiĝis''. '''Realismo'''. - 1. Filozofia doktrino, bazita sur opinio, ke la realeco de la mondo ne dependas de niaj sentoj. - 2. Celado en la literaturo kaj artoj prezenti la naturon, kia ĝi estas, kun ĉio malbela kaj vulgara. '''Realisto'''. Adepto de realismo. '''Rebuso'''. Problemo, en kiu oni esprimas vortojn aŭ frazojn per figuroj, kies nomo prezentas analogion kun tio, kion oni volas diri.<noinclude><references/></noinclude> 5aqltcvifvpmqt3hh4ixm8f1kkoc0a1 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/137 104 40827 118812 2026-05-21T03:03:02Z Castelobranco 7 +1 118812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Recenzi'''. Kritiki en mallonga artikolo ĵus aperintan literaturan verkon, plenumon scena, muzika verko. '''Recenzo'''. Mallonga kritika artikolo pri ĵus aperinta literatura verko, pri plenumo de scena, muzika verko. '''Recenzisto'''. Persono, kies okupo estas recenzi: gazeta recenzisto. '''Recepto'''. - 1. Skriba klarigo pri preparo de miksaĵo por teknika, kuireja celo. - 2. Skriba ordono de la kuracisto, el kio kaj kiel devas esti preparita la medikamento. '''Reciproka'''. Koncernanta agon aŭ senton inter du personoj, saman de la unua al la dua, kiel de la dua al la unua: reciproka amo, reciprokaj insultoj. '''Reciproke'''. En reciproka maniero; unu alian: Ili sin helpas reciproke. '''Reciprokeco'''. Eco de tio, kio estas reciproka: reciprokeco de l’ amo. '''Recitativo (Muz'''.). Duonkanto, duondeklamo, akompanata de muziko. '''Redakcio'''. - 1. Aro de personoj, kiuj redaktas gazeton: La redakcio de nia revuo konsistas el kvar personoj. - 2. Loĝejo, kie oni redaktas gazeton: la adreso de la redakcio. '''Redakti'''. - 1. Esprimi en literatura lingvo, esprimi en formo, akordiĝanta kun la celo: redakti siajn pensojn, redakti oficialan akton. - 2. Direkti publikigon de gazeto, elektante por ĝi artikolojn, korektante kaj revizante ilin. '''Redakto'''. Ago de tiu, kiu redaktas. '''Redaktoro'''. Persono, kiu redaktas gazeton. '''Redingoto'''. Longa vira vesto, kies baskoj plene ĉirkaŭas la korpon. '''Redukti'''. – 1. (Mat.). Proporcie malgrandigi: redukti geometrian figuron. - 2. (Ĥem.). Senigi je la oksigeno: redukti salon. '''Redukto'''. - 1. Proporcia malgrandigo. - 2. Senigo je la oksigeno. '''Reduto'''. Simpla fortikaĵo el tero, ĉirkaŭita per kavo. '''Referato'''. Skriba prilaboro de problemo. '''Referenco'''. Atesto servanta kiel rekomendo: La kandidato havas tre bonajn referencojn. '''Reflekti (Fiz'''.). Reĵeti, resendi sonojn, lumon, varmon: Polurita metalo reflektas la radiojn de la lumo. '''Reformacio'''. Granda religia movado en la xvi* jarcento, kiu dividis la okcidentan kristanan eklezion en la katolikan kaj protestantan. '''Refrakti (Fiz'''.). Ŝangi la direkton de l’ radioj de la lumo, kiam ili transpasas de unu medio en alian: La vitro pli forte refraktas la radiojn de la lumo, ol la akvo. '''Refuti'''. Montri per argumentoj la malpravecon de ies aserto. '''Refuto'''. Vortoj de tiu, kiu refutas. '''Regi'''. Plene estri, plene direkti laŭ sia volo: regi ŝtaton, regi sian koleron, regi sin mem. Ekregis ptena sitento. '''Regado'''. Agoj de tiu, kiu regas. '''Reganto'''. Homo, kiu regas. '''Regato'''. Regnano. '''Registaro'''. Tutaĵo de la personoj, kiuj regas ŝtaton. '''Superregi'''. Havi superan povon, esti pli grava, pli multenombra: La principo de la internacieco superregas ĉiujn aliajn en la universala lingvo. '''Interrego'''. Tempo, dum kiu ŝtato ne posedas regnestron. Komparu: Administri, direkti. '''Regali'''. - 1. Doni manĝaĵon, trinkaĵon al gasto: La mastrino regalis siajn gastojn per luksa vespermanĝo. - 2. Fari plezuron al iu, liverante ion bonan: La artisto regalis nin per du eksterprogramaj kantoj. '''Regalo'''. Ago de tiu, kiu regalas. '''Regimento'''. Taĉmento de soldatoj, komandata de komuna ĉefo kaj konsistanta el kelke da batalionoj aŭ eskadronoj: Infanteria regimento havas kelke da miloj da soldatoj. '''Regiono'''. Parto de lando, korpo, surfaco, karakterizata de io speciala: polusa regiono, regiono de la koro. '''Registro'''. - 1. Notoj pri faktoj, pri dokumentoj, enskribataj laŭ difinita sistemo (laŭ la alfabeta ordo, laŭ la fakoj. laŭ la datoj): registro de la dokumentoj, ricevataj kaj sendataj. - 2. (Muz.). Amplekso de voĉo, de instrumento: la supera registro. '''Registri'''. Fari registron, skribi en registro: registri raportojn. '''Registristo'''. Oficisto, kiu registras. '''Registrejo'''. Sekcio de kancelario, de oficejo, kie oni registras. Komparu: Listo, tabelo. '''Regno'''. - 1. Lando aŭ grupo de landoj. havanta komunan registaron kaj leĝojn: la Germana Regno. - 2. Ĉiu el la tri grandaj sekcioj de la korpoj de l’ naturo: regno de la bestoj, vegetaĵoj kaj mineraloj. '''Regnestro'''. Supera ĉefo de regno: reĝo, prezidanto de respubliko. '''Regnano'''. Ano de regno. Sam regnano. Ano de la sama regno. Komparu: Ŝtato. '''Regolo (Zool'''.). Verda birdo el la vico de l’ paseroj (Regulus cristatus). '''Regulo'''. Tio, kio devas gvidi la konduton, la studojn de scienco aŭ de arto: regulo de konveneco, gramatika regulo. '''Regula'''. Konforma al regulo.<noinclude><references/></noinclude> 6oj3hnyt7s19iejc4x0a747dhssgf9q 118867 118812 2026-05-21T03:52:21Z CasteloBot 76 *sintakso 118867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Recenzi'''. Kritiki en mallonga artikolo ĵus aperintan literaturan verkon, plenumon scena, muzika verko. '''Recenzo'''. Mallonga kritika artikolo pri ĵus aperinta literatura verko, pri plenumo de scena, muzika verko. '''Recenzisto'''. Persono, kies okupo estas recenzi : ''gazeta recenzisto''. '''Recepto'''. - 1. Skriba klarigo pri preparo de miksaĵo por teknika, kuireja celo. - 2. Skriba ordono de la kuracisto, el kio kaj kiel devas esti preparita la medikamento. '''Reciproka'''. Koncernanta agon aŭ senton inter du personoj, saman de la unua al la dua, kiel de la dua al la unua : ''reciproka amo, reciprokaj insultoj''. '''Reciproke'''. En reciproka maniero; unu alian : ''Ili sin helpas reciproke''. '''Reciprokeco'''. Eco de tio, kio estas reciproka : ''reciprokeco de l’ amo''. '''Recitativo ({{VdE-ml|Muz'''}}.). Duonkanto, duondeklamo, akompanata de muziko. '''Redakcio'''. - 1. Aro de personoj, kiuj redaktas gazeton : ''La redakcio de nia revuo konsistas el kvar personoj''. - 2. Loĝejo, kie oni redaktas gazeton : ''la adreso de la redakcio''. '''Redakti'''. - 1. Esprimi en literatura lingvo, esprimi en formo, akordiĝanta kun la celo : ''redakti siajn pensojn, redakti oficialan akton''. - 2. Direkti publikigon de gazeto, elektante por ĝi artikolojn, korektante kaj revizante ilin. '''Redakto'''. Ago de tiu, kiu redaktas. '''Redaktoro'''. Persono, kiu redaktas gazeton. '''Redingoto'''. Longa vira vesto, kies baskoj plene ĉirkaŭas la korpon. '''Redukti'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Proporcie malgrandigi : ''redukti geometrian figuron''. - 2. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senigi je la oksigeno : ''redukti salon''. '''Redukto'''. - 1. Proporcia malgrandigo. - 2. Senigo je la oksigeno. '''Reduto'''. Simpla fortikaĵo el tero, ĉirkaŭita per kavo. '''Referato'''. Skriba prilaboro de problemo. '''Referenco'''. Atesto servanta kiel rekomendo : ''La kandidato havas tre bonajn referencojn''. '''Reflekti ({{VdE-ml|Fiz'''}}.). Reĵeti, resendi sonojn, lumon, varmon : ''Polurita metalo reflektas la radiojn de la lumo''. '''Reformacio'''. Granda religia movado en la xvi* jarcento, kiu dividis la okcidentan kristanan eklezion en la katolikan kaj protestantan. '''Refrakti ({{VdE-ml|Fiz'''}}.). Ŝangi la direkton de l’ radioj de la lumo, kiam ili transpasas de unu medio en alian : ''La vitro pli forte refraktas la radiojn de la lumo, ol la akvo''. '''Refuti'''. Montri per argumentoj la malpravecon de ies aserto. '''Refuto'''. Vortoj de tiu, kiu refutas. '''Regi'''. Plene estri, plene direkti laŭ sia volo : ''regi ŝtaton, regi sian koleron, regi sin mem''. Ekregis ptena sitento. '''Regado'''. Agoj de tiu, kiu regas. '''Reganto'''. Homo, kiu regas. '''Regato'''. Regnano. '''Registaro'''. Tutaĵo de la personoj, kiuj regas ŝtaton. '''Superregi'''. Havi superan povon, esti pli grava, pli multenombra : ''La principo de la internacieco superregas ĉiujn aliajn en la universala lingvo''. '''Interrego'''. Tempo, dum kiu ŝtato ne posedas regnestron. Komparu : ''Administri, direkti''. '''Regali'''. - 1. Doni manĝaĵon, trinkaĵon al gasto : ''La mastrino regalis siajn gastojn per luksa vespermanĝo''. - 2. Fari plezuron al iu, liverante ion bonan : ''La artisto regalis nin per du eksterprogramaj kantoj''. '''Regalo'''. Ago de tiu, kiu regalas. '''Regimento'''. Taĉmento de soldatoj, komandata de komuna ĉefo kaj konsistanta el kelke da batalionoj aŭ eskadronoj : ''Infanteria regimento havas kelke da miloj da soldatoj''. '''Regiono'''. Parto de lando, korpo, surfaco, karakterizata de io speciala : ''polusa regiono, regiono de la koro''. '''Registro'''. - 1. Notoj pri faktoj, pri dokumentoj, enskribataj laŭ difinita sistemo (laŭ la alfabeta ordo, laŭ la fakoj. laŭ la datoj'') : ''registro de la dokumentoj, ricevataj kaj sendataj''. - 2. ({{VdE-ml|Muz}}.). Amplekso de voĉo, de instrumento : ''la supera registro''. '''Registri'''. Fari registron, skribi en registro : ''registri raportojn''. '''Registristo'''. Oficisto, kiu registras. '''Registrejo'''. Sekcio de kancelario, de oficejo, kie oni registras. Komparu : ''Listo, tabelo''. '''Regno'''. - 1. Lando aŭ grupo de landoj. havanta komunan registaron kaj leĝojn : ''la Germana Regno''. - 2. Ĉiu el la tri grandaj sekcioj de la korpoj de l’ naturo : ''regno de la bestoj, vegetaĵoj kaj mineraloj''. '''Regnestro'''. Supera ĉefo de regno : ''reĝo, prezidanto de respubliko''. '''Regnano'''. Ano de regno. Sam regnano. Ano de la sama regno. Komparu : ''Ŝtato''. '''Regolo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Verda birdo el la vico de l’ paseroj (''Regulus cristatus''). '''Regulo'''. Tio, kio devas gvidi la konduton, la studojn de scienco aŭ de arto : ''regulo de konveneco, gramatika regulo''. '''Regula'''. Konforma al regulo.<noinclude><references/></noinclude> 05mo2omqgczlj8yfk9qnjz34cxjz47b 118939 118867 2026-05-21T04:02:14Z CasteloBot 76 *sintakso 118939 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Recenzi'''. Kritiki en mallonga artikolo ĵus aperintan literaturan verkon, plenumon scena, muzika verko. '''Recenzo'''. Mallonga kritika artikolo pri ĵus aperinta literatura verko, pri plenumo de scena, muzika verko. '''Recenzisto'''. Persono, kies okupo estas recenzi : ''gazeta recenzisto''. '''Recepto'''. - 1. Skriba klarigo pri preparo de miksaĵo por teknika, kuireja celo. - 2. Skriba ordono de la kuracisto, el kio kaj kiel devas esti preparita la medikamento. '''Reciproka'''. Koncernanta agon aŭ senton inter du personoj, saman de la unua al la dua, kiel de la dua al la unua : ''reciproka amo, reciprokaj insultoj''. '''Reciproke'''. En reciproka maniero; unu alian : ''Ili sin helpas reciproke''. '''Reciprokeco'''. Eco de tio, kio estas reciproka : ''reciprokeco de l’ amo''. '''Recitativo ({{VdE-ml|Muz}}.). Duonkanto, duondeklamo, akompanata de muziko. '''Redakcio'''. - 1. Aro de personoj, kiuj redaktas gazeton : ''La redakcio de nia revuo konsistas el kvar personoj''. - 2. Loĝejo, kie oni redaktas gazeton : ''la adreso de la redakcio''. '''Redakti'''. - 1. Esprimi en literatura lingvo, esprimi en formo, akordiĝanta kun la celo : ''redakti siajn pensojn, redakti oficialan akton''. - 2. Direkti publikigon de gazeto, elektante por ĝi artikolojn, korektante kaj revizante ilin. '''Redakto'''. Ago de tiu, kiu redaktas. '''Redaktoro'''. Persono, kiu redaktas gazeton. '''Redingoto'''. Longa vira vesto, kies baskoj plene ĉirkaŭas la korpon. '''Redukti'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Proporcie malgrandigi : ''redukti geometrian figuron''. - 2. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senigi je la oksigeno : ''redukti salon''. '''Redukto'''. - 1. Proporcia malgrandigo. - 2. Senigo je la oksigeno. '''Reduto'''. Simpla fortikaĵo el tero, ĉirkaŭita per kavo. '''Referato'''. Skriba prilaboro de problemo. '''Referenco'''. Atesto servanta kiel rekomendo : ''La kandidato havas tre bonajn referencojn''. '''Reflekti ({{VdE-ml|Fiz}}.). Reĵeti, resendi sonojn, lumon, varmon : ''Polurita metalo reflektas la radiojn de la lumo''. '''Reformacio'''. Granda religia movado en la xvi* jarcento, kiu dividis la okcidentan kristanan eklezion en la katolikan kaj protestantan. '''Refrakti ({{VdE-ml|Fiz}}.). Ŝangi la direkton de l’ radioj de la lumo, kiam ili transpasas de unu medio en alian : ''La vitro pli forte refraktas la radiojn de la lumo, ol la akvo''. '''Refuti'''. Montri per argumentoj la malpravecon de ies aserto. '''Refuto'''. Vortoj de tiu, kiu refutas. '''Regi'''. Plene estri, plene direkti laŭ sia volo : ''regi ŝtaton, regi sian koleron, regi sin mem''. Ekregis ptena sitento. '''Regado'''. Agoj de tiu, kiu regas. '''Reganto'''. Homo, kiu regas. '''Regato'''. Regnano. '''Registaro'''. Tutaĵo de la personoj, kiuj regas ŝtaton. '''Superregi'''. Havi superan povon, esti pli grava, pli multenombra : ''La principo de la internacieco superregas ĉiujn aliajn en la universala lingvo''. '''Interrego'''. Tempo, dum kiu ŝtato ne posedas regnestron. Komparu : ''Administri, direkti''. '''Regali'''. - 1. Doni manĝaĵon, trinkaĵon al gasto : ''La mastrino regalis siajn gastojn per luksa vespermanĝo''. - 2. Fari plezuron al iu, liverante ion bonan : ''La artisto regalis nin per du eksterprogramaj kantoj''. '''Regalo'''. Ago de tiu, kiu regalas. '''Regimento'''. Taĉmento de soldatoj, komandata de komuna ĉefo kaj konsistanta el kelke da batalionoj aŭ eskadronoj : ''Infanteria regimento havas kelke da miloj da soldatoj''. '''Regiono'''. Parto de lando, korpo, surfaco, karakterizata de io speciala : ''polusa regiono, regiono de la koro''. '''Registro'''. - 1. Notoj pri faktoj, pri dokumentoj, enskribataj laŭ difinita sistemo (laŭ la alfabeta ordo, laŭ la fakoj. laŭ la datoj'') : ''registro de la dokumentoj, ricevataj kaj sendataj''. - 2. ({{VdE-ml|Muz}}.). Amplekso de voĉo, de instrumento : ''la supera registro''. '''Registri'''. Fari registron, skribi en registro : ''registri raportojn''. '''Registristo'''. Oficisto, kiu registras. '''Registrejo'''. Sekcio de kancelario, de oficejo, kie oni registras. Komparu : ''Listo, tabelo''. '''Regno'''. - 1. Lando aŭ grupo de landoj. havanta komunan registaron kaj leĝojn : ''la Germana Regno''. - 2. Ĉiu el la tri grandaj sekcioj de la korpoj de l’ naturo : ''regno de la bestoj, vegetaĵoj kaj mineraloj''. '''Regnestro'''. Supera ĉefo de regno : ''reĝo, prezidanto de respubliko''. '''Regnano'''. Ano de regno. Sam regnano. Ano de la sama regno. Komparu : ''Ŝtato''. '''Regolo ({{VdE-ml|Zool}}.). Verda birdo el la vico de l’ paseroj (''Regulus cristatus''). '''Regulo'''. Tio, kio devas gvidi la konduton, la studojn de scienco aŭ de arto : ''regulo de konveneco, gramatika regulo''. '''Regula'''. Konforma al regulo.<noinclude><references/></noinclude> 13y4aciuulel2url1l5gurwvjsdxqwn 119001 118939 2026-05-21T04:20:03Z CasteloBot 76 *sintakso 119001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Recenzi'''. Kritiki en mallonga artikolo ĵus aperintan literaturan verkon, plenumon scena, muzika verko. '''Recenzo'''. Mallonga kritika artikolo pri ĵus aperinta literatura verko, pri plenumo de scena, muzika verko. '''Recenzisto'''. Persono, kies okupo estas recenzi : ''gazeta recenzisto''. '''Recepto'''. - 1. Skriba klarigo pri preparo de miksaĵo por teknika, kuireja celo. - 2. Skriba ordono de la kuracisto, el kio kaj kiel devas esti preparita la medikamento. '''Reciproka'''. Koncernanta agon aŭ senton inter du personoj, saman de la unua al la dua, kiel de la dua al la unua : ''reciproka amo, reciprokaj insultoj''. '''Reciproke'''. En reciproka maniero; unu alian : ''Ili sin helpas reciproke''. '''Reciprokeco'''. Eco de tio, kio estas reciproka : ''reciprokeco de l’ amo''. '''Recitativo''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Duonkanto, duondeklamo, akompanata de muziko. '''Redakcio'''. - 1. Aro de personoj, kiuj redaktas gazeton : ''La redakcio de nia revuo konsistas el kvar personoj''. - 2. Loĝejo, kie oni redaktas gazeton : ''la adreso de la redakcio''. '''Redakti'''. - 1. Esprimi en literatura lingvo, esprimi en formo, akordiĝanta kun la celo : ''redakti siajn pensojn, redakti oficialan akton''. - 2. Direkti publikigon de gazeto, elektante por ĝi artikolojn, korektante kaj revizante ilin. '''Redakto'''. Ago de tiu, kiu redaktas. '''Redaktoro'''. Persono, kiu redaktas gazeton. '''Redingoto'''. Longa vira vesto, kies baskoj plene ĉirkaŭas la korpon. '''Redukti'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Proporcie malgrandigi : ''redukti geometrian figuron''. - 2. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senigi je la oksigeno : ''redukti salon''. '''Redukto'''. - 1. Proporcia malgrandigo. - 2. Senigo je la oksigeno. '''Reduto'''. Simpla fortikaĵo el tero, ĉirkaŭita per kavo. '''Referato'''. Skriba prilaboro de problemo. '''Referenco'''. Atesto servanta kiel rekomendo : ''La kandidato havas tre bonajn referencojn''. '''Reflekti''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Reĵeti, resendi sonojn, lumon, varmon : ''Polurita metalo reflektas la radiojn de la lumo''. '''Reformacio'''. Granda religia movado en la xvi* jarcento, kiu dividis la okcidentan kristanan eklezion en la katolikan kaj protestantan. '''Refrakti''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Ŝangi la direkton de l’ radioj de la lumo, kiam ili transpasas de unu medio en alian : ''La vitro pli forte refraktas la radiojn de la lumo, ol la akvo''. '''Refuti'''. Montri per argumentoj la malpravecon de ies aserto. '''Refuto'''. Vortoj de tiu, kiu refutas. '''Regi'''. Plene estri, plene direkti laŭ sia volo : ''regi ŝtaton, regi sian koleron, regi sin mem''. Ekregis ptena sitento. '''Regado'''. Agoj de tiu, kiu regas. '''Reganto'''. Homo, kiu regas. '''Regato'''. Regnano. '''Registaro'''. Tutaĵo de la personoj, kiuj regas ŝtaton. '''Superregi'''. Havi superan povon, esti pli grava, pli multenombra : ''La principo de la internacieco superregas ĉiujn aliajn en la universala lingvo''. '''Interrego'''. Tempo, dum kiu ŝtato ne posedas regnestron. Komparu : ''Administri, direkti''. '''Regali'''. - 1. Doni manĝaĵon, trinkaĵon al gasto : ''La mastrino regalis siajn gastojn per luksa vespermanĝo''. - 2. Fari plezuron al iu, liverante ion bonan : ''La artisto regalis nin per du eksterprogramaj kantoj''. '''Regalo'''. Ago de tiu, kiu regalas. '''Regimento'''. Taĉmento de soldatoj, komandata de komuna ĉefo kaj konsistanta el kelke da batalionoj aŭ eskadronoj : ''Infanteria regimento havas kelke da miloj da soldatoj''. '''Regiono'''. Parto de lando, korpo, surfaco, karakterizata de io speciala : ''polusa regiono, regiono de la koro''. '''Registro'''. - 1. Notoj pri faktoj, pri dokumentoj, enskribataj laŭ difinita sistemo (laŭ la alfabeta ordo, laŭ la fakoj. laŭ la datoj'') : ''registro de la dokumentoj, ricevataj kaj sendataj''. - 2. ({{VdE-ml|Muz}}.). Amplekso de voĉo, de instrumento : ''la supera registro''. '''Registri'''. Fari registron, skribi en registro : ''registri raportojn''. '''Registristo'''. Oficisto, kiu registras. '''Registrejo'''. Sekcio de kancelario, de oficejo, kie oni registras. Komparu : ''Listo, tabelo''. '''Regno'''. - 1. Lando aŭ grupo de landoj. havanta komunan registaron kaj leĝojn : ''la Germana Regno''. - 2. Ĉiu el la tri grandaj sekcioj de la korpoj de l’ naturo : ''regno de la bestoj, vegetaĵoj kaj mineraloj''. '''Regnestro'''. Supera ĉefo de regno : ''reĝo, prezidanto de respubliko''. '''Regnano'''. Ano de regno. Sam regnano. Ano de la sama regno. Komparu : ''Ŝtato''. '''Regolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Verda birdo el la vico de l’ paseroj (''Regulus cristatus''). '''Regulo'''. Tio, kio devas gvidi la konduton, la studojn de scienco aŭ de arto : ''regulo de konveneco, gramatika regulo''. '''Regula'''. Konforma al regulo.<noinclude><references/></noinclude> m0wyj9nsetmefzpf8iew6othq4djk8v Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/138 104 40828 118813 2026-05-21T03:03:22Z Castelobranco 7 +1 118813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Regule'''. En regula maniero. '''Regularo'''. Tutaĵo de la reguloj de societo: la regularo de la Lingva Komitato. '''Reguleco'''. Eco de tio, kio estas regula. '''Reguligi'''. Fari ion regula. Komparu: Leĝo. '''Reĝo'''. Kronita regnestro de ŝtato malpli potenca kaj vasta, ol imperio: reĝo de Italujo. '''Reĝino'''. Edzino de reĝo. '''Reĝido'''. Filo de reĝo. '''Reĝidino'''. Filino de reĝo. '''Reĝi'''. Esti reĝo, administri ŝtaton, kiel reĝo: Ludoviko XIV reĝis 72 jarojn. '''Reĝeco'''. Titolo, posteno de reĝo. '''Reĝolando'''. Lando, regata de reĝo. '''Reĝisoro'''. Drama artisto, preparanta spektaklon en teatro, disdonanta la rolojn kaj direktanta la ludon de la artistoj. '''Rejso'''. Portugala kaj brazilia malgranda monero. '''Reklamo'''. Anonco, laŭdanta la ecojn de komercaĵo kaj rekomendanta ĝin al la publiko. '''Reklami'''. Anonci, rekomendi per reklamo. Komparu: Anonco, afiŝo, avizo. '''Rekomendi'''. Esprimi laŭdan opinion pri io, por altiri por ĝi ies favoron, por konvinki iun ĝin preni: rekomendi komercaĵon, manĝaĵon, rekomendi serviston, oficiston. '''Rekomendo'''. Vortoj, opinio de tiu, kiu rekomendas. '''Rekomendinda'''. Kiu meritas esti rekomendata: rekomendinda hotelo. '''Rekompenco'''. Bono, dono, kiun oni faras al iu por servo, por bona ago. '''Rekompenci'''. Fari bonon, donon al iu por servo, por bona ago: La patro rekompencis la filon por la diligenta lernado. '''Rekordo'''. La plej bona oficiale konstatita rezultato de sporto, superanta ĉion konatan antaŭe: En la vetkurado de unu kilometro la velocipedisto N. venkis ĉiujn ĝisnunajn rekordojn. '''Rekruto'''. Soldato, ĵus komencinta la militistan servadon kaj ankoraŭ ĝin ne konanta. '''Rekrutigi'''. Fari iun rekruto, aligi al la militistaro. '''Rekrutigo'''. Aligo al militistaro. '''Rekta (Geom'''.). - 1. Prezentanta la plej mallongan distancon inter du punktoj: rekta linio, rekta bastono. - 2. Kies flankoj, estas perpendikularaj unu al alia kaj formas angulon de 90 gradoj: rekta aŭ orta angulo. '''Rekte'''. En rekta maniero: iri rekte al la urbo, rekte al la ĉefo. '''Rekteco'''. Eco de tio, kio estas rekta. '''Rektigi'''. Fari ion rekta. '''Rektiĝi'''. Fariĝi rekta. '''Rektoro'''. Ĉefo de universitato. '''Rekvizicio'''. Postulo al la loĝantoj de malamika lando, ke ili liveru nutraĵon kaj aliajn objektojn al la armeo. '''Relo'''. Fera aŭ ŝtala trabo, sur kiu ruliĝas la radoj de la lokomotivo kaj de la vagonoj. '''Relativa'''. Rigardata ne en si mem, sed kompare kun aliaj similaj, rilate kun similaj: relativa valoro. '''Reliefo'''. Skulptaĵo sur tabulo aŭ sur ebena surfaco. '''Alta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj duone superstaras la tabulon. '''Malalta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj nur malmulte superstaras la tabulon. '''Reliefa'''. - 1. Klare superstaranta la fonon; klare sin apartiganta de la fono: reliefa pentraĵo. - 2. Arta priskribo, karakterizo, klare desegnanta la trajtojn dank' al la uzado de kontrastoj. '''Reliefe'''. En reliefa maniero. Komparu: Plastika. '''Religio'''. Kredo je Dio aŭ je dioj kaj la ceremonioj, por montri sian kulton al ili: kristana religio, mahometana religio. '''Religia'''. - 1. De religio, kiu koncernas religion: religia dogmo. - 2. Vivanta konforme al la reguloj de la religio. '''Religieco'''. Eco de tiu, kiu estas religia. '''Remi'''. Movi ŝipon sur akvo, forpuŝante ĝin per speciala ligna ilo. '''Remilo'''. Ligna plata ilo kun longa tenilo, per kiu oni movas navigantan ŝipon, forpuŝante la akvon. '''Remisto'''. Homo, kies profesio estas remi. '''Remburi'''. Kovri ŝegon, kanapon per kusenoj el haregoj, risortoj, por fari ilin komfortaj: seĝo remburita, seĝo simpla aŭ neremburita. '''Remburaĵo'''. Tio, per kio oni remburas. '''Remizo'''. Veturilejo, kaleŝejo. '''Remonto'''. Livero de ĉevaloj por armeo. '''Remparo'''. Tera amaso antaŭ kastelo aŭ alia sieĝata loko, ŝirmanta ĝin de la kanonaj kugloj. '''Reno (Anat'''.). Organo, sekrecianta la urinon. '''Renegato'''. - 1. Kristano, kiu forlasis sian religion kaj aliĝis al la mahometanismo. - 2. Homo, kiu forlasis siajn religiajn aŭ politikajn opiniojn kaj akceptis kontraŭajn. '''Renesanco'''. Literatura, scienca kaj arta movado en la xva kaj xvia jarcento, bazita plejparte sur la imitado de la antikveco. '''Renkonti'''. Kunveni kun iu, iranta en la kontraŭa direkto: renkonti amikon sur la strato. '''Renkonto'''. Kunveno de du aŭ de kelke da personoj, irantaj en la konlraŭa direkto.<noinclude><references/></noinclude> igugxmufhn1o3m03wozzxp5cvt2r3re 118868 118813 2026-05-21T03:52:22Z CasteloBot 76 *sintakso 118868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Regule'''. En regula maniero. '''Regularo'''. Tutaĵo de la reguloj de societo : ''la regularo de la Lingva Komitato''. '''Reguleco'''. Eco de tio, kio estas regula. '''Reguligi'''. Fari ion regula. Komparu : ''Leĝo''. '''Reĝo'''. Kronita regnestro de ŝtato malpli potenca kaj vasta, ol imperio : ''reĝo de Italujo''. '''Reĝino'''. Edzino de reĝo. '''Reĝido'''. Filo de reĝo. '''Reĝidino'''. Filino de reĝo. '''Reĝi'''. Esti reĝo, administri ŝtaton, kiel reĝo : ''Ludoviko XIV reĝis 72 jarojn''. '''Reĝeco'''. Titolo, posteno de reĝo. '''Reĝolando'''. Lando, regata de reĝo. '''Reĝisoro'''. Drama artisto, preparanta spektaklon en teatro, disdonanta la rolojn kaj direktanta la ludon de la artistoj. '''Rejso'''. Portugala kaj brazilia malgranda monero. '''Reklamo'''. Anonco, laŭdanta la ecojn de komercaĵo kaj rekomendanta ĝin al la publiko. '''Reklami'''. Anonci, rekomendi per reklamo. Komparu : ''Anonco, afiŝo, avizo''. '''Rekomendi'''. Esprimi laŭdan opinion pri io, por altiri por ĝi ies favoron, por konvinki iun ĝin preni : ''rekomendi komercaĵon, manĝaĵon, rekomendi serviston, oficiston''. '''Rekomendo'''. Vortoj, opinio de tiu, kiu rekomendas. '''Rekomendinda'''. Kiu meritas esti rekomendata : ''rekomendinda hotelo''. '''Rekompenco'''. Bono, dono, kiun oni faras al iu por servo, por bona ago. '''Rekompenci'''. Fari bonon, donon al iu por servo, por bona ago : ''La patro rekompencis la filon por la diligenta lernado''. '''Rekordo'''. La plej bona oficiale konstatita rezultato de sporto, superanta ĉion konatan antaŭe : ''En la vetkurado de unu kilometro la velocipedisto N''. venkis ĉiujn ĝisnunajn rekordojn. '''Rekruto'''. Soldato, ĵus komencinta la militistan servadon kaj ankoraŭ ĝin ne konanta. '''Rekrutigi'''. Fari iun rekruto, aligi al la militistaro. '''Rekrutigo'''. Aligo al militistaro. '''Rekta ({{VdE-ml|Geom'''}}.). - 1. Prezentanta la plej mallongan distancon inter du punktoj : ''rekta linio, rekta bastono''. - 2. Kies flankoj, estas perpendikularaj unu al alia kaj formas angulon de 90 gradoj : ''rekta aŭ orta angulo''. '''Rekte'''. En rekta maniero : ''iri rekte al la urbo, rekte al la ĉefo''. '''Rekteco'''. Eco de tio, kio estas rekta. '''Rektigi'''. Fari ion rekta. '''Rektiĝi'''. Fariĝi rekta. '''Rektoro'''. Ĉefo de universitato. '''Rekvizicio'''. Postulo al la loĝantoj de malamika lando, ke ili liveru nutraĵon kaj aliajn objektojn al la armeo. '''Relo'''. Fera aŭ ŝtala trabo, sur kiu ruliĝas la radoj de la lokomotivo kaj de la vagonoj. '''Relativa'''. Rigardata ne en si mem, sed kompare kun aliaj similaj, rilate kun similaj : ''relativa valoro''. '''Reliefo'''. Skulptaĵo sur tabulo aŭ sur ebena surfaco. '''Alta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj duone superstaras la tabulon. '''Malalta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj nur malmulte superstaras la tabulon. '''Reliefa'''. - 1. Klare superstaranta la fonon; klare sin apartiganta de la fono : ''reliefa pentraĵo''. - 2. Arta priskribo, karakterizo, klare desegnanta la trajtojn dank' al la uzado de kontrastoj. '''Reliefe'''. En reliefa maniero. Komparu : ''Plastika''. '''Religio'''. Kredo je Dio aŭ je dioj kaj la ceremonioj, por montri sian kulton al ili : ''kristana religio, mahometana religio''. '''Religia'''. - 1. De religio, kiu koncernas religion : ''religia dogmo''. - 2. Vivanta konforme al la reguloj de la religio. '''Religieco'''. Eco de tiu, kiu estas religia. '''Remi'''. Movi ŝipon sur akvo, forpuŝante ĝin per speciala ligna ilo. '''Remilo'''. Ligna plata ilo kun longa tenilo, per kiu oni movas navigantan ŝipon, forpuŝante la akvon. '''Remisto'''. Homo, kies profesio estas remi. '''Remburi'''. Kovri ŝegon, kanapon per kusenoj el haregoj, risortoj, por fari ilin komfortaj : ''seĝo remburita, seĝo simpla aŭ neremburita''. '''Remburaĵo'''. Tio, per kio oni remburas. '''Remizo'''. Veturilejo, kaleŝejo. '''Remonto'''. Livero de ĉevaloj por armeo. '''Remparo'''. Tera amaso antaŭ kastelo aŭ alia sieĝata loko, ŝirmanta ĝin de la kanonaj kugloj. '''Reno ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Organo, sekrecianta la urinon. '''Renegato'''. - 1. Kristano, kiu forlasis sian religion kaj aliĝis al la mahometanismo. - 2. Homo, kiu forlasis siajn religiajn aŭ politikajn opiniojn kaj akceptis kontraŭajn. '''Renesanco'''. Literatura, scienca kaj arta movado en la xva kaj xvia jarcento, bazita plejparte sur la imitado de la antikveco. '''Renkonti'''. Kunveni kun iu, iranta en la kontraŭa direkto : ''renkonti amikon sur la strato''. '''Renkonto'''. Kunveno de du aŭ de kelke da personoj, irantaj en la konlraŭa direkto.<noinclude><references/></noinclude> ns4pv9b24wzbe287k6btd0kd9l42p9u 118940 118868 2026-05-21T04:02:15Z CasteloBot 76 *sintakso 118940 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Regule'''. En regula maniero. '''Regularo'''. Tutaĵo de la reguloj de societo : ''la regularo de la Lingva Komitato''. '''Reguleco'''. Eco de tio, kio estas regula. '''Reguligi'''. Fari ion regula. Komparu : ''Leĝo''. '''Reĝo'''. Kronita regnestro de ŝtato malpli potenca kaj vasta, ol imperio : ''reĝo de Italujo''. '''Reĝino'''. Edzino de reĝo. '''Reĝido'''. Filo de reĝo. '''Reĝidino'''. Filino de reĝo. '''Reĝi'''. Esti reĝo, administri ŝtaton, kiel reĝo : ''Ludoviko XIV reĝis 72 jarojn''. '''Reĝeco'''. Titolo, posteno de reĝo. '''Reĝolando'''. Lando, regata de reĝo. '''Reĝisoro'''. Drama artisto, preparanta spektaklon en teatro, disdonanta la rolojn kaj direktanta la ludon de la artistoj. '''Rejso'''. Portugala kaj brazilia malgranda monero. '''Reklamo'''. Anonco, laŭdanta la ecojn de komercaĵo kaj rekomendanta ĝin al la publiko. '''Reklami'''. Anonci, rekomendi per reklamo. Komparu : ''Anonco, afiŝo, avizo''. '''Rekomendi'''. Esprimi laŭdan opinion pri io, por altiri por ĝi ies favoron, por konvinki iun ĝin preni : ''rekomendi komercaĵon, manĝaĵon, rekomendi serviston, oficiston''. '''Rekomendo'''. Vortoj, opinio de tiu, kiu rekomendas. '''Rekomendinda'''. Kiu meritas esti rekomendata : ''rekomendinda hotelo''. '''Rekompenco'''. Bono, dono, kiun oni faras al iu por servo, por bona ago. '''Rekompenci'''. Fari bonon, donon al iu por servo, por bona ago : ''La patro rekompencis la filon por la diligenta lernado''. '''Rekordo'''. La plej bona oficiale konstatita rezultato de sporto, superanta ĉion konatan antaŭe : ''En la vetkurado de unu kilometro la velocipedisto N''. venkis ĉiujn ĝisnunajn rekordojn. '''Rekruto'''. Soldato, ĵus komencinta la militistan servadon kaj ankoraŭ ĝin ne konanta. '''Rekrutigi'''. Fari iun rekruto, aligi al la militistaro. '''Rekrutigo'''. Aligo al militistaro. '''Rekta ({{VdE-ml|Geom}}.). - 1. Prezentanta la plej mallongan distancon inter du punktoj : ''rekta linio, rekta bastono''. - 2. Kies flankoj, estas perpendikularaj unu al alia kaj formas angulon de 90 gradoj : ''rekta aŭ orta angulo''. '''Rekte'''. En rekta maniero : ''iri rekte al la urbo, rekte al la ĉefo''. '''Rekteco'''. Eco de tio, kio estas rekta. '''Rektigi'''. Fari ion rekta. '''Rektiĝi'''. Fariĝi rekta. '''Rektoro'''. Ĉefo de universitato. '''Rekvizicio'''. Postulo al la loĝantoj de malamika lando, ke ili liveru nutraĵon kaj aliajn objektojn al la armeo. '''Relo'''. Fera aŭ ŝtala trabo, sur kiu ruliĝas la radoj de la lokomotivo kaj de la vagonoj. '''Relativa'''. Rigardata ne en si mem, sed kompare kun aliaj similaj, rilate kun similaj : ''relativa valoro''. '''Reliefo'''. Skulptaĵo sur tabulo aŭ sur ebena surfaco. '''Alta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj duone superstaras la tabulon. '''Malalta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj nur malmulte superstaras la tabulon. '''Reliefa'''. - 1. Klare superstaranta la fonon; klare sin apartiganta de la fono : ''reliefa pentraĵo''. - 2. Arta priskribo, karakterizo, klare desegnanta la trajtojn dank' al la uzado de kontrastoj. '''Reliefe'''. En reliefa maniero. Komparu : ''Plastika''. '''Religio'''. Kredo je Dio aŭ je dioj kaj la ceremonioj, por montri sian kulton al ili : ''kristana religio, mahometana religio''. '''Religia'''. - 1. De religio, kiu koncernas religion : ''religia dogmo''. - 2. Vivanta konforme al la reguloj de la religio. '''Religieco'''. Eco de tiu, kiu estas religia. '''Remi'''. Movi ŝipon sur akvo, forpuŝante ĝin per speciala ligna ilo. '''Remilo'''. Ligna plata ilo kun longa tenilo, per kiu oni movas navigantan ŝipon, forpuŝante la akvon. '''Remisto'''. Homo, kies profesio estas remi. '''Remburi'''. Kovri ŝegon, kanapon per kusenoj el haregoj, risortoj, por fari ilin komfortaj : ''seĝo remburita, seĝo simpla aŭ neremburita''. '''Remburaĵo'''. Tio, per kio oni remburas. '''Remizo'''. Veturilejo, kaleŝejo. '''Remonto'''. Livero de ĉevaloj por armeo. '''Remparo'''. Tera amaso antaŭ kastelo aŭ alia sieĝata loko, ŝirmanta ĝin de la kanonaj kugloj. '''Reno ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo, sekrecianta la urinon. '''Renegato'''. - 1. Kristano, kiu forlasis sian religion kaj aliĝis al la mahometanismo. - 2. Homo, kiu forlasis siajn religiajn aŭ politikajn opiniojn kaj akceptis kontraŭajn. '''Renesanco'''. Literatura, scienca kaj arta movado en la xva kaj xvia jarcento, bazita plejparte sur la imitado de la antikveco. '''Renkonti'''. Kunveni kun iu, iranta en la kontraŭa direkto : ''renkonti amikon sur la strato''. '''Renkonto'''. Kunveno de du aŭ de kelke da personoj, irantaj en la konlraŭa direkto.<noinclude><references/></noinclude> em4mjo4580s2qwhrp3f8t0hachooqdw 119002 118940 2026-05-21T04:20:04Z CasteloBot 76 *sintakso 119002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Regule'''. En regula maniero. '''Regularo'''. Tutaĵo de la reguloj de societo : ''la regularo de la Lingva Komitato''. '''Reguleco'''. Eco de tio, kio estas regula. '''Reguligi'''. Fari ion regula. Komparu : ''Leĝo''. '''Reĝo'''. Kronita regnestro de ŝtato malpli potenca kaj vasta, ol imperio : ''reĝo de Italujo''. '''Reĝino'''. Edzino de reĝo. '''Reĝido'''. Filo de reĝo. '''Reĝidino'''. Filino de reĝo. '''Reĝi'''. Esti reĝo, administri ŝtaton, kiel reĝo : ''Ludoviko XIV reĝis 72 jarojn''. '''Reĝeco'''. Titolo, posteno de reĝo. '''Reĝolando'''. Lando, regata de reĝo. '''Reĝisoro'''. Drama artisto, preparanta spektaklon en teatro, disdonanta la rolojn kaj direktanta la ludon de la artistoj. '''Rejso'''. Portugala kaj brazilia malgranda monero. '''Reklamo'''. Anonco, laŭdanta la ecojn de komercaĵo kaj rekomendanta ĝin al la publiko. '''Reklami'''. Anonci, rekomendi per reklamo. Komparu : ''Anonco, afiŝo, avizo''. '''Rekomendi'''. Esprimi laŭdan opinion pri io, por altiri por ĝi ies favoron, por konvinki iun ĝin preni : ''rekomendi komercaĵon, manĝaĵon, rekomendi serviston, oficiston''. '''Rekomendo'''. Vortoj, opinio de tiu, kiu rekomendas. '''Rekomendinda'''. Kiu meritas esti rekomendata : ''rekomendinda hotelo''. '''Rekompenco'''. Bono, dono, kiun oni faras al iu por servo, por bona ago. '''Rekompenci'''. Fari bonon, donon al iu por servo, por bona ago : ''La patro rekompencis la filon por la diligenta lernado''. '''Rekordo'''. La plej bona oficiale konstatita rezultato de sporto, superanta ĉion konatan antaŭe : ''En la vetkurado de unu kilometro la velocipedisto N''. venkis ĉiujn ĝisnunajn rekordojn. '''Rekruto'''. Soldato, ĵus komencinta la militistan servadon kaj ankoraŭ ĝin ne konanta. '''Rekrutigi'''. Fari iun rekruto, aligi al la militistaro. '''Rekrutigo'''. Aligo al militistaro. '''Rekta''' ({{VdE-ml|Geom}}.). - 1. Prezentanta la plej mallongan distancon inter du punktoj : ''rekta linio, rekta bastono''. - 2. Kies flankoj, estas perpendikularaj unu al alia kaj formas angulon de 90 gradoj : ''rekta aŭ orta angulo''. '''Rekte'''. En rekta maniero : ''iri rekte al la urbo, rekte al la ĉefo''. '''Rekteco'''. Eco de tio, kio estas rekta. '''Rektigi'''. Fari ion rekta. '''Rektiĝi'''. Fariĝi rekta. '''Rektoro'''. Ĉefo de universitato. '''Rekvizicio'''. Postulo al la loĝantoj de malamika lando, ke ili liveru nutraĵon kaj aliajn objektojn al la armeo. '''Relo'''. Fera aŭ ŝtala trabo, sur kiu ruliĝas la radoj de la lokomotivo kaj de la vagonoj. '''Relativa'''. Rigardata ne en si mem, sed kompare kun aliaj similaj, rilate kun similaj : ''relativa valoro''. '''Reliefo'''. Skulptaĵo sur tabulo aŭ sur ebena surfaco. '''Alta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj duone superstaras la tabulon. '''Malalta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj nur malmulte superstaras la tabulon. '''Reliefa'''. - 1. Klare superstaranta la fonon; klare sin apartiganta de la fono : ''reliefa pentraĵo''. - 2. Arta priskribo, karakterizo, klare desegnanta la trajtojn dank' al la uzado de kontrastoj. '''Reliefe'''. En reliefa maniero. Komparu : ''Plastika''. '''Religio'''. Kredo je Dio aŭ je dioj kaj la ceremonioj, por montri sian kulton al ili : ''kristana religio, mahometana religio''. '''Religia'''. - 1. De religio, kiu koncernas religion : ''religia dogmo''. - 2. Vivanta konforme al la reguloj de la religio. '''Religieco'''. Eco de tiu, kiu estas religia. '''Remi'''. Movi ŝipon sur akvo, forpuŝante ĝin per speciala ligna ilo. '''Remilo'''. Ligna plata ilo kun longa tenilo, per kiu oni movas navigantan ŝipon, forpuŝante la akvon. '''Remisto'''. Homo, kies profesio estas remi. '''Remburi'''. Kovri ŝegon, kanapon per kusenoj el haregoj, risortoj, por fari ilin komfortaj : ''seĝo remburita, seĝo simpla aŭ neremburita''. '''Remburaĵo'''. Tio, per kio oni remburas. '''Remizo'''. Veturilejo, kaleŝejo. '''Remonto'''. Livero de ĉevaloj por armeo. '''Remparo'''. Tera amaso antaŭ kastelo aŭ alia sieĝata loko, ŝirmanta ĝin de la kanonaj kugloj. '''Reno''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo, sekrecianta la urinon. '''Renegato'''. - 1. Kristano, kiu forlasis sian religion kaj aliĝis al la mahometanismo. - 2. Homo, kiu forlasis siajn religiajn aŭ politikajn opiniojn kaj akceptis kontraŭajn. '''Renesanco'''. Literatura, scienca kaj arta movado en la xva kaj xvia jarcento, bazita plejparte sur la imitado de la antikveco. '''Renkonti'''. Kunveni kun iu, iranta en la kontraŭa direkto : ''renkonti amikon sur la strato''. '''Renkonto'''. Kunveno de du aŭ de kelke da personoj, irantaj en la konlraŭa direkto.<noinclude><references/></noinclude> l1d9020n59ivy8si0cex0pxe6xyrbg9 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/139 104 40829 118814 2026-05-21T03:04:30Z Castelobranco 7 +1 118814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Renkonte'''. Por renkonti: iri renkonte al iu. '''Rento'''. Jara profito de pruntita monsumo, de dividendaj, procentaj paperoj: La bankiero likvidis la aferojn kaj vivas nun de la rento. '''Rentulo'''. Homo, kiu vivas de la rento. '''Renversi'''. Per rapida movo, per puŝo transmeti la supran parton de objekto tien, kie estis la malsupra: renversi seĝon, renversi glason. '''Renversiĝi'''. Fariĝi renversita. '''Repertuaro'''. Listo de scenaj verkoj, destinitaj esti ludataj en teatro; listo de roloj, kiujn artisto povas ludi aŭ kanti. '''Reprezenti'''. Persone partopreni, anstataŭante iun kaj agante en lia nomo: La ambasadoroj reprezentas siajn regnestrojn. '''Reprezentanto'''. Persono, kiu reprezentas. '''Reputacio'''. Publika opinio pri iu: ĝui bonan reputacion. '''Respekti'''. Havi altan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto: respekti la gepatrojn. '''Respekto'''. Sento de tiu, kiu respektas. '''Respekta'''. De respekto, kiu montras respekton: respekta saluto. '''Respektinda'''. Kiu meritas respekton. '''Malrespekti'''. Havi malaltan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto. Komparu: Estimi. '''Respondi'''. - 1. Rediri al demando: respondi demandon, respondi leteron, respondi al iu. - 2. Havi la devon preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono: La ĉefo respondas pri la subuloj. - 3. Esti proporcia, simetria je io: La fortoj ne ĉiam respondas al la kuraĝo. La flankoj de la palaco bone respondas unu al la alia. '''Respondo'''. Vortoj de tiu, kiu respondas. '''Respondeco'''. Devo preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono: Granda estas la respondeco de la militestro. '''Responda'''. Kiu respondas: responda letero, responda ĉefo, responda parto de objekto. '''Respubliko'''. Ŝtato, regata de la reprezentantoj de la popolo kaj ne posedanta monarĥon: La Franca Respubliko, Svisujo. '''Respublika'''. De respubliko, kiu estas partiano de respubliko: respublika registaro; respublika movado. '''Respublikano'''. Civitano de respubliko. '''Resti'''. - 1. Daŭre esti en la sama loko aŭ stato, ne sanĝi la lokon aŭ staton: resti du monatojn en la eksterlando, resti hejme, resti fidela. - 2. Daŭrigi esti, post kiam malaperis unu aŭ kelke da partoj: Preskaŭ ĉiuj gastoj foriris, restis nur la intimaj amikoj de la mastro. La kelo malpleniĝas, restis nur du bareloj da vino. '''Restaĵo'''. Tio, kio restas. '''Restoracio'''. Publika ejo, kie oni manĝas kaj trinkas. '''Resumi'''. Ripeti en malmultaj vortoj enhavon de raporto, parolado, artikolo. '''Reto'''. Plektaĵo kun grandaj interspacoj inter la fadenoj: reto por la fiŝkaptado. '''Retino (Anat'''.). Ptej profunda membrano de la okula globo, enhavanta la nervan aparaton de la vidsento. '''Retoro'''. Profesoro instruanta elokvente paroli. '''Retoriko'''. Arto elokvente paroli. '''Retorto'''. Vitra aŭ metala vazo sferforma kun longa fleksita kolo, por distili fluidaĵojn. '''Retroaktiva'''. Havanta valoron, efikon por la tempo, antaŭa al ĝia apero: retroaktiva leĝo. '''Retroaktive'''. En retroaktiva maniero. '''Retrospektiva'''. Rigardanta al la tempo pasinta; prezentanta la tempon pasintan: retrospektiva ekspozicio. '''Reŭmatismo (Med'''.). Malsano, karakterizata de dolora inflamo de la artikoj aŭ muskoloj. '''Revi'''. Imagi tion, kion oni forte deziras: revi pri bela edzo. '''Revo'''. Pensoj de tiu, kiu revas. '''Revulo'''. Homo, kiu amas revi, kiu ofte revas. '''Senreviĝi'''. Konvinkiĝi, ke oni eraris, revante pri io, kontidante al io: senreviĝi post malsukceso. '''Revizi'''. Kontroli ion tute pretan, por trovi erarojn kaj fari ŝanĝojn, se tio estos necesa: revizi regularon. '''Revizo'''. Ago de tiu, kiu revizas. Komparu: Inspekti, kontroli. '''Revolucio'''. Subita superforta ŝango de la sistemo de l’ politika regado. '''Revolvero'''. Mallonga pafarmilo, per kiu oni povas pafi kelke da fojoj, ne reŝarĝante ĝin. '''Revuo'''. - 1. Inspekto de armeo. - 2. Artikolo, notanta la ĉefajn okazojn aŭ verkojn aktualajn: bibliografia revuo, politika revuo. - 3. Gazeto, aperanta periode ĉiusemajne, dusemajne, ĉiumonate. '''Rezedo (Bot'''.). Vegetaĵo el la samnoma familio, kun bonodoraj floroj (Reseda odorata).<noinclude><references/></noinclude> l4qqe24rmjmxnvxoitjyl8bmh988zv9 118869 118814 2026-05-21T03:52:22Z CasteloBot 76 *sintakso 118869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Renkonte'''. Por renkonti : ''iri renkonte al iu''. '''Rento'''. Jara profito de pruntita monsumo, de dividendaj, procentaj paperoj : ''La bankiero likvidis la aferojn kaj vivas nun de la rento''. '''Rentulo'''. Homo, kiu vivas de la rento. '''Renversi'''. Per rapida movo, per puŝo transmeti la supran parton de objekto tien, kie estis la malsupra : ''renversi seĝon, renversi glason''. '''Renversiĝi'''. Fariĝi renversita. '''Repertuaro'''. Listo de scenaj verkoj, destinitaj esti ludataj en teatro; listo de roloj, kiujn artisto povas ludi aŭ kanti. '''Reprezenti'''. Persone partopreni, anstataŭante iun kaj agante en lia nomo : ''La ambasadoroj reprezentas siajn regnestrojn''. '''Reprezentanto'''. Persono, kiu reprezentas. '''Reputacio'''. Publika opinio pri iu : ''ĝui bonan reputacion''. '''Respekti'''. Havi altan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto : ''respekti la gepatrojn''. '''Respekto'''. Sento de tiu, kiu respektas. '''Respekta'''. De respekto, kiu montras respekton : ''respekta saluto''. '''Respektinda'''. Kiu meritas respekton. '''Malrespekti'''. Havi malaltan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto. Komparu : ''Estimi''. '''Respondi'''. - 1. Rediri al demando : ''respondi demandon, respondi leteron, respondi al iu''. - 2. Havi la devon preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''La ĉefo respondas pri la subuloj''. - 3. Esti proporcia, simetria je io : ''La fortoj ne ĉiam respondas al la kuraĝo''. La flankoj de la palaco bone respondas unu al la alia. '''Respondo'''. Vortoj de tiu, kiu respondas. '''Respondeco'''. Devo preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''Granda estas la respondeco de la militestro''. '''Responda'''. Kiu respondas : ''responda letero, responda ĉefo, responda parto de objekto''. '''Respubliko'''. Ŝtato, regata de la reprezentantoj de la popolo kaj ne posedanta monarĥon : ''La Franca Respubliko, Svisujo''. '''Respublika'''. De respubliko, kiu estas partiano de respubliko : ''respublika registaro; respublika movado''. '''Respublikano'''. Civitano de respubliko. '''Resti'''. - 1. Daŭre esti en la sama loko aŭ stato, ne sanĝi la lokon aŭ staton : ''resti du monatojn en la eksterlando, resti hejme, resti fidela''. - 2. Daŭrigi esti, post kiam malaperis unu aŭ kelke da partoj : ''Preskaŭ ĉiuj gastoj foriris, restis nur la intimaj amikoj de la mastro''. La kelo malpleniĝas, restis nur du bareloj da vino. '''Restaĵo'''. Tio, kio restas. '''Restoracio'''. Publika ejo, kie oni manĝas kaj trinkas. '''Resumi'''. Ripeti en malmultaj vortoj enhavon de raporto, parolado, artikolo. '''Reto'''. Plektaĵo kun grandaj interspacoj inter la fadenoj : ''reto por la fiŝkaptado''. '''Retino ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Ptej profunda membrano de la okula globo, enhavanta la nervan aparaton de la vidsento. '''Retoro'''. Profesoro instruanta elokvente paroli. '''Retoriko'''. Arto elokvente paroli. '''Retorto'''. Vitra aŭ metala vazo sferforma kun longa fleksita kolo, por distili fluidaĵojn. '''Retroaktiva'''. Havanta valoron, efikon por la tempo, antaŭa al ĝia apero : ''retroaktiva leĝo''. '''Retroaktive'''. En retroaktiva maniero. '''Retrospektiva'''. Rigardanta al la tempo pasinta; prezentanta la tempon pasintan : ''retrospektiva ekspozicio''. '''Reŭmatismo ({{VdE-ml|Med'''}}.). Malsano, karakterizata de dolora inflamo de la artikoj aŭ muskoloj. '''Revi'''. Imagi tion, kion oni forte deziras : ''revi pri bela edzo''. '''Revo'''. Pensoj de tiu, kiu revas. '''Revulo'''. Homo, kiu amas revi, kiu ofte revas. '''Senreviĝi'''. Konvinkiĝi, ke oni eraris, revante pri io, kontidante al io : ''senreviĝi post malsukceso''. '''Revizi'''. Kontroli ion tute pretan, por trovi erarojn kaj fari ŝanĝojn, se tio estos necesa : ''revizi regularon''. '''Revizo'''. Ago de tiu, kiu revizas. Komparu : ''Inspekti, kontroli''. '''Revolucio'''. Subita superforta ŝango de la sistemo de l’ politika regado. '''Revolvero'''. Mallonga pafarmilo, per kiu oni povas pafi kelke da fojoj, ne reŝarĝante ĝin. '''Revuo'''. - 1. Inspekto de armeo. - 2. Artikolo, notanta la ĉefajn okazojn aŭ verkojn aktualajn : ''bibliografia revuo, politika revuo''. - 3. Gazeto, aperanta periode ĉiusemajne, dusemajne, ĉiumonate. '''Rezedo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio, kun bonodoraj floroj (''Reseda odorata'').<noinclude><references/></noinclude> 40xq2yqjq18ru8nll7giw1tdow8lbj7 118941 118869 2026-05-21T04:02:15Z CasteloBot 76 *sintakso 118941 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Renkonte'''. Por renkonti : ''iri renkonte al iu''. '''Rento'''. Jara profito de pruntita monsumo, de dividendaj, procentaj paperoj : ''La bankiero likvidis la aferojn kaj vivas nun de la rento''. '''Rentulo'''. Homo, kiu vivas de la rento. '''Renversi'''. Per rapida movo, per puŝo transmeti la supran parton de objekto tien, kie estis la malsupra : ''renversi seĝon, renversi glason''. '''Renversiĝi'''. Fariĝi renversita. '''Repertuaro'''. Listo de scenaj verkoj, destinitaj esti ludataj en teatro; listo de roloj, kiujn artisto povas ludi aŭ kanti. '''Reprezenti'''. Persone partopreni, anstataŭante iun kaj agante en lia nomo : ''La ambasadoroj reprezentas siajn regnestrojn''. '''Reprezentanto'''. Persono, kiu reprezentas. '''Reputacio'''. Publika opinio pri iu : ''ĝui bonan reputacion''. '''Respekti'''. Havi altan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto : ''respekti la gepatrojn''. '''Respekto'''. Sento de tiu, kiu respektas. '''Respekta'''. De respekto, kiu montras respekton : ''respekta saluto''. '''Respektinda'''. Kiu meritas respekton. '''Malrespekti'''. Havi malaltan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto. Komparu : ''Estimi''. '''Respondi'''. - 1. Rediri al demando : ''respondi demandon, respondi leteron, respondi al iu''. - 2. Havi la devon preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''La ĉefo respondas pri la subuloj''. - 3. Esti proporcia, simetria je io : ''La fortoj ne ĉiam respondas al la kuraĝo''. La flankoj de la palaco bone respondas unu al la alia. '''Respondo'''. Vortoj de tiu, kiu respondas. '''Respondeco'''. Devo preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''Granda estas la respondeco de la militestro''. '''Responda'''. Kiu respondas : ''responda letero, responda ĉefo, responda parto de objekto''. '''Respubliko'''. Ŝtato, regata de la reprezentantoj de la popolo kaj ne posedanta monarĥon : ''La Franca Respubliko, Svisujo''. '''Respublika'''. De respubliko, kiu estas partiano de respubliko : ''respublika registaro; respublika movado''. '''Respublikano'''. Civitano de respubliko. '''Resti'''. - 1. Daŭre esti en la sama loko aŭ stato, ne sanĝi la lokon aŭ staton : ''resti du monatojn en la eksterlando, resti hejme, resti fidela''. - 2. Daŭrigi esti, post kiam malaperis unu aŭ kelke da partoj : ''Preskaŭ ĉiuj gastoj foriris, restis nur la intimaj amikoj de la mastro''. La kelo malpleniĝas, restis nur du bareloj da vino. '''Restaĵo'''. Tio, kio restas. '''Restoracio'''. Publika ejo, kie oni manĝas kaj trinkas. '''Resumi'''. Ripeti en malmultaj vortoj enhavon de raporto, parolado, artikolo. '''Reto'''. Plektaĵo kun grandaj interspacoj inter la fadenoj : ''reto por la fiŝkaptado''. '''Retino ({{VdE-ml|Anat}}.). Ptej profunda membrano de la okula globo, enhavanta la nervan aparaton de la vidsento. '''Retoro'''. Profesoro instruanta elokvente paroli. '''Retoriko'''. Arto elokvente paroli. '''Retorto'''. Vitra aŭ metala vazo sferforma kun longa fleksita kolo, por distili fluidaĵojn. '''Retroaktiva'''. Havanta valoron, efikon por la tempo, antaŭa al ĝia apero : ''retroaktiva leĝo''. '''Retroaktive'''. En retroaktiva maniero. '''Retrospektiva'''. Rigardanta al la tempo pasinta; prezentanta la tempon pasintan : ''retrospektiva ekspozicio''. '''Reŭmatismo ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de dolora inflamo de la artikoj aŭ muskoloj. '''Revi'''. Imagi tion, kion oni forte deziras : ''revi pri bela edzo''. '''Revo'''. Pensoj de tiu, kiu revas. '''Revulo'''. Homo, kiu amas revi, kiu ofte revas. '''Senreviĝi'''. Konvinkiĝi, ke oni eraris, revante pri io, kontidante al io : ''senreviĝi post malsukceso''. '''Revizi'''. Kontroli ion tute pretan, por trovi erarojn kaj fari ŝanĝojn, se tio estos necesa : ''revizi regularon''. '''Revizo'''. Ago de tiu, kiu revizas. Komparu : ''Inspekti, kontroli''. '''Revolucio'''. Subita superforta ŝango de la sistemo de l’ politika regado. '''Revolvero'''. Mallonga pafarmilo, per kiu oni povas pafi kelke da fojoj, ne reŝarĝante ĝin. '''Revuo'''. - 1. Inspekto de armeo. - 2. Artikolo, notanta la ĉefajn okazojn aŭ verkojn aktualajn : ''bibliografia revuo, politika revuo''. - 3. Gazeto, aperanta periode ĉiusemajne, dusemajne, ĉiumonate. '''Rezedo ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio, kun bonodoraj floroj (''Reseda odorata'').<noinclude><references/></noinclude> r5u10t6fwiqftstv97zqr3frz8qr7st 119003 118941 2026-05-21T04:20:04Z CasteloBot 76 *sintakso 119003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Renkonte'''. Por renkonti : ''iri renkonte al iu''. '''Rento'''. Jara profito de pruntita monsumo, de dividendaj, procentaj paperoj : ''La bankiero likvidis la aferojn kaj vivas nun de la rento''. '''Rentulo'''. Homo, kiu vivas de la rento. '''Renversi'''. Per rapida movo, per puŝo transmeti la supran parton de objekto tien, kie estis la malsupra : ''renversi seĝon, renversi glason''. '''Renversiĝi'''. Fariĝi renversita. '''Repertuaro'''. Listo de scenaj verkoj, destinitaj esti ludataj en teatro; listo de roloj, kiujn artisto povas ludi aŭ kanti. '''Reprezenti'''. Persone partopreni, anstataŭante iun kaj agante en lia nomo : ''La ambasadoroj reprezentas siajn regnestrojn''. '''Reprezentanto'''. Persono, kiu reprezentas. '''Reputacio'''. Publika opinio pri iu : ''ĝui bonan reputacion''. '''Respekti'''. Havi altan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto : ''respekti la gepatrojn''. '''Respekto'''. Sento de tiu, kiu respektas. '''Respekta'''. De respekto, kiu montras respekton : ''respekta saluto''. '''Respektinda'''. Kiu meritas respekton. '''Malrespekti'''. Havi malaltan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto. Komparu : ''Estimi''. '''Respondi'''. - 1. Rediri al demando : ''respondi demandon, respondi leteron, respondi al iu''. - 2. Havi la devon preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''La ĉefo respondas pri la subuloj''. - 3. Esti proporcia, simetria je io : ''La fortoj ne ĉiam respondas al la kuraĝo''. La flankoj de la palaco bone respondas unu al la alia. '''Respondo'''. Vortoj de tiu, kiu respondas. '''Respondeco'''. Devo preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''Granda estas la respondeco de la militestro''. '''Responda'''. Kiu respondas : ''responda letero, responda ĉefo, responda parto de objekto''. '''Respubliko'''. Ŝtato, regata de la reprezentantoj de la popolo kaj ne posedanta monarĥon : ''La Franca Respubliko, Svisujo''. '''Respublika'''. De respubliko, kiu estas partiano de respubliko : ''respublika registaro; respublika movado''. '''Respublikano'''. Civitano de respubliko. '''Resti'''. - 1. Daŭre esti en la sama loko aŭ stato, ne sanĝi la lokon aŭ staton : ''resti du monatojn en la eksterlando, resti hejme, resti fidela''. - 2. Daŭrigi esti, post kiam malaperis unu aŭ kelke da partoj : ''Preskaŭ ĉiuj gastoj foriris, restis nur la intimaj amikoj de la mastro''. La kelo malpleniĝas, restis nur du bareloj da vino. '''Restaĵo'''. Tio, kio restas. '''Restoracio'''. Publika ejo, kie oni manĝas kaj trinkas. '''Resumi'''. Ripeti en malmultaj vortoj enhavon de raporto, parolado, artikolo. '''Reto'''. Plektaĵo kun grandaj interspacoj inter la fadenoj : ''reto por la fiŝkaptado''. '''Retino''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ptej profunda membrano de la okula globo, enhavanta la nervan aparaton de la vidsento. '''Retoro'''. Profesoro instruanta elokvente paroli. '''Retoriko'''. Arto elokvente paroli. '''Retorto'''. Vitra aŭ metala vazo sferforma kun longa fleksita kolo, por distili fluidaĵojn. '''Retroaktiva'''. Havanta valoron, efikon por la tempo, antaŭa al ĝia apero : ''retroaktiva leĝo''. '''Retroaktive'''. En retroaktiva maniero. '''Retrospektiva'''. Rigardanta al la tempo pasinta; prezentanta la tempon pasintan : ''retrospektiva ekspozicio''. '''Reŭmatismo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de dolora inflamo de la artikoj aŭ muskoloj. '''Revi'''. Imagi tion, kion oni forte deziras : ''revi pri bela edzo''. '''Revo'''. Pensoj de tiu, kiu revas. '''Revulo'''. Homo, kiu amas revi, kiu ofte revas. '''Senreviĝi'''. Konvinkiĝi, ke oni eraris, revante pri io, kontidante al io : ''senreviĝi post malsukceso''. '''Revizi'''. Kontroli ion tute pretan, por trovi erarojn kaj fari ŝanĝojn, se tio estos necesa : ''revizi regularon''. '''Revizo'''. Ago de tiu, kiu revizas. Komparu : ''Inspekti, kontroli''. '''Revolucio'''. Subita superforta ŝango de la sistemo de l’ politika regado. '''Revolvero'''. Mallonga pafarmilo, per kiu oni povas pafi kelke da fojoj, ne reŝarĝante ĝin. '''Revuo'''. - 1. Inspekto de armeo. - 2. Artikolo, notanta la ĉefajn okazojn aŭ verkojn aktualajn : ''bibliografia revuo, politika revuo''. - 3. Gazeto, aperanta periode ĉiusemajne, dusemajne, ĉiumonate. '''Rezedo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio, kun bonodoraj floroj (''Reseda odorata'').<noinclude><references/></noinclude> pv9kj2du3g60lpb62v4xa8xmo3tilyw Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/140 104 40830 118815 2026-05-21T03:05:13Z Castelobranco 7 +1 118815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rezervi'''. Konservi por alia tempo, por alia uzo: rezervi monon por eksterordinaraj okazoj. '''Rezerva armeo'''. Militistaro, anstataŭanta en okazo de neceso la efektivan armeon. '''Rezervisto'''. Soldato de rezerva armeo. '''Rezigni'''. Forlasi esperon aŭ deziron neefektivigeblan kaj akcepti la staton de la aferoj, kiu ne povas esti ŝangita: rezigni la kronon. '''Rezigno'''. Decido, stato de tiu, kiu rezignas. '''Rezignacio'''. Rezigno. '''Rezino'''. Densa, glua fluida substanco, facile ekbruligebla, defluanta de kelkaj arboj (pino, abio). '''Rezina'''. De rezino, el rezino. '''Rezoni'''. Fari logikajn konkludojn en diskuto. '''Rezonado'''. Farado de logikaj konkludoj en diskuto. '''Rezulti'''. Esti la logika sekvo: El la rezonado rezultas, ke... '''Rezulto'''. Logika sekvo. '''Rezultato'''. Tio, kio estas kaŭzita de agado; sekvo, frukto de agado: rezultato de laboro, de esploro. '''Ribo (Bot'''.). Arbeto el la familio de la saksifragacoj kun bongustaj beroj (Ribes.) '''Ribeli'''. Rifuzi obei la estraron, la registaron kaj peni superforte forigi aŭ ŝanĝi ĝin. '''Ribelo'''. Agoj de tiu, de tiuj, kiuj ribelas. '''Ribelanto'''. Homo, kiu ribelas. '''Ribeligi'''. Instigi iun al ribelo. '''Ricevi'''. Fariĝi posedanto deio, kio estis donita, sendita, k. t. p.: ricevi monon de patro, ricevi leteron de amiko. '''Ricevo'''. Ago de tiu, kiu ricevas: Sciigu al mi la ricevon de mia sendaĵo. '''Ricevebla'''. Kiu povas esti ricevita. Komparu: Akcepti, preni. '''Ricino (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de la eŭforbiacoj, kies grajnoj enhavas laksigan oleon. (Ricinus communis). '''Riĉa'''. - 1. Posedanta multe da propraĵo: riĉa bienulo, riĉa bankiero. - 2. Havanta multe da io: haroriĉa bruto. '''Riĉaĵo'''. Granda propraĵo: La avarulo kolektas riĉajojn sen utilo por iu ajn. '''Riĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas riĉa: La riĉeco ne estas sinonimo de la feliĉo. '''Riĉigi'''. Fari iun riĉa. '''Riĉiĝi'''. Fariĝi riĉa. '''Riĉulo'''. Homo riĉa. '''Malriĉa'''. Ne posedanta aŭ posedanta malmulte da propraĵo. '''Malriĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas malriĉa. '''Malriĉigi'''. Fari iun malriĉa. '''Malriĉiĝi'''. Fariĝi malriĉa. '''Malriĉulo'''. Homo malriĉa. '''Ridi'''. - 1. Montri subitan gajecon per la esprimo de la vizaĝo kaj per samtempaj rapidaj, mallongaj sonoraj elspiroj: ridi, kiel petolanta infano. – 2. Esprimi sian malŝaton pri iu aŭ pri io per rido kaj mokoj: ridi naivulon, ridi ies naivecon. '''Rido'''. Ago de tiu, kiu ridas. '''Rideti'''. Senbrue, delikate ridi sole per la esprimo de la vizaĝo: La patrino ridetas, rigardante la dormantan infanon. '''Ridinda'''. Kiu meritas ridon: ridinda malsaĝulo, ridinda ĉapelo. '''Rifo'''. Subakva ŝtonego, kies supro preskaŭ atingas la nivelon de la maro. '''Rifuĝi'''. Sin kaŝi en iu loko, por esti sendanĝera: rifuĝi de la danĝeroj de la vivo en monaĥejon; rifuĝi en la eksterlandon dum revolucio. '''Rifuĝejo'''. Loko, kie oni rifuĝas. '''Rifuzi'''. Ne konsenti: rifuzi al iu, rifuzi al peto, rifuzi fari. '''Rifuzo'''. Ago, vortoj de tiu, kiu rifuzas. '''Rigardi'''. Uzi la vidsenton: Mi longe rigardis la vojon, sed mi vidis neniun, ĉar estis tro mallume. '''Rigardo'''. Ago de tiu, kiu rigardas. '''Ekrigardi'''. Turni la okulojn al io, por rigardi: ekrigardi la veninton. '''Trarigardi'''. Rigardi de la komenco ĝis la fino: trarigardi libron. Komparu: Vidi. '''Rigida'''. Nefleksebla, malfacile fleksebla: rigida de la frosto, rigida nuko. Amelita tolo fariĝas rigida. '''Rigide'''. En rigida maniero. '''Rigideco'''. Eco de tio, kio estas rigida. '''Rigidiĝi'''. Fariĝi rigida. '''Rigli'''. Fermi per riglilo. '''Riglilo'''. Fera peco, movebla inter du krampoj, por fermi pordon aŭ fenestron. '''Rigora'''. Senindulge severa: rigora estro. '''Rigore'''. En rigora maniero. '''Rigoreco'''. Eco de tiu, kiu estas rigora. '''Rikolti'''. Detranĉi kaj kolekti grenon. '''Rikolto'''. Detranĉo kaj kolekto de greno. '''Rikoltilo'''. Arkforma tranĉilo kun mallonga ligna tenilo, por detranĉi grenon. '''Rilato - 1'''. (Mat.). Nombro, montranta, kiom unu kvanto estas pli granda, ol alia: La rilato de 6 al 3 estas 2. - 2. Maniero, en kiu du aŭ pli multe da personoj reciproke kondutas unu al alia, reciproke agas unu kun alia: amikaj rilatoj, komercaj rilatoj. '''Rilati'''. Esti en rilato, havi rilaton. Komparu: Koncerni. '''Rimo'''. Samsona finiĝo de du versoj (la vokalo de la antaŭlasta silabo kaj la lasta silabo): sento, vento; voko, loko. '''Rimi'''. Fari rimojn: rimi du versojn. '''Senrima'''. havanta rimojn, verkita sen rimoj: senrima versaĵo.<noinclude><references/></noinclude> 4s1siqev7ok2bghduxu6qr74ywpc4qf 118870 118815 2026-05-21T03:52:23Z CasteloBot 76 *sintakso 118870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rezervi'''. Konservi por alia tempo, por alia uzo : ''rezervi monon por eksterordinaraj okazoj''. '''Rezerva armeo'''. Militistaro, anstataŭanta en okazo de neceso la efektivan armeon. '''Rezervisto'''. Soldato de rezerva armeo. '''Rezigni'''. Forlasi esperon aŭ deziron neefektivigeblan kaj akcepti la staton de la aferoj, kiu ne povas esti ŝangita : ''rezigni la kronon''. '''Rezigno'''. Decido, stato de tiu, kiu rezignas. '''Rezignacio'''. Rezigno. '''Rezino'''. Densa, glua fluida substanco, facile ekbruligebla, defluanta de kelkaj arboj (pino, abio''). '''Rezina'''. De rezino, el rezino. '''Rezoni'''. Fari logikajn konkludojn en diskuto. '''Rezonado'''. Farado de logikaj konkludoj en diskuto. '''Rezulti'''. Esti la logika sekvo : ''El la rezonado rezultas, ke''... '''Rezulto'''. Logika sekvo. '''Rezultato'''. Tio, kio estas kaŭzita de agado; sekvo, frukto de agado : ''rezultato de laboro, de esploro''. '''Ribo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbeto el la familio de la saksifragacoj kun bongustaj beroj (''Ribes.) '''Ribeli'''. Rifuzi obei la estraron, la registaron kaj peni superforte forigi aŭ ŝanĝi ĝin. '''Ribelo'''. Agoj de tiu, de tiuj, kiuj ribelas. '''Ribelanto'''. Homo, kiu ribelas. '''Ribeligi'''. Instigi iun al ribelo. '''Ricevi'''. Fariĝi posedanto deio, kio estis donita, sendita, k. t. p. : ''ricevi monon de patro, ricevi leteron de amiko''. '''Ricevo'''. Ago de tiu, kiu ricevas : ''Sciigu al mi la ricevon de mia sendaĵo''. '''Ricevebla'''. Kiu povas esti ricevita. Komparu : ''Akcepti, preni''. '''Ricino ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de la eŭforbiacoj, kies grajnoj enhavas laksigan oleon. (''Ricinus communis''). '''Riĉa'''. - 1. Posedanta multe da propraĵo : ''riĉa bienulo, riĉa bankiero''. - 2. Havanta multe da io : ''haroriĉa bruto''. '''Riĉaĵo'''. Granda propraĵo : ''La avarulo kolektas riĉajojn sen utilo por iu ajn''. '''Riĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas riĉa : ''La riĉeco ne estas sinonimo de la feliĉo''. '''Riĉigi'''. Fari iun riĉa. '''Riĉiĝi'''. Fariĝi riĉa. '''Riĉulo'''. Homo riĉa. '''Malriĉa'''. Ne posedanta aŭ posedanta malmulte da propraĵo. '''Malriĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas malriĉa. '''Malriĉigi'''. Fari iun malriĉa. '''Malriĉiĝi'''. Fariĝi malriĉa. '''Malriĉulo'''. Homo malriĉa. '''Ridi'''. - 1. Montri subitan gajecon per la esprimo de la vizaĝo kaj per samtempaj rapidaj, mallongaj sonoraj elspiroj : ''ridi, kiel petolanta infano''. – 2. Esprimi sian malŝaton pri iu aŭ pri io per rido kaj mokoj : ''ridi naivulon, ridi ies naivecon''. '''Rido'''. Ago de tiu, kiu ridas. '''Rideti'''. Senbrue, delikate ridi sole per la esprimo de la vizaĝo : ''La patrino ridetas, rigardante la dormantan infanon''. '''Ridinda'''. Kiu meritas ridon : ''ridinda malsaĝulo, ridinda ĉapelo''. '''Rifo'''. Subakva ŝtonego, kies supro preskaŭ atingas la nivelon de la maro. '''Rifuĝi'''. Sin kaŝi en iu loko, por esti sendanĝera : ''rifuĝi de la danĝeroj de la vivo en monaĥejon; rifuĝi en la eksterlandon dum revolucio''. '''Rifuĝejo'''. Loko, kie oni rifuĝas. '''Rifuzi'''. Ne konsenti : ''rifuzi al iu, rifuzi al peto, rifuzi fari''. '''Rifuzo'''. Ago, vortoj de tiu, kiu rifuzas. '''Rigardi'''. Uzi la vidsenton : ''Mi longe rigardis la vojon, sed mi vidis neniun, ĉar estis tro mallume''. '''Rigardo'''. Ago de tiu, kiu rigardas. '''Ekrigardi'''. Turni la okulojn al io, por rigardi : ''ekrigardi la veninton''. '''Trarigardi'''. Rigardi de la komenco ĝis la fino : ''trarigardi libron''. Komparu : ''Vidi''. '''Rigida'''. Nefleksebla, malfacile fleksebla : ''rigida de la frosto, rigida nuko''. Amelita tolo fariĝas rigida. '''Rigide'''. En rigida maniero. '''Rigideco'''. Eco de tio, kio estas rigida. '''Rigidiĝi'''. Fariĝi rigida. '''Rigli'''. Fermi per riglilo. '''Riglilo'''. Fera peco, movebla inter du krampoj, por fermi pordon aŭ fenestron. '''Rigora'''. Senindulge severa : ''rigora estro''. '''Rigore'''. En rigora maniero. '''Rigoreco'''. Eco de tiu, kiu estas rigora. '''Rikolti'''. Detranĉi kaj kolekti grenon. '''Rikolto'''. Detranĉo kaj kolekto de greno. '''Rikoltilo'''. Arkforma tranĉilo kun mallonga ligna tenilo, por detranĉi grenon. '''Rilato - 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Nombro, montranta, kiom unu kvanto estas pli granda, ol alia : ''La rilato de 6 al 3 estas 2''. - 2. Maniero, en kiu du aŭ pli multe da personoj reciproke kondutas unu al alia, reciproke agas unu kun alia : ''amikaj rilatoj, komercaj rilatoj''. '''Rilati'''. Esti en rilato, havi rilaton. Komparu : ''Koncerni''. '''Rimo'''. Samsona finiĝo de du versoj (la vokalo de la antaŭlasta silabo kaj la lasta silabo'') : ''sento, vento; voko, loko''. '''Rimi'''. Fari rimojn : ''rimi du versojn''. '''Senrima'''. havanta rimojn, verkita sen rimoj : ''senrima versaĵo''.<noinclude><references/></noinclude> av5hlaj4mvhn5h2cx44tbxdhtlptar7 118942 118870 2026-05-21T04:02:15Z CasteloBot 76 *sintakso 118942 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rezervi'''. Konservi por alia tempo, por alia uzo : ''rezervi monon por eksterordinaraj okazoj''. '''Rezerva armeo'''. Militistaro, anstataŭanta en okazo de neceso la efektivan armeon. '''Rezervisto'''. Soldato de rezerva armeo. '''Rezigni'''. Forlasi esperon aŭ deziron neefektivigeblan kaj akcepti la staton de la aferoj, kiu ne povas esti ŝangita : ''rezigni la kronon''. '''Rezigno'''. Decido, stato de tiu, kiu rezignas. '''Rezignacio'''. Rezigno. '''Rezino'''. Densa, glua fluida substanco, facile ekbruligebla, defluanta de kelkaj arboj (pino, abio''). '''Rezina'''. De rezino, el rezino. '''Rezoni'''. Fari logikajn konkludojn en diskuto. '''Rezonado'''. Farado de logikaj konkludoj en diskuto. '''Rezulti'''. Esti la logika sekvo : ''El la rezonado rezultas, ke''... '''Rezulto'''. Logika sekvo. '''Rezultato'''. Tio, kio estas kaŭzita de agado; sekvo, frukto de agado : ''rezultato de laboro, de esploro''. '''Ribo ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la saksifragacoj kun bongustaj beroj (''Ribes.) '''Ribeli'''. Rifuzi obei la estraron, la registaron kaj peni superforte forigi aŭ ŝanĝi ĝin. '''Ribelo'''. Agoj de tiu, de tiuj, kiuj ribelas. '''Ribelanto'''. Homo, kiu ribelas. '''Ribeligi'''. Instigi iun al ribelo. '''Ricevi'''. Fariĝi posedanto deio, kio estis donita, sendita, k. t. p. : ''ricevi monon de patro, ricevi leteron de amiko''. '''Ricevo'''. Ago de tiu, kiu ricevas : ''Sciigu al mi la ricevon de mia sendaĵo''. '''Ricevebla'''. Kiu povas esti ricevita. Komparu : ''Akcepti, preni''. '''Ricino ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la eŭforbiacoj, kies grajnoj enhavas laksigan oleon. (''Ricinus communis''). '''Riĉa'''. - 1. Posedanta multe da propraĵo : ''riĉa bienulo, riĉa bankiero''. - 2. Havanta multe da io : ''haroriĉa bruto''. '''Riĉaĵo'''. Granda propraĵo : ''La avarulo kolektas riĉajojn sen utilo por iu ajn''. '''Riĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas riĉa : ''La riĉeco ne estas sinonimo de la feliĉo''. '''Riĉigi'''. Fari iun riĉa. '''Riĉiĝi'''. Fariĝi riĉa. '''Riĉulo'''. Homo riĉa. '''Malriĉa'''. Ne posedanta aŭ posedanta malmulte da propraĵo. '''Malriĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas malriĉa. '''Malriĉigi'''. Fari iun malriĉa. '''Malriĉiĝi'''. Fariĝi malriĉa. '''Malriĉulo'''. Homo malriĉa. '''Ridi'''. - 1. Montri subitan gajecon per la esprimo de la vizaĝo kaj per samtempaj rapidaj, mallongaj sonoraj elspiroj : ''ridi, kiel petolanta infano''. – 2. Esprimi sian malŝaton pri iu aŭ pri io per rido kaj mokoj : ''ridi naivulon, ridi ies naivecon''. '''Rido'''. Ago de tiu, kiu ridas. '''Rideti'''. Senbrue, delikate ridi sole per la esprimo de la vizaĝo : ''La patrino ridetas, rigardante la dormantan infanon''. '''Ridinda'''. Kiu meritas ridon : ''ridinda malsaĝulo, ridinda ĉapelo''. '''Rifo'''. Subakva ŝtonego, kies supro preskaŭ atingas la nivelon de la maro. '''Rifuĝi'''. Sin kaŝi en iu loko, por esti sendanĝera : ''rifuĝi de la danĝeroj de la vivo en monaĥejon; rifuĝi en la eksterlandon dum revolucio''. '''Rifuĝejo'''. Loko, kie oni rifuĝas. '''Rifuzi'''. Ne konsenti : ''rifuzi al iu, rifuzi al peto, rifuzi fari''. '''Rifuzo'''. Ago, vortoj de tiu, kiu rifuzas. '''Rigardi'''. Uzi la vidsenton : ''Mi longe rigardis la vojon, sed mi vidis neniun, ĉar estis tro mallume''. '''Rigardo'''. Ago de tiu, kiu rigardas. '''Ekrigardi'''. Turni la okulojn al io, por rigardi : ''ekrigardi la veninton''. '''Trarigardi'''. Rigardi de la komenco ĝis la fino : ''trarigardi libron''. Komparu : ''Vidi''. '''Rigida'''. Nefleksebla, malfacile fleksebla : ''rigida de la frosto, rigida nuko''. Amelita tolo fariĝas rigida. '''Rigide'''. En rigida maniero. '''Rigideco'''. Eco de tio, kio estas rigida. '''Rigidiĝi'''. Fariĝi rigida. '''Rigli'''. Fermi per riglilo. '''Riglilo'''. Fera peco, movebla inter du krampoj, por fermi pordon aŭ fenestron. '''Rigora'''. Senindulge severa : ''rigora estro''. '''Rigore'''. En rigora maniero. '''Rigoreco'''. Eco de tiu, kiu estas rigora. '''Rikolti'''. Detranĉi kaj kolekti grenon. '''Rikolto'''. Detranĉo kaj kolekto de greno. '''Rikoltilo'''. Arkforma tranĉilo kun mallonga ligna tenilo, por detranĉi grenon. '''Rilato - 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Nombro, montranta, kiom unu kvanto estas pli granda, ol alia : ''La rilato de 6 al 3 estas 2''. - 2. Maniero, en kiu du aŭ pli multe da personoj reciproke kondutas unu al alia, reciproke agas unu kun alia : ''amikaj rilatoj, komercaj rilatoj''. '''Rilati'''. Esti en rilato, havi rilaton. Komparu : ''Koncerni''. '''Rimo'''. Samsona finiĝo de du versoj (la vokalo de la antaŭlasta silabo kaj la lasta silabo'') : ''sento, vento; voko, loko''. '''Rimi'''. Fari rimojn : ''rimi du versojn''. '''Senrima'''. havanta rimojn, verkita sen rimoj : ''senrima versaĵo''.<noinclude><references/></noinclude> szc40hsz71kkaxkv7n3lb5g8todbbgd 119004 118942 2026-05-21T04:20:05Z CasteloBot 76 *sintakso 119004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rezervi'''. Konservi por alia tempo, por alia uzo : ''rezervi monon por eksterordinaraj okazoj''. '''Rezerva armeo'''. Militistaro, anstataŭanta en okazo de neceso la efektivan armeon. '''Rezervisto'''. Soldato de rezerva armeo. '''Rezigni'''. Forlasi esperon aŭ deziron neefektivigeblan kaj akcepti la staton de la aferoj, kiu ne povas esti ŝangita : ''rezigni la kronon''. '''Rezigno'''. Decido, stato de tiu, kiu rezignas. '''Rezignacio'''. Rezigno. '''Rezino'''. Densa, glua fluida substanco, facile ekbruligebla, defluanta de kelkaj arboj (pino, abio''). '''Rezina'''. De rezino, el rezino. '''Rezoni'''. Fari logikajn konkludojn en diskuto. '''Rezonado'''. Farado de logikaj konkludoj en diskuto. '''Rezulti'''. Esti la logika sekvo : ''El la rezonado rezultas, ke''... '''Rezulto'''. Logika sekvo. '''Rezultato'''. Tio, kio estas kaŭzita de agado; sekvo, frukto de agado : ''rezultato de laboro, de esploro''. '''Ribo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la saksifragacoj kun bongustaj beroj (''Ribes.) '''Ribeli'''. Rifuzi obei la estraron, la registaron kaj peni superforte forigi aŭ ŝanĝi ĝin. '''Ribelo'''. Agoj de tiu, de tiuj, kiuj ribelas. '''Ribelanto'''. Homo, kiu ribelas. '''Ribeligi'''. Instigi iun al ribelo. '''Ricevi'''. Fariĝi posedanto deio, kio estis donita, sendita, k. t. p. : ''ricevi monon de patro, ricevi leteron de amiko''. '''Ricevo'''. Ago de tiu, kiu ricevas : ''Sciigu al mi la ricevon de mia sendaĵo''. '''Ricevebla'''. Kiu povas esti ricevita. Komparu : ''Akcepti, preni''. '''Ricino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la eŭforbiacoj, kies grajnoj enhavas laksigan oleon. (''Ricinus communis''). '''Riĉa'''. - 1. Posedanta multe da propraĵo : ''riĉa bienulo, riĉa bankiero''. - 2. Havanta multe da io : ''haroriĉa bruto''. '''Riĉaĵo'''. Granda propraĵo : ''La avarulo kolektas riĉajojn sen utilo por iu ajn''. '''Riĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas riĉa : ''La riĉeco ne estas sinonimo de la feliĉo''. '''Riĉigi'''. Fari iun riĉa. '''Riĉiĝi'''. Fariĝi riĉa. '''Riĉulo'''. Homo riĉa. '''Malriĉa'''. Ne posedanta aŭ posedanta malmulte da propraĵo. '''Malriĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas malriĉa. '''Malriĉigi'''. Fari iun malriĉa. '''Malriĉiĝi'''. Fariĝi malriĉa. '''Malriĉulo'''. Homo malriĉa. '''Ridi'''. - 1. Montri subitan gajecon per la esprimo de la vizaĝo kaj per samtempaj rapidaj, mallongaj sonoraj elspiroj : ''ridi, kiel petolanta infano''. – 2. Esprimi sian malŝaton pri iu aŭ pri io per rido kaj mokoj : ''ridi naivulon, ridi ies naivecon''. '''Rido'''. Ago de tiu, kiu ridas. '''Rideti'''. Senbrue, delikate ridi sole per la esprimo de la vizaĝo : ''La patrino ridetas, rigardante la dormantan infanon''. '''Ridinda'''. Kiu meritas ridon : ''ridinda malsaĝulo, ridinda ĉapelo''. '''Rifo'''. Subakva ŝtonego, kies supro preskaŭ atingas la nivelon de la maro. '''Rifuĝi'''. Sin kaŝi en iu loko, por esti sendanĝera : ''rifuĝi de la danĝeroj de la vivo en monaĥejon; rifuĝi en la eksterlandon dum revolucio''. '''Rifuĝejo'''. Loko, kie oni rifuĝas. '''Rifuzi'''. Ne konsenti : ''rifuzi al iu, rifuzi al peto, rifuzi fari''. '''Rifuzo'''. Ago, vortoj de tiu, kiu rifuzas. '''Rigardi'''. Uzi la vidsenton : ''Mi longe rigardis la vojon, sed mi vidis neniun, ĉar estis tro mallume''. '''Rigardo'''. Ago de tiu, kiu rigardas. '''Ekrigardi'''. Turni la okulojn al io, por rigardi : ''ekrigardi la veninton''. '''Trarigardi'''. Rigardi de la komenco ĝis la fino : ''trarigardi libron''. Komparu : ''Vidi''. '''Rigida'''. Nefleksebla, malfacile fleksebla : ''rigida de la frosto, rigida nuko''. Amelita tolo fariĝas rigida. '''Rigide'''. En rigida maniero. '''Rigideco'''. Eco de tio, kio estas rigida. '''Rigidiĝi'''. Fariĝi rigida. '''Rigli'''. Fermi per riglilo. '''Riglilo'''. Fera peco, movebla inter du krampoj, por fermi pordon aŭ fenestron. '''Rigora'''. Senindulge severa : ''rigora estro''. '''Rigore'''. En rigora maniero. '''Rigoreco'''. Eco de tiu, kiu estas rigora. '''Rikolti'''. Detranĉi kaj kolekti grenon. '''Rikolto'''. Detranĉo kaj kolekto de greno. '''Rikoltilo'''. Arkforma tranĉilo kun mallonga ligna tenilo, por detranĉi grenon. '''Rilato - 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Nombro, montranta, kiom unu kvanto estas pli granda, ol alia : ''La rilato de 6 al 3 estas 2''. - 2. Maniero, en kiu du aŭ pli multe da personoj reciproke kondutas unu al alia, reciproke agas unu kun alia : ''amikaj rilatoj, komercaj rilatoj''. '''Rilati'''. Esti en rilato, havi rilaton. Komparu : ''Koncerni''. '''Rimo'''. Samsona finiĝo de du versoj (la vokalo de la antaŭlasta silabo kaj la lasta silabo'') : ''sento, vento; voko, loko''. '''Rimi'''. Fari rimojn : ''rimi du versojn''. '''Senrima'''. havanta rimojn, verkita sen rimoj : ''senrima versaĵo''.<noinclude><references/></noinclude> 14ygjmhr3wlkukdiuacing70c2j3pi7 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/141 104 40831 118816 2026-05-21T03:05:42Z Castelobranco 7 +1 118816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rimarki'''. Ekvidi, ekaŭdi, observante: rimarki eraron. Rimarko. - 1. Ago de tiu, kiu rimarkas: ĝusta rimarko. - 2. Tio, kion oni rimarkis: La redaktoro legis la manuskripton kaj sendis al la aŭtoro siajn rimarkojn. '''Rimarkebla'''. Kiu povas esti rimarkita. '''Rimarkinda'''. Kiu meritas esti rimarkita: rimarkinda lerteco. '''Rimedo'''. Tio, kio servas atingi celon: La devizo de la Jezuitoj estis: la celo pravigas la rimedojn. '''Rimeno'''. Longa, mallarĝa leda strio. '''Rimena'''. De rimeno, el rimeno. '''Ringo'''. Cirklo el malmola materialo: ora ringo sur fingro, orelringo, manringo (braceleto). '''Ringego'''. Granda ringo, ĉirkaŭanta barelon, radon. '''Ringforma'''. Havanta formon de ringo. '''Rinocero (Zool'''.). Trihufa dikhaŭta mambesto kun unu aŭ du kornoj sur la nazo (Rhinoceros). '''Ripo (Anat'''.). Arkforma flanka osto de la homa kaj besta korpo. '''Ripari'''. Rebonigi. '''Riparo'''. Rebonigo. '''Riparebla'''. Rebonigebla. '''Ripeti'''. Ree diri aŭ fari, kion oni mem aŭ alia persono diris aŭ faris: ripeti demandon, ripeti eraron. '''Ripeto'''. Ago, vortoj de tiu, kiu ripetas. '''Ripozi'''. Resti, farante menion, por refreŝigi la fortojn, lacajn de laboro: ripozi post kurado, ripozi post kantado. '''Ripozo'''. Stato de tiu, kiu ripozas. '''Ripozigi'''. Doni ripozon: ripozigi la cerbon. '''Riproĉi'''. Mallaŭdi iun, por lin hontigi: riproĉi iun; riproĉi ion al iu. '''Riproĉo'''. Vortoj de tiu, kiu riproĉas. '''Riproĉinda'''. Meritanta riproĉojn: neriproĉinda konduto. '''Riski'''. Submeti al danĝero: riski sian vivon en batalo. '''Risko'''. Submeto al danĝero. '''Riskema'''. Kiu facile riskas, kiu havas inklinon al risko: riskema generalo. '''Rismo'''. 500 folioj: rismo da papero. '''Risorto'''. Fleksita aŭ kunvolvita metata peco, emanta refleksiĝi aŭ malvolviĝi dank' al sia elasteco: risorto de horloĝo, risorto de kanapo, risorto de kaleŝo. '''Risorta'''. El risortoj: risorta matraco. '''Rito'''. Religia ceremoniaro. '''Rita'''. De rito, konforma al rito. '''Ritmo'''. Harmonia, perioda sinsekvo de longaj kaj mallongaj, de akcentitaj kaj neakcentitaj silaboj en versoj. '''Ritma'''. Posedanta ritmon. '''Ritme'''. En ritma maniero. '''Rivero'''. Granda akvujo de fluanta akvo: ^Vi/o, Sekvano. '''Riverenco'''. Kliniĝo, movo de la korpo por saluti: La veninto riverencis la patrinon. '''Rizo (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, kun manĝeblaj grajnoj (Oryza). '''Robo'''. Vesto longa kaj vasta, ldun portas la advokatoj, profesoroj dum la plenumo de sia funkcio. '''Rodo'''. Akvujo, natura aŭ artefarita, ŝirmita kontraŭ la ventoj, kie la ŝipoj povas ĵeti ankron. '''Rodio (Ĥem'''.) Rh. Ĥemia elemento, malpeza metalo, trovata en platenaj minaĵoj. '''Rojalismo'''. Politika doktrino de la partianoj de la reĝa povo, de reĝa dinastio. '''Rojalisto'''. Partiano de la reĝa povo, de reĝa dinastio. '''Roko'''. Grandega ŝtono super aŭ sub la supraĵo de la tero. '''Roka'''. El roko. '''Rokoko'''. Arĥitektura stilo de la xvma jarcento, karakterizata de kapricaj, ondoJiniaj formoj kaj multenombraj ornamaĵoj, fantaziaj kaj strangaj. '''Rolo'''. - 1. Parto de teatra verko, kiun ludas aparta aktoro: rolo de amanto, rolo de reĝino. - 2. Agado, posteno: ludi gravan rolon enentrepreno. '''Romano'''. Literatura verko, pentranta la homan vivon kaj havanta ordinare kiel temon amon de du personoj. '''Romanco'''. Muzika verko kun kortuŝanta temo. '''Romantiko'''. Literatura doktrino de la fino de l’ XVIIIa kaj de la komenco de la XIXa jarcento, kies adeptoj liberiĝis de la stilo, de la maniero verki de l’ klasikaj aŭtoroj kaj zorgis pli pri la ideoj de siaj verkoj, ol pri perfekta formo. '''Romantika'''. De romantiko; fantazia, revplena. '''Romantikulo'''. Adepto dela romantiko. '''Rombo (Geom'''.). Egalflanka kvarangulo. '''Rompi'''. Apartigi subite kaj superforte per fleksado aŭ batoj partojn de malmola korpo: rompi bastonon, rompi vazon. '''Rompo'''. Ago de tiu, kiu rompas. '''Rompiĝi'''. Fariĝi rompita: La poto rompiĝis. '''Rompebla'''. Kiu povas esti rompita: rompebla kiel vitro. '''Interrompi'''. Rompi la kontinuecon: interrompi ies vortojn, interrompi iun, interrompi elektran fluon. '''Interrompo'''. Ago de tiu, kiu interrompas. Komparu: Ŝiri.<noinclude><references/></noinclude> 6ysvwuu3923azeymzb4z03lnqizh0pd 118871 118816 2026-05-21T03:52:24Z CasteloBot 76 *sintakso 118871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rimarki'''. Ekvidi, ekaŭdi, observante : ''rimarki eraron''. Rimarko. - 1. Ago de tiu, kiu rimarkas : ''ĝusta rimarko''. - 2. Tio, kion oni rimarkis : ''La redaktoro legis la manuskripton kaj sendis al la aŭtoro siajn rimarkojn''. '''Rimarkebla'''. Kiu povas esti rimarkita. '''Rimarkinda'''. Kiu meritas esti rimarkita : ''rimarkinda lerteco''. '''Rimedo'''. Tio, kio servas atingi celon : ''La devizo de la Jezuitoj estis: la celo pravigas la rimedojn''. '''Rimeno'''. Longa, mallarĝa leda strio. '''Rimena'''. De rimeno, el rimeno. '''Ringo'''. Cirklo el malmola materialo : ''ora ringo sur fingro, orelringo, manringo (braceleto'')''. '''Ringego'''. Granda ringo, ĉirkaŭanta barelon, radon. '''Ringforma'''. Havanta formon de ringo. '''Rinocero ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Trihufa dikhaŭta mambesto kun unu aŭ du kornoj sur la nazo (''Rhinoceros''). '''Ripo ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Arkforma flanka osto de la homa kaj besta korpo. '''Ripari'''. Rebonigi. '''Riparo'''. Rebonigo. '''Riparebla'''. Rebonigebla. '''Ripeti'''. Ree diri aŭ fari, kion oni mem aŭ alia persono diris aŭ faris : ''ripeti demandon, ripeti eraron''. '''Ripeto'''. Ago, vortoj de tiu, kiu ripetas. '''Ripozi'''. Resti, farante menion, por refreŝigi la fortojn, lacajn de laboro : ''ripozi post kurado, ripozi post kantado''. '''Ripozo'''. Stato de tiu, kiu ripozas. '''Ripozigi'''. Doni ripozon : ''ripozigi la cerbon''. '''Riproĉi'''. Mallaŭdi iun, por lin hontigi : ''riproĉi iun; riproĉi ion al iu''. '''Riproĉo'''. Vortoj de tiu, kiu riproĉas. '''Riproĉinda'''. Meritanta riproĉojn : ''neriproĉinda konduto''. '''Riski'''. Submeti al danĝero : ''riski sian vivon en batalo''. '''Risko'''. Submeto al danĝero. '''Riskema'''. Kiu facile riskas, kiu havas inklinon al risko : ''riskema generalo''. '''Rismo'''. 500 folioj : ''rismo da papero''. '''Risorto'''. Fleksita aŭ kunvolvita metata peco, emanta refleksiĝi aŭ malvolviĝi dank' al sia elasteco : ''risorto de horloĝo, risorto de kanapo, risorto de kaleŝo''. '''Risorta'''. El risortoj : ''risorta matraco''. '''Rito'''. Religia ceremoniaro. '''Rita'''. De rito, konforma al rito. '''Ritmo'''. Harmonia, perioda sinsekvo de longaj kaj mallongaj, de akcentitaj kaj neakcentitaj silaboj en versoj. '''Ritma'''. Posedanta ritmon. '''Ritme'''. En ritma maniero. '''Rivero'''. Granda akvujo de fluanta akvo : ''^Vi/o, Sekvano''. '''Riverenco'''. Kliniĝo, movo de la korpo por saluti : ''La veninto riverencis la patrinon''. '''Rizo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, kun manĝeblaj grajnoj (''Oryza''). '''Robo'''. Vesto longa kaj vasta, ldun portas la advokatoj, profesoroj dum la plenumo de sia funkcio. '''Rodo'''. Akvujo, natura aŭ artefarita, ŝirmita kontraŭ la ventoj, kie la ŝipoj povas ĵeti ankron. '''Rodio (Ĥem'''.) Rh. Ĥemia elemento, malpeza metalo, trovata en platenaj minaĵoj. '''Rojalismo'''. Politika doktrino de la partianoj de la reĝa povo, de reĝa dinastio. '''Rojalisto'''. Partiano de la reĝa povo, de reĝa dinastio. '''Roko'''. Grandega ŝtono super aŭ sub la supraĵo de la tero. '''Roka'''. El roko. '''Rokoko'''. Arĥitektura stilo de la xvma jarcento, karakterizata de kapricaj, ondoJiniaj formoj kaj multenombraj ornamaĵoj, fantaziaj kaj strangaj. '''Rolo'''. - 1. Parto de teatra verko, kiun ludas aparta aktoro : ''rolo de amanto, rolo de reĝino''. - 2. Agado, posteno : ''ludi gravan rolon enentrepreno''. '''Romano'''. Literatura verko, pentranta la homan vivon kaj havanta ordinare kiel temon amon de du personoj. '''Romanco'''. Muzika verko kun kortuŝanta temo. '''Romantiko'''. Literatura doktrino de la fino de l’ XVIIIa kaj de la komenco de la XIXa jarcento, kies adeptoj liberiĝis de la stilo, de la maniero verki de l’ klasikaj aŭtoroj kaj zorgis pli pri la ideoj de siaj verkoj, ol pri perfekta formo. '''Romantika'''. De romantiko; fantazia, revplena. '''Romantikulo'''. Adepto dela romantiko. '''Rombo ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Egalflanka kvarangulo. '''Rompi'''. Apartigi subite kaj superforte per fleksado aŭ batoj partojn de malmola korpo : ''rompi bastonon, rompi vazon''. '''Rompo'''. Ago de tiu, kiu rompas. '''Rompiĝi'''. Fariĝi rompita : ''La poto rompiĝis''. '''Rompebla'''. Kiu povas esti rompita : ''rompebla kiel vitro''. '''Interrompi'''. Rompi la kontinuecon : ''interrompi ies vortojn, interrompi iun, interrompi elektran fluon''. '''Interrompo'''. Ago de tiu, kiu interrompas. Komparu : ''Ŝiri''.<noinclude><references/></noinclude> p28xn41njcglfxazgrig5k7ki9a6m4u 118943 118871 2026-05-21T04:02:16Z CasteloBot 76 *sintakso 118943 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rimarki'''. Ekvidi, ekaŭdi, observante : ''rimarki eraron''. Rimarko. - 1. Ago de tiu, kiu rimarkas : ''ĝusta rimarko''. - 2. Tio, kion oni rimarkis : ''La redaktoro legis la manuskripton kaj sendis al la aŭtoro siajn rimarkojn''. '''Rimarkebla'''. Kiu povas esti rimarkita. '''Rimarkinda'''. Kiu meritas esti rimarkita : ''rimarkinda lerteco''. '''Rimedo'''. Tio, kio servas atingi celon : ''La devizo de la Jezuitoj estis: la celo pravigas la rimedojn''. '''Rimeno'''. Longa, mallarĝa leda strio. '''Rimena'''. De rimeno, el rimeno. '''Ringo'''. Cirklo el malmola materialo : ''ora ringo sur fingro, orelringo, manringo (braceleto'')''. '''Ringego'''. Granda ringo, ĉirkaŭanta barelon, radon. '''Ringforma'''. Havanta formon de ringo. '''Rinocero ({{VdE-ml|Zool}}.). Trihufa dikhaŭta mambesto kun unu aŭ du kornoj sur la nazo (''Rhinoceros''). '''Ripo ({{VdE-ml|Anat}}.). Arkforma flanka osto de la homa kaj besta korpo. '''Ripari'''. Rebonigi. '''Riparo'''. Rebonigo. '''Riparebla'''. Rebonigebla. '''Ripeti'''. Ree diri aŭ fari, kion oni mem aŭ alia persono diris aŭ faris : ''ripeti demandon, ripeti eraron''. '''Ripeto'''. Ago, vortoj de tiu, kiu ripetas. '''Ripozi'''. Resti, farante menion, por refreŝigi la fortojn, lacajn de laboro : ''ripozi post kurado, ripozi post kantado''. '''Ripozo'''. Stato de tiu, kiu ripozas. '''Ripozigi'''. Doni ripozon : ''ripozigi la cerbon''. '''Riproĉi'''. Mallaŭdi iun, por lin hontigi : ''riproĉi iun; riproĉi ion al iu''. '''Riproĉo'''. Vortoj de tiu, kiu riproĉas. '''Riproĉinda'''. Meritanta riproĉojn : ''neriproĉinda konduto''. '''Riski'''. Submeti al danĝero : ''riski sian vivon en batalo''. '''Risko'''. Submeto al danĝero. '''Riskema'''. Kiu facile riskas, kiu havas inklinon al risko : ''riskema generalo''. '''Rismo'''. 500 folioj : ''rismo da papero''. '''Risorto'''. Fleksita aŭ kunvolvita metata peco, emanta refleksiĝi aŭ malvolviĝi dank' al sia elasteco : ''risorto de horloĝo, risorto de kanapo, risorto de kaleŝo''. '''Risorta'''. El risortoj : ''risorta matraco''. '''Rito'''. Religia ceremoniaro. '''Rita'''. De rito, konforma al rito. '''Ritmo'''. Harmonia, perioda sinsekvo de longaj kaj mallongaj, de akcentitaj kaj neakcentitaj silaboj en versoj. '''Ritma'''. Posedanta ritmon. '''Ritme'''. En ritma maniero. '''Rivero'''. Granda akvujo de fluanta akvo : ''^Vi/o, Sekvano''. '''Riverenco'''. Kliniĝo, movo de la korpo por saluti : ''La veninto riverencis la patrinon''. '''Rizo ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, kun manĝeblaj grajnoj (''Oryza''). '''Robo'''. Vesto longa kaj vasta, ldun portas la advokatoj, profesoroj dum la plenumo de sia funkcio. '''Rodo'''. Akvujo, natura aŭ artefarita, ŝirmita kontraŭ la ventoj, kie la ŝipoj povas ĵeti ankron. '''Rodio (Ĥem'''.) Rh. Ĥemia elemento, malpeza metalo, trovata en platenaj minaĵoj. '''Rojalismo'''. Politika doktrino de la partianoj de la reĝa povo, de reĝa dinastio. '''Rojalisto'''. Partiano de la reĝa povo, de reĝa dinastio. '''Roko'''. Grandega ŝtono super aŭ sub la supraĵo de la tero. '''Roka'''. El roko. '''Rokoko'''. Arĥitektura stilo de la xvma jarcento, karakterizata de kapricaj, ondoJiniaj formoj kaj multenombraj ornamaĵoj, fantaziaj kaj strangaj. '''Rolo'''. - 1. Parto de teatra verko, kiun ludas aparta aktoro : ''rolo de amanto, rolo de reĝino''. - 2. Agado, posteno : ''ludi gravan rolon enentrepreno''. '''Romano'''. Literatura verko, pentranta la homan vivon kaj havanta ordinare kiel temon amon de du personoj. '''Romanco'''. Muzika verko kun kortuŝanta temo. '''Romantiko'''. Literatura doktrino de la fino de l’ XVIIIa kaj de la komenco de la XIXa jarcento, kies adeptoj liberiĝis de la stilo, de la maniero verki de l’ klasikaj aŭtoroj kaj zorgis pli pri la ideoj de siaj verkoj, ol pri perfekta formo. '''Romantika'''. De romantiko; fantazia, revplena. '''Romantikulo'''. Adepto dela romantiko. '''Rombo ({{VdE-ml|Geom}}.). Egalflanka kvarangulo. '''Rompi'''. Apartigi subite kaj superforte per fleksado aŭ batoj partojn de malmola korpo : ''rompi bastonon, rompi vazon''. '''Rompo'''. Ago de tiu, kiu rompas. '''Rompiĝi'''. Fariĝi rompita : ''La poto rompiĝis''. '''Rompebla'''. Kiu povas esti rompita : ''rompebla kiel vitro''. '''Interrompi'''. Rompi la kontinuecon : ''interrompi ies vortojn, interrompi iun, interrompi elektran fluon''. '''Interrompo'''. Ago de tiu, kiu interrompas. Komparu : ''Ŝiri''.<noinclude><references/></noinclude> tnko6f7jh1neh6a9pmlxhdvrlfz1j27 119005 118943 2026-05-21T04:20:06Z CasteloBot 76 *sintakso 119005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rimarki'''. Ekvidi, ekaŭdi, observante : ''rimarki eraron''. Rimarko. - 1. Ago de tiu, kiu rimarkas : ''ĝusta rimarko''. - 2. Tio, kion oni rimarkis : ''La redaktoro legis la manuskripton kaj sendis al la aŭtoro siajn rimarkojn''. '''Rimarkebla'''. Kiu povas esti rimarkita. '''Rimarkinda'''. Kiu meritas esti rimarkita : ''rimarkinda lerteco''. '''Rimedo'''. Tio, kio servas atingi celon : ''La devizo de la Jezuitoj estis: la celo pravigas la rimedojn''. '''Rimeno'''. Longa, mallarĝa leda strio. '''Rimena'''. De rimeno, el rimeno. '''Ringo'''. Cirklo el malmola materialo : ''ora ringo sur fingro, orelringo, manringo (braceleto'')''. '''Ringego'''. Granda ringo, ĉirkaŭanta barelon, radon. '''Ringforma'''. Havanta formon de ringo. '''Rinocero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Trihufa dikhaŭta mambesto kun unu aŭ du kornoj sur la nazo (''Rhinoceros''). '''Ripo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Arkforma flanka osto de la homa kaj besta korpo. '''Ripari'''. Rebonigi. '''Riparo'''. Rebonigo. '''Riparebla'''. Rebonigebla. '''Ripeti'''. Ree diri aŭ fari, kion oni mem aŭ alia persono diris aŭ faris : ''ripeti demandon, ripeti eraron''. '''Ripeto'''. Ago, vortoj de tiu, kiu ripetas. '''Ripozi'''. Resti, farante menion, por refreŝigi la fortojn, lacajn de laboro : ''ripozi post kurado, ripozi post kantado''. '''Ripozo'''. Stato de tiu, kiu ripozas. '''Ripozigi'''. Doni ripozon : ''ripozigi la cerbon''. '''Riproĉi'''. Mallaŭdi iun, por lin hontigi : ''riproĉi iun; riproĉi ion al iu''. '''Riproĉo'''. Vortoj de tiu, kiu riproĉas. '''Riproĉinda'''. Meritanta riproĉojn : ''neriproĉinda konduto''. '''Riski'''. Submeti al danĝero : ''riski sian vivon en batalo''. '''Risko'''. Submeto al danĝero. '''Riskema'''. Kiu facile riskas, kiu havas inklinon al risko : ''riskema generalo''. '''Rismo'''. 500 folioj : ''rismo da papero''. '''Risorto'''. Fleksita aŭ kunvolvita metata peco, emanta refleksiĝi aŭ malvolviĝi dank' al sia elasteco : ''risorto de horloĝo, risorto de kanapo, risorto de kaleŝo''. '''Risorta'''. El risortoj : ''risorta matraco''. '''Rito'''. Religia ceremoniaro. '''Rita'''. De rito, konforma al rito. '''Ritmo'''. Harmonia, perioda sinsekvo de longaj kaj mallongaj, de akcentitaj kaj neakcentitaj silaboj en versoj. '''Ritma'''. Posedanta ritmon. '''Ritme'''. En ritma maniero. '''Rivero'''. Granda akvujo de fluanta akvo : ''^Vi/o, Sekvano''. '''Riverenco'''. Kliniĝo, movo de la korpo por saluti : ''La veninto riverencis la patrinon''. '''Rizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, kun manĝeblaj grajnoj (''Oryza''). '''Robo'''. Vesto longa kaj vasta, ldun portas la advokatoj, profesoroj dum la plenumo de sia funkcio. '''Rodo'''. Akvujo, natura aŭ artefarita, ŝirmita kontraŭ la ventoj, kie la ŝipoj povas ĵeti ankron. '''Rodio (Ĥem'''.) Rh. Ĥemia elemento, malpeza metalo, trovata en platenaj minaĵoj. '''Rojalismo'''. Politika doktrino de la partianoj de la reĝa povo, de reĝa dinastio. '''Rojalisto'''. Partiano de la reĝa povo, de reĝa dinastio. '''Roko'''. Grandega ŝtono super aŭ sub la supraĵo de la tero. '''Roka'''. El roko. '''Rokoko'''. Arĥitektura stilo de la xvma jarcento, karakterizata de kapricaj, ondoJiniaj formoj kaj multenombraj ornamaĵoj, fantaziaj kaj strangaj. '''Rolo'''. - 1. Parto de teatra verko, kiun ludas aparta aktoro : ''rolo de amanto, rolo de reĝino''. - 2. Agado, posteno : ''ludi gravan rolon enentrepreno''. '''Romano'''. Literatura verko, pentranta la homan vivon kaj havanta ordinare kiel temon amon de du personoj. '''Romanco'''. Muzika verko kun kortuŝanta temo. '''Romantiko'''. Literatura doktrino de la fino de l’ XVIIIa kaj de la komenco de la XIXa jarcento, kies adeptoj liberiĝis de la stilo, de la maniero verki de l’ klasikaj aŭtoroj kaj zorgis pli pri la ideoj de siaj verkoj, ol pri perfekta formo. '''Romantika'''. De romantiko; fantazia, revplena. '''Romantikulo'''. Adepto dela romantiko. '''Rombo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Egalflanka kvarangulo. '''Rompi'''. Apartigi subite kaj superforte per fleksado aŭ batoj partojn de malmola korpo : ''rompi bastonon, rompi vazon''. '''Rompo'''. Ago de tiu, kiu rompas. '''Rompiĝi'''. Fariĝi rompita : ''La poto rompiĝis''. '''Rompebla'''. Kiu povas esti rompita : ''rompebla kiel vitro''. '''Interrompi'''. Rompi la kontinuecon : ''interrompi ies vortojn, interrompi iun, interrompi elektran fluon''. '''Interrompo'''. Ago de tiu, kiu interrompas. Komparu : ''Ŝiri''.<noinclude><references/></noinclude> 6h863h9rpewtqlx81z9g8wuxaqbiov6 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/142 104 40832 118817 2026-05-21T03:06:01Z Castelobranco 7 +1 118817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rondo - 1'''. (Mat.). Ebeno, limigita de cirklo. - 2. Ĉirkaŭo de tia ebeno, cirklo. - 3. Aro de homoj, societo: amika rondo. '''Ronda'''. Havanta formon de rondo. '''Rondeco'''. Eco de tio, kio estas ronda. '''Rondigi'''. Fari ion ronda. '''Rondiri'''. Iri de unu loko al alia, de unu persono al alia, de tiu al tria, k. t. p., por fine reveni al la unua. '''Ronki'''. Dum la dormo brue en- kaj elspiri. '''Ronko'''. Sono, kiun faras la ronkanto. '''Roso'''. Malgrandaj gutoj de vaporo, fluidiĝinta nokte sur la supraĵo de herbo, de floroj k. t. p. '''Rosa'''. De roso, el roso. '''Rosmaro (Zool'''.). Mara raba mambesto kun du longaj elstarantaj dentoj. (Trichechus rosmarus). '''Rosmareno (Bot'''.). Arbeto ĉiam verda el la familio de l’ labiatoj, kun pale bluaj bonodoraj floroj (Rosmarinus ofjicinalis). '''Rosti'''. Prepari manĝaĵon per la varmego en forno (en ĝia fermita spaco): rosti kokidon. '''Rostaĵo'''. Rostita viando. Komparu: Baki, kuiri, friti. '''Rostro'''. Longigita tubforma nazo aŭ buŝo (de elefanto, deinsekto). '''Roto'''. Taĉmento de soldatoj, parto de bataliono. '''Rotondo'''. Ronda konstruaĵo kun kupolo. '''Rozo (Bot'''.). Arbeto el la samnoma familio kun belaj bonodoraj floroj (Rosa). '''Rozacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj. '''Rozario'''. Vico de malgrandaj truitaj globetoj, kunigitaj per ŝnuro, por kalkuli la diritajn preĝojn. '''Rubo'''. Restaĵoj de ruinigita konstruaĵo. '''Rubando'''. Longa, mallarĝa teksaĵo el silko, lano, uzata precipe, kiel ornamo. Komparu: Strio. '''Rubeno'''. Multvalora ŝtono de ruĝa koloro. '''Rubiacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj: kafarbo. '''Rubidio (Ĥem'''.). Ĥemia elemento, alkalia arĝente blanka metalo, analogia kun la kalio. '''Rublo'''. Rusa monero, valoranta 2,66 fr. '''Rubriko'''. Sekcio, fako de notlibro, de gazeto, enhavanta samspecajn objektojn: Via sciigo taŭgas nur por la rubriko de la anoncoj. '''Rubuso (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de la rozacoj (Rubus fruticosus). '''Rudimento'''. - 1. Komencaj, elementaraj konoj de scienco aŭ arto: la rudimentoj de la gramatiko. - 2. Organo, kiu fariĝis nenecesa por organismo kaj atrofiis de la nefunkciado: la vosta osto de l’ homo. '''Rudimenta'''. De rudimento, havanta la ecojn de rudimento: rudimenta membro. '''Ruĝa'''. Havanta la koloron de la sango. '''Ruĝo'''. Ruĝa koloro. '''Ruĝigi'''. Fari ion ruĝa. '''Ruĝiĝi'''. Fariĝi ruĝa: ruĝiĝi de la honto. '''Ruĝeco'''. Eco de tio, kio etas ruĝa. '''Flavruĝa'''. Havanta koloron mezan inter la flava kaj ruĝa: flavruĝaj haroj. '''Ruino'''. Disfalinta, detruita, rompita konstruaĵo. '''Ruinigi'''. Fari ion ruino, detrui, pereigi. '''Ruiniĝi'''. Fariĝi ruino. '''Rukti'''. Kun bruo eligi gasojn el la stomako. '''Rukto'''. Eligo de gasoj el la stomako kun bruo. '''Ruli'''. Sur ebeno movi objekton ĝin turnante ĉirkaŭ ĝi mem: ruli sur la tero feran tubon. '''Ruliĝi'''. Moviĝi, turniĝante ĉirkaŭ si mem. '''Rulfali'''. Fali ruliĝante: rulfali de monto. Komparu: Turni. '''Rulado (Muz'''.). Gamo, rapide kantata sur la sama silabo. '''Rumo'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el sukera kano. '''Rusto'''. Ruĝa, oranĝe-flava substanco, kovranta per maldika tavolo feron, restantan '''Rusti'''. Kovriĝi de rusto: La plugilo ne rustas dum la laboro. '''Ruŝo'''. Vesta ornamaĵo el dense faldita tulo. '''Ruto (Bot'''.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun forta odoro (Ruta graveolens). '''Rutenio (Ĥem'''.). Ru. Ĥemia elemento, malpeza blanka metalo de la platena grupo. '''Rutino'''. Scio, akirita pli per la praktiko, ol per teoriaj studoj. '''Rutinulo'''. Homo, posedanta rutinon. '''Ruza'''. Scianta uzi rimedojn por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj \ ruzahomo, ruza ago. '''Ruzo'''. Ago, rimedo, por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj: milita ruzo. '''Ruzi'''. Uzi ruzon. '''Ruzulo'''. Homo ruza. '''Superruzi'''. Venki ruzon per ruzo.<noinclude><references/></noinclude> dsna7c183j40d7u7dtzcm22mbp0knd3 118872 118817 2026-05-21T03:52:25Z CasteloBot 76 *sintakso 118872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rondo - 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Ebeno, limigita de cirklo. - 2. Ĉirkaŭo de tia ebeno, cirklo. - 3. Aro de homoj, societo : ''amika rondo''. '''Ronda'''. Havanta formon de rondo. '''Rondeco'''. Eco de tio, kio estas ronda. '''Rondigi'''. Fari ion ronda. '''Rondiri'''. Iri de unu loko al alia, de unu persono al alia, de tiu al tria, k. t. p., por fine reveni al la unua. '''Ronki'''. Dum la dormo brue en- kaj elspiri. '''Ronko'''. Sono, kiun faras la ronkanto. '''Roso'''. Malgrandaj gutoj de vaporo, fluidiĝinta nokte sur la supraĵo de herbo, de floroj k. t. p. '''Rosa'''. De roso, el roso. '''Rosmaro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Mara raba mambesto kun du longaj elstarantaj dentoj. (''Trichechus rosmarus''). '''Rosmareno ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbeto ĉiam verda el la familio de l’ labiatoj, kun pale bluaj bonodoraj floroj (''Rosmarinus ofjicinalis''). '''Rosti'''. Prepari manĝaĵon per la varmego en forno (en ĝia fermita spaco'') : ''rosti kokidon''. '''Rostaĵo'''. Rostita viando. Komparu : ''Baki, kuiri, friti''. '''Rostro'''. Longigita tubforma nazo aŭ buŝo (de elefanto, deinsekto''). '''Roto'''. Taĉmento de soldatoj, parto de bataliono. '''Rotondo'''. Ronda konstruaĵo kun kupolo. '''Rozo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbeto el la samnoma familio kun belaj bonodoraj floroj (''Rosa''). '''Rozacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj. '''Rozario'''. Vico de malgrandaj truitaj globetoj, kunigitaj per ŝnuro, por kalkuli la diritajn preĝojn. '''Rubo'''. Restaĵoj de ruinigita konstruaĵo. '''Rubando'''. Longa, mallarĝa teksaĵo el silko, lano, uzata precipe, kiel ornamo. Komparu : ''Strio''. '''Rubeno'''. Multvalora ŝtono de ruĝa koloro. '''Rubiacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''kafarbo''. '''Rubidio ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Ĥemia elemento, alkalia arĝente blanka metalo, analogia kun la kalio. '''Rublo'''. Rusa monero, valoranta 2,66 fr. '''Rubriko'''. Sekcio, fako de notlibro, de gazeto, enhavanta samspecajn objektojn : ''Via sciigo taŭgas nur por la rubriko de la anoncoj''. '''Rubuso ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de la rozacoj (''Rubus fruticosus''). '''Rudimento'''. - 1. Komencaj, elementaraj konoj de scienco aŭ arto : ''la rudimentoj de la gramatiko''. - 2. Organo, kiu fariĝis nenecesa por organismo kaj atrofiis de la nefunkciado : ''la vosta osto de l’ homo''. '''Rudimenta'''. De rudimento, havanta la ecojn de rudimento : ''rudimenta membro''. '''Ruĝa'''. Havanta la koloron de la sango. '''Ruĝo'''. Ruĝa koloro. '''Ruĝigi'''. Fari ion ruĝa. '''Ruĝiĝi'''. Fariĝi ruĝa : ''ruĝiĝi de la honto''. '''Ruĝeco'''. Eco de tio, kio etas ruĝa. '''Flavruĝa'''. Havanta koloron mezan inter la flava kaj ruĝa : ''flavruĝaj haroj''. '''Ruino'''. Disfalinta, detruita, rompita konstruaĵo. '''Ruinigi'''. Fari ion ruino, detrui, pereigi. '''Ruiniĝi'''. Fariĝi ruino. '''Rukti'''. Kun bruo eligi gasojn el la stomako. '''Rukto'''. Eligo de gasoj el la stomako kun bruo. '''Ruli'''. Sur ebeno movi objekton ĝin turnante ĉirkaŭ ĝi mem : ''ruli sur la tero feran tubon''. '''Ruliĝi'''. Moviĝi, turniĝante ĉirkaŭ si mem. '''Rulfali'''. Fali ruliĝante : ''rulfali de monto''. Komparu : ''Turni''. '''Rulado ({{VdE-ml|Muz'''}}.). Gamo, rapide kantata sur la sama silabo. '''Rumo'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el sukera kano. '''Rusto'''. Ruĝa, oranĝe-flava substanco, kovranta per maldika tavolo feron, restantan '''Rusti'''. Kovriĝi de rusto : ''La plugilo ne rustas dum la laboro''. '''Ruŝo'''. Vesta ornamaĵo el dense faldita tulo. '''Ruto ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun forta odoro (''Ruta graveolens''). '''Rutenio ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Ru. Ĥemia elemento, malpeza blanka metalo de la platena grupo. '''Rutino'''. Scio, akirita pli per la praktiko, ol per teoriaj studoj. '''Rutinulo'''. Homo, posedanta rutinon. '''Ruza'''. Scianta uzi rimedojn por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj \ ruzahomo, ruza ago. '''Ruzo'''. Ago, rimedo, por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj : ''milita ruzo''. '''Ruzi'''. Uzi ruzon. '''Ruzulo'''. Homo ruza. '''Superruzi'''. Venki ruzon per ruzo.<noinclude><references/></noinclude> llo5e09gmrnvayilvwlhvjvpnaat5io 118944 118872 2026-05-21T04:02:17Z CasteloBot 76 *sintakso 118944 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rondo - 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Ebeno, limigita de cirklo. - 2. Ĉirkaŭo de tia ebeno, cirklo. - 3. Aro de homoj, societo : ''amika rondo''. '''Ronda'''. Havanta formon de rondo. '''Rondeco'''. Eco de tio, kio estas ronda. '''Rondigi'''. Fari ion ronda. '''Rondiri'''. Iri de unu loko al alia, de unu persono al alia, de tiu al tria, k. t. p., por fine reveni al la unua. '''Ronki'''. Dum la dormo brue en- kaj elspiri. '''Ronko'''. Sono, kiun faras la ronkanto. '''Roso'''. Malgrandaj gutoj de vaporo, fluidiĝinta nokte sur la supraĵo de herbo, de floroj k. t. p. '''Rosa'''. De roso, el roso. '''Rosmaro ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara raba mambesto kun du longaj elstarantaj dentoj. (''Trichechus rosmarus''). '''Rosmareno ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto ĉiam verda el la familio de l’ labiatoj, kun pale bluaj bonodoraj floroj (''Rosmarinus ofjicinalis''). '''Rosti'''. Prepari manĝaĵon per la varmego en forno (en ĝia fermita spaco'') : ''rosti kokidon''. '''Rostaĵo'''. Rostita viando. Komparu : ''Baki, kuiri, friti''. '''Rostro'''. Longigita tubforma nazo aŭ buŝo (de elefanto, deinsekto''). '''Roto'''. Taĉmento de soldatoj, parto de bataliono. '''Rotondo'''. Ronda konstruaĵo kun kupolo. '''Rozo ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la samnoma familio kun belaj bonodoraj floroj (''Rosa''). '''Rozacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj. '''Rozario'''. Vico de malgrandaj truitaj globetoj, kunigitaj per ŝnuro, por kalkuli la diritajn preĝojn. '''Rubo'''. Restaĵoj de ruinigita konstruaĵo. '''Rubando'''. Longa, mallarĝa teksaĵo el silko, lano, uzata precipe, kiel ornamo. Komparu : ''Strio''. '''Rubeno'''. Multvalora ŝtono de ruĝa koloro. '''Rubiacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''kafarbo''. '''Rubidio ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ĥemia elemento, alkalia arĝente blanka metalo, analogia kun la kalio. '''Rublo'''. Rusa monero, valoranta 2,66 fr. '''Rubriko'''. Sekcio, fako de notlibro, de gazeto, enhavanta samspecajn objektojn : ''Via sciigo taŭgas nur por la rubriko de la anoncoj''. '''Rubuso ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la rozacoj (''Rubus fruticosus''). '''Rudimento'''. - 1. Komencaj, elementaraj konoj de scienco aŭ arto : ''la rudimentoj de la gramatiko''. - 2. Organo, kiu fariĝis nenecesa por organismo kaj atrofiis de la nefunkciado : ''la vosta osto de l’ homo''. '''Rudimenta'''. De rudimento, havanta la ecojn de rudimento : ''rudimenta membro''. '''Ruĝa'''. Havanta la koloron de la sango. '''Ruĝo'''. Ruĝa koloro. '''Ruĝigi'''. Fari ion ruĝa. '''Ruĝiĝi'''. Fariĝi ruĝa : ''ruĝiĝi de la honto''. '''Ruĝeco'''. Eco de tio, kio etas ruĝa. '''Flavruĝa'''. Havanta koloron mezan inter la flava kaj ruĝa : ''flavruĝaj haroj''. '''Ruino'''. Disfalinta, detruita, rompita konstruaĵo. '''Ruinigi'''. Fari ion ruino, detrui, pereigi. '''Ruiniĝi'''. Fariĝi ruino. '''Rukti'''. Kun bruo eligi gasojn el la stomako. '''Rukto'''. Eligo de gasoj el la stomako kun bruo. '''Ruli'''. Sur ebeno movi objekton ĝin turnante ĉirkaŭ ĝi mem : ''ruli sur la tero feran tubon''. '''Ruliĝi'''. Moviĝi, turniĝante ĉirkaŭ si mem. '''Rulfali'''. Fali ruliĝante : ''rulfali de monto''. Komparu : ''Turni''. '''Rulado ({{VdE-ml|Muz}}.). Gamo, rapide kantata sur la sama silabo. '''Rumo'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el sukera kano. '''Rusto'''. Ruĝa, oranĝe-flava substanco, kovranta per maldika tavolo feron, restantan '''Rusti'''. Kovriĝi de rusto : ''La plugilo ne rustas dum la laboro''. '''Ruŝo'''. Vesta ornamaĵo el dense faldita tulo. '''Ruto ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun forta odoro (''Ruta graveolens''). '''Rutenio ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ru. Ĥemia elemento, malpeza blanka metalo de la platena grupo. '''Rutino'''. Scio, akirita pli per la praktiko, ol per teoriaj studoj. '''Rutinulo'''. Homo, posedanta rutinon. '''Ruza'''. Scianta uzi rimedojn por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj \ ruzahomo, ruza ago. '''Ruzo'''. Ago, rimedo, por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj : ''milita ruzo''. '''Ruzi'''. Uzi ruzon. '''Ruzulo'''. Homo ruza. '''Superruzi'''. Venki ruzon per ruzo.<noinclude><references/></noinclude> 176j5p52poxw1ktwqt28z6he47q1wb3 119006 118944 2026-05-21T04:20:06Z CasteloBot 76 *sintakso 119006 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Rondo - 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Ebeno, limigita de cirklo. - 2. Ĉirkaŭo de tia ebeno, cirklo. - 3. Aro de homoj, societo : ''amika rondo''. '''Ronda'''. Havanta formon de rondo. '''Rondeco'''. Eco de tio, kio estas ronda. '''Rondigi'''. Fari ion ronda. '''Rondiri'''. Iri de unu loko al alia, de unu persono al alia, de tiu al tria, k. t. p., por fine reveni al la unua. '''Ronki'''. Dum la dormo brue en- kaj elspiri. '''Ronko'''. Sono, kiun faras la ronkanto. '''Roso'''. Malgrandaj gutoj de vaporo, fluidiĝinta nokte sur la supraĵo de herbo, de floroj k. t. p. '''Rosa'''. De roso, el roso. '''Rosmaro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara raba mambesto kun du longaj elstarantaj dentoj. (''Trichechus rosmarus''). '''Rosmareno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto ĉiam verda el la familio de l’ labiatoj, kun pale bluaj bonodoraj floroj (''Rosmarinus ofjicinalis''). '''Rosti'''. Prepari manĝaĵon per la varmego en forno (en ĝia fermita spaco'') : ''rosti kokidon''. '''Rostaĵo'''. Rostita viando. Komparu : ''Baki, kuiri, friti''. '''Rostro'''. Longigita tubforma nazo aŭ buŝo (de elefanto, deinsekto''). '''Roto'''. Taĉmento de soldatoj, parto de bataliono. '''Rotondo'''. Ronda konstruaĵo kun kupolo. '''Rozo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la samnoma familio kun belaj bonodoraj floroj (''Rosa''). '''Rozacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj. '''Rozario'''. Vico de malgrandaj truitaj globetoj, kunigitaj per ŝnuro, por kalkuli la diritajn preĝojn. '''Rubo'''. Restaĵoj de ruinigita konstruaĵo. '''Rubando'''. Longa, mallarĝa teksaĵo el silko, lano, uzata precipe, kiel ornamo. Komparu : ''Strio''. '''Rubeno'''. Multvalora ŝtono de ruĝa koloro. '''Rubiacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''kafarbo''. '''Rubidio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ĥemia elemento, alkalia arĝente blanka metalo, analogia kun la kalio. '''Rublo'''. Rusa monero, valoranta 2,66 fr. '''Rubriko'''. Sekcio, fako de notlibro, de gazeto, enhavanta samspecajn objektojn : ''Via sciigo taŭgas nur por la rubriko de la anoncoj''. '''Rubuso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la rozacoj (''Rubus fruticosus''). '''Rudimento'''. - 1. Komencaj, elementaraj konoj de scienco aŭ arto : ''la rudimentoj de la gramatiko''. - 2. Organo, kiu fariĝis nenecesa por organismo kaj atrofiis de la nefunkciado : ''la vosta osto de l’ homo''. '''Rudimenta'''. De rudimento, havanta la ecojn de rudimento : ''rudimenta membro''. '''Ruĝa'''. Havanta la koloron de la sango. '''Ruĝo'''. Ruĝa koloro. '''Ruĝigi'''. Fari ion ruĝa. '''Ruĝiĝi'''. Fariĝi ruĝa : ''ruĝiĝi de la honto''. '''Ruĝeco'''. Eco de tio, kio etas ruĝa. '''Flavruĝa'''. Havanta koloron mezan inter la flava kaj ruĝa : ''flavruĝaj haroj''. '''Ruino'''. Disfalinta, detruita, rompita konstruaĵo. '''Ruinigi'''. Fari ion ruino, detrui, pereigi. '''Ruiniĝi'''. Fariĝi ruino. '''Rukti'''. Kun bruo eligi gasojn el la stomako. '''Rukto'''. Eligo de gasoj el la stomako kun bruo. '''Ruli'''. Sur ebeno movi objekton ĝin turnante ĉirkaŭ ĝi mem : ''ruli sur la tero feran tubon''. '''Ruliĝi'''. Moviĝi, turniĝante ĉirkaŭ si mem. '''Rulfali'''. Fali ruliĝante : ''rulfali de monto''. Komparu : ''Turni''. '''Rulado''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Gamo, rapide kantata sur la sama silabo. '''Rumo'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el sukera kano. '''Rusto'''. Ruĝa, oranĝe-flava substanco, kovranta per maldika tavolo feron, restantan '''Rusti'''. Kovriĝi de rusto : ''La plugilo ne rustas dum la laboro''. '''Ruŝo'''. Vesta ornamaĵo el dense faldita tulo. '''Ruto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun forta odoro (''Ruta graveolens''). '''Rutenio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ru. Ĥemia elemento, malpeza blanka metalo de la platena grupo. '''Rutino'''. Scio, akirita pli per la praktiko, ol per teoriaj studoj. '''Rutinulo'''. Homo, posedanta rutinon. '''Ruza'''. Scianta uzi rimedojn por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj \ ruzahomo, ruza ago. '''Ruzo'''. Ago, rimedo, por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj : ''milita ruzo''. '''Ruzi'''. Uzi ruzon. '''Ruzulo'''. Homo ruza. '''Superruzi'''. Venki ruzon per ruzo.<noinclude><references/></noinclude> 1azpt521epqipjz6amol69m14r3ybtl Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/144 104 40833 118819 2026-05-21T03:06:43Z Castelobranco 7 +1 118819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Salvio (Bot'''.). Herba vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata en la medicino por gargaraĵoj (Saivia officinalis). '''Sama'''. Havanta egalajn, similajn ecojn: La filo tute similas la patron: sama nazo, samaj okuloj. '''Same'''. En la sama maniero. '''Samnoma'''. Havanta la saman nomon. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo. '''Samspeca'''. Apartenanta al la sama speco. '''Malsama'''. Tute alia, havanta kontraŭajn ecojn. '''Sambuko (Bot'''.). Arbeto el la familio de l’ kaprifoliacoj, kies floroj estas uzataj en la medicino kiel ŝvitiga rimedo (Sambucus). '''Samovaro'''. Aparato, uzata de l’ Rusoj por boligi akvon por teo. '''Sano'''. Stato de organismo, en kiu ĉiuj organoj normale funkcias: La sano estas la plej granda trezoro. '''Sana'''. Havanta sanon: sana homo, sana organo, sana membro. '''Resanigi'''. Redoni al iu sanon, efike kuraci. '''Resaniĝi'''. Fariĝi ree sana: resaniĝi de skarlatino. '''Resanigebla'''. Kiu povas esti resanigita. '''Malsano'''. Stato de organismo, en kiu unu aŭ kelke da organoj funkcias nenormale: kapdoloro, tifo. '''Malsana'''. Havanta malsanon: malsana je febro. '''Malsaniĝi'''. Fariĝi malsana: malsaniĝi de malvarmumo. '''Remalsaniĝi'''. Ree fariĝi malsana je tio, de kio oni ĵus resaniĝis: remalsaniĝi je tifo. Komparu: Farto. '''Sandalo'''. Piedvesto, konsistanta el simpla plando, ligata al la piedo per ŝnuroj. '''Sandro (Zool'''.). Manĝebla ostfiŝo el la familio de l’ perkoj (Lucioperca sandra). '''Sango'''. Ruĝa vivsuko, fluanta en la arterioj kaj vejnoj de la vertebruloj. '''Sanga'''. De sango, el sango: sanga makulo. '''Sangi'''. Eligi sangon: sanganta vundo; sangi el la nazo. '''Sangvina'''. Vivega, sentema: sangvina karaktero. '''Sangvinulo'''. Sangvina homo. '''Sankcio'''. Konfirmo de regnestro, de aŭtoritato. '''Sankcii'''. Fari sankcion: sankcii verdikton. '''Sankta'''. Perfekte pura en la moroj kaj spirito, inda de la plej alta rekompenco en la postmorta vivo: sankta homo, sankta vivo. '''Sanktigi'''. Fari, proklami iun sankta. '''Sankteco'''. Eco de tio, kio esias sankta. '''Sanktejo'''. Loko por sanktaj aferoj: templo. '''Sanskrito'''. Antikva hinda lingvo, la plej malnova konata lingvo hindo-eŭropa. '''Sanskrita'''. De sanskrito, skribita en la sanskrito: sanskrita manuskripto. '''Santalo (Bot'''.). Arbo el la samnoma familio, kun bonodora ligno (Santalum album). '''Sapo'''. Miksaĵo de graso kun alkalio, uzata por lavi tolaĵon, korpon. '''Sapi'''. Kovri lavatan objekton per la ŝaŭmo de sapo. '''Sardino (Zool'''.). Malgranda fiŝo el la familio de l’ haringoj, konservata en olivoleo (Clupea pilchardus). '''Sarki'''. Purigi de malbonaj herboj: sarki ĝardenon. '''Sarkasmo'''. Akra moko, mordanta ironio. '''Sarkasma'''. De sarkasmo, bazita sur sarkasmo: sarkasma diro. '''Sarkasme'''. En sarkasma maniero. '''Sarkofago'''. Luksa, granda ŝtona ĉerko. '''Sata'''. Kies apetito aŭ deziro estas plene kontentigita: sata de manĝo, sata de plezuroj. '''Satigi'''. Fari iun sata: La viando satigas pli rapide, ol la legomoj. '''Nesatigebla'''. Kiu ne povas esti satigita: nesatigebla avideco. '''Malsata'''. Sentanta la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsati'''. Senti la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsato'''. Stato de tiu, kiu malsatas. '''Satano'''. Diablo. '''Satana'''. De satano, havanta ecojn de satano: satana ruzo. '''Satelito'''. – 1. (Astr.). Malgranda planedo, rondiranta alian planedon. - 2. Nedisiĝa kunulo. '''Satiro'''. Proza aŭ poezia verko, ridanta la homajn malvirtojn kaj mankojn. '''Satira'''. Mokanta la homajn malvirtojn kaĵ mankojn. '''Satiristo'''. Verkisto de satiroj. '''Satiruso'''. - 1. Arbara duondio de la greka mitologio. - 2. Homo cinika kaj voluptema. '''Satrapo'''. - 1. Estro de provinco en la antikva Persujo. - 2. Granda sinjoro, fiera kaj despota. '''Saturi (Ĥem'''.). Densigi ĝis la plej alta grado solvaĵon, pligrandigante la kvanton de la solvita substanco: saturita acido. '''Saŭco'''. Fluida spicaĵo de manĝaĵo: tomata saŭco. '''Saŭcujo'''. Vazo por saŭco. '''Savi'''. Liberigi iun de granda danĝero: savi dronanton; savi la vivon al dronanto. La kuracisto savis la malsanulon de la morto. '''Savo'''. Ago de tiu, kiu savas. '''Sceno'''. - 1. Parto de akto, en kiu ludas la samaj personoj: La unua akto de « Hamleto » konsistas el 5 scenoj. – 2. Eksterordinara, emocia okazo. - 3. Akraj, vivegaj riproĉoj: La edzino faris scenon al la edzo.<noinclude><references/></noinclude> 94gh68w0j7bau53y1yndeqn7gpihdek 118874 118819 2026-05-21T03:52:26Z CasteloBot 76 *sintakso 118874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Salvio ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Herba vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata en la medicino por gargaraĵoj (''Saivia officinalis''). '''Sama'''. Havanta egalajn, similajn ecojn : ''La filo tute similas la patron: sama nazo, samaj okuloj''. '''Same'''. En la sama maniero. '''Samnoma'''. Havanta la saman nomon. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo. '''Samspeca'''. Apartenanta al la sama speco. '''Malsama'''. Tute alia, havanta kontraŭajn ecojn. '''Sambuko ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbeto el la familio de l’ kaprifoliacoj, kies floroj estas uzataj en la medicino kiel ŝvitiga rimedo (''Sambucus''). '''Samovaro'''. Aparato, uzata de l’ Rusoj por boligi akvon por teo. '''Sano'''. Stato de organismo, en kiu ĉiuj organoj normale funkcias : ''La sano estas la plej granda trezoro''. '''Sana'''. Havanta sanon : ''sana homo, sana organo, sana membro''. '''Resanigi'''. Redoni al iu sanon, efike kuraci. '''Resaniĝi'''. Fariĝi ree sana : ''resaniĝi de skarlatino''. '''Resanigebla'''. Kiu povas esti resanigita. '''Malsano'''. Stato de organismo, en kiu unu aŭ kelke da organoj funkcias nenormale : ''kapdoloro, tifo''. '''Malsana'''. Havanta malsanon : ''malsana je febro''. '''Malsaniĝi'''. Fariĝi malsana : ''malsaniĝi de malvarmumo''. '''Remalsaniĝi'''. Ree fariĝi malsana je tio, de kio oni ĵus resaniĝis : ''remalsaniĝi je tifo''. Komparu : ''Farto''. '''Sandalo'''. Piedvesto, konsistanta el simpla plando, ligata al la piedo per ŝnuroj. '''Sandro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Manĝebla ostfiŝo el la familio de l’ perkoj (''Lucioperca sandra''). '''Sango'''. Ruĝa vivsuko, fluanta en la arterioj kaj vejnoj de la vertebruloj. '''Sanga'''. De sango, el sango : ''sanga makulo''. '''Sangi'''. Eligi sangon : ''sanganta vundo; sangi el la nazo''. '''Sangvina'''. Vivega, sentema : ''sangvina karaktero''. '''Sangvinulo'''. Sangvina homo. '''Sankcio'''. Konfirmo de regnestro, de aŭtoritato. '''Sankcii'''. Fari sankcion : ''sankcii verdikton''. '''Sankta'''. Perfekte pura en la moroj kaj spirito, inda de la plej alta rekompenco en la postmorta vivo : ''sankta homo, sankta vivo''. '''Sanktigi'''. Fari, proklami iun sankta. '''Sankteco'''. Eco de tio, kio esias sankta. '''Sanktejo'''. Loko por sanktaj aferoj : ''templo''. '''Sanskrito'''. Antikva hinda lingvo, la plej malnova konata lingvo hindo-eŭropa. '''Sanskrita'''. De sanskrito, skribita en la sanskrito : ''sanskrita manuskripto''. '''Santalo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbo el la samnoma familio, kun bonodora ligno (''Santalum album''). '''Sapo'''. Miksaĵo de graso kun alkalio, uzata por lavi tolaĵon, korpon. '''Sapi'''. Kovri lavatan objekton per la ŝaŭmo de sapo. '''Sardino ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Malgranda fiŝo el la familio de l’ haringoj, konservata en olivoleo (''Clupea pilchardus''). '''Sarki'''. Purigi de malbonaj herboj : ''sarki ĝardenon''. '''Sarkasmo'''. Akra moko, mordanta ironio. '''Sarkasma'''. De sarkasmo, bazita sur sarkasmo : ''sarkasma diro''. '''Sarkasme'''. En sarkasma maniero. '''Sarkofago'''. Luksa, granda ŝtona ĉerko. '''Sata'''. Kies apetito aŭ deziro estas plene kontentigita : ''sata de manĝo, sata de plezuroj''. '''Satigi'''. Fari iun sata : ''La viando satigas pli rapide, ol la legomoj''. '''Nesatigebla'''. Kiu ne povas esti satigita : ''nesatigebla avideco''. '''Malsata'''. Sentanta la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsati'''. Senti la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsato'''. Stato de tiu, kiu malsatas. '''Satano'''. Diablo. '''Satana'''. De satano, havanta ecojn de satano : ''satana ruzo''. '''Satelito'''. – 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Malgranda planedo, rondiranta alian planedon. - 2. Nedisiĝa kunulo. '''Satiro'''. Proza aŭ poezia verko, ridanta la homajn malvirtojn kaj mankojn. '''Satira'''. Mokanta la homajn malvirtojn kaĵ mankojn. '''Satiristo'''. Verkisto de satiroj. '''Satiruso'''. - 1. Arbara duondio de la greka mitologio. - 2. Homo cinika kaj voluptema. '''Satrapo'''. - 1. Estro de provinco en la antikva Persujo. - 2. Granda sinjoro, fiera kaj despota. '''Saturi ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Densigi ĝis la plej alta grado solvaĵon, pligrandigante la kvanton de la solvita substanco : ''saturita acido''. '''Saŭco'''. Fluida spicaĵo de manĝaĵo : ''tomata saŭco''. '''Saŭcujo'''. Vazo por saŭco. '''Savi'''. Liberigi iun de granda danĝero : ''savi dronanton; savi la vivon al dronanto''. La kuracisto savis la malsanulon de la morto. '''Savo'''. Ago de tiu, kiu savas. '''Sceno'''. - 1. Parto de akto, en kiu ludas la samaj personoj : ''La unua akto de « Hamleto » konsistas el 5 scenoj''. – 2. Eksterordinara, emocia okazo. - 3. Akraj, vivegaj riproĉoj : ''La edzino faris scenon al la edzo''.<noinclude><references/></noinclude> qr3ihc12oysv13s0t1fn33h0yglljqd 118948 118874 2026-05-21T04:02:19Z CasteloBot 76 *sintakso 118948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Salvio ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata en la medicino por gargaraĵoj (''Saivia officinalis''). '''Sama'''. Havanta egalajn, similajn ecojn : ''La filo tute similas la patron: sama nazo, samaj okuloj''. '''Same'''. En la sama maniero. '''Samnoma'''. Havanta la saman nomon. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo. '''Samspeca'''. Apartenanta al la sama speco. '''Malsama'''. Tute alia, havanta kontraŭajn ecojn. '''Sambuko ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de l’ kaprifoliacoj, kies floroj estas uzataj en la medicino kiel ŝvitiga rimedo (''Sambucus''). '''Samovaro'''. Aparato, uzata de l’ Rusoj por boligi akvon por teo. '''Sano'''. Stato de organismo, en kiu ĉiuj organoj normale funkcias : ''La sano estas la plej granda trezoro''. '''Sana'''. Havanta sanon : ''sana homo, sana organo, sana membro''. '''Resanigi'''. Redoni al iu sanon, efike kuraci. '''Resaniĝi'''. Fariĝi ree sana : ''resaniĝi de skarlatino''. '''Resanigebla'''. Kiu povas esti resanigita. '''Malsano'''. Stato de organismo, en kiu unu aŭ kelke da organoj funkcias nenormale : ''kapdoloro, tifo''. '''Malsana'''. Havanta malsanon : ''malsana je febro''. '''Malsaniĝi'''. Fariĝi malsana : ''malsaniĝi de malvarmumo''. '''Remalsaniĝi'''. Ree fariĝi malsana je tio, de kio oni ĵus resaniĝis : ''remalsaniĝi je tifo''. Komparu : ''Farto''. '''Sandalo'''. Piedvesto, konsistanta el simpla plando, ligata al la piedo per ŝnuroj. '''Sandro ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla ostfiŝo el la familio de l’ perkoj (''Lucioperca sandra''). '''Sango'''. Ruĝa vivsuko, fluanta en la arterioj kaj vejnoj de la vertebruloj. '''Sanga'''. De sango, el sango : ''sanga makulo''. '''Sangi'''. Eligi sangon : ''sanganta vundo; sangi el la nazo''. '''Sangvina'''. Vivega, sentema : ''sangvina karaktero''. '''Sangvinulo'''. Sangvina homo. '''Sankcio'''. Konfirmo de regnestro, de aŭtoritato. '''Sankcii'''. Fari sankcion : ''sankcii verdikton''. '''Sankta'''. Perfekte pura en la moroj kaj spirito, inda de la plej alta rekompenco en la postmorta vivo : ''sankta homo, sankta vivo''. '''Sanktigi'''. Fari, proklami iun sankta. '''Sankteco'''. Eco de tio, kio esias sankta. '''Sanktejo'''. Loko por sanktaj aferoj : ''templo''. '''Sanskrito'''. Antikva hinda lingvo, la plej malnova konata lingvo hindo-eŭropa. '''Sanskrita'''. De sanskrito, skribita en la sanskrito : ''sanskrita manuskripto''. '''Santalo ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio, kun bonodora ligno (''Santalum album''). '''Sapo'''. Miksaĵo de graso kun alkalio, uzata por lavi tolaĵon, korpon. '''Sapi'''. Kovri lavatan objekton per la ŝaŭmo de sapo. '''Sardino ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda fiŝo el la familio de l’ haringoj, konservata en olivoleo (''Clupea pilchardus''). '''Sarki'''. Purigi de malbonaj herboj : ''sarki ĝardenon''. '''Sarkasmo'''. Akra moko, mordanta ironio. '''Sarkasma'''. De sarkasmo, bazita sur sarkasmo : ''sarkasma diro''. '''Sarkasme'''. En sarkasma maniero. '''Sarkofago'''. Luksa, granda ŝtona ĉerko. '''Sata'''. Kies apetito aŭ deziro estas plene kontentigita : ''sata de manĝo, sata de plezuroj''. '''Satigi'''. Fari iun sata : ''La viando satigas pli rapide, ol la legomoj''. '''Nesatigebla'''. Kiu ne povas esti satigita : ''nesatigebla avideco''. '''Malsata'''. Sentanta la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsati'''. Senti la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsato'''. Stato de tiu, kiu malsatas. '''Satano'''. Diablo. '''Satana'''. De satano, havanta ecojn de satano : ''satana ruzo''. '''Satelito'''. – 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Malgranda planedo, rondiranta alian planedon. - 2. Nedisiĝa kunulo. '''Satiro'''. Proza aŭ poezia verko, ridanta la homajn malvirtojn kaj mankojn. '''Satira'''. Mokanta la homajn malvirtojn kaĵ mankojn. '''Satiristo'''. Verkisto de satiroj. '''Satiruso'''. - 1. Arbara duondio de la greka mitologio. - 2. Homo cinika kaj voluptema. '''Satrapo'''. - 1. Estro de provinco en la antikva Persujo. - 2. Granda sinjoro, fiera kaj despota. '''Saturi ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Densigi ĝis la plej alta grado solvaĵon, pligrandigante la kvanton de la solvita substanco : ''saturita acido''. '''Saŭco'''. Fluida spicaĵo de manĝaĵo : ''tomata saŭco''. '''Saŭcujo'''. Vazo por saŭco. '''Savi'''. Liberigi iun de granda danĝero : ''savi dronanton; savi la vivon al dronanto''. La kuracisto savis la malsanulon de la morto. '''Savo'''. Ago de tiu, kiu savas. '''Sceno'''. - 1. Parto de akto, en kiu ludas la samaj personoj : ''La unua akto de « Hamleto » konsistas el 5 scenoj''. – 2. Eksterordinara, emocia okazo. - 3. Akraj, vivegaj riproĉoj : ''La edzino faris scenon al la edzo''.<noinclude><references/></noinclude> ezk89tryq55lhttcvohjnbb4mxry5lm 119008 118948 2026-05-21T04:20:07Z CasteloBot 76 *sintakso 119008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Salvio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata en la medicino por gargaraĵoj (''Saivia officinalis''). '''Sama'''. Havanta egalajn, similajn ecojn : ''La filo tute similas la patron: sama nazo, samaj okuloj''. '''Same'''. En la sama maniero. '''Samnoma'''. Havanta la saman nomon. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo. '''Samspeca'''. Apartenanta al la sama speco. '''Malsama'''. Tute alia, havanta kontraŭajn ecojn. '''Sambuko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de l’ kaprifoliacoj, kies floroj estas uzataj en la medicino kiel ŝvitiga rimedo (''Sambucus''). '''Samovaro'''. Aparato, uzata de l’ Rusoj por boligi akvon por teo. '''Sano'''. Stato de organismo, en kiu ĉiuj organoj normale funkcias : ''La sano estas la plej granda trezoro''. '''Sana'''. Havanta sanon : ''sana homo, sana organo, sana membro''. '''Resanigi'''. Redoni al iu sanon, efike kuraci. '''Resaniĝi'''. Fariĝi ree sana : ''resaniĝi de skarlatino''. '''Resanigebla'''. Kiu povas esti resanigita. '''Malsano'''. Stato de organismo, en kiu unu aŭ kelke da organoj funkcias nenormale : ''kapdoloro, tifo''. '''Malsana'''. Havanta malsanon : ''malsana je febro''. '''Malsaniĝi'''. Fariĝi malsana : ''malsaniĝi de malvarmumo''. '''Remalsaniĝi'''. Ree fariĝi malsana je tio, de kio oni ĵus resaniĝis : ''remalsaniĝi je tifo''. Komparu : ''Farto''. '''Sandalo'''. Piedvesto, konsistanta el simpla plando, ligata al la piedo per ŝnuroj. '''Sandro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla ostfiŝo el la familio de l’ perkoj (''Lucioperca sandra''). '''Sango'''. Ruĝa vivsuko, fluanta en la arterioj kaj vejnoj de la vertebruloj. '''Sanga'''. De sango, el sango : ''sanga makulo''. '''Sangi'''. Eligi sangon : ''sanganta vundo; sangi el la nazo''. '''Sangvina'''. Vivega, sentema : ''sangvina karaktero''. '''Sangvinulo'''. Sangvina homo. '''Sankcio'''. Konfirmo de regnestro, de aŭtoritato. '''Sankcii'''. Fari sankcion : ''sankcii verdikton''. '''Sankta'''. Perfekte pura en la moroj kaj spirito, inda de la plej alta rekompenco en la postmorta vivo : ''sankta homo, sankta vivo''. '''Sanktigi'''. Fari, proklami iun sankta. '''Sankteco'''. Eco de tio, kio esias sankta. '''Sanktejo'''. Loko por sanktaj aferoj : ''templo''. '''Sanskrito'''. Antikva hinda lingvo, la plej malnova konata lingvo hindo-eŭropa. '''Sanskrita'''. De sanskrito, skribita en la sanskrito : ''sanskrita manuskripto''. '''Santalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio, kun bonodora ligno (''Santalum album''). '''Sapo'''. Miksaĵo de graso kun alkalio, uzata por lavi tolaĵon, korpon. '''Sapi'''. Kovri lavatan objekton per la ŝaŭmo de sapo. '''Sardino''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda fiŝo el la familio de l’ haringoj, konservata en olivoleo (''Clupea pilchardus''). '''Sarki'''. Purigi de malbonaj herboj : ''sarki ĝardenon''. '''Sarkasmo'''. Akra moko, mordanta ironio. '''Sarkasma'''. De sarkasmo, bazita sur sarkasmo : ''sarkasma diro''. '''Sarkasme'''. En sarkasma maniero. '''Sarkofago'''. Luksa, granda ŝtona ĉerko. '''Sata'''. Kies apetito aŭ deziro estas plene kontentigita : ''sata de manĝo, sata de plezuroj''. '''Satigi'''. Fari iun sata : ''La viando satigas pli rapide, ol la legomoj''. '''Nesatigebla'''. Kiu ne povas esti satigita : ''nesatigebla avideco''. '''Malsata'''. Sentanta la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsati'''. Senti la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsato'''. Stato de tiu, kiu malsatas. '''Satano'''. Diablo. '''Satana'''. De satano, havanta ecojn de satano : ''satana ruzo''. '''Satelito'''. – 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Malgranda planedo, rondiranta alian planedon. - 2. Nedisiĝa kunulo. '''Satiro'''. Proza aŭ poezia verko, ridanta la homajn malvirtojn kaj mankojn. '''Satira'''. Mokanta la homajn malvirtojn kaĵ mankojn. '''Satiristo'''. Verkisto de satiroj. '''Satiruso'''. - 1. Arbara duondio de la greka mitologio. - 2. Homo cinika kaj voluptema. '''Satrapo'''. - 1. Estro de provinco en la antikva Persujo. - 2. Granda sinjoro, fiera kaj despota. '''Saturi''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Densigi ĝis la plej alta grado solvaĵon, pligrandigante la kvanton de la solvita substanco : ''saturita acido''. '''Saŭco'''. Fluida spicaĵo de manĝaĵo : ''tomata saŭco''. '''Saŭcujo'''. Vazo por saŭco. '''Savi'''. Liberigi iun de granda danĝero : ''savi dronanton; savi la vivon al dronanto''. La kuracisto savis la malsanulon de la morto. '''Savo'''. Ago de tiu, kiu savas. '''Sceno'''. - 1. Parto de akto, en kiu ludas la samaj personoj : ''La unua akto de « Hamleto » konsistas el 5 scenoj''. – 2. Eksterordinara, emocia okazo. - 3. Akraj, vivegaj riproĉoj : ''La edzino faris scenon al la edzo''.<noinclude><references/></noinclude> 2cyknmw8x9plzlgtjf84j8u14afqc94 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/145 104 40834 118820 2026-05-21T03:07:00Z Castelobranco 7 +1 118820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Scenejo'''. Loko en la teatro, kie la aktoroj ludas. '''Sceptro'''. Komanda bastono, simbolo de la reĝa povo. '''Scii'''. - 1. Koni certe kaj precize: La homo scias, ke li mortos, sed li ne kredas je tio. - 2. Esti instruita, ekzercita, lerta en io: scii naĝi. '''Scio'''. Tio, kion oni scias: La homa scio ne estas senlima. '''Sciigi'''. Fari iun scianta pri io, fari ion sciata de iu: sciigi iun pri novaĵo, sciigi novaĵon al iu. '''Sciigo'''. Tio, kion oni sciigas: En nia revuo oni presas la sciigojn de la lasta horo sur la unua paĝo. '''Ekscii'''. Komenci scii, akiri scion pri io nova, nekonata: La patrino eksciis pri la morto de l’ filo nur post unu monato. '''Antaŭsciigi'''. Sciigi pri io okazonta. '''Scienco'''. - 1. Tutaĵo de scioj, bazitaj sur studoj: la progresoj de la scienco. - 2. Tutaĵo de scioj, sisteme ordigitaj, pri iu objekto: la matematiko. '''Scienca'''. De scienco, koncernanta sciencon, bazita sur scienco: scienca leĝo, scienca metodo. '''Science'''. En scienca maniero. '''Sciuro (Zool'''.). Malgranda mambesto el la familio de la mordantoj (Sciurus vulgaris). '''Se'''. Kondiĉa konjunkcio: La ekskurso komenciĝos morgaŭ, se estos bona vetero. Li estus bona oratoro, se li havus pli klaran voĉon. '''Sebo'''. Pli malmola kaj pli malfacile fandebla parto de la besta graso. '''Sed'''. Konjunkcio por esprimi kontraŭajn, diferencajn ideojn: Li povas, sed li ne volas. Venis ne la ĉefo, sed lia sekretario. '''Segi'''. Tranĉi lignon per speciala ilo, konsistanta el ŝtala denthava rubando. '''Segilo'''. Ŝtala denthava rubando por tranĉi lignon. '''Segmento (Geom'''.). Parto de rondo inter arko kaj rekta linio, kuniganta ĝiajn ekstremojn. '''Seĝo'''. Meblo por sidi por unu persono. '''Apogseĝo'''. Seĝo kun dorso kaj brakoj, por sidi sin apogante. '''Seka'''. - 1. Ne enhavanta aŭ enhavanta malmulte da akvo, da suko: seka tero, seka ligno, seka rostaĵo. - 2. Senornama: seka stilo. -3. Malvarma, neĝentila: seka tono. '''Seke'''. En seka maniero: seke rakonti, seke respondi. '''Sekeco'''. Eco de tio, kio estas seka. '''Sekigi'''. Fari ion seka. '''Malseka'''. Enhavanta multe da akvo: malseka aero, malseka tolaĵo. '''Malsekigi'''. Fari ion malseka: malsekigi malmolan panon. '''Sekalo (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, uzata por faruno (Secale cereale). '''Sekci'''. Distranĉi homan aŭ bestan korpon, por esplori ĝian strukturon. '''Sekco'''. Ago de tiu, kiu sekcas. '''Sekcisto'''. Homo, kies okupo estas sekci. '''Sekcio'''. Parto de institucio, de societo: sekcio de hospitalo. '''Sekrecio'''. Substanco, necesa por la organismo kaj produktata de ĝi mem el la propra sango: salivo, galo. '''Sekreto'''. Sciigo, scio, kiun oni kaŝas de iu: sekreto de la ŝtato, sekreto de la naturo; konservi sekreton. '''Sekreta'''. Kaŝita, konata ne de ĉiuj. '''Sekrete'''. En sekreta maniero. '''Sekretario'''. Homo, kies okupo estas skribi la leterojn, protokolojn de la kunsidoj de societo aŭ plenumi la skribajn aferojn de privata persono. '''Sekretariejo'''. Loko, kie oni plenumas la skribajn aferojn kaj konservas la dokumentojn de societo. '''Sekso'''. - 1. Karakterizaj ecoj de la viro kaj de la ino, diferenco inter la viro kaj virino: vira sekso, virina sekso. - 2. Tutaĵo de l’ individuoj, apartenantaj al la sama sekso: la forta sekso = la viroj; la malforta, la bela sekso = la virinoj. '''Seksa'''. Koncernanta sekson: seksa malsano. '''Unu-, duseksa'''. Havanta unu, du seksojn: duseksa vegetaĵo. '''Seksto (Muz'''.). Muzika interspaco de ses tonoj. '''Sekto'''. Religia anaro, forlasinta ortodoksan ĉefan eklezion: la sekto de anabaptistoj. '''Sektoro (Geom'''.). Parto de rondo inter arko kaj du radioj. '''Sekularizi'''. Fari ree laika ion aŭ iun, apartenantan al la pastraro: sekularizi pastran bienon. '''Sekularizo'''. Ago de tiu, kiu sekularizas. '''Sekundo'''. Sesdekono de minuto. '''Sekundanto'''. Rajtigito de duelanto por interkonsenti pri la kondiĉoj de la duelo kaj esti ĝia atestanto. '''Sekvi'''. - 1. Iri, kuri post iu: La hundo sekvas sian sinjoron. - 2. Okazi post io: La tri terskuoj rapide sekvis unu la alian. - 3. Okazi post io kaj esti kaŭzita de ĝi. '''Sekvo'''. Tio, kio sekvas: la sekvoj de malsukcesa milito. '''Sekvantaro'''. Aro de personoj, kiuj sekvas, akompanas ian: sekvantaro de reĝo.<noinclude><references/></noinclude> cf2ap3r5uij00kh7nqj8d9893rwyotw 118875 118820 2026-05-21T03:52:27Z CasteloBot 76 *sintakso 118875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Scenejo'''. Loko en la teatro, kie la aktoroj ludas. '''Sceptro'''. Komanda bastono, simbolo de la reĝa povo. '''Scii'''. - 1. Koni certe kaj precize : ''La homo scias, ke li mortos, sed li ne kredas je tio''. - 2. Esti instruita, ekzercita, lerta en io : ''scii naĝi''. '''Scio'''. Tio, kion oni scias : ''La homa scio ne estas senlima''. '''Sciigi'''. Fari iun scianta pri io, fari ion sciata de iu : ''sciigi iun pri novaĵo, sciigi novaĵon al iu''. '''Sciigo'''. Tio, kion oni sciigas : ''En nia revuo oni presas la sciigojn de la lasta horo sur la unua paĝo''. '''Ekscii'''. Komenci scii, akiri scion pri io nova, nekonata : ''La patrino eksciis pri la morto de l’ filo nur post unu monato''. '''Antaŭsciigi'''. Sciigi pri io okazonta. '''Scienco'''. - 1. Tutaĵo de scioj, bazitaj sur studoj : ''la progresoj de la scienco''. - 2. Tutaĵo de scioj, sisteme ordigitaj, pri iu objekto : ''la matematiko''. '''Scienca'''. De scienco, koncernanta sciencon, bazita sur scienco : ''scienca leĝo, scienca metodo''. '''Science'''. En scienca maniero. '''Sciuro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Malgranda mambesto el la familio de la mordantoj (''Sciurus vulgaris''). '''Se'''. Kondiĉa konjunkcio : ''La ekskurso komenciĝos morgaŭ, se estos bona vetero''. Li estus bona oratoro, se li havus pli klaran voĉon. '''Sebo'''. Pli malmola kaj pli malfacile fandebla parto de la besta graso. '''Sed'''. Konjunkcio por esprimi kontraŭajn, diferencajn ideojn : ''Li povas, sed li ne volas''. Venis ne la ĉefo, sed lia sekretario. '''Segi'''. Tranĉi lignon per speciala ilo, konsistanta el ŝtala denthava rubando. '''Segilo'''. Ŝtala denthava rubando por tranĉi lignon. '''Segmento ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Parto de rondo inter arko kaj rekta linio, kuniganta ĝiajn ekstremojn. '''Seĝo'''. Meblo por sidi por unu persono. '''Apogseĝo'''. Seĝo kun dorso kaj brakoj, por sidi sin apogante. '''Seka'''. - 1. Ne enhavanta aŭ enhavanta malmulte da akvo, da suko : ''seka tero, seka ligno, seka rostaĵo''. - 2. Senornama : ''seka stilo''. -3. Malvarma, neĝentila : ''seka tono''. '''Seke'''. En seka maniero : ''seke rakonti, seke respondi''. '''Sekeco'''. Eco de tio, kio estas seka. '''Sekigi'''. Fari ion seka. '''Malseka'''. Enhavanta multe da akvo : ''malseka aero, malseka tolaĵo''. '''Malsekigi'''. Fari ion malseka : ''malsekigi malmolan panon''. '''Sekalo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, uzata por faruno (''Secale cereale''). '''Sekci'''. Distranĉi homan aŭ bestan korpon, por esplori ĝian strukturon. '''Sekco'''. Ago de tiu, kiu sekcas. '''Sekcisto'''. Homo, kies okupo estas sekci. '''Sekcio'''. Parto de institucio, de societo : ''sekcio de hospitalo''. '''Sekrecio'''. Substanco, necesa por la organismo kaj produktata de ĝi mem el la propra sango : ''salivo, galo''. '''Sekreto'''. Sciigo, scio, kiun oni kaŝas de iu : ''sekreto de la ŝtato, sekreto de la naturo; konservi sekreton''. '''Sekreta'''. Kaŝita, konata ne de ĉiuj. '''Sekrete'''. En sekreta maniero. '''Sekretario'''. Homo, kies okupo estas skribi la leterojn, protokolojn de la kunsidoj de societo aŭ plenumi la skribajn aferojn de privata persono. '''Sekretariejo'''. Loko, kie oni plenumas la skribajn aferojn kaj konservas la dokumentojn de societo. '''Sekso'''. - 1. Karakterizaj ecoj de la viro kaj de la ino, diferenco inter la viro kaj virino : ''vira sekso, virina sekso''. - 2. Tutaĵo de l’ individuoj, apartenantaj al la sama sekso : ''la forta sekso = la viroj; la malforta, la bela sekso = la virinoj''. '''Seksa'''. Koncernanta sekson : ''seksa malsano''. '''Unu-, duseksa'''. Havanta unu, du seksojn : ''duseksa vegetaĵo''. '''Seksto ({{VdE-ml|Muz'''}}.). Muzika interspaco de ses tonoj. '''Sekto'''. Religia anaro, forlasinta ortodoksan ĉefan eklezion : ''la sekto de anabaptistoj''. '''Sektoro ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Parto de rondo inter arko kaj du radioj. '''Sekularizi'''. Fari ree laika ion aŭ iun, apartenantan al la pastraro : ''sekularizi pastran bienon''. '''Sekularizo'''. Ago de tiu, kiu sekularizas. '''Sekundo'''. Sesdekono de minuto. '''Sekundanto'''. Rajtigito de duelanto por interkonsenti pri la kondiĉoj de la duelo kaj esti ĝia atestanto. '''Sekvi'''. - 1. Iri, kuri post iu : ''La hundo sekvas sian sinjoron''. - 2. Okazi post io : ''La tri terskuoj rapide sekvis unu la alian''. - 3. Okazi post io kaj esti kaŭzita de ĝi. '''Sekvo'''. Tio, kio sekvas : ''la sekvoj de malsukcesa milito''. '''Sekvantaro'''. Aro de personoj, kiuj sekvas, akompanas ian : ''sekvantaro de reĝo''.<noinclude><references/></noinclude> 6iafbbutv3u9yxlhcm4xxd2isniz4wt 118946 118875 2026-05-21T04:02:18Z CasteloBot 76 *sintakso 118946 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Scenejo'''. Loko en la teatro, kie la aktoroj ludas. '''Sceptro'''. Komanda bastono, simbolo de la reĝa povo. '''Scii'''. - 1. Koni certe kaj precize : ''La homo scias, ke li mortos, sed li ne kredas je tio''. - 2. Esti instruita, ekzercita, lerta en io : ''scii naĝi''. '''Scio'''. Tio, kion oni scias : ''La homa scio ne estas senlima''. '''Sciigi'''. Fari iun scianta pri io, fari ion sciata de iu : ''sciigi iun pri novaĵo, sciigi novaĵon al iu''. '''Sciigo'''. Tio, kion oni sciigas : ''En nia revuo oni presas la sciigojn de la lasta horo sur la unua paĝo''. '''Ekscii'''. Komenci scii, akiri scion pri io nova, nekonata : ''La patrino eksciis pri la morto de l’ filo nur post unu monato''. '''Antaŭsciigi'''. Sciigi pri io okazonta. '''Scienco'''. - 1. Tutaĵo de scioj, bazitaj sur studoj : ''la progresoj de la scienco''. - 2. Tutaĵo de scioj, sisteme ordigitaj, pri iu objekto : ''la matematiko''. '''Scienca'''. De scienco, koncernanta sciencon, bazita sur scienco : ''scienca leĝo, scienca metodo''. '''Science'''. En scienca maniero. '''Sciuro ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la familio de la mordantoj (''Sciurus vulgaris''). '''Se'''. Kondiĉa konjunkcio : ''La ekskurso komenciĝos morgaŭ, se estos bona vetero''. Li estus bona oratoro, se li havus pli klaran voĉon. '''Sebo'''. Pli malmola kaj pli malfacile fandebla parto de la besta graso. '''Sed'''. Konjunkcio por esprimi kontraŭajn, diferencajn ideojn : ''Li povas, sed li ne volas''. Venis ne la ĉefo, sed lia sekretario. '''Segi'''. Tranĉi lignon per speciala ilo, konsistanta el ŝtala denthava rubando. '''Segilo'''. Ŝtala denthava rubando por tranĉi lignon. '''Segmento ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de rondo inter arko kaj rekta linio, kuniganta ĝiajn ekstremojn. '''Seĝo'''. Meblo por sidi por unu persono. '''Apogseĝo'''. Seĝo kun dorso kaj brakoj, por sidi sin apogante. '''Seka'''. - 1. Ne enhavanta aŭ enhavanta malmulte da akvo, da suko : ''seka tero, seka ligno, seka rostaĵo''. - 2. Senornama : ''seka stilo''. -3. Malvarma, neĝentila : ''seka tono''. '''Seke'''. En seka maniero : ''seke rakonti, seke respondi''. '''Sekeco'''. Eco de tio, kio estas seka. '''Sekigi'''. Fari ion seka. '''Malseka'''. Enhavanta multe da akvo : ''malseka aero, malseka tolaĵo''. '''Malsekigi'''. Fari ion malseka : ''malsekigi malmolan panon''. '''Sekalo ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, uzata por faruno (''Secale cereale''). '''Sekci'''. Distranĉi homan aŭ bestan korpon, por esplori ĝian strukturon. '''Sekco'''. Ago de tiu, kiu sekcas. '''Sekcisto'''. Homo, kies okupo estas sekci. '''Sekcio'''. Parto de institucio, de societo : ''sekcio de hospitalo''. '''Sekrecio'''. Substanco, necesa por la organismo kaj produktata de ĝi mem el la propra sango : ''salivo, galo''. '''Sekreto'''. Sciigo, scio, kiun oni kaŝas de iu : ''sekreto de la ŝtato, sekreto de la naturo; konservi sekreton''. '''Sekreta'''. Kaŝita, konata ne de ĉiuj. '''Sekrete'''. En sekreta maniero. '''Sekretario'''. Homo, kies okupo estas skribi la leterojn, protokolojn de la kunsidoj de societo aŭ plenumi la skribajn aferojn de privata persono. '''Sekretariejo'''. Loko, kie oni plenumas la skribajn aferojn kaj konservas la dokumentojn de societo. '''Sekso'''. - 1. Karakterizaj ecoj de la viro kaj de la ino, diferenco inter la viro kaj virino : ''vira sekso, virina sekso''. - 2. Tutaĵo de l’ individuoj, apartenantaj al la sama sekso : ''la forta sekso = la viroj; la malforta, la bela sekso = la virinoj''. '''Seksa'''. Koncernanta sekson : ''seksa malsano''. '''Unu-, duseksa'''. Havanta unu, du seksojn : ''duseksa vegetaĵo''. '''Seksto ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika interspaco de ses tonoj. '''Sekto'''. Religia anaro, forlasinta ortodoksan ĉefan eklezion : ''la sekto de anabaptistoj''. '''Sektoro ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de rondo inter arko kaj du radioj. '''Sekularizi'''. Fari ree laika ion aŭ iun, apartenantan al la pastraro : ''sekularizi pastran bienon''. '''Sekularizo'''. Ago de tiu, kiu sekularizas. '''Sekundo'''. Sesdekono de minuto. '''Sekundanto'''. Rajtigito de duelanto por interkonsenti pri la kondiĉoj de la duelo kaj esti ĝia atestanto. '''Sekvi'''. - 1. Iri, kuri post iu : ''La hundo sekvas sian sinjoron''. - 2. Okazi post io : ''La tri terskuoj rapide sekvis unu la alian''. - 3. Okazi post io kaj esti kaŭzita de ĝi. '''Sekvo'''. Tio, kio sekvas : ''la sekvoj de malsukcesa milito''. '''Sekvantaro'''. Aro de personoj, kiuj sekvas, akompanas ian : ''sekvantaro de reĝo''.<noinclude><references/></noinclude> mlbunwk64cz4e2e8rb81gjgdlfai1eg 119009 118946 2026-05-21T04:20:08Z CasteloBot 76 *sintakso 119009 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Scenejo'''. Loko en la teatro, kie la aktoroj ludas. '''Sceptro'''. Komanda bastono, simbolo de la reĝa povo. '''Scii'''. - 1. Koni certe kaj precize : ''La homo scias, ke li mortos, sed li ne kredas je tio''. - 2. Esti instruita, ekzercita, lerta en io : ''scii naĝi''. '''Scio'''. Tio, kion oni scias : ''La homa scio ne estas senlima''. '''Sciigi'''. Fari iun scianta pri io, fari ion sciata de iu : ''sciigi iun pri novaĵo, sciigi novaĵon al iu''. '''Sciigo'''. Tio, kion oni sciigas : ''En nia revuo oni presas la sciigojn de la lasta horo sur la unua paĝo''. '''Ekscii'''. Komenci scii, akiri scion pri io nova, nekonata : ''La patrino eksciis pri la morto de l’ filo nur post unu monato''. '''Antaŭsciigi'''. Sciigi pri io okazonta. '''Scienco'''. - 1. Tutaĵo de scioj, bazitaj sur studoj : ''la progresoj de la scienco''. - 2. Tutaĵo de scioj, sisteme ordigitaj, pri iu objekto : ''la matematiko''. '''Scienca'''. De scienco, koncernanta sciencon, bazita sur scienco : ''scienca leĝo, scienca metodo''. '''Science'''. En scienca maniero. '''Sciuro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la familio de la mordantoj (''Sciurus vulgaris''). '''Se'''. Kondiĉa konjunkcio : ''La ekskurso komenciĝos morgaŭ, se estos bona vetero''. Li estus bona oratoro, se li havus pli klaran voĉon. '''Sebo'''. Pli malmola kaj pli malfacile fandebla parto de la besta graso. '''Sed'''. Konjunkcio por esprimi kontraŭajn, diferencajn ideojn : ''Li povas, sed li ne volas''. Venis ne la ĉefo, sed lia sekretario. '''Segi'''. Tranĉi lignon per speciala ilo, konsistanta el ŝtala denthava rubando. '''Segilo'''. Ŝtala denthava rubando por tranĉi lignon. '''Segmento''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de rondo inter arko kaj rekta linio, kuniganta ĝiajn ekstremojn. '''Seĝo'''. Meblo por sidi por unu persono. '''Apogseĝo'''. Seĝo kun dorso kaj brakoj, por sidi sin apogante. '''Seka'''. - 1. Ne enhavanta aŭ enhavanta malmulte da akvo, da suko : ''seka tero, seka ligno, seka rostaĵo''. - 2. Senornama : ''seka stilo''. -3. Malvarma, neĝentila : ''seka tono''. '''Seke'''. En seka maniero : ''seke rakonti, seke respondi''. '''Sekeco'''. Eco de tio, kio estas seka. '''Sekigi'''. Fari ion seka. '''Malseka'''. Enhavanta multe da akvo : ''malseka aero, malseka tolaĵo''. '''Malsekigi'''. Fari ion malseka : ''malsekigi malmolan panon''. '''Sekalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, uzata por faruno (''Secale cereale''). '''Sekci'''. Distranĉi homan aŭ bestan korpon, por esplori ĝian strukturon. '''Sekco'''. Ago de tiu, kiu sekcas. '''Sekcisto'''. Homo, kies okupo estas sekci. '''Sekcio'''. Parto de institucio, de societo : ''sekcio de hospitalo''. '''Sekrecio'''. Substanco, necesa por la organismo kaj produktata de ĝi mem el la propra sango : ''salivo, galo''. '''Sekreto'''. Sciigo, scio, kiun oni kaŝas de iu : ''sekreto de la ŝtato, sekreto de la naturo; konservi sekreton''. '''Sekreta'''. Kaŝita, konata ne de ĉiuj. '''Sekrete'''. En sekreta maniero. '''Sekretario'''. Homo, kies okupo estas skribi la leterojn, protokolojn de la kunsidoj de societo aŭ plenumi la skribajn aferojn de privata persono. '''Sekretariejo'''. Loko, kie oni plenumas la skribajn aferojn kaj konservas la dokumentojn de societo. '''Sekso'''. - 1. Karakterizaj ecoj de la viro kaj de la ino, diferenco inter la viro kaj virino : ''vira sekso, virina sekso''. - 2. Tutaĵo de l’ individuoj, apartenantaj al la sama sekso : ''la forta sekso = la viroj; la malforta, la bela sekso = la virinoj''. '''Seksa'''. Koncernanta sekson : ''seksa malsano''. '''Unu-, duseksa'''. Havanta unu, du seksojn : ''duseksa vegetaĵo''. '''Seksto''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika interspaco de ses tonoj. '''Sekto'''. Religia anaro, forlasinta ortodoksan ĉefan eklezion : ''la sekto de anabaptistoj''. '''Sektoro''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de rondo inter arko kaj du radioj. '''Sekularizi'''. Fari ree laika ion aŭ iun, apartenantan al la pastraro : ''sekularizi pastran bienon''. '''Sekularizo'''. Ago de tiu, kiu sekularizas. '''Sekundo'''. Sesdekono de minuto. '''Sekundanto'''. Rajtigito de duelanto por interkonsenti pri la kondiĉoj de la duelo kaj esti ĝia atestanto. '''Sekvi'''. - 1. Iri, kuri post iu : ''La hundo sekvas sian sinjoron''. - 2. Okazi post io : ''La tri terskuoj rapide sekvis unu la alian''. - 3. Okazi post io kaj esti kaŭzita de ĝi. '''Sekvo'''. Tio, kio sekvas : ''la sekvoj de malsukcesa milito''. '''Sekvantaro'''. Aro de personoj, kiuj sekvas, akompanas ian : ''sekvantaro de reĝo''.<noinclude><references/></noinclude> 9enav9m5kwexom8zeawaexiod5d8q4y Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/146 104 40835 118821 2026-05-21T03:07:17Z Castelobranco 7 +1 118821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Sekve'''. Do. Komparu: Konsekvenco; rezulto. '''Selo'''. Remburita sidejo, kiun oni ligas al la dorso de rajdbesto por komforte sidi. '''Seli'''. Meti selon sur la dorson de rajdbesto: seli ĉevalon. '''Selisto'''. Metiisto, kiu faras selojn. '''Selakto'''. Fluidaĵo, apartigita de kazeigita lakto. '''Seleno (Ĥem'''.). Se. Ĥemia elemento, simila al la sulfuro. '''Semo'''. Grajno aŭ parto de frukto, de floro, kiu servas por reprodukti la vegetaĵon. '''Semi'''. Ĵeti semojn sur kulturitan teron: semi tritikon, semi kampon. '''Semado'''. Procedo de tiu, kiu semas. Komparu: Grajno, greno, kerno. '''Semaforo'''. Aparato por optikaj signaloj sur la maro, sur la fervojoj. '''Semajno'''. Periodo de sep tagoj, sekvantaj unu la alian: La jaro havas 52 semajnojn. '''Ĉiusemajna, semajna'''. Aperanta unu fojon en ĉiu semajno: semajna gazeto. '''Seminario'''. Lernejo, instruanta junulojn al la pastreco. '''Seminariano'''. Lernanto de seminario. '''Sen'''. - 1. Prepozicio, esprimanta foreston, escepton, mankon (ne havante, ne akompanate): La generalo venis sem adjutanto. Sen mono, sen ĉapelo. - 2. Prefikso havanta la saman signifon, kiel la prepozicio: sencela, sensenca, senigi, senvestigi. '''Senato'''. Supera ĉambrego de parlamento: La angla senato havas la nomon: la ĉambrego de la lordoj. '''Senatano'''. Membro de senato. '''Senco'''. Tio, kion esprimas vorto aŭ frazo; tio, kio montras, kiel oni komprenas vorton aŭ frazon: radika aŭ propra senco de vorto, figura senco. '''Sensenca'''. Kiu havas neniun sencon, malsaĝa: sensensa diro. '''Sensencaĵo'''. Io sensenca. '''Dusenca'''. Havanta du sencojn, kiu povas esti komprenata en du sencoj: Diamanto estas dusenca vorto. '''Sendi'''. Ordoni, kaŭzi, ke iu iru, ke io estu portita de unu loko en alian: sendi la kuiristinon en la bazaron, sendi leteron al amiko. '''Sendo'''. Ago de tiu, kiu sendas. '''Sendaĵo'''. Sendata objekto: Mi ricevis la sendaĵon. '''Sendito'''. Homo, kiun oni sendis kun komisio. '''Dissendi'''. Sendi en multajn lokojn, al multaj personoj: dissendi cirkuleron. '''Resendi'''. Sendi ion al la loko aŭ persono, de kiu ĝi estis sendita: Li resendis la leteron, ne malferminte ĝin. '''Sensacio'''. Granda impreso: La novaĵo kaŭzis sensacion en la tuta urbo. '''Sensacia'''. De sensacio, kaŭzanta sensacion. '''Senti'''. Ricevi impreson de ekstera objekto per speciala organo: senti odoron, malvarmon. Sento. - 1. Kapablo senti: la kvin sentoj de la homo - 2. Tio, kion oni sentas: malagrabla sento. '''Sentema'''. Kiu havas facile impreseblajn sentojn. '''Sentebla'''. Kiu povas esti sentata, rimarkata. '''Antaŭsenti'''. Neklare senti, imagi tion, kio devas okazi: antaŭsenti fulmotondron. '''Sentenco'''. Mallonga frazo, enhavanta belan moralan ideon, profundan veron de la vivo: sentenco de Seneko. Komparu: Aforismo, maksimo, moto, proverbo. '''Sentimentala'''. Havanta tro senteman spiriton: sentimentala homo, sentimentala verko. '''Sep'''. Ses plus unu; 7: La sep tagoj de la semajno. '''Sepalo (Bot'''.). Verda folieto de la ekstera kovraĵo de l’ floro. '''Sepio (Zool'''.). Dekpieda molusko, posedanta vezikon kun fluidaĵo, uzata kiel farbo (Sepia ofjicinalis). '''Septembro'''. Naŭa monato de l’ jaro. '''Septeto (Muz'''.). Muzika verko por sep homaj voĉoj aŭ por sep instrumentoj. '''Serafo'''. Anĝelo de la plej alta rango. '''Serajlo'''. - 1. Palaco de la turka sultano. - 2. Parto de turka palaco, kie loĝas la virinoj. '''Serĉi'''. Peni trovi: serĉi la perditan naztukon; serĉi bonan esprimon por fidele traduki la tekston. '''Serĉo, serĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu serĉas. '''Traserĉi'''. Serĉi detale, precipe por trovi ion kontraŭleĝan: traserĉi la loĝejon de politika krimulo. '''Serena'''. - 1. Belvetera, sennuba: serena ĉielo. - 2. Ne ĉagrenita, kvieta: serena vizaĝo. '''Sereneco'''. Eco de tio, kio estas serena. Komparu: Kvieta, milda, trankvila. '''Serenado'''. Muzika verko aŭ kanto, plenumata nokte, en libera aero sub la fenestroj de iu, por esprimi sian amon aŭ respekton. '''Serĝento'''. Malsupera infanteria suboficiro. '''Serio'''. Seninterrompa vico de samspecaj objektoj, de nombroj: serio de spektakloj, serio de loteriaj biletoj.<noinclude><references/></noinclude> 9769vvyy84ss6j29xrgiu7urpu12ro6 118876 118821 2026-05-21T03:52:28Z CasteloBot 76 *sintakso 118876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Sekve'''. Do. Komparu : ''Konsekvenco; rezulto''. '''Selo'''. Remburita sidejo, kiun oni ligas al la dorso de rajdbesto por komforte sidi. '''Seli'''. Meti selon sur la dorson de rajdbesto : ''seli ĉevalon''. '''Selisto'''. Metiisto, kiu faras selojn. '''Selakto'''. Fluidaĵo, apartigita de kazeigita lakto. '''Seleno ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Se. Ĥemia elemento, simila al la sulfuro. '''Semo'''. Grajno aŭ parto de frukto, de floro, kiu servas por reprodukti la vegetaĵon. '''Semi'''. Ĵeti semojn sur kulturitan teron : ''semi tritikon, semi kampon''. '''Semado'''. Procedo de tiu, kiu semas. Komparu : ''Grajno, greno, kerno''. '''Semaforo'''. Aparato por optikaj signaloj sur la maro, sur la fervojoj. '''Semajno'''. Periodo de sep tagoj, sekvantaj unu la alian : ''La jaro havas 52 semajnojn''. '''Ĉiusemajna, semajna'''. Aperanta unu fojon en ĉiu semajno : ''semajna gazeto''. '''Seminario'''. Lernejo, instruanta junulojn al la pastreco. '''Seminariano'''. Lernanto de seminario. '''Sen'''. - 1. Prepozicio, esprimanta foreston, escepton, mankon (ne havante, ne akompanate'') : ''La generalo venis sem adjutanto''. Sen mono, sen ĉapelo. - 2. Prefikso havanta la saman signifon, kiel la prepozicio : ''sencela, sensenca, senigi, senvestigi''. '''Senato'''. Supera ĉambrego de parlamento : ''La angla senato havas la nomon: la ĉambrego de la lordoj''. '''Senatano'''. Membro de senato. '''Senco'''. Tio, kion esprimas vorto aŭ frazo; tio, kio montras, kiel oni komprenas vorton aŭ frazon : ''radika aŭ propra senco de vorto, figura senco''. '''Sensenca'''. Kiu havas neniun sencon, malsaĝa : ''sensensa diro''. '''Sensencaĵo'''. Io sensenca. '''Dusenca'''. Havanta du sencojn, kiu povas esti komprenata en du sencoj : ''Diamanto estas dusenca vorto''. '''Sendi'''. Ordoni, kaŭzi, ke iu iru, ke io estu portita de unu loko en alian : ''sendi la kuiristinon en la bazaron, sendi leteron al amiko''. '''Sendo'''. Ago de tiu, kiu sendas. '''Sendaĵo'''. Sendata objekto : ''Mi ricevis la sendaĵon''. '''Sendito'''. Homo, kiun oni sendis kun komisio. '''Dissendi'''. Sendi en multajn lokojn, al multaj personoj : ''dissendi cirkuleron''. '''Resendi'''. Sendi ion al la loko aŭ persono, de kiu ĝi estis sendita : ''Li resendis la leteron, ne malferminte ĝin''. '''Sensacio'''. Granda impreso : ''La novaĵo kaŭzis sensacion en la tuta urbo''. '''Sensacia'''. De sensacio, kaŭzanta sensacion. '''Senti'''. Ricevi impreson de ekstera objekto per speciala organo : ''senti odoron, malvarmon''. Sento. - 1. Kapablo senti : ''la kvin sentoj de la homo - 2''. Tio, kion oni sentas : ''malagrabla sento''. '''Sentema'''. Kiu havas facile impreseblajn sentojn. '''Sentebla'''. Kiu povas esti sentata, rimarkata. '''Antaŭsenti'''. Neklare senti, imagi tion, kio devas okazi : ''antaŭsenti fulmotondron''. '''Sentenco'''. Mallonga frazo, enhavanta belan moralan ideon, profundan veron de la vivo : ''sentenco de Seneko''. Komparu : ''Aforismo, maksimo, moto, proverbo''. '''Sentimentala'''. Havanta tro senteman spiriton : ''sentimentala homo, sentimentala verko''. '''Sep'''. Ses plus unu; 7 : ''La sep tagoj de la semajno''. '''Sepalo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Verda folieto de la ekstera kovraĵo de l’ floro. '''Sepio ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Dekpieda molusko, posedanta vezikon kun fluidaĵo, uzata kiel farbo (''Sepia ofjicinalis''). '''Septembro'''. Naŭa monato de l’ jaro. '''Septeto ({{VdE-ml|Muz'''}}.). Muzika verko por sep homaj voĉoj aŭ por sep instrumentoj. '''Serafo'''. Anĝelo de la plej alta rango. '''Serajlo'''. - 1. Palaco de la turka sultano. - 2. Parto de turka palaco, kie loĝas la virinoj. '''Serĉi'''. Peni trovi : ''serĉi la perditan naztukon; serĉi bonan esprimon por fidele traduki la tekston''. '''Serĉo, serĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu serĉas. '''Traserĉi'''. Serĉi detale, precipe por trovi ion kontraŭleĝan : ''traserĉi la loĝejon de politika krimulo''. '''Serena'''. - 1. Belvetera, sennuba : ''serena ĉielo''. - 2. Ne ĉagrenita, kvieta : ''serena vizaĝo''. '''Sereneco'''. Eco de tio, kio estas serena. Komparu : ''Kvieta, milda, trankvila''. '''Serenado'''. Muzika verko aŭ kanto, plenumata nokte, en libera aero sub la fenestroj de iu, por esprimi sian amon aŭ respekton. '''Serĝento'''. Malsupera infanteria suboficiro. '''Serio'''. Seninterrompa vico de samspecaj objektoj, de nombroj : ''serio de spektakloj, serio de loteriaj biletoj''.<noinclude><references/></noinclude> 3s6mycn24ta0ojwllre62obp31y0bvo 118947 118876 2026-05-21T04:02:19Z CasteloBot 76 *sintakso 118947 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Sekve'''. Do. Komparu : ''Konsekvenco; rezulto''. '''Selo'''. Remburita sidejo, kiun oni ligas al la dorso de rajdbesto por komforte sidi. '''Seli'''. Meti selon sur la dorson de rajdbesto : ''seli ĉevalon''. '''Selisto'''. Metiisto, kiu faras selojn. '''Selakto'''. Fluidaĵo, apartigita de kazeigita lakto. '''Seleno ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Se. Ĥemia elemento, simila al la sulfuro. '''Semo'''. Grajno aŭ parto de frukto, de floro, kiu servas por reprodukti la vegetaĵon. '''Semi'''. Ĵeti semojn sur kulturitan teron : ''semi tritikon, semi kampon''. '''Semado'''. Procedo de tiu, kiu semas. Komparu : ''Grajno, greno, kerno''. '''Semaforo'''. Aparato por optikaj signaloj sur la maro, sur la fervojoj. '''Semajno'''. Periodo de sep tagoj, sekvantaj unu la alian : ''La jaro havas 52 semajnojn''. '''Ĉiusemajna, semajna'''. Aperanta unu fojon en ĉiu semajno : ''semajna gazeto''. '''Seminario'''. Lernejo, instruanta junulojn al la pastreco. '''Seminariano'''. Lernanto de seminario. '''Sen'''. - 1. Prepozicio, esprimanta foreston, escepton, mankon (ne havante, ne akompanate'') : ''La generalo venis sem adjutanto''. Sen mono, sen ĉapelo. - 2. Prefikso havanta la saman signifon, kiel la prepozicio : ''sencela, sensenca, senigi, senvestigi''. '''Senato'''. Supera ĉambrego de parlamento : ''La angla senato havas la nomon: la ĉambrego de la lordoj''. '''Senatano'''. Membro de senato. '''Senco'''. Tio, kion esprimas vorto aŭ frazo; tio, kio montras, kiel oni komprenas vorton aŭ frazon : ''radika aŭ propra senco de vorto, figura senco''. '''Sensenca'''. Kiu havas neniun sencon, malsaĝa : ''sensensa diro''. '''Sensencaĵo'''. Io sensenca. '''Dusenca'''. Havanta du sencojn, kiu povas esti komprenata en du sencoj : ''Diamanto estas dusenca vorto''. '''Sendi'''. Ordoni, kaŭzi, ke iu iru, ke io estu portita de unu loko en alian : ''sendi la kuiristinon en la bazaron, sendi leteron al amiko''. '''Sendo'''. Ago de tiu, kiu sendas. '''Sendaĵo'''. Sendata objekto : ''Mi ricevis la sendaĵon''. '''Sendito'''. Homo, kiun oni sendis kun komisio. '''Dissendi'''. Sendi en multajn lokojn, al multaj personoj : ''dissendi cirkuleron''. '''Resendi'''. Sendi ion al la loko aŭ persono, de kiu ĝi estis sendita : ''Li resendis la leteron, ne malferminte ĝin''. '''Sensacio'''. Granda impreso : ''La novaĵo kaŭzis sensacion en la tuta urbo''. '''Sensacia'''. De sensacio, kaŭzanta sensacion. '''Senti'''. Ricevi impreson de ekstera objekto per speciala organo : ''senti odoron, malvarmon''. Sento. - 1. Kapablo senti : ''la kvin sentoj de la homo - 2''. Tio, kion oni sentas : ''malagrabla sento''. '''Sentema'''. Kiu havas facile impreseblajn sentojn. '''Sentebla'''. Kiu povas esti sentata, rimarkata. '''Antaŭsenti'''. Neklare senti, imagi tion, kio devas okazi : ''antaŭsenti fulmotondron''. '''Sentenco'''. Mallonga frazo, enhavanta belan moralan ideon, profundan veron de la vivo : ''sentenco de Seneko''. Komparu : ''Aforismo, maksimo, moto, proverbo''. '''Sentimentala'''. Havanta tro senteman spiriton : ''sentimentala homo, sentimentala verko''. '''Sep'''. Ses plus unu; 7 : ''La sep tagoj de la semajno''. '''Sepalo ({{VdE-ml|Bot}}.). Verda folieto de la ekstera kovraĵo de l’ floro. '''Sepio ({{VdE-ml|Zool}}.). Dekpieda molusko, posedanta vezikon kun fluidaĵo, uzata kiel farbo (''Sepia ofjicinalis''). '''Septembro'''. Naŭa monato de l’ jaro. '''Septeto ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika verko por sep homaj voĉoj aŭ por sep instrumentoj. '''Serafo'''. Anĝelo de la plej alta rango. '''Serajlo'''. - 1. Palaco de la turka sultano. - 2. Parto de turka palaco, kie loĝas la virinoj. '''Serĉi'''. Peni trovi : ''serĉi la perditan naztukon; serĉi bonan esprimon por fidele traduki la tekston''. '''Serĉo, serĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu serĉas. '''Traserĉi'''. Serĉi detale, precipe por trovi ion kontraŭleĝan : ''traserĉi la loĝejon de politika krimulo''. '''Serena'''. - 1. Belvetera, sennuba : ''serena ĉielo''. - 2. Ne ĉagrenita, kvieta : ''serena vizaĝo''. '''Sereneco'''. Eco de tio, kio estas serena. Komparu : ''Kvieta, milda, trankvila''. '''Serenado'''. Muzika verko aŭ kanto, plenumata nokte, en libera aero sub la fenestroj de iu, por esprimi sian amon aŭ respekton. '''Serĝento'''. Malsupera infanteria suboficiro. '''Serio'''. Seninterrompa vico de samspecaj objektoj, de nombroj : ''serio de spektakloj, serio de loteriaj biletoj''.<noinclude><references/></noinclude> m1kz9v3kqiq2xks0tnhjbl16oevktdz 119010 118947 2026-05-21T04:20:08Z CasteloBot 76 *sintakso 119010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Sekve'''. Do. Komparu : ''Konsekvenco; rezulto''. '''Selo'''. Remburita sidejo, kiun oni ligas al la dorso de rajdbesto por komforte sidi. '''Seli'''. Meti selon sur la dorson de rajdbesto : ''seli ĉevalon''. '''Selisto'''. Metiisto, kiu faras selojn. '''Selakto'''. Fluidaĵo, apartigita de kazeigita lakto. '''Seleno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Se. Ĥemia elemento, simila al la sulfuro. '''Semo'''. Grajno aŭ parto de frukto, de floro, kiu servas por reprodukti la vegetaĵon. '''Semi'''. Ĵeti semojn sur kulturitan teron : ''semi tritikon, semi kampon''. '''Semado'''. Procedo de tiu, kiu semas. Komparu : ''Grajno, greno, kerno''. '''Semaforo'''. Aparato por optikaj signaloj sur la maro, sur la fervojoj. '''Semajno'''. Periodo de sep tagoj, sekvantaj unu la alian : ''La jaro havas 52 semajnojn''. '''Ĉiusemajna, semajna'''. Aperanta unu fojon en ĉiu semajno : ''semajna gazeto''. '''Seminario'''. Lernejo, instruanta junulojn al la pastreco. '''Seminariano'''. Lernanto de seminario. '''Sen'''. - 1. Prepozicio, esprimanta foreston, escepton, mankon (ne havante, ne akompanate'') : ''La generalo venis sem adjutanto''. Sen mono, sen ĉapelo. - 2. Prefikso havanta la saman signifon, kiel la prepozicio : ''sencela, sensenca, senigi, senvestigi''. '''Senato'''. Supera ĉambrego de parlamento : ''La angla senato havas la nomon: la ĉambrego de la lordoj''. '''Senatano'''. Membro de senato. '''Senco'''. Tio, kion esprimas vorto aŭ frazo; tio, kio montras, kiel oni komprenas vorton aŭ frazon : ''radika aŭ propra senco de vorto, figura senco''. '''Sensenca'''. Kiu havas neniun sencon, malsaĝa : ''sensensa diro''. '''Sensencaĵo'''. Io sensenca. '''Dusenca'''. Havanta du sencojn, kiu povas esti komprenata en du sencoj : ''Diamanto estas dusenca vorto''. '''Sendi'''. Ordoni, kaŭzi, ke iu iru, ke io estu portita de unu loko en alian : ''sendi la kuiristinon en la bazaron, sendi leteron al amiko''. '''Sendo'''. Ago de tiu, kiu sendas. '''Sendaĵo'''. Sendata objekto : ''Mi ricevis la sendaĵon''. '''Sendito'''. Homo, kiun oni sendis kun komisio. '''Dissendi'''. Sendi en multajn lokojn, al multaj personoj : ''dissendi cirkuleron''. '''Resendi'''. Sendi ion al la loko aŭ persono, de kiu ĝi estis sendita : ''Li resendis la leteron, ne malferminte ĝin''. '''Sensacio'''. Granda impreso : ''La novaĵo kaŭzis sensacion en la tuta urbo''. '''Sensacia'''. De sensacio, kaŭzanta sensacion. '''Senti'''. Ricevi impreson de ekstera objekto per speciala organo : ''senti odoron, malvarmon''. Sento. - 1. Kapablo senti : ''la kvin sentoj de la homo - 2''. Tio, kion oni sentas : ''malagrabla sento''. '''Sentema'''. Kiu havas facile impreseblajn sentojn. '''Sentebla'''. Kiu povas esti sentata, rimarkata. '''Antaŭsenti'''. Neklare senti, imagi tion, kio devas okazi : ''antaŭsenti fulmotondron''. '''Sentenco'''. Mallonga frazo, enhavanta belan moralan ideon, profundan veron de la vivo : ''sentenco de Seneko''. Komparu : ''Aforismo, maksimo, moto, proverbo''. '''Sentimentala'''. Havanta tro senteman spiriton : ''sentimentala homo, sentimentala verko''. '''Sep'''. Ses plus unu; 7 : ''La sep tagoj de la semajno''. '''Sepalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Verda folieto de la ekstera kovraĵo de l’ floro. '''Sepio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Dekpieda molusko, posedanta vezikon kun fluidaĵo, uzata kiel farbo (''Sepia ofjicinalis''). '''Septembro'''. Naŭa monato de l’ jaro. '''Septeto''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika verko por sep homaj voĉoj aŭ por sep instrumentoj. '''Serafo'''. Anĝelo de la plej alta rango. '''Serajlo'''. - 1. Palaco de la turka sultano. - 2. Parto de turka palaco, kie loĝas la virinoj. '''Serĉi'''. Peni trovi : ''serĉi la perditan naztukon; serĉi bonan esprimon por fidele traduki la tekston''. '''Serĉo, serĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu serĉas. '''Traserĉi'''. Serĉi detale, precipe por trovi ion kontraŭleĝan : ''traserĉi la loĝejon de politika krimulo''. '''Serena'''. - 1. Belvetera, sennuba : ''serena ĉielo''. - 2. Ne ĉagrenita, kvieta : ''serena vizaĝo''. '''Sereneco'''. Eco de tio, kio estas serena. Komparu : ''Kvieta, milda, trankvila''. '''Serenado'''. Muzika verko aŭ kanto, plenumata nokte, en libera aero sub la fenestroj de iu, por esprimi sian amon aŭ respekton. '''Serĝento'''. Malsupera infanteria suboficiro. '''Serio'''. Seninterrompa vico de samspecaj objektoj, de nombroj : ''serio de spektakloj, serio de loteriaj biletoj''.<noinclude><references/></noinclude> sb84ys04fxx9g1k5vedzdczlkxl6egb Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/147 104 40836 118822 2026-05-21T03:07:34Z Castelobranco 7 +1 118822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Serioza'''. - 1. Pripensanta antaŭ la agoj: serioza viro. - 2. Ne ŝercema, ne ŝerca: Mi ne deziras aŭskulti viajn spritaĵojn, mi postalas seriozan respondon! '''Serioze'''. En serioza maniero. '''Seriozeco'''. Eco de tio, kio estas serioza. Komparu: Grava. '''Serpento (Zool'''.). Rampulo kun tre longa, cilindroforma korpo, kovrita de skvamoj, sen piedoj. '''Serpenti'''. Sin movi, kiel serpento: La rivereto serpentas sur la herbejo. '''Seruro'''. Risorta aparato por fermi pordon, keston. '''Seruristo'''. Metisto, kiu faras serurojn. '''Servi'''. - 1. Labori por iu laŭ liaj ordonoj: servi, kiel pordisto; servi, kiel oficisto - 2. Esti utila por iu aŭ por io: servi la patrujon per siaj agoj. - 3. Esti uzata por io: La ŝipo servas por la navigado. '''Servema'''. Kiu volonte servas. '''Servisto'''. Homo, kies okupo estas labori por iu laŭ liaj ordonoj, precipe en lia hejmo: pordisto, lakeo. '''Servo, servado'''. Ago, agoj, okupo de tiu, kiu servas: milita servado, Diservo. '''Servuto'''. Mallibera servado de la kamparanoj, kiuj en la mezaj jarcentoj restis kvazaŭ posedaĵo de la mastro: La servuto estis nuligita en Ruslando en la jaro 1861. '''Servutulo'''. Homo, plenumanta la servuton. '''Ses'''. 6; kvin plus unu. '''Severa'''. - 1. Ne pardonanta la kulpojn kaj kiel eble plej forte punanta ilin: severa juĝisto, severa verdikto. - 2. Akra, ne milda: severa vintro, severa klimato. - 3. Akra, neĝentila: severa admono. '''Severe'''. En severa maniero. '''Severeco'''. Eco de tio, kio estas severa. '''Sevrugo (Zool'''.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj (Acipenser stetlatus). '''Sezono'''. Parto de la jaro, karakterizata de specialaj trajtoj (temperaturo, okupoj): vintro, ĉassezono, bansezono. '''Sfero'''. – 1. (Geom.). Figuro, kies kurba surfaco estas en ĉiuj punktoj egaldistanca de unu interna punkto, nomata centro: La tera globo havas la formon de kunpremita sfero. - 2. Medio de agado, de influo: sfero de politika influo. '''Sfera'''. - 1. Havanta la formon de la sfero: sfera korpo. - 2. Koncernanta fenomenon, kaŭzitan de la sfera formo: sfera aberacio. '''Duonsfero'''. Duono de sfero: Ĉiu granda rondo dividas la sferon en du duonsferojn. '''Sfereco'''. Sfera formo: La sfereco de la tero ne estis konata de la antikvuloj. '''Sfinkso - 1'''. Fabela besto de la antikvaj Egiptanoj, kun leona korpo kaj virina brusto kaj kapo. - 2. Persono, kiun oni ne povas kompreni: Li estas vera sfinkso: ĉiujn liajn agojn ĉirkaŭas mistero. '''Sfinktero (Anat'''.). Ringforma muskolo fermanta eniron: sfinktero de la veziko. '''Si'''. Resenda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l' frazo: mi lavas min; vi lavas vin; li, ŝi, ĝi, ili lavas sin. '''Sia'''. Poseda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l’ frazo: Venis la reĝo kun siaj korteganoj. '''Sibli'''. Eligi sonon, konsistantan el longedaŭra s.: La serpento siblas. '''Siblo'''. Sono, konsistanta el longedaŭra s. '''Sidi'''. Resti senmova sur la postaĵo de la korpo: sidi sur seĝo, sidi ĉe la tablo. '''Sidigi'''. Meti iun senmove sur la postaĵo de lia korpo: sidigi infanon sur benko. '''Sidiĝi'''. Sin meti senmove sur la postaĵo de sia korpo: Sidiĝu, mi petas. '''Kunsidi'''. Partopreni kun aliaj personoj en komuna diskutado kaj konsiliĝo: Kunsidis ĉiuj membroj de la komitato. '''Kunsido'''. Komuna diskutado kaj konsiliĝado de membroj de societo, de juĝantaro k. t. p.: La kunsido de la estraro estis publika. '''Sieĝi'''. Ĉirkaŭi fortikaĵon per militistaj fortoj por ĝin preni. '''Sieĝo'''. Agoj de tiu, kiu sieĝas: La sieĝo de Trojo. '''Sieĝanto'''. Militisto, kiu sieĝas. '''Sieĝato'''. Militisto, loĝanto de urbo, kiun oni sieĝas. '''Sifiliso (Med'''.). Seksa malsano, infekta kaj heredata. '''Sifilisa'''. De sifiliso, koncernanta sifilison, kaŭzita de sifiliso: sifilisa ulcero. '''Sifono'''. - 1. Kurbigita tubo kun neegalaj branĉoj, uzata por transverŝi fluidojn. - 2. Botelo kun tia tubo por gasaj akvoj. '''Sigelo'''. Signo, farata sur mola substanco, por fikse fermi koverton, por pruvi aŭtentikecon de dokumento. '''Sigeli'''. Fari sigelon, fermi per sigelo: sigeli koverton. '''Sigelilo'''. Peco de ŝtono, de metalo aŭ de alia malmola substanco, sur kiu estas gravurita signo aŭ surskribo, por sigeli. '''Sigelvakso'''. Substanco, farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. Komparu: Stampo. '''Signo'''. Linio, figuro, gesto, movo, havanta specialan signifon, koniganta penson: Fari signon ĉe la paragrafo, kie oni interrompis la legadon. Interpunkciaj signoj: punkto, komo, signo de elkrio, de demando. Per la signo de la mano la militestro ordonis la atakon.<noinclude><references/></noinclude> kpj2f7tlljgvjwxlc0pw3ohmpu2narl 118877 118822 2026-05-21T03:52:28Z CasteloBot 76 *sintakso 118877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Serioza'''. - 1. Pripensanta antaŭ la agoj : ''serioza viro''. - 2. Ne ŝercema, ne ŝerca : ''Mi ne deziras aŭskulti viajn spritaĵojn, mi postalas seriozan respondon! '''Serioze'''''. En serioza maniero. '''Seriozeco'''. Eco de tio, kio estas serioza. Komparu : ''Grava''. '''Serpento ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Rampulo kun tre longa, cilindroforma korpo, kovrita de skvamoj, sen piedoj. '''Serpenti'''. Sin movi, kiel serpento : ''La rivereto serpentas sur la herbejo''. '''Seruro'''. Risorta aparato por fermi pordon, keston. '''Seruristo'''. Metisto, kiu faras serurojn. '''Servi'''. - 1. Labori por iu laŭ liaj ordonoj : ''servi, kiel pordisto; servi, kiel oficisto - 2''. Esti utila por iu aŭ por io : ''servi la patrujon per siaj agoj''. - 3. Esti uzata por io : ''La ŝipo servas por la navigado''. '''Servema'''. Kiu volonte servas. '''Servisto'''. Homo, kies okupo estas labori por iu laŭ liaj ordonoj, precipe en lia hejmo : ''pordisto, lakeo''. '''Servo, servado'''. Ago, agoj, okupo de tiu, kiu servas : ''milita servado, Diservo''. '''Servuto'''. Mallibera servado de la kamparanoj, kiuj en la mezaj jarcentoj restis kvazaŭ posedaĵo de la mastro : ''La servuto estis nuligita en Ruslando en la jaro 1861''. '''Servutulo'''. Homo, plenumanta la servuton. '''Ses'''. 6; kvin plus unu. '''Severa'''. - 1. Ne pardonanta la kulpojn kaj kiel eble plej forte punanta ilin : ''severa juĝisto, severa verdikto''. - 2. Akra, ne milda : ''severa vintro, severa klimato''. - 3. Akra, neĝentila : ''severa admono''. '''Severe'''. En severa maniero. '''Severeco'''. Eco de tio, kio estas severa. '''Sevrugo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj (''Acipenser stetlatus''). '''Sezono'''. Parto de la jaro, karakterizata de specialaj trajtoj (temperaturo, okupoj'') : ''vintro, ĉassezono, bansezono''. '''Sfero'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Figuro, kies kurba surfaco estas en ĉiuj punktoj egaldistanca de unu interna punkto, nomata centro : ''La tera globo havas la formon de kunpremita sfero''. - 2. Medio de agado, de influo : ''sfero de politika influo''. '''Sfera'''. - 1. Havanta la formon de la sfero : ''sfera korpo''. - 2. Koncernanta fenomenon, kaŭzitan de la sfera formo : ''sfera aberacio''. '''Duonsfero'''. Duono de sfero : ''Ĉiu granda rondo dividas la sferon en du duonsferojn''. '''Sfereco'''. Sfera formo : ''La sfereco de la tero ne estis konata de la antikvuloj''. '''Sfinkso - 1'''. Fabela besto de la antikvaj Egiptanoj, kun leona korpo kaj virina brusto kaj kapo. - 2. Persono, kiun oni ne povas kompreni : ''Li estas vera sfinkso: ĉiujn liajn agojn ĉirkaŭas mistero''. '''Sfinktero ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Ringforma muskolo fermanta eniron : ''sfinktero de la veziko''. '''Si'''. Resenda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l' frazo : ''mi lavas min; vi lavas vin; li, ŝi, ĝi, ili lavas sin''. '''Sia'''. Poseda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l’ frazo : ''Venis la reĝo kun siaj korteganoj''. '''Sibli'''. Eligi sonon, konsistantan el longedaŭra s. : ''La serpento siblas''. '''Siblo'''. Sono, konsistanta el longedaŭra s. '''Sidi'''. Resti senmova sur la postaĵo de la korpo : ''sidi sur seĝo, sidi ĉe la tablo''. '''Sidigi'''. Meti iun senmove sur la postaĵo de lia korpo : ''sidigi infanon sur benko''. '''Sidiĝi'''. Sin meti senmove sur la postaĵo de sia korpo : ''Sidiĝu, mi petas''. '''Kunsidi'''. Partopreni kun aliaj personoj en komuna diskutado kaj konsiliĝo : ''Kunsidis ĉiuj membroj de la komitato''. '''Kunsido'''. Komuna diskutado kaj konsiliĝado de membroj de societo, de juĝantaro k. t. p. : ''La kunsido de la estraro estis publika''. '''Sieĝi'''. Ĉirkaŭi fortikaĵon per militistaj fortoj por ĝin preni. '''Sieĝo'''. Agoj de tiu, kiu sieĝas : ''La sieĝo de Trojo''. '''Sieĝanto'''. Militisto, kiu sieĝas. '''Sieĝato'''. Militisto, loĝanto de urbo, kiun oni sieĝas. '''Sifiliso ({{VdE-ml|Med'''}}.). Seksa malsano, infekta kaj heredata. '''Sifilisa'''. De sifiliso, koncernanta sifilison, kaŭzita de sifiliso : ''sifilisa ulcero''. '''Sifono'''. - 1. Kurbigita tubo kun neegalaj branĉoj, uzata por transverŝi fluidojn. - 2. Botelo kun tia tubo por gasaj akvoj. '''Sigelo'''. Signo, farata sur mola substanco, por fikse fermi koverton, por pruvi aŭtentikecon de dokumento. '''Sigeli'''. Fari sigelon, fermi per sigelo : ''sigeli koverton''. '''Sigelilo'''. Peco de ŝtono, de metalo aŭ de alia malmola substanco, sur kiu estas gravurita signo aŭ surskribo, por sigeli. '''Sigelvakso'''. Substanco, farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. Komparu : ''Stampo''. '''Signo'''. Linio, figuro, gesto, movo, havanta specialan signifon, koniganta penson : ''Fari signon ĉe la paragrafo, kie oni interrompis la legadon''. Interpunkciaj signoj : ''punkto, komo, signo de elkrio, de demando''. Per la signo de la mano la militestro ordonis la atakon.<noinclude><references/></noinclude> pd886uoomd7ikh8pyn153uwcrod58pe 118949 118877 2026-05-21T04:02:19Z CasteloBot 76 *sintakso 118949 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Serioza'''. - 1. Pripensanta antaŭ la agoj : ''serioza viro''. - 2. Ne ŝercema, ne ŝerca : ''Mi ne deziras aŭskulti viajn spritaĵojn, mi postalas seriozan respondon! '''Serioze'''''. En serioza maniero. '''Seriozeco'''. Eco de tio, kio estas serioza. Komparu : ''Grava''. '''Serpento ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo kun tre longa, cilindroforma korpo, kovrita de skvamoj, sen piedoj. '''Serpenti'''. Sin movi, kiel serpento : ''La rivereto serpentas sur la herbejo''. '''Seruro'''. Risorta aparato por fermi pordon, keston. '''Seruristo'''. Metisto, kiu faras serurojn. '''Servi'''. - 1. Labori por iu laŭ liaj ordonoj : ''servi, kiel pordisto; servi, kiel oficisto - 2''. Esti utila por iu aŭ por io : ''servi la patrujon per siaj agoj''. - 3. Esti uzata por io : ''La ŝipo servas por la navigado''. '''Servema'''. Kiu volonte servas. '''Servisto'''. Homo, kies okupo estas labori por iu laŭ liaj ordonoj, precipe en lia hejmo : ''pordisto, lakeo''. '''Servo, servado'''. Ago, agoj, okupo de tiu, kiu servas : ''milita servado, Diservo''. '''Servuto'''. Mallibera servado de la kamparanoj, kiuj en la mezaj jarcentoj restis kvazaŭ posedaĵo de la mastro : ''La servuto estis nuligita en Ruslando en la jaro 1861''. '''Servutulo'''. Homo, plenumanta la servuton. '''Ses'''. 6; kvin plus unu. '''Severa'''. - 1. Ne pardonanta la kulpojn kaj kiel eble plej forte punanta ilin : ''severa juĝisto, severa verdikto''. - 2. Akra, ne milda : ''severa vintro, severa klimato''. - 3. Akra, neĝentila : ''severa admono''. '''Severe'''. En severa maniero. '''Severeco'''. Eco de tio, kio estas severa. '''Sevrugo ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj (''Acipenser stetlatus''). '''Sezono'''. Parto de la jaro, karakterizata de specialaj trajtoj (temperaturo, okupoj'') : ''vintro, ĉassezono, bansezono''. '''Sfero'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Figuro, kies kurba surfaco estas en ĉiuj punktoj egaldistanca de unu interna punkto, nomata centro : ''La tera globo havas la formon de kunpremita sfero''. - 2. Medio de agado, de influo : ''sfero de politika influo''. '''Sfera'''. - 1. Havanta la formon de la sfero : ''sfera korpo''. - 2. Koncernanta fenomenon, kaŭzitan de la sfera formo : ''sfera aberacio''. '''Duonsfero'''. Duono de sfero : ''Ĉiu granda rondo dividas la sferon en du duonsferojn''. '''Sfereco'''. Sfera formo : ''La sfereco de la tero ne estis konata de la antikvuloj''. '''Sfinkso - 1'''. Fabela besto de la antikvaj Egiptanoj, kun leona korpo kaj virina brusto kaj kapo. - 2. Persono, kiun oni ne povas kompreni : ''Li estas vera sfinkso: ĉiujn liajn agojn ĉirkaŭas mistero''. '''Sfinktero ({{VdE-ml|Anat}}.). Ringforma muskolo fermanta eniron : ''sfinktero de la veziko''. '''Si'''. Resenda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l' frazo : ''mi lavas min; vi lavas vin; li, ŝi, ĝi, ili lavas sin''. '''Sia'''. Poseda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l’ frazo : ''Venis la reĝo kun siaj korteganoj''. '''Sibli'''. Eligi sonon, konsistantan el longedaŭra s. : ''La serpento siblas''. '''Siblo'''. Sono, konsistanta el longedaŭra s. '''Sidi'''. Resti senmova sur la postaĵo de la korpo : ''sidi sur seĝo, sidi ĉe la tablo''. '''Sidigi'''. Meti iun senmove sur la postaĵo de lia korpo : ''sidigi infanon sur benko''. '''Sidiĝi'''. Sin meti senmove sur la postaĵo de sia korpo : ''Sidiĝu, mi petas''. '''Kunsidi'''. Partopreni kun aliaj personoj en komuna diskutado kaj konsiliĝo : ''Kunsidis ĉiuj membroj de la komitato''. '''Kunsido'''. Komuna diskutado kaj konsiliĝado de membroj de societo, de juĝantaro k. t. p. : ''La kunsido de la estraro estis publika''. '''Sieĝi'''. Ĉirkaŭi fortikaĵon per militistaj fortoj por ĝin preni. '''Sieĝo'''. Agoj de tiu, kiu sieĝas : ''La sieĝo de Trojo''. '''Sieĝanto'''. Militisto, kiu sieĝas. '''Sieĝato'''. Militisto, loĝanto de urbo, kiun oni sieĝas. '''Sifiliso ({{VdE-ml|Med}}.). Seksa malsano, infekta kaj heredata. '''Sifilisa'''. De sifiliso, koncernanta sifilison, kaŭzita de sifiliso : ''sifilisa ulcero''. '''Sifono'''. - 1. Kurbigita tubo kun neegalaj branĉoj, uzata por transverŝi fluidojn. - 2. Botelo kun tia tubo por gasaj akvoj. '''Sigelo'''. Signo, farata sur mola substanco, por fikse fermi koverton, por pruvi aŭtentikecon de dokumento. '''Sigeli'''. Fari sigelon, fermi per sigelo : ''sigeli koverton''. '''Sigelilo'''. Peco de ŝtono, de metalo aŭ de alia malmola substanco, sur kiu estas gravurita signo aŭ surskribo, por sigeli. '''Sigelvakso'''. Substanco, farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. Komparu : ''Stampo''. '''Signo'''. Linio, figuro, gesto, movo, havanta specialan signifon, koniganta penson : ''Fari signon ĉe la paragrafo, kie oni interrompis la legadon''. Interpunkciaj signoj : ''punkto, komo, signo de elkrio, de demando''. Per la signo de la mano la militestro ordonis la atakon.<noinclude><references/></noinclude> m7cf78adeq7iougtsmye89zon2xxeyd 119011 118949 2026-05-21T04:20:09Z CasteloBot 76 *sintakso 119011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Serioza'''. - 1. Pripensanta antaŭ la agoj : ''serioza viro''. - 2. Ne ŝercema, ne ŝerca : ''Mi ne deziras aŭskulti viajn spritaĵojn, mi postalas seriozan respondon! '''Serioze'''''. En serioza maniero. '''Seriozeco'''. Eco de tio, kio estas serioza. Komparu : ''Grava''. '''Serpento''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo kun tre longa, cilindroforma korpo, kovrita de skvamoj, sen piedoj. '''Serpenti'''. Sin movi, kiel serpento : ''La rivereto serpentas sur la herbejo''. '''Seruro'''. Risorta aparato por fermi pordon, keston. '''Seruristo'''. Metisto, kiu faras serurojn. '''Servi'''. - 1. Labori por iu laŭ liaj ordonoj : ''servi, kiel pordisto; servi, kiel oficisto - 2''. Esti utila por iu aŭ por io : ''servi la patrujon per siaj agoj''. - 3. Esti uzata por io : ''La ŝipo servas por la navigado''. '''Servema'''. Kiu volonte servas. '''Servisto'''. Homo, kies okupo estas labori por iu laŭ liaj ordonoj, precipe en lia hejmo : ''pordisto, lakeo''. '''Servo, servado'''. Ago, agoj, okupo de tiu, kiu servas : ''milita servado, Diservo''. '''Servuto'''. Mallibera servado de la kamparanoj, kiuj en la mezaj jarcentoj restis kvazaŭ posedaĵo de la mastro : ''La servuto estis nuligita en Ruslando en la jaro 1861''. '''Servutulo'''. Homo, plenumanta la servuton. '''Ses'''. 6; kvin plus unu. '''Severa'''. - 1. Ne pardonanta la kulpojn kaj kiel eble plej forte punanta ilin : ''severa juĝisto, severa verdikto''. - 2. Akra, ne milda : ''severa vintro, severa klimato''. - 3. Akra, neĝentila : ''severa admono''. '''Severe'''. En severa maniero. '''Severeco'''. Eco de tio, kio estas severa. '''Sevrugo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj (''Acipenser stetlatus''). '''Sezono'''. Parto de la jaro, karakterizata de specialaj trajtoj (temperaturo, okupoj'') : ''vintro, ĉassezono, bansezono''. '''Sfero'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Figuro, kies kurba surfaco estas en ĉiuj punktoj egaldistanca de unu interna punkto, nomata centro : ''La tera globo havas la formon de kunpremita sfero''. - 2. Medio de agado, de influo : ''sfero de politika influo''. '''Sfera'''. - 1. Havanta la formon de la sfero : ''sfera korpo''. - 2. Koncernanta fenomenon, kaŭzitan de la sfera formo : ''sfera aberacio''. '''Duonsfero'''. Duono de sfero : ''Ĉiu granda rondo dividas la sferon en du duonsferojn''. '''Sfereco'''. Sfera formo : ''La sfereco de la tero ne estis konata de la antikvuloj''. '''Sfinkso - 1'''. Fabela besto de la antikvaj Egiptanoj, kun leona korpo kaj virina brusto kaj kapo. - 2. Persono, kiun oni ne povas kompreni : ''Li estas vera sfinkso: ĉiujn liajn agojn ĉirkaŭas mistero''. '''Sfinktero''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ringforma muskolo fermanta eniron : ''sfinktero de la veziko''. '''Si'''. Resenda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l' frazo : ''mi lavas min; vi lavas vin; li, ŝi, ĝi, ili lavas sin''. '''Sia'''. Poseda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l’ frazo : ''Venis la reĝo kun siaj korteganoj''. '''Sibli'''. Eligi sonon, konsistantan el longedaŭra s. : ''La serpento siblas''. '''Siblo'''. Sono, konsistanta el longedaŭra s. '''Sidi'''. Resti senmova sur la postaĵo de la korpo : ''sidi sur seĝo, sidi ĉe la tablo''. '''Sidigi'''. Meti iun senmove sur la postaĵo de lia korpo : ''sidigi infanon sur benko''. '''Sidiĝi'''. Sin meti senmove sur la postaĵo de sia korpo : ''Sidiĝu, mi petas''. '''Kunsidi'''. Partopreni kun aliaj personoj en komuna diskutado kaj konsiliĝo : ''Kunsidis ĉiuj membroj de la komitato''. '''Kunsido'''. Komuna diskutado kaj konsiliĝado de membroj de societo, de juĝantaro k. t. p. : ''La kunsido de la estraro estis publika''. '''Sieĝi'''. Ĉirkaŭi fortikaĵon per militistaj fortoj por ĝin preni. '''Sieĝo'''. Agoj de tiu, kiu sieĝas : ''La sieĝo de Trojo''. '''Sieĝanto'''. Militisto, kiu sieĝas. '''Sieĝato'''. Militisto, loĝanto de urbo, kiun oni sieĝas. '''Sifiliso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Seksa malsano, infekta kaj heredata. '''Sifilisa'''. De sifiliso, koncernanta sifilison, kaŭzita de sifiliso : ''sifilisa ulcero''. '''Sifono'''. - 1. Kurbigita tubo kun neegalaj branĉoj, uzata por transverŝi fluidojn. - 2. Botelo kun tia tubo por gasaj akvoj. '''Sigelo'''. Signo, farata sur mola substanco, por fikse fermi koverton, por pruvi aŭtentikecon de dokumento. '''Sigeli'''. Fari sigelon, fermi per sigelo : ''sigeli koverton''. '''Sigelilo'''. Peco de ŝtono, de metalo aŭ de alia malmola substanco, sur kiu estas gravurita signo aŭ surskribo, por sigeli. '''Sigelvakso'''. Substanco, farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. Komparu : ''Stampo''. '''Signo'''. Linio, figuro, gesto, movo, havanta specialan signifon, koniganta penson : ''Fari signon ĉe la paragrafo, kie oni interrompis la legadon''. Interpunkciaj signoj : ''punkto, komo, signo de elkrio, de demando''. Per la signo de la mano la militestro ordonis la atakon.<noinclude><references/></noinclude> 04bbccf840vao6h5wme1j1m2dv6zhzg Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/148 104 40837 118823 2026-05-21T03:07:53Z Castelobranco 7 +1 118823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Signi'''. Fari signon. '''Postesigno'''. Signo, lasita de io, kio pasis: postesigno de katastrofo. '''Piedsigno'''. Signo, lasita de piedo sur la tero: piedsigno de lupo. Komparu: Noto. '''Signalo'''. Interkonsentita signo, por komuniki de malproksime averton, ordonon, novaĵon: fervoja signalo. '''Signali'''. Fari signalon. '''Signifo'''. Senco, graveco: signifo de vorto: Niaj kongresoj havas grandan signifon por nia afero. '''Silabo'''. Aparta vokalo, aŭ vokalo kun unu aŭ kun kelke da konsonantoj, kiu povas esti elparolita per unu eligo de la voĉo: La vorto « kardinalo » konsistas el la silaboj: kar di na lo. '''Silabi'''. Legi, paroli, dividante la vortojn en silabojn. '''Silenti'''. Ne paroli, ne eligi sonojn, ne fari bruon: Ĉiuj silentis, aŭskultante la rakonton de Eneo. '''Silento'''. Stato de tio, kio silentas: la silento de la publiko, la silento de la naturo. '''Silenta'''. Kiu silentas, senvorta: silenta plendo. '''Silentema'''. Kiu amas silenti. '''Silentigi'''. Fari, ke iu silentu, devigi iun silenti: silentigi la lernantojn. Silentiĝi, eksilenti. Ĉesi paroli, ĉesi fari bruon. '''Silicio (Ĥem'''.). Si. Ĥemia elemento, havanta aspekton de malhele griza pulvoro, de plumbe grizaj lamenoj aŭ de travideblaj kristaloj; ĝin enhavas multenombraj kombinaĵoj, formantaj la ŝelon de la tero. '''Siliko (Ĥem'''.). Natura kombinaĵo de l’ silicio. '''Silikvo (Bot'''.). Dunesta frukto, konsistanta el du fruktofolioj kaj enhavanta du vicojn de semoj: silikvo de sinapo. '''Silko'''. - 1. Ŝpinaĵo, produktata de la insekto, nomata silka raŭpo. - 2. Teksaĵo el silko. '''Silka'''. El silko: silka tuko. Komparu: Atlaso. '''Silogismo'''. Logika konkludo el du frazoj, farata el la unua per la helpo de la dua: La vegetaĵoj ne povas sin libere movi; la kverko estas vegetaĵo, do la kverko ne povas sin libere movi. '''Silueto'''. Desegnaĵo, prezentanta la ombron de la desegnata persono aŭ objekto kaj unuforme nigra inter la konturoj. '''Siluro (Zool'''.). La plej granda rivera fiŝo (Silurus glanis). '''Silvio (Zool'''.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (Sylvia). '''Simbolo'''. Figuro, signo, objekto, havanta interkonsentitan signifon: La hundo estas la simbolo de la fideleco. Komparu: Devizo, emblemo. '''Simboliko'''. Scienco pri la simboloj de religio, de popolo: la egipta simboliko. '''Simetrio'''. Harmonia rilato de la partoj de l’ tuto koncerne la grandecon, formon kaj nombron: La simetrio de la homa korpo ne estas perfekta. '''Simetria'''. Posedanta simetrion: simetria meblo. '''Simetrie'''. En simetria maniero. '''Simfonio'''. Granda muzika verko por plena orkestro, konsistanta ordinare el kvar partoj; alegro, andanto, menueto kaj finalo. '''Simio (Zool'''.). Vertebrulo, apartenanta al la plej alta vico de l’ mambestoj, plej proksima al la homo (primates). '''Simila'''. Posedanta tian saman naturon, ecojn, aspekton: La dormo estas simila al la morto. La homo estas simila al la simio. '''Simileco'''. Eco de tio, kio estas simila: La simileco de l’ fratoj estas ofte granda. '''Simili'''. Esti simila. Komparu: Analogia, identa, parenca. '''Simpatio'''. Reciproka inklino de du personoj, bazita sur simileco de iliaj gnstoj, opinioj. '''Simpatia'''. Naskanta simpation: simpatia persono, simpatia vizaĝo. '''Simpatii'''. Senti simpation al iu: simpatii kun iu. '''Simpatie'''. En simpatia maniero, kun simpatio. '''Simpla'''. - 1. Ne kunmetita, aŭ konsistanta el homonimaj elementoj: La fero, kupro, oro estas simplaj korpoj. Simplaj tempoj. - 2. Konsistanta el malmultaj partoj, ne ornamita: simpla konstruaĵo, simpla vesto. - 3. Facile komprenebla, facile solvebla: simpla afero, simpla problemo. - 4. Ne ruza, naiva: simpla homo. - 5. Sen rango, de malalta rango, simpla soldato, simpla oficisto. '''Simple'''. En simpla maniero. '''Simpleco'''. Eco de tio, kio estas simpla. '''Simpligi, plisimpligi'''. Fari ion simpla, fari ion pli simpla. '''Simplulo'''. Simpla homo. '''Malsimpla'''. Kunmetita, konsistanta el diversaj elementoj, el multaj partoj; malfacila: malsimpla tempo, malsimpla meĥanismo, malsimpla problemo. '''Simptomo'''. Fenomeno, montranta malsanon aŭ lezon: La febro estas simptomo de multaj malsanoj. '''Sinagogo'''. Hebrea templo. '''Sinapo (Bot'''.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj; el ĝiaj semoj oni faras mustardon (Sinapis nigra).<noinclude><references/></noinclude> lexbiwfzrt1zk3t17htra7a463d9o22 118878 118823 2026-05-21T03:52:29Z CasteloBot 76 *sintakso 118878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Signi'''. Fari signon. '''Postesigno'''. Signo, lasita de io, kio pasis : ''postesigno de katastrofo''. '''Piedsigno'''. Signo, lasita de piedo sur la tero : ''piedsigno de lupo''. Komparu : ''Noto''. '''Signalo'''. Interkonsentita signo, por komuniki de malproksime averton, ordonon, novaĵon : ''fervoja signalo''. '''Signali'''. Fari signalon. '''Signifo'''. Senco, graveco : ''signifo de vorto: Niaj kongresoj havas grandan signifon por nia afero''. '''Silabo'''. Aparta vokalo, aŭ vokalo kun unu aŭ kun kelke da konsonantoj, kiu povas esti elparolita per unu eligo de la voĉo : ''La vorto « kardinalo » konsistas el la silaboj: kar di na lo''. '''Silabi'''. Legi, paroli, dividante la vortojn en silabojn. '''Silenti'''. Ne paroli, ne eligi sonojn, ne fari bruon : ''Ĉiuj silentis, aŭskultante la rakonton de Eneo''. '''Silento'''. Stato de tio, kio silentas : ''la silento de la publiko, la silento de la naturo''. '''Silenta'''. Kiu silentas, senvorta : ''silenta plendo''. '''Silentema'''. Kiu amas silenti. '''Silentigi'''. Fari, ke iu silentu, devigi iun silenti : ''silentigi la lernantojn''. Silentiĝi, eksilenti. Ĉesi paroli, ĉesi fari bruon. '''Silicio ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Si. Ĥemia elemento, havanta aspekton de malhele griza pulvoro, de plumbe grizaj lamenoj aŭ de travideblaj kristaloj; ĝin enhavas multenombraj kombinaĵoj, formantaj la ŝelon de la tero. '''Siliko ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Natura kombinaĵo de l’ silicio. '''Silikvo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Dunesta frukto, konsistanta el du fruktofolioj kaj enhavanta du vicojn de semoj : ''silikvo de sinapo''. '''Silko'''. - 1. Ŝpinaĵo, produktata de la insekto, nomata silka raŭpo. - 2. Teksaĵo el silko. '''Silka'''. El silko : ''silka tuko''. Komparu : ''Atlaso''. '''Silogismo'''. Logika konkludo el du frazoj, farata el la unua per la helpo de la dua : ''La vegetaĵoj ne povas sin libere movi; la kverko estas vegetaĵo, do la kverko ne povas sin libere movi''. '''Silueto'''. Desegnaĵo, prezentanta la ombron de la desegnata persono aŭ objekto kaj unuforme nigra inter la konturoj. '''Siluro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). La plej granda rivera fiŝo (''Silurus glanis''). '''Silvio ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Sylvia''). '''Simbolo'''. Figuro, signo, objekto, havanta interkonsentitan signifon : ''La hundo estas la simbolo de la fideleco''. Komparu : ''Devizo, emblemo''. '''Simboliko'''. Scienco pri la simboloj de religio, de popolo : ''la egipta simboliko''. '''Simetrio'''. Harmonia rilato de la partoj de l’ tuto koncerne la grandecon, formon kaj nombron : ''La simetrio de la homa korpo ne estas perfekta''. '''Simetria'''. Posedanta simetrion : ''simetria meblo''. '''Simetrie'''. En simetria maniero. '''Simfonio'''. Granda muzika verko por plena orkestro, konsistanta ordinare el kvar partoj; alegro, andanto, menueto kaj finalo. '''Simio ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Vertebrulo, apartenanta al la plej alta vico de l’ mambestoj, plej proksima al la homo (primates''). '''Simila'''. Posedanta tian saman naturon, ecojn, aspekton : ''La dormo estas simila al la morto''. La homo estas simila al la simio. '''Simileco'''. Eco de tio, kio estas simila : ''La simileco de l’ fratoj estas ofte granda''. '''Simili'''. Esti simila. Komparu : ''Analogia, identa, parenca''. '''Simpatio'''. Reciproka inklino de du personoj, bazita sur simileco de iliaj gnstoj, opinioj. '''Simpatia'''. Naskanta simpation : ''simpatia persono, simpatia vizaĝo''. '''Simpatii'''. Senti simpation al iu : ''simpatii kun iu''. '''Simpatie'''. En simpatia maniero, kun simpatio. '''Simpla'''. - 1. Ne kunmetita, aŭ konsistanta el homonimaj elementoj : ''La fero, kupro, oro estas simplaj korpoj''. Simplaj tempoj. - 2. Konsistanta el malmultaj partoj, ne ornamita : ''simpla konstruaĵo, simpla vesto''. - 3. Facile komprenebla, facile solvebla : ''simpla afero, simpla problemo''. - 4. Ne ruza, naiva : ''simpla homo''. - 5. Sen rango, de malalta rango, simpla soldato, simpla oficisto. '''Simple'''. En simpla maniero. '''Simpleco'''. Eco de tio, kio estas simpla. '''Simpligi, plisimpligi'''. Fari ion simpla, fari ion pli simpla. '''Simplulo'''. Simpla homo. '''Malsimpla'''. Kunmetita, konsistanta el diversaj elementoj, el multaj partoj; malfacila : ''malsimpla tempo, malsimpla meĥanismo, malsimpla problemo''. '''Simptomo'''. Fenomeno, montranta malsanon aŭ lezon : ''La febro estas simptomo de multaj malsanoj''. '''Sinagogo'''. Hebrea templo. '''Sinapo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj; el ĝiaj semoj oni faras mustardon (''Sinapis nigra'').<noinclude><references/></noinclude> 5se3dcs5q97x3nc9cmosz2120ecqyfc 118950 118878 2026-05-21T04:02:20Z CasteloBot 76 *sintakso 118950 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Signi'''. Fari signon. '''Postesigno'''. Signo, lasita de io, kio pasis : ''postesigno de katastrofo''. '''Piedsigno'''. Signo, lasita de piedo sur la tero : ''piedsigno de lupo''. Komparu : ''Noto''. '''Signalo'''. Interkonsentita signo, por komuniki de malproksime averton, ordonon, novaĵon : ''fervoja signalo''. '''Signali'''. Fari signalon. '''Signifo'''. Senco, graveco : ''signifo de vorto: Niaj kongresoj havas grandan signifon por nia afero''. '''Silabo'''. Aparta vokalo, aŭ vokalo kun unu aŭ kun kelke da konsonantoj, kiu povas esti elparolita per unu eligo de la voĉo : ''La vorto « kardinalo » konsistas el la silaboj: kar di na lo''. '''Silabi'''. Legi, paroli, dividante la vortojn en silabojn. '''Silenti'''. Ne paroli, ne eligi sonojn, ne fari bruon : ''Ĉiuj silentis, aŭskultante la rakonton de Eneo''. '''Silento'''. Stato de tio, kio silentas : ''la silento de la publiko, la silento de la naturo''. '''Silenta'''. Kiu silentas, senvorta : ''silenta plendo''. '''Silentema'''. Kiu amas silenti. '''Silentigi'''. Fari, ke iu silentu, devigi iun silenti : ''silentigi la lernantojn''. Silentiĝi, eksilenti. Ĉesi paroli, ĉesi fari bruon. '''Silicio ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Si. Ĥemia elemento, havanta aspekton de malhele griza pulvoro, de plumbe grizaj lamenoj aŭ de travideblaj kristaloj; ĝin enhavas multenombraj kombinaĵoj, formantaj la ŝelon de la tero. '''Siliko ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Natura kombinaĵo de l’ silicio. '''Silikvo ({{VdE-ml|Bot}}.). Dunesta frukto, konsistanta el du fruktofolioj kaj enhavanta du vicojn de semoj : ''silikvo de sinapo''. '''Silko'''. - 1. Ŝpinaĵo, produktata de la insekto, nomata silka raŭpo. - 2. Teksaĵo el silko. '''Silka'''. El silko : ''silka tuko''. Komparu : ''Atlaso''. '''Silogismo'''. Logika konkludo el du frazoj, farata el la unua per la helpo de la dua : ''La vegetaĵoj ne povas sin libere movi; la kverko estas vegetaĵo, do la kverko ne povas sin libere movi''. '''Silueto'''. Desegnaĵo, prezentanta la ombron de la desegnata persono aŭ objekto kaj unuforme nigra inter la konturoj. '''Siluro ({{VdE-ml|Zool}}.). La plej granda rivera fiŝo (''Silurus glanis''). '''Silvio ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Sylvia''). '''Simbolo'''. Figuro, signo, objekto, havanta interkonsentitan signifon : ''La hundo estas la simbolo de la fideleco''. Komparu : ''Devizo, emblemo''. '''Simboliko'''. Scienco pri la simboloj de religio, de popolo : ''la egipta simboliko''. '''Simetrio'''. Harmonia rilato de la partoj de l’ tuto koncerne la grandecon, formon kaj nombron : ''La simetrio de la homa korpo ne estas perfekta''. '''Simetria'''. Posedanta simetrion : ''simetria meblo''. '''Simetrie'''. En simetria maniero. '''Simfonio'''. Granda muzika verko por plena orkestro, konsistanta ordinare el kvar partoj; alegro, andanto, menueto kaj finalo. '''Simio ({{VdE-ml|Zool}}.). Vertebrulo, apartenanta al la plej alta vico de l’ mambestoj, plej proksima al la homo (primates''). '''Simila'''. Posedanta tian saman naturon, ecojn, aspekton : ''La dormo estas simila al la morto''. La homo estas simila al la simio. '''Simileco'''. Eco de tio, kio estas simila : ''La simileco de l’ fratoj estas ofte granda''. '''Simili'''. Esti simila. Komparu : ''Analogia, identa, parenca''. '''Simpatio'''. Reciproka inklino de du personoj, bazita sur simileco de iliaj gnstoj, opinioj. '''Simpatia'''. Naskanta simpation : ''simpatia persono, simpatia vizaĝo''. '''Simpatii'''. Senti simpation al iu : ''simpatii kun iu''. '''Simpatie'''. En simpatia maniero, kun simpatio. '''Simpla'''. - 1. Ne kunmetita, aŭ konsistanta el homonimaj elementoj : ''La fero, kupro, oro estas simplaj korpoj''. Simplaj tempoj. - 2. Konsistanta el malmultaj partoj, ne ornamita : ''simpla konstruaĵo, simpla vesto''. - 3. Facile komprenebla, facile solvebla : ''simpla afero, simpla problemo''. - 4. Ne ruza, naiva : ''simpla homo''. - 5. Sen rango, de malalta rango, simpla soldato, simpla oficisto. '''Simple'''. En simpla maniero. '''Simpleco'''. Eco de tio, kio estas simpla. '''Simpligi, plisimpligi'''. Fari ion simpla, fari ion pli simpla. '''Simplulo'''. Simpla homo. '''Malsimpla'''. Kunmetita, konsistanta el diversaj elementoj, el multaj partoj; malfacila : ''malsimpla tempo, malsimpla meĥanismo, malsimpla problemo''. '''Simptomo'''. Fenomeno, montranta malsanon aŭ lezon : ''La febro estas simptomo de multaj malsanoj''. '''Sinagogo'''. Hebrea templo. '''Sinapo ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj; el ĝiaj semoj oni faras mustardon (''Sinapis nigra'').<noinclude><references/></noinclude> 5ciqhuye5quui7fi4awfnnrdz6uojmf 119012 118950 2026-05-21T04:20:09Z CasteloBot 76 *sintakso 119012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Signi'''. Fari signon. '''Postesigno'''. Signo, lasita de io, kio pasis : ''postesigno de katastrofo''. '''Piedsigno'''. Signo, lasita de piedo sur la tero : ''piedsigno de lupo''. Komparu : ''Noto''. '''Signalo'''. Interkonsentita signo, por komuniki de malproksime averton, ordonon, novaĵon : ''fervoja signalo''. '''Signali'''. Fari signalon. '''Signifo'''. Senco, graveco : ''signifo de vorto: Niaj kongresoj havas grandan signifon por nia afero''. '''Silabo'''. Aparta vokalo, aŭ vokalo kun unu aŭ kun kelke da konsonantoj, kiu povas esti elparolita per unu eligo de la voĉo : ''La vorto « kardinalo » konsistas el la silaboj: kar di na lo''. '''Silabi'''. Legi, paroli, dividante la vortojn en silabojn. '''Silenti'''. Ne paroli, ne eligi sonojn, ne fari bruon : ''Ĉiuj silentis, aŭskultante la rakonton de Eneo''. '''Silento'''. Stato de tio, kio silentas : ''la silento de la publiko, la silento de la naturo''. '''Silenta'''. Kiu silentas, senvorta : ''silenta plendo''. '''Silentema'''. Kiu amas silenti. '''Silentigi'''. Fari, ke iu silentu, devigi iun silenti : ''silentigi la lernantojn''. Silentiĝi, eksilenti. Ĉesi paroli, ĉesi fari bruon. '''Silicio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Si. Ĥemia elemento, havanta aspekton de malhele griza pulvoro, de plumbe grizaj lamenoj aŭ de travideblaj kristaloj; ĝin enhavas multenombraj kombinaĵoj, formantaj la ŝelon de la tero. '''Siliko''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Natura kombinaĵo de l’ silicio. '''Silikvo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Dunesta frukto, konsistanta el du fruktofolioj kaj enhavanta du vicojn de semoj : ''silikvo de sinapo''. '''Silko'''. - 1. Ŝpinaĵo, produktata de la insekto, nomata silka raŭpo. - 2. Teksaĵo el silko. '''Silka'''. El silko : ''silka tuko''. Komparu : ''Atlaso''. '''Silogismo'''. Logika konkludo el du frazoj, farata el la unua per la helpo de la dua : ''La vegetaĵoj ne povas sin libere movi; la kverko estas vegetaĵo, do la kverko ne povas sin libere movi''. '''Silueto'''. Desegnaĵo, prezentanta la ombron de la desegnata persono aŭ objekto kaj unuforme nigra inter la konturoj. '''Siluro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). La plej granda rivera fiŝo (''Silurus glanis''). '''Silvio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Sylvia''). '''Simbolo'''. Figuro, signo, objekto, havanta interkonsentitan signifon : ''La hundo estas la simbolo de la fideleco''. Komparu : ''Devizo, emblemo''. '''Simboliko'''. Scienco pri la simboloj de religio, de popolo : ''la egipta simboliko''. '''Simetrio'''. Harmonia rilato de la partoj de l’ tuto koncerne la grandecon, formon kaj nombron : ''La simetrio de la homa korpo ne estas perfekta''. '''Simetria'''. Posedanta simetrion : ''simetria meblo''. '''Simetrie'''. En simetria maniero. '''Simfonio'''. Granda muzika verko por plena orkestro, konsistanta ordinare el kvar partoj; alegro, andanto, menueto kaj finalo. '''Simio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Vertebrulo, apartenanta al la plej alta vico de l’ mambestoj, plej proksima al la homo (primates''). '''Simila'''. Posedanta tian saman naturon, ecojn, aspekton : ''La dormo estas simila al la morto''. La homo estas simila al la simio. '''Simileco'''. Eco de tio, kio estas simila : ''La simileco de l’ fratoj estas ofte granda''. '''Simili'''. Esti simila. Komparu : ''Analogia, identa, parenca''. '''Simpatio'''. Reciproka inklino de du personoj, bazita sur simileco de iliaj gnstoj, opinioj. '''Simpatia'''. Naskanta simpation : ''simpatia persono, simpatia vizaĝo''. '''Simpatii'''. Senti simpation al iu : ''simpatii kun iu''. '''Simpatie'''. En simpatia maniero, kun simpatio. '''Simpla'''. - 1. Ne kunmetita, aŭ konsistanta el homonimaj elementoj : ''La fero, kupro, oro estas simplaj korpoj''. Simplaj tempoj. - 2. Konsistanta el malmultaj partoj, ne ornamita : ''simpla konstruaĵo, simpla vesto''. - 3. Facile komprenebla, facile solvebla : ''simpla afero, simpla problemo''. - 4. Ne ruza, naiva : ''simpla homo''. - 5. Sen rango, de malalta rango, simpla soldato, simpla oficisto. '''Simple'''. En simpla maniero. '''Simpleco'''. Eco de tio, kio estas simpla. '''Simpligi, plisimpligi'''. Fari ion simpla, fari ion pli simpla. '''Simplulo'''. Simpla homo. '''Malsimpla'''. Kunmetita, konsistanta el diversaj elementoj, el multaj partoj; malfacila : ''malsimpla tempo, malsimpla meĥanismo, malsimpla problemo''. '''Simptomo'''. Fenomeno, montranta malsanon aŭ lezon : ''La febro estas simptomo de multaj malsanoj''. '''Sinagogo'''. Hebrea templo. '''Sinapo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj; el ĝiaj semoj oni faras mustardon (''Sinapis nigra'').<noinclude><references/></noinclude> rxwbkrl1crrqbwor7kvkwvlnzqlrmdo Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/149 104 40838 118824 2026-05-21T03:08:10Z Castelobranco 7 +1 118824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Sincera'''. Aganta kaj parolanta sen ŝajnigo, akorde kun siaj opinioj: sincera homo, sincera bondeziro. '''Sincere'''. En sincera maniero. '''Sincereco'''. Eco de tio, kio estas sincera. '''Sindiko'''. - 1. Persono, rajtigita zorgi pri la aferoj de la korporacio, kies membro ĝi estas. - 2. Persono, elektita de la kreditoroj de bankrotinto, por zorgi pri iliaj aferoj. '''Sindikato'''. Grupiĝo por defendo de komunaj ekonomiaj interesoj: sindikato de fabrikantoj. '''Sinedrio'''. Tribunalo de la antikvaj Hebreoj. '''Singulto'''. Sono, kaŭzita de rapida kuntiriĝo de la diafragmo kaj trapaso de la aero tra la laringo. '''Singulti'''. Eligi singultojn. '''Sinjoro'''. - 1. Posedanto rilate al la servistoj: La sinjoro kaj la lakeo. - 2. Supera ĉefo: la Sinjoro = Dio. - 3. Titolo de la ĝentileco de la personoj de l’ vira sekso. '''Sinjorino'''. - 1. Posedantino rilate al la servistoj. - 2. Titolo de l’ ĝentileco de la personoj de la virina sekso. '''Sinjora'''. De sinjoro, karakterizanta sinjoron. '''Sinkopo (Med'''.). Subita sveno. '''Sinodo'''. Kongreso de episkopoj kaj pastroj, por decidi aferojn ekleziajn. '''Sinonimo'''. Vorto, havanta signifon tre proksiman de alia vorto: estimi, respekti. '''Sinonima'''. Estanta sinonimo, koncernanta sinonimon: sinonima esprimo. '''Sinoptika'''. Ebliganta ĉirkaŭpreni per unu rigardo diversajn partojn de tuto: sinoptikaj tabeloj de scienco. '''Sintakso'''. - 1. Parto de la gramatiko pri la konstruo de l’ frazoj kaj pri la reciproka rilato de l’ vortoj en la frazoj. - 2. Lernolibro de la sintakso: La esperanta sintakso de Fruictier. '''Sintaksa'''. De sintakso, koncernanta sintakson: sintaksa regulo. '''Sintezo'''. Filozofia metodo, transiranta de la ideoj simplaj al la ĝeneralaj, de la elementoj al la tuto. '''Sinteza'''. De sintezo, bazita sur la sintezo. '''Sinteze'''. En sinteza maniero. '''Sireno'''. - 1. Ĉe la antikvaj Grekoj mara nimfo, duone virino, duone fiŝo, alloganta la navigantojn per ĉarma kanto, por entiri ilin poste en la maran senfundaĵon. - 2. Senkora koketulino. '''Siringo (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de la oleacoj, kun belaj, bonodoraj floroj (Syringa). '''Siropo'''. Densa solvaĵo de sukero, kuirita en akvo, aŭ de la suko de fruktoj, kuiritaj kun sukero. '''Sistemo'''. - 1. Kolekto de la principoj de procedo, direktantaj la plenumon laŭ plano, antaŭe pripensita: filozofia sistemo. - 2. Tuto, konstruita konforme al sistemo: sistemo planeda, sistemo nerva. '''Sistema'''. Bazita sur sistemo. '''Sisteme'''. Kun sistemo. Komparu: Metodo. '''Sitelo'''. - 1. Rondforma vazo ligna, lada kun movebla tenilo, por porti fluidaĵojn. - 2. Ĝia enhavo (mezuro): sitelo da akvo. '''Situacio'''. - 1. Maniero, en kiu io okupas lokon rilate al la objektoj ĝin ĉirkaŭantaj: pentrinda situacio de urbo. - 2. Tutaĵo de la kondiĉoj aŭ cirkonstancoj, en kiuj iu estas, vivas: brilanta situacio, komika situacio. '''Skabio (Med'''.). Haŭta malsano, karakterizata de veziketoj de haŭto kaj de forta jukado. '''Skalo'''. - 1. Linio, dividita en egalajn partojn aŭ nombro, esprimantaj la malgrandigon de plano, de geografia karto: La skalo de la desegnaĵo estas 1 : 1 000. - 2. Amplekso de voĉo: skalo de la tenoro, de la violono. - 3. Serio de dividoj de fizika instrumento: la skalo de termometro. '''Skalpo'''. Haŭto de la kranio, fortranĉita kun la haroj, kiun la Indianoj portas kiel militan trofeon. '''Skandalo'''. Ago kaŭzanta publikan indignon: Li forlasis la edzinon post dudekjara komuna vivo, - kia skandalo! '''Skandala'''. Havanta la ecojn de skandalo: skandala konduto. '''Skandio (Ĥem)'''. Sc. Ĥemia elemento, malofta metalo. '''Skapolo (Anat'''.). Larĝa, triangula, plata osto de la posta parto de l’ ŝultro. '''Skarabo (Zool'''.). Insekto koleoptero. '''Skarifiki'''. Fari tranĉojn sur la homa haŭto por kuracaj celoj. '''Skarifikilo'''. Instrumento por skarifiki. '''Skarlato'''. Sange ruĝa koloro. '''Skarlata'''. Sange ruĝa. '''Skarlatino (Med'''.). Infekta febra malsano, karakterizata de skarlataj makuloj de la haŭto kaj de la mukaj membranoj. '''Skarpo'''. Larĝa longa rubando, portata kiel ornamo de vestoj, por subteni vunditan antaŭbrakon k. t. p. '''Skato (Zool'''.). Familio de transversobuŝaj fiŝoj.<noinclude><references/></noinclude> krvo9tz3tl10ke6rtceznw2h74tl0fe 118879 118824 2026-05-21T03:52:29Z CasteloBot 76 *sintakso 118879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Sincera'''. Aganta kaj parolanta sen ŝajnigo, akorde kun siaj opinioj : ''sincera homo, sincera bondeziro''. '''Sincere'''. En sincera maniero. '''Sincereco'''. Eco de tio, kio estas sincera. '''Sindiko'''. - 1. Persono, rajtigita zorgi pri la aferoj de la korporacio, kies membro ĝi estas. - 2. Persono, elektita de la kreditoroj de bankrotinto, por zorgi pri iliaj aferoj. '''Sindikato'''. Grupiĝo por defendo de komunaj ekonomiaj interesoj : ''sindikato de fabrikantoj''. '''Sinedrio'''. Tribunalo de la antikvaj Hebreoj. '''Singulto'''. Sono, kaŭzita de rapida kuntiriĝo de la diafragmo kaj trapaso de la aero tra la laringo. '''Singulti'''. Eligi singultojn. '''Sinjoro'''. - 1. Posedanto rilate al la servistoj : ''La sinjoro kaj la lakeo''. - 2. Supera ĉefo : ''la Sinjoro = Dio''. - 3. Titolo de la ĝentileco de la personoj de l’ vira sekso. '''Sinjorino'''. - 1. Posedantino rilate al la servistoj. - 2. Titolo de l’ ĝentileco de la personoj de la virina sekso. '''Sinjora'''. De sinjoro, karakterizanta sinjoron. '''Sinkopo ({{VdE-ml|Med'''}}.). Subita sveno. '''Sinodo'''. Kongreso de episkopoj kaj pastroj, por decidi aferojn ekleziajn. '''Sinonimo'''. Vorto, havanta signifon tre proksiman de alia vorto : ''estimi, respekti''. '''Sinonima'''. Estanta sinonimo, koncernanta sinonimon : ''sinonima esprimo''. '''Sinoptika'''. Ebliganta ĉirkaŭpreni per unu rigardo diversajn partojn de tuto : ''sinoptikaj tabeloj de scienco''. '''Sintakso'''. - 1. Parto de la gramatiko pri la konstruo de l’ frazoj kaj pri la reciproka rilato de l’ vortoj en la frazoj. - 2. Lernolibro de la sintakso : ''La esperanta sintakso de Fruictier''. '''Sintaksa'''. De sintakso, koncernanta sintakson : ''sintaksa regulo''. '''Sintezo'''. Filozofia metodo, transiranta de la ideoj simplaj al la ĝeneralaj, de la elementoj al la tuto. '''Sinteza'''. De sintezo, bazita sur la sintezo. '''Sinteze'''. En sinteza maniero. '''Sireno'''. - 1. Ĉe la antikvaj Grekoj mara nimfo, duone virino, duone fiŝo, alloganta la navigantojn per ĉarma kanto, por entiri ilin poste en la maran senfundaĵon. - 2. Senkora koketulino. '''Siringo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de la oleacoj, kun belaj, bonodoraj floroj (''Syringa''). '''Siropo'''. Densa solvaĵo de sukero, kuirita en akvo, aŭ de la suko de fruktoj, kuiritaj kun sukero. '''Sistemo'''. - 1. Kolekto de la principoj de procedo, direktantaj la plenumon laŭ plano, antaŭe pripensita : ''filozofia sistemo''. - 2. Tuto, konstruita konforme al sistemo : ''sistemo planeda, sistemo nerva''. '''Sistema'''. Bazita sur sistemo. '''Sisteme'''. Kun sistemo. Komparu : ''Metodo''. '''Sitelo'''. - 1. Rondforma vazo ligna, lada kun movebla tenilo, por porti fluidaĵojn. - 2. Ĝia enhavo (mezuro'') : ''sitelo da akvo''. '''Situacio'''. - 1. Maniero, en kiu io okupas lokon rilate al la objektoj ĝin ĉirkaŭantaj : ''pentrinda situacio de urbo''. - 2. Tutaĵo de la kondiĉoj aŭ cirkonstancoj, en kiuj iu estas, vivas : ''brilanta situacio, komika situacio''. '''Skabio ({{VdE-ml|Med'''}}.). Haŭta malsano, karakterizata de veziketoj de haŭto kaj de forta jukado. '''Skalo'''. - 1. Linio, dividita en egalajn partojn aŭ nombro, esprimantaj la malgrandigon de plano, de geografia karto : ''La skalo de la desegnaĵo estas 1 : 1 000''. - 2. Amplekso de voĉo : ''skalo de la tenoro, de la violono''. - 3. Serio de dividoj de fizika instrumento : ''la skalo de termometro''. '''Skalpo'''. Haŭto de la kranio, fortranĉita kun la haroj, kiun la Indianoj portas kiel militan trofeon. '''Skandalo'''. Ago kaŭzanta publikan indignon : ''Li forlasis la edzinon post dudekjara komuna vivo, - kia skandalo! '''Skandala'''''. Havanta la ecojn de skandalo : ''skandala konduto''. '''Skandio (Ĥem'')'''. Sc. Ĥemia elemento, malofta metalo. '''Skapolo ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Larĝa, triangula, plata osto de la posta parto de l’ ŝultro. '''Skarabo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Insekto koleoptero. '''Skarifiki'''. Fari tranĉojn sur la homa haŭto por kuracaj celoj. '''Skarifikilo'''. Instrumento por skarifiki. '''Skarlato'''. Sange ruĝa koloro. '''Skarlata'''. Sange ruĝa. '''Skarlatino ({{VdE-ml|Med'''}}.). Infekta febra malsano, karakterizata de skarlataj makuloj de la haŭto kaj de la mukaj membranoj. '''Skarpo'''. Larĝa longa rubando, portata kiel ornamo de vestoj, por subteni vunditan antaŭbrakon k. t. p. '''Skato ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Familio de transversobuŝaj fiŝoj.<noinclude><references/></noinclude> iujwjbtp6mies09axu9ak5s69iuq56w 118951 118879 2026-05-21T04:02:20Z CasteloBot 76 *sintakso 118951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Sincera'''. Aganta kaj parolanta sen ŝajnigo, akorde kun siaj opinioj : ''sincera homo, sincera bondeziro''. '''Sincere'''. En sincera maniero. '''Sincereco'''. Eco de tio, kio estas sincera. '''Sindiko'''. - 1. Persono, rajtigita zorgi pri la aferoj de la korporacio, kies membro ĝi estas. - 2. Persono, elektita de la kreditoroj de bankrotinto, por zorgi pri iliaj aferoj. '''Sindikato'''. Grupiĝo por defendo de komunaj ekonomiaj interesoj : ''sindikato de fabrikantoj''. '''Sinedrio'''. Tribunalo de la antikvaj Hebreoj. '''Singulto'''. Sono, kaŭzita de rapida kuntiriĝo de la diafragmo kaj trapaso de la aero tra la laringo. '''Singulti'''. Eligi singultojn. '''Sinjoro'''. - 1. Posedanto rilate al la servistoj : ''La sinjoro kaj la lakeo''. - 2. Supera ĉefo : ''la Sinjoro = Dio''. - 3. Titolo de la ĝentileco de la personoj de l’ vira sekso. '''Sinjorino'''. - 1. Posedantino rilate al la servistoj. - 2. Titolo de l’ ĝentileco de la personoj de la virina sekso. '''Sinjora'''. De sinjoro, karakterizanta sinjoron. '''Sinkopo ({{VdE-ml|Med}}.). Subita sveno. '''Sinodo'''. Kongreso de episkopoj kaj pastroj, por decidi aferojn ekleziajn. '''Sinonimo'''. Vorto, havanta signifon tre proksiman de alia vorto : ''estimi, respekti''. '''Sinonima'''. Estanta sinonimo, koncernanta sinonimon : ''sinonima esprimo''. '''Sinoptika'''. Ebliganta ĉirkaŭpreni per unu rigardo diversajn partojn de tuto : ''sinoptikaj tabeloj de scienco''. '''Sintakso'''. - 1. Parto de la gramatiko pri la konstruo de l’ frazoj kaj pri la reciproka rilato de l’ vortoj en la frazoj. - 2. Lernolibro de la sintakso : ''La esperanta sintakso de Fruictier''. '''Sintaksa'''. De sintakso, koncernanta sintakson : ''sintaksa regulo''. '''Sintezo'''. Filozofia metodo, transiranta de la ideoj simplaj al la ĝeneralaj, de la elementoj al la tuto. '''Sinteza'''. De sintezo, bazita sur la sintezo. '''Sinteze'''. En sinteza maniero. '''Sireno'''. - 1. Ĉe la antikvaj Grekoj mara nimfo, duone virino, duone fiŝo, alloganta la navigantojn per ĉarma kanto, por entiri ilin poste en la maran senfundaĵon. - 2. Senkora koketulino. '''Siringo ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la oleacoj, kun belaj, bonodoraj floroj (''Syringa''). '''Siropo'''. Densa solvaĵo de sukero, kuirita en akvo, aŭ de la suko de fruktoj, kuiritaj kun sukero. '''Sistemo'''. - 1. Kolekto de la principoj de procedo, direktantaj la plenumon laŭ plano, antaŭe pripensita : ''filozofia sistemo''. - 2. Tuto, konstruita konforme al sistemo : ''sistemo planeda, sistemo nerva''. '''Sistema'''. Bazita sur sistemo. '''Sisteme'''. Kun sistemo. Komparu : ''Metodo''. '''Sitelo'''. - 1. Rondforma vazo ligna, lada kun movebla tenilo, por porti fluidaĵojn. - 2. Ĝia enhavo (mezuro'') : ''sitelo da akvo''. '''Situacio'''. - 1. Maniero, en kiu io okupas lokon rilate al la objektoj ĝin ĉirkaŭantaj : ''pentrinda situacio de urbo''. - 2. Tutaĵo de la kondiĉoj aŭ cirkonstancoj, en kiuj iu estas, vivas : ''brilanta situacio, komika situacio''. '''Skabio ({{VdE-ml|Med}}.). Haŭta malsano, karakterizata de veziketoj de haŭto kaj de forta jukado. '''Skalo'''. - 1. Linio, dividita en egalajn partojn aŭ nombro, esprimantaj la malgrandigon de plano, de geografia karto : ''La skalo de la desegnaĵo estas 1 : 1 000''. - 2. Amplekso de voĉo : ''skalo de la tenoro, de la violono''. - 3. Serio de dividoj de fizika instrumento : ''la skalo de termometro''. '''Skalpo'''. Haŭto de la kranio, fortranĉita kun la haroj, kiun la Indianoj portas kiel militan trofeon. '''Skandalo'''. Ago kaŭzanta publikan indignon : ''Li forlasis la edzinon post dudekjara komuna vivo, - kia skandalo! '''Skandala'''''. Havanta la ecojn de skandalo : ''skandala konduto''. '''Skandio (Ĥem'')'''. Sc. Ĥemia elemento, malofta metalo. '''Skapolo ({{VdE-ml|Anat}}.). Larĝa, triangula, plata osto de la posta parto de l’ ŝultro. '''Skarabo ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto koleoptero. '''Skarifiki'''. Fari tranĉojn sur la homa haŭto por kuracaj celoj. '''Skarifikilo'''. Instrumento por skarifiki. '''Skarlato'''. Sange ruĝa koloro. '''Skarlata'''. Sange ruĝa. '''Skarlatino ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta febra malsano, karakterizata de skarlataj makuloj de la haŭto kaj de la mukaj membranoj. '''Skarpo'''. Larĝa longa rubando, portata kiel ornamo de vestoj, por subteni vunditan antaŭbrakon k. t. p. '''Skato ({{VdE-ml|Zool}}.). Familio de transversobuŝaj fiŝoj.<noinclude><references/></noinclude> hual3pakf7hhi6ijboh0ozc9b841e7b 119013 118951 2026-05-21T04:20:10Z CasteloBot 76 *sintakso 119013 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Sincera'''. Aganta kaj parolanta sen ŝajnigo, akorde kun siaj opinioj : ''sincera homo, sincera bondeziro''. '''Sincere'''. En sincera maniero. '''Sincereco'''. Eco de tio, kio estas sincera. '''Sindiko'''. - 1. Persono, rajtigita zorgi pri la aferoj de la korporacio, kies membro ĝi estas. - 2. Persono, elektita de la kreditoroj de bankrotinto, por zorgi pri iliaj aferoj. '''Sindikato'''. Grupiĝo por defendo de komunaj ekonomiaj interesoj : ''sindikato de fabrikantoj''. '''Sinedrio'''. Tribunalo de la antikvaj Hebreoj. '''Singulto'''. Sono, kaŭzita de rapida kuntiriĝo de la diafragmo kaj trapaso de la aero tra la laringo. '''Singulti'''. Eligi singultojn. '''Sinjoro'''. - 1. Posedanto rilate al la servistoj : ''La sinjoro kaj la lakeo''. - 2. Supera ĉefo : ''la Sinjoro = Dio''. - 3. Titolo de la ĝentileco de la personoj de l’ vira sekso. '''Sinjorino'''. - 1. Posedantino rilate al la servistoj. - 2. Titolo de l’ ĝentileco de la personoj de la virina sekso. '''Sinjora'''. De sinjoro, karakterizanta sinjoron. '''Sinkopo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Subita sveno. '''Sinodo'''. Kongreso de episkopoj kaj pastroj, por decidi aferojn ekleziajn. '''Sinonimo'''. Vorto, havanta signifon tre proksiman de alia vorto : ''estimi, respekti''. '''Sinonima'''. Estanta sinonimo, koncernanta sinonimon : ''sinonima esprimo''. '''Sinoptika'''. Ebliganta ĉirkaŭpreni per unu rigardo diversajn partojn de tuto : ''sinoptikaj tabeloj de scienco''. '''Sintakso'''. - 1. Parto de la gramatiko pri la konstruo de l’ frazoj kaj pri la reciproka rilato de l’ vortoj en la frazoj. - 2. Lernolibro de la sintakso : ''La esperanta sintakso de Fruictier''. '''Sintaksa'''. De sintakso, koncernanta sintakson : ''sintaksa regulo''. '''Sintezo'''. Filozofia metodo, transiranta de la ideoj simplaj al la ĝeneralaj, de la elementoj al la tuto. '''Sinteza'''. De sintezo, bazita sur la sintezo. '''Sinteze'''. En sinteza maniero. '''Sireno'''. - 1. Ĉe la antikvaj Grekoj mara nimfo, duone virino, duone fiŝo, alloganta la navigantojn per ĉarma kanto, por entiri ilin poste en la maran senfundaĵon. - 2. Senkora koketulino. '''Siringo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la oleacoj, kun belaj, bonodoraj floroj (''Syringa''). '''Siropo'''. Densa solvaĵo de sukero, kuirita en akvo, aŭ de la suko de fruktoj, kuiritaj kun sukero. '''Sistemo'''. - 1. Kolekto de la principoj de procedo, direktantaj la plenumon laŭ plano, antaŭe pripensita : ''filozofia sistemo''. - 2. Tuto, konstruita konforme al sistemo : ''sistemo planeda, sistemo nerva''. '''Sistema'''. Bazita sur sistemo. '''Sisteme'''. Kun sistemo. Komparu : ''Metodo''. '''Sitelo'''. - 1. Rondforma vazo ligna, lada kun movebla tenilo, por porti fluidaĵojn. - 2. Ĝia enhavo (mezuro'') : ''sitelo da akvo''. '''Situacio'''. - 1. Maniero, en kiu io okupas lokon rilate al la objektoj ĝin ĉirkaŭantaj : ''pentrinda situacio de urbo''. - 2. Tutaĵo de la kondiĉoj aŭ cirkonstancoj, en kiuj iu estas, vivas : ''brilanta situacio, komika situacio''. '''Skabio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Haŭta malsano, karakterizata de veziketoj de haŭto kaj de forta jukado. '''Skalo'''. - 1. Linio, dividita en egalajn partojn aŭ nombro, esprimantaj la malgrandigon de plano, de geografia karto : ''La skalo de la desegnaĵo estas 1 : 1 000''. - 2. Amplekso de voĉo : ''skalo de la tenoro, de la violono''. - 3. Serio de dividoj de fizika instrumento : ''la skalo de termometro''. '''Skalpo'''. Haŭto de la kranio, fortranĉita kun la haroj, kiun la Indianoj portas kiel militan trofeon. '''Skandalo'''. Ago kaŭzanta publikan indignon : ''Li forlasis la edzinon post dudekjara komuna vivo, - kia skandalo! '''Skandala'''''. Havanta la ecojn de skandalo : ''skandala konduto''. '''Skandio (Ĥem'')'''. Sc. Ĥemia elemento, malofta metalo. '''Skapolo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Larĝa, triangula, plata osto de la posta parto de l’ ŝultro. '''Skarabo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto koleoptero. '''Skarifiki'''. Fari tranĉojn sur la homa haŭto por kuracaj celoj. '''Skarifikilo'''. Instrumento por skarifiki. '''Skarlato'''. Sange ruĝa koloro. '''Skarlata'''. Sange ruĝa. '''Skarlatino''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta febra malsano, karakterizata de skarlataj makuloj de la haŭto kaj de la mukaj membranoj. '''Skarpo'''. Larĝa longa rubando, portata kiel ornamo de vestoj, por subteni vunditan antaŭbrakon k. t. p. '''Skato''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Familio de transversobuŝaj fiŝoj.<noinclude><references/></noinclude> mlayb2qok2agmp0cyqac18ivfjxly4e Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/150 104 40839 118825 2026-05-21T03:08:26Z Castelobranco 7 +1 118825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Skatolo'''. Ujo kartona, lada, ligna kun maldikaj parioj: skatolo por papero. '''Skeleto'''. - 1. Tutaĵo de la ostoj de besto: La homa skeleto tre similas la skeleton de la simio. - 2. Trabaro de konstruaĵo, de ŝipo, plano de verko. - 3. Homo tre malgrasa. '''Skemo'''. Simpligita figuro, prezentanta ne la formon, sed la proporciojn de objekto. '''Skema'''. Koncernanta skemon, prezentanta skemon: skema desegnaĵo. '''Skeptika'''. Dubanta pri ĉio, malfacile kredanta: skeptika homo, skeptika spiririto. '''Skeptike'''. En skeptika maniero. '''Skeptikulo'''. Homo, skeptika. '''Skerco'''. Muzika verko gaja, ŝercema. '''Skermi'''. Batali per tranĉarmiloj. '''Skermo'''. Batalo per tranĉarmiloj. '''Skismo'''. Forlaso de eklezio kaj fondo de nova. '''Skizo'''. - 1. Desegnaĵo, konsistanta el malmultaj karakterizaj linioj, rapide faritaj. - 2. Literatura verko, ne prezentanta plene la temon, sed per kelke da artistaj trajtoj faranta impreson de estetika tuto. - 3. Plano, projekto. '''Skizi'''. Fari skizon. '''Sklavo'''. - 1. Homo sen personaj rajtoj, apartenanta kiel objekto aŭ posedaĵo al alia homo, kiu lin aĉetis aŭ kaptis. - 2. Homo, plene regata de io: sktavo de sia pasio. '''Sklava'''. Estanta sklavo, de sklavo: sklava edzo, sklava kutimo. '''Sklavigi'''. Fari iun sklavo. '''Sklaveco'''. Stato de tiu, kiu estas sklavo. '''Skolastiko'''. Filozofio de la mezaj jarcentoj, karakterizata de blinda kredo al la aŭtoritato de Aristotelo, de emo al la dialektiko kaj al esploro de subtilaĵoj. '''Skolastika'''. De skolastiko, kiu koncernas la skolastikon. '''Skolopo (Zool'''.). Birdo et la vico de la longkruraj (Scolopax rusticola). '''Skolopendro (Zool'''.). Artropodo el la klaso de l’ miriapodoj (Scolopendra). '''Skombro (Zool'''.). Malgranda manĝebla ostfiŝo (Scomber). '''Skorbuto (Med'''.). Epidemia malsano kaŭzata de la manko de freŝa nutraĵo kaj karakterizata de sangado de la dentkarno kaj de hemoragioj de l’ haŭto. '''Skorio'''. Vitrosirnila substanco sur la surfaco de fandita minmetalo. '''Skorpio (Zool'''.). Artropodo el la klaso de l’ araneosimilaj, proksima al la rivera kankro (Scorpio). '''Skrapi'''. Forigi partojn de la supraĵo de korpo, gratante ĝin. '''Skrapilo'''. Instrumento por skrapi. Komparu: Froti, grati, viŝi. '''Skribi'''. Esprimi siajn pensojn per ĝenerale interkonsentitaj signoj, literoj: skribi vorton, skribi leteron, skribi romanon. '''Skribo'''. - 1. Ago de tiu, kiu skribas: rapida skribo. - 2. Maniero skribi: bela, legebla skribo. - 3. Tio, kion oni skribis: la Sankta '''Skribo'''. Skribisto. Homo, kies profesio estas skribi, transskribi. '''Priskribi'''. Prezenti, karakterizi ion, skribante, parolante pri ĝi: priskribi aventuron. '''Subskribi'''. Skribi sian nomon sub io, kiel ĝia aŭtoro, aŭ por esprimi sian aprobon, konsenton. '''Surskribi'''. Skribri sur io ĝian nomon, destinon. '''Skrofolo (Med'''.). Malsano de tuberkulozaj infanoj, karakterizata de ŝvelo de la limfaj glandoj, inflamo de la okuloj, artikoj kaj ostoj. '''Skrupulo'''. - 1. Maltrankviliganta dubo en la aferoj de la konscienco: La infano estis tiel malsana, ke la skrupuloj ne permesis al la patrino admoni ĝin. - 2. Granda precizeco en la faroj. '''Skrupula'''. Karakterizata, de skrupulo: skrupula homo, skrupula esploro. '''Skrupule'''. En skrupula maniero, kun skrupulo. '''Skui'''. Per fortaj movoj tien kaj returnen tremigi ion: skui arbon por faligi fruktojn. '''Skuo'''. Ago de tiu, kiu skuas. Komparu: Balanci, svingi, ŝanceli. '''Skulpti'''. Fari el solidaj substancoj figurojn, imitantajn homojn, bestojn: skulpti marmoron, skulpti statuon. '''Skulptado'''. Skulptarto. '''Skulptaĵo'''. Skulptita figuro. '''Skulptisto'''. Artisto, kiu skulptas. Komparu: Ĉizi. '''Skuno'''. Rapida, malpeza velŝipo. '''Skurĝo'''. Vipo kun mallonga tenilo kaj mallonga, dika rimeno. '''Skurĝi'''. Bati per skurĝo. '''Skvamo'''. - 1. Malmolaj, maldikaj platoj, kovrantaj la korpon de multaj fiŝoj kaj rampuloj. - 2. Objekto, similanta skvamon: skarlatinaj skvamoj de la haŭto. '''Smeraldo'''. Multekosta ŝtono de bela verda koloro. '''Smirgo'''. Minerala substanco, uzata por poluri metalojn. '''Smirga papero'''. Papero, sur kiu estas algluita smirgo. '''Smirgi'''. Poluri per smirgo. '''Sobra'''. Modere trinkanta kaj manĝanta. '''Sobre'''. En sobra maniero, kun sobreco. '''Sobreco'''. Eco de tiu, kiu estas sobra. '''Malsobra'''. Malmodere trinkanta kaj manĝanta.<noinclude><references/></noinclude> 4z4hrukqucp9z49htw0759l6qfqtpbg 118880 118825 2026-05-21T03:52:30Z CasteloBot 76 *sintakso 118880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Skatolo'''. Ujo kartona, lada, ligna kun maldikaj parioj : ''skatolo por papero''. '''Skeleto'''. - 1. Tutaĵo de la ostoj de besto : ''La homa skeleto tre similas la skeleton de la simio''. - 2. Trabaro de konstruaĵo, de ŝipo, plano de verko. - 3. Homo tre malgrasa. '''Skemo'''. Simpligita figuro, prezentanta ne la formon, sed la proporciojn de objekto. '''Skema'''. Koncernanta skemon, prezentanta skemon : ''skema desegnaĵo''. '''Skeptika'''. Dubanta pri ĉio, malfacile kredanta : ''skeptika homo, skeptika spiririto''. '''Skeptike'''. En skeptika maniero. '''Skeptikulo'''. Homo, skeptika. '''Skerco'''. Muzika verko gaja, ŝercema. '''Skermi'''. Batali per tranĉarmiloj. '''Skermo'''. Batalo per tranĉarmiloj. '''Skismo'''. Forlaso de eklezio kaj fondo de nova. '''Skizo'''. - 1. Desegnaĵo, konsistanta el malmultaj karakterizaj linioj, rapide faritaj. - 2. Literatura verko, ne prezentanta plene la temon, sed per kelke da artistaj trajtoj faranta impreson de estetika tuto. - 3. Plano, projekto. '''Skizi'''. Fari skizon. '''Sklavo'''. - 1. Homo sen personaj rajtoj, apartenanta kiel objekto aŭ posedaĵo al alia homo, kiu lin aĉetis aŭ kaptis. - 2. Homo, plene regata de io : ''sktavo de sia pasio''. '''Sklava'''. Estanta sklavo, de sklavo : ''sklava edzo, sklava kutimo''. '''Sklavigi'''. Fari iun sklavo. '''Sklaveco'''. Stato de tiu, kiu estas sklavo. '''Skolastiko'''. Filozofio de la mezaj jarcentoj, karakterizata de blinda kredo al la aŭtoritato de Aristotelo, de emo al la dialektiko kaj al esploro de subtilaĵoj. '''Skolastika'''. De skolastiko, kiu koncernas la skolastikon. '''Skolopo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo et la vico de la longkruraj (''Scolopax rusticola''). '''Skolopendro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Artropodo el la klaso de l’ miriapodoj (''Scolopendra''). '''Skombro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Malgranda manĝebla ostfiŝo (''Scomber''). '''Skorbuto ({{VdE-ml|Med'''}}.). Epidemia malsano kaŭzata de la manko de freŝa nutraĵo kaj karakterizata de sangado de la dentkarno kaj de hemoragioj de l’ haŭto. '''Skorio'''. Vitrosirnila substanco sur la surfaco de fandita minmetalo. '''Skorpio ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Artropodo el la klaso de l’ araneosimilaj, proksima al la rivera kankro (''Scorpio''). '''Skrapi'''. Forigi partojn de la supraĵo de korpo, gratante ĝin. '''Skrapilo'''. Instrumento por skrapi. Komparu : ''Froti, grati, viŝi''. '''Skribi'''. Esprimi siajn pensojn per ĝenerale interkonsentitaj signoj, literoj : ''skribi vorton, skribi leteron, skribi romanon''. '''Skribo'''. - 1. Ago de tiu, kiu skribas : ''rapida skribo''. - 2. Maniero skribi : ''bela, legebla skribo''. - 3. Tio, kion oni skribis : ''la Sankta '''Skribo'''''. Skribisto. Homo, kies profesio estas skribi, transskribi. '''Priskribi'''. Prezenti, karakterizi ion, skribante, parolante pri ĝi : ''priskribi aventuron''. '''Subskribi'''. Skribi sian nomon sub io, kiel ĝia aŭtoro, aŭ por esprimi sian aprobon, konsenton. '''Surskribi'''. Skribri sur io ĝian nomon, destinon. '''Skrofolo ({{VdE-ml|Med'''}}.). Malsano de tuberkulozaj infanoj, karakterizata de ŝvelo de la limfaj glandoj, inflamo de la okuloj, artikoj kaj ostoj. '''Skrupulo'''. - 1. Maltrankviliganta dubo en la aferoj de la konscienco : ''La infano estis tiel malsana, ke la skrupuloj ne permesis al la patrino admoni ĝin''. - 2. Granda precizeco en la faroj. '''Skrupula'''. Karakterizata, de skrupulo : ''skrupula homo, skrupula esploro''. '''Skrupule'''. En skrupula maniero, kun skrupulo. '''Skui'''. Per fortaj movoj tien kaj returnen tremigi ion : ''skui arbon por faligi fruktojn''. '''Skuo'''. Ago de tiu, kiu skuas. Komparu : ''Balanci, svingi, ŝanceli''. '''Skulpti'''. Fari el solidaj substancoj figurojn, imitantajn homojn, bestojn : ''skulpti marmoron, skulpti statuon''. '''Skulptado'''. Skulptarto. '''Skulptaĵo'''. Skulptita figuro. '''Skulptisto'''. Artisto, kiu skulptas. Komparu : ''Ĉizi''. '''Skuno'''. Rapida, malpeza velŝipo. '''Skurĝo'''. Vipo kun mallonga tenilo kaj mallonga, dika rimeno. '''Skurĝi'''. Bati per skurĝo. '''Skvamo'''. - 1. Malmolaj, maldikaj platoj, kovrantaj la korpon de multaj fiŝoj kaj rampuloj. - 2. Objekto, similanta skvamon : ''skarlatinaj skvamoj de la haŭto''. '''Smeraldo'''. Multekosta ŝtono de bela verda koloro. '''Smirgo'''. Minerala substanco, uzata por poluri metalojn. '''Smirga papero'''. Papero, sur kiu estas algluita smirgo. '''Smirgi'''. Poluri per smirgo. '''Sobra'''. Modere trinkanta kaj manĝanta. '''Sobre'''. En sobra maniero, kun sobreco. '''Sobreco'''. Eco de tiu, kiu estas sobra. '''Malsobra'''. Malmodere trinkanta kaj manĝanta.<noinclude><references/></noinclude> dd4d9c17xbftuqdgox861w4s39xfx9g 118952 118880 2026-05-21T04:02:21Z CasteloBot 76 *sintakso 118952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Skatolo'''. Ujo kartona, lada, ligna kun maldikaj parioj : ''skatolo por papero''. '''Skeleto'''. - 1. Tutaĵo de la ostoj de besto : ''La homa skeleto tre similas la skeleton de la simio''. - 2. Trabaro de konstruaĵo, de ŝipo, plano de verko. - 3. Homo tre malgrasa. '''Skemo'''. Simpligita figuro, prezentanta ne la formon, sed la proporciojn de objekto. '''Skema'''. Koncernanta skemon, prezentanta skemon : ''skema desegnaĵo''. '''Skeptika'''. Dubanta pri ĉio, malfacile kredanta : ''skeptika homo, skeptika spiririto''. '''Skeptike'''. En skeptika maniero. '''Skeptikulo'''. Homo, skeptika. '''Skerco'''. Muzika verko gaja, ŝercema. '''Skermi'''. Batali per tranĉarmiloj. '''Skermo'''. Batalo per tranĉarmiloj. '''Skismo'''. Forlaso de eklezio kaj fondo de nova. '''Skizo'''. - 1. Desegnaĵo, konsistanta el malmultaj karakterizaj linioj, rapide faritaj. - 2. Literatura verko, ne prezentanta plene la temon, sed per kelke da artistaj trajtoj faranta impreson de estetika tuto. - 3. Plano, projekto. '''Skizi'''. Fari skizon. '''Sklavo'''. - 1. Homo sen personaj rajtoj, apartenanta kiel objekto aŭ posedaĵo al alia homo, kiu lin aĉetis aŭ kaptis. - 2. Homo, plene regata de io : ''sktavo de sia pasio''. '''Sklava'''. Estanta sklavo, de sklavo : ''sklava edzo, sklava kutimo''. '''Sklavigi'''. Fari iun sklavo. '''Sklaveco'''. Stato de tiu, kiu estas sklavo. '''Skolastiko'''. Filozofio de la mezaj jarcentoj, karakterizata de blinda kredo al la aŭtoritato de Aristotelo, de emo al la dialektiko kaj al esploro de subtilaĵoj. '''Skolastika'''. De skolastiko, kiu koncernas la skolastikon. '''Skolopo ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo et la vico de la longkruraj (''Scolopax rusticola''). '''Skolopendro ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ miriapodoj (''Scolopendra''). '''Skombro ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda manĝebla ostfiŝo (''Scomber''). '''Skorbuto ({{VdE-ml|Med}}.). Epidemia malsano kaŭzata de la manko de freŝa nutraĵo kaj karakterizata de sangado de la dentkarno kaj de hemoragioj de l’ haŭto. '''Skorio'''. Vitrosirnila substanco sur la surfaco de fandita minmetalo. '''Skorpio ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ araneosimilaj, proksima al la rivera kankro (''Scorpio''). '''Skrapi'''. Forigi partojn de la supraĵo de korpo, gratante ĝin. '''Skrapilo'''. Instrumento por skrapi. Komparu : ''Froti, grati, viŝi''. '''Skribi'''. Esprimi siajn pensojn per ĝenerale interkonsentitaj signoj, literoj : ''skribi vorton, skribi leteron, skribi romanon''. '''Skribo'''. - 1. Ago de tiu, kiu skribas : ''rapida skribo''. - 2. Maniero skribi : ''bela, legebla skribo''. - 3. Tio, kion oni skribis : ''la Sankta '''Skribo'''''. Skribisto. Homo, kies profesio estas skribi, transskribi. '''Priskribi'''. Prezenti, karakterizi ion, skribante, parolante pri ĝi : ''priskribi aventuron''. '''Subskribi'''. Skribi sian nomon sub io, kiel ĝia aŭtoro, aŭ por esprimi sian aprobon, konsenton. '''Surskribi'''. Skribri sur io ĝian nomon, destinon. '''Skrofolo ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano de tuberkulozaj infanoj, karakterizata de ŝvelo de la limfaj glandoj, inflamo de la okuloj, artikoj kaj ostoj. '''Skrupulo'''. - 1. Maltrankviliganta dubo en la aferoj de la konscienco : ''La infano estis tiel malsana, ke la skrupuloj ne permesis al la patrino admoni ĝin''. - 2. Granda precizeco en la faroj. '''Skrupula'''. Karakterizata, de skrupulo : ''skrupula homo, skrupula esploro''. '''Skrupule'''. En skrupula maniero, kun skrupulo. '''Skui'''. Per fortaj movoj tien kaj returnen tremigi ion : ''skui arbon por faligi fruktojn''. '''Skuo'''. Ago de tiu, kiu skuas. Komparu : ''Balanci, svingi, ŝanceli''. '''Skulpti'''. Fari el solidaj substancoj figurojn, imitantajn homojn, bestojn : ''skulpti marmoron, skulpti statuon''. '''Skulptado'''. Skulptarto. '''Skulptaĵo'''. Skulptita figuro. '''Skulptisto'''. Artisto, kiu skulptas. Komparu : ''Ĉizi''. '''Skuno'''. Rapida, malpeza velŝipo. '''Skurĝo'''. Vipo kun mallonga tenilo kaj mallonga, dika rimeno. '''Skurĝi'''. Bati per skurĝo. '''Skvamo'''. - 1. Malmolaj, maldikaj platoj, kovrantaj la korpon de multaj fiŝoj kaj rampuloj. - 2. Objekto, similanta skvamon : ''skarlatinaj skvamoj de la haŭto''. '''Smeraldo'''. Multekosta ŝtono de bela verda koloro. '''Smirgo'''. Minerala substanco, uzata por poluri metalojn. '''Smirga papero'''. Papero, sur kiu estas algluita smirgo. '''Smirgi'''. Poluri per smirgo. '''Sobra'''. Modere trinkanta kaj manĝanta. '''Sobre'''. En sobra maniero, kun sobreco. '''Sobreco'''. Eco de tiu, kiu estas sobra. '''Malsobra'''. Malmodere trinkanta kaj manĝanta.<noinclude><references/></noinclude> rtv45kqvtrb9nh28rkhz0w8oxio7ovu 119014 118952 2026-05-21T04:20:11Z CasteloBot 76 *sintakso 119014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Skatolo'''. Ujo kartona, lada, ligna kun maldikaj parioj : ''skatolo por papero''. '''Skeleto'''. - 1. Tutaĵo de la ostoj de besto : ''La homa skeleto tre similas la skeleton de la simio''. - 2. Trabaro de konstruaĵo, de ŝipo, plano de verko. - 3. Homo tre malgrasa. '''Skemo'''. Simpligita figuro, prezentanta ne la formon, sed la proporciojn de objekto. '''Skema'''. Koncernanta skemon, prezentanta skemon : ''skema desegnaĵo''. '''Skeptika'''. Dubanta pri ĉio, malfacile kredanta : ''skeptika homo, skeptika spiririto''. '''Skeptike'''. En skeptika maniero. '''Skeptikulo'''. Homo, skeptika. '''Skerco'''. Muzika verko gaja, ŝercema. '''Skermi'''. Batali per tranĉarmiloj. '''Skermo'''. Batalo per tranĉarmiloj. '''Skismo'''. Forlaso de eklezio kaj fondo de nova. '''Skizo'''. - 1. Desegnaĵo, konsistanta el malmultaj karakterizaj linioj, rapide faritaj. - 2. Literatura verko, ne prezentanta plene la temon, sed per kelke da artistaj trajtoj faranta impreson de estetika tuto. - 3. Plano, projekto. '''Skizi'''. Fari skizon. '''Sklavo'''. - 1. Homo sen personaj rajtoj, apartenanta kiel objekto aŭ posedaĵo al alia homo, kiu lin aĉetis aŭ kaptis. - 2. Homo, plene regata de io : ''sktavo de sia pasio''. '''Sklava'''. Estanta sklavo, de sklavo : ''sklava edzo, sklava kutimo''. '''Sklavigi'''. Fari iun sklavo. '''Sklaveco'''. Stato de tiu, kiu estas sklavo. '''Skolastiko'''. Filozofio de la mezaj jarcentoj, karakterizata de blinda kredo al la aŭtoritato de Aristotelo, de emo al la dialektiko kaj al esploro de subtilaĵoj. '''Skolastika'''. De skolastiko, kiu koncernas la skolastikon. '''Skolopo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo et la vico de la longkruraj (''Scolopax rusticola''). '''Skolopendro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ miriapodoj (''Scolopendra''). '''Skombro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda manĝebla ostfiŝo (''Scomber''). '''Skorbuto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Epidemia malsano kaŭzata de la manko de freŝa nutraĵo kaj karakterizata de sangado de la dentkarno kaj de hemoragioj de l’ haŭto. '''Skorio'''. Vitrosirnila substanco sur la surfaco de fandita minmetalo. '''Skorpio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ araneosimilaj, proksima al la rivera kankro (''Scorpio''). '''Skrapi'''. Forigi partojn de la supraĵo de korpo, gratante ĝin. '''Skrapilo'''. Instrumento por skrapi. Komparu : ''Froti, grati, viŝi''. '''Skribi'''. Esprimi siajn pensojn per ĝenerale interkonsentitaj signoj, literoj : ''skribi vorton, skribi leteron, skribi romanon''. '''Skribo'''. - 1. Ago de tiu, kiu skribas : ''rapida skribo''. - 2. Maniero skribi : ''bela, legebla skribo''. - 3. Tio, kion oni skribis : ''la Sankta '''Skribo'''''. Skribisto. Homo, kies profesio estas skribi, transskribi. '''Priskribi'''. Prezenti, karakterizi ion, skribante, parolante pri ĝi : ''priskribi aventuron''. '''Subskribi'''. Skribi sian nomon sub io, kiel ĝia aŭtoro, aŭ por esprimi sian aprobon, konsenton. '''Surskribi'''. Skribri sur io ĝian nomon, destinon. '''Skrofolo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano de tuberkulozaj infanoj, karakterizata de ŝvelo de la limfaj glandoj, inflamo de la okuloj, artikoj kaj ostoj. '''Skrupulo'''. - 1. Maltrankviliganta dubo en la aferoj de la konscienco : ''La infano estis tiel malsana, ke la skrupuloj ne permesis al la patrino admoni ĝin''. - 2. Granda precizeco en la faroj. '''Skrupula'''. Karakterizata, de skrupulo : ''skrupula homo, skrupula esploro''. '''Skrupule'''. En skrupula maniero, kun skrupulo. '''Skui'''. Per fortaj movoj tien kaj returnen tremigi ion : ''skui arbon por faligi fruktojn''. '''Skuo'''. Ago de tiu, kiu skuas. Komparu : ''Balanci, svingi, ŝanceli''. '''Skulpti'''. Fari el solidaj substancoj figurojn, imitantajn homojn, bestojn : ''skulpti marmoron, skulpti statuon''. '''Skulptado'''. Skulptarto. '''Skulptaĵo'''. Skulptita figuro. '''Skulptisto'''. Artisto, kiu skulptas. Komparu : ''Ĉizi''. '''Skuno'''. Rapida, malpeza velŝipo. '''Skurĝo'''. Vipo kun mallonga tenilo kaj mallonga, dika rimeno. '''Skurĝi'''. Bati per skurĝo. '''Skvamo'''. - 1. Malmolaj, maldikaj platoj, kovrantaj la korpon de multaj fiŝoj kaj rampuloj. - 2. Objekto, similanta skvamon : ''skarlatinaj skvamoj de la haŭto''. '''Smeraldo'''. Multekosta ŝtono de bela verda koloro. '''Smirgo'''. Minerala substanco, uzata por poluri metalojn. '''Smirga papero'''. Papero, sur kiu estas algluita smirgo. '''Smirgi'''. Poluri per smirgo. '''Sobra'''. Modere trinkanta kaj manĝanta. '''Sobre'''. En sobra maniero, kun sobreco. '''Sobreco'''. Eco de tiu, kiu estas sobra. '''Malsobra'''. Malmodere trinkanta kaj manĝanta.<noinclude><references/></noinclude> 1l2ypbbc1a3ag2v509kba4ih3q1r6sa Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/151 104 40840 118826 2026-05-21T03:08:43Z Castelobranco 7 +1 118826 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Malsobre'''. En malsobra maniero, kun malsobreco. '''Malsobreco'''. Eco de tiu, kiu estas malsobra. '''Socio'''. Kuniĝo de homoj aŭ de bestoj, vivantaj sub komunaj leĝoj. '''Socia'''. De socio, koncernata socion. '''Sociala'''. Socia. '''Socialismo'''. Socia doktrino, postulanta nuligon de la privata propraĵo kaj transdonon de la iloj de la produktado al la socio. '''Socialisto'''. Adepto de la socialismo. '''Societo'''. Kuniĝo de multe da personoj por komuna celo: Li tre agrable parolas en la societo. Societo de velocipedistoj. '''Societa'''. De societo, koncernanta societon: societa regularo, societa moro. Komparu: Asocio, kompanio, ligo, unuiĝo. '''Sociologo'''. Scienculo, sin okupanta per la sociologio. '''Sociologio'''. Scienco pri la fenomenoj kaj leĝoj de la socia vivo. '''Sodo (Ĥem'''.). Na2G03. Natria salo de la karbonika acido, trovata en la naturo em mineralaj fontoj (Karlsbado); senkolora salo alkalia, facile solvebla en la akvo kaj uzata en la fabrikado de sapoj kaj por multaj teknikaj celoj. '''Sofo'''. Kanapo kun apogdorso kaj du apogflankoj. '''Sofismo'''. Erara, trompanta konkludo, bazita sur rezonado ŝajne ĝusta: Kion mi ne perdis, tio apartenas al mi; mi ne perdis vian monujon, do via monujo apartenas al mi. '''Sofisto'''. Filozofo en la antikva Grekujo, instruanta al la junuloj la arton pruvi plej diversajn tezojn, eĉ tute kontraŭajn unu al alia. '''Soifi'''. - 1. Senti deziron, bezonon trinki: Oni forte soifas dum la varmego. - 2. Forte deziri: soifi laboron. '''Soifo'''. - 1. Deziro, bezono trinki. - 2. Forta deziro. '''Sangsoifa'''. Kruela, sovaĝa: sangsoifa besto. '''Sojlo'''. - 1. Transversa ŝtono aŭ trabo ĉe la bazo de la malfermaĵo de pordo. - 2. Komenco: Ĉe la sojlo de l’ vivo. '''Soklo'''. Bazo de muro, de kolono, de statuo. '''Sola'''. Ne akompanata de aliaj; ne helpata de aliaj; sen iu ajn alia; unu kaj neniu plu: veni sola, labori sola. Li sola estas kulpa. '''Sole'''. Nur, sen iu ajn alia. '''Solanacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj ihiskiamo, beladono, tomato. '''Soldato'''. Militisto. '''Soldatejo'''. Domo, loĝejo de soldatoj. '''Servosoldato'''. Soldato, servanta kiel lakeo ĉe oficiro. '''Solecismo'''. Eraro kontraŭ la sintakso: Estas necese, ke li venus. '''Solena'''. Honorata per publikaj ceremonioj, aranĝata kun pompo: solena festo, solena aŭdienco. '''Soleno'''. Festo, ceremonio, aranĝita kun pompo. '''Soleneco'''. Eco de tio, kio estas solena. '''Soleni'''. Honori per pompaj ceremonioj. '''Solida (Fiz'''.). - 1. Kies molekuloj estas fikse kunigitaj unu kun alia: La naturo konsistas el la korpoj solidaj, fluidaj kaj gasaj. - 2. Serioza, konfidinda: solida argumento, solidafirmo. '''Solideco'''. Eco de tio, kio estas solida. '''Solide'''. En solida maniero. '''Solidara'''. Prenanta sur sin respondecon por la agoj de alia persono: solidara kun la samideanoj. '''Solidare'''. En solidara maniero. '''Solidareco'''. Eco de tio, kio estas solidara. '''Solisto'''. Artisto (muzikisto, kantisto, dancisto) plenumanta parton de muzika aŭ baleta verko, destinitan por unu persono, akompanate de aliaj artistoj. '''Solitero (Zool'''.). Rubanda vermo, vivanta en la intestoj de l’ homo (Taenia solium). '''Solvi'''. - 1. Fluidigi solidan substancon, miksante ĝin kun fluidajo: solvi salon em akvo. -2. Trovi rimedon, respondon: solvi problemon, solvi malfacilaĵon. '''Solvo'''. Ago, efiko de tio, kio solvas. '''Solvebla'''. Kiu povas esti solvita: solvebla metalo, nesolvebla problemo. '''Solviĝi'''. Fariĝi solvita. '''Somero'''. La dua el la kvar sezonoj de la jaro (21 junio -22 septembro). '''Somera'''. De somero, koncernanta someron: somera vetero. '''Somere'''. Dum somero, en somero. '''Somnambulo'''. Homo, malsana je la somnambulismo. '''Somnambulismo'''. Patologia stato, dum kiu oni iras kaj agas en la dormo, kvazaŭ konscie. '''Sono'''. Tio, kion oni aŭdas: sonoj de voĉo, de instrumento. '''Soni'''. Eligi, fari sonojn: La voĉo de la najtingalo sonas agrable. '''Belsona'''. Kiu bele sonas, agrabla por la orelo: belsona lingvo. '''Sonato (Muz'''.). Muzika verko, konsistanta el alegro, andanto kaj finalo. '''Sondi'''. Esplori la profundecon de akvo. '''Sondilo'''. Instrumento por sondi.<noinclude><references/></noinclude> k4tor7443lhae2wn04ljtm897v73pk4 118881 118826 2026-05-21T03:52:31Z CasteloBot 76 *sintakso 118881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Malsobre'''. En malsobra maniero, kun malsobreco. '''Malsobreco'''. Eco de tiu, kiu estas malsobra. '''Socio'''. Kuniĝo de homoj aŭ de bestoj, vivantaj sub komunaj leĝoj. '''Socia'''. De socio, koncernata socion. '''Sociala'''. Socia. '''Socialismo'''. Socia doktrino, postulanta nuligon de la privata propraĵo kaj transdonon de la iloj de la produktado al la socio. '''Socialisto'''. Adepto de la socialismo. '''Societo'''. Kuniĝo de multe da personoj por komuna celo : ''Li tre agrable parolas en la societo''. Societo de velocipedistoj. '''Societa'''. De societo, koncernanta societon : ''societa regularo, societa moro''. Komparu : ''Asocio, kompanio, ligo, unuiĝo''. '''Sociologo'''. Scienculo, sin okupanta per la sociologio. '''Sociologio'''. Scienco pri la fenomenoj kaj leĝoj de la socia vivo. '''Sodo ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Na2G03. Natria salo de la karbonika acido, trovata en la naturo em mineralaj fontoj (''Karlsbado''); senkolora salo alkalia, facile solvebla en la akvo kaj uzata en la fabrikado de sapoj kaj por multaj teknikaj celoj. '''Sofo'''. Kanapo kun apogdorso kaj du apogflankoj. '''Sofismo'''. Erara, trompanta konkludo, bazita sur rezonado ŝajne ĝusta : ''Kion mi ne perdis, tio apartenas al mi; mi ne perdis vian monujon, do via monujo apartenas al mi''. '''Sofisto'''. Filozofo en la antikva Grekujo, instruanta al la junuloj la arton pruvi plej diversajn tezojn, eĉ tute kontraŭajn unu al alia. '''Soifi'''. - 1. Senti deziron, bezonon trinki : ''Oni forte soifas dum la varmego''. - 2. Forte deziri : ''soifi laboron''. '''Soifo'''. - 1. Deziro, bezono trinki. - 2. Forta deziro. '''Sangsoifa'''. Kruela, sovaĝa : ''sangsoifa besto''. '''Sojlo'''. - 1. Transversa ŝtono aŭ trabo ĉe la bazo de la malfermaĵo de pordo. - 2. Komenco : ''Ĉe la sojlo de l’ vivo''. '''Soklo'''. Bazo de muro, de kolono, de statuo. '''Sola'''. Ne akompanata de aliaj; ne helpata de aliaj; sen iu ajn alia; unu kaj neniu plu : ''veni sola, labori sola''. Li sola estas kulpa. '''Sole'''. Nur, sen iu ajn alia. '''Solanacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj ihiskiamo, beladono, tomato. '''Soldato'''. Militisto. '''Soldatejo'''. Domo, loĝejo de soldatoj. '''Servosoldato'''. Soldato, servanta kiel lakeo ĉe oficiro. '''Solecismo'''. Eraro kontraŭ la sintakso : ''Estas necese, ke li venus''. '''Solena'''. Honorata per publikaj ceremonioj, aranĝata kun pompo : ''solena festo, solena aŭdienco''. '''Soleno'''. Festo, ceremonio, aranĝita kun pompo. '''Soleneco'''. Eco de tio, kio estas solena. '''Soleni'''. Honori per pompaj ceremonioj. '''Solida ({{VdE-ml|Fiz'''}}.). - 1. Kies molekuloj estas fikse kunigitaj unu kun alia : ''La naturo konsistas el la korpoj solidaj, fluidaj kaj gasaj''. - 2. Serioza, konfidinda : ''solida argumento, solidafirmo''. '''Solideco'''. Eco de tio, kio estas solida. '''Solide'''. En solida maniero. '''Solidara'''. Prenanta sur sin respondecon por la agoj de alia persono : ''solidara kun la samideanoj''. '''Solidare'''. En solidara maniero. '''Solidareco'''. Eco de tio, kio estas solidara. '''Solisto'''. Artisto (muzikisto, kantisto, dancisto'') plenumanta parton de muzika aŭ baleta verko, destinitan por unu persono, akompanate de aliaj artistoj. '''Solitero ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Rubanda vermo, vivanta en la intestoj de l’ homo (''Taenia solium''). '''Solvi'''. - 1. Fluidigi solidan substancon, miksante ĝin kun fluidajo : ''solvi salon em akvo''. -2. Trovi rimedon, respondon : ''solvi problemon, solvi malfacilaĵon''. '''Solvo'''. Ago, efiko de tio, kio solvas. '''Solvebla'''. Kiu povas esti solvita : ''solvebla metalo, nesolvebla problemo''. '''Solviĝi'''. Fariĝi solvita. '''Somero'''. La dua el la kvar sezonoj de la jaro (21 junio -22 septembro''). '''Somera'''. De somero, koncernanta someron : ''somera vetero''. '''Somere'''. Dum somero, en somero. '''Somnambulo'''. Homo, malsana je la somnambulismo. '''Somnambulismo'''. Patologia stato, dum kiu oni iras kaj agas en la dormo, kvazaŭ konscie. '''Sono'''. Tio, kion oni aŭdas : ''sonoj de voĉo, de instrumento''. '''Soni'''. Eligi, fari sonojn : ''La voĉo de la najtingalo sonas agrable''. '''Belsona'''. Kiu bele sonas, agrabla por la orelo : ''belsona lingvo''. '''Sonato ({{VdE-ml|Muz'''}}.). Muzika verko, konsistanta el alegro, andanto kaj finalo. '''Sondi'''. Esplori la profundecon de akvo. '''Sondilo'''. Instrumento por sondi.<noinclude><references/></noinclude> bxcbkldyxxzli9an3x6uqaa3otcfxwh 118953 118881 2026-05-21T04:02:22Z CasteloBot 76 *sintakso 118953 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Malsobre'''. En malsobra maniero, kun malsobreco. '''Malsobreco'''. Eco de tiu, kiu estas malsobra. '''Socio'''. Kuniĝo de homoj aŭ de bestoj, vivantaj sub komunaj leĝoj. '''Socia'''. De socio, koncernata socion. '''Sociala'''. Socia. '''Socialismo'''. Socia doktrino, postulanta nuligon de la privata propraĵo kaj transdonon de la iloj de la produktado al la socio. '''Socialisto'''. Adepto de la socialismo. '''Societo'''. Kuniĝo de multe da personoj por komuna celo : ''Li tre agrable parolas en la societo''. Societo de velocipedistoj. '''Societa'''. De societo, koncernanta societon : ''societa regularo, societa moro''. Komparu : ''Asocio, kompanio, ligo, unuiĝo''. '''Sociologo'''. Scienculo, sin okupanta per la sociologio. '''Sociologio'''. Scienco pri la fenomenoj kaj leĝoj de la socia vivo. '''Sodo ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Na2G03. Natria salo de la karbonika acido, trovata en la naturo em mineralaj fontoj (''Karlsbado''); senkolora salo alkalia, facile solvebla en la akvo kaj uzata en la fabrikado de sapoj kaj por multaj teknikaj celoj. '''Sofo'''. Kanapo kun apogdorso kaj du apogflankoj. '''Sofismo'''. Erara, trompanta konkludo, bazita sur rezonado ŝajne ĝusta : ''Kion mi ne perdis, tio apartenas al mi; mi ne perdis vian monujon, do via monujo apartenas al mi''. '''Sofisto'''. Filozofo en la antikva Grekujo, instruanta al la junuloj la arton pruvi plej diversajn tezojn, eĉ tute kontraŭajn unu al alia. '''Soifi'''. - 1. Senti deziron, bezonon trinki : ''Oni forte soifas dum la varmego''. - 2. Forte deziri : ''soifi laboron''. '''Soifo'''. - 1. Deziro, bezono trinki. - 2. Forta deziro. '''Sangsoifa'''. Kruela, sovaĝa : ''sangsoifa besto''. '''Sojlo'''. - 1. Transversa ŝtono aŭ trabo ĉe la bazo de la malfermaĵo de pordo. - 2. Komenco : ''Ĉe la sojlo de l’ vivo''. '''Soklo'''. Bazo de muro, de kolono, de statuo. '''Sola'''. Ne akompanata de aliaj; ne helpata de aliaj; sen iu ajn alia; unu kaj neniu plu : ''veni sola, labori sola''. Li sola estas kulpa. '''Sole'''. Nur, sen iu ajn alia. '''Solanacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj ihiskiamo, beladono, tomato. '''Soldato'''. Militisto. '''Soldatejo'''. Domo, loĝejo de soldatoj. '''Servosoldato'''. Soldato, servanta kiel lakeo ĉe oficiro. '''Solecismo'''. Eraro kontraŭ la sintakso : ''Estas necese, ke li venus''. '''Solena'''. Honorata per publikaj ceremonioj, aranĝata kun pompo : ''solena festo, solena aŭdienco''. '''Soleno'''. Festo, ceremonio, aranĝita kun pompo. '''Soleneco'''. Eco de tio, kio estas solena. '''Soleni'''. Honori per pompaj ceremonioj. '''Solida ({{VdE-ml|Fiz}}.). - 1. Kies molekuloj estas fikse kunigitaj unu kun alia : ''La naturo konsistas el la korpoj solidaj, fluidaj kaj gasaj''. - 2. Serioza, konfidinda : ''solida argumento, solidafirmo''. '''Solideco'''. Eco de tio, kio estas solida. '''Solide'''. En solida maniero. '''Solidara'''. Prenanta sur sin respondecon por la agoj de alia persono : ''solidara kun la samideanoj''. '''Solidare'''. En solidara maniero. '''Solidareco'''. Eco de tio, kio estas solidara. '''Solisto'''. Artisto (muzikisto, kantisto, dancisto'') plenumanta parton de muzika aŭ baleta verko, destinitan por unu persono, akompanate de aliaj artistoj. '''Solitero ({{VdE-ml|Zool}}.). Rubanda vermo, vivanta en la intestoj de l’ homo (''Taenia solium''). '''Solvi'''. - 1. Fluidigi solidan substancon, miksante ĝin kun fluidajo : ''solvi salon em akvo''. -2. Trovi rimedon, respondon : ''solvi problemon, solvi malfacilaĵon''. '''Solvo'''. Ago, efiko de tio, kio solvas. '''Solvebla'''. Kiu povas esti solvita : ''solvebla metalo, nesolvebla problemo''. '''Solviĝi'''. Fariĝi solvita. '''Somero'''. La dua el la kvar sezonoj de la jaro (21 junio -22 septembro''). '''Somera'''. De somero, koncernanta someron : ''somera vetero''. '''Somere'''. Dum somero, en somero. '''Somnambulo'''. Homo, malsana je la somnambulismo. '''Somnambulismo'''. Patologia stato, dum kiu oni iras kaj agas en la dormo, kvazaŭ konscie. '''Sono'''. Tio, kion oni aŭdas : ''sonoj de voĉo, de instrumento''. '''Soni'''. Eligi, fari sonojn : ''La voĉo de la najtingalo sonas agrable''. '''Belsona'''. Kiu bele sonas, agrabla por la orelo : ''belsona lingvo''. '''Sonato ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika verko, konsistanta el alegro, andanto kaj finalo. '''Sondi'''. Esplori la profundecon de akvo. '''Sondilo'''. Instrumento por sondi.<noinclude><references/></noinclude> 0rusjxfpehgh5ugl6wb3dqsxzu4papb 119015 118953 2026-05-21T04:20:11Z CasteloBot 76 *sintakso 119015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Malsobre'''. En malsobra maniero, kun malsobreco. '''Malsobreco'''. Eco de tiu, kiu estas malsobra. '''Socio'''. Kuniĝo de homoj aŭ de bestoj, vivantaj sub komunaj leĝoj. '''Socia'''. De socio, koncernata socion. '''Sociala'''. Socia. '''Socialismo'''. Socia doktrino, postulanta nuligon de la privata propraĵo kaj transdonon de la iloj de la produktado al la socio. '''Socialisto'''. Adepto de la socialismo. '''Societo'''. Kuniĝo de multe da personoj por komuna celo : ''Li tre agrable parolas en la societo''. Societo de velocipedistoj. '''Societa'''. De societo, koncernanta societon : ''societa regularo, societa moro''. Komparu : ''Asocio, kompanio, ligo, unuiĝo''. '''Sociologo'''. Scienculo, sin okupanta per la sociologio. '''Sociologio'''. Scienco pri la fenomenoj kaj leĝoj de la socia vivo. '''Sodo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Na2G03. Natria salo de la karbonika acido, trovata en la naturo em mineralaj fontoj (''Karlsbado''); senkolora salo alkalia, facile solvebla en la akvo kaj uzata en la fabrikado de sapoj kaj por multaj teknikaj celoj. '''Sofo'''. Kanapo kun apogdorso kaj du apogflankoj. '''Sofismo'''. Erara, trompanta konkludo, bazita sur rezonado ŝajne ĝusta : ''Kion mi ne perdis, tio apartenas al mi; mi ne perdis vian monujon, do via monujo apartenas al mi''. '''Sofisto'''. Filozofo en la antikva Grekujo, instruanta al la junuloj la arton pruvi plej diversajn tezojn, eĉ tute kontraŭajn unu al alia. '''Soifi'''. - 1. Senti deziron, bezonon trinki : ''Oni forte soifas dum la varmego''. - 2. Forte deziri : ''soifi laboron''. '''Soifo'''. - 1. Deziro, bezono trinki. - 2. Forta deziro. '''Sangsoifa'''. Kruela, sovaĝa : ''sangsoifa besto''. '''Sojlo'''. - 1. Transversa ŝtono aŭ trabo ĉe la bazo de la malfermaĵo de pordo. - 2. Komenco : ''Ĉe la sojlo de l’ vivo''. '''Soklo'''. Bazo de muro, de kolono, de statuo. '''Sola'''. Ne akompanata de aliaj; ne helpata de aliaj; sen iu ajn alia; unu kaj neniu plu : ''veni sola, labori sola''. Li sola estas kulpa. '''Sole'''. Nur, sen iu ajn alia. '''Solanacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj ihiskiamo, beladono, tomato. '''Soldato'''. Militisto. '''Soldatejo'''. Domo, loĝejo de soldatoj. '''Servosoldato'''. Soldato, servanta kiel lakeo ĉe oficiro. '''Solecismo'''. Eraro kontraŭ la sintakso : ''Estas necese, ke li venus''. '''Solena'''. Honorata per publikaj ceremonioj, aranĝata kun pompo : ''solena festo, solena aŭdienco''. '''Soleno'''. Festo, ceremonio, aranĝita kun pompo. '''Soleneco'''. Eco de tio, kio estas solena. '''Soleni'''. Honori per pompaj ceremonioj. '''Solida''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). - 1. Kies molekuloj estas fikse kunigitaj unu kun alia : ''La naturo konsistas el la korpoj solidaj, fluidaj kaj gasaj''. - 2. Serioza, konfidinda : ''solida argumento, solidafirmo''. '''Solideco'''. Eco de tio, kio estas solida. '''Solide'''. En solida maniero. '''Solidara'''. Prenanta sur sin respondecon por la agoj de alia persono : ''solidara kun la samideanoj''. '''Solidare'''. En solidara maniero. '''Solidareco'''. Eco de tio, kio estas solidara. '''Solisto'''. Artisto (muzikisto, kantisto, dancisto'') plenumanta parton de muzika aŭ baleta verko, destinitan por unu persono, akompanate de aliaj artistoj. '''Solitero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rubanda vermo, vivanta en la intestoj de l’ homo (''Taenia solium''). '''Solvi'''. - 1. Fluidigi solidan substancon, miksante ĝin kun fluidajo : ''solvi salon em akvo''. -2. Trovi rimedon, respondon : ''solvi problemon, solvi malfacilaĵon''. '''Solvo'''. Ago, efiko de tio, kio solvas. '''Solvebla'''. Kiu povas esti solvita : ''solvebla metalo, nesolvebla problemo''. '''Solviĝi'''. Fariĝi solvita. '''Somero'''. La dua el la kvar sezonoj de la jaro (21 junio -22 septembro''). '''Somera'''. De somero, koncernanta someron : ''somera vetero''. '''Somere'''. Dum somero, en somero. '''Somnambulo'''. Homo, malsana je la somnambulismo. '''Somnambulismo'''. Patologia stato, dum kiu oni iras kaj agas en la dormo, kvazaŭ konscie. '''Sono'''. Tio, kion oni aŭdas : ''sonoj de voĉo, de instrumento''. '''Soni'''. Eligi, fari sonojn : ''La voĉo de la najtingalo sonas agrable''. '''Belsona'''. Kiu bele sonas, agrabla por la orelo : ''belsona lingvo''. '''Sonato''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika verko, konsistanta el alegro, andanto kaj finalo. '''Sondi'''. Esplori la profundecon de akvo. '''Sondilo'''. Instrumento por sondi.<noinclude><references/></noinclude> bkza725t8oaw3zo8hfkxh5lz9qxnq7w Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/152 104 40841 118827 2026-05-21T03:08:59Z Castelobranco 7 +1 118827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Soneto'''. Lirika versaĵo, konsistanta el 14 versoj, dividitaj en du verskvarojn, kaj du verstriojn. '''Sonĝo'''. Pensoj kaj bildoj de l’ dormanto. '''Sonĝi'''. Pensi kaj vidi bildojn dum la dormo. '''Sonoro'''. Tono daŭre sonanta post la ĉeso de ĝia kaŭzo: sonoro de fera disko, frapita per martelo. '''Sonori'''. Eligi sonoron. '''Sonorigi'''. Frapi, tuŝi sonorantan korpon, por ke ĝi eligu tonojn. '''Sonorilo'''. Metala duonsfera instrumento por sonorigi. '''Sonorilejo'''. Turo kun sonoriloj. '''Sonorigisto'''. Homo, kies okupo estas sonorigi: sonorigisto de preĝejo. Komparu: Sono, tono. '''Sopiri'''. - 1. Senti bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri: sopiri al la trankvilo, sopiri al la patrolando. – 2. Esprimi sian bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri per forta longa enspiro, akompanata de plenda tono: La malsanulo jen ĝemis, jen sopiris. '''Sopiro'''. Sento, enspiro de tiu, kiu sopiras. '''Sopire'''. Kun sopiro: sopire rigardi. '''Soprano'''. Alta voĉo de virino aŭ de juna knabo. '''Sorbi'''. Entiri fluidaĵon en la buŝon, en la porojn: Oni uzas specialan paperon por sorbi la inkon. '''Sorba'''. Kiu sorbas: sorba papero. '''Sorĉi'''. - 1 . Per satana povo havi supernaturan efikon je io: sorĉi iun besto. - 2. Ravi, inspiri pasion, ĉarmi: La belulino sorĉis ĉiujn per sia ĉarma rideto. '''Sorĉo'''. Ago de tiu, kiu sorĉas. '''Sorĉa'''. Kiu .sorĉas. '''Sorĉisto'''. Homo, havanta sorĉan povon. '''Sorĉistino, - 1'''. Virino, havanta sorĉan povon. - 2. Maljuna, malbela virino. '''Soriko (Zool'''.). Malgranda mambesto el la vico de la insektomanĝaj (Sorex vulgaris). '''Sorpo (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de la pomacoj (Sorbus). '''Sorto'''. Povo, kiu decidas kaj direktas de antaŭe, kio devas okazi: Neniu povas eviti la sorton. '''Sortimento'''. Kolekto de komercaĵoj de la sama speco: sortimento de kolumoj. '''Sovaĝa'''. Vivanta, restanta en tia stato, en kia gin kreis la naturo; ne civilizita, ne kulturita, ne hejmigita: sovaĝa besto, sovaĝa popolo, sovaĝa tero. '''Sovaĝeco'''. Eco de tio, kio estas sovaĝa. '''Sovaĝulo'''. Sovaĝa homo: La sovaĝuloj de Afriko. '''Spaco'''. - 1 . Tio, en kio laŭ nia imagado, troviĝas ĉiuj korpoj: La spaco estas senlima. - 2. Ĝia parto tridimensia, okupata de korpo: La ŝranko okupas multe da spaco en mia ĉambro. '''Interspaco'''. Spaco inter du objektoj, distanco: interspaco inter du urboj. '''Spado'''. Mallarĝa, rekta, akrepinta glavo: spado de ŝtata oficisto. Komparu: Rapiro, sabro. '''Spaliro'''. - 1. Vico de arboj aŭ arbetoj, formanta kvazaŭ parion. - 2. Vico de homoj, starigitaj laŭlonge de strato, de vojo. '''Spasmo (Med'''.). Aŭtomata, longedaŭra streĉo de muskolo. Komparu: Konvulsio. tetano. '''Spato'''. Generala nomo de multaj mineraloj de lamena strukturo (multaj karbonikaj, kelkaj silikatoj k. t. p.). '''Speco'''. Aro de estaĵoj aŭ objektoj, posedantaj komunan karakterizan trajton; subdivido de gento: la homa speco. '''Speciala'''. Destinita por unu aparta celo: speciala vesto, speciala procedo, speciala instrumento. '''Speciale'''. En speciala maniero. '''Specialo'''. Scienco, arto, laboro, per kiu oni sin speciale okupas: La kuracarto estas nun dividita en multajn specialojn. '''Specialisto'''. Homo, sin okupanta speciale per arto, scienco, k. t. p,: specialisto en la aerveturado. Komparu: Metio, ofico, profesio. '''Specimeno'''. Peco de ŝtofo, malgranda kvanto de komercaĵo, montrata, sendata al la aĉetontoj. '''Spegulo'''. Polurita surfaco, reflektanta la radiojn de la lumo kaj donanta bildojn de l’ objektoj. '''Spektaklo'''. Tio, kion oni ludas, montras en teatro, en cirko. '''Spektro (Fiz'''.). Bildo de luma radio, disigita en kolorojn per vitra prismo. '''Spekuli'''. Fari komercajn aferojn, esperante profiton, bazitan sur cirkonstancoj, ne dependantaj de la entreprenanto: spekuli je la greno. '''Spekulo'''. Ago de tiu, kiu spekulas. '''Spekulacio'''. Spekulo, spekulado. '''Spekulativa (Filoz'''.). Bazita sur pure teoria esploro, sur rezonado: spekulativa kaj empiria filozofio. '''Spermo'''. Vira fruktiga fluidaĵo. '''Spermaceto'''. Blanka grasa substanco, trovata en la kranio de la kaŝaloto. '''Sperta'''. Posedanta konojn akiritajn per longa praktiko kaj observo: sperta generalo, sperta kuracisto. '''Sperto'''. Konoj akiritaj per longa praktiko kaj observo.<noinclude><references/></noinclude> n2gq0fpjqehgy4qokb78w4rsmgjokqw 118882 118827 2026-05-21T03:52:32Z CasteloBot 76 *sintakso 118882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Soneto'''. Lirika versaĵo, konsistanta el 14 versoj, dividitaj en du verskvarojn, kaj du verstriojn. '''Sonĝo'''. Pensoj kaj bildoj de l’ dormanto. '''Sonĝi'''. Pensi kaj vidi bildojn dum la dormo. '''Sonoro'''. Tono daŭre sonanta post la ĉeso de ĝia kaŭzo : ''sonoro de fera disko, frapita per martelo''. '''Sonori'''. Eligi sonoron. '''Sonorigi'''. Frapi, tuŝi sonorantan korpon, por ke ĝi eligu tonojn. '''Sonorilo'''. Metala duonsfera instrumento por sonorigi. '''Sonorilejo'''. Turo kun sonoriloj. '''Sonorigisto'''. Homo, kies okupo estas sonorigi : ''sonorigisto de preĝejo''. Komparu : ''Sono, tono''. '''Sopiri'''. - 1. Senti bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri : ''sopiri al la trankvilo, sopiri al la patrolando''. – 2. Esprimi sian bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri per forta longa enspiro, akompanata de plenda tono : ''La malsanulo jen ĝemis, jen sopiris''. '''Sopiro'''. Sento, enspiro de tiu, kiu sopiras. '''Sopire'''. Kun sopiro : ''sopire rigardi''. '''Soprano'''. Alta voĉo de virino aŭ de juna knabo. '''Sorbi'''. Entiri fluidaĵon en la buŝon, en la porojn : ''Oni uzas specialan paperon por sorbi la inkon''. '''Sorba'''. Kiu sorbas : ''sorba papero''. '''Sorĉi'''. - 1 . Per satana povo havi supernaturan efikon je io : ''sorĉi iun besto''. - 2. Ravi, inspiri pasion, ĉarmi : ''La belulino sorĉis ĉiujn per sia ĉarma rideto''. '''Sorĉo'''. Ago de tiu, kiu sorĉas. '''Sorĉa'''. Kiu .sorĉas. '''Sorĉisto'''. Homo, havanta sorĉan povon. '''Sorĉistino, - 1'''. Virino, havanta sorĉan povon. - 2. Maljuna, malbela virino. '''Soriko ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Malgranda mambesto el la vico de la insektomanĝaj (''Sorex vulgaris''). '''Sorpo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de la pomacoj (''Sorbus''). '''Sorto'''. Povo, kiu decidas kaj direktas de antaŭe, kio devas okazi : ''Neniu povas eviti la sorton''. '''Sortimento'''. Kolekto de komercaĵoj de la sama speco : ''sortimento de kolumoj''. '''Sovaĝa'''. Vivanta, restanta en tia stato, en kia gin kreis la naturo; ne civilizita, ne kulturita, ne hejmigita : ''sovaĝa besto, sovaĝa popolo, sovaĝa tero''. '''Sovaĝeco'''. Eco de tio, kio estas sovaĝa. '''Sovaĝulo'''. Sovaĝa homo : ''La sovaĝuloj de Afriko''. '''Spaco'''. - 1 . Tio, en kio laŭ nia imagado, troviĝas ĉiuj korpoj : ''La spaco estas senlima''. - 2. Ĝia parto tridimensia, okupata de korpo : ''La ŝranko okupas multe da spaco en mia ĉambro''. '''Interspaco'''. Spaco inter du objektoj, distanco : ''interspaco inter du urboj''. '''Spado'''. Mallarĝa, rekta, akrepinta glavo : ''spado de ŝtata oficisto''. Komparu : ''Rapiro, sabro''. '''Spaliro'''. - 1. Vico de arboj aŭ arbetoj, formanta kvazaŭ parion. - 2. Vico de homoj, starigitaj laŭlonge de strato, de vojo. '''Spasmo ({{VdE-ml|Med'''}}.). Aŭtomata, longedaŭra streĉo de muskolo. Komparu : ''Konvulsio''. tetano. '''Spato'''. Generala nomo de multaj mineraloj de lamena strukturo ({{VdE-ml|multaj karbonikaj, kelkaj silikatoj k. t. p}}.). '''Speco'''. Aro de estaĵoj aŭ objektoj, posedantaj komunan karakterizan trajton; subdivido de gento : ''la homa speco''. '''Speciala'''. Destinita por unu aparta celo : ''speciala vesto, speciala procedo, speciala instrumento''. '''Speciale'''. En speciala maniero. '''Specialo'''. Scienco, arto, laboro, per kiu oni sin speciale okupas : ''La kuracarto estas nun dividita en multajn specialojn''. '''Specialisto'''. Homo, sin okupanta speciale per arto, scienco, k. t. p, : ''specialisto en la aerveturado''. Komparu : ''Metio, ofico, profesio''. '''Specimeno'''. Peco de ŝtofo, malgranda kvanto de komercaĵo, montrata, sendata al la aĉetontoj. '''Spegulo'''. Polurita surfaco, reflektanta la radiojn de la lumo kaj donanta bildojn de l’ objektoj. '''Spektaklo'''. Tio, kion oni ludas, montras en teatro, en cirko. '''Spektro ({{VdE-ml|Fiz'''}}.). Bildo de luma radio, disigita en kolorojn per vitra prismo. '''Spekuli'''. Fari komercajn aferojn, esperante profiton, bazitan sur cirkonstancoj, ne dependantaj de la entreprenanto : ''spekuli je la greno''. '''Spekulo'''. Ago de tiu, kiu spekulas. '''Spekulacio'''. Spekulo, spekulado. '''Spekulativa ({{VdE-ml|Filoz'''}}.). Bazita sur pure teoria esploro, sur rezonado : ''spekulativa kaj empiria filozofio''. '''Spermo'''. Vira fruktiga fluidaĵo. '''Spermaceto'''. Blanka grasa substanco, trovata en la kranio de la kaŝaloto. '''Sperta'''. Posedanta konojn akiritajn per longa praktiko kaj observo : ''sperta generalo, sperta kuracisto''. '''Sperto'''. Konoj akiritaj per longa praktiko kaj observo.<noinclude><references/></noinclude> j2tje8970ezs4bkok7aro2gi3tfo16v 118954 118882 2026-05-21T04:02:22Z CasteloBot 76 *sintakso 118954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Soneto'''. Lirika versaĵo, konsistanta el 14 versoj, dividitaj en du verskvarojn, kaj du verstriojn. '''Sonĝo'''. Pensoj kaj bildoj de l’ dormanto. '''Sonĝi'''. Pensi kaj vidi bildojn dum la dormo. '''Sonoro'''. Tono daŭre sonanta post la ĉeso de ĝia kaŭzo : ''sonoro de fera disko, frapita per martelo''. '''Sonori'''. Eligi sonoron. '''Sonorigi'''. Frapi, tuŝi sonorantan korpon, por ke ĝi eligu tonojn. '''Sonorilo'''. Metala duonsfera instrumento por sonorigi. '''Sonorilejo'''. Turo kun sonoriloj. '''Sonorigisto'''. Homo, kies okupo estas sonorigi : ''sonorigisto de preĝejo''. Komparu : ''Sono, tono''. '''Sopiri'''. - 1. Senti bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri : ''sopiri al la trankvilo, sopiri al la patrolando''. – 2. Esprimi sian bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri per forta longa enspiro, akompanata de plenda tono : ''La malsanulo jen ĝemis, jen sopiris''. '''Sopiro'''. Sento, enspiro de tiu, kiu sopiras. '''Sopire'''. Kun sopiro : ''sopire rigardi''. '''Soprano'''. Alta voĉo de virino aŭ de juna knabo. '''Sorbi'''. Entiri fluidaĵon en la buŝon, en la porojn : ''Oni uzas specialan paperon por sorbi la inkon''. '''Sorba'''. Kiu sorbas : ''sorba papero''. '''Sorĉi'''. - 1 . Per satana povo havi supernaturan efikon je io : ''sorĉi iun besto''. - 2. Ravi, inspiri pasion, ĉarmi : ''La belulino sorĉis ĉiujn per sia ĉarma rideto''. '''Sorĉo'''. Ago de tiu, kiu sorĉas. '''Sorĉa'''. Kiu .sorĉas. '''Sorĉisto'''. Homo, havanta sorĉan povon. '''Sorĉistino, - 1'''. Virino, havanta sorĉan povon. - 2. Maljuna, malbela virino. '''Soriko ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la vico de la insektomanĝaj (''Sorex vulgaris''). '''Sorpo ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la pomacoj (''Sorbus''). '''Sorto'''. Povo, kiu decidas kaj direktas de antaŭe, kio devas okazi : ''Neniu povas eviti la sorton''. '''Sortimento'''. Kolekto de komercaĵoj de la sama speco : ''sortimento de kolumoj''. '''Sovaĝa'''. Vivanta, restanta en tia stato, en kia gin kreis la naturo; ne civilizita, ne kulturita, ne hejmigita : ''sovaĝa besto, sovaĝa popolo, sovaĝa tero''. '''Sovaĝeco'''. Eco de tio, kio estas sovaĝa. '''Sovaĝulo'''. Sovaĝa homo : ''La sovaĝuloj de Afriko''. '''Spaco'''. - 1 . Tio, en kio laŭ nia imagado, troviĝas ĉiuj korpoj : ''La spaco estas senlima''. - 2. Ĝia parto tridimensia, okupata de korpo : ''La ŝranko okupas multe da spaco en mia ĉambro''. '''Interspaco'''. Spaco inter du objektoj, distanco : ''interspaco inter du urboj''. '''Spado'''. Mallarĝa, rekta, akrepinta glavo : ''spado de ŝtata oficisto''. Komparu : ''Rapiro, sabro''. '''Spaliro'''. - 1. Vico de arboj aŭ arbetoj, formanta kvazaŭ parion. - 2. Vico de homoj, starigitaj laŭlonge de strato, de vojo. '''Spasmo ({{VdE-ml|Med}}.). Aŭtomata, longedaŭra streĉo de muskolo. Komparu : ''Konvulsio''. tetano. '''Spato'''. Generala nomo de multaj mineraloj de lamena strukturo ({{VdE-ml|multaj karbonikaj, kelkaj silikatoj k. t. p}}.). '''Speco'''. Aro de estaĵoj aŭ objektoj, posedantaj komunan karakterizan trajton; subdivido de gento : ''la homa speco''. '''Speciala'''. Destinita por unu aparta celo : ''speciala vesto, speciala procedo, speciala instrumento''. '''Speciale'''. En speciala maniero. '''Specialo'''. Scienco, arto, laboro, per kiu oni sin speciale okupas : ''La kuracarto estas nun dividita en multajn specialojn''. '''Specialisto'''. Homo, sin okupanta speciale per arto, scienco, k. t. p, : ''specialisto en la aerveturado''. Komparu : ''Metio, ofico, profesio''. '''Specimeno'''. Peco de ŝtofo, malgranda kvanto de komercaĵo, montrata, sendata al la aĉetontoj. '''Spegulo'''. Polurita surfaco, reflektanta la radiojn de la lumo kaj donanta bildojn de l’ objektoj. '''Spektaklo'''. Tio, kion oni ludas, montras en teatro, en cirko. '''Spektro ({{VdE-ml|Fiz}}.). Bildo de luma radio, disigita en kolorojn per vitra prismo. '''Spekuli'''. Fari komercajn aferojn, esperante profiton, bazitan sur cirkonstancoj, ne dependantaj de la entreprenanto : ''spekuli je la greno''. '''Spekulo'''. Ago de tiu, kiu spekulas. '''Spekulacio'''. Spekulo, spekulado. '''Spekulativa ({{VdE-ml|Filoz}}.). Bazita sur pure teoria esploro, sur rezonado : ''spekulativa kaj empiria filozofio''. '''Spermo'''. Vira fruktiga fluidaĵo. '''Spermaceto'''. Blanka grasa substanco, trovata en la kranio de la kaŝaloto. '''Sperta'''. Posedanta konojn akiritajn per longa praktiko kaj observo : ''sperta generalo, sperta kuracisto''. '''Sperto'''. Konoj akiritaj per longa praktiko kaj observo.<noinclude><references/></noinclude> t5fg9gnlj6l7j9g0wftn7o8usi86i1i 119016 118954 2026-05-21T04:20:11Z CasteloBot 76 *sintakso 119016 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Soneto'''. Lirika versaĵo, konsistanta el 14 versoj, dividitaj en du verskvarojn, kaj du verstriojn. '''Sonĝo'''. Pensoj kaj bildoj de l’ dormanto. '''Sonĝi'''. Pensi kaj vidi bildojn dum la dormo. '''Sonoro'''. Tono daŭre sonanta post la ĉeso de ĝia kaŭzo : ''sonoro de fera disko, frapita per martelo''. '''Sonori'''. Eligi sonoron. '''Sonorigi'''. Frapi, tuŝi sonorantan korpon, por ke ĝi eligu tonojn. '''Sonorilo'''. Metala duonsfera instrumento por sonorigi. '''Sonorilejo'''. Turo kun sonoriloj. '''Sonorigisto'''. Homo, kies okupo estas sonorigi : ''sonorigisto de preĝejo''. Komparu : ''Sono, tono''. '''Sopiri'''. - 1. Senti bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri : ''sopiri al la trankvilo, sopiri al la patrolando''. – 2. Esprimi sian bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri per forta longa enspiro, akompanata de plenda tono : ''La malsanulo jen ĝemis, jen sopiris''. '''Sopiro'''. Sento, enspiro de tiu, kiu sopiras. '''Sopire'''. Kun sopiro : ''sopire rigardi''. '''Soprano'''. Alta voĉo de virino aŭ de juna knabo. '''Sorbi'''. Entiri fluidaĵon en la buŝon, en la porojn : ''Oni uzas specialan paperon por sorbi la inkon''. '''Sorba'''. Kiu sorbas : ''sorba papero''. '''Sorĉi'''. - 1 . Per satana povo havi supernaturan efikon je io : ''sorĉi iun besto''. - 2. Ravi, inspiri pasion, ĉarmi : ''La belulino sorĉis ĉiujn per sia ĉarma rideto''. '''Sorĉo'''. Ago de tiu, kiu sorĉas. '''Sorĉa'''. Kiu .sorĉas. '''Sorĉisto'''. Homo, havanta sorĉan povon. '''Sorĉistino, - 1'''. Virino, havanta sorĉan povon. - 2. Maljuna, malbela virino. '''Soriko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la vico de la insektomanĝaj (''Sorex vulgaris''). '''Sorpo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la pomacoj (''Sorbus''). '''Sorto'''. Povo, kiu decidas kaj direktas de antaŭe, kio devas okazi : ''Neniu povas eviti la sorton''. '''Sortimento'''. Kolekto de komercaĵoj de la sama speco : ''sortimento de kolumoj''. '''Sovaĝa'''. Vivanta, restanta en tia stato, en kia gin kreis la naturo; ne civilizita, ne kulturita, ne hejmigita : ''sovaĝa besto, sovaĝa popolo, sovaĝa tero''. '''Sovaĝeco'''. Eco de tio, kio estas sovaĝa. '''Sovaĝulo'''. Sovaĝa homo : ''La sovaĝuloj de Afriko''. '''Spaco'''. - 1 . Tio, en kio laŭ nia imagado, troviĝas ĉiuj korpoj : ''La spaco estas senlima''. - 2. Ĝia parto tridimensia, okupata de korpo : ''La ŝranko okupas multe da spaco en mia ĉambro''. '''Interspaco'''. Spaco inter du objektoj, distanco : ''interspaco inter du urboj''. '''Spado'''. Mallarĝa, rekta, akrepinta glavo : ''spado de ŝtata oficisto''. Komparu : ''Rapiro, sabro''. '''Spaliro'''. - 1. Vico de arboj aŭ arbetoj, formanta kvazaŭ parion. - 2. Vico de homoj, starigitaj laŭlonge de strato, de vojo. '''Spasmo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Aŭtomata, longedaŭra streĉo de muskolo. Komparu : ''Konvulsio''. tetano. '''Spato'''. Generala nomo de multaj mineraloj de lamena strukturo''' ({{VdE-ml|multaj karbonikaj, kelkaj silikatoj k. t. p}}.). '''Speco'''. Aro de estaĵoj aŭ objektoj, posedantaj komunan karakterizan trajton; subdivido de gento : ''la homa speco''. '''Speciala'''. Destinita por unu aparta celo : ''speciala vesto, speciala procedo, speciala instrumento''. '''Speciale'''. En speciala maniero. '''Specialo'''. Scienco, arto, laboro, per kiu oni sin speciale okupas : ''La kuracarto estas nun dividita en multajn specialojn''. '''Specialisto'''. Homo, sin okupanta speciale per arto, scienco, k. t. p, : ''specialisto en la aerveturado''. Komparu : ''Metio, ofico, profesio''. '''Specimeno'''. Peco de ŝtofo, malgranda kvanto de komercaĵo, montrata, sendata al la aĉetontoj. '''Spegulo'''. Polurita surfaco, reflektanta la radiojn de la lumo kaj donanta bildojn de l’ objektoj. '''Spektaklo'''. Tio, kion oni ludas, montras en teatro, en cirko. '''Spektro''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Bildo de luma radio, disigita en kolorojn per vitra prismo. '''Spekuli'''. Fari komercajn aferojn, esperante profiton, bazitan sur cirkonstancoj, ne dependantaj de la entreprenanto : ''spekuli je la greno''. '''Spekulo'''. Ago de tiu, kiu spekulas. '''Spekulacio'''. Spekulo, spekulado. '''Spekulativa''' ({{VdE-ml|Filoz}}.). Bazita sur pure teoria esploro, sur rezonado : ''spekulativa kaj empiria filozofio''. '''Spermo'''. Vira fruktiga fluidaĵo. '''Spermaceto'''. Blanka grasa substanco, trovata en la kranio de la kaŝaloto. '''Sperta'''. Posedanta konojn akiritajn per longa praktiko kaj observo : ''sperta generalo, sperta kuracisto''. '''Sperto'''. Konoj akiritaj per longa praktiko kaj observo.<noinclude><references/></noinclude> nh08wne6xu6jcg698ae64k4sxzra632 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/153 104 40842 118828 2026-05-21T03:09:17Z Castelobranco 7 +1 118828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Spezo'''. Pago aŭ akcepto de mono: elspezo kaj enspezo. '''Spezi'''. Pagi aŭ akcepti monon: elspezi kaj enspezi. '''Spici'''. Aldoni al la manĝaĵoj kaj trinkaĵoj vegetaĵajn substancojn, aromajn kaj akre gustajn por fari ilin pli bongustaj. '''Spicaĵo'''. Tio, per kio oni spicas: kariofilo, muskato. '''Spiko (Bot'''.). Supra parto de grena kreskaĵo, enhavanta la grajnojn. '''Spino (Anat'''.). Vertebra kolono. '''Spinaco (Bot'''.). Herba vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ kenopodiacoj (Spinacia oleracea). '''Spiono'''. Homo, kies okupo estas sekrete observi ies agojn. '''Spioni'''. Sekrete observi ies agojn: spioni la malamikan armeon. '''Spiri'''. Enpreni aeron kaj eligi ĝin, post kiam ĝi refreŝigis la sangon: enspiri kaj elspiri. '''Spiro'''. Ago, agoj de tiu, kiu spiras. '''Spiralo (Geom'''.). Kurba, nefermita linio, kiu pli kaj pli malproksimiĝas de sia komenca punkto, rondirante ĝin. '''Spirala'''. Havanta la formon de spiralo. '''Spirito'''. - 1. Nemateria parto de la homo: alta spirito. - 2. Nemateria supernatura estaĵo: la spirito de la malbono. '''Spirita'''. De spirito, koncernanta spiriton. '''Spiritismo'''. Kredo je la ebleco havi rilatojn kun la animoj de l’ mortintoj kaj la procedoj por alvoki la animojn kaj interrilati kun ili. '''Spiritisto'''. Homo, kiu sin okupas per la spiritismo. '''Spiritualismo'''. Filozofia doktrino asertanta, ke ekzistas nur la spiritaj estaĵoj, kaj la tuta materia mondo estas nur produktaĵo de la sentoj kaj pensoj. '''Spite'''. Prepozicio kun la senco: intence kontraŭ la volo de aliaj: Por inciti la guverniston, la knabo sin banis spite lia malpermeso. Komparu: Malgraŭ. '''Spleno'''. Patologia stato de la animo, karakterizata de konstanta enuo kaj indiferenteco al ĉio. '''Splito'''. Maldika peco de fendita ligno. '''Spliti'''. Fendi lignon en maldikajn pecojn. Komparu: Fendi, krevigi. '''Spondeo'''. Dusilaba vermezuro, konsistanta el du longaj silaboj aŭ el unua akcentita kaj dua neakcentita. '''Spongo'''. Substanco malpeza, facile kunpremebla, pororiĉa, forte sorbanta la fluidaĵojn: lavi per spongo. '''Sponga'''. De spongo, el spongo. '''Sporo (Bot'''.). Reprodukta organo de la sensemaj vegetaĵoj. '''Sporada'''. Renkontata, observata tie ĉi kaj tie en apartaj okazoj: sporada malsano. '''Sporto'''. Fizikaj amuzoj, celantaj ne sole plezuron, sed ankaŭ disvolvon de korpa lerteco: rajdado, glitkurado. '''Sprita'''. - 1. Posedanta la kapablon trovi kaj esprimi similecon de diferencaj objektoj; eltrovema, iniciatema: sprita ŝerculo, sprita organizanto. - 2. Montranta spritecon: sprita vizaĝo, sprita respondo. '''Sprite'''. En sprita maniero. '''Spriteco'''. Eco de tiu, kiu estas sprita. '''Spritulo'''. Homo sprita. '''Sprono'''. Ŝtala duoncirklo kun pikilo, kiun la rajdanto fiksas ĉe la kalkanumo kaj per kiu li instigas la ĉevalon. '''Sproto (Zool'''.). Mara manĝebla fiŝeto el la familio de l’ haringoj (Clupea sprattus). '''Stabo'''. Superaj oficiroj kaj oficistoj, apartenantaj al la komandantaro de granda militista taĉmento. '''Staba'''. De stabo, koncernanta stabon: staba oficiro. '''Stablo'''. Tablo por metia laboro: stablo de seruristo. '''Stacio'''. Loko, kie haltas la vagonaroj, tramoj k. t. p., por preni aŭ lasi la pasaĝerojn. '''Stacidomo'''. Stacia domo, kie la pasaĝeroj atendas la forveturon aŭ alveturon de la vagonaroj. '''Stadio'''. Grado, parto, klare distingebla de evoluo. Komparu: Fazo.epoko, periodo. '''Stalo'''. Konstruaĵo, servanta kiel loĝejo por brutoj: ĉevala stalo. '''Stalagmito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la fundo de kavernoj dank' al la konstanta gutado de la akvo. '''Stalaktito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la arkaĵo de kaverno, dank' al la konstanta gutado de akvo. '''Stameno (Bot'''.). Vira seksa organo de la floroj. '''Stampo'''. Signo, gravurita sur ligno. aŭ kupro kiun oni presas sur letero, koverto, dokumento. '''Stampi'''. Signi per stampo. '''Stampilo'''. Instrumento por stampi: Komparu: Sigelo. '''Stano (Ĥem'''.). Sn. Ĥemia elemento, arĝente blanka metalo, uzata en kunfandaĵoj, por vazoj, k. t. p. '''Stani'''. Kovri per maldika tavolo de fandita stano ; stani kupran kaserelon.<noinclude><references/></noinclude> pvofjgbe1xdn5mkw8qkrvokdnlboxdt 118883 118828 2026-05-21T03:52:32Z CasteloBot 76 *sintakso 118883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Spezo'''. Pago aŭ akcepto de mono : ''elspezo kaj enspezo''. '''Spezi'''. Pagi aŭ akcepti monon : ''elspezi kaj enspezi''. '''Spici'''. Aldoni al la manĝaĵoj kaj trinkaĵoj vegetaĵajn substancojn, aromajn kaj akre gustajn por fari ilin pli bongustaj. '''Spicaĵo'''. Tio, per kio oni spicas : ''kariofilo, muskato''. '''Spiko ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Supra parto de grena kreskaĵo, enhavanta la grajnojn. '''Spino ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Vertebra kolono. '''Spinaco ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Herba vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ kenopodiacoj (''Spinacia oleracea''). '''Spiono'''. Homo, kies okupo estas sekrete observi ies agojn. '''Spioni'''. Sekrete observi ies agojn : ''spioni la malamikan armeon''. '''Spiri'''. Enpreni aeron kaj eligi ĝin, post kiam ĝi refreŝigis la sangon : ''enspiri kaj elspiri''. '''Spiro'''. Ago, agoj de tiu, kiu spiras. '''Spiralo ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Kurba, nefermita linio, kiu pli kaj pli malproksimiĝas de sia komenca punkto, rondirante ĝin. '''Spirala'''. Havanta la formon de spiralo. '''Spirito'''. - 1. Nemateria parto de la homo : ''alta spirito''. - 2. Nemateria supernatura estaĵo : ''la spirito de la malbono''. '''Spirita'''. De spirito, koncernanta spiriton. '''Spiritismo'''. Kredo je la ebleco havi rilatojn kun la animoj de l’ mortintoj kaj la procedoj por alvoki la animojn kaj interrilati kun ili. '''Spiritisto'''. Homo, kiu sin okupas per la spiritismo. '''Spiritualismo'''. Filozofia doktrino asertanta, ke ekzistas nur la spiritaj estaĵoj, kaj la tuta materia mondo estas nur produktaĵo de la sentoj kaj pensoj. '''Spite'''. Prepozicio kun la senco : ''intence kontraŭ la volo de aliaj: Por inciti la guverniston, la knabo sin banis spite lia malpermeso''. Komparu : ''Malgraŭ''. '''Spleno'''. Patologia stato de la animo, karakterizata de konstanta enuo kaj indiferenteco al ĉio. '''Splito'''. Maldika peco de fendita ligno. '''Spliti'''. Fendi lignon en maldikajn pecojn. Komparu : ''Fendi, krevigi''. '''Spondeo'''. Dusilaba vermezuro, konsistanta el du longaj silaboj aŭ el unua akcentita kaj dua neakcentita. '''Spongo'''. Substanco malpeza, facile kunpremebla, pororiĉa, forte sorbanta la fluidaĵojn : ''lavi per spongo''. '''Sponga'''. De spongo, el spongo. '''Sporo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Reprodukta organo de la sensemaj vegetaĵoj. '''Sporada'''. Renkontata, observata tie ĉi kaj tie en apartaj okazoj : ''sporada malsano''. '''Sporto'''. Fizikaj amuzoj, celantaj ne sole plezuron, sed ankaŭ disvolvon de korpa lerteco : ''rajdado, glitkurado''. '''Sprita'''. - 1. Posedanta la kapablon trovi kaj esprimi similecon de diferencaj objektoj; eltrovema, iniciatema : ''sprita ŝerculo, sprita organizanto''. - 2. Montranta spritecon : ''sprita vizaĝo, sprita respondo''. '''Sprite'''. En sprita maniero. '''Spriteco'''. Eco de tiu, kiu estas sprita. '''Spritulo'''. Homo sprita. '''Sprono'''. Ŝtala duoncirklo kun pikilo, kiun la rajdanto fiksas ĉe la kalkanumo kaj per kiu li instigas la ĉevalon. '''Sproto ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Mara manĝebla fiŝeto el la familio de l’ haringoj (''Clupea sprattus''). '''Stabo'''. Superaj oficiroj kaj oficistoj, apartenantaj al la komandantaro de granda militista taĉmento. '''Staba'''. De stabo, koncernanta stabon : ''staba oficiro''. '''Stablo'''. Tablo por metia laboro : ''stablo de seruristo''. '''Stacio'''. Loko, kie haltas la vagonaroj, tramoj k. t. p., por preni aŭ lasi la pasaĝerojn. '''Stacidomo'''. Stacia domo, kie la pasaĝeroj atendas la forveturon aŭ alveturon de la vagonaroj. '''Stadio'''. Grado, parto, klare distingebla de evoluo. Komparu : ''Fazo''.epoko, periodo. '''Stalo'''. Konstruaĵo, servanta kiel loĝejo por brutoj : ''ĉevala stalo''. '''Stalagmito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la fundo de kavernoj dank' al la konstanta gutado de la akvo. '''Stalaktito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la arkaĵo de kaverno, dank' al la konstanta gutado de akvo. '''Stameno ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vira seksa organo de la floroj. '''Stampo'''. Signo, gravurita sur ligno. aŭ kupro kiun oni presas sur letero, koverto, dokumento. '''Stampi'''. Signi per stampo. '''Stampilo'''. Instrumento por stampi : ''Komparu: Sigelo''. '''Stano ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Sn. Ĥemia elemento, arĝente blanka metalo, uzata en kunfandaĵoj, por vazoj, k. t. p. '''Stani'''. Kovri per maldika tavolo de fandita stano ; stani kupran kaserelon.<noinclude><references/></noinclude> 7c8d5v9rk462ebvusp9hf582yo8ffme 118955 118883 2026-05-21T04:02:23Z CasteloBot 76 *sintakso 118955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Spezo'''. Pago aŭ akcepto de mono : ''elspezo kaj enspezo''. '''Spezi'''. Pagi aŭ akcepti monon : ''elspezi kaj enspezi''. '''Spici'''. Aldoni al la manĝaĵoj kaj trinkaĵoj vegetaĵajn substancojn, aromajn kaj akre gustajn por fari ilin pli bongustaj. '''Spicaĵo'''. Tio, per kio oni spicas : ''kariofilo, muskato''. '''Spiko ({{VdE-ml|Bot}}.). Supra parto de grena kreskaĵo, enhavanta la grajnojn. '''Spino ({{VdE-ml|Anat}}.). Vertebra kolono. '''Spinaco ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ kenopodiacoj (''Spinacia oleracea''). '''Spiono'''. Homo, kies okupo estas sekrete observi ies agojn. '''Spioni'''. Sekrete observi ies agojn : ''spioni la malamikan armeon''. '''Spiri'''. Enpreni aeron kaj eligi ĝin, post kiam ĝi refreŝigis la sangon : ''enspiri kaj elspiri''. '''Spiro'''. Ago, agoj de tiu, kiu spiras. '''Spiralo ({{VdE-ml|Geom}}.). Kurba, nefermita linio, kiu pli kaj pli malproksimiĝas de sia komenca punkto, rondirante ĝin. '''Spirala'''. Havanta la formon de spiralo. '''Spirito'''. - 1. Nemateria parto de la homo : ''alta spirito''. - 2. Nemateria supernatura estaĵo : ''la spirito de la malbono''. '''Spirita'''. De spirito, koncernanta spiriton. '''Spiritismo'''. Kredo je la ebleco havi rilatojn kun la animoj de l’ mortintoj kaj la procedoj por alvoki la animojn kaj interrilati kun ili. '''Spiritisto'''. Homo, kiu sin okupas per la spiritismo. '''Spiritualismo'''. Filozofia doktrino asertanta, ke ekzistas nur la spiritaj estaĵoj, kaj la tuta materia mondo estas nur produktaĵo de la sentoj kaj pensoj. '''Spite'''. Prepozicio kun la senco : ''intence kontraŭ la volo de aliaj: Por inciti la guverniston, la knabo sin banis spite lia malpermeso''. Komparu : ''Malgraŭ''. '''Spleno'''. Patologia stato de la animo, karakterizata de konstanta enuo kaj indiferenteco al ĉio. '''Splito'''. Maldika peco de fendita ligno. '''Spliti'''. Fendi lignon en maldikajn pecojn. Komparu : ''Fendi, krevigi''. '''Spondeo'''. Dusilaba vermezuro, konsistanta el du longaj silaboj aŭ el unua akcentita kaj dua neakcentita. '''Spongo'''. Substanco malpeza, facile kunpremebla, pororiĉa, forte sorbanta la fluidaĵojn : ''lavi per spongo''. '''Sponga'''. De spongo, el spongo. '''Sporo ({{VdE-ml|Bot}}.). Reprodukta organo de la sensemaj vegetaĵoj. '''Sporada'''. Renkontata, observata tie ĉi kaj tie en apartaj okazoj : ''sporada malsano''. '''Sporto'''. Fizikaj amuzoj, celantaj ne sole plezuron, sed ankaŭ disvolvon de korpa lerteco : ''rajdado, glitkurado''. '''Sprita'''. - 1. Posedanta la kapablon trovi kaj esprimi similecon de diferencaj objektoj; eltrovema, iniciatema : ''sprita ŝerculo, sprita organizanto''. - 2. Montranta spritecon : ''sprita vizaĝo, sprita respondo''. '''Sprite'''. En sprita maniero. '''Spriteco'''. Eco de tiu, kiu estas sprita. '''Spritulo'''. Homo sprita. '''Sprono'''. Ŝtala duoncirklo kun pikilo, kiun la rajdanto fiksas ĉe la kalkanumo kaj per kiu li instigas la ĉevalon. '''Sproto ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara manĝebla fiŝeto el la familio de l’ haringoj (''Clupea sprattus''). '''Stabo'''. Superaj oficiroj kaj oficistoj, apartenantaj al la komandantaro de granda militista taĉmento. '''Staba'''. De stabo, koncernanta stabon : ''staba oficiro''. '''Stablo'''. Tablo por metia laboro : ''stablo de seruristo''. '''Stacio'''. Loko, kie haltas la vagonaroj, tramoj k. t. p., por preni aŭ lasi la pasaĝerojn. '''Stacidomo'''. Stacia domo, kie la pasaĝeroj atendas la forveturon aŭ alveturon de la vagonaroj. '''Stadio'''. Grado, parto, klare distingebla de evoluo. Komparu : ''Fazo''.epoko, periodo. '''Stalo'''. Konstruaĵo, servanta kiel loĝejo por brutoj : ''ĉevala stalo''. '''Stalagmito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la fundo de kavernoj dank' al la konstanta gutado de la akvo. '''Stalaktito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la arkaĵo de kaverno, dank' al la konstanta gutado de akvo. '''Stameno ({{VdE-ml|Bot}}.). Vira seksa organo de la floroj. '''Stampo'''. Signo, gravurita sur ligno. aŭ kupro kiun oni presas sur letero, koverto, dokumento. '''Stampi'''. Signi per stampo. '''Stampilo'''. Instrumento por stampi : ''Komparu: Sigelo''. '''Stano ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sn. Ĥemia elemento, arĝente blanka metalo, uzata en kunfandaĵoj, por vazoj, k. t. p. '''Stani'''. Kovri per maldika tavolo de fandita stano ; stani kupran kaserelon.<noinclude><references/></noinclude> sgwdndbmm92sa5vnbdwho2wxzda6kyl 119017 118955 2026-05-21T04:20:12Z CasteloBot 76 *sintakso 119017 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Spezo'''. Pago aŭ akcepto de mono : ''elspezo kaj enspezo''. '''Spezi'''. Pagi aŭ akcepti monon : ''elspezi kaj enspezi''. '''Spici'''. Aldoni al la manĝaĵoj kaj trinkaĵoj vegetaĵajn substancojn, aromajn kaj akre gustajn por fari ilin pli bongustaj. '''Spicaĵo'''. Tio, per kio oni spicas : ''kariofilo, muskato''. '''Spiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Supra parto de grena kreskaĵo, enhavanta la grajnojn. '''Spino''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Vertebra kolono. '''Spinaco''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ kenopodiacoj (''Spinacia oleracea''). '''Spiono'''. Homo, kies okupo estas sekrete observi ies agojn. '''Spioni'''. Sekrete observi ies agojn : ''spioni la malamikan armeon''. '''Spiri'''. Enpreni aeron kaj eligi ĝin, post kiam ĝi refreŝigis la sangon : ''enspiri kaj elspiri''. '''Spiro'''. Ago, agoj de tiu, kiu spiras. '''Spiralo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Kurba, nefermita linio, kiu pli kaj pli malproksimiĝas de sia komenca punkto, rondirante ĝin. '''Spirala'''. Havanta la formon de spiralo. '''Spirito'''. - 1. Nemateria parto de la homo : ''alta spirito''. - 2. Nemateria supernatura estaĵo : ''la spirito de la malbono''. '''Spirita'''. De spirito, koncernanta spiriton. '''Spiritismo'''. Kredo je la ebleco havi rilatojn kun la animoj de l’ mortintoj kaj la procedoj por alvoki la animojn kaj interrilati kun ili. '''Spiritisto'''. Homo, kiu sin okupas per la spiritismo. '''Spiritualismo'''. Filozofia doktrino asertanta, ke ekzistas nur la spiritaj estaĵoj, kaj la tuta materia mondo estas nur produktaĵo de la sentoj kaj pensoj. '''Spite'''. Prepozicio kun la senco : ''intence kontraŭ la volo de aliaj: Por inciti la guverniston, la knabo sin banis spite lia malpermeso''. Komparu : ''Malgraŭ''. '''Spleno'''. Patologia stato de la animo, karakterizata de konstanta enuo kaj indiferenteco al ĉio. '''Splito'''. Maldika peco de fendita ligno. '''Spliti'''. Fendi lignon en maldikajn pecojn. Komparu : ''Fendi, krevigi''. '''Spondeo'''. Dusilaba vermezuro, konsistanta el du longaj silaboj aŭ el unua akcentita kaj dua neakcentita. '''Spongo'''. Substanco malpeza, facile kunpremebla, pororiĉa, forte sorbanta la fluidaĵojn : ''lavi per spongo''. '''Sponga'''. De spongo, el spongo. '''Sporo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Reprodukta organo de la sensemaj vegetaĵoj. '''Sporada'''. Renkontata, observata tie ĉi kaj tie en apartaj okazoj : ''sporada malsano''. '''Sporto'''. Fizikaj amuzoj, celantaj ne sole plezuron, sed ankaŭ disvolvon de korpa lerteco : ''rajdado, glitkurado''. '''Sprita'''. - 1. Posedanta la kapablon trovi kaj esprimi similecon de diferencaj objektoj; eltrovema, iniciatema : ''sprita ŝerculo, sprita organizanto''. - 2. Montranta spritecon : ''sprita vizaĝo, sprita respondo''. '''Sprite'''. En sprita maniero. '''Spriteco'''. Eco de tiu, kiu estas sprita. '''Spritulo'''. Homo sprita. '''Sprono'''. Ŝtala duoncirklo kun pikilo, kiun la rajdanto fiksas ĉe la kalkanumo kaj per kiu li instigas la ĉevalon. '''Sproto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara manĝebla fiŝeto el la familio de l’ haringoj (''Clupea sprattus''). '''Stabo'''. Superaj oficiroj kaj oficistoj, apartenantaj al la komandantaro de granda militista taĉmento. '''Staba'''. De stabo, koncernanta stabon : ''staba oficiro''. '''Stablo'''. Tablo por metia laboro : ''stablo de seruristo''. '''Stacio'''. Loko, kie haltas la vagonaroj, tramoj k. t. p., por preni aŭ lasi la pasaĝerojn. '''Stacidomo'''. Stacia domo, kie la pasaĝeroj atendas la forveturon aŭ alveturon de la vagonaroj. '''Stadio'''. Grado, parto, klare distingebla de evoluo. Komparu : ''Fazo''.epoko, periodo. '''Stalo'''. Konstruaĵo, servanta kiel loĝejo por brutoj : ''ĉevala stalo''. '''Stalagmito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la fundo de kavernoj dank' al la konstanta gutado de la akvo. '''Stalaktito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la arkaĵo de kaverno, dank' al la konstanta gutado de akvo. '''Stameno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vira seksa organo de la floroj. '''Stampo'''. Signo, gravurita sur ligno. aŭ kupro kiun oni presas sur letero, koverto, dokumento. '''Stampi'''. Signi per stampo. '''Stampilo'''. Instrumento por stampi : ''Komparu: Sigelo''. '''Stano''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sn. Ĥemia elemento, arĝente blanka metalo, uzata en kunfandaĵoj, por vazoj, k. t. p. '''Stani'''. Kovri per maldika tavolo de fandita stano ; stani kupran kaserelon.<noinclude><references/></noinclude> 0kdqiwv3q3chckmhozp4uqd7c69qt9p Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/154 104 40843 118829 2026-05-21T03:09:35Z Castelobranco 7 +1 118829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Stanco'''. Okversa strofo. '''Standardo'''. Flago, portata kiel militista, religia, partia simbolo: regimenta standardo, ruĝa standardo. '''Stango'''. Longa, tre maldika arba trunko: lupulo sur stangoj. '''Stari'''. Resti senmova vertikale sur la piedoj. '''Starigi'''. Meti ion tiamaniere, ke ĝi staru. '''Stariĝi'''. Fariĝi staranta. '''Kontraustari'''. Esti kontraŭa al io: kontraŭstari projekton. '''Superstari'''. Havi la supron super io: La turo superstaras la nubojn. '''Memstara'''. Aganta, vivanta sen helpo de aliaj. '''Memstare'''. En memstara maniero. '''Memstareco'''. Eco de tio, kio estas rnemstara. '''Stato'''. Maniero esti: stato de la aferoj, stato de la animo. '''Statiko'''. Parto de la meĥaniko pri la egalpezo de la korpoj. '''Statistiko'''. Notado, kolektado de faktoj, kiuj povas esti kalkulitaj: statistiko de akcidentoj fervojaj. '''Statistika'''. De statistiko, bazita sur statistiko: statistika metodo. '''Statuo'''. Figuro ŝtona, metala, ligna, prezentanta homon aŭ beston. '''Staturo'''. Alteco de la homa korpo: homo de bela staturo. '''Stearino (Ĥem'''.). Senkolora, senodora substanco, el kiu konsistas grandparte preskaŭ ĉiuj grasoj, uzata por kandeloj. '''Stebi'''. Kunkudri kelke da teksaĵoj tiamaniere, ke la kudrilo ĉiufoje trapikas ĉiujn. '''Stelo'''. - 1. (Astr.). Memlumanta ĉiela korpo, fiksita astro. - 2. Astro (ekster la suno kaj luno). - 3. Objekto, similanta stelon: la verda stelo. '''Stelaro'''. Grupo de fiksitaj astroj, prezentanta iun figuron kaj havanta specialan nomon: la Granda Ursino. '''Stenografii'''. Per specialaj simpligitaj signoj, anstataŭantaj la literojn kaj silabojn, skribi same rapide, kiel oni parolas. '''Stenografio'''. Arto stenografii. '''Stenografiisto'''. Homo, kies specialo estas stenografii. '''Stenografo'''. Stenografiisto. '''Stepo'''. Granda surfaco de tero, sur kiu kreskas nur sovaĝaj herbaj vegetaĵoj. '''Stereografio (Geom'''.). Parto de geometrio pri la projekcioj de la solidaj korpoj sur la ebeno. '''Stereometrio (Geom'''.). Parto de la geometrio pri la solidaj korpoj. '''Stereoskopo'''. Optika instrumento, en kiu du bildoj ebenaj, surmetitaj unu sur la alia, per duokula vidado ŝajnas solida korpo. '''Stereotipo'''. Plato kun nemoveblaj presliteroj, kiun oni uzas por presi kelke da eldonoj de la sama verko aŭ tre multenombrajn ekzemplerojn de gazeto. '''Stereotipi'''. Prepari stereotipon el ordinara kompostaĵo: stereotipi kompostaĵon. '''Sterko'''. - 1. Brutaj ekskrementoj, miksitaj kun la pajlo, sur kiu ili kuŝis, uzataj por fruktodonigi la teron. - 2. Substanco, uzata por fruktodonigi la teron. '''Sterki'''. Fruktodonigi per sterko. '''Sterledo (Zool'''.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj; ĝi liveras la plej bonan kaviaron (Acipenser ruthenus). '''Sterlingo'''. Angla monero, valoranta ĉirkaŭ 25 fr. '''Sterni'''. Meti tukon tiamanere, ke ĝi kovru kiel eble plej grandan supraĵon: sterni tukon sur tablo, sur lito. '''Stertoro'''. Raŭka sono, eligata el la brusto kaŭze de malfacila spirado: stertoro de agonianto. '''Stertori'''. Eligi stertoron. '''Stilo'''. - 1. Maniero skribi, esprimi siajn pensojn: simpla stilo, peza stilo. - 2. Tutaĵo de la trajtoj de belarto kaj precipe de la arĥitekturo, karakterizanta artiston, epokon. popolon, kiu estas la aŭtoro de ĝiaj verkoj: la baroka stilo. '''Stilistiko'''. Scienco pri la literatura stilo. '''Stimuli'''. Eksciti ies aktivecon, fervoron. Komparu: Instigi. '''Stipo (Bot'''.). Herba vegetaĵo el la familio de graminacoj (Stipa). '''Stipendio'''. Mona sumo, donata ĉiujare al neriĉa lernanto, por ebligi al li la studadon. '''Stoika'''. Plene reganta sin mem kaj trankvile suferanta ĉagrenojn, dolorojn kaj malsukceson. '''Stoiko'''. Homo stoika. '''Stoike'''. En stoika maniero. '''Stolo'''. Longa strio, pendanta de ĉirkaŭ la kolo de l’ pastroj ĝis la genuoj, plilarĝigita ĉe la ekstremoj. '''Stomako (Anat'''.). Granda sakforma organo de la digestado. '''Strabi'''. Direkti unu okulon flanke de la rigardata objekto. '''Straba'''. Kiu strabas: straba okulo, straba homo. '''Strabulo'''. Straba homo. '''Stranga'''. Diferenca de aliaj samspecaj kaj per tio kaŭzanta miron. '''Strangaĵo'''. Io stranga.<noinclude><references/></noinclude> bffgzigzvpbgv3qw9qr5pb2x42dxinb 118884 118829 2026-05-21T03:52:33Z CasteloBot 76 *sintakso 118884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Stanco'''. Okversa strofo. '''Standardo'''. Flago, portata kiel militista, religia, partia simbolo : ''regimenta standardo, ruĝa standardo''. '''Stango'''. Longa, tre maldika arba trunko : ''lupulo sur stangoj''. '''Stari'''. Resti senmova vertikale sur la piedoj. '''Starigi'''. Meti ion tiamaniere, ke ĝi staru. '''Stariĝi'''. Fariĝi staranta. '''Kontraustari'''. Esti kontraŭa al io : ''kontraŭstari projekton''. '''Superstari'''. Havi la supron super io : ''La turo superstaras la nubojn''. '''Memstara'''. Aganta, vivanta sen helpo de aliaj. '''Memstare'''. En memstara maniero. '''Memstareco'''. Eco de tio, kio estas rnemstara. '''Stato'''. Maniero esti : ''stato de la aferoj, stato de la animo''. '''Statiko'''. Parto de la meĥaniko pri la egalpezo de la korpoj. '''Statistiko'''. Notado, kolektado de faktoj, kiuj povas esti kalkulitaj : ''statistiko de akcidentoj fervojaj''. '''Statistika'''. De statistiko, bazita sur statistiko : ''statistika metodo''. '''Statuo'''. Figuro ŝtona, metala, ligna, prezentanta homon aŭ beston. '''Staturo'''. Alteco de la homa korpo : ''homo de bela staturo''. '''Stearino ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Senkolora, senodora substanco, el kiu konsistas grandparte preskaŭ ĉiuj grasoj, uzata por kandeloj. '''Stebi'''. Kunkudri kelke da teksaĵoj tiamaniere, ke la kudrilo ĉiufoje trapikas ĉiujn. '''Stelo'''. - 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Memlumanta ĉiela korpo, fiksita astro. - 2. Astro (ekster la suno kaj luno''). - 3. Objekto, similanta stelon : ''la verda stelo''. '''Stelaro'''. Grupo de fiksitaj astroj, prezentanta iun figuron kaj havanta specialan nomon : ''la Granda Ursino''. '''Stenografii'''. Per specialaj simpligitaj signoj, anstataŭantaj la literojn kaj silabojn, skribi same rapide, kiel oni parolas. '''Stenografio'''. Arto stenografii. '''Stenografiisto'''. Homo, kies specialo estas stenografii. '''Stenografo'''. Stenografiisto. '''Stepo'''. Granda surfaco de tero, sur kiu kreskas nur sovaĝaj herbaj vegetaĵoj. '''Stereografio ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Parto de geometrio pri la projekcioj de la solidaj korpoj sur la ebeno. '''Stereometrio ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Parto de la geometrio pri la solidaj korpoj. '''Stereoskopo'''. Optika instrumento, en kiu du bildoj ebenaj, surmetitaj unu sur la alia, per duokula vidado ŝajnas solida korpo. '''Stereotipo'''. Plato kun nemoveblaj presliteroj, kiun oni uzas por presi kelke da eldonoj de la sama verko aŭ tre multenombrajn ekzemplerojn de gazeto. '''Stereotipi'''. Prepari stereotipon el ordinara kompostaĵo : ''stereotipi kompostaĵon''. '''Sterko'''. - 1. Brutaj ekskrementoj, miksitaj kun la pajlo, sur kiu ili kuŝis, uzataj por fruktodonigi la teron. - 2. Substanco, uzata por fruktodonigi la teron. '''Sterki'''. Fruktodonigi per sterko. '''Sterledo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj; ĝi liveras la plej bonan kaviaron (''Acipenser ruthenus''). '''Sterlingo'''. Angla monero, valoranta ĉirkaŭ 25 fr. '''Sterni'''. Meti tukon tiamanere, ke ĝi kovru kiel eble plej grandan supraĵon : ''sterni tukon sur tablo, sur lito''. '''Stertoro'''. Raŭka sono, eligata el la brusto kaŭze de malfacila spirado : ''stertoro de agonianto''. '''Stertori'''. Eligi stertoron. '''Stilo'''. - 1. Maniero skribi, esprimi siajn pensojn : ''simpla stilo, peza stilo''. - 2. Tutaĵo de la trajtoj de belarto kaj precipe de la arĥitekturo, karakterizanta artiston, epokon. popolon, kiu estas la aŭtoro de ĝiaj verkoj : ''la baroka stilo''. '''Stilistiko'''. Scienco pri la literatura stilo. '''Stimuli'''. Eksciti ies aktivecon, fervoron. Komparu : ''Instigi''. '''Stipo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Herba vegetaĵo el la familio de graminacoj (''Stipa''). '''Stipendio'''. Mona sumo, donata ĉiujare al neriĉa lernanto, por ebligi al li la studadon. '''Stoika'''. Plene reganta sin mem kaj trankvile suferanta ĉagrenojn, dolorojn kaj malsukceson. '''Stoiko'''. Homo stoika. '''Stoike'''. En stoika maniero. '''Stolo'''. Longa strio, pendanta de ĉirkaŭ la kolo de l’ pastroj ĝis la genuoj, plilarĝigita ĉe la ekstremoj. '''Stomako ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Granda sakforma organo de la digestado. '''Strabi'''. Direkti unu okulon flanke de la rigardata objekto. '''Straba'''. Kiu strabas : ''straba okulo, straba homo''. '''Strabulo'''. Straba homo. '''Stranga'''. Diferenca de aliaj samspecaj kaj per tio kaŭzanta miron. '''Strangaĵo'''. Io stranga.<noinclude><references/></noinclude> psegq95sbazsq8b17v12kzkl3pqjrhi 118956 118884 2026-05-21T04:02:23Z CasteloBot 76 *sintakso 118956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Stanco'''. Okversa strofo. '''Standardo'''. Flago, portata kiel militista, religia, partia simbolo : ''regimenta standardo, ruĝa standardo''. '''Stango'''. Longa, tre maldika arba trunko : ''lupulo sur stangoj''. '''Stari'''. Resti senmova vertikale sur la piedoj. '''Starigi'''. Meti ion tiamaniere, ke ĝi staru. '''Stariĝi'''. Fariĝi staranta. '''Kontraustari'''. Esti kontraŭa al io : ''kontraŭstari projekton''. '''Superstari'''. Havi la supron super io : ''La turo superstaras la nubojn''. '''Memstara'''. Aganta, vivanta sen helpo de aliaj. '''Memstare'''. En memstara maniero. '''Memstareco'''. Eco de tio, kio estas rnemstara. '''Stato'''. Maniero esti : ''stato de la aferoj, stato de la animo''. '''Statiko'''. Parto de la meĥaniko pri la egalpezo de la korpoj. '''Statistiko'''. Notado, kolektado de faktoj, kiuj povas esti kalkulitaj : ''statistiko de akcidentoj fervojaj''. '''Statistika'''. De statistiko, bazita sur statistiko : ''statistika metodo''. '''Statuo'''. Figuro ŝtona, metala, ligna, prezentanta homon aŭ beston. '''Staturo'''. Alteco de la homa korpo : ''homo de bela staturo''. '''Stearino ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senkolora, senodora substanco, el kiu konsistas grandparte preskaŭ ĉiuj grasoj, uzata por kandeloj. '''Stebi'''. Kunkudri kelke da teksaĵoj tiamaniere, ke la kudrilo ĉiufoje trapikas ĉiujn. '''Stelo'''. - 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Memlumanta ĉiela korpo, fiksita astro. - 2. Astro (ekster la suno kaj luno''). - 3. Objekto, similanta stelon : ''la verda stelo''. '''Stelaro'''. Grupo de fiksitaj astroj, prezentanta iun figuron kaj havanta specialan nomon : ''la Granda Ursino''. '''Stenografii'''. Per specialaj simpligitaj signoj, anstataŭantaj la literojn kaj silabojn, skribi same rapide, kiel oni parolas. '''Stenografio'''. Arto stenografii. '''Stenografiisto'''. Homo, kies specialo estas stenografii. '''Stenografo'''. Stenografiisto. '''Stepo'''. Granda surfaco de tero, sur kiu kreskas nur sovaĝaj herbaj vegetaĵoj. '''Stereografio ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de geometrio pri la projekcioj de la solidaj korpoj sur la ebeno. '''Stereometrio ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de la geometrio pri la solidaj korpoj. '''Stereoskopo'''. Optika instrumento, en kiu du bildoj ebenaj, surmetitaj unu sur la alia, per duokula vidado ŝajnas solida korpo. '''Stereotipo'''. Plato kun nemoveblaj presliteroj, kiun oni uzas por presi kelke da eldonoj de la sama verko aŭ tre multenombrajn ekzemplerojn de gazeto. '''Stereotipi'''. Prepari stereotipon el ordinara kompostaĵo : ''stereotipi kompostaĵon''. '''Sterko'''. - 1. Brutaj ekskrementoj, miksitaj kun la pajlo, sur kiu ili kuŝis, uzataj por fruktodonigi la teron. - 2. Substanco, uzata por fruktodonigi la teron. '''Sterki'''. Fruktodonigi per sterko. '''Sterledo ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj; ĝi liveras la plej bonan kaviaron (''Acipenser ruthenus''). '''Sterlingo'''. Angla monero, valoranta ĉirkaŭ 25 fr. '''Sterni'''. Meti tukon tiamanere, ke ĝi kovru kiel eble plej grandan supraĵon : ''sterni tukon sur tablo, sur lito''. '''Stertoro'''. Raŭka sono, eligata el la brusto kaŭze de malfacila spirado : ''stertoro de agonianto''. '''Stertori'''. Eligi stertoron. '''Stilo'''. - 1. Maniero skribi, esprimi siajn pensojn : ''simpla stilo, peza stilo''. - 2. Tutaĵo de la trajtoj de belarto kaj precipe de la arĥitekturo, karakterizanta artiston, epokon. popolon, kiu estas la aŭtoro de ĝiaj verkoj : ''la baroka stilo''. '''Stilistiko'''. Scienco pri la literatura stilo. '''Stimuli'''. Eksciti ies aktivecon, fervoron. Komparu : ''Instigi''. '''Stipo ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de graminacoj (''Stipa''). '''Stipendio'''. Mona sumo, donata ĉiujare al neriĉa lernanto, por ebligi al li la studadon. '''Stoika'''. Plene reganta sin mem kaj trankvile suferanta ĉagrenojn, dolorojn kaj malsukceson. '''Stoiko'''. Homo stoika. '''Stoike'''. En stoika maniero. '''Stolo'''. Longa strio, pendanta de ĉirkaŭ la kolo de l’ pastroj ĝis la genuoj, plilarĝigita ĉe la ekstremoj. '''Stomako ({{VdE-ml|Anat}}.). Granda sakforma organo de la digestado. '''Strabi'''. Direkti unu okulon flanke de la rigardata objekto. '''Straba'''. Kiu strabas : ''straba okulo, straba homo''. '''Strabulo'''. Straba homo. '''Stranga'''. Diferenca de aliaj samspecaj kaj per tio kaŭzanta miron. '''Strangaĵo'''. Io stranga.<noinclude><references/></noinclude> d1rod8c6hi836t1ljs7dzp1k0sr9cyt 119018 118956 2026-05-21T04:20:13Z CasteloBot 76 *sintakso 119018 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Stanco'''. Okversa strofo. '''Standardo'''. Flago, portata kiel militista, religia, partia simbolo : ''regimenta standardo, ruĝa standardo''. '''Stango'''. Longa, tre maldika arba trunko : ''lupulo sur stangoj''. '''Stari'''. Resti senmova vertikale sur la piedoj. '''Starigi'''. Meti ion tiamaniere, ke ĝi staru. '''Stariĝi'''. Fariĝi staranta. '''Kontraustari'''. Esti kontraŭa al io : ''kontraŭstari projekton''. '''Superstari'''. Havi la supron super io : ''La turo superstaras la nubojn''. '''Memstara'''. Aganta, vivanta sen helpo de aliaj. '''Memstare'''. En memstara maniero. '''Memstareco'''. Eco de tio, kio estas rnemstara. '''Stato'''. Maniero esti : ''stato de la aferoj, stato de la animo''. '''Statiko'''. Parto de la meĥaniko pri la egalpezo de la korpoj. '''Statistiko'''. Notado, kolektado de faktoj, kiuj povas esti kalkulitaj : ''statistiko de akcidentoj fervojaj''. '''Statistika'''. De statistiko, bazita sur statistiko : ''statistika metodo''. '''Statuo'''. Figuro ŝtona, metala, ligna, prezentanta homon aŭ beston. '''Staturo'''. Alteco de la homa korpo : ''homo de bela staturo''. '''Stearino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senkolora, senodora substanco, el kiu konsistas grandparte preskaŭ ĉiuj grasoj, uzata por kandeloj. '''Stebi'''. Kunkudri kelke da teksaĵoj tiamaniere, ke la kudrilo ĉiufoje trapikas ĉiujn. '''Stelo'''. - 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Memlumanta ĉiela korpo, fiksita astro. - 2. Astro (ekster la suno kaj luno''). - 3. Objekto, similanta stelon : ''la verda stelo''. '''Stelaro'''. Grupo de fiksitaj astroj, prezentanta iun figuron kaj havanta specialan nomon : ''la Granda Ursino''. '''Stenografii'''. Per specialaj simpligitaj signoj, anstataŭantaj la literojn kaj silabojn, skribi same rapide, kiel oni parolas. '''Stenografio'''. Arto stenografii. '''Stenografiisto'''. Homo, kies specialo estas stenografii. '''Stenografo'''. Stenografiisto. '''Stepo'''. Granda surfaco de tero, sur kiu kreskas nur sovaĝaj herbaj vegetaĵoj. '''Stereografio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de geometrio pri la projekcioj de la solidaj korpoj sur la ebeno. '''Stereometrio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de la geometrio pri la solidaj korpoj. '''Stereoskopo'''. Optika instrumento, en kiu du bildoj ebenaj, surmetitaj unu sur la alia, per duokula vidado ŝajnas solida korpo. '''Stereotipo'''. Plato kun nemoveblaj presliteroj, kiun oni uzas por presi kelke da eldonoj de la sama verko aŭ tre multenombrajn ekzemplerojn de gazeto. '''Stereotipi'''. Prepari stereotipon el ordinara kompostaĵo : ''stereotipi kompostaĵon''. '''Sterko'''. - 1. Brutaj ekskrementoj, miksitaj kun la pajlo, sur kiu ili kuŝis, uzataj por fruktodonigi la teron. - 2. Substanco, uzata por fruktodonigi la teron. '''Sterki'''. Fruktodonigi per sterko. '''Sterledo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj; ĝi liveras la plej bonan kaviaron (''Acipenser ruthenus''). '''Sterlingo'''. Angla monero, valoranta ĉirkaŭ 25 fr. '''Sterni'''. Meti tukon tiamanere, ke ĝi kovru kiel eble plej grandan supraĵon : ''sterni tukon sur tablo, sur lito''. '''Stertoro'''. Raŭka sono, eligata el la brusto kaŭze de malfacila spirado : ''stertoro de agonianto''. '''Stertori'''. Eligi stertoron. '''Stilo'''. - 1. Maniero skribi, esprimi siajn pensojn : ''simpla stilo, peza stilo''. - 2. Tutaĵo de la trajtoj de belarto kaj precipe de la arĥitekturo, karakterizanta artiston, epokon. popolon, kiu estas la aŭtoro de ĝiaj verkoj : ''la baroka stilo''. '''Stilistiko'''. Scienco pri la literatura stilo. '''Stimuli'''. Eksciti ies aktivecon, fervoron. Komparu : ''Instigi''. '''Stipo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de graminacoj (''Stipa''). '''Stipendio'''. Mona sumo, donata ĉiujare al neriĉa lernanto, por ebligi al li la studadon. '''Stoika'''. Plene reganta sin mem kaj trankvile suferanta ĉagrenojn, dolorojn kaj malsukceson. '''Stoiko'''. Homo stoika. '''Stoike'''. En stoika maniero. '''Stolo'''. Longa strio, pendanta de ĉirkaŭ la kolo de l’ pastroj ĝis la genuoj, plilarĝigita ĉe la ekstremoj. '''Stomako''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Granda sakforma organo de la digestado. '''Strabi'''. Direkti unu okulon flanke de la rigardata objekto. '''Straba'''. Kiu strabas : ''straba okulo, straba homo''. '''Strabulo'''. Straba homo. '''Stranga'''. Diferenca de aliaj samspecaj kaj per tio kaŭzanta miron. '''Strangaĵo'''. Io stranga.<noinclude><references/></noinclude> tjlt0kqe7rzx2k5uyrjh7rj02znref0 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/155 104 40844 118830 2026-05-21T03:09:54Z Castelobranco 7 +1 118830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Strange'''. En stranga maniero. '''Strangeco'''. Eco de tio, kio estas stranga. '''Strangulo'''. Stranga homo. '''Strato'''. Vojo en urbo kun vico de domoj ĉe ĉiu flanko. '''Strategio'''. Arto fari planon de milito kaj konduki la armeon ĝis la renkonto kun la malamiko. '''Strategiisto'''. Specialisto en la strategio. '''Streĉi'''. - 1. Forte tiri elastan korpon kaj teni ĝin en plilongigita stato: streĉi kordon, streĉi risorton, streĉi horloĝon. - 2. En alta grado uzi siajn korpajn aŭ spiritajn fortojn: streĉi muskolon, streĉi atenton. '''Streĉeco'''. Stato de tio, kio estas streĉita. '''Malstreĉi'''. Liberigi tion, kio estis streĉita. '''Streko'''. Linio, farita per unu movo de plumo, de krajono. '''Streki'''. Fari strekon. '''Substreki'''. Fari strekon sub vorto, sub frazo, por turni la atenton de la leganto. '''Trastreki'''. Fari strekon tra vorto, tra frazo, kiun oni deziras nuligi. '''Strio'''. Longa mallarĝa peco kun paralelaj randoj: strio de tero. '''Strii'''. Fari striojn. Komparu: Rubando. '''Strigo (Zool'''.). Nokta raba birdo (Strix). '''Strigli'''. Purigi la harojn de l’ ĉevaloj kaj de aliaj hejmaj bestoj per speciala instrumento, konsistanta el paralelaj feraj kombilosimilaj klingoj. '''Striglilo'''. Instrumento por strigli. '''Striko'''. Interrompo de laboro de laboristoj, oficistoj kaj rifuzo rekomenci ĝin, se oni ne kontentigos iliajn postulojn. '''Striki'''. Ne labori kaŭze de striko. '''Striknino'''. Alkaloido de maldolĉa gusto, forta veneno, kaŭzanta tetanajn spasmojn, uzata en la medicino kaj por veneni malutilajn bestojn (ratojn). '''Strofo'''. Kunigo de kelke da versoj en unu ritman tuton: trioleto, stanco. '''Stroncio (Ĥem'''.). Sr. Ĥemia elemento, flaveta metalo de la alkalie-fera grupo. '''Strukturo'''. Maniero, en kiu la partoj de unu tuto estas kunmetitaj: strukturo de la homa korpo, strukturo de Esperanto. '''Struto (Zool'''.). Granda birdo el la vico de l’ kurantaj (Struthio cametus.) '''Studi'''. - 1. Science esplori: studi la strukturon de la universo. - 2. Sin dediĉi al scienco: studi la matematikon. '''Studo'''. Okupo de tiu, kiu studas. '''Studanto'''. Kiu studas. '''Studento'''. Lernanto en supera lernejo: studento de universitato. '''Stufi'''. Rosti tiamaniere, ke la viando saturiĝu de la propra vaporo. '''Stuki'''. Kovri muron per miksaĵo de kalko kaj sablo. Komparu: Masoni. '''Stumpo'''. Parto de membro aŭ de alia objekto, restanta sendifekta, post kiam la aliaj partoj estas detruitaj: stumpo de amputita mano. '''Stupo'''. Implikitaj kanabaj aŭ linaj fadenoj, uzataj por ŝtopi. '''Sturgo (Zool'''.). Speco de fiŝo (Acipenser sturio). '''Sturno (Zool'''.). Birdo el la vico de l’ paseroj, facile lernanta kanti kaj paroli (Sturnus vulgaris). '''Sub'''. - 1. Prepozio per kiu estas esprimata: a) Loko, kiu estas pli malalte ol alia loko; kiu estas kovrita de alia objekto: sub tablo, sub tegmento. b) Direkto al loko, kiu estas pli malalte ol alia: Muso kuras sub la liton. - 2. a) Prefikso kun la sama senco, kiel la prepozicio: subskribi, submeti, subtegmento, subteni. b) Prefikso por esprimi homon de malpli aita rango: suboficiro, subulo. '''Subita'''. Okazanta rapide, neatendite: subita morto. '''Subite'''. En subita maniero. '''Subiteco'''. Eco de tio, kio estas subita. '''Subjekto (Gram'''.). Objekto aŭ persono, pri kiu oni ion diras en la frazo. '''Subjektiva'''. Bazita sur la individuaj opinioj kaj gustoj: subjektiva kritiko. '''Subjektive'''. En subjektiva maniero. '''Subjektiveco'''. Eco de tio, kio estas subjektiva. '''Sublimato'''. - 1. Substanco vaporigita kaj kolektita en la solida stato. - 2. HgCl2. Biklorido de hidrargo. '''Substanco'''. Ĉiu speco de materio: solida substanco. '''Substantivo (Gram'''.). Vorto, prezentanta ia nomon de persono, objekto aŭ ideo. '''Subtila'''. - 1. Konsistanta el delikataj, malgrandaj eroj: subtila pulvoro. - 2. Rimarkanta aŭ esprimanta la plej delikatajn nuancojn kaj diferencojn: subtila spirito. '''Subtile'''. En subtila maniero. '''Subtileco'''. Eco de tio, kio estas subtila. Komparu: Delikata. '''Subvencio'''. Mona helpo, precipe tiu de ŝtato al publika institucio. '''Suĉi'''. - 1. Teni en la buŝo mameton kaj eltiri el ĝi lakton. - 2. Eltiri fluidaĵon, sukon el objekto, tenata en la buŝo: La abelo suĉas la mielon el floroj.<noinclude><references/></noinclude> 9yhy33oaybq2nhbam55hunigux37bgs 118885 118830 2026-05-21T03:52:34Z CasteloBot 76 *sintakso 118885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Strange'''. En stranga maniero. '''Strangeco'''. Eco de tio, kio estas stranga. '''Strangulo'''. Stranga homo. '''Strato'''. Vojo en urbo kun vico de domoj ĉe ĉiu flanko. '''Strategio'''. Arto fari planon de milito kaj konduki la armeon ĝis la renkonto kun la malamiko. '''Strategiisto'''. Specialisto en la strategio. '''Streĉi'''. - 1. Forte tiri elastan korpon kaj teni ĝin en plilongigita stato : ''streĉi kordon, streĉi risorton, streĉi horloĝon''. - 2. En alta grado uzi siajn korpajn aŭ spiritajn fortojn : ''streĉi muskolon, streĉi atenton''. '''Streĉeco'''. Stato de tio, kio estas streĉita. '''Malstreĉi'''. Liberigi tion, kio estis streĉita. '''Streko'''. Linio, farita per unu movo de plumo, de krajono. '''Streki'''. Fari strekon. '''Substreki'''. Fari strekon sub vorto, sub frazo, por turni la atenton de la leganto. '''Trastreki'''. Fari strekon tra vorto, tra frazo, kiun oni deziras nuligi. '''Strio'''. Longa mallarĝa peco kun paralelaj randoj : ''strio de tero''. '''Strii'''. Fari striojn. Komparu : ''Rubando''. '''Strigo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Nokta raba birdo (''Strix''). '''Strigli'''. Purigi la harojn de l’ ĉevaloj kaj de aliaj hejmaj bestoj per speciala instrumento, konsistanta el paralelaj feraj kombilosimilaj klingoj. '''Striglilo'''. Instrumento por strigli. '''Striko'''. Interrompo de laboro de laboristoj, oficistoj kaj rifuzo rekomenci ĝin, se oni ne kontentigos iliajn postulojn. '''Striki'''. Ne labori kaŭze de striko. '''Striknino'''. Alkaloido de maldolĉa gusto, forta veneno, kaŭzanta tetanajn spasmojn, uzata en la medicino kaj por veneni malutilajn bestojn (ratojn''). '''Strofo'''. Kunigo de kelke da versoj en unu ritman tuton : ''trioleto, stanco''. '''Stroncio ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Sr. Ĥemia elemento, flaveta metalo de la alkalie-fera grupo. '''Strukturo'''. Maniero, en kiu la partoj de unu tuto estas kunmetitaj : ''strukturo de la homa korpo, strukturo de Esperanto''. '''Struto ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Granda birdo el la vico de l’ kurantaj (''Struthio cametus.) '''Studi'''. - 1. Science esplori : ''studi la strukturon de la universo''. - 2. Sin dediĉi al scienco : ''studi la matematikon''. '''Studo'''. Okupo de tiu, kiu studas. '''Studanto'''. Kiu studas. '''Studento'''. Lernanto en supera lernejo : ''studento de universitato''. '''Stufi'''. Rosti tiamaniere, ke la viando saturiĝu de la propra vaporo. '''Stuki'''. Kovri muron per miksaĵo de kalko kaj sablo. Komparu : ''Masoni''. '''Stumpo'''. Parto de membro aŭ de alia objekto, restanta sendifekta, post kiam la aliaj partoj estas detruitaj : ''stumpo de amputita mano''. '''Stupo'''. Implikitaj kanabaj aŭ linaj fadenoj, uzataj por ŝtopi. '''Sturgo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Speco de fiŝo (''Acipenser sturio''). '''Sturno ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj, facile lernanta kanti kaj paroli (''Sturnus vulgaris''). '''Sub'''. - 1. Prepozio per kiu estas esprimata : ''a'') Loko, kiu estas pli malalte ol alia loko; kiu estas kovrita de alia objekto: sub tablo, sub tegmento''. b'') Direkto al loko, kiu estas pli malalte ol alia : ''Muso kuras sub la liton''. - 2. a'') Prefikso kun la sama senco, kiel la prepozicio : ''subskribi, submeti, subtegmento, subteni''. b'') Prefikso por esprimi homon de malpli aita rango : ''suboficiro, subulo''. '''Subita'''. Okazanta rapide, neatendite : ''subita morto''. '''Subite'''. En subita maniero. '''Subiteco'''. Eco de tio, kio estas subita. '''Subjekto ({{VdE-ml|Gram'''}}.). Objekto aŭ persono, pri kiu oni ion diras en la frazo. '''Subjektiva'''. Bazita sur la individuaj opinioj kaj gustoj : ''subjektiva kritiko''. '''Subjektive'''. En subjektiva maniero. '''Subjektiveco'''. Eco de tio, kio estas subjektiva. '''Sublimato'''. - 1. Substanco vaporigita kaj kolektita en la solida stato. - 2. HgCl2. Biklorido de hidrargo. '''Substanco'''. Ĉiu speco de materio : ''solida substanco''. '''Substantivo ({{VdE-ml|Gram'''}}.). Vorto, prezentanta ia nomon de persono, objekto aŭ ideo. '''Subtila'''. - 1. Konsistanta el delikataj, malgrandaj eroj : ''subtila pulvoro''. - 2. Rimarkanta aŭ esprimanta la plej delikatajn nuancojn kaj diferencojn : ''subtila spirito''. '''Subtile'''. En subtila maniero. '''Subtileco'''. Eco de tio, kio estas subtila. Komparu : ''Delikata''. '''Subvencio'''. Mona helpo, precipe tiu de ŝtato al publika institucio. '''Suĉi'''. - 1. Teni en la buŝo mameton kaj eltiri el ĝi lakton. - 2. Eltiri fluidaĵon, sukon el objekto, tenata en la buŝo : ''La abelo suĉas la mielon el floroj''.<noinclude><references/></noinclude> ly5wappt21x15uwjswzjn7g9w7t114v 118957 118885 2026-05-21T04:02:24Z CasteloBot 76 *sintakso 118957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Strange'''. En stranga maniero. '''Strangeco'''. Eco de tio, kio estas stranga. '''Strangulo'''. Stranga homo. '''Strato'''. Vojo en urbo kun vico de domoj ĉe ĉiu flanko. '''Strategio'''. Arto fari planon de milito kaj konduki la armeon ĝis la renkonto kun la malamiko. '''Strategiisto'''. Specialisto en la strategio. '''Streĉi'''. - 1. Forte tiri elastan korpon kaj teni ĝin en plilongigita stato : ''streĉi kordon, streĉi risorton, streĉi horloĝon''. - 2. En alta grado uzi siajn korpajn aŭ spiritajn fortojn : ''streĉi muskolon, streĉi atenton''. '''Streĉeco'''. Stato de tio, kio estas streĉita. '''Malstreĉi'''. Liberigi tion, kio estis streĉita. '''Streko'''. Linio, farita per unu movo de plumo, de krajono. '''Streki'''. Fari strekon. '''Substreki'''. Fari strekon sub vorto, sub frazo, por turni la atenton de la leganto. '''Trastreki'''. Fari strekon tra vorto, tra frazo, kiun oni deziras nuligi. '''Strio'''. Longa mallarĝa peco kun paralelaj randoj : ''strio de tero''. '''Strii'''. Fari striojn. Komparu : ''Rubando''. '''Strigo ({{VdE-ml|Zool}}.). Nokta raba birdo (''Strix''). '''Strigli'''. Purigi la harojn de l’ ĉevaloj kaj de aliaj hejmaj bestoj per speciala instrumento, konsistanta el paralelaj feraj kombilosimilaj klingoj. '''Striglilo'''. Instrumento por strigli. '''Striko'''. Interrompo de laboro de laboristoj, oficistoj kaj rifuzo rekomenci ĝin, se oni ne kontentigos iliajn postulojn. '''Striki'''. Ne labori kaŭze de striko. '''Striknino'''. Alkaloido de maldolĉa gusto, forta veneno, kaŭzanta tetanajn spasmojn, uzata en la medicino kaj por veneni malutilajn bestojn (ratojn''). '''Strofo'''. Kunigo de kelke da versoj en unu ritman tuton : ''trioleto, stanco''. '''Stroncio ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sr. Ĥemia elemento, flaveta metalo de la alkalie-fera grupo. '''Strukturo'''. Maniero, en kiu la partoj de unu tuto estas kunmetitaj : ''strukturo de la homa korpo, strukturo de Esperanto''. '''Struto ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la vico de l’ kurantaj (''Struthio cametus.) '''Studi'''. - 1. Science esplori : ''studi la strukturon de la universo''. - 2. Sin dediĉi al scienco : ''studi la matematikon''. '''Studo'''. Okupo de tiu, kiu studas. '''Studanto'''. Kiu studas. '''Studento'''. Lernanto en supera lernejo : ''studento de universitato''. '''Stufi'''. Rosti tiamaniere, ke la viando saturiĝu de la propra vaporo. '''Stuki'''. Kovri muron per miksaĵo de kalko kaj sablo. Komparu : ''Masoni''. '''Stumpo'''. Parto de membro aŭ de alia objekto, restanta sendifekta, post kiam la aliaj partoj estas detruitaj : ''stumpo de amputita mano''. '''Stupo'''. Implikitaj kanabaj aŭ linaj fadenoj, uzataj por ŝtopi. '''Sturgo ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de fiŝo (''Acipenser sturio''). '''Sturno ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj, facile lernanta kanti kaj paroli (''Sturnus vulgaris''). '''Sub'''. - 1. Prepozio per kiu estas esprimata : ''a'') Loko, kiu estas pli malalte ol alia loko; kiu estas kovrita de alia objekto: sub tablo, sub tegmento''. b'') Direkto al loko, kiu estas pli malalte ol alia : ''Muso kuras sub la liton''. - 2. a'') Prefikso kun la sama senco, kiel la prepozicio : ''subskribi, submeti, subtegmento, subteni''. b'') Prefikso por esprimi homon de malpli aita rango : ''suboficiro, subulo''. '''Subita'''. Okazanta rapide, neatendite : ''subita morto''. '''Subite'''. En subita maniero. '''Subiteco'''. Eco de tio, kio estas subita. '''Subjekto ({{VdE-ml|Gram}}.). Objekto aŭ persono, pri kiu oni ion diras en la frazo. '''Subjektiva'''. Bazita sur la individuaj opinioj kaj gustoj : ''subjektiva kritiko''. '''Subjektive'''. En subjektiva maniero. '''Subjektiveco'''. Eco de tio, kio estas subjektiva. '''Sublimato'''. - 1. Substanco vaporigita kaj kolektita en la solida stato. - 2. HgCl2. Biklorido de hidrargo. '''Substanco'''. Ĉiu speco de materio : ''solida substanco''. '''Substantivo ({{VdE-ml|Gram}}.). Vorto, prezentanta ia nomon de persono, objekto aŭ ideo. '''Subtila'''. - 1. Konsistanta el delikataj, malgrandaj eroj : ''subtila pulvoro''. - 2. Rimarkanta aŭ esprimanta la plej delikatajn nuancojn kaj diferencojn : ''subtila spirito''. '''Subtile'''. En subtila maniero. '''Subtileco'''. Eco de tio, kio estas subtila. Komparu : ''Delikata''. '''Subvencio'''. Mona helpo, precipe tiu de ŝtato al publika institucio. '''Suĉi'''. - 1. Teni en la buŝo mameton kaj eltiri el ĝi lakton. - 2. Eltiri fluidaĵon, sukon el objekto, tenata en la buŝo : ''La abelo suĉas la mielon el floroj''.<noinclude><references/></noinclude> 35zfb2qlw8i8iq1zzda9fuy76ay54pc 119019 118957 2026-05-21T04:20:13Z CasteloBot 76 *sintakso 119019 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Strange'''. En stranga maniero. '''Strangeco'''. Eco de tio, kio estas stranga. '''Strangulo'''. Stranga homo. '''Strato'''. Vojo en urbo kun vico de domoj ĉe ĉiu flanko. '''Strategio'''. Arto fari planon de milito kaj konduki la armeon ĝis la renkonto kun la malamiko. '''Strategiisto'''. Specialisto en la strategio. '''Streĉi'''. - 1. Forte tiri elastan korpon kaj teni ĝin en plilongigita stato : ''streĉi kordon, streĉi risorton, streĉi horloĝon''. - 2. En alta grado uzi siajn korpajn aŭ spiritajn fortojn : ''streĉi muskolon, streĉi atenton''. '''Streĉeco'''. Stato de tio, kio estas streĉita. '''Malstreĉi'''. Liberigi tion, kio estis streĉita. '''Streko'''. Linio, farita per unu movo de plumo, de krajono. '''Streki'''. Fari strekon. '''Substreki'''. Fari strekon sub vorto, sub frazo, por turni la atenton de la leganto. '''Trastreki'''. Fari strekon tra vorto, tra frazo, kiun oni deziras nuligi. '''Strio'''. Longa mallarĝa peco kun paralelaj randoj : ''strio de tero''. '''Strii'''. Fari striojn. Komparu : ''Rubando''. '''Strigo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Nokta raba birdo (''Strix''). '''Strigli'''. Purigi la harojn de l’ ĉevaloj kaj de aliaj hejmaj bestoj per speciala instrumento, konsistanta el paralelaj feraj kombilosimilaj klingoj. '''Striglilo'''. Instrumento por strigli. '''Striko'''. Interrompo de laboro de laboristoj, oficistoj kaj rifuzo rekomenci ĝin, se oni ne kontentigos iliajn postulojn. '''Striki'''. Ne labori kaŭze de striko. '''Striknino'''. Alkaloido de maldolĉa gusto, forta veneno, kaŭzanta tetanajn spasmojn, uzata en la medicino kaj por veneni malutilajn bestojn (ratojn''). '''Strofo'''. Kunigo de kelke da versoj en unu ritman tuton : ''trioleto, stanco''. '''Stroncio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sr. Ĥemia elemento, flaveta metalo de la alkalie-fera grupo. '''Strukturo'''. Maniero, en kiu la partoj de unu tuto estas kunmetitaj : ''strukturo de la homa korpo, strukturo de Esperanto''. '''Struto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la vico de l’ kurantaj (''Struthio cametus.) '''Studi'''. - 1. Science esplori : ''studi la strukturon de la universo''. - 2. Sin dediĉi al scienco : ''studi la matematikon''. '''Studo'''. Okupo de tiu, kiu studas. '''Studanto'''. Kiu studas. '''Studento'''. Lernanto en supera lernejo : ''studento de universitato''. '''Stufi'''. Rosti tiamaniere, ke la viando saturiĝu de la propra vaporo. '''Stuki'''. Kovri muron per miksaĵo de kalko kaj sablo. Komparu : ''Masoni''. '''Stumpo'''. Parto de membro aŭ de alia objekto, restanta sendifekta, post kiam la aliaj partoj estas detruitaj : ''stumpo de amputita mano''. '''Stupo'''. Implikitaj kanabaj aŭ linaj fadenoj, uzataj por ŝtopi. '''Sturgo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de fiŝo (''Acipenser sturio''). '''Sturno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj, facile lernanta kanti kaj paroli (''Sturnus vulgaris''). '''Sub'''. - 1. Prepozio per kiu estas esprimata : ''a'') Loko, kiu estas pli malalte ol alia loko; kiu estas kovrita de alia objekto: sub tablo, sub tegmento''. b'') Direkto al loko, kiu estas pli malalte ol alia : ''Muso kuras sub la liton''. - 2. a'') Prefikso kun la sama senco, kiel la prepozicio : ''subskribi, submeti, subtegmento, subteni''. b'') Prefikso por esprimi homon de malpli aita rango : ''suboficiro, subulo''. '''Subita'''. Okazanta rapide, neatendite : ''subita morto''. '''Subite'''. En subita maniero. '''Subiteco'''. Eco de tio, kio estas subita. '''Subjekto''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Objekto aŭ persono, pri kiu oni ion diras en la frazo. '''Subjektiva'''. Bazita sur la individuaj opinioj kaj gustoj : ''subjektiva kritiko''. '''Subjektive'''. En subjektiva maniero. '''Subjektiveco'''. Eco de tio, kio estas subjektiva. '''Sublimato'''. - 1. Substanco vaporigita kaj kolektita en la solida stato. - 2. HgCl2. Biklorido de hidrargo. '''Substanco'''. Ĉiu speco de materio : ''solida substanco''. '''Substantivo''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Vorto, prezentanta ia nomon de persono, objekto aŭ ideo. '''Subtila'''. - 1. Konsistanta el delikataj, malgrandaj eroj : ''subtila pulvoro''. - 2. Rimarkanta aŭ esprimanta la plej delikatajn nuancojn kaj diferencojn : ''subtila spirito''. '''Subtile'''. En subtila maniero. '''Subtileco'''. Eco de tio, kio estas subtila. Komparu : ''Delikata''. '''Subvencio'''. Mona helpo, precipe tiu de ŝtato al publika institucio. '''Suĉi'''. - 1. Teni en la buŝo mameton kaj eltiri el ĝi lakton. - 2. Eltiri fluidaĵon, sukon el objekto, tenata en la buŝo : ''La abelo suĉas la mielon el floroj''.<noinclude><references/></noinclude> 4kwa0t5oxua6ji63t3fbp484bz7hlh4 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/156 104 40845 118831 2026-05-21T03:10:12Z Castelobranco 7 +1 118831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Suĉinfano'''. Infano, kiu sin nutras per la suĉado: Komparu: Sorbi. '''Sudo'''. - 1. Parto de la horizonto, kiu estas antaŭ ni, kiam ni tagmeze rigardas la sunon. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la sudo. '''Suda'''. De sudo: suda klimato, suda frukto. '''Sude'''. En la sudo. '''Suferi'''. Senti doloron fizikan aŭ moralan: La agonianto terure suferis. '''Sufero'''. Sento de tiu, kiu suferas. '''Sufiĉa'''. Estanta en tia kvanto, kia estas necesa: sufiĉa kapitalo, sufica kompetenteco. '''Sufiĉi'''. Esti en tia kvanto, kia estas necesa: Mil frankoj plene sufiĉos por la vojaĝo. '''Sufiĉe'''. En sufiĉa kvanto; tiom, kiom estas necese. '''Sufikso (Gram'''.). Afikso, almetata post la radiko: ul, ec. '''Sufloro'''. Persono mallaŭte, nerimarkeble diranta la vortojn de la rolo al aktoro. '''Suflori'''. Mallaŭte, nerimarkeble diri ion al persono, kiu devas ĝin mem diri, sed forgesis; ŝteldiri: La knabo sufloris la versojn al la kolego. '''Sufoki'''. Mortigi per manko de la aero: sufoki premegante la kolon. '''Sufoka'''. Kiu sufokas: sufokaj gasoj. '''Sufokiĝi'''. Morti de manko de la aero. '''Sufragano'''. Episkopo, ne posedanta diocezon kaj helpanta alian episkopon. '''Sugesto'''. - 1. Influo je persono hipnotigita, iganta ĝin pensi kaj voli, kion deziras la hipnotiganto. - 2. Inspiro. '''Sugesta'''. De sugesto, koncernanta sugeston: sugesta metodo. '''Sugesti'''. Kaŭzi sugeston. '''Suko'''. Fluidaĵo en la histoj de la bestoj kaj vegetaĵoj: citrona suko, suko de viando. '''Sukceno'''. Malmola flava, diafana rezina substanco, el kiu oni faras diversajn malgrandajn objektojn, precipe buŝtubetojn de pipoj. '''Sukceso'''. Feliĉa, bona rezultato de entrepreno: sukceso en agado, sukceso de aktoro. '''Sukcesi'''. Havi, atingi feliĉan, bonan rezultaton: sukcesi en la vivo. '''Sukcesa'''. Kiu sukcesas: sukcesa batalo. '''Sukcese'''. En sukcesa maniero. '''Sukero'''. Blanka dolĉa substanco, fabrikata el diversaj vegetaĵoj, precipe el la betoj kaj sukerkanoj. '''Sukeri'''. Dolĉigi per sukero: sukeri teon, sukeri kompoton. '''Sukeraĵo'''. Dolĉa frandaĵo: kuko, konfitaĵo. '''Sukeraĵejo'''. Loko, kie oni faras, vendas sukeraĵojn. '''Sulfuro (Ĥem'''.). S. Ĥemia elemento, solida flava substanco, trovata en la naturo en kombinaĵoj kun metaloj, uzata por la fabrikado de alumedoj, de l' pulvo k. t. p. '''Sulko'''. Longforma kavaĵo: sulko de la frunto; sulko, farita per plugilo. '''Sulkigi'''. Fari sulkon, sulkojn: sulkigi la frunton. '''Sultano'''. Mahometana aŭtokrata regnestro: turka sultano. '''Sumo – 1'''. (Mat.). Rezultato de la adicio; nombro, havanta tiom da unuoj, kiom da unuoj havas ĉiuj adiciitaj nombroj: La sumo de 5 kaj 9 estas 14. - 2. Kvanto da mono: elspezi grandan sumon. '''Sumigi'''. Adicii. '''Suno (Astr'''.). Centra, plej granda astro de la mondo, en kiu ni loĝas: la lumo de la suno. '''Suna'''. De suno, koncernanta sunon: suna radio, suna sistemo. '''Sunombrelo'''. Ombrelo, ŝirmanta de la suno. '''Supo'''. Kuirita fluida manĝaĵo, kiun oni manĝas per kulero: terpoma supo, buljono. '''Supujo'''. Vazo, en kiu oni portas supon el la kuirejo. '''Super'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata: a) Loko, kiu estas pli alta ol alia loko aŭ objekto, de kiu ĝi estas apartigita per libera interspaco: La birdo flugas super la arbo. b) Pli alta grado, rango, forto: La generalo estas super la kolonelo. - 2. Prefikso, havanta la saman signifon: supernatura, superregi, superruzi, superflua. '''Superi'''. Esti super io. '''Supera'''. Kiu estas super io: supera oficiro, supera matematiko. '''Superlativo'''. Gramatika formo de la adjektivo aŭ adverbo, esprimanta la plej altan gradon de eco: la plej bona, plej perfekte. '''Superstiĉo'''. Kredo pri mistera, supernatura povo de objektoj kaj cirkonstancoj: timo de la nombro 13. '''Superstiĉa'''. Havanta superstiĉojn. '''Supozi'''. Akcepti ion vera, ebla, ne posedante pruvojn: Mi supozas, ke la vetero estos bela. '''Supozo'''. Penso, opinio de tiu, kiu supozas. Komparu: Diveni, konjekti, suspekti. '''Supre'''. En alta loko ĉe la ekstremo, kontraŭa al la bazo: supre sur la monto. '''Supra'''. Estanta supre: supra parto de ŝtuparo. '''Supro'''. Supra ekstremo, supra parto: supro de monto. '''Supren'''. En supran lokon, al supra loko. '''Malsupre'''. En malalta loko, proksime de la bazo. '''Malsupra'''. Estanta malsupre. '''Malsupren'''. En malsupran lokon, al malsupra loko. '''Supraĵo'''. Supra, ekstera parto de objekto: La kubo havas 6 ebenajn supraĵojn.<noinclude><references/></noinclude> fsabofqns1ocd5qzpqa3o284gg4s1ni 118886 118831 2026-05-21T03:52:34Z CasteloBot 76 *sintakso 118886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Suĉinfano'''. Infano, kiu sin nutras per la suĉado : ''Komparu: Sorbi''. '''Sudo'''. - 1. Parto de la horizonto, kiu estas antaŭ ni, kiam ni tagmeze rigardas la sunon. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la sudo. '''Suda'''. De sudo : ''suda klimato, suda frukto''. '''Sude'''. En la sudo. '''Suferi'''. Senti doloron fizikan aŭ moralan : ''La agonianto terure suferis''. '''Sufero'''. Sento de tiu, kiu suferas. '''Sufiĉa'''. Estanta en tia kvanto, kia estas necesa : ''sufiĉa kapitalo, sufica kompetenteco''. '''Sufiĉi'''. Esti en tia kvanto, kia estas necesa : ''Mil frankoj plene sufiĉos por la vojaĝo''. '''Sufiĉe'''. En sufiĉa kvanto; tiom, kiom estas necese. '''Sufikso ({{VdE-ml|Gram'''}}.). Afikso, almetata post la radiko : ''ul, ec''. '''Sufloro'''. Persono mallaŭte, nerimarkeble diranta la vortojn de la rolo al aktoro. '''Suflori'''. Mallaŭte, nerimarkeble diri ion al persono, kiu devas ĝin mem diri, sed forgesis; ŝteldiri : ''La knabo sufloris la versojn al la kolego''. '''Sufoki'''. Mortigi per manko de la aero : ''sufoki premegante la kolon''. '''Sufoka'''. Kiu sufokas : ''sufokaj gasoj''. '''Sufokiĝi'''. Morti de manko de la aero. '''Sufragano'''. Episkopo, ne posedanta diocezon kaj helpanta alian episkopon. '''Sugesto'''. - 1. Influo je persono hipnotigita, iganta ĝin pensi kaj voli, kion deziras la hipnotiganto. - 2. Inspiro. '''Sugesta'''. De sugesto, koncernanta sugeston : ''sugesta metodo''. '''Sugesti'''. Kaŭzi sugeston. '''Suko'''. Fluidaĵo en la histoj de la bestoj kaj vegetaĵoj : ''citrona suko, suko de viando''. '''Sukceno'''. Malmola flava, diafana rezina substanco, el kiu oni faras diversajn malgrandajn objektojn, precipe buŝtubetojn de pipoj. '''Sukceso'''. Feliĉa, bona rezultato de entrepreno : ''sukceso en agado, sukceso de aktoro''. '''Sukcesi'''. Havi, atingi feliĉan, bonan rezultaton : ''sukcesi en la vivo''. '''Sukcesa'''. Kiu sukcesas : ''sukcesa batalo''. '''Sukcese'''. En sukcesa maniero. '''Sukero'''. Blanka dolĉa substanco, fabrikata el diversaj vegetaĵoj, precipe el la betoj kaj sukerkanoj. '''Sukeri'''. Dolĉigi per sukero : ''sukeri teon, sukeri kompoton''. '''Sukeraĵo'''. Dolĉa frandaĵo : ''kuko, konfitaĵo''. '''Sukeraĵejo'''. Loko, kie oni faras, vendas sukeraĵojn. '''Sulfuro ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). S. Ĥemia elemento, solida flava substanco, trovata en la naturo en kombinaĵoj kun metaloj, uzata por la fabrikado de alumedoj, de l' pulvo k. t. p. '''Sulko'''. Longforma kavaĵo : ''sulko de la frunto; sulko, farita per plugilo''. '''Sulkigi'''. Fari sulkon, sulkojn : ''sulkigi la frunton''. '''Sultano'''. Mahometana aŭtokrata regnestro : ''turka sultano''. '''Sumo – 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Rezultato de la adicio; nombro, havanta tiom da unuoj, kiom da unuoj havas ĉiuj adiciitaj nombroj : ''La sumo de 5 kaj 9 estas 14''. - 2. Kvanto da mono : ''elspezi grandan sumon''. '''Sumigi'''. Adicii. '''Suno ({{VdE-ml|Astr'''}}.). Centra, plej granda astro de la mondo, en kiu ni loĝas : ''la lumo de la suno''. '''Suna'''. De suno, koncernanta sunon : ''suna radio, suna sistemo''. '''Sunombrelo'''. Ombrelo, ŝirmanta de la suno. '''Supo'''. Kuirita fluida manĝaĵo, kiun oni manĝas per kulero : ''terpoma supo, buljono''. '''Supujo'''. Vazo, en kiu oni portas supon el la kuirejo. '''Super'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') Loko, kiu estas pli alta ol alia loko aŭ objekto, de kiu ĝi estas apartigita per libera interspaco: La birdo flugas super la arbo''. b'') Pli alta grado, rango, forto : ''La generalo estas super la kolonelo''. - 2. Prefikso, havanta la saman signifon : ''supernatura, superregi, superruzi, superflua''. '''Superi'''. Esti super io. '''Supera'''. Kiu estas super io : ''supera oficiro, supera matematiko''. '''Superlativo'''. Gramatika formo de la adjektivo aŭ adverbo, esprimanta la plej altan gradon de eco : ''la plej bona, plej perfekte''. '''Superstiĉo'''. Kredo pri mistera, supernatura povo de objektoj kaj cirkonstancoj : ''timo de la nombro 13''. '''Superstiĉa'''. Havanta superstiĉojn. '''Supozi'''. Akcepti ion vera, ebla, ne posedante pruvojn : ''Mi supozas, ke la vetero estos bela''. '''Supozo'''. Penso, opinio de tiu, kiu supozas. Komparu : ''Diveni, konjekti, suspekti''. '''Supre'''. En alta loko ĉe la ekstremo, kontraŭa al la bazo : ''supre sur la monto''. '''Supra'''. Estanta supre : ''supra parto de ŝtuparo''. '''Supro'''. Supra ekstremo, supra parto : ''supro de monto''. '''Supren'''. En supran lokon, al supra loko. '''Malsupre'''. En malalta loko, proksime de la bazo. '''Malsupra'''. Estanta malsupre. '''Malsupren'''. En malsupran lokon, al malsupra loko. '''Supraĵo'''. Supra, ekstera parto de objekto : ''La kubo havas 6 ebenajn supraĵojn''.<noinclude><references/></noinclude> et8j3b40n59frgbwoat7ffcnphagyvh 118958 118886 2026-05-21T04:02:25Z CasteloBot 76 *sintakso 118958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Suĉinfano'''. Infano, kiu sin nutras per la suĉado : ''Komparu: Sorbi''. '''Sudo'''. - 1. Parto de la horizonto, kiu estas antaŭ ni, kiam ni tagmeze rigardas la sunon. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la sudo. '''Suda'''. De sudo : ''suda klimato, suda frukto''. '''Sude'''. En la sudo. '''Suferi'''. Senti doloron fizikan aŭ moralan : ''La agonianto terure suferis''. '''Sufero'''. Sento de tiu, kiu suferas. '''Sufiĉa'''. Estanta en tia kvanto, kia estas necesa : ''sufiĉa kapitalo, sufica kompetenteco''. '''Sufiĉi'''. Esti en tia kvanto, kia estas necesa : ''Mil frankoj plene sufiĉos por la vojaĝo''. '''Sufiĉe'''. En sufiĉa kvanto; tiom, kiom estas necese. '''Sufikso ({{VdE-ml|Gram}}.). Afikso, almetata post la radiko : ''ul, ec''. '''Sufloro'''. Persono mallaŭte, nerimarkeble diranta la vortojn de la rolo al aktoro. '''Suflori'''. Mallaŭte, nerimarkeble diri ion al persono, kiu devas ĝin mem diri, sed forgesis; ŝteldiri : ''La knabo sufloris la versojn al la kolego''. '''Sufoki'''. Mortigi per manko de la aero : ''sufoki premegante la kolon''. '''Sufoka'''. Kiu sufokas : ''sufokaj gasoj''. '''Sufokiĝi'''. Morti de manko de la aero. '''Sufragano'''. Episkopo, ne posedanta diocezon kaj helpanta alian episkopon. '''Sugesto'''. - 1. Influo je persono hipnotigita, iganta ĝin pensi kaj voli, kion deziras la hipnotiganto. - 2. Inspiro. '''Sugesta'''. De sugesto, koncernanta sugeston : ''sugesta metodo''. '''Sugesti'''. Kaŭzi sugeston. '''Suko'''. Fluidaĵo en la histoj de la bestoj kaj vegetaĵoj : ''citrona suko, suko de viando''. '''Sukceno'''. Malmola flava, diafana rezina substanco, el kiu oni faras diversajn malgrandajn objektojn, precipe buŝtubetojn de pipoj. '''Sukceso'''. Feliĉa, bona rezultato de entrepreno : ''sukceso en agado, sukceso de aktoro''. '''Sukcesi'''. Havi, atingi feliĉan, bonan rezultaton : ''sukcesi en la vivo''. '''Sukcesa'''. Kiu sukcesas : ''sukcesa batalo''. '''Sukcese'''. En sukcesa maniero. '''Sukero'''. Blanka dolĉa substanco, fabrikata el diversaj vegetaĵoj, precipe el la betoj kaj sukerkanoj. '''Sukeri'''. Dolĉigi per sukero : ''sukeri teon, sukeri kompoton''. '''Sukeraĵo'''. Dolĉa frandaĵo : ''kuko, konfitaĵo''. '''Sukeraĵejo'''. Loko, kie oni faras, vendas sukeraĵojn. '''Sulfuro ({{VdE-ml|Ĥem}}.). S. Ĥemia elemento, solida flava substanco, trovata en la naturo en kombinaĵoj kun metaloj, uzata por la fabrikado de alumedoj, de l' pulvo k. t. p. '''Sulko'''. Longforma kavaĵo : ''sulko de la frunto; sulko, farita per plugilo''. '''Sulkigi'''. Fari sulkon, sulkojn : ''sulkigi la frunton''. '''Sultano'''. Mahometana aŭtokrata regnestro : ''turka sultano''. '''Sumo – 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Rezultato de la adicio; nombro, havanta tiom da unuoj, kiom da unuoj havas ĉiuj adiciitaj nombroj : ''La sumo de 5 kaj 9 estas 14''. - 2. Kvanto da mono : ''elspezi grandan sumon''. '''Sumigi'''. Adicii. '''Suno ({{VdE-ml|Astr}}.). Centra, plej granda astro de la mondo, en kiu ni loĝas : ''la lumo de la suno''. '''Suna'''. De suno, koncernanta sunon : ''suna radio, suna sistemo''. '''Sunombrelo'''. Ombrelo, ŝirmanta de la suno. '''Supo'''. Kuirita fluida manĝaĵo, kiun oni manĝas per kulero : ''terpoma supo, buljono''. '''Supujo'''. Vazo, en kiu oni portas supon el la kuirejo. '''Super'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') Loko, kiu estas pli alta ol alia loko aŭ objekto, de kiu ĝi estas apartigita per libera interspaco: La birdo flugas super la arbo''. b'') Pli alta grado, rango, forto : ''La generalo estas super la kolonelo''. - 2. Prefikso, havanta la saman signifon : ''supernatura, superregi, superruzi, superflua''. '''Superi'''. Esti super io. '''Supera'''. Kiu estas super io : ''supera oficiro, supera matematiko''. '''Superlativo'''. Gramatika formo de la adjektivo aŭ adverbo, esprimanta la plej altan gradon de eco : ''la plej bona, plej perfekte''. '''Superstiĉo'''. Kredo pri mistera, supernatura povo de objektoj kaj cirkonstancoj : ''timo de la nombro 13''. '''Superstiĉa'''. Havanta superstiĉojn. '''Supozi'''. Akcepti ion vera, ebla, ne posedante pruvojn : ''Mi supozas, ke la vetero estos bela''. '''Supozo'''. Penso, opinio de tiu, kiu supozas. Komparu : ''Diveni, konjekti, suspekti''. '''Supre'''. En alta loko ĉe la ekstremo, kontraŭa al la bazo : ''supre sur la monto''. '''Supra'''. Estanta supre : ''supra parto de ŝtuparo''. '''Supro'''. Supra ekstremo, supra parto : ''supro de monto''. '''Supren'''. En supran lokon, al supra loko. '''Malsupre'''. En malalta loko, proksime de la bazo. '''Malsupra'''. Estanta malsupre. '''Malsupren'''. En malsupran lokon, al malsupra loko. '''Supraĵo'''. Supra, ekstera parto de objekto : ''La kubo havas 6 ebenajn supraĵojn''.<noinclude><references/></noinclude> 2dgdq9gnuswf8e4ud8s1xpvscucoyp0 119020 118958 2026-05-21T04:20:14Z CasteloBot 76 *sintakso 119020 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Suĉinfano'''. Infano, kiu sin nutras per la suĉado : ''Komparu: Sorbi''. '''Sudo'''. - 1. Parto de la horizonto, kiu estas antaŭ ni, kiam ni tagmeze rigardas la sunon. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la sudo. '''Suda'''. De sudo : ''suda klimato, suda frukto''. '''Sude'''. En la sudo. '''Suferi'''. Senti doloron fizikan aŭ moralan : ''La agonianto terure suferis''. '''Sufero'''. Sento de tiu, kiu suferas. '''Sufiĉa'''. Estanta en tia kvanto, kia estas necesa : ''sufiĉa kapitalo, sufica kompetenteco''. '''Sufiĉi'''. Esti en tia kvanto, kia estas necesa : ''Mil frankoj plene sufiĉos por la vojaĝo''. '''Sufiĉe'''. En sufiĉa kvanto; tiom, kiom estas necese. '''Sufikso''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Afikso, almetata post la radiko : ''ul, ec''. '''Sufloro'''. Persono mallaŭte, nerimarkeble diranta la vortojn de la rolo al aktoro. '''Suflori'''. Mallaŭte, nerimarkeble diri ion al persono, kiu devas ĝin mem diri, sed forgesis; ŝteldiri : ''La knabo sufloris la versojn al la kolego''. '''Sufoki'''. Mortigi per manko de la aero : ''sufoki premegante la kolon''. '''Sufoka'''. Kiu sufokas : ''sufokaj gasoj''. '''Sufokiĝi'''. Morti de manko de la aero. '''Sufragano'''. Episkopo, ne posedanta diocezon kaj helpanta alian episkopon. '''Sugesto'''. - 1. Influo je persono hipnotigita, iganta ĝin pensi kaj voli, kion deziras la hipnotiganto. - 2. Inspiro. '''Sugesta'''. De sugesto, koncernanta sugeston : ''sugesta metodo''. '''Sugesti'''. Kaŭzi sugeston. '''Suko'''. Fluidaĵo en la histoj de la bestoj kaj vegetaĵoj : ''citrona suko, suko de viando''. '''Sukceno'''. Malmola flava, diafana rezina substanco, el kiu oni faras diversajn malgrandajn objektojn, precipe buŝtubetojn de pipoj. '''Sukceso'''. Feliĉa, bona rezultato de entrepreno : ''sukceso en agado, sukceso de aktoro''. '''Sukcesi'''. Havi, atingi feliĉan, bonan rezultaton : ''sukcesi en la vivo''. '''Sukcesa'''. Kiu sukcesas : ''sukcesa batalo''. '''Sukcese'''. En sukcesa maniero. '''Sukero'''. Blanka dolĉa substanco, fabrikata el diversaj vegetaĵoj, precipe el la betoj kaj sukerkanoj. '''Sukeri'''. Dolĉigi per sukero : ''sukeri teon, sukeri kompoton''. '''Sukeraĵo'''. Dolĉa frandaĵo : ''kuko, konfitaĵo''. '''Sukeraĵejo'''. Loko, kie oni faras, vendas sukeraĵojn. '''Sulfuro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). S. Ĥemia elemento, solida flava substanco, trovata en la naturo en kombinaĵoj kun metaloj, uzata por la fabrikado de alumedoj, de l' pulvo k. t. p. '''Sulko'''. Longforma kavaĵo : ''sulko de la frunto; sulko, farita per plugilo''. '''Sulkigi'''. Fari sulkon, sulkojn : ''sulkigi la frunton''. '''Sultano'''. Mahometana aŭtokrata regnestro : ''turka sultano''. '''Sumo – 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Rezultato de la adicio; nombro, havanta tiom da unuoj, kiom da unuoj havas ĉiuj adiciitaj nombroj : ''La sumo de 5 kaj 9 estas 14''. - 2. Kvanto da mono : ''elspezi grandan sumon''. '''Sumigi'''. Adicii. '''Suno''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Centra, plej granda astro de la mondo, en kiu ni loĝas : ''la lumo de la suno''. '''Suna'''. De suno, koncernanta sunon : ''suna radio, suna sistemo''. '''Sunombrelo'''. Ombrelo, ŝirmanta de la suno. '''Supo'''. Kuirita fluida manĝaĵo, kiun oni manĝas per kulero : ''terpoma supo, buljono''. '''Supujo'''. Vazo, en kiu oni portas supon el la kuirejo. '''Super'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') Loko, kiu estas pli alta ol alia loko aŭ objekto, de kiu ĝi estas apartigita per libera interspaco: La birdo flugas super la arbo''. b'') Pli alta grado, rango, forto : ''La generalo estas super la kolonelo''. - 2. Prefikso, havanta la saman signifon : ''supernatura, superregi, superruzi, superflua''. '''Superi'''. Esti super io. '''Supera'''. Kiu estas super io : ''supera oficiro, supera matematiko''. '''Superlativo'''. Gramatika formo de la adjektivo aŭ adverbo, esprimanta la plej altan gradon de eco : ''la plej bona, plej perfekte''. '''Superstiĉo'''. Kredo pri mistera, supernatura povo de objektoj kaj cirkonstancoj : ''timo de la nombro 13''. '''Superstiĉa'''. Havanta superstiĉojn. '''Supozi'''. Akcepti ion vera, ebla, ne posedante pruvojn : ''Mi supozas, ke la vetero estos bela''. '''Supozo'''. Penso, opinio de tiu, kiu supozas. Komparu : ''Diveni, konjekti, suspekti''. '''Supre'''. En alta loko ĉe la ekstremo, kontraŭa al la bazo : ''supre sur la monto''. '''Supra'''. Estanta supre : ''supra parto de ŝtuparo''. '''Supro'''. Supra ekstremo, supra parto : ''supro de monto''. '''Supren'''. En supran lokon, al supra loko. '''Malsupre'''. En malalta loko, proksime de la bazo. '''Malsupra'''. Estanta malsupre. '''Malsupren'''. En malsupran lokon, al malsupra loko. '''Supraĵo'''. Supra, ekstera parto de objekto : ''La kubo havas 6 ebenajn supraĵojn''.<noinclude><references/></noinclude> 4wthhstaeosdlxarh189wm5vctnoerg Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/158 104 40846 118833 2026-05-21T03:10:50Z Castelobranco 7 +1 118833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Ŝanceliĝema'''. Ĉiam ŝanceliĝanta antaŭ decido, ne decidema. Komparu: Balanci, akui, svingi. '''Ŝanĝi'''. Anstataŭ unu objekto preni alian, aliigi: ŝanĝi veston, ŝanĝi loĝejon. La uniformo tute ŝanĝis la aspekton de la junulo. '''Interŝanĝi'''. Preni objekton de iu kaj doni por ĝi alian egalvaloran kaj reciproke: La vilaĝano interŝanĝis kun amiko ĉapelon je ĉapo. '''Ŝanĝebla'''. Kiu povas esti ŝanĝata: skribmaŝino kun ŝanĝebla alfabeto. '''Ŝankro (Med'''.). Infekta ulcero de la seksaj organoj. '''Ŝarado'''. Enigmo, en kiu oni devas diveni vorton, posedante difinon de ĉiu ĝia silabo aŭ de grupoj de ĝiaj silaboj, prezentantaj plenan vorton. '''Ŝargi'''. Ŝarĝi pafilon. '''Ŝarĝi'''. - 1. Meti sur io pezajn korpojn portotajn: ŝarĝi ĉevalon, veturilon, ŝipon. - 2. Meti en pafilon pulvon, kuglojn. '''Ŝarĝo'''. Objekto per kiu oni ŝarĝas. '''Ŝarko (Zool'''.). Raba mara fiŝo el la vico de la transversobuŝaj (Squalus). '''Ŝati'''. Havi altan opinion pri ies kapabloj, valoro: ŝati ies talenton. '''Ŝato'''. Opinio de tiu, kiu ŝatas. '''Malŝati'''. Havi malaltan opinion pri ies kapabloj. valoro. '''Malŝato'''. Opinio de tiu, kiu malŝatas. '''Ŝaŭmo'''. Blanka substanco. konsistanta el kuniĝintaj veziketoj de fluidaĵo, forte skuata: la ŝaŭmo de la ondoj. '''Ŝaumi'''. Eligi ŝaŭmon: ŝaŭmanta biero. '''Ŝelo'''. Natura kovraĵo de arboj, ovoj, fruktoj. '''Senŝeligi'''. Senigi ion de la ŝelo: senŝeligi pomon. '''Ŝelko'''. Duobla elasta rubando, metata sur la ŝultroj por porti la pantalonojn. '''Ŝerci'''. Diri ion por ridigi; paroli ne serioze. '''Ŝerco'''. Vortoj de tiu, kiu ŝercas. '''Ŝerca'''. Kiu ŝercas: ŝerca vorto. '''Ŝerce'''. En ŝerca maniero, kun ŝerco. '''Ŝi'''. Virina pronomo de la tria persono de l' ununombro: La patrino venis - ŝi venis. '''Ŝildo'''. Ŝirmilo kontraŭ la glavoj, lancoj, kugloj. '''Ŝilingo'''. Angla monero, valoranta 1,2 fr. '''Ŝimo'''. Fungoj, kovrantaj la supraĵon de putrantaj organikaj substancoj. '''Ŝimi'''. Kovriĝi de ŝimo. '''Ŝindo'''. Ligna tabuleto, uzata por kovri la tegmentojn. '''Ŝinko'''. Salita porka femuro. '''Ŝinka'''. De ŝinko, el ŝinko. '''Ŝipo'''. Akvoveturilo: velŝipo, vaporŝipo, komerca ŝipo, batalŝipo, kirasa ŝipo. '''Ŝiparo'''. - 1. Aro de ŝipoj, kolektiĝintaj por kune navigi. - 2. Tutaĵo de la ŝipoj de lando: Anglujo posedas la plej grandan ŝiparon. '''Ŝipano'''. Homo, servanta sur ŝipo. '''Ŝipestro'''. Ĉefo de la ŝipanoj. '''Ŝiri'''. Perforte apartigi partojn de malmola korpo per tirado: ŝiri paperon, ŝiri fadenon. Deŝiri, disŝiri, forŝiri, elŝiri. Komparu: Rompi. '''Ŝirmi'''. Kovri, defendi de io malbona: La ombrelo ŝirmas nin de la pluvo. La remparo ŝirmas la soldatojn de la kugloj. La patrino ŝirmas la etulon de la danĝero. '''Ŝirmilo'''. Objekto por ŝirmi: lampo-ŝirmilo. '''Ŝlimo'''. Tera substanco, kovranta la fundon de la senfluaj akvujoj. '''Ŝlosi'''. Fermi per seruro: ŝlosi pordon, ŝlosi ĉambron, ŝlosi iun en ĉambro. '''Ŝlosilo'''. Fera peco por ŝlosi kaj malŝlosi seruron. '''Malŝlosi'''. Malfermi seruron. '''Ŝmaci'''. Manĝi aŭ kisi kun bruo. '''Ŝmiri'''. Kovri per maldika tavolo de grasa substanco: ŝmiri panon per butero, ŝmiri akson de rado. '''Ŝmiraĵo'''. Graso, per kiu oni ŝmiras. '''Ŝnuro'''. Kunplektitaj linaj, kotonaj fadenoj, uzataj por ligi diversajn objektojn, pakaĵojn. '''Ŝovi'''. Puŝi objekton, glitigante ĝin sur la surfaco, sur kiu ĝi kuŝas: ŝovi pakaĵon sur la planko. Komparu: Puŝi, tiri. '''Ŝoveli'''. Forigi, transŝuti grenon, karbon de unu loko en alian per speciala ilo. '''Ŝovelilo'''. Ilo por ŝoveli, konsistanta el larĝa plata aŭ iom kava ekstremo kaj longa tenilo. '''Ŝovinismo'''. Troigita patriotismo. '''Ŝpari'''. - 1. Elspezi, uzi nur tiom, kiom estas nepre necese kaj tiamaniere kolekti provizon: Ŝpari monon por la maljuneco. - 2. Konservi, malmulte uzante: Ŝparu viajn fortojn! '''Ŝparema'''. Kiu amas ŝpari. '''Ŝparkaso'''. Kaso, kie oni lasas la ŝparitan monon, por ricevi procentojn. '''Malŝpari'''. Elspezi multe kaj senkonsidere. Komparu: Avara, avida. '''Ŝpico (Zool'''.). Speco de malgranda ĉambra hundo. '''Ŝpini'''. Tiri fibrojn el fibra amaso kaj tordi ilin en fadenojn. '''Ŝpinaĵo'''. Fibra amaso, el kiu oni tiras fibrojn kaj tordas ilin en fadenojn.<noinclude><references/></noinclude> gdnnutkz2qgpx57n7fn1szuhkm4esdu 118888 118833 2026-05-21T03:52:36Z CasteloBot 76 *sintakso 118888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Ŝanceliĝema'''. Ĉiam ŝanceliĝanta antaŭ decido, ne decidema. Komparu : ''Balanci, akui, svingi''. '''Ŝanĝi'''. Anstataŭ unu objekto preni alian, aliigi : ''ŝanĝi veston, ŝanĝi loĝejon''. La uniformo tute ŝanĝis la aspekton de la junulo. '''Interŝanĝi'''. Preni objekton de iu kaj doni por ĝi alian egalvaloran kaj reciproke : ''La vilaĝano interŝanĝis kun amiko ĉapelon je ĉapo''. '''Ŝanĝebla'''. Kiu povas esti ŝanĝata : ''skribmaŝino kun ŝanĝebla alfabeto''. '''Ŝankro ({{VdE-ml|Med'''}}.). Infekta ulcero de la seksaj organoj. '''Ŝarado'''. Enigmo, en kiu oni devas diveni vorton, posedante difinon de ĉiu ĝia silabo aŭ de grupoj de ĝiaj silaboj, prezentantaj plenan vorton. '''Ŝargi'''. Ŝarĝi pafilon. '''Ŝarĝi'''. - 1. Meti sur io pezajn korpojn portotajn : ''ŝarĝi ĉevalon, veturilon, ŝipon''. - 2. Meti en pafilon pulvon, kuglojn. '''Ŝarĝo'''. Objekto per kiu oni ŝarĝas. '''Ŝarko ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Raba mara fiŝo el la vico de la transversobuŝaj (''Squalus''). '''Ŝati'''. Havi altan opinion pri ies kapabloj, valoro : ''ŝati ies talenton''. '''Ŝato'''. Opinio de tiu, kiu ŝatas. '''Malŝati'''. Havi malaltan opinion pri ies kapabloj. valoro. '''Malŝato'''. Opinio de tiu, kiu malŝatas. '''Ŝaŭmo'''. Blanka substanco. konsistanta el kuniĝintaj veziketoj de fluidaĵo, forte skuata : ''la ŝaŭmo de la ondoj''. '''Ŝaumi'''. Eligi ŝaŭmon : ''ŝaŭmanta biero''. '''Ŝelo'''. Natura kovraĵo de arboj, ovoj, fruktoj. '''Senŝeligi'''. Senigi ion de la ŝelo : ''senŝeligi pomon''. '''Ŝelko'''. Duobla elasta rubando, metata sur la ŝultroj por porti la pantalonojn. '''Ŝerci'''. Diri ion por ridigi; paroli ne serioze. '''Ŝerco'''. Vortoj de tiu, kiu ŝercas. '''Ŝerca'''. Kiu ŝercas : ''ŝerca vorto''. '''Ŝerce'''. En ŝerca maniero, kun ŝerco. '''Ŝi'''. Virina pronomo de la tria persono de l' ununombro : ''La patrino venis - ŝi venis''. '''Ŝildo'''. Ŝirmilo kontraŭ la glavoj, lancoj, kugloj. '''Ŝilingo'''. Angla monero, valoranta 1,2 fr. '''Ŝimo'''. Fungoj, kovrantaj la supraĵon de putrantaj organikaj substancoj. '''Ŝimi'''. Kovriĝi de ŝimo. '''Ŝindo'''. Ligna tabuleto, uzata por kovri la tegmentojn. '''Ŝinko'''. Salita porka femuro. '''Ŝinka'''. De ŝinko, el ŝinko. '''Ŝipo'''. Akvoveturilo : ''velŝipo, vaporŝipo, komerca ŝipo, batalŝipo, kirasa ŝipo''. '''Ŝiparo'''. - 1. Aro de ŝipoj, kolektiĝintaj por kune navigi. - 2. Tutaĵo de la ŝipoj de lando : ''Anglujo posedas la plej grandan ŝiparon''. '''Ŝipano'''. Homo, servanta sur ŝipo. '''Ŝipestro'''. Ĉefo de la ŝipanoj. '''Ŝiri'''. Perforte apartigi partojn de malmola korpo per tirado : ''ŝiri paperon, ŝiri fadenon''. Deŝiri, disŝiri, forŝiri, elŝiri. Komparu : ''Rompi''. '''Ŝirmi'''. Kovri, defendi de io malbona : ''La ombrelo ŝirmas nin de la pluvo''. La remparo ŝirmas la soldatojn de la kugloj. La patrino ŝirmas la etulon de la danĝero. '''Ŝirmilo'''. Objekto por ŝirmi : ''lampo-ŝirmilo''. '''Ŝlimo'''. Tera substanco, kovranta la fundon de la senfluaj akvujoj. '''Ŝlosi'''. Fermi per seruro : ''ŝlosi pordon, ŝlosi ĉambron, ŝlosi iun en ĉambro''. '''Ŝlosilo'''. Fera peco por ŝlosi kaj malŝlosi seruron. '''Malŝlosi'''. Malfermi seruron. '''Ŝmaci'''. Manĝi aŭ kisi kun bruo. '''Ŝmiri'''. Kovri per maldika tavolo de grasa substanco : ''ŝmiri panon per butero, ŝmiri akson de rado''. '''Ŝmiraĵo'''. Graso, per kiu oni ŝmiras. '''Ŝnuro'''. Kunplektitaj linaj, kotonaj fadenoj, uzataj por ligi diversajn objektojn, pakaĵojn. '''Ŝovi'''. Puŝi objekton, glitigante ĝin sur la surfaco, sur kiu ĝi kuŝas : ''ŝovi pakaĵon sur la planko''. Komparu : ''Puŝi, tiri''. '''Ŝoveli'''. Forigi, transŝuti grenon, karbon de unu loko en alian per speciala ilo. '''Ŝovelilo'''. Ilo por ŝoveli, konsistanta el larĝa plata aŭ iom kava ekstremo kaj longa tenilo. '''Ŝovinismo'''. Troigita patriotismo. '''Ŝpari'''. - 1. Elspezi, uzi nur tiom, kiom estas nepre necese kaj tiamaniere kolekti provizon : ''Ŝpari monon por la maljuneco''. - 2. Konservi, malmulte uzante : ''Ŝparu viajn fortojn! '''Ŝparema'''''. Kiu amas ŝpari. '''Ŝparkaso'''. Kaso, kie oni lasas la ŝparitan monon, por ricevi procentojn. '''Malŝpari'''. Elspezi multe kaj senkonsidere. Komparu : ''Avara, avida''. '''Ŝpico ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Speco de malgranda ĉambra hundo. '''Ŝpini'''. Tiri fibrojn el fibra amaso kaj tordi ilin en fadenojn. '''Ŝpinaĵo'''. Fibra amaso, el kiu oni tiras fibrojn kaj tordas ilin en fadenojn.<noinclude><references/></noinclude> hcf7dl9hcj592umsnc2f6pujltnmex6 118960 118888 2026-05-21T04:02:26Z CasteloBot 76 *sintakso 118960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Ŝanceliĝema'''. Ĉiam ŝanceliĝanta antaŭ decido, ne decidema. Komparu : ''Balanci, akui, svingi''. '''Ŝanĝi'''. Anstataŭ unu objekto preni alian, aliigi : ''ŝanĝi veston, ŝanĝi loĝejon''. La uniformo tute ŝanĝis la aspekton de la junulo. '''Interŝanĝi'''. Preni objekton de iu kaj doni por ĝi alian egalvaloran kaj reciproke : ''La vilaĝano interŝanĝis kun amiko ĉapelon je ĉapo''. '''Ŝanĝebla'''. Kiu povas esti ŝanĝata : ''skribmaŝino kun ŝanĝebla alfabeto''. '''Ŝankro ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta ulcero de la seksaj organoj. '''Ŝarado'''. Enigmo, en kiu oni devas diveni vorton, posedante difinon de ĉiu ĝia silabo aŭ de grupoj de ĝiaj silaboj, prezentantaj plenan vorton. '''Ŝargi'''. Ŝarĝi pafilon. '''Ŝarĝi'''. - 1. Meti sur io pezajn korpojn portotajn : ''ŝarĝi ĉevalon, veturilon, ŝipon''. - 2. Meti en pafilon pulvon, kuglojn. '''Ŝarĝo'''. Objekto per kiu oni ŝarĝas. '''Ŝarko ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mara fiŝo el la vico de la transversobuŝaj (''Squalus''). '''Ŝati'''. Havi altan opinion pri ies kapabloj, valoro : ''ŝati ies talenton''. '''Ŝato'''. Opinio de tiu, kiu ŝatas. '''Malŝati'''. Havi malaltan opinion pri ies kapabloj. valoro. '''Malŝato'''. Opinio de tiu, kiu malŝatas. '''Ŝaŭmo'''. Blanka substanco. konsistanta el kuniĝintaj veziketoj de fluidaĵo, forte skuata : ''la ŝaŭmo de la ondoj''. '''Ŝaumi'''. Eligi ŝaŭmon : ''ŝaŭmanta biero''. '''Ŝelo'''. Natura kovraĵo de arboj, ovoj, fruktoj. '''Senŝeligi'''. Senigi ion de la ŝelo : ''senŝeligi pomon''. '''Ŝelko'''. Duobla elasta rubando, metata sur la ŝultroj por porti la pantalonojn. '''Ŝerci'''. Diri ion por ridigi; paroli ne serioze. '''Ŝerco'''. Vortoj de tiu, kiu ŝercas. '''Ŝerca'''. Kiu ŝercas : ''ŝerca vorto''. '''Ŝerce'''. En ŝerca maniero, kun ŝerco. '''Ŝi'''. Virina pronomo de la tria persono de l' ununombro : ''La patrino venis - ŝi venis''. '''Ŝildo'''. Ŝirmilo kontraŭ la glavoj, lancoj, kugloj. '''Ŝilingo'''. Angla monero, valoranta 1,2 fr. '''Ŝimo'''. Fungoj, kovrantaj la supraĵon de putrantaj organikaj substancoj. '''Ŝimi'''. Kovriĝi de ŝimo. '''Ŝindo'''. Ligna tabuleto, uzata por kovri la tegmentojn. '''Ŝinko'''. Salita porka femuro. '''Ŝinka'''. De ŝinko, el ŝinko. '''Ŝipo'''. Akvoveturilo : ''velŝipo, vaporŝipo, komerca ŝipo, batalŝipo, kirasa ŝipo''. '''Ŝiparo'''. - 1. Aro de ŝipoj, kolektiĝintaj por kune navigi. - 2. Tutaĵo de la ŝipoj de lando : ''Anglujo posedas la plej grandan ŝiparon''. '''Ŝipano'''. Homo, servanta sur ŝipo. '''Ŝipestro'''. Ĉefo de la ŝipanoj. '''Ŝiri'''. Perforte apartigi partojn de malmola korpo per tirado : ''ŝiri paperon, ŝiri fadenon''. Deŝiri, disŝiri, forŝiri, elŝiri. Komparu : ''Rompi''. '''Ŝirmi'''. Kovri, defendi de io malbona : ''La ombrelo ŝirmas nin de la pluvo''. La remparo ŝirmas la soldatojn de la kugloj. La patrino ŝirmas la etulon de la danĝero. '''Ŝirmilo'''. Objekto por ŝirmi : ''lampo-ŝirmilo''. '''Ŝlimo'''. Tera substanco, kovranta la fundon de la senfluaj akvujoj. '''Ŝlosi'''. Fermi per seruro : ''ŝlosi pordon, ŝlosi ĉambron, ŝlosi iun en ĉambro''. '''Ŝlosilo'''. Fera peco por ŝlosi kaj malŝlosi seruron. '''Malŝlosi'''. Malfermi seruron. '''Ŝmaci'''. Manĝi aŭ kisi kun bruo. '''Ŝmiri'''. Kovri per maldika tavolo de grasa substanco : ''ŝmiri panon per butero, ŝmiri akson de rado''. '''Ŝmiraĵo'''. Graso, per kiu oni ŝmiras. '''Ŝnuro'''. Kunplektitaj linaj, kotonaj fadenoj, uzataj por ligi diversajn objektojn, pakaĵojn. '''Ŝovi'''. Puŝi objekton, glitigante ĝin sur la surfaco, sur kiu ĝi kuŝas : ''ŝovi pakaĵon sur la planko''. Komparu : ''Puŝi, tiri''. '''Ŝoveli'''. Forigi, transŝuti grenon, karbon de unu loko en alian per speciala ilo. '''Ŝovelilo'''. Ilo por ŝoveli, konsistanta el larĝa plata aŭ iom kava ekstremo kaj longa tenilo. '''Ŝovinismo'''. Troigita patriotismo. '''Ŝpari'''. - 1. Elspezi, uzi nur tiom, kiom estas nepre necese kaj tiamaniere kolekti provizon : ''Ŝpari monon por la maljuneco''. - 2. Konservi, malmulte uzante : ''Ŝparu viajn fortojn! '''Ŝparema'''''. Kiu amas ŝpari. '''Ŝparkaso'''. Kaso, kie oni lasas la ŝparitan monon, por ricevi procentojn. '''Malŝpari'''. Elspezi multe kaj senkonsidere. Komparu : ''Avara, avida''. '''Ŝpico ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de malgranda ĉambra hundo. '''Ŝpini'''. Tiri fibrojn el fibra amaso kaj tordi ilin en fadenojn. '''Ŝpinaĵo'''. Fibra amaso, el kiu oni tiras fibrojn kaj tordas ilin en fadenojn.<noinclude><references/></noinclude> 28jj1jd2a5hhlrijtk8g0wqek0u59w8 119022 118960 2026-05-21T04:20:15Z CasteloBot 76 *sintakso 119022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Ŝanceliĝema'''. Ĉiam ŝanceliĝanta antaŭ decido, ne decidema. Komparu : ''Balanci, akui, svingi''. '''Ŝanĝi'''. Anstataŭ unu objekto preni alian, aliigi : ''ŝanĝi veston, ŝanĝi loĝejon''. La uniformo tute ŝanĝis la aspekton de la junulo. '''Interŝanĝi'''. Preni objekton de iu kaj doni por ĝi alian egalvaloran kaj reciproke : ''La vilaĝano interŝanĝis kun amiko ĉapelon je ĉapo''. '''Ŝanĝebla'''. Kiu povas esti ŝanĝata : ''skribmaŝino kun ŝanĝebla alfabeto''. '''Ŝankro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta ulcero de la seksaj organoj. '''Ŝarado'''. Enigmo, en kiu oni devas diveni vorton, posedante difinon de ĉiu ĝia silabo aŭ de grupoj de ĝiaj silaboj, prezentantaj plenan vorton. '''Ŝargi'''. Ŝarĝi pafilon. '''Ŝarĝi'''. - 1. Meti sur io pezajn korpojn portotajn : ''ŝarĝi ĉevalon, veturilon, ŝipon''. - 2. Meti en pafilon pulvon, kuglojn. '''Ŝarĝo'''. Objekto per kiu oni ŝarĝas. '''Ŝarko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mara fiŝo el la vico de la transversobuŝaj (''Squalus''). '''Ŝati'''. Havi altan opinion pri ies kapabloj, valoro : ''ŝati ies talenton''. '''Ŝato'''. Opinio de tiu, kiu ŝatas. '''Malŝati'''. Havi malaltan opinion pri ies kapabloj. valoro. '''Malŝato'''. Opinio de tiu, kiu malŝatas. '''Ŝaŭmo'''. Blanka substanco. konsistanta el kuniĝintaj veziketoj de fluidaĵo, forte skuata : ''la ŝaŭmo de la ondoj''. '''Ŝaumi'''. Eligi ŝaŭmon : ''ŝaŭmanta biero''. '''Ŝelo'''. Natura kovraĵo de arboj, ovoj, fruktoj. '''Senŝeligi'''. Senigi ion de la ŝelo : ''senŝeligi pomon''. '''Ŝelko'''. Duobla elasta rubando, metata sur la ŝultroj por porti la pantalonojn. '''Ŝerci'''. Diri ion por ridigi; paroli ne serioze. '''Ŝerco'''. Vortoj de tiu, kiu ŝercas. '''Ŝerca'''. Kiu ŝercas : ''ŝerca vorto''. '''Ŝerce'''. En ŝerca maniero, kun ŝerco. '''Ŝi'''. Virina pronomo de la tria persono de l' ununombro : ''La patrino venis - ŝi venis''. '''Ŝildo'''. Ŝirmilo kontraŭ la glavoj, lancoj, kugloj. '''Ŝilingo'''. Angla monero, valoranta 1,2 fr. '''Ŝimo'''. Fungoj, kovrantaj la supraĵon de putrantaj organikaj substancoj. '''Ŝimi'''. Kovriĝi de ŝimo. '''Ŝindo'''. Ligna tabuleto, uzata por kovri la tegmentojn. '''Ŝinko'''. Salita porka femuro. '''Ŝinka'''. De ŝinko, el ŝinko. '''Ŝipo'''. Akvoveturilo : ''velŝipo, vaporŝipo, komerca ŝipo, batalŝipo, kirasa ŝipo''. '''Ŝiparo'''. - 1. Aro de ŝipoj, kolektiĝintaj por kune navigi. - 2. Tutaĵo de la ŝipoj de lando : ''Anglujo posedas la plej grandan ŝiparon''. '''Ŝipano'''. Homo, servanta sur ŝipo. '''Ŝipestro'''. Ĉefo de la ŝipanoj. '''Ŝiri'''. Perforte apartigi partojn de malmola korpo per tirado : ''ŝiri paperon, ŝiri fadenon''. Deŝiri, disŝiri, forŝiri, elŝiri. Komparu : ''Rompi''. '''Ŝirmi'''. Kovri, defendi de io malbona : ''La ombrelo ŝirmas nin de la pluvo''. La remparo ŝirmas la soldatojn de la kugloj. La patrino ŝirmas la etulon de la danĝero. '''Ŝirmilo'''. Objekto por ŝirmi : ''lampo-ŝirmilo''. '''Ŝlimo'''. Tera substanco, kovranta la fundon de la senfluaj akvujoj. '''Ŝlosi'''. Fermi per seruro : ''ŝlosi pordon, ŝlosi ĉambron, ŝlosi iun en ĉambro''. '''Ŝlosilo'''. Fera peco por ŝlosi kaj malŝlosi seruron. '''Malŝlosi'''. Malfermi seruron. '''Ŝmaci'''. Manĝi aŭ kisi kun bruo. '''Ŝmiri'''. Kovri per maldika tavolo de grasa substanco : ''ŝmiri panon per butero, ŝmiri akson de rado''. '''Ŝmiraĵo'''. Graso, per kiu oni ŝmiras. '''Ŝnuro'''. Kunplektitaj linaj, kotonaj fadenoj, uzataj por ligi diversajn objektojn, pakaĵojn. '''Ŝovi'''. Puŝi objekton, glitigante ĝin sur la surfaco, sur kiu ĝi kuŝas : ''ŝovi pakaĵon sur la planko''. Komparu : ''Puŝi, tiri''. '''Ŝoveli'''. Forigi, transŝuti grenon, karbon de unu loko en alian per speciala ilo. '''Ŝovelilo'''. Ilo por ŝoveli, konsistanta el larĝa plata aŭ iom kava ekstremo kaj longa tenilo. '''Ŝovinismo'''. Troigita patriotismo. '''Ŝpari'''. - 1. Elspezi, uzi nur tiom, kiom estas nepre necese kaj tiamaniere kolekti provizon : ''Ŝpari monon por la maljuneco''. - 2. Konservi, malmulte uzante : ''Ŝparu viajn fortojn! '''Ŝparema'''''. Kiu amas ŝpari. '''Ŝparkaso'''. Kaso, kie oni lasas la ŝparitan monon, por ricevi procentojn. '''Malŝpari'''. Elspezi multe kaj senkonsidere. Komparu : ''Avara, avida''. '''Ŝpico''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de malgranda ĉambra hundo. '''Ŝpini'''. Tiri fibrojn el fibra amaso kaj tordi ilin en fadenojn. '''Ŝpinaĵo'''. Fibra amaso, el kiu oni tiras fibrojn kaj tordas ilin en fadenojn.<noinclude><references/></noinclude> 8jox7ppknisb1tiny1zgv4vqhp9szx0 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/159 104 40847 118834 2026-05-21T03:11:06Z Castelobranco 7 +1 118834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Ŝpinilo'''. Ligna bastoneto kun '''Ŝpinisto'''. Homo, kies metio estas ŝpini. Komparu: Plekti, teksi, triki. '''Ŝpruci'''. Vivege eliĝi en fluo aŭ en gutoj: La sango ŝprucas el la vundo. '''Ŝprucigi'''. Vivege eligi fluidaĵon en fluo aŭ en gutoj: ŝprucigi akvon sur florojn. '''Ŝprucigilo'''. Instrumento por ŝprucigi: ĝardena ŝprucigilo. '''Ŝranko'''. Alta meblo kun unu aŭ du pordoj, kun bretoj, hokoj kaj tirkestoj por la tolaĵo, vestoj. '''Ŝrapnelo'''. Kanona pafaĵo, plenigita per malgrandaj kugloj kaj eksplodanta post la pafo. '''Ŝraŭbo'''. Metala, ligna peco, cilindra aŭ konusa, spirale kanelita por kunigi, fiksi. '''Ŝraŭbi'''. Turni ŝraŭbon. '''Ŝraŭbilo'''. Instrumento por turni la ŝraŭbojn. '''Ŝtalo'''. Purigita fero, fandita kun malgranda kvanto de karbo: fleksebla, kiel la ŝtalo. '''Ŝtala'''. El ŝtalo: ŝtala tondilo. '''Ŝtato'''. Unuiĝo de popolo sub la sama sistemo de regado. '''Ŝtata'''. De ŝtato, koncernanta ŝtaton: ŝtata revolucio. Komparu: Regno. '''Ŝteli'''. Preni sekrete aŭ superforte ies propraĵon. '''Ŝtelo'''. Ago de tiu, kiu ŝtelas. '''Ŝtelisto'''. Homo, kiu profesie ŝtelas. '''Ŝteldiri, ŝteliri'''. Diri, iri tiel, ke oni restu nerimarkita: La atakantoj ŝteliris al la remparo. '''Ŝtipo'''. Mallonga, larĝa peco de dehakita arbo. Komparu: Trabo. '''Ŝtofo'''. Teksaĵo, el kiu oni faras vestojn: drapo, silka ŝtofo; eleganta kaj fortika ŝtofo. '''Subŝtofo'''. Teksaĵo, kiun oni alkudras sub la ŝtofo de vesto: somera jako sen subŝtofo. '''Ŝtono'''. Malmola minerala maso, ordinare negranda kaj movebla. '''Ŝtona'''. El ŝtono, el ŝtonoj: ŝtona muro. '''Ŝtonego'''. Granda nemovebla ŝtono: la ŝtonegoj de monto. '''Ŝtonmortigi'''. Mortigi per ŝtonoj. '''Ŝtopi'''. Fermi truon, plenigante ĝin per ia substanco: ŝtopi fendon en barelo. '''Ŝtopilo'''. Objekto, per kiu oni ŝtopas. '''Ŝtrumpo'''. Sakforma vesto, kovranta la piedon ĝis la genuo aŭ eĉ pli alte. '''Ŝtrumpeto'''. Mallonga ŝtrumpo, ne atinganta la genuon. '''Ŝtupo'''. Ĉiu el la transversaj ŝtonoj aŭ traboj, melitaj unu post kaj super alia por supreniri, kaj malsupreniri. '''Ŝtuparo'''. Suprenirejo el ŝtupoj. '''Ŝuo'''. Malalta leda piedvesto ĝis super la maleoloj. '''Ŝuisto'''. Homo, kies metio estas fari ŝuojn. '''Ŝuldi'''. Havi la devon pagi la pruntitan monon: Li ŝuldas al mi 100 fr. '''Ŝuldo'''. Mono, kiun oni ŝuldas. '''Ŝuldanto'''. Kiu ŝuldas. '''Ŝultro (Anat'''.). Parto de la homa korpo inter la kolo kaj la supro de la brako. '''Ŝuti'''. Ĵeti substancon, konsistantan el malmolaj, nekunigitaj eroj: ŝuti grenon en sakon, ŝuti sablon sur teron, ŝuti salon en supon. '''Disŝuti'''. Ŝuti en diversajn flankojn: semante, disŝuti grenon sur kampo. '''Superŝuti'''. - 1. Tre abunde ŝuti, kovri per ŝutado: superŝuti kadavron per tero. - 2. Tre abunde doni: superŝuti per donacoj, superŝuti per riproĉoj. '''Ŝveli'''. Plivastiĝi, pligrandiĝi koncerne la volumenon: La vundita membro ŝvelis de la inflamo. '''Ŝvelo'''. Stato de tio, kio ŝvelas. '''Ŝvito'''. Akvosimila fluidaĵo, eliĝanta tra la poroj de l’ haŭto. '''Ŝviti'''. Eligi ŝviton, kovriĝi de ŝvito: ŝviti de la varmego.<noinclude><references/></noinclude> nt0o9tv32cwg4rpf2fd7zuzg0p7zupr 118889 118834 2026-05-21T03:52:36Z CasteloBot 76 *sintakso 118889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Ŝpinilo'''. Ligna bastoneto kun '''Ŝpinisto'''. Homo, kies metio estas ŝpini. Komparu : ''Plekti, teksi, triki''. '''Ŝpruci'''. Vivege eliĝi en fluo aŭ en gutoj : ''La sango ŝprucas el la vundo''. '''Ŝprucigi'''. Vivege eligi fluidaĵon en fluo aŭ en gutoj : ''ŝprucigi akvon sur florojn''. '''Ŝprucigilo'''. Instrumento por ŝprucigi : ''ĝardena ŝprucigilo''. '''Ŝranko'''. Alta meblo kun unu aŭ du pordoj, kun bretoj, hokoj kaj tirkestoj por la tolaĵo, vestoj. '''Ŝrapnelo'''. Kanona pafaĵo, plenigita per malgrandaj kugloj kaj eksplodanta post la pafo. '''Ŝraŭbo'''. Metala, ligna peco, cilindra aŭ konusa, spirale kanelita por kunigi, fiksi. '''Ŝraŭbi'''. Turni ŝraŭbon. '''Ŝraŭbilo'''. Instrumento por turni la ŝraŭbojn. '''Ŝtalo'''. Purigita fero, fandita kun malgranda kvanto de karbo : ''fleksebla, kiel la ŝtalo''. '''Ŝtala'''. El ŝtalo : ''ŝtala tondilo''. '''Ŝtato'''. Unuiĝo de popolo sub la sama sistemo de regado. '''Ŝtata'''. De ŝtato, koncernanta ŝtaton : ''ŝtata revolucio''. Komparu : ''Regno''. '''Ŝteli'''. Preni sekrete aŭ superforte ies propraĵon. '''Ŝtelo'''. Ago de tiu, kiu ŝtelas. '''Ŝtelisto'''. Homo, kiu profesie ŝtelas. '''Ŝteldiri, ŝteliri'''. Diri, iri tiel, ke oni restu nerimarkita : ''La atakantoj ŝteliris al la remparo''. '''Ŝtipo'''. Mallonga, larĝa peco de dehakita arbo. Komparu : ''Trabo''. '''Ŝtofo'''. Teksaĵo, el kiu oni faras vestojn : ''drapo, silka ŝtofo; eleganta kaj fortika ŝtofo''. '''Subŝtofo'''. Teksaĵo, kiun oni alkudras sub la ŝtofo de vesto : ''somera jako sen subŝtofo''. '''Ŝtono'''. Malmola minerala maso, ordinare negranda kaj movebla. '''Ŝtona'''. El ŝtono, el ŝtonoj : ''ŝtona muro''. '''Ŝtonego'''. Granda nemovebla ŝtono : ''la ŝtonegoj de monto''. '''Ŝtonmortigi'''. Mortigi per ŝtonoj. '''Ŝtopi'''. Fermi truon, plenigante ĝin per ia substanco : ''ŝtopi fendon en barelo''. '''Ŝtopilo'''. Objekto, per kiu oni ŝtopas. '''Ŝtrumpo'''. Sakforma vesto, kovranta la piedon ĝis la genuo aŭ eĉ pli alte. '''Ŝtrumpeto'''. Mallonga ŝtrumpo, ne atinganta la genuon. '''Ŝtupo'''. Ĉiu el la transversaj ŝtonoj aŭ traboj, melitaj unu post kaj super alia por supreniri, kaj malsupreniri. '''Ŝtuparo'''. Suprenirejo el ŝtupoj. '''Ŝuo'''. Malalta leda piedvesto ĝis super la maleoloj. '''Ŝuisto'''. Homo, kies metio estas fari ŝuojn. '''Ŝuldi'''. Havi la devon pagi la pruntitan monon : ''Li ŝuldas al mi 100 fr''. '''Ŝuldo'''. Mono, kiun oni ŝuldas. '''Ŝuldanto'''. Kiu ŝuldas. '''Ŝultro ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Parto de la homa korpo inter la kolo kaj la supro de la brako. '''Ŝuti'''. Ĵeti substancon, konsistantan el malmolaj, nekunigitaj eroj : ''ŝuti grenon en sakon, ŝuti sablon sur teron, ŝuti salon en supon''. '''Disŝuti'''. Ŝuti en diversajn flankojn : ''semante, disŝuti grenon sur kampo''. '''Superŝuti'''. - 1. Tre abunde ŝuti, kovri per ŝutado : ''superŝuti kadavron per tero''. - 2. Tre abunde doni : ''superŝuti per donacoj, superŝuti per riproĉoj''. '''Ŝveli'''. Plivastiĝi, pligrandiĝi koncerne la volumenon : ''La vundita membro ŝvelis de la inflamo''. '''Ŝvelo'''. Stato de tio, kio ŝvelas. '''Ŝvito'''. Akvosimila fluidaĵo, eliĝanta tra la poroj de l’ haŭto. '''Ŝviti'''. Eligi ŝviton, kovriĝi de ŝvito : ''ŝviti de la varmego''.<noinclude><references/></noinclude> 94cmsze9ld3kahqkk0r0018m620aad8 118961 118889 2026-05-21T04:02:27Z CasteloBot 76 *sintakso 118961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Ŝpinilo'''. Ligna bastoneto kun '''Ŝpinisto'''. Homo, kies metio estas ŝpini. Komparu : ''Plekti, teksi, triki''. '''Ŝpruci'''. Vivege eliĝi en fluo aŭ en gutoj : ''La sango ŝprucas el la vundo''. '''Ŝprucigi'''. Vivege eligi fluidaĵon en fluo aŭ en gutoj : ''ŝprucigi akvon sur florojn''. '''Ŝprucigilo'''. Instrumento por ŝprucigi : ''ĝardena ŝprucigilo''. '''Ŝranko'''. Alta meblo kun unu aŭ du pordoj, kun bretoj, hokoj kaj tirkestoj por la tolaĵo, vestoj. '''Ŝrapnelo'''. Kanona pafaĵo, plenigita per malgrandaj kugloj kaj eksplodanta post la pafo. '''Ŝraŭbo'''. Metala, ligna peco, cilindra aŭ konusa, spirale kanelita por kunigi, fiksi. '''Ŝraŭbi'''. Turni ŝraŭbon. '''Ŝraŭbilo'''. Instrumento por turni la ŝraŭbojn. '''Ŝtalo'''. Purigita fero, fandita kun malgranda kvanto de karbo : ''fleksebla, kiel la ŝtalo''. '''Ŝtala'''. El ŝtalo : ''ŝtala tondilo''. '''Ŝtato'''. Unuiĝo de popolo sub la sama sistemo de regado. '''Ŝtata'''. De ŝtato, koncernanta ŝtaton : ''ŝtata revolucio''. Komparu : ''Regno''. '''Ŝteli'''. Preni sekrete aŭ superforte ies propraĵon. '''Ŝtelo'''. Ago de tiu, kiu ŝtelas. '''Ŝtelisto'''. Homo, kiu profesie ŝtelas. '''Ŝteldiri, ŝteliri'''. Diri, iri tiel, ke oni restu nerimarkita : ''La atakantoj ŝteliris al la remparo''. '''Ŝtipo'''. Mallonga, larĝa peco de dehakita arbo. Komparu : ''Trabo''. '''Ŝtofo'''. Teksaĵo, el kiu oni faras vestojn : ''drapo, silka ŝtofo; eleganta kaj fortika ŝtofo''. '''Subŝtofo'''. Teksaĵo, kiun oni alkudras sub la ŝtofo de vesto : ''somera jako sen subŝtofo''. '''Ŝtono'''. Malmola minerala maso, ordinare negranda kaj movebla. '''Ŝtona'''. El ŝtono, el ŝtonoj : ''ŝtona muro''. '''Ŝtonego'''. Granda nemovebla ŝtono : ''la ŝtonegoj de monto''. '''Ŝtonmortigi'''. Mortigi per ŝtonoj. '''Ŝtopi'''. Fermi truon, plenigante ĝin per ia substanco : ''ŝtopi fendon en barelo''. '''Ŝtopilo'''. Objekto, per kiu oni ŝtopas. '''Ŝtrumpo'''. Sakforma vesto, kovranta la piedon ĝis la genuo aŭ eĉ pli alte. '''Ŝtrumpeto'''. Mallonga ŝtrumpo, ne atinganta la genuon. '''Ŝtupo'''. Ĉiu el la transversaj ŝtonoj aŭ traboj, melitaj unu post kaj super alia por supreniri, kaj malsupreniri. '''Ŝtuparo'''. Suprenirejo el ŝtupoj. '''Ŝuo'''. Malalta leda piedvesto ĝis super la maleoloj. '''Ŝuisto'''. Homo, kies metio estas fari ŝuojn. '''Ŝuldi'''. Havi la devon pagi la pruntitan monon : ''Li ŝuldas al mi 100 fr''. '''Ŝuldo'''. Mono, kiun oni ŝuldas. '''Ŝuldanto'''. Kiu ŝuldas. '''Ŝultro ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la homa korpo inter la kolo kaj la supro de la brako. '''Ŝuti'''. Ĵeti substancon, konsistantan el malmolaj, nekunigitaj eroj : ''ŝuti grenon en sakon, ŝuti sablon sur teron, ŝuti salon en supon''. '''Disŝuti'''. Ŝuti en diversajn flankojn : ''semante, disŝuti grenon sur kampo''. '''Superŝuti'''. - 1. Tre abunde ŝuti, kovri per ŝutado : ''superŝuti kadavron per tero''. - 2. Tre abunde doni : ''superŝuti per donacoj, superŝuti per riproĉoj''. '''Ŝveli'''. Plivastiĝi, pligrandiĝi koncerne la volumenon : ''La vundita membro ŝvelis de la inflamo''. '''Ŝvelo'''. Stato de tio, kio ŝvelas. '''Ŝvito'''. Akvosimila fluidaĵo, eliĝanta tra la poroj de l’ haŭto. '''Ŝviti'''. Eligi ŝviton, kovriĝi de ŝvito : ''ŝviti de la varmego''.<noinclude><references/></noinclude> ixzpcpufo2y9akj1tigxvti2c2vcnv9 119023 118961 2026-05-21T04:20:15Z CasteloBot 76 *sintakso 119023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Ŝpinilo'''. Ligna bastoneto kun '''Ŝpinisto'''. Homo, kies metio estas ŝpini. Komparu : ''Plekti, teksi, triki''. '''Ŝpruci'''. Vivege eliĝi en fluo aŭ en gutoj : ''La sango ŝprucas el la vundo''. '''Ŝprucigi'''. Vivege eligi fluidaĵon en fluo aŭ en gutoj : ''ŝprucigi akvon sur florojn''. '''Ŝprucigilo'''. Instrumento por ŝprucigi : ''ĝardena ŝprucigilo''. '''Ŝranko'''. Alta meblo kun unu aŭ du pordoj, kun bretoj, hokoj kaj tirkestoj por la tolaĵo, vestoj. '''Ŝrapnelo'''. Kanona pafaĵo, plenigita per malgrandaj kugloj kaj eksplodanta post la pafo. '''Ŝraŭbo'''. Metala, ligna peco, cilindra aŭ konusa, spirale kanelita por kunigi, fiksi. '''Ŝraŭbi'''. Turni ŝraŭbon. '''Ŝraŭbilo'''. Instrumento por turni la ŝraŭbojn. '''Ŝtalo'''. Purigita fero, fandita kun malgranda kvanto de karbo : ''fleksebla, kiel la ŝtalo''. '''Ŝtala'''. El ŝtalo : ''ŝtala tondilo''. '''Ŝtato'''. Unuiĝo de popolo sub la sama sistemo de regado. '''Ŝtata'''. De ŝtato, koncernanta ŝtaton : ''ŝtata revolucio''. Komparu : ''Regno''. '''Ŝteli'''. Preni sekrete aŭ superforte ies propraĵon. '''Ŝtelo'''. Ago de tiu, kiu ŝtelas. '''Ŝtelisto'''. Homo, kiu profesie ŝtelas. '''Ŝteldiri, ŝteliri'''. Diri, iri tiel, ke oni restu nerimarkita : ''La atakantoj ŝteliris al la remparo''. '''Ŝtipo'''. Mallonga, larĝa peco de dehakita arbo. Komparu : ''Trabo''. '''Ŝtofo'''. Teksaĵo, el kiu oni faras vestojn : ''drapo, silka ŝtofo; eleganta kaj fortika ŝtofo''. '''Subŝtofo'''. Teksaĵo, kiun oni alkudras sub la ŝtofo de vesto : ''somera jako sen subŝtofo''. '''Ŝtono'''. Malmola minerala maso, ordinare negranda kaj movebla. '''Ŝtona'''. El ŝtono, el ŝtonoj : ''ŝtona muro''. '''Ŝtonego'''. Granda nemovebla ŝtono : ''la ŝtonegoj de monto''. '''Ŝtonmortigi'''. Mortigi per ŝtonoj. '''Ŝtopi'''. Fermi truon, plenigante ĝin per ia substanco : ''ŝtopi fendon en barelo''. '''Ŝtopilo'''. Objekto, per kiu oni ŝtopas. '''Ŝtrumpo'''. Sakforma vesto, kovranta la piedon ĝis la genuo aŭ eĉ pli alte. '''Ŝtrumpeto'''. Mallonga ŝtrumpo, ne atinganta la genuon. '''Ŝtupo'''. Ĉiu el la transversaj ŝtonoj aŭ traboj, melitaj unu post kaj super alia por supreniri, kaj malsupreniri. '''Ŝtuparo'''. Suprenirejo el ŝtupoj. '''Ŝuo'''. Malalta leda piedvesto ĝis super la maleoloj. '''Ŝuisto'''. Homo, kies metio estas fari ŝuojn. '''Ŝuldi'''. Havi la devon pagi la pruntitan monon : ''Li ŝuldas al mi 100 fr''. '''Ŝuldo'''. Mono, kiun oni ŝuldas. '''Ŝuldanto'''. Kiu ŝuldas. '''Ŝultro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la homa korpo inter la kolo kaj la supro de la brako. '''Ŝuti'''. Ĵeti substancon, konsistantan el malmolaj, nekunigitaj eroj : ''ŝuti grenon en sakon, ŝuti sablon sur teron, ŝuti salon en supon''. '''Disŝuti'''. Ŝuti en diversajn flankojn : ''semante, disŝuti grenon sur kampo''. '''Superŝuti'''. - 1. Tre abunde ŝuti, kovri per ŝutado : ''superŝuti kadavron per tero''. - 2. Tre abunde doni : ''superŝuti per donacoj, superŝuti per riproĉoj''. '''Ŝveli'''. Plivastiĝi, pligrandiĝi koncerne la volumenon : ''La vundita membro ŝvelis de la inflamo''. '''Ŝvelo'''. Stato de tio, kio ŝvelas. '''Ŝvito'''. Akvosimila fluidaĵo, eliĝanta tra la poroj de l’ haŭto. '''Ŝviti'''. Eligi ŝviton, kovriĝi de ŝvito : ''ŝviti de la varmego''.<noinclude><references/></noinclude> 62yqkvvawctp255t19alojy55wf4m7h Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/161 104 40848 118836 2026-05-21T03:11:42Z Castelobranco 7 +1 118836 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tandemo'''. - 1. Kabrioleto kun du ĉevaloj, jungitaj unu antaŭ la alia. - 2. Durada velocipedo por du personoj. '''Tanino (Ĥem'''.). Ekstrakto el pulvorigita ŝelo de l’ kverko, de l’ kastanarbo; kristala pulvoro uzata en la medicino, en la ledfabrikado. '''Tantalo (Ĥem'''.). Ta. Ĥemia elemento, malofte trovata griza metalo, uzata por elektraj lampoj. '''Tantiemo'''. Difinita procento de la profito, kiel rekompenco por la kunlaborantoj de industria aŭ komerca entrepreno. '''Tapeto'''. Papero, teksaĵo, ledo, per kiu oni kovras la murojn de ĉambroj. '''Tapeti'''. Kovri per tapeto. '''Tapiŝo'''. Teksita, brodita tuko por kovri la plankon. '''Taro'''. Pezo de la kesto, sako k. t. p., en kiu estas enpakita komercaĵo. '''Tarantelo'''. Rapida itala danco. '''Tarantulo (Zool'''.). Artropodo el la familio de l’ dupulmaj araneoj; ĝiaj pikoj estas iafoje mortigaj (Tarantula). '''Tarifo'''. Tabelo de pagoj impostaj, fervojaj. '''Taroko'''. Kartludo kun 78 kartoj inter tri personoj. '''Tartaro (Ĥem'''.). Kalia salo de la samnoma acido; malmola ŝelo formiĝanta sur la partoj de l' vazoj, enhavantaj junan vinon, sur la dentoj. '''Tasko'''. Laboro, ordonita, donita de alia persono; laboro farota: Dum akraj diskutoj ne facila estas la tasko de la prezidanto. Komparu: Devo, funkcio, komisio. '''Taso'''. - 1. Malalta larĝa malgranda vazo por trinki, ordinare porcelana aŭ fajenca. - 2. Ĝia enhavo: trinki tason da kafo. '''Tatui'''. Fari sur la haŭto neforigeblajn kolorajn desegnaĵojn: Nur sovaĝaj popoloj tatuas sian korpon. '''Tatuo, tatuado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tatuas. '''Tatuaĵo'''. Desegnaĵo, farita per la tatuado. '''Taŭgi'''. Esti uzebla, esti bona por io: Ne ĉiuj fruktoj taŭgas por la manĝado. '''Taŭgeco'''. Eco de tio, kio taŭgas. '''Taŭga'''. Kiu taŭgas. '''Sentaŭga'''. Kiu ne taŭgas. '''Sentaŭgulo'''. Homo, kiu taŭgas por nenio. '''Tavolo'''. Tutaĵo de eroj de substanco, kuŝantaj unu apud alia en la sama alteco, rilate al la aliaj eroj, kuŝantaj supre kaj sube: La profundaj tavoloj de la tero. Sur la strato kuŝas dika tavolo de neĝo. '''Teo (Bot'''.). Sekigitaj folioj de l’ tearbo kaj la trinkaĵo, preparata el ili. '''Tearbo'''. Arbo aŭ arbeto el la familio de l’ ternostremiacoj (Tea chinensis). '''Teatro'''. Loko, konstruaĵo, kie oni donas dramajn, operajn spektaklojn. '''Teatra'''. De teatro, koncernanta teatron. '''Teatraĵo'''. Teatra spektaklo. '''Tedi'''. Fariĝi malagrabla, kaŭzi nekontentecon per sia ofteco aŭ longedaŭreco: La senĉesaj pluvoj tedis la vojaĝantojn. '''Teda'''. Kiu tedas. Komparu: Enuigi. '''Tegi'''. Kovri de ĉiuj flankoj per sakforma tuko: tegi kusenon. '''Tegmento'''. Supra parto de la konstruaĵo, ĝin kovranta. '''Subtegmento'''. Loko, loĝejo sub la tegmento. '''Tegolo'''. Plata, maldika briko, uzata por kovri la tegmentojn. '''Teismo'''. Religia doktrino, bazita sur la kredo je unu persona Dio. Komparu: Diismo. '''Teisto'''. Adepto de la teismo. '''Tekniko'''. Tutaĵo de la metodoj kaj procedoj por plenumi verkon de arto, industrio aŭ metio. '''Teknika'''. De tekniko, koncernanta teknikon. '''Teknikisto'''. Specialisto en tekniko. '''Teknologio'''. Scienco pri la metodoj fari produktaĵojn el krudaj substancoj: ĥemia teknologio. '''Teksi'''. Rektangule kruci fadenojn, seninterrompe unu apud alia: teksi tukon el lanaj fadenoj. '''Teksisto'''. Homo, kies metio estas teksi. '''Teksaĵo'''. Objekto, farita per la teksado: silka teksaĵo. Komparu: Plekti, ŝpini, triki. '''Teksto'''. - 1. Propraj vortoj de aŭtoro, de akto, rilate al la komentarioj, tradukoj, ilustraĵoj: citi tekston de Demosteno. - 2. Fragmento de la Biblio, kiel temo de prediko. '''Telefono'''. Aparato por transporti je granda interspaco la sonojn de la homa voĉo, tonojn k. t. p. per la elektra fluo. '''Telefoni'''. – 1. Uzi telefonon: En Varsovio la abonantoj telefonas dudek fojojn ĉiutage. - 2. Komuniki per la telefono: telefoni novaĵon. '''Telegrafo'''. Aparato optika aŭ elektromagneta por sendi per interkonsentitaj signoj sciigojn je granda interspaco. '''Telegrafi'''. - 1. Uzi la telegrafon. - 2. Komuniki per telegrafo.<noinclude><references/></noinclude> ogvwsl3ernv8erv3dt1cjsg4qgzfr4h 118891 118836 2026-05-21T03:52:38Z CasteloBot 76 *sintakso 118891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tandemo'''. - 1. Kabrioleto kun du ĉevaloj, jungitaj unu antaŭ la alia. - 2. Durada velocipedo por du personoj. '''Tanino ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Ekstrakto el pulvorigita ŝelo de l’ kverko, de l’ kastanarbo; kristala pulvoro uzata en la medicino, en la ledfabrikado. '''Tantalo ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Ta. Ĥemia elemento, malofte trovata griza metalo, uzata por elektraj lampoj. '''Tantiemo'''. Difinita procento de la profito, kiel rekompenco por la kunlaborantoj de industria aŭ komerca entrepreno. '''Tapeto'''. Papero, teksaĵo, ledo, per kiu oni kovras la murojn de ĉambroj. '''Tapeti'''. Kovri per tapeto. '''Tapiŝo'''. Teksita, brodita tuko por kovri la plankon. '''Taro'''. Pezo de la kesto, sako k. t. p., en kiu estas enpakita komercaĵo. '''Tarantelo'''. Rapida itala danco. '''Tarantulo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Artropodo el la familio de l’ dupulmaj araneoj; ĝiaj pikoj estas iafoje mortigaj (''Tarantula''). '''Tarifo'''. Tabelo de pagoj impostaj, fervojaj. '''Taroko'''. Kartludo kun 78 kartoj inter tri personoj. '''Tartaro ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Kalia salo de la samnoma acido; malmola ŝelo formiĝanta sur la partoj de l' vazoj, enhavantaj junan vinon, sur la dentoj. '''Tasko'''. Laboro, ordonita, donita de alia persono; laboro farota : ''Dum akraj diskutoj ne facila estas la tasko de la prezidanto''. Komparu : ''Devo, funkcio, komisio''. '''Taso'''. - 1. Malalta larĝa malgranda vazo por trinki, ordinare porcelana aŭ fajenca. - 2. Ĝia enhavo : ''trinki tason da kafo''. '''Tatui'''. Fari sur la haŭto neforigeblajn kolorajn desegnaĵojn : ''Nur sovaĝaj popoloj tatuas sian korpon''. '''Tatuo, tatuado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tatuas. '''Tatuaĵo'''. Desegnaĵo, farita per la tatuado. '''Taŭgi'''. Esti uzebla, esti bona por io : ''Ne ĉiuj fruktoj taŭgas por la manĝado''. '''Taŭgeco'''. Eco de tio, kio taŭgas. '''Taŭga'''. Kiu taŭgas. '''Sentaŭga'''. Kiu ne taŭgas. '''Sentaŭgulo'''. Homo, kiu taŭgas por nenio. '''Tavolo'''. Tutaĵo de eroj de substanco, kuŝantaj unu apud alia en la sama alteco, rilate al la aliaj eroj, kuŝantaj supre kaj sube : ''La profundaj tavoloj de la tero''. Sur la strato kuŝas dika tavolo de neĝo. '''Teo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Sekigitaj folioj de l’ tearbo kaj la trinkaĵo, preparata el ili. '''Tearbo'''. Arbo aŭ arbeto el la familio de l’ ternostremiacoj (''Tea chinensis''). '''Teatro'''. Loko, konstruaĵo, kie oni donas dramajn, operajn spektaklojn. '''Teatra'''. De teatro, koncernanta teatron. '''Teatraĵo'''. Teatra spektaklo. '''Tedi'''. Fariĝi malagrabla, kaŭzi nekontentecon per sia ofteco aŭ longedaŭreco : ''La senĉesaj pluvoj tedis la vojaĝantojn''. '''Teda'''. Kiu tedas. Komparu : ''Enuigi''. '''Tegi'''. Kovri de ĉiuj flankoj per sakforma tuko : ''tegi kusenon''. '''Tegmento'''. Supra parto de la konstruaĵo, ĝin kovranta. '''Subtegmento'''. Loko, loĝejo sub la tegmento. '''Tegolo'''. Plata, maldika briko, uzata por kovri la tegmentojn. '''Teismo'''. Religia doktrino, bazita sur la kredo je unu persona Dio. Komparu : ''Diismo''. '''Teisto'''. Adepto de la teismo. '''Tekniko'''. Tutaĵo de la metodoj kaj procedoj por plenumi verkon de arto, industrio aŭ metio. '''Teknika'''. De tekniko, koncernanta teknikon. '''Teknikisto'''. Specialisto en tekniko. '''Teknologio'''. Scienco pri la metodoj fari produktaĵojn el krudaj substancoj : ''ĥemia teknologio''. '''Teksi'''. Rektangule kruci fadenojn, seninterrompe unu apud alia : ''teksi tukon el lanaj fadenoj''. '''Teksisto'''. Homo, kies metio estas teksi. '''Teksaĵo'''. Objekto, farita per la teksado : ''silka teksaĵo''. Komparu : ''Plekti, ŝpini, triki''. '''Teksto'''. - 1. Propraj vortoj de aŭtoro, de akto, rilate al la komentarioj, tradukoj, ilustraĵoj : ''citi tekston de Demosteno''. - 2. Fragmento de la Biblio, kiel temo de prediko. '''Telefono'''. Aparato por transporti je granda interspaco la sonojn de la homa voĉo, tonojn k. t. p. per la elektra fluo. '''Telefoni'''. – 1. Uzi telefonon : ''En Varsovio la abonantoj telefonas dudek fojojn ĉiutage''. - 2. Komuniki per la telefono : ''telefoni novaĵon''. '''Telegrafo'''. Aparato optika aŭ elektromagneta por sendi per interkonsentitaj signoj sciigojn je granda interspaco. '''Telegrafi'''. - 1. Uzi la telegrafon. - 2. Komuniki per telegrafo.<noinclude><references/></noinclude> 0zpti1vw0rnah4pl802za9laif0vgst 118963 118891 2026-05-21T04:02:28Z CasteloBot 76 *sintakso 118963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tandemo'''. - 1. Kabrioleto kun du ĉevaloj, jungitaj unu antaŭ la alia. - 2. Durada velocipedo por du personoj. '''Tanino ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ekstrakto el pulvorigita ŝelo de l’ kverko, de l’ kastanarbo; kristala pulvoro uzata en la medicino, en la ledfabrikado. '''Tantalo ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ta. Ĥemia elemento, malofte trovata griza metalo, uzata por elektraj lampoj. '''Tantiemo'''. Difinita procento de la profito, kiel rekompenco por la kunlaborantoj de industria aŭ komerca entrepreno. '''Tapeto'''. Papero, teksaĵo, ledo, per kiu oni kovras la murojn de ĉambroj. '''Tapeti'''. Kovri per tapeto. '''Tapiŝo'''. Teksita, brodita tuko por kovri la plankon. '''Taro'''. Pezo de la kesto, sako k. t. p., en kiu estas enpakita komercaĵo. '''Tarantelo'''. Rapida itala danco. '''Tarantulo ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la familio de l’ dupulmaj araneoj; ĝiaj pikoj estas iafoje mortigaj (''Tarantula''). '''Tarifo'''. Tabelo de pagoj impostaj, fervojaj. '''Taroko'''. Kartludo kun 78 kartoj inter tri personoj. '''Tartaro ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kalia salo de la samnoma acido; malmola ŝelo formiĝanta sur la partoj de l' vazoj, enhavantaj junan vinon, sur la dentoj. '''Tasko'''. Laboro, ordonita, donita de alia persono; laboro farota : ''Dum akraj diskutoj ne facila estas la tasko de la prezidanto''. Komparu : ''Devo, funkcio, komisio''. '''Taso'''. - 1. Malalta larĝa malgranda vazo por trinki, ordinare porcelana aŭ fajenca. - 2. Ĝia enhavo : ''trinki tason da kafo''. '''Tatui'''. Fari sur la haŭto neforigeblajn kolorajn desegnaĵojn : ''Nur sovaĝaj popoloj tatuas sian korpon''. '''Tatuo, tatuado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tatuas. '''Tatuaĵo'''. Desegnaĵo, farita per la tatuado. '''Taŭgi'''. Esti uzebla, esti bona por io : ''Ne ĉiuj fruktoj taŭgas por la manĝado''. '''Taŭgeco'''. Eco de tio, kio taŭgas. '''Taŭga'''. Kiu taŭgas. '''Sentaŭga'''. Kiu ne taŭgas. '''Sentaŭgulo'''. Homo, kiu taŭgas por nenio. '''Tavolo'''. Tutaĵo de eroj de substanco, kuŝantaj unu apud alia en la sama alteco, rilate al la aliaj eroj, kuŝantaj supre kaj sube : ''La profundaj tavoloj de la tero''. Sur la strato kuŝas dika tavolo de neĝo. '''Teo ({{VdE-ml|Bot}}.). Sekigitaj folioj de l’ tearbo kaj la trinkaĵo, preparata el ili. '''Tearbo'''. Arbo aŭ arbeto el la familio de l’ ternostremiacoj (''Tea chinensis''). '''Teatro'''. Loko, konstruaĵo, kie oni donas dramajn, operajn spektaklojn. '''Teatra'''. De teatro, koncernanta teatron. '''Teatraĵo'''. Teatra spektaklo. '''Tedi'''. Fariĝi malagrabla, kaŭzi nekontentecon per sia ofteco aŭ longedaŭreco : ''La senĉesaj pluvoj tedis la vojaĝantojn''. '''Teda'''. Kiu tedas. Komparu : ''Enuigi''. '''Tegi'''. Kovri de ĉiuj flankoj per sakforma tuko : ''tegi kusenon''. '''Tegmento'''. Supra parto de la konstruaĵo, ĝin kovranta. '''Subtegmento'''. Loko, loĝejo sub la tegmento. '''Tegolo'''. Plata, maldika briko, uzata por kovri la tegmentojn. '''Teismo'''. Religia doktrino, bazita sur la kredo je unu persona Dio. Komparu : ''Diismo''. '''Teisto'''. Adepto de la teismo. '''Tekniko'''. Tutaĵo de la metodoj kaj procedoj por plenumi verkon de arto, industrio aŭ metio. '''Teknika'''. De tekniko, koncernanta teknikon. '''Teknikisto'''. Specialisto en tekniko. '''Teknologio'''. Scienco pri la metodoj fari produktaĵojn el krudaj substancoj : ''ĥemia teknologio''. '''Teksi'''. Rektangule kruci fadenojn, seninterrompe unu apud alia : ''teksi tukon el lanaj fadenoj''. '''Teksisto'''. Homo, kies metio estas teksi. '''Teksaĵo'''. Objekto, farita per la teksado : ''silka teksaĵo''. Komparu : ''Plekti, ŝpini, triki''. '''Teksto'''. - 1. Propraj vortoj de aŭtoro, de akto, rilate al la komentarioj, tradukoj, ilustraĵoj : ''citi tekston de Demosteno''. - 2. Fragmento de la Biblio, kiel temo de prediko. '''Telefono'''. Aparato por transporti je granda interspaco la sonojn de la homa voĉo, tonojn k. t. p. per la elektra fluo. '''Telefoni'''. – 1. Uzi telefonon : ''En Varsovio la abonantoj telefonas dudek fojojn ĉiutage''. - 2. Komuniki per la telefono : ''telefoni novaĵon''. '''Telegrafo'''. Aparato optika aŭ elektromagneta por sendi per interkonsentitaj signoj sciigojn je granda interspaco. '''Telegrafi'''. - 1. Uzi la telegrafon. - 2. Komuniki per telegrafo.<noinclude><references/></noinclude> l41k4hwxusdgh3mqft83fj01aly37wa 119025 118963 2026-05-21T04:20:16Z CasteloBot 76 *sintakso 119025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tandemo'''. - 1. Kabrioleto kun du ĉevaloj, jungitaj unu antaŭ la alia. - 2. Durada velocipedo por du personoj. '''Tanino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ekstrakto el pulvorigita ŝelo de l’ kverko, de l’ kastanarbo; kristala pulvoro uzata en la medicino, en la ledfabrikado. '''Tantalo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ta. Ĥemia elemento, malofte trovata griza metalo, uzata por elektraj lampoj. '''Tantiemo'''. Difinita procento de la profito, kiel rekompenco por la kunlaborantoj de industria aŭ komerca entrepreno. '''Tapeto'''. Papero, teksaĵo, ledo, per kiu oni kovras la murojn de ĉambroj. '''Tapeti'''. Kovri per tapeto. '''Tapiŝo'''. Teksita, brodita tuko por kovri la plankon. '''Taro'''. Pezo de la kesto, sako k. t. p., en kiu estas enpakita komercaĵo. '''Tarantelo'''. Rapida itala danco. '''Tarantulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la familio de l’ dupulmaj araneoj; ĝiaj pikoj estas iafoje mortigaj (''Tarantula''). '''Tarifo'''. Tabelo de pagoj impostaj, fervojaj. '''Taroko'''. Kartludo kun 78 kartoj inter tri personoj. '''Tartaro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kalia salo de la samnoma acido; malmola ŝelo formiĝanta sur la partoj de l' vazoj, enhavantaj junan vinon, sur la dentoj. '''Tasko'''. Laboro, ordonita, donita de alia persono; laboro farota : ''Dum akraj diskutoj ne facila estas la tasko de la prezidanto''. Komparu : ''Devo, funkcio, komisio''. '''Taso'''. - 1. Malalta larĝa malgranda vazo por trinki, ordinare porcelana aŭ fajenca. - 2. Ĝia enhavo : ''trinki tason da kafo''. '''Tatui'''. Fari sur la haŭto neforigeblajn kolorajn desegnaĵojn : ''Nur sovaĝaj popoloj tatuas sian korpon''. '''Tatuo, tatuado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tatuas. '''Tatuaĵo'''. Desegnaĵo, farita per la tatuado. '''Taŭgi'''. Esti uzebla, esti bona por io : ''Ne ĉiuj fruktoj taŭgas por la manĝado''. '''Taŭgeco'''. Eco de tio, kio taŭgas. '''Taŭga'''. Kiu taŭgas. '''Sentaŭga'''. Kiu ne taŭgas. '''Sentaŭgulo'''. Homo, kiu taŭgas por nenio. '''Tavolo'''. Tutaĵo de eroj de substanco, kuŝantaj unu apud alia en la sama alteco, rilate al la aliaj eroj, kuŝantaj supre kaj sube : ''La profundaj tavoloj de la tero''. Sur la strato kuŝas dika tavolo de neĝo. '''Teo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sekigitaj folioj de l’ tearbo kaj la trinkaĵo, preparata el ili. '''Tearbo'''. Arbo aŭ arbeto el la familio de l’ ternostremiacoj (''Tea chinensis''). '''Teatro'''. Loko, konstruaĵo, kie oni donas dramajn, operajn spektaklojn. '''Teatra'''. De teatro, koncernanta teatron. '''Teatraĵo'''. Teatra spektaklo. '''Tedi'''. Fariĝi malagrabla, kaŭzi nekontentecon per sia ofteco aŭ longedaŭreco : ''La senĉesaj pluvoj tedis la vojaĝantojn''. '''Teda'''. Kiu tedas. Komparu : ''Enuigi''. '''Tegi'''. Kovri de ĉiuj flankoj per sakforma tuko : ''tegi kusenon''. '''Tegmento'''. Supra parto de la konstruaĵo, ĝin kovranta. '''Subtegmento'''. Loko, loĝejo sub la tegmento. '''Tegolo'''. Plata, maldika briko, uzata por kovri la tegmentojn. '''Teismo'''. Religia doktrino, bazita sur la kredo je unu persona Dio. Komparu : ''Diismo''. '''Teisto'''. Adepto de la teismo. '''Tekniko'''. Tutaĵo de la metodoj kaj procedoj por plenumi verkon de arto, industrio aŭ metio. '''Teknika'''. De tekniko, koncernanta teknikon. '''Teknikisto'''. Specialisto en tekniko. '''Teknologio'''. Scienco pri la metodoj fari produktaĵojn el krudaj substancoj : ''ĥemia teknologio''. '''Teksi'''. Rektangule kruci fadenojn, seninterrompe unu apud alia : ''teksi tukon el lanaj fadenoj''. '''Teksisto'''. Homo, kies metio estas teksi. '''Teksaĵo'''. Objekto, farita per la teksado : ''silka teksaĵo''. Komparu : ''Plekti, ŝpini, triki''. '''Teksto'''. - 1. Propraj vortoj de aŭtoro, de akto, rilate al la komentarioj, tradukoj, ilustraĵoj : ''citi tekston de Demosteno''. - 2. Fragmento de la Biblio, kiel temo de prediko. '''Telefono'''. Aparato por transporti je granda interspaco la sonojn de la homa voĉo, tonojn k. t. p. per la elektra fluo. '''Telefoni'''. – 1. Uzi telefonon : ''En Varsovio la abonantoj telefonas dudek fojojn ĉiutage''. - 2. Komuniki per la telefono : ''telefoni novaĵon''. '''Telegrafo'''. Aparato optika aŭ elektromagneta por sendi per interkonsentitaj signoj sciigojn je granda interspaco. '''Telegrafi'''. - 1. Uzi la telegrafon. - 2. Komuniki per telegrafo.<noinclude><references/></noinclude> h5sp2y780rghre1t5da67u44utp04ml Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/162 104 40849 118837 2026-05-21T03:11:58Z Castelobranco 7 +1 118837 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Telegrafe'''. Per la telegrafo. '''Telegrafisto'''. Oficisto de telegrafo. '''Telegramo'''. Komunikaĵo, sendata per telegrafo. '''Telepatio'''. Kapablo vidi personojn, ricevi impresojn je interspaco supernatura, materie neebla. '''Telero'''. Plata, malprofunda vazo, ordinare porcelana aŭ fajenca, el kiuj oni manĝas: suptelero. '''Teleskopo'''. Optika instrumento por observi la astrojn. '''Teluro (Ĥem'''.). Te. Ĥemia elemento, bluete blanka metalo, trovata kun la oro, arĝento kaj plumbo. '''Temo'''. Tio, pri kio oni parolas, skribas: temo de parolado, temo de disertacio. '''Tempo'''. - 1. Daŭro kaj sinsekvo de okazoj: Ĉio okazas en la tempo kaj spaco. - 2. Difinita. mezurita daŭro: Kiom da tempo vi restos en la urbo? - 3. Epoko, periodo, sezono: en la tempo de la franca revolucio, en la tempo de la rikolto. - 4. Disponebla tempo: Mi ne havas tempon hodiaŭ. – 5. Konvena, ĝusta tempo: Jam venis la tempo komenci la laboron. '''Intertempo'''. Tempo inter du okazoj. '''Libertempo'''. Serio da tagoj, destinitaj por la ripozo de lernantoj, oficistoj. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo, en la sama momento: du samtempaj pafoj. '''Samtempe'''. En la sama tempo. '''Antaŭtempa'''. Okazanta, farata antaŭ la konvena tempo, tio frua: antaŭtempa akuŝo. '''Antaŭtempe'''. Antaŭ la konvena tempo, tro frue. '''Temperamento'''. Tutaĵo de la psikologiaj kaj fiziologiaj ecoj de individuo, de kiuj dependas ĝia reago je la impulsoj: pasia temperamento. '''Temperaturo'''. Grado de la varmo: alta temperaturo. '''Tempio (Anat'''.). Flanka parto de la kapo, inter la frunto, okulo, orelo kaj vango. '''Templo'''. Loko, konstruaĵo, kie oni adoras Dion, diojn. '''Teni'''. - 1. Havi en la mano, en la manoj kaj ne ellasi: teni bastonon, teni bovon je la kornoj. - 2. Havi en sia povo, ne ellasi: teni krimulon en malliberejo. - 3. Konservi en senŝanĝa situacio: teni rekte la kapon. '''Tenilo'''. Parto de instrumento, de vazo, je kiu oni ilin tenas: tenilo de glavo tenilo de korbo. '''Deteni'''. Teni flanke de io, ne allasi, ne permesi fari ion: deteni iun de krimo. '''Subteni'''. - 1. Teni de sube por ke io ne falu: subteni lamantan maljunulon. - 2. Helpi: subteni ies agadon. '''Tendo'''. Ŝirmilo kontraŭ la pluvo, nego, malvarmo, konsistanta el partoj el dika tolo, fiksitaj sur stangoj. '''Tendaro'''. Aro de tendoj, en kiuj loĝas la soldatoj dum militiro. '''Tendeno'''. - 1. Ekstremo de muskolo, kuniganta ĝin kun osto. - 2. Ŝnuro, kuniganta la ekstremojn de la pafarko. '''Tendenco'''. Emo al difinita celo, precipe emo popularigi iun ideon en literatura verko: morala tendenco. '''Tendenca'''. Havanta tendencon: tendenca romano. '''Tendro'''. Vagono, sekvanta la lokomotivon kaj portanta hejtaĵon kaj akvon. '''Tenio (Zool'''.). Rubanda vermo (Taenia). '''Tenoro'''. Plej alta vira voĉo. '''Tenoristo'''. Kantisto, posedanta la tenoron. '''Tenti'''. Instigi, altiri al malbona faro: la diablo tentanto. '''Tento'''. Instigo al malbona faro. Komparu: Logi. '''Teokratio'''. Politika regado en la nomo de Dio, plenumata de pastroj. '''Teologio'''. Scienco pri Dio kaj pri la religio. '''Teologia'''. De teologio, koncernanta teologion. '''Teologo'''. Specialisto en la teologio. '''Teoremo'''. Scienca aserto, kiu devas esti pruvita: geometria teoremo. '''Teorio'''. - 1. Konoj spekulativaj, ne bazitaj sur la efektiva plenumo: la teorio de la medicino. - 2. Tutaĵo de konoj, klarigantaj komplete grupon de fenomenoj, de faktoj: la teorio de la magnetismo. '''Teoria'''. De teorio, bazita sur teorio. '''Teorie'''. En teoria maniero. '''Teoriulo'''. Specialisto en teorio. '''Tero'''. - 1. (Astr.). Planedo, sur kiu ni loĝas: La tero rondiras cirkaŭ la suno - 2. Solida ekstera tavolo de ĉi tiu planedo: kuŝi sur la tero; la tero kaj la maro. – 3. Substanco, el kiu konsistas ĉi tiu tavolo: sabla argila tero. '''Tera'''. De tero, el tero, koncernanta teron: tera globo tera poi . '''Enterigi'''. Ĵeti en la teron; meti kadavron, ĉerkon en la teron, entombigi. '''Elterigi'''. Eligi el la tero. '''Teretaĝo'''. Etaĝo sur la nivelo de la tero. '''Terkolo'''. Tera strio inter du maroj, kuniganta du kontinentojn: Panama terkolo kunigas la du Amerikojn. '''Terpomo'''. (Bot.). Manĝebla tubero sur radikoj de vegetaĵo de la familio w solanacoj (Sotanum tuberosum).<noinclude><references/></noinclude> 5ooy62ycstz0yiopm510y50rfqa1gym 118892 118837 2026-05-21T03:52:39Z CasteloBot 76 *sintakso 118892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Telegrafe'''. Per la telegrafo. '''Telegrafisto'''. Oficisto de telegrafo. '''Telegramo'''. Komunikaĵo, sendata per telegrafo. '''Telepatio'''. Kapablo vidi personojn, ricevi impresojn je interspaco supernatura, materie neebla. '''Telero'''. Plata, malprofunda vazo, ordinare porcelana aŭ fajenca, el kiuj oni manĝas : ''suptelero''. '''Teleskopo'''. Optika instrumento por observi la astrojn. '''Teluro ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Te. Ĥemia elemento, bluete blanka metalo, trovata kun la oro, arĝento kaj plumbo. '''Temo'''. Tio, pri kio oni parolas, skribas : ''temo de parolado, temo de disertacio''. '''Tempo'''. - 1. Daŭro kaj sinsekvo de okazoj : ''Ĉio okazas en la tempo kaj spaco''. - 2. Difinita. mezurita daŭro : ''Kiom da tempo vi restos en la urbo? - 3''. Epoko, periodo, sezono : ''en la tempo de la franca revolucio, en la tempo de la rikolto''. - 4. Disponebla tempo : ''Mi ne havas tempon hodiaŭ''. – 5. Konvena, ĝusta tempo : ''Jam venis la tempo komenci la laboron''. '''Intertempo'''. Tempo inter du okazoj. '''Libertempo'''. Serio da tagoj, destinitaj por la ripozo de lernantoj, oficistoj. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo, en la sama momento : ''du samtempaj pafoj''. '''Samtempe'''. En la sama tempo. '''Antaŭtempa'''. Okazanta, farata antaŭ la konvena tempo, tio frua : ''antaŭtempa akuŝo''. '''Antaŭtempe'''. Antaŭ la konvena tempo, tro frue. '''Temperamento'''. Tutaĵo de la psikologiaj kaj fiziologiaj ecoj de individuo, de kiuj dependas ĝia reago je la impulsoj : ''pasia temperamento''. '''Temperaturo'''. Grado de la varmo : ''alta temperaturo''. '''Tempio ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Flanka parto de la kapo, inter la frunto, okulo, orelo kaj vango. '''Templo'''. Loko, konstruaĵo, kie oni adoras Dion, diojn. '''Teni'''. - 1. Havi en la mano, en la manoj kaj ne ellasi : ''teni bastonon, teni bovon je la kornoj''. - 2. Havi en sia povo, ne ellasi : ''teni krimulon en malliberejo''. - 3. Konservi en senŝanĝa situacio : ''teni rekte la kapon''. '''Tenilo'''. Parto de instrumento, de vazo, je kiu oni ilin tenas : ''tenilo de glavo tenilo de korbo''. '''Deteni'''. Teni flanke de io, ne allasi, ne permesi fari ion : ''deteni iun de krimo''. '''Subteni'''. - 1. Teni de sube por ke io ne falu : ''subteni lamantan maljunulon''. - 2. Helpi : ''subteni ies agadon''. '''Tendo'''. Ŝirmilo kontraŭ la pluvo, nego, malvarmo, konsistanta el partoj el dika tolo, fiksitaj sur stangoj. '''Tendaro'''. Aro de tendoj, en kiuj loĝas la soldatoj dum militiro. '''Tendeno'''. - 1. Ekstremo de muskolo, kuniganta ĝin kun osto. - 2. Ŝnuro, kuniganta la ekstremojn de la pafarko. '''Tendenco'''. Emo al difinita celo, precipe emo popularigi iun ideon en literatura verko : ''morala tendenco''. '''Tendenca'''. Havanta tendencon : ''tendenca romano''. '''Tendro'''. Vagono, sekvanta la lokomotivon kaj portanta hejtaĵon kaj akvon. '''Tenio ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Rubanda vermo (''Taenia''). '''Tenoro'''. Plej alta vira voĉo. '''Tenoristo'''. Kantisto, posedanta la tenoron. '''Tenti'''. Instigi, altiri al malbona faro : ''la diablo tentanto''. '''Tento'''. Instigo al malbona faro. Komparu : ''Logi''. '''Teokratio'''. Politika regado en la nomo de Dio, plenumata de pastroj. '''Teologio'''. Scienco pri Dio kaj pri la religio. '''Teologia'''. De teologio, koncernanta teologion. '''Teologo'''. Specialisto en la teologio. '''Teoremo'''. Scienca aserto, kiu devas esti pruvita : ''geometria teoremo''. '''Teorio'''. - 1. Konoj spekulativaj, ne bazitaj sur la efektiva plenumo : ''la teorio de la medicino''. - 2. Tutaĵo de konoj, klarigantaj komplete grupon de fenomenoj, de faktoj : ''la teorio de la magnetismo''. '''Teoria'''. De teorio, bazita sur teorio. '''Teorie'''. En teoria maniero. '''Teoriulo'''. Specialisto en teorio. '''Tero'''. - 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Planedo, sur kiu ni loĝas : ''La tero rondiras cirkaŭ la suno - 2''. Solida ekstera tavolo de ĉi tiu planedo : ''kuŝi sur la tero; la tero kaj la maro''. – 3. Substanco, el kiu konsistas ĉi tiu tavolo : ''sabla argila tero''. '''Tera'''. De tero, el tero, koncernanta teron : ''tera globo tera poi ''. '''Enterigi'''. Ĵeti en la teron; meti kadavron, ĉerkon en la teron, entombigi. '''Elterigi'''. Eligi el la tero. '''Teretaĝo'''. Etaĝo sur la nivelo de la tero. '''Terkolo'''. Tera strio inter du maroj, kuniganta du kontinentojn : ''Panama terkolo kunigas la du Amerikojn''. '''Terpomo'''. ({{VdE-ml|Bot}}.). Manĝebla tubero sur radikoj de vegetaĵo de la familio w solanacoj (''Sotanum tuberosum'').<noinclude><references/></noinclude> nskheyktpkrfnocxgg60e7rv3x3gh16 118964 118892 2026-05-21T04:02:28Z CasteloBot 76 *sintakso 118964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Telegrafe'''. Per la telegrafo. '''Telegrafisto'''. Oficisto de telegrafo. '''Telegramo'''. Komunikaĵo, sendata per telegrafo. '''Telepatio'''. Kapablo vidi personojn, ricevi impresojn je interspaco supernatura, materie neebla. '''Telero'''. Plata, malprofunda vazo, ordinare porcelana aŭ fajenca, el kiuj oni manĝas : ''suptelero''. '''Teleskopo'''. Optika instrumento por observi la astrojn. '''Teluro ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Te. Ĥemia elemento, bluete blanka metalo, trovata kun la oro, arĝento kaj plumbo. '''Temo'''. Tio, pri kio oni parolas, skribas : ''temo de parolado, temo de disertacio''. '''Tempo'''. - 1. Daŭro kaj sinsekvo de okazoj : ''Ĉio okazas en la tempo kaj spaco''. - 2. Difinita. mezurita daŭro : ''Kiom da tempo vi restos en la urbo? - 3''. Epoko, periodo, sezono : ''en la tempo de la franca revolucio, en la tempo de la rikolto''. - 4. Disponebla tempo : ''Mi ne havas tempon hodiaŭ''. – 5. Konvena, ĝusta tempo : ''Jam venis la tempo komenci la laboron''. '''Intertempo'''. Tempo inter du okazoj. '''Libertempo'''. Serio da tagoj, destinitaj por la ripozo de lernantoj, oficistoj. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo, en la sama momento : ''du samtempaj pafoj''. '''Samtempe'''. En la sama tempo. '''Antaŭtempa'''. Okazanta, farata antaŭ la konvena tempo, tio frua : ''antaŭtempa akuŝo''. '''Antaŭtempe'''. Antaŭ la konvena tempo, tro frue. '''Temperamento'''. Tutaĵo de la psikologiaj kaj fiziologiaj ecoj de individuo, de kiuj dependas ĝia reago je la impulsoj : ''pasia temperamento''. '''Temperaturo'''. Grado de la varmo : ''alta temperaturo''. '''Tempio ({{VdE-ml|Anat}}.). Flanka parto de la kapo, inter la frunto, okulo, orelo kaj vango. '''Templo'''. Loko, konstruaĵo, kie oni adoras Dion, diojn. '''Teni'''. - 1. Havi en la mano, en la manoj kaj ne ellasi : ''teni bastonon, teni bovon je la kornoj''. - 2. Havi en sia povo, ne ellasi : ''teni krimulon en malliberejo''. - 3. Konservi en senŝanĝa situacio : ''teni rekte la kapon''. '''Tenilo'''. Parto de instrumento, de vazo, je kiu oni ilin tenas : ''tenilo de glavo tenilo de korbo''. '''Deteni'''. Teni flanke de io, ne allasi, ne permesi fari ion : ''deteni iun de krimo''. '''Subteni'''. - 1. Teni de sube por ke io ne falu : ''subteni lamantan maljunulon''. - 2. Helpi : ''subteni ies agadon''. '''Tendo'''. Ŝirmilo kontraŭ la pluvo, nego, malvarmo, konsistanta el partoj el dika tolo, fiksitaj sur stangoj. '''Tendaro'''. Aro de tendoj, en kiuj loĝas la soldatoj dum militiro. '''Tendeno'''. - 1. Ekstremo de muskolo, kuniganta ĝin kun osto. - 2. Ŝnuro, kuniganta la ekstremojn de la pafarko. '''Tendenco'''. Emo al difinita celo, precipe emo popularigi iun ideon en literatura verko : ''morala tendenco''. '''Tendenca'''. Havanta tendencon : ''tendenca romano''. '''Tendro'''. Vagono, sekvanta la lokomotivon kaj portanta hejtaĵon kaj akvon. '''Tenio ({{VdE-ml|Zool}}.). Rubanda vermo (''Taenia''). '''Tenoro'''. Plej alta vira voĉo. '''Tenoristo'''. Kantisto, posedanta la tenoron. '''Tenti'''. Instigi, altiri al malbona faro : ''la diablo tentanto''. '''Tento'''. Instigo al malbona faro. Komparu : ''Logi''. '''Teokratio'''. Politika regado en la nomo de Dio, plenumata de pastroj. '''Teologio'''. Scienco pri Dio kaj pri la religio. '''Teologia'''. De teologio, koncernanta teologion. '''Teologo'''. Specialisto en la teologio. '''Teoremo'''. Scienca aserto, kiu devas esti pruvita : ''geometria teoremo''. '''Teorio'''. - 1. Konoj spekulativaj, ne bazitaj sur la efektiva plenumo : ''la teorio de la medicino''. - 2. Tutaĵo de konoj, klarigantaj komplete grupon de fenomenoj, de faktoj : ''la teorio de la magnetismo''. '''Teoria'''. De teorio, bazita sur teorio. '''Teorie'''. En teoria maniero. '''Teoriulo'''. Specialisto en teorio. '''Tero'''. - 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Planedo, sur kiu ni loĝas : ''La tero rondiras cirkaŭ la suno - 2''. Solida ekstera tavolo de ĉi tiu planedo : ''kuŝi sur la tero; la tero kaj la maro''. – 3. Substanco, el kiu konsistas ĉi tiu tavolo : ''sabla argila tero''. '''Tera'''. De tero, el tero, koncernanta teron : ''tera globo tera poi ''. '''Enterigi'''. Ĵeti en la teron; meti kadavron, ĉerkon en la teron, entombigi. '''Elterigi'''. Eligi el la tero. '''Teretaĝo'''. Etaĝo sur la nivelo de la tero. '''Terkolo'''. Tera strio inter du maroj, kuniganta du kontinentojn : ''Panama terkolo kunigas la du Amerikojn''. '''Terpomo'''. ({{VdE-ml|Bot}}.). Manĝebla tubero sur radikoj de vegetaĵo de la familio w solanacoj (''Sotanum tuberosum'').<noinclude><references/></noinclude> 32yg5p4e7p2fd5jql25426368v64i7v 119026 118964 2026-05-21T04:20:17Z CasteloBot 76 *sintakso 119026 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Telegrafe'''. Per la telegrafo. '''Telegrafisto'''. Oficisto de telegrafo. '''Telegramo'''. Komunikaĵo, sendata per telegrafo. '''Telepatio'''. Kapablo vidi personojn, ricevi impresojn je interspaco supernatura, materie neebla. '''Telero'''. Plata, malprofunda vazo, ordinare porcelana aŭ fajenca, el kiuj oni manĝas : ''suptelero''. '''Teleskopo'''. Optika instrumento por observi la astrojn. '''Teluro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Te. Ĥemia elemento, bluete blanka metalo, trovata kun la oro, arĝento kaj plumbo. '''Temo'''. Tio, pri kio oni parolas, skribas : ''temo de parolado, temo de disertacio''. '''Tempo'''. - 1. Daŭro kaj sinsekvo de okazoj : ''Ĉio okazas en la tempo kaj spaco''. - 2. Difinita. mezurita daŭro : ''Kiom da tempo vi restos en la urbo? - 3''. Epoko, periodo, sezono : ''en la tempo de la franca revolucio, en la tempo de la rikolto''. - 4. Disponebla tempo : ''Mi ne havas tempon hodiaŭ''. – 5. Konvena, ĝusta tempo : ''Jam venis la tempo komenci la laboron''. '''Intertempo'''. Tempo inter du okazoj. '''Libertempo'''. Serio da tagoj, destinitaj por la ripozo de lernantoj, oficistoj. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo, en la sama momento : ''du samtempaj pafoj''. '''Samtempe'''. En la sama tempo. '''Antaŭtempa'''. Okazanta, farata antaŭ la konvena tempo, tio frua : ''antaŭtempa akuŝo''. '''Antaŭtempe'''. Antaŭ la konvena tempo, tro frue. '''Temperamento'''. Tutaĵo de la psikologiaj kaj fiziologiaj ecoj de individuo, de kiuj dependas ĝia reago je la impulsoj : ''pasia temperamento''. '''Temperaturo'''. Grado de la varmo : ''alta temperaturo''. '''Tempio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Flanka parto de la kapo, inter la frunto, okulo, orelo kaj vango. '''Templo'''. Loko, konstruaĵo, kie oni adoras Dion, diojn. '''Teni'''. - 1. Havi en la mano, en la manoj kaj ne ellasi : ''teni bastonon, teni bovon je la kornoj''. - 2. Havi en sia povo, ne ellasi : ''teni krimulon en malliberejo''. - 3. Konservi en senŝanĝa situacio : ''teni rekte la kapon''. '''Tenilo'''. Parto de instrumento, de vazo, je kiu oni ilin tenas : ''tenilo de glavo tenilo de korbo''. '''Deteni'''. Teni flanke de io, ne allasi, ne permesi fari ion : ''deteni iun de krimo''. '''Subteni'''. - 1. Teni de sube por ke io ne falu : ''subteni lamantan maljunulon''. - 2. Helpi : ''subteni ies agadon''. '''Tendo'''. Ŝirmilo kontraŭ la pluvo, nego, malvarmo, konsistanta el partoj el dika tolo, fiksitaj sur stangoj. '''Tendaro'''. Aro de tendoj, en kiuj loĝas la soldatoj dum militiro. '''Tendeno'''. - 1. Ekstremo de muskolo, kuniganta ĝin kun osto. - 2. Ŝnuro, kuniganta la ekstremojn de la pafarko. '''Tendenco'''. Emo al difinita celo, precipe emo popularigi iun ideon en literatura verko : ''morala tendenco''. '''Tendenca'''. Havanta tendencon : ''tendenca romano''. '''Tendro'''. Vagono, sekvanta la lokomotivon kaj portanta hejtaĵon kaj akvon. '''Tenio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rubanda vermo (''Taenia''). '''Tenoro'''. Plej alta vira voĉo. '''Tenoristo'''. Kantisto, posedanta la tenoron. '''Tenti'''. Instigi, altiri al malbona faro : ''la diablo tentanto''. '''Tento'''. Instigo al malbona faro. Komparu : ''Logi''. '''Teokratio'''. Politika regado en la nomo de Dio, plenumata de pastroj. '''Teologio'''. Scienco pri Dio kaj pri la religio. '''Teologia'''. De teologio, koncernanta teologion. '''Teologo'''. Specialisto en la teologio. '''Teoremo'''. Scienca aserto, kiu devas esti pruvita : ''geometria teoremo''. '''Teorio'''. - 1. Konoj spekulativaj, ne bazitaj sur la efektiva plenumo : ''la teorio de la medicino''. - 2. Tutaĵo de konoj, klarigantaj komplete grupon de fenomenoj, de faktoj : ''la teorio de la magnetismo''. '''Teoria'''. De teorio, bazita sur teorio. '''Teorie'''. En teoria maniero. '''Teoriulo'''. Specialisto en teorio. '''Tero'''. - 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Planedo, sur kiu ni loĝas : ''La tero rondiras cirkaŭ la suno - 2''. Solida ekstera tavolo de ĉi tiu planedo : ''kuŝi sur la tero; la tero kaj la maro''. – 3. Substanco, el kiu konsistas ĉi tiu tavolo : ''sabla argila tero''. '''Tera'''. De tero, el tero, koncernanta teron : ''tera globo tera poi ''. '''Enterigi'''. Ĵeti en la teron; meti kadavron, ĉerkon en la teron, entombigi. '''Elterigi'''. Eligi el la tero. '''Teretaĝo'''. Etaĝo sur la nivelo de la tero. '''Terkolo'''. Tera strio inter du maroj, kuniganta du kontinentojn : ''Panama terkolo kunigas la du Amerikojn''. '''Terpomo'''. ({{VdE-ml|Bot}}.). Manĝebla tubero sur radikoj de vegetaĵo de la familio w solanacoj (''Sotanum tuberosum'').<noinclude><references/></noinclude> ouqbrz74zkfmiz54ihjqwqqrms5a5fz Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/163 104 40850 118838 2026-05-21T03:12:17Z Castelobranco 7 +1 118838 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Terapeŭtiko (Med'''.). Parto de la medicino pri la kuracado de la malsanoj. Terapio. Kuracado. '''Teraso'''. - 1. Ebena altaĵo, abrupte limigita kvazaŭ ŝtupo. - 2. Vasta balkono sur masonaĵo aŭ sur kolonoj; ebena tegmento kun balustrado. Komparu: Balkono, verando. '''Terceto'''. Muzika verko por tri voĉoj aŭ tri instrumentoj. '''Tercio'''. Muzika tono en interspaco de du tonoj. '''Terebinto (Ĥem'''.). Flaveta, diafana rezino de pinglarboj. Distilita terebinto estas uzata en la medicino, en la fabrikado de lakoj k. t. p. '''Teritorio'''. Parto de lando, regiono, dependanta de ŝtato, de urbo. '''Termino'''. Vorto, esprimo, speciala al scienco, arto, metio: teknika termino. '''Terminaro'''. Tutaĵo de la terminoj de scienco, arto, metio. '''Termito (Zool'''.). Tropika insekto, vivanta en societoj simile al la formikoj (Termes). '''Termometro'''. Instrumento por mezuri la temperaturon. '''Terni'''. Ĉe ekscito de la flarnervoj rapide kaj brue elspiri aeron. '''Terno'''. Ago de tiu, kiu ternas. '''Ternostremiacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj vegetaĵoj: kamelio, tearbo. '''Teruro'''. Tre forta timo. '''Teruri'''. Tre forte timigi. '''Terura'''. Kiu teruras. '''Teruraĵo'''. Teruranta okazo, vidaĵo. '''Testamento'''. Akto, en kiu oni deklaras sian volon pri la divido de sia posedaĵo post la morto. '''Testiko (Anat'''.). Sperma glando de la viroj kaj bestviroj. '''Testudo (Zool'''.). Rampulo, kies korpo estas enfermita en korna kiraso kun truoj por la kapo, piedoj kaj vosto (Testudo). '''Tetano (Med'''.). Tre forta spasmo de muskoloj. Komparu: Konvulsio. '''Tetro (Zool'''.). Birdo (nomo de l’ familio) el la vico de l’ kokoj (Tetrao). '''Tetrao (Zool'''.). Birdo el la familio de l’ tetroj (Tetrao bonasia). '''Tezo'''. Scienca aserto, publike diskutata kaj defendata. '''Tia'''. - 1. Montra adjektiva pronomo de la kvalito: Tia viro mortis! - 2. Relativa adjektiva pronomo de l’ kvalito: Ĉu vi deziras ruĝan aŭ blankan vinon? Donu tian, kian vi mem trinkas. '''Tial'''. Pro tia kaŭzo. '''Tiam'''. En tiu tempo, en tiu okazo. '''Tiaro'''. Papa mitro, konsistanta el tri kronoj. '''Tibio (Anat'''.). Longa dika osto inter la genuo kaj piedo. '''Tie'''. En tiu loko: La tutan vesperon li pasigas en ia drinkejo, tie vi trovos lin. Rikolti tie, kie oni ne semis. '''Tiel'''. - 1. Tiamaniere: Tiel vi kontentigos ĉiujn. - 2. En tia grado: La patro estas tiel alta, kiel la filo. '''Ties'''. De tiu, apartenanta al tiu: Kies panon oni manĝas, ties agojn oni laŭdas. '''Tifo (Med'''.). Nomo de tri infektaj febraj malsanoj: ekzantema tifo. '''Tigro (Zool'''.). Raba besto el la familio de l’ katoj, kun nigraj transversaj strioj (Felis tigris). '''Tikli'''. Eksciti al rido per delikataj kaj ripetataj tuŝoj de la haŭto, precipe de la akselo. '''Tiklo'''. Ago de tiu, kiu tiklas. '''Tilio (Bot'''.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por mebloj, tirkestoj (Tilia parvifolia). '''Tiliacoj (Bot'''.). Familio de dukotitedonaj multepetalaj vegetaĵoj: tilio. '''Timo'''. Malagrabla sento, kaŭzita de efektiva aŭ imagata minacanta danĝero aŭ malfeliĉo kun senkonscia emo ĝin eviti. '''Timi'''. Havi timon: timi la maron, timi malsanon. '''Timema'''. Kiu facile timas. '''Timigi'''. Fari iun timanta, kaŭzi ies timon. '''Timiga'''. Kiu timigas. '''Timinda'''. Meritanta timon: timinda malsano. '''Timigilo'''. Objekto por timigi: timigilo por birdoj. '''Fortimigi'''. Forpeli per timigo: fortimigi paseron. '''Sentima'''. Kiu ne timas. Komparu: Maltrankvila. '''Timiano (Bot'''.). Vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata kiel incenso (Thymus). '''Timono'''. Longa ligna peco, ĉe kies ambaŭ flankoj oni jungas la ĉevalojn al veturilo. '''Tino'''. Granda nekovrita cilindroforma ligna vazo por fluidaĵoj. Komparu: Barelo. '''Tindro'''. Spongosimila, facile ekflamanta substanco. '''Tineo (Zool'''.). Insekto el la vico de l’ papilioj: ĝiaj larvoj detruas peltojn, drapojn, grajnojn (Tinea).<noinclude><references/></noinclude> lbycdjkq5vlcgeai9sx1tg37sviteoj 118893 118838 2026-05-21T03:52:39Z CasteloBot 76 *sintakso 118893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Terapeŭtiko ({{VdE-ml|Med'''}}.). Parto de la medicino pri la kuracado de la malsanoj. Terapio. Kuracado. '''Teraso'''. - 1. Ebena altaĵo, abrupte limigita kvazaŭ ŝtupo. - 2. Vasta balkono sur masonaĵo aŭ sur kolonoj; ebena tegmento kun balustrado. Komparu : ''Balkono, verando''. '''Terceto'''. Muzika verko por tri voĉoj aŭ tri instrumentoj. '''Tercio'''. Muzika tono en interspaco de du tonoj. '''Terebinto ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Flaveta, diafana rezino de pinglarboj. Distilita terebinto estas uzata en la medicino, en la fabrikado de lakoj k. t. p. '''Teritorio'''. Parto de lando, regiono, dependanta de ŝtato, de urbo. '''Termino'''. Vorto, esprimo, speciala al scienco, arto, metio : ''teknika termino''. '''Terminaro'''. Tutaĵo de la terminoj de scienco, arto, metio. '''Termito ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Tropika insekto, vivanta en societoj simile al la formikoj (''Termes''). '''Termometro'''. Instrumento por mezuri la temperaturon. '''Terni'''. Ĉe ekscito de la flarnervoj rapide kaj brue elspiri aeron. '''Terno'''. Ago de tiu, kiu ternas. '''Ternostremiacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj vegetaĵoj : ''kamelio, tearbo''. '''Teruro'''. Tre forta timo. '''Teruri'''. Tre forte timigi. '''Terura'''. Kiu teruras. '''Teruraĵo'''. Teruranta okazo, vidaĵo. '''Testamento'''. Akto, en kiu oni deklaras sian volon pri la divido de sia posedaĵo post la morto. '''Testiko ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Sperma glando de la viroj kaj bestviroj. '''Testudo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Rampulo, kies korpo estas enfermita en korna kiraso kun truoj por la kapo, piedoj kaj vosto (''Testudo''). '''Tetano ({{VdE-ml|Med'''}}.). Tre forta spasmo de muskoloj. Komparu : ''Konvulsio''. '''Tetro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo (nomo de l’ familio'') el la vico de l’ kokoj (''Tetrao''). '''Tetrao ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Birdo el la familio de l’ tetroj (''Tetrao bonasia''). '''Tezo'''. Scienca aserto, publike diskutata kaj defendata. '''Tia'''. - 1. Montra adjektiva pronomo de la kvalito : ''Tia viro mortis! - 2''. Relativa adjektiva pronomo de l’ kvalito : ''Ĉu vi deziras ruĝan aŭ blankan vinon? Donu tian, kian vi mem trinkas''. '''Tial'''. Pro tia kaŭzo. '''Tiam'''. En tiu tempo, en tiu okazo. '''Tiaro'''. Papa mitro, konsistanta el tri kronoj. '''Tibio ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Longa dika osto inter la genuo kaj piedo. '''Tie'''. En tiu loko : ''La tutan vesperon li pasigas en ia drinkejo, tie vi trovos lin''. Rikolti tie, kie oni ne semis. '''Tiel'''. - 1. Tiamaniere : ''Tiel vi kontentigos ĉiujn''. - 2. En tia grado : ''La patro estas tiel alta, kiel la filo''. '''Ties'''. De tiu, apartenanta al tiu : ''Kies panon oni manĝas, ties agojn oni laŭdas''. '''Tifo ({{VdE-ml|Med'''}}.). Nomo de tri infektaj febraj malsanoj : ''ekzantema tifo''. '''Tigro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Raba besto el la familio de l’ katoj, kun nigraj transversaj strioj (''Felis tigris''). '''Tikli'''. Eksciti al rido per delikataj kaj ripetataj tuŝoj de la haŭto, precipe de la akselo. '''Tiklo'''. Ago de tiu, kiu tiklas. '''Tilio ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por mebloj, tirkestoj (''Tilia parvifolia''). '''Tiliacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotitedonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''tilio''. '''Timo'''. Malagrabla sento, kaŭzita de efektiva aŭ imagata minacanta danĝero aŭ malfeliĉo kun senkonscia emo ĝin eviti. '''Timi'''. Havi timon : ''timi la maron, timi malsanon''. '''Timema'''. Kiu facile timas. '''Timigi'''. Fari iun timanta, kaŭzi ies timon. '''Timiga'''. Kiu timigas. '''Timinda'''. Meritanta timon : ''timinda malsano''. '''Timigilo'''. Objekto por timigi : ''timigilo por birdoj''. '''Fortimigi'''. Forpeli per timigo : ''fortimigi paseron''. '''Sentima'''. Kiu ne timas. Komparu : ''Maltrankvila''. '''Timiano ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata kiel incenso (''Thymus''). '''Timono'''. Longa ligna peco, ĉe kies ambaŭ flankoj oni jungas la ĉevalojn al veturilo. '''Tino'''. Granda nekovrita cilindroforma ligna vazo por fluidaĵoj. Komparu : ''Barelo''. '''Tindro'''. Spongosimila, facile ekflamanta substanco. '''Tineo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Insekto el la vico de l’ papilioj : ''ĝiaj larvoj detruas peltojn, drapojn, grajnojn (''Tinea'')''.<noinclude><references/></noinclude> qt47topl7mwhjssi1u6gylwcjztq1nd 118965 118893 2026-05-21T04:02:29Z CasteloBot 76 *sintakso 118965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Terapeŭtiko ({{VdE-ml|Med}}.). Parto de la medicino pri la kuracado de la malsanoj. Terapio. Kuracado. '''Teraso'''. - 1. Ebena altaĵo, abrupte limigita kvazaŭ ŝtupo. - 2. Vasta balkono sur masonaĵo aŭ sur kolonoj; ebena tegmento kun balustrado. Komparu : ''Balkono, verando''. '''Terceto'''. Muzika verko por tri voĉoj aŭ tri instrumentoj. '''Tercio'''. Muzika tono en interspaco de du tonoj. '''Terebinto ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Flaveta, diafana rezino de pinglarboj. Distilita terebinto estas uzata en la medicino, en la fabrikado de lakoj k. t. p. '''Teritorio'''. Parto de lando, regiono, dependanta de ŝtato, de urbo. '''Termino'''. Vorto, esprimo, speciala al scienco, arto, metio : ''teknika termino''. '''Terminaro'''. Tutaĵo de la terminoj de scienco, arto, metio. '''Termito ({{VdE-ml|Zool}}.). Tropika insekto, vivanta en societoj simile al la formikoj (''Termes''). '''Termometro'''. Instrumento por mezuri la temperaturon. '''Terni'''. Ĉe ekscito de la flarnervoj rapide kaj brue elspiri aeron. '''Terno'''. Ago de tiu, kiu ternas. '''Ternostremiacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj vegetaĵoj : ''kamelio, tearbo''. '''Teruro'''. Tre forta timo. '''Teruri'''. Tre forte timigi. '''Terura'''. Kiu teruras. '''Teruraĵo'''. Teruranta okazo, vidaĵo. '''Testamento'''. Akto, en kiu oni deklaras sian volon pri la divido de sia posedaĵo post la morto. '''Testiko ({{VdE-ml|Anat}}.). Sperma glando de la viroj kaj bestviroj. '''Testudo ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo, kies korpo estas enfermita en korna kiraso kun truoj por la kapo, piedoj kaj vosto (''Testudo''). '''Tetano ({{VdE-ml|Med}}.). Tre forta spasmo de muskoloj. Komparu : ''Konvulsio''. '''Tetro ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo (nomo de l’ familio'') el la vico de l’ kokoj (''Tetrao''). '''Tetrao ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de l’ tetroj (''Tetrao bonasia''). '''Tezo'''. Scienca aserto, publike diskutata kaj defendata. '''Tia'''. - 1. Montra adjektiva pronomo de la kvalito : ''Tia viro mortis! - 2''. Relativa adjektiva pronomo de l’ kvalito : ''Ĉu vi deziras ruĝan aŭ blankan vinon? Donu tian, kian vi mem trinkas''. '''Tial'''. Pro tia kaŭzo. '''Tiam'''. En tiu tempo, en tiu okazo. '''Tiaro'''. Papa mitro, konsistanta el tri kronoj. '''Tibio ({{VdE-ml|Anat}}.). Longa dika osto inter la genuo kaj piedo. '''Tie'''. En tiu loko : ''La tutan vesperon li pasigas en ia drinkejo, tie vi trovos lin''. Rikolti tie, kie oni ne semis. '''Tiel'''. - 1. Tiamaniere : ''Tiel vi kontentigos ĉiujn''. - 2. En tia grado : ''La patro estas tiel alta, kiel la filo''. '''Ties'''. De tiu, apartenanta al tiu : ''Kies panon oni manĝas, ties agojn oni laŭdas''. '''Tifo ({{VdE-ml|Med}}.). Nomo de tri infektaj febraj malsanoj : ''ekzantema tifo''. '''Tigro ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba besto el la familio de l’ katoj, kun nigraj transversaj strioj (''Felis tigris''). '''Tikli'''. Eksciti al rido per delikataj kaj ripetataj tuŝoj de la haŭto, precipe de la akselo. '''Tiklo'''. Ago de tiu, kiu tiklas. '''Tilio ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por mebloj, tirkestoj (''Tilia parvifolia''). '''Tiliacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotitedonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''tilio''. '''Timo'''. Malagrabla sento, kaŭzita de efektiva aŭ imagata minacanta danĝero aŭ malfeliĉo kun senkonscia emo ĝin eviti. '''Timi'''. Havi timon : ''timi la maron, timi malsanon''. '''Timema'''. Kiu facile timas. '''Timigi'''. Fari iun timanta, kaŭzi ies timon. '''Timiga'''. Kiu timigas. '''Timinda'''. Meritanta timon : ''timinda malsano''. '''Timigilo'''. Objekto por timigi : ''timigilo por birdoj''. '''Fortimigi'''. Forpeli per timigo : ''fortimigi paseron''. '''Sentima'''. Kiu ne timas. Komparu : ''Maltrankvila''. '''Timiano ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata kiel incenso (''Thymus''). '''Timono'''. Longa ligna peco, ĉe kies ambaŭ flankoj oni jungas la ĉevalojn al veturilo. '''Tino'''. Granda nekovrita cilindroforma ligna vazo por fluidaĵoj. Komparu : ''Barelo''. '''Tindro'''. Spongosimila, facile ekflamanta substanco. '''Tineo ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ papilioj : ''ĝiaj larvoj detruas peltojn, drapojn, grajnojn (''Tinea'')''.<noinclude><references/></noinclude> ouw4ay0atdzia0i5v0o1c2vgdpf10i2 119027 118965 2026-05-21T04:20:17Z CasteloBot 76 *sintakso 119027 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Terapeŭtiko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Parto de la medicino pri la kuracado de la malsanoj. Terapio. Kuracado. '''Teraso'''. - 1. Ebena altaĵo, abrupte limigita kvazaŭ ŝtupo. - 2. Vasta balkono sur masonaĵo aŭ sur kolonoj; ebena tegmento kun balustrado. Komparu : ''Balkono, verando''. '''Terceto'''. Muzika verko por tri voĉoj aŭ tri instrumentoj. '''Tercio'''. Muzika tono en interspaco de du tonoj. '''Terebinto''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Flaveta, diafana rezino de pinglarboj. Distilita terebinto estas uzata en la medicino, en la fabrikado de lakoj k. t. p. '''Teritorio'''. Parto de lando, regiono, dependanta de ŝtato, de urbo. '''Termino'''. Vorto, esprimo, speciala al scienco, arto, metio : ''teknika termino''. '''Terminaro'''. Tutaĵo de la terminoj de scienco, arto, metio. '''Termito''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Tropika insekto, vivanta en societoj simile al la formikoj (''Termes''). '''Termometro'''. Instrumento por mezuri la temperaturon. '''Terni'''. Ĉe ekscito de la flarnervoj rapide kaj brue elspiri aeron. '''Terno'''. Ago de tiu, kiu ternas. '''Ternostremiacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj vegetaĵoj : ''kamelio, tearbo''. '''Teruro'''. Tre forta timo. '''Teruri'''. Tre forte timigi. '''Terura'''. Kiu teruras. '''Teruraĵo'''. Teruranta okazo, vidaĵo. '''Testamento'''. Akto, en kiu oni deklaras sian volon pri la divido de sia posedaĵo post la morto. '''Testiko''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Sperma glando de la viroj kaj bestviroj. '''Testudo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo, kies korpo estas enfermita en korna kiraso kun truoj por la kapo, piedoj kaj vosto (''Testudo''). '''Tetano''' ({{VdE-ml|Med}}.). Tre forta spasmo de muskoloj. Komparu : ''Konvulsio''. '''Tetro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo (nomo de l’ familio'') el la vico de l’ kokoj (''Tetrao''). '''Tetrao''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de l’ tetroj (''Tetrao bonasia''). '''Tezo'''. Scienca aserto, publike diskutata kaj defendata. '''Tia'''. - 1. Montra adjektiva pronomo de la kvalito : ''Tia viro mortis! - 2''. Relativa adjektiva pronomo de l’ kvalito : ''Ĉu vi deziras ruĝan aŭ blankan vinon? Donu tian, kian vi mem trinkas''. '''Tial'''. Pro tia kaŭzo. '''Tiam'''. En tiu tempo, en tiu okazo. '''Tiaro'''. Papa mitro, konsistanta el tri kronoj. '''Tibio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Longa dika osto inter la genuo kaj piedo. '''Tie'''. En tiu loko : ''La tutan vesperon li pasigas en ia drinkejo, tie vi trovos lin''. Rikolti tie, kie oni ne semis. '''Tiel'''. - 1. Tiamaniere : ''Tiel vi kontentigos ĉiujn''. - 2. En tia grado : ''La patro estas tiel alta, kiel la filo''. '''Ties'''. De tiu, apartenanta al tiu : ''Kies panon oni manĝas, ties agojn oni laŭdas''. '''Tifo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Nomo de tri infektaj febraj malsanoj : ''ekzantema tifo''. '''Tigro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba besto el la familio de l’ katoj, kun nigraj transversaj strioj (''Felis tigris''). '''Tikli'''. Eksciti al rido per delikataj kaj ripetataj tuŝoj de la haŭto, precipe de la akselo. '''Tiklo'''. Ago de tiu, kiu tiklas. '''Tilio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por mebloj, tirkestoj (''Tilia parvifolia''). '''Tiliacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotitedonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''tilio''. '''Timo'''. Malagrabla sento, kaŭzita de efektiva aŭ imagata minacanta danĝero aŭ malfeliĉo kun senkonscia emo ĝin eviti. '''Timi'''. Havi timon : ''timi la maron, timi malsanon''. '''Timema'''. Kiu facile timas. '''Timigi'''. Fari iun timanta, kaŭzi ies timon. '''Timiga'''. Kiu timigas. '''Timinda'''. Meritanta timon : ''timinda malsano''. '''Timigilo'''. Objekto por timigi : ''timigilo por birdoj''. '''Fortimigi'''. Forpeli per timigo : ''fortimigi paseron''. '''Sentima'''. Kiu ne timas. Komparu : ''Maltrankvila''. '''Timiano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata kiel incenso (''Thymus''). '''Timono'''. Longa ligna peco, ĉe kies ambaŭ flankoj oni jungas la ĉevalojn al veturilo. '''Tino'''. Granda nekovrita cilindroforma ligna vazo por fluidaĵoj. Komparu : ''Barelo''. '''Tindro'''. Spongosimila, facile ekflamanta substanco. '''Tineo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ papilioj : ''ĝiaj larvoj detruas peltojn, drapojn, grajnojn (''Tinea'')''.<noinclude><references/></noinclude> 6c6g33e5hngj8p7wuq75jtyw8d61ais Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/164 104 40851 118839 2026-05-21T03:12:35Z Castelobranco 7 +1 118839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tinko'''. (Zool.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj: (Tinca vulgaris). '''Tinkturo'''. - 1. Fluida substanco por koloriĝi ŝtofojn, trempante ilin en ĝi. - 2. Densa solvaĵo de medikamento en alkoholo aŭ etero. '''Tinkturi'''. Kolorigi ŝtofojn. '''Tinkturisto'''. Homo, kies profesio estas tinkturi. '''Tinti'''. Eligi sonon sonorantan kaj tremantan: La spronoj tintas. '''Tintilo'''. Instrumento por tinti. '''Tio'''. Montra kaj relativa pronomo substantiva por objektoj, aferoj, ideoj: Metu tion sur la tablo. Kion ? Tion, kion mi montras al vi. '''Tiom'''. Tia nombro, tia kvanto; tian nombron, kvanton: Tiom da soldatoj pereis en la batalo! Li elspezas tiom da mono, kiom li enspezas. '''Tipo'''. Ideala modelo (objekto aŭ persono), kuniganta en si en tre alta grado la esencajn trajtojn de ĉiuj objektoj aŭ personoj de la sama speco: la japana tipo. '''Tipa'''. - 1. Estanta tipo: tipa drinkulo. - 2. Karakterizanta tipon: tipaj ecoj de la Angloj. '''Tiri'''. Per streĉo de la fortoj movi objekton al si: La ĉevaloj tiras la veturilon. '''Tiro'''. Ago de tiu, kiu tiras. '''Altiri'''. Tiri al io. '''Eltiri'''. Tiri el io, el interno de io: eltiri la glavon el la ingo, '''Kuntiri'''. Tiri kune de du, de kelke da flankoj: kuntiri pakaĵon per ŝnuro. '''Retiri'''. Tiri al direkto kontraŭa je la antaŭa movo: retiri la etenditan manon. Komparu: Treni. '''Tirano'''. - 1. Absoluta, kruela regnestro. - 2. Kruela kaj absoluta homo. '''Tirana'''. Kruela kaj absoluta. '''Tiraneco'''. Eco de tiu, kiu estas tirana. '''Titano'''. Fortega grandegulo. '''Titolo'''. - 1. Surskribo sur libro, sur ĉapitro, montranta en unu, en kelke da vortoj ĝian enhavon: la titolo de romano. - 2. Honora ofico, honora posteno: akcepti la titolon de prezidanto. '''Titoli'''. - 1. Doni litolon: Kiel vi titolos vian novan verkon? - 2. Nomi per la titolo: Ne forgesu dum la aŭdienco ĉiam titoli la ĉefon generalo! '''Tiu'''. Montra kaj relativa adjektiva pronomo: Sidiĝu sur tiu seĝo. Sidiĝu sur tiu seĝo, kiu staras ĉe la pordo. '''Tosto'''. Paroladeto dum festeno kun propono trinki por ies sano, por la sukceso de entrepreno. '''Tosti'''. Diri toston: Oni tostis ĝis la matenruĝo. '''Togo'''. Longa vasta vesto de la antikvaj Romanoj, kovranta en drapŝiraĵoj la maldekstran brakon kaj lasanta la dekstran libera. '''Tolo'''. Ŝtofo el lino aŭ el kanabo. '''Tolaĵo'''. Diversaj objektoj, farataj ordinare el tolo: ĉemizoj, kalesonoj, kolumoj, litotukoj, buŝtukoj. '''Laktolo'''. Tolo, kovrita per lako. '''Toleri'''. Permesi, ne malhelpi ion malagrablan por si, ion kontraŭan al siaj principoj, kvankam oni povus tion fari, se oni dezirus: toleri la kapricojn de sia infano, toleri ĉiujn religiojn en sia regno. '''Tolerema'''. Kiu facile toleras: tolerema ĉefo. '''Toleremo'''. Eco de homo tolerema. '''Tolerebla'''. Kiu povas esti tolerata: tolerebla eraro. '''Tomato (Bot'''.). Vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ solanacoj (Solanum lycopersicum). '''Tombo'''. Kavo en la tero, kie oni metas la homajn kadavrojn, la ĉerkojn kun la homaj kadavroj. '''Tombejo'''. Loko, kie oni faras tombojn. '''Tombisto'''. Homo, kiu enterigas la homajn kadavrojn. '''Entombigi'''. Meti en tombon. '''Tombako'''. Fandaĵo el kupro kaj zinko, similanta oron. '''Tombolo'''. Publika amuzo kun loterio. '''Tono'''. - 1. Pura, muzika sono: La tonoj de la fortepiano, la tonoj de la homa voĉo. - 2. Maniero paroli por esprimi sian senton: kolera tono. '''Unutona'''. Enuiga, teda per la manko de ŝanĝo: unutona rakonto. Komparu: Sono, sonoro. '''Tondi'''. Fortranĉi harojn, lanon, herbon k. t. p. per speciala instrumento, nomata tondilo. '''Tondilo'''. Instrumento konsistanta el du ŝtalaj krucitaj brakoj kun interna tranĉa rando. '''Tondro'''. Granda ruliĝanta bruo, akompananta la fulmon. '''Tondri'''. Fari la bruon de tondro: Hodiaŭ tondris multfoje. Ektondris la voĉo de la kolonelo. '''Fulmotondro'''. Ventego kun fulmoj kaj tondroj. '''Tonsuro'''. Senhara rondeto sur la supro de la kapo de la katolikaj pastroj, farata per razado de la haroj. '''Topazo'''. Multvalora flava ŝtono. '''Topografio'''. Detala priskribo de la situacio de loko, de ĝia surfaco kun ĝiaj akvoj, arboj, vojoj, konstruaĵoj. '''Torĉo'''. Simpla lumigilo, konsistanta el ligna mallonga bastono, ŝmirita per rezino, per peĉo.<noinclude><references/></noinclude> 5wtatbo26pwhfnb1tfkrvgg48xy4xjg 118894 118839 2026-05-21T03:52:40Z CasteloBot 76 *sintakso 118894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tinko'''. ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj : ''(''Tinca vulgaris'')''. '''Tinkturo'''. - 1. Fluida substanco por koloriĝi ŝtofojn, trempante ilin en ĝi. - 2. Densa solvaĵo de medikamento en alkoholo aŭ etero. '''Tinkturi'''. Kolorigi ŝtofojn. '''Tinkturisto'''. Homo, kies profesio estas tinkturi. '''Tinti'''. Eligi sonon sonorantan kaj tremantan : ''La spronoj tintas''. '''Tintilo'''. Instrumento por tinti. '''Tio'''. Montra kaj relativa pronomo substantiva por objektoj, aferoj, ideoj : ''Metu tion sur la tablo''. Kion ? Tion, kion mi montras al vi. '''Tiom'''. Tia nombro, tia kvanto; tian nombron, kvanton : ''Tiom da soldatoj pereis en la batalo! Li elspezas tiom da mono, kiom li enspezas''. '''Tipo'''. Ideala modelo (objekto aŭ persono''), kuniganta en si en tre alta grado la esencajn trajtojn de ĉiuj objektoj aŭ personoj de la sama speco : ''la japana tipo''. '''Tipa'''. - 1. Estanta tipo : ''tipa drinkulo''. - 2. Karakterizanta tipon : ''tipaj ecoj de la Angloj''. '''Tiri'''. Per streĉo de la fortoj movi objekton al si : ''La ĉevaloj tiras la veturilon''. '''Tiro'''. Ago de tiu, kiu tiras. '''Altiri'''. Tiri al io. '''Eltiri'''. Tiri el io, el interno de io : ''eltiri la glavon el la ingo, '''Kuntiri'''''. Tiri kune de du, de kelke da flankoj : ''kuntiri pakaĵon per ŝnuro''. '''Retiri'''. Tiri al direkto kontraŭa je la antaŭa movo : ''retiri la etenditan manon''. Komparu : ''Treni''. '''Tirano'''. - 1. Absoluta, kruela regnestro. - 2. Kruela kaj absoluta homo. '''Tirana'''. Kruela kaj absoluta. '''Tiraneco'''. Eco de tiu, kiu estas tirana. '''Titano'''. Fortega grandegulo. '''Titolo'''. - 1. Surskribo sur libro, sur ĉapitro, montranta en unu, en kelke da vortoj ĝian enhavon : ''la titolo de romano''. - 2. Honora ofico, honora posteno : ''akcepti la titolon de prezidanto''. '''Titoli'''. - 1. Doni litolon : ''Kiel vi titolos vian novan verkon? - 2''. Nomi per la titolo : ''Ne forgesu dum la aŭdienco ĉiam titoli la ĉefon generalo! '''Tiu'''''. Montra kaj relativa adjektiva pronomo : ''Sidiĝu sur tiu seĝo''. Sidiĝu sur tiu seĝo, kiu staras ĉe la pordo. '''Tosto'''. Paroladeto dum festeno kun propono trinki por ies sano, por la sukceso de entrepreno. '''Tosti'''. Diri toston : ''Oni tostis ĝis la matenruĝo''. '''Togo'''. Longa vasta vesto de la antikvaj Romanoj, kovranta en drapŝiraĵoj la maldekstran brakon kaj lasanta la dekstran libera. '''Tolo'''. Ŝtofo el lino aŭ el kanabo. '''Tolaĵo'''. Diversaj objektoj, farataj ordinare el tolo : ''ĉemizoj, kalesonoj, kolumoj, litotukoj, buŝtukoj''. '''Laktolo'''. Tolo, kovrita per lako. '''Toleri'''. Permesi, ne malhelpi ion malagrablan por si, ion kontraŭan al siaj principoj, kvankam oni povus tion fari, se oni dezirus : ''toleri la kapricojn de sia infano, toleri ĉiujn religiojn en sia regno''. '''Tolerema'''. Kiu facile toleras : ''tolerema ĉefo''. '''Toleremo'''. Eco de homo tolerema. '''Tolerebla'''. Kiu povas esti tolerata : ''tolerebla eraro''. '''Tomato ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ solanacoj (''Solanum lycopersicum''). '''Tombo'''. Kavo en la tero, kie oni metas la homajn kadavrojn, la ĉerkojn kun la homaj kadavroj. '''Tombejo'''. Loko, kie oni faras tombojn. '''Tombisto'''. Homo, kiu enterigas la homajn kadavrojn. '''Entombigi'''. Meti en tombon. '''Tombako'''. Fandaĵo el kupro kaj zinko, similanta oron. '''Tombolo'''. Publika amuzo kun loterio. '''Tono'''. - 1. Pura, muzika sono : ''La tonoj de la fortepiano, la tonoj de la homa voĉo''. - 2. Maniero paroli por esprimi sian senton : ''kolera tono''. '''Unutona'''. Enuiga, teda per la manko de ŝanĝo : ''unutona rakonto''. Komparu : ''Sono, sonoro''. '''Tondi'''. Fortranĉi harojn, lanon, herbon k. t. p. per speciala instrumento, nomata tondilo. '''Tondilo'''. Instrumento konsistanta el du ŝtalaj krucitaj brakoj kun interna tranĉa rando. '''Tondro'''. Granda ruliĝanta bruo, akompananta la fulmon. '''Tondri'''. Fari la bruon de tondro : ''Hodiaŭ tondris multfoje''. Ektondris la voĉo de la kolonelo. '''Fulmotondro'''. Ventego kun fulmoj kaj tondroj. '''Tonsuro'''. Senhara rondeto sur la supro de la kapo de la katolikaj pastroj, farata per razado de la haroj. '''Topazo'''. Multvalora flava ŝtono. '''Topografio'''. Detala priskribo de la situacio de loko, de ĝia surfaco kun ĝiaj akvoj, arboj, vojoj, konstruaĵoj. '''Torĉo'''. Simpla lumigilo, konsistanta el ligna mallonga bastono, ŝmirita per rezino, per peĉo.<noinclude><references/></noinclude> 51yry1znfp48ysh72x17wkyi08niext 118966 118894 2026-05-21T04:02:29Z CasteloBot 76 *sintakso 118966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tinko'''. ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj : ''(''Tinca vulgaris'')''. '''Tinkturo'''. - 1. Fluida substanco por koloriĝi ŝtofojn, trempante ilin en ĝi. - 2. Densa solvaĵo de medikamento en alkoholo aŭ etero. '''Tinkturi'''. Kolorigi ŝtofojn. '''Tinkturisto'''. Homo, kies profesio estas tinkturi. '''Tinti'''. Eligi sonon sonorantan kaj tremantan : ''La spronoj tintas''. '''Tintilo'''. Instrumento por tinti. '''Tio'''. Montra kaj relativa pronomo substantiva por objektoj, aferoj, ideoj : ''Metu tion sur la tablo''. Kion ? Tion, kion mi montras al vi. '''Tiom'''. Tia nombro, tia kvanto; tian nombron, kvanton : ''Tiom da soldatoj pereis en la batalo! Li elspezas tiom da mono, kiom li enspezas''. '''Tipo'''. Ideala modelo (objekto aŭ persono''), kuniganta en si en tre alta grado la esencajn trajtojn de ĉiuj objektoj aŭ personoj de la sama speco : ''la japana tipo''. '''Tipa'''. - 1. Estanta tipo : ''tipa drinkulo''. - 2. Karakterizanta tipon : ''tipaj ecoj de la Angloj''. '''Tiri'''. Per streĉo de la fortoj movi objekton al si : ''La ĉevaloj tiras la veturilon''. '''Tiro'''. Ago de tiu, kiu tiras. '''Altiri'''. Tiri al io. '''Eltiri'''. Tiri el io, el interno de io : ''eltiri la glavon el la ingo, '''Kuntiri'''''. Tiri kune de du, de kelke da flankoj : ''kuntiri pakaĵon per ŝnuro''. '''Retiri'''. Tiri al direkto kontraŭa je la antaŭa movo : ''retiri la etenditan manon''. Komparu : ''Treni''. '''Tirano'''. - 1. Absoluta, kruela regnestro. - 2. Kruela kaj absoluta homo. '''Tirana'''. Kruela kaj absoluta. '''Tiraneco'''. Eco de tiu, kiu estas tirana. '''Titano'''. Fortega grandegulo. '''Titolo'''. - 1. Surskribo sur libro, sur ĉapitro, montranta en unu, en kelke da vortoj ĝian enhavon : ''la titolo de romano''. - 2. Honora ofico, honora posteno : ''akcepti la titolon de prezidanto''. '''Titoli'''. - 1. Doni litolon : ''Kiel vi titolos vian novan verkon? - 2''. Nomi per la titolo : ''Ne forgesu dum la aŭdienco ĉiam titoli la ĉefon generalo! '''Tiu'''''. Montra kaj relativa adjektiva pronomo : ''Sidiĝu sur tiu seĝo''. Sidiĝu sur tiu seĝo, kiu staras ĉe la pordo. '''Tosto'''. Paroladeto dum festeno kun propono trinki por ies sano, por la sukceso de entrepreno. '''Tosti'''. Diri toston : ''Oni tostis ĝis la matenruĝo''. '''Togo'''. Longa vasta vesto de la antikvaj Romanoj, kovranta en drapŝiraĵoj la maldekstran brakon kaj lasanta la dekstran libera. '''Tolo'''. Ŝtofo el lino aŭ el kanabo. '''Tolaĵo'''. Diversaj objektoj, farataj ordinare el tolo : ''ĉemizoj, kalesonoj, kolumoj, litotukoj, buŝtukoj''. '''Laktolo'''. Tolo, kovrita per lako. '''Toleri'''. Permesi, ne malhelpi ion malagrablan por si, ion kontraŭan al siaj principoj, kvankam oni povus tion fari, se oni dezirus : ''toleri la kapricojn de sia infano, toleri ĉiujn religiojn en sia regno''. '''Tolerema'''. Kiu facile toleras : ''tolerema ĉefo''. '''Toleremo'''. Eco de homo tolerema. '''Tolerebla'''. Kiu povas esti tolerata : ''tolerebla eraro''. '''Tomato ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ solanacoj (''Solanum lycopersicum''). '''Tombo'''. Kavo en la tero, kie oni metas la homajn kadavrojn, la ĉerkojn kun la homaj kadavroj. '''Tombejo'''. Loko, kie oni faras tombojn. '''Tombisto'''. Homo, kiu enterigas la homajn kadavrojn. '''Entombigi'''. Meti en tombon. '''Tombako'''. Fandaĵo el kupro kaj zinko, similanta oron. '''Tombolo'''. Publika amuzo kun loterio. '''Tono'''. - 1. Pura, muzika sono : ''La tonoj de la fortepiano, la tonoj de la homa voĉo''. - 2. Maniero paroli por esprimi sian senton : ''kolera tono''. '''Unutona'''. Enuiga, teda per la manko de ŝanĝo : ''unutona rakonto''. Komparu : ''Sono, sonoro''. '''Tondi'''. Fortranĉi harojn, lanon, herbon k. t. p. per speciala instrumento, nomata tondilo. '''Tondilo'''. Instrumento konsistanta el du ŝtalaj krucitaj brakoj kun interna tranĉa rando. '''Tondro'''. Granda ruliĝanta bruo, akompananta la fulmon. '''Tondri'''. Fari la bruon de tondro : ''Hodiaŭ tondris multfoje''. Ektondris la voĉo de la kolonelo. '''Fulmotondro'''. Ventego kun fulmoj kaj tondroj. '''Tonsuro'''. Senhara rondeto sur la supro de la kapo de la katolikaj pastroj, farata per razado de la haroj. '''Topazo'''. Multvalora flava ŝtono. '''Topografio'''. Detala priskribo de la situacio de loko, de ĝia surfaco kun ĝiaj akvoj, arboj, vojoj, konstruaĵoj. '''Torĉo'''. Simpla lumigilo, konsistanta el ligna mallonga bastono, ŝmirita per rezino, per peĉo.<noinclude><references/></noinclude> 6egskaudg00ictd2no47shsv1j47g81 119028 118966 2026-05-21T04:20:18Z CasteloBot 76 *sintakso 119028 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tinko'''. ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj : ''(''Tinca vulgaris'')''. '''Tinkturo'''. - 1. Fluida substanco por koloriĝi ŝtofojn, trempante ilin en ĝi. - 2. Densa solvaĵo de medikamento en alkoholo aŭ etero. '''Tinkturi'''. Kolorigi ŝtofojn. '''Tinkturisto'''. Homo, kies profesio estas tinkturi. '''Tinti'''. Eligi sonon sonorantan kaj tremantan : ''La spronoj tintas''. '''Tintilo'''. Instrumento por tinti. '''Tio'''. Montra kaj relativa pronomo substantiva por objektoj, aferoj, ideoj : ''Metu tion sur la tablo''. Kion ? Tion, kion mi montras al vi. '''Tiom'''. Tia nombro, tia kvanto; tian nombron, kvanton : ''Tiom da soldatoj pereis en la batalo! Li elspezas tiom da mono, kiom li enspezas''. '''Tipo'''. Ideala modelo (objekto aŭ persono''), kuniganta en si en tre alta grado la esencajn trajtojn de ĉiuj objektoj aŭ personoj de la sama speco : ''la japana tipo''. '''Tipa'''. - 1. Estanta tipo : ''tipa drinkulo''. - 2. Karakterizanta tipon : ''tipaj ecoj de la Angloj''. '''Tiri'''. Per streĉo de la fortoj movi objekton al si : ''La ĉevaloj tiras la veturilon''. '''Tiro'''. Ago de tiu, kiu tiras. '''Altiri'''. Tiri al io. '''Eltiri'''. Tiri el io, el interno de io : ''eltiri la glavon el la ingo, '''Kuntiri'''''. Tiri kune de du, de kelke da flankoj : ''kuntiri pakaĵon per ŝnuro''. '''Retiri'''. Tiri al direkto kontraŭa je la antaŭa movo : ''retiri la etenditan manon''. Komparu : ''Treni''. '''Tirano'''. - 1. Absoluta, kruela regnestro. - 2. Kruela kaj absoluta homo. '''Tirana'''. Kruela kaj absoluta. '''Tiraneco'''. Eco de tiu, kiu estas tirana. '''Titano'''. Fortega grandegulo. '''Titolo'''. - 1. Surskribo sur libro, sur ĉapitro, montranta en unu, en kelke da vortoj ĝian enhavon : ''la titolo de romano''. - 2. Honora ofico, honora posteno : ''akcepti la titolon de prezidanto''. '''Titoli'''. - 1. Doni litolon : ''Kiel vi titolos vian novan verkon? - 2''. Nomi per la titolo : ''Ne forgesu dum la aŭdienco ĉiam titoli la ĉefon generalo! '''Tiu'''''. Montra kaj relativa adjektiva pronomo : ''Sidiĝu sur tiu seĝo''. Sidiĝu sur tiu seĝo, kiu staras ĉe la pordo. '''Tosto'''. Paroladeto dum festeno kun propono trinki por ies sano, por la sukceso de entrepreno. '''Tosti'''. Diri toston : ''Oni tostis ĝis la matenruĝo''. '''Togo'''. Longa vasta vesto de la antikvaj Romanoj, kovranta en drapŝiraĵoj la maldekstran brakon kaj lasanta la dekstran libera. '''Tolo'''. Ŝtofo el lino aŭ el kanabo. '''Tolaĵo'''. Diversaj objektoj, farataj ordinare el tolo : ''ĉemizoj, kalesonoj, kolumoj, litotukoj, buŝtukoj''. '''Laktolo'''. Tolo, kovrita per lako. '''Toleri'''. Permesi, ne malhelpi ion malagrablan por si, ion kontraŭan al siaj principoj, kvankam oni povus tion fari, se oni dezirus : ''toleri la kapricojn de sia infano, toleri ĉiujn religiojn en sia regno''. '''Tolerema'''. Kiu facile toleras : ''tolerema ĉefo''. '''Toleremo'''. Eco de homo tolerema. '''Tolerebla'''. Kiu povas esti tolerata : ''tolerebla eraro''. '''Tomato''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ solanacoj (''Solanum lycopersicum''). '''Tombo'''. Kavo en la tero, kie oni metas la homajn kadavrojn, la ĉerkojn kun la homaj kadavroj. '''Tombejo'''. Loko, kie oni faras tombojn. '''Tombisto'''. Homo, kiu enterigas la homajn kadavrojn. '''Entombigi'''. Meti en tombon. '''Tombako'''. Fandaĵo el kupro kaj zinko, similanta oron. '''Tombolo'''. Publika amuzo kun loterio. '''Tono'''. - 1. Pura, muzika sono : ''La tonoj de la fortepiano, la tonoj de la homa voĉo''. - 2. Maniero paroli por esprimi sian senton : ''kolera tono''. '''Unutona'''. Enuiga, teda per la manko de ŝanĝo : ''unutona rakonto''. Komparu : ''Sono, sonoro''. '''Tondi'''. Fortranĉi harojn, lanon, herbon k. t. p. per speciala instrumento, nomata tondilo. '''Tondilo'''. Instrumento konsistanta el du ŝtalaj krucitaj brakoj kun interna tranĉa rando. '''Tondro'''. Granda ruliĝanta bruo, akompananta la fulmon. '''Tondri'''. Fari la bruon de tondro : ''Hodiaŭ tondris multfoje''. Ektondris la voĉo de la kolonelo. '''Fulmotondro'''. Ventego kun fulmoj kaj tondroj. '''Tonsuro'''. Senhara rondeto sur la supro de la kapo de la katolikaj pastroj, farata per razado de la haroj. '''Topazo'''. Multvalora flava ŝtono. '''Topografio'''. Detala priskribo de la situacio de loko, de ĝia surfaco kun ĝiaj akvoj, arboj, vojoj, konstruaĵoj. '''Torĉo'''. Simpla lumigilo, konsistanta el ligna mallonga bastono, ŝmirita per rezino, per peĉo.<noinclude><references/></noinclude> rifh2pqdmhjwn2sk77eojzpqhzemvga Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/165 104 40852 118840 2026-05-21T03:12:52Z Castelobranco 7 +1 118840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tordi'''. Turni korpon per ĝiaj ekstremoj en kontraŭaj direktoj: tordi ŝnuron. '''Tordo'''. Ago de tiu, kiu tordas. '''Toreadoro'''. Hispana cirka batalanto kontraŭ la bovoj. '''Torento'''. Rapidega fluo. '''Torfo'''. Elfosebla substanco, konsistanta el karbigitaj vegetaĵoj, miksitaj kun tero. '''Torio (Ĥem'''.). Th. Ĥemia elemento, malofta metalo. '''Torni'''. Turni sur speciala stablo lignan aŭ metalan pecon ĉirkaŭ ĝia akso kaj rondigi per akra instrumento: torni lignon, torni globon el ligno. '''Tornistro'''. Leda ujo, portata sur la dorso, de la soldatoj, lernantoj. '''Torpedo'''. Subakva eksploda aparato, kiun oni ĵetas de batalŝipoj. '''Torso'''. Skulptaĵo, prezentanta nur la superan parton de la homa korpo, sen la kapo kaj brakoj. Komparu: Brusto, busto, talio. '''Torto'''. Granda rondforma kuko. '''Torturo'''. - 1. Kruela turmento, per kiu oni iam devigis la akuzitojn fari konfesojn. - 2. Kruela turmento: Fervoja vojaĝo dum varmego estas vera torturo. '''Torturi'''. Kruele turmenti. '''Tra'''. - 1. Prepozicio por esprimi movon, agon de unu ekstremo ĝis alia: veturi tra la tuta urbo. - 2. Prefikso kun la sama senco: traveturi urbon, tralegi libron. '''Trabo'''. Longa kvadratforma ligna peco de arbo laŭlonge segita. Komparu: Ŝtipo. '''Tradicio'''. - 1. Buŝa komuniko de opinioj, doktrinoj, ritoj, moroj de unu generacio al alia: La tradicio ligas la jarcentojn. - 2. Opinioj, doktrinoj k. t. p., tiamaniere komunikitaj. '''Tradicia'''. De tradicio, bazita sur tradicio: tradicia festo. '''Traduki'''. Esprimi vortojn, frazojn k. t. p. de unu lingvo per samsencaj vortoj, frazoj de alia lingvo: traduki esperante francan novelon. '''Traduko'''. - 1. Laboro de tiu, kiu tradukas: La traduko daŭris tri monatojn. - 2. Verko rezultato de la traduko: La traduko aperis samtempe kun la originalo. '''Trafi'''. Atingi per ĵetita objekto: trafi per kuglo. '''Maltrafi'''. Ne atingi per ĵetita objekto: maltrafi leporon. '''Tragedio'''. - 1. Teatra verko de altidea enhavo, prezentanta homojn de granda karaktero, kiuj batalas por nobla celo kaj pereas en ĉi tiu batalo: La tragedioj de Ŝekspiro. - 2. Malfeliĉo, terura okazo, katastrofo: familia tragedio. '''Tragedia'''. - 1. De tragedio: tragedia spektaklo. - 2. Ekscitanta kompaton per sia malfeliĉo: tragedia morto. '''Tragikomedio'''. - 1. Tragedio, kiu enhavas ankaŭ komikajn scenojn kaj ne finiĝas per la morto de la heroo. - 2. Miksaĵo de aferoj seriozaj kaj komikaj. '''Traĥeo (Anat'''.). Tubo de la spira aparato inter la laringo kaj la bronkoj. '''Trajto'''. - 1. Linio de la vizaĝo: belaj trajtoj, severaj trajtoj. - 2. Eco de karaktero: Kompleta forgeso pri si mem estas la ĉefa trajto de lia karaktero. '''Trakti'''. Priparoli kun iu la kondiĉojn de afero por veni al interkonsento: trakti kun la venkinto pri la paco; trakti kun la domposedanto pri la luo de loĝejo. '''Traktado'''. Agoj, vortoj de tiu, kiu traktas. '''Traktato'''. - 1. Grava scienca raporto. - 2. Skribita interkonsento inter du ŝtatoj: komerca traktato inter Germanujo kaj Rusujo. '''Tramo'''. Omnibuso, veturanta sur reloj. '''Tramrelo'''. Konkava relo, sur kiu veturas la tramo. '''Tramvojo'''. Rela vojo por tramo: La tramvojoj kunigas ĉiujn gravajn punktojn de nia urbo. '''Tranĉi'''. Dividi partojn de solida korpo per instrumento kun tre maldika rando: tranĉi panon. '''Tranĉo, tranĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tranĉas. '''Detranĉi, fortranĉi'''. Apartigi, forigi per tranĉo: fortranĉi ekstremon de bastono. '''Ĉirkaŭtranĉi'''. Tranĉi ĉirkaŭe, fortranĉi la ĉirkaŭon. '''Tranĉilo'''. Ŝtala instrumento kun akra rando: forkoj kaj tranĉiloj. '''Ambaŭtranĉa'''. Havanta klingon, kies ambaŭ randoj estas akraj. '''Tranĉeo'''. Kavo, elfosita en la tero por ŝirmi la atakantojn. '''Trankvila'''. Estanta en stato de certeco kaj sen timo pri tio, kio okazos: esti trankvila pri la sukceso. '''Trankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas trankvila. '''Trankviligi'''. Fari iun trankvila: La vortoj de la kuracisto trankviligis la malsanulon. '''Trankviliĝi'''. Fariĝi trankvila: La akuzato trankviliĝis, aŭdinte la verdikton. '''Maltrankvila'''. Estanta en stato de necerteco kaj timo pri tio, kio okazos. '''Maltrankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas maltrankvila. '''Maltrankviligi'''. Fari iun maltrankvila, kaŭzi ies maltrankvilon. '''Maltrankviliĝi'''. Farigi maltrankvila. Komparu: Kvieta, milda, serena. '''Trans'''. - 1. Prepozicio por esprimi lokon, kiu estas ĉe la alia flanko de objekto aŭ direkton al tiu loko: La lanterno staras trans la muro. Ĵetu la pilkon trans la muron. - 2. Prefikso por esprimi movon trans io, de unu loko en alian: transiri, transĵeti, transskribi.<noinclude><references/></noinclude> 0mhir31brl0cgzg1kjsj07kqxh3y5hj 118895 118840 2026-05-21T03:52:41Z CasteloBot 76 *sintakso 118895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tordi'''. Turni korpon per ĝiaj ekstremoj en kontraŭaj direktoj : ''tordi ŝnuron''. '''Tordo'''. Ago de tiu, kiu tordas. '''Toreadoro'''. Hispana cirka batalanto kontraŭ la bovoj. '''Torento'''. Rapidega fluo. '''Torfo'''. Elfosebla substanco, konsistanta el karbigitaj vegetaĵoj, miksitaj kun tero. '''Torio ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Th. Ĥemia elemento, malofta metalo. '''Torni'''. Turni sur speciala stablo lignan aŭ metalan pecon ĉirkaŭ ĝia akso kaj rondigi per akra instrumento : ''torni lignon, torni globon el ligno''. '''Tornistro'''. Leda ujo, portata sur la dorso, de la soldatoj, lernantoj. '''Torpedo'''. Subakva eksploda aparato, kiun oni ĵetas de batalŝipoj. '''Torso'''. Skulptaĵo, prezentanta nur la superan parton de la homa korpo, sen la kapo kaj brakoj. Komparu : ''Brusto, busto, talio''. '''Torto'''. Granda rondforma kuko. '''Torturo'''. - 1. Kruela turmento, per kiu oni iam devigis la akuzitojn fari konfesojn. - 2. Kruela turmento : ''Fervoja vojaĝo dum varmego estas vera torturo''. '''Torturi'''. Kruele turmenti. '''Tra'''. - 1. Prepozicio por esprimi movon, agon de unu ekstremo ĝis alia : ''veturi tra la tuta urbo''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''traveturi urbon, tralegi libron''. '''Trabo'''. Longa kvadratforma ligna peco de arbo laŭlonge segita. Komparu : ''Ŝtipo''. '''Tradicio'''. - 1. Buŝa komuniko de opinioj, doktrinoj, ritoj, moroj de unu generacio al alia : ''La tradicio ligas la jarcentojn''. - 2. Opinioj, doktrinoj k. t. p., tiamaniere komunikitaj. '''Tradicia'''. De tradicio, bazita sur tradicio : ''tradicia festo''. '''Traduki'''. Esprimi vortojn, frazojn k. t. p. de unu lingvo per samsencaj vortoj, frazoj de alia lingvo : ''traduki esperante francan novelon''. '''Traduko'''. - 1. Laboro de tiu, kiu tradukas : ''La traduko daŭris tri monatojn''. - 2. Verko rezultato de la traduko : ''La traduko aperis samtempe kun la originalo''. '''Trafi'''. Atingi per ĵetita objekto : ''trafi per kuglo''. '''Maltrafi'''. Ne atingi per ĵetita objekto : ''maltrafi leporon''. '''Tragedio'''. - 1. Teatra verko de altidea enhavo, prezentanta homojn de granda karaktero, kiuj batalas por nobla celo kaj pereas en ĉi tiu batalo : ''La tragedioj de Ŝekspiro''. - 2. Malfeliĉo, terura okazo, katastrofo : ''familia tragedio''. '''Tragedia'''. - 1. De tragedio : ''tragedia spektaklo''. - 2. Ekscitanta kompaton per sia malfeliĉo : ''tragedia morto''. '''Tragikomedio'''. - 1. Tragedio, kiu enhavas ankaŭ komikajn scenojn kaj ne finiĝas per la morto de la heroo. - 2. Miksaĵo de aferoj seriozaj kaj komikaj. '''Traĥeo ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Tubo de la spira aparato inter la laringo kaj la bronkoj. '''Trajto'''. - 1. Linio de la vizaĝo : ''belaj trajtoj, severaj trajtoj''. - 2. Eco de karaktero : ''Kompleta forgeso pri si mem estas la ĉefa trajto de lia karaktero''. '''Trakti'''. Priparoli kun iu la kondiĉojn de afero por veni al interkonsento : ''trakti kun la venkinto pri la paco; trakti kun la domposedanto pri la luo de loĝejo''. '''Traktado'''. Agoj, vortoj de tiu, kiu traktas. '''Traktato'''. - 1. Grava scienca raporto. - 2. Skribita interkonsento inter du ŝtatoj : ''komerca traktato inter Germanujo kaj Rusujo''. '''Tramo'''. Omnibuso, veturanta sur reloj. '''Tramrelo'''. Konkava relo, sur kiu veturas la tramo. '''Tramvojo'''. Rela vojo por tramo : ''La tramvojoj kunigas ĉiujn gravajn punktojn de nia urbo''. '''Tranĉi'''. Dividi partojn de solida korpo per instrumento kun tre maldika rando : ''tranĉi panon''. '''Tranĉo, tranĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tranĉas. '''Detranĉi, fortranĉi'''. Apartigi, forigi per tranĉo : ''fortranĉi ekstremon de bastono''. '''Ĉirkaŭtranĉi'''. Tranĉi ĉirkaŭe, fortranĉi la ĉirkaŭon. '''Tranĉilo'''. Ŝtala instrumento kun akra rando : ''forkoj kaj tranĉiloj''. '''Ambaŭtranĉa'''. Havanta klingon, kies ambaŭ randoj estas akraj. '''Tranĉeo'''. Kavo, elfosita en la tero por ŝirmi la atakantojn. '''Trankvila'''. Estanta en stato de certeco kaj sen timo pri tio, kio okazos : ''esti trankvila pri la sukceso''. '''Trankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas trankvila. '''Trankviligi'''. Fari iun trankvila : ''La vortoj de la kuracisto trankviligis la malsanulon''. '''Trankviliĝi'''. Fariĝi trankvila : ''La akuzato trankviliĝis, aŭdinte la verdikton''. '''Maltrankvila'''. Estanta en stato de necerteco kaj timo pri tio, kio okazos. '''Maltrankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas maltrankvila. '''Maltrankviligi'''. Fari iun maltrankvila, kaŭzi ies maltrankvilon. '''Maltrankviliĝi'''. Farigi maltrankvila. Komparu : ''Kvieta, milda, serena''. '''Trans'''. - 1. Prepozicio por esprimi lokon, kiu estas ĉe la alia flanko de objekto aŭ direkton al tiu loko : ''La lanterno staras trans la muro''. Ĵetu la pilkon trans la muron. - 2. Prefikso por esprimi movon trans io, de unu loko en alian : ''transiri, transĵeti, transskribi''.<noinclude><references/></noinclude> atptgbess63gud1qtpgycey0vbtttsd 118967 118895 2026-05-21T04:02:30Z CasteloBot 76 *sintakso 118967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tordi'''. Turni korpon per ĝiaj ekstremoj en kontraŭaj direktoj : ''tordi ŝnuron''. '''Tordo'''. Ago de tiu, kiu tordas. '''Toreadoro'''. Hispana cirka batalanto kontraŭ la bovoj. '''Torento'''. Rapidega fluo. '''Torfo'''. Elfosebla substanco, konsistanta el karbigitaj vegetaĵoj, miksitaj kun tero. '''Torio ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Th. Ĥemia elemento, malofta metalo. '''Torni'''. Turni sur speciala stablo lignan aŭ metalan pecon ĉirkaŭ ĝia akso kaj rondigi per akra instrumento : ''torni lignon, torni globon el ligno''. '''Tornistro'''. Leda ujo, portata sur la dorso, de la soldatoj, lernantoj. '''Torpedo'''. Subakva eksploda aparato, kiun oni ĵetas de batalŝipoj. '''Torso'''. Skulptaĵo, prezentanta nur la superan parton de la homa korpo, sen la kapo kaj brakoj. Komparu : ''Brusto, busto, talio''. '''Torto'''. Granda rondforma kuko. '''Torturo'''. - 1. Kruela turmento, per kiu oni iam devigis la akuzitojn fari konfesojn. - 2. Kruela turmento : ''Fervoja vojaĝo dum varmego estas vera torturo''. '''Torturi'''. Kruele turmenti. '''Tra'''. - 1. Prepozicio por esprimi movon, agon de unu ekstremo ĝis alia : ''veturi tra la tuta urbo''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''traveturi urbon, tralegi libron''. '''Trabo'''. Longa kvadratforma ligna peco de arbo laŭlonge segita. Komparu : ''Ŝtipo''. '''Tradicio'''. - 1. Buŝa komuniko de opinioj, doktrinoj, ritoj, moroj de unu generacio al alia : ''La tradicio ligas la jarcentojn''. - 2. Opinioj, doktrinoj k. t. p., tiamaniere komunikitaj. '''Tradicia'''. De tradicio, bazita sur tradicio : ''tradicia festo''. '''Traduki'''. Esprimi vortojn, frazojn k. t. p. de unu lingvo per samsencaj vortoj, frazoj de alia lingvo : ''traduki esperante francan novelon''. '''Traduko'''. - 1. Laboro de tiu, kiu tradukas : ''La traduko daŭris tri monatojn''. - 2. Verko rezultato de la traduko : ''La traduko aperis samtempe kun la originalo''. '''Trafi'''. Atingi per ĵetita objekto : ''trafi per kuglo''. '''Maltrafi'''. Ne atingi per ĵetita objekto : ''maltrafi leporon''. '''Tragedio'''. - 1. Teatra verko de altidea enhavo, prezentanta homojn de granda karaktero, kiuj batalas por nobla celo kaj pereas en ĉi tiu batalo : ''La tragedioj de Ŝekspiro''. - 2. Malfeliĉo, terura okazo, katastrofo : ''familia tragedio''. '''Tragedia'''. - 1. De tragedio : ''tragedia spektaklo''. - 2. Ekscitanta kompaton per sia malfeliĉo : ''tragedia morto''. '''Tragikomedio'''. - 1. Tragedio, kiu enhavas ankaŭ komikajn scenojn kaj ne finiĝas per la morto de la heroo. - 2. Miksaĵo de aferoj seriozaj kaj komikaj. '''Traĥeo ({{VdE-ml|Anat}}.). Tubo de la spira aparato inter la laringo kaj la bronkoj. '''Trajto'''. - 1. Linio de la vizaĝo : ''belaj trajtoj, severaj trajtoj''. - 2. Eco de karaktero : ''Kompleta forgeso pri si mem estas la ĉefa trajto de lia karaktero''. '''Trakti'''. Priparoli kun iu la kondiĉojn de afero por veni al interkonsento : ''trakti kun la venkinto pri la paco; trakti kun la domposedanto pri la luo de loĝejo''. '''Traktado'''. Agoj, vortoj de tiu, kiu traktas. '''Traktato'''. - 1. Grava scienca raporto. - 2. Skribita interkonsento inter du ŝtatoj : ''komerca traktato inter Germanujo kaj Rusujo''. '''Tramo'''. Omnibuso, veturanta sur reloj. '''Tramrelo'''. Konkava relo, sur kiu veturas la tramo. '''Tramvojo'''. Rela vojo por tramo : ''La tramvojoj kunigas ĉiujn gravajn punktojn de nia urbo''. '''Tranĉi'''. Dividi partojn de solida korpo per instrumento kun tre maldika rando : ''tranĉi panon''. '''Tranĉo, tranĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tranĉas. '''Detranĉi, fortranĉi'''. Apartigi, forigi per tranĉo : ''fortranĉi ekstremon de bastono''. '''Ĉirkaŭtranĉi'''. Tranĉi ĉirkaŭe, fortranĉi la ĉirkaŭon. '''Tranĉilo'''. Ŝtala instrumento kun akra rando : ''forkoj kaj tranĉiloj''. '''Ambaŭtranĉa'''. Havanta klingon, kies ambaŭ randoj estas akraj. '''Tranĉeo'''. Kavo, elfosita en la tero por ŝirmi la atakantojn. '''Trankvila'''. Estanta en stato de certeco kaj sen timo pri tio, kio okazos : ''esti trankvila pri la sukceso''. '''Trankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas trankvila. '''Trankviligi'''. Fari iun trankvila : ''La vortoj de la kuracisto trankviligis la malsanulon''. '''Trankviliĝi'''. Fariĝi trankvila : ''La akuzato trankviliĝis, aŭdinte la verdikton''. '''Maltrankvila'''. Estanta en stato de necerteco kaj timo pri tio, kio okazos. '''Maltrankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas maltrankvila. '''Maltrankviligi'''. Fari iun maltrankvila, kaŭzi ies maltrankvilon. '''Maltrankviliĝi'''. Farigi maltrankvila. Komparu : ''Kvieta, milda, serena''. '''Trans'''. - 1. Prepozicio por esprimi lokon, kiu estas ĉe la alia flanko de objekto aŭ direkton al tiu loko : ''La lanterno staras trans la muro''. Ĵetu la pilkon trans la muron. - 2. Prefikso por esprimi movon trans io, de unu loko en alian : ''transiri, transĵeti, transskribi''.<noinclude><references/></noinclude> rrcdax57ib960tc48w6pxa5pmz0gsh2 119029 118967 2026-05-21T04:20:18Z CasteloBot 76 *sintakso 119029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Tordi'''. Turni korpon per ĝiaj ekstremoj en kontraŭaj direktoj : ''tordi ŝnuron''. '''Tordo'''. Ago de tiu, kiu tordas. '''Toreadoro'''. Hispana cirka batalanto kontraŭ la bovoj. '''Torento'''. Rapidega fluo. '''Torfo'''. Elfosebla substanco, konsistanta el karbigitaj vegetaĵoj, miksitaj kun tero. '''Torio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Th. Ĥemia elemento, malofta metalo. '''Torni'''. Turni sur speciala stablo lignan aŭ metalan pecon ĉirkaŭ ĝia akso kaj rondigi per akra instrumento : ''torni lignon, torni globon el ligno''. '''Tornistro'''. Leda ujo, portata sur la dorso, de la soldatoj, lernantoj. '''Torpedo'''. Subakva eksploda aparato, kiun oni ĵetas de batalŝipoj. '''Torso'''. Skulptaĵo, prezentanta nur la superan parton de la homa korpo, sen la kapo kaj brakoj. Komparu : ''Brusto, busto, talio''. '''Torto'''. Granda rondforma kuko. '''Torturo'''. - 1. Kruela turmento, per kiu oni iam devigis la akuzitojn fari konfesojn. - 2. Kruela turmento : ''Fervoja vojaĝo dum varmego estas vera torturo''. '''Torturi'''. Kruele turmenti. '''Tra'''. - 1. Prepozicio por esprimi movon, agon de unu ekstremo ĝis alia : ''veturi tra la tuta urbo''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''traveturi urbon, tralegi libron''. '''Trabo'''. Longa kvadratforma ligna peco de arbo laŭlonge segita. Komparu : ''Ŝtipo''. '''Tradicio'''. - 1. Buŝa komuniko de opinioj, doktrinoj, ritoj, moroj de unu generacio al alia : ''La tradicio ligas la jarcentojn''. - 2. Opinioj, doktrinoj k. t. p., tiamaniere komunikitaj. '''Tradicia'''. De tradicio, bazita sur tradicio : ''tradicia festo''. '''Traduki'''. Esprimi vortojn, frazojn k. t. p. de unu lingvo per samsencaj vortoj, frazoj de alia lingvo : ''traduki esperante francan novelon''. '''Traduko'''. - 1. Laboro de tiu, kiu tradukas : ''La traduko daŭris tri monatojn''. - 2. Verko rezultato de la traduko : ''La traduko aperis samtempe kun la originalo''. '''Trafi'''. Atingi per ĵetita objekto : ''trafi per kuglo''. '''Maltrafi'''. Ne atingi per ĵetita objekto : ''maltrafi leporon''. '''Tragedio'''. - 1. Teatra verko de altidea enhavo, prezentanta homojn de granda karaktero, kiuj batalas por nobla celo kaj pereas en ĉi tiu batalo : ''La tragedioj de Ŝekspiro''. - 2. Malfeliĉo, terura okazo, katastrofo : ''familia tragedio''. '''Tragedia'''. - 1. De tragedio : ''tragedia spektaklo''. - 2. Ekscitanta kompaton per sia malfeliĉo : ''tragedia morto''. '''Tragikomedio'''. - 1. Tragedio, kiu enhavas ankaŭ komikajn scenojn kaj ne finiĝas per la morto de la heroo. - 2. Miksaĵo de aferoj seriozaj kaj komikaj. '''Traĥeo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Tubo de la spira aparato inter la laringo kaj la bronkoj. '''Trajto'''. - 1. Linio de la vizaĝo : ''belaj trajtoj, severaj trajtoj''. - 2. Eco de karaktero : ''Kompleta forgeso pri si mem estas la ĉefa trajto de lia karaktero''. '''Trakti'''. Priparoli kun iu la kondiĉojn de afero por veni al interkonsento : ''trakti kun la venkinto pri la paco; trakti kun la domposedanto pri la luo de loĝejo''. '''Traktado'''. Agoj, vortoj de tiu, kiu traktas. '''Traktato'''. - 1. Grava scienca raporto. - 2. Skribita interkonsento inter du ŝtatoj : ''komerca traktato inter Germanujo kaj Rusujo''. '''Tramo'''. Omnibuso, veturanta sur reloj. '''Tramrelo'''. Konkava relo, sur kiu veturas la tramo. '''Tramvojo'''. Rela vojo por tramo : ''La tramvojoj kunigas ĉiujn gravajn punktojn de nia urbo''. '''Tranĉi'''. Dividi partojn de solida korpo per instrumento kun tre maldika rando : ''tranĉi panon''. '''Tranĉo, tranĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tranĉas. '''Detranĉi, fortranĉi'''. Apartigi, forigi per tranĉo : ''fortranĉi ekstremon de bastono''. '''Ĉirkaŭtranĉi'''. Tranĉi ĉirkaŭe, fortranĉi la ĉirkaŭon. '''Tranĉilo'''. Ŝtala instrumento kun akra rando : ''forkoj kaj tranĉiloj''. '''Ambaŭtranĉa'''. Havanta klingon, kies ambaŭ randoj estas akraj. '''Tranĉeo'''. Kavo, elfosita en la tero por ŝirmi la atakantojn. '''Trankvila'''. Estanta en stato de certeco kaj sen timo pri tio, kio okazos : ''esti trankvila pri la sukceso''. '''Trankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas trankvila. '''Trankviligi'''. Fari iun trankvila : ''La vortoj de la kuracisto trankviligis la malsanulon''. '''Trankviliĝi'''. Fariĝi trankvila : ''La akuzato trankviliĝis, aŭdinte la verdikton''. '''Maltrankvila'''. Estanta en stato de necerteco kaj timo pri tio, kio okazos. '''Maltrankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas maltrankvila. '''Maltrankviligi'''. Fari iun maltrankvila, kaŭzi ies maltrankvilon. '''Maltrankviliĝi'''. Farigi maltrankvila. Komparu : ''Kvieta, milda, serena''. '''Trans'''. - 1. Prepozicio por esprimi lokon, kiu estas ĉe la alia flanko de objekto aŭ direkton al tiu loko : ''La lanterno staras trans la muro''. Ĵetu la pilkon trans la muron. - 2. Prefikso por esprimi movon trans io, de unu loko en alian : ''transiri, transĵeti, transskribi''.<noinclude><references/></noinclude> l00ccjyg5pdxdzs00000we5xsbxr8ok Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/166 104 40853 118841 2026-05-21T03:13:10Z Castelobranco 7 +1 118841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Transepto'''. Transversa parto en krucformaj preĝejoj. Komparu: Navo. '''Transitiva (Gram'''.). Esprimanta agon, kiu transiras rekte de la subjekto al komplemento (pri la verboj): bati iun. '''Transversa'''. Havanta direkton, perpendikularan al la laŭlonga; laŭlarĝa: transversa strio. '''Trapezo (Geom'''.). Kvadrangulo kun du paralelaj neegalaj lateroj. '''Trato'''. Speco de kambio, pagota ne de la ŝuldanto (Tratanto), sed de alia persono (Tratato). '''Trati'''. Doni, subskribi traton. '''Travestii'''. Aliigi verkon seriozan en ŝercan: travestii Iliadon. '''Tre'''. En alta grado, forte: tre bona, tre longe, tre timi. '''Trefo'''. Unu el la kvar koloroj de la ludkartoj, markita per trifolioj. '''Tremi'''. Esti movata tien kaj returnen de rapidaj, malgrandaj, preskaŭ nerimarkeblaj skuoj: tremi de teruro. La ponto tremas, kiam oni veturas sur ĝi. '''Tremo'''. Stato de tio, kio tremas: tertremo. '''Febrotremo'''. Tremo de membroj de persono, kiu havas febron. '''Tremolo (Bot'''.). Arbo el la familio de la salikacoj (Populus tremula). '''Trempi'''. Meti en fluidaĵon por malsekiĝi: trempi plumon en inko. '''Treni'''. Tiri post si ion, kio kroĉiĝas al la tero, al la surfaco, sur kiu ĝi estas tirata; malfacile tiri post si: treni la piedojn de laciĝo; treni la jupon; treni la glavon. '''Trenaĵo'''. Io, kion oni trenas; parto de la jupo, trenata sur la tero. '''Trezoro'''. - 1. Amaso da kaŝita mono, da multvaloraj kaŝitaj objektoj: trovi trezoron sub ruinoj. - 2. Io tre ŝatinda, persono tre amata: Tia sekretario estas vera trezoro. Mia anĝelo, mia trezoro! '''Trezorejo'''. Loko, kie oni gardas monon, multvalorajn objektojn. '''Trezoristo'''. Oficisto, kiu gardas, administras la trezorejon. '''Tri'''. Du plus unu; 3: La fortepiano havas tri piedojn. '''Tria'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro 3; kiu sekvas du: tria vico, tria horo. '''Trio'''. Tri kunigitaj personoj aŭ objektoj: koncerta trio. '''Trifoje'''. Tri fojojn. '''Triobla'''. Trifoje pli granda: prezo triobla kompare kun la antaŭa. '''Triobligi'''. Fari ion trifoje pli granda. '''Triobliĝi'''. Fariĝi trifoje pli granda. '''Triono'''. Ĉiu el la tri egalaj partoj, en kiuj estas dividita tuto: triono da dekduo estas kvar. '''Triope'''. Kune tri (pri personoj). '''Tridento'''. Forko kun tri dentoj: la tridento de Neptuno. '''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. '''Triangulo (Geom'''.). Parto de ebeno, limigila de tri rektaj linioj, sin reciproke renkontantaj. '''Triunuo'''. Dio Patro, Jezuo Kristo kaj la Sankta Spirito. '''Tribuno'''. Levita horizontala ebeno el tabuloj por la oratoroj. '''Tribunalo'''. - 1. Juĝejo. - 2. Juĝantaro. '''Tributo'''. Sumo periode pagata de unu lando al alia, kiel signo de dependeco. Komparu: Kontribucio. '''Triciklo'''. Trirada velocipedo. '''Trigonometrio'''. Matematika scienco pri la mezurado de la trianguloj. '''Triki'''. Fari ŝtofon, plektante la fadenojn per dratoj: triki ŝtrumpon. '''Trikilo'''. Drato por triki. Komparu: Plekti, ŝpini, teksi. '''Trikoto'''. Trikita ŝtofo, vesto. '''Trilo'''. Muzika ornamaĵo, konsistanta je rapida ripetado de du najbaraj tonoj. '''Trili'''. Fari trilon. '''Triliono'''. Miliono da milionoj; 1 000 000 000 000. '''Trinki'''. Preni en la buŝon kaj gluti fluidaĵon: trinki akvon, vinon. '''Trinkaĵo'''. Tio, kion oni trinkas: La akvo estas la plej bona trinkaĵo. '''Tripoj'''. Manĝeblaj intestoj de la bestoj: En Polujo oni manĝas la tripojn ĵaŭde kaj dimanĉe. '''Tritiko (Bot'''.). Spika vegetaĵo el la familio de la graminacoj; el ĝiaj grajnoj oni faras delikatan farunon (Triticum). '''Triumfo - 1'''. Pompa kaj solena eniro de antikva roma militestro post granda venko. - 2. Granda sukceso kaj ĝojo pro ĝi; granda venko. '''Triumfi'''. Akiri grandan sukceson, grandan venkon kaj ĝoji pro ĝi. '''Triumfa'''. De triumfo, koncernanta triumfon: triumfaj krioj, triumfa ĉaro. '''Triumfe'''. Kun triumfo. '''Triviala'''. Maldelikata, vulgara (pri vortoj aŭ pri konduto): triviala spritaĵo. Komparu: Banala. '''Tro - 1'''. Adverbo kun la signifo: en pli alta grada, ol tio devus esti: tro longa, tro laŭte, tro ami - 2. Prefikso kun la sama senco: trouzi. '''Trofeo'''. Milita akiro, kiel signo de la venko.<noinclude><references/></noinclude> cim3qyle6wufanbzhs3c5b62gqt7f7w 118896 118841 2026-05-21T03:52:41Z CasteloBot 76 *sintakso 118896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Transepto'''. Transversa parto en krucformaj preĝejoj. Komparu : ''Navo''. '''Transitiva ({{VdE-ml|Gram'''}}.). Esprimanta agon, kiu transiras rekte de la subjekto al komplemento (pri la verboj'') : ''bati iun''. '''Transversa'''. Havanta direkton, perpendikularan al la laŭlonga; laŭlarĝa : ''transversa strio''. '''Trapezo ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Kvadrangulo kun du paralelaj neegalaj lateroj. '''Trato'''. Speco de kambio, pagota ne de la ŝuldanto (''Tratanto''), sed de alia persono (''Tratato''). '''Trati'''. Doni, subskribi traton. '''Travestii'''. Aliigi verkon seriozan en ŝercan : ''travestii Iliadon''. '''Tre'''. En alta grado, forte : ''tre bona, tre longe, tre timi''. '''Trefo'''. Unu el la kvar koloroj de la ludkartoj, markita per trifolioj. '''Tremi'''. Esti movata tien kaj returnen de rapidaj, malgrandaj, preskaŭ nerimarkeblaj skuoj : ''tremi de teruro''. La ponto tremas, kiam oni veturas sur ĝi. '''Tremo'''. Stato de tio, kio tremas : ''tertremo''. '''Febrotremo'''. Tremo de membroj de persono, kiu havas febron. '''Tremolo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbo el la familio de la salikacoj (''Populus tremula''). '''Trempi'''. Meti en fluidaĵon por malsekiĝi : ''trempi plumon en inko''. '''Treni'''. Tiri post si ion, kio kroĉiĝas al la tero, al la surfaco, sur kiu ĝi estas tirata; malfacile tiri post si : ''treni la piedojn de laciĝo; treni la jupon; treni la glavon''. '''Trenaĵo'''. Io, kion oni trenas; parto de la jupo, trenata sur la tero. '''Trezoro'''. - 1. Amaso da kaŝita mono, da multvaloraj kaŝitaj objektoj : ''trovi trezoron sub ruinoj''. - 2. Io tre ŝatinda, persono tre amata : ''Tia sekretario estas vera trezoro''. Mia anĝelo, mia trezoro! '''Trezorejo'''. Loko, kie oni gardas monon, multvalorajn objektojn. '''Trezoristo'''. Oficisto, kiu gardas, administras la trezorejon. '''Tri'''. Du plus unu; 3 : ''La fortepiano havas tri piedojn''. '''Tria'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro 3; kiu sekvas du : ''tria vico, tria horo''. '''Trio'''. Tri kunigitaj personoj aŭ objektoj : ''koncerta trio''. '''Trifoje'''. Tri fojojn. '''Triobla'''. Trifoje pli granda : ''prezo triobla kompare kun la antaŭa''. '''Triobligi'''. Fari ion trifoje pli granda. '''Triobliĝi'''. Fariĝi trifoje pli granda. '''Triono'''. Ĉiu el la tri egalaj partoj, en kiuj estas dividita tuto : ''triono da dekduo estas kvar''. '''Triope'''. Kune tri (pri personoj''). '''Tridento'''. Forko kun tri dentoj : ''la tridento de Neptuno''. '''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. '''Triangulo ({{VdE-ml|Geom'''}}.). Parto de ebeno, limigila de tri rektaj linioj, sin reciproke renkontantaj. '''Triunuo'''. Dio Patro, Jezuo Kristo kaj la Sankta Spirito. '''Tribuno'''. Levita horizontala ebeno el tabuloj por la oratoroj. '''Tribunalo'''. - 1. Juĝejo. - 2. Juĝantaro. '''Tributo'''. Sumo periode pagata de unu lando al alia, kiel signo de dependeco. Komparu : ''Kontribucio''. '''Triciklo'''. Trirada velocipedo. '''Trigonometrio'''. Matematika scienco pri la mezurado de la trianguloj. '''Triki'''. Fari ŝtofon, plektante la fadenojn per dratoj : ''triki ŝtrumpon''. '''Trikilo'''. Drato por triki. Komparu : ''Plekti, ŝpini, teksi''. '''Trikoto'''. Trikita ŝtofo, vesto. '''Trilo'''. Muzika ornamaĵo, konsistanta je rapida ripetado de du najbaraj tonoj. '''Trili'''. Fari trilon. '''Triliono'''. Miliono da milionoj; 1 000 000 000 000. '''Trinki'''. Preni en la buŝon kaj gluti fluidaĵon : ''trinki akvon, vinon''. '''Trinkaĵo'''. Tio, kion oni trinkas : ''La akvo estas la plej bona trinkaĵo''. '''Tripoj'''. Manĝeblaj intestoj de la bestoj : ''En Polujo oni manĝas la tripojn ĵaŭde kaj dimanĉe''. '''Tritiko ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Spika vegetaĵo el la familio de la graminacoj; el ĝiaj grajnoj oni faras delikatan farunon (''Triticum''). '''Triumfo - 1'''. Pompa kaj solena eniro de antikva roma militestro post granda venko. - 2. Granda sukceso kaj ĝojo pro ĝi; granda venko. '''Triumfi'''. Akiri grandan sukceson, grandan venkon kaj ĝoji pro ĝi. '''Triumfa'''. De triumfo, koncernanta triumfon : ''triumfaj krioj, triumfa ĉaro''. '''Triumfe'''. Kun triumfo. '''Triviala'''. Maldelikata, vulgara (pri vortoj aŭ pri konduto'') : ''triviala spritaĵo''. Komparu : ''Banala''. '''Tro - 1'''. Adverbo kun la signifo : ''en pli alta grada, ol tio devus esti: tro longa, tro laŭte, tro ami - 2''. Prefikso kun la sama senco : ''trouzi''. '''Trofeo'''. Milita akiro, kiel signo de la venko.<noinclude><references/></noinclude> 6shmwvib0vpzibbpkpdg8lsjqweb4nt 118968 118896 2026-05-21T04:02:30Z CasteloBot 76 *sintakso 118968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Transepto'''. Transversa parto en krucformaj preĝejoj. Komparu : ''Navo''. '''Transitiva ({{VdE-ml|Gram}}.). Esprimanta agon, kiu transiras rekte de la subjekto al komplemento (pri la verboj'') : ''bati iun''. '''Transversa'''. Havanta direkton, perpendikularan al la laŭlonga; laŭlarĝa : ''transversa strio''. '''Trapezo ({{VdE-ml|Geom}}.). Kvadrangulo kun du paralelaj neegalaj lateroj. '''Trato'''. Speco de kambio, pagota ne de la ŝuldanto (''Tratanto''), sed de alia persono (''Tratato''). '''Trati'''. Doni, subskribi traton. '''Travestii'''. Aliigi verkon seriozan en ŝercan : ''travestii Iliadon''. '''Tre'''. En alta grado, forte : ''tre bona, tre longe, tre timi''. '''Trefo'''. Unu el la kvar koloroj de la ludkartoj, markita per trifolioj. '''Tremi'''. Esti movata tien kaj returnen de rapidaj, malgrandaj, preskaŭ nerimarkeblaj skuoj : ''tremi de teruro''. La ponto tremas, kiam oni veturas sur ĝi. '''Tremo'''. Stato de tio, kio tremas : ''tertremo''. '''Febrotremo'''. Tremo de membroj de persono, kiu havas febron. '''Tremolo ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de la salikacoj (''Populus tremula''). '''Trempi'''. Meti en fluidaĵon por malsekiĝi : ''trempi plumon en inko''. '''Treni'''. Tiri post si ion, kio kroĉiĝas al la tero, al la surfaco, sur kiu ĝi estas tirata; malfacile tiri post si : ''treni la piedojn de laciĝo; treni la jupon; treni la glavon''. '''Trenaĵo'''. Io, kion oni trenas; parto de la jupo, trenata sur la tero. '''Trezoro'''. - 1. Amaso da kaŝita mono, da multvaloraj kaŝitaj objektoj : ''trovi trezoron sub ruinoj''. - 2. Io tre ŝatinda, persono tre amata : ''Tia sekretario estas vera trezoro''. Mia anĝelo, mia trezoro! '''Trezorejo'''. Loko, kie oni gardas monon, multvalorajn objektojn. '''Trezoristo'''. Oficisto, kiu gardas, administras la trezorejon. '''Tri'''. Du plus unu; 3 : ''La fortepiano havas tri piedojn''. '''Tria'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro 3; kiu sekvas du : ''tria vico, tria horo''. '''Trio'''. Tri kunigitaj personoj aŭ objektoj : ''koncerta trio''. '''Trifoje'''. Tri fojojn. '''Triobla'''. Trifoje pli granda : ''prezo triobla kompare kun la antaŭa''. '''Triobligi'''. Fari ion trifoje pli granda. '''Triobliĝi'''. Fariĝi trifoje pli granda. '''Triono'''. Ĉiu el la tri egalaj partoj, en kiuj estas dividita tuto : ''triono da dekduo estas kvar''. '''Triope'''. Kune tri (pri personoj''). '''Tridento'''. Forko kun tri dentoj : ''la tridento de Neptuno''. '''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. '''Triangulo ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de ebeno, limigila de tri rektaj linioj, sin reciproke renkontantaj. '''Triunuo'''. Dio Patro, Jezuo Kristo kaj la Sankta Spirito. '''Tribuno'''. Levita horizontala ebeno el tabuloj por la oratoroj. '''Tribunalo'''. - 1. Juĝejo. - 2. Juĝantaro. '''Tributo'''. Sumo periode pagata de unu lando al alia, kiel signo de dependeco. Komparu : ''Kontribucio''. '''Triciklo'''. Trirada velocipedo. '''Trigonometrio'''. Matematika scienco pri la mezurado de la trianguloj. '''Triki'''. Fari ŝtofon, plektante la fadenojn per dratoj : ''triki ŝtrumpon''. '''Trikilo'''. Drato por triki. Komparu : ''Plekti, ŝpini, teksi''. '''Trikoto'''. Trikita ŝtofo, vesto. '''Trilo'''. Muzika ornamaĵo, konsistanta je rapida ripetado de du najbaraj tonoj. '''Trili'''. Fari trilon. '''Triliono'''. Miliono da milionoj; 1 000 000 000 000. '''Trinki'''. Preni en la buŝon kaj gluti fluidaĵon : ''trinki akvon, vinon''. '''Trinkaĵo'''. Tio, kion oni trinkas : ''La akvo estas la plej bona trinkaĵo''. '''Tripoj'''. Manĝeblaj intestoj de la bestoj : ''En Polujo oni manĝas la tripojn ĵaŭde kaj dimanĉe''. '''Tritiko ({{VdE-ml|Bot}}.). Spika vegetaĵo el la familio de la graminacoj; el ĝiaj grajnoj oni faras delikatan farunon (''Triticum''). '''Triumfo - 1'''. Pompa kaj solena eniro de antikva roma militestro post granda venko. - 2. Granda sukceso kaj ĝojo pro ĝi; granda venko. '''Triumfi'''. Akiri grandan sukceson, grandan venkon kaj ĝoji pro ĝi. '''Triumfa'''. De triumfo, koncernanta triumfon : ''triumfaj krioj, triumfa ĉaro''. '''Triumfe'''. Kun triumfo. '''Triviala'''. Maldelikata, vulgara (pri vortoj aŭ pri konduto'') : ''triviala spritaĵo''. Komparu : ''Banala''. '''Tro - 1'''. Adverbo kun la signifo : ''en pli alta grada, ol tio devus esti: tro longa, tro laŭte, tro ami - 2''. Prefikso kun la sama senco : ''trouzi''. '''Trofeo'''. Milita akiro, kiel signo de la venko.<noinclude><references/></noinclude> dxj4gzqkwcu4owts8de5cbu6x33h2nt 119030 118968 2026-05-21T04:20:19Z CasteloBot 76 *sintakso 119030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Transepto'''. Transversa parto en krucformaj preĝejoj. Komparu : ''Navo''. '''Transitiva''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Esprimanta agon, kiu transiras rekte de la subjekto al komplemento (pri la verboj'') : ''bati iun''. '''Transversa'''. Havanta direkton, perpendikularan al la laŭlonga; laŭlarĝa : ''transversa strio''. '''Trapezo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Kvadrangulo kun du paralelaj neegalaj lateroj. '''Trato'''. Speco de kambio, pagota ne de la ŝuldanto (''Tratanto''), sed de alia persono (''Tratato''). '''Trati'''. Doni, subskribi traton. '''Travestii'''. Aliigi verkon seriozan en ŝercan : ''travestii Iliadon''. '''Tre'''. En alta grado, forte : ''tre bona, tre longe, tre timi''. '''Trefo'''. Unu el la kvar koloroj de la ludkartoj, markita per trifolioj. '''Tremi'''. Esti movata tien kaj returnen de rapidaj, malgrandaj, preskaŭ nerimarkeblaj skuoj : ''tremi de teruro''. La ponto tremas, kiam oni veturas sur ĝi. '''Tremo'''. Stato de tio, kio tremas : ''tertremo''. '''Febrotremo'''. Tremo de membroj de persono, kiu havas febron. '''Tremolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de la salikacoj (''Populus tremula''). '''Trempi'''. Meti en fluidaĵon por malsekiĝi : ''trempi plumon en inko''. '''Treni'''. Tiri post si ion, kio kroĉiĝas al la tero, al la surfaco, sur kiu ĝi estas tirata; malfacile tiri post si : ''treni la piedojn de laciĝo; treni la jupon; treni la glavon''. '''Trenaĵo'''. Io, kion oni trenas; parto de la jupo, trenata sur la tero. '''Trezoro'''. - 1. Amaso da kaŝita mono, da multvaloraj kaŝitaj objektoj : ''trovi trezoron sub ruinoj''. - 2. Io tre ŝatinda, persono tre amata : ''Tia sekretario estas vera trezoro''. Mia anĝelo, mia trezoro! '''Trezorejo'''. Loko, kie oni gardas monon, multvalorajn objektojn. '''Trezoristo'''. Oficisto, kiu gardas, administras la trezorejon. '''Tri'''. Du plus unu; 3 : ''La fortepiano havas tri piedojn''. '''Tria'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro 3; kiu sekvas du : ''tria vico, tria horo''. '''Trio'''. Tri kunigitaj personoj aŭ objektoj : ''koncerta trio''. '''Trifoje'''. Tri fojojn. '''Triobla'''. Trifoje pli granda : ''prezo triobla kompare kun la antaŭa''. '''Triobligi'''. Fari ion trifoje pli granda. '''Triobliĝi'''. Fariĝi trifoje pli granda. '''Triono'''. Ĉiu el la tri egalaj partoj, en kiuj estas dividita tuto : ''triono da dekduo estas kvar''. '''Triope'''. Kune tri (pri personoj''). '''Tridento'''. Forko kun tri dentoj : ''la tridento de Neptuno''. '''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. '''Triangulo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de ebeno, limigila de tri rektaj linioj, sin reciproke renkontantaj. '''Triunuo'''. Dio Patro, Jezuo Kristo kaj la Sankta Spirito. '''Tribuno'''. Levita horizontala ebeno el tabuloj por la oratoroj. '''Tribunalo'''. - 1. Juĝejo. - 2. Juĝantaro. '''Tributo'''. Sumo periode pagata de unu lando al alia, kiel signo de dependeco. Komparu : ''Kontribucio''. '''Triciklo'''. Trirada velocipedo. '''Trigonometrio'''. Matematika scienco pri la mezurado de la trianguloj. '''Triki'''. Fari ŝtofon, plektante la fadenojn per dratoj : ''triki ŝtrumpon''. '''Trikilo'''. Drato por triki. Komparu : ''Plekti, ŝpini, teksi''. '''Trikoto'''. Trikita ŝtofo, vesto. '''Trilo'''. Muzika ornamaĵo, konsistanta je rapida ripetado de du najbaraj tonoj. '''Trili'''. Fari trilon. '''Triliono'''. Miliono da milionoj; 1 000 000 000 000. '''Trinki'''. Preni en la buŝon kaj gluti fluidaĵon : ''trinki akvon, vinon''. '''Trinkaĵo'''. Tio, kion oni trinkas : ''La akvo estas la plej bona trinkaĵo''. '''Tripoj'''. Manĝeblaj intestoj de la bestoj : ''En Polujo oni manĝas la tripojn ĵaŭde kaj dimanĉe''. '''Tritiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Spika vegetaĵo el la familio de la graminacoj; el ĝiaj grajnoj oni faras delikatan farunon (''Triticum''). '''Triumfo - 1'''. Pompa kaj solena eniro de antikva roma militestro post granda venko. - 2. Granda sukceso kaj ĝojo pro ĝi; granda venko. '''Triumfi'''. Akiri grandan sukceson, grandan venkon kaj ĝoji pro ĝi. '''Triumfa'''. De triumfo, koncernanta triumfon : ''triumfaj krioj, triumfa ĉaro''. '''Triumfe'''. Kun triumfo. '''Triviala'''. Maldelikata, vulgara (pri vortoj aŭ pri konduto'') : ''triviala spritaĵo''. Komparu : ''Banala''. '''Tro - 1'''. Adverbo kun la signifo : ''en pli alta grada, ol tio devus esti: tro longa, tro laŭte, tro ami - 2''. Prefikso kun la sama senco : ''trouzi''. '''Trofeo'''. Milita akiro, kiel signo de la venko.<noinclude><references/></noinclude> 6t8in0xq4dz52q0gu06x3smmndgtsci Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/167 104 40854 118842 2026-05-21T03:13:27Z Castelobranco 7 +1 118842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Trogo'''. Granda ligna vazo, en kiu oni donas manĝaĵon al la brutoj. '''Trokeo'''. Dusilaba versmezuro, konsistanta el unu longa kaj unu mallonga silabo, aŭ el unu akcentita kaj unu neakcentita. '''Trombo'''. Akva amaso, levita de la maro de turnvento kaj movata antaŭen kun granda bruo. Komparu: Ciklono. '''Trombono'''. Granda trumpeto, konsistanta el du partoj, kiujn oni enŝovas aŭ elŝovas unu el la alia por ŝanĝi la altecon de la tonoj. '''Trompi'''. Intence erarigi iun por sia profito: trompi la aĉetanton. '''Trompo'''. Ago de tiu, kiu trompas. '''Trono'''. - 1. Seĝo de la reĝoj por solenaj okazoj. - 2. Reĝa povo, reĝa titolo: perdi la tronon. '''Troni'''. - 1. Sidi sur trono, reĝi: Dio tronas en la ĉielo. - 2. Ludi rolon de plej grava persono en kunveno: La markizo ĉie kaj ĉiam volis troni. '''Detronigi'''. Forigi reĝon de la trono, senigi reĝon de la trono: La sultano Abdul Hamid estis detronigita en la jaro 1909. '''Tropo'''. Stila figuro: metaforo. '''Tropiko'''. Cirklo de la tera globo, paralela al la ekvatoro je la distanco de 23° 28' de ĝi: suda kaj norda tropiko. '''Tropika'''. De tropiko, inter la tropikoj: tropika varmego, tropika lando. '''Troto'''. Kuro de la ĉevaloj kaj de kelkaj kvarpieduloj, meza inter la paŝo kaj galopo. '''Troti'''. Kuri troton. '''Trotuaro'''. Vojo, ordinare bitumita aŭ kovrita per ŝtonplatoj, ĉe ambaŭ flankoj de strato aŭ de ŝoseo. '''Trovi'''. - 1. Unuafoje ekvidi, akiri unuan scion pri io perdita aŭ nekonata: trovi la perditan naztukon, trovi rimedon, trovi solvon; trovi oron en nova lando. - 2. Opinii ion ia: trovi la frukton bongusta. '''Bontrovo'''. Libera, neinfluata opinio, ĉu io estas bona aŭ ne: Mi nenion konsilas al vi, agu laŭ via bontrovo. '''Eltrovi'''. Trovi, krei ion novan. nekonatan antaŭe en scienco aŭ tekniko. '''Truo'''. Malplena, libera interspaco en korpo: truo en La tero, truo en vesto, naztruo. '''Trui'''. Fari truojn en io: trui paperon. '''Trudi'''. Devigi al io malagrabla kontraŭ ies volo: trudi al iu sian opinion, trudi al iu tedan taskon. '''Trudema'''. Kiu havas la inklinon trudi, sin trudi: trudema gasto. '''Trufo (Bot'''.). Subtera fungo, uzata kiel spicaĵo (Tuber). '''Trulo'''. Ilo de la masonistoj, konsistanta el triangula aŭ trapezforma lado kun kurbigita tenilo. '''Trumpeto'''. Muzika blovinstrumento, ordinare kupra. '''Trumpeti'''. Ludi trumpeton. '''Trumpetisto'''. Muzikisto, ludanta trumpeton. '''Trunko'''. - 1. Parto de arbo de la loko de la elkresko de la radikoj ĝis la loko de la elkresko de la branĉoj. - 2. Parto de la homa korpo sen la kapo kaj sen la ekstremaj membroj. - 3. Parto de solida geometria figuro, restanta post kiam oni fortranĉis la supron: trunko de piramido. '''Trunketo'''. Facile fleksebla trunko de malgrandaj vegetaĵoj: trunketo de tritiko. '''Trupo'''. Tutaĵo de la artistoj de teatro: opera trupo. '''Trusto'''. Grandega sindikato de fabrikantoj, akaparantaj ĉiujn produktaĵojn de unu industrio, por altigi la prezon. '''Truto (Zool'''.). Ostfiŝo manĝebla el la familio de l’ salmoj (Trutta fario). '''Tualeto'''. Tutaĵo de objektoj, per kiuj oni sin vestas: eleganta tualeto, bala tualeto. '''Tualetejo'''. Ĉambro, kie oni sin vestas. '''Tubo'''. Malplena cilindra korpo: lada tubo, vitra tubo, kamentubo. '''Tubero'''. Globforma korpo sur la surfaco aŭ en la interno de alia korpo: tubero sur la frunto. '''Tuberkulo (Med'''.). Malgranda tubero, kreskanta en la lokoj, kie la baciloj de la tuberkulozo penetris en la histojn. '''Tuberkulozo (Med'''.). Infekta malsano, kaŭzata de la bacilo de Koch kaj evoluanta en diversaj organoj, precipe en la pulmoj. '''Tufo'''. Kolekto de maldikaj, longformaj objektoj: tufo de herboj. '''Tuj'''. - 1. Post tre mallonga tempo, senprokraste: Ili tuj venis post via foriro. Atendu, la patro tuj venos. - 2. En tre malgranda interspaco de io, tre proksime apud io: tuj post la ĝardeno, tuj apud la trotuaro. '''Tuja'''. Okazanta tuj. '''Tuko'''. Peco de teksaĵo, ordinare rektangula, por speciala celo: tabtotuko, naztuko, litotuko. '''Tulo'''. Maldika, malpeza, diafana teksaĵo retosimila. '''Tulipo (Bot'''.). Bulba vegetaĵo el la familio de la liliacoj, kun belaj grandaj floroj (Tulipa).<noinclude><references/></noinclude> owx42kr0b4h502b2f1pztdue33s3b4u 118897 118842 2026-05-21T03:52:42Z CasteloBot 76 *sintakso 118897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Trogo'''. Granda ligna vazo, en kiu oni donas manĝaĵon al la brutoj. '''Trokeo'''. Dusilaba versmezuro, konsistanta el unu longa kaj unu mallonga silabo, aŭ el unu akcentita kaj unu neakcentita. '''Trombo'''. Akva amaso, levita de la maro de turnvento kaj movata antaŭen kun granda bruo. Komparu : ''Ciklono''. '''Trombono'''. Granda trumpeto, konsistanta el du partoj, kiujn oni enŝovas aŭ elŝovas unu el la alia por ŝanĝi la altecon de la tonoj. '''Trompi'''. Intence erarigi iun por sia profito : ''trompi la aĉetanton''. '''Trompo'''. Ago de tiu, kiu trompas. '''Trono'''. - 1. Seĝo de la reĝoj por solenaj okazoj. - 2. Reĝa povo, reĝa titolo : ''perdi la tronon''. '''Troni'''. - 1. Sidi sur trono, reĝi : ''Dio tronas en la ĉielo''. - 2. Ludi rolon de plej grava persono en kunveno : ''La markizo ĉie kaj ĉiam volis troni''. '''Detronigi'''. Forigi reĝon de la trono, senigi reĝon de la trono : ''La sultano Abdul Hamid estis detronigita en la jaro 1909''. '''Tropo'''. Stila figuro : ''metaforo''. '''Tropiko'''. Cirklo de la tera globo, paralela al la ekvatoro je la distanco de 23° 28' de ĝi : ''suda kaj norda tropiko''. '''Tropika'''. De tropiko, inter la tropikoj : ''tropika varmego, tropika lando''. '''Troto'''. Kuro de la ĉevaloj kaj de kelkaj kvarpieduloj, meza inter la paŝo kaj galopo. '''Troti'''. Kuri troton. '''Trotuaro'''. Vojo, ordinare bitumita aŭ kovrita per ŝtonplatoj, ĉe ambaŭ flankoj de strato aŭ de ŝoseo. '''Trovi'''. - 1. Unuafoje ekvidi, akiri unuan scion pri io perdita aŭ nekonata : ''trovi la perditan naztukon, trovi rimedon, trovi solvon; trovi oron en nova lando''. - 2. Opinii ion ia : ''trovi la frukton bongusta''. '''Bontrovo'''. Libera, neinfluata opinio, ĉu io estas bona aŭ ne : ''Mi nenion konsilas al vi, agu laŭ via bontrovo''. '''Eltrovi'''. Trovi, krei ion novan. nekonatan antaŭe en scienco aŭ tekniko. '''Truo'''. Malplena, libera interspaco en korpo : ''truo en La tero, truo en vesto, naztruo''. '''Trui'''. Fari truojn en io : ''trui paperon''. '''Trudi'''. Devigi al io malagrabla kontraŭ ies volo : ''trudi al iu sian opinion, trudi al iu tedan taskon''. '''Trudema'''. Kiu havas la inklinon trudi, sin trudi : ''trudema gasto''. '''Trufo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Subtera fungo, uzata kiel spicaĵo (''Tuber''). '''Trulo'''. Ilo de la masonistoj, konsistanta el triangula aŭ trapezforma lado kun kurbigita tenilo. '''Trumpeto'''. Muzika blovinstrumento, ordinare kupra. '''Trumpeti'''. Ludi trumpeton. '''Trumpetisto'''. Muzikisto, ludanta trumpeton. '''Trunko'''. - 1. Parto de arbo de la loko de la elkresko de la radikoj ĝis la loko de la elkresko de la branĉoj. - 2. Parto de la homa korpo sen la kapo kaj sen la ekstremaj membroj. - 3. Parto de solida geometria figuro, restanta post kiam oni fortranĉis la supron : ''trunko de piramido''. '''Trunketo'''. Facile fleksebla trunko de malgrandaj vegetaĵoj : ''trunketo de tritiko''. '''Trupo'''. Tutaĵo de la artistoj de teatro : ''opera trupo''. '''Trusto'''. Grandega sindikato de fabrikantoj, akaparantaj ĉiujn produktaĵojn de unu industrio, por altigi la prezon. '''Truto ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Ostfiŝo manĝebla el la familio de l’ salmoj (''Trutta fario''). '''Tualeto'''. Tutaĵo de objektoj, per kiuj oni sin vestas : ''eleganta tualeto, bala tualeto''. '''Tualetejo'''. Ĉambro, kie oni sin vestas. '''Tubo'''. Malplena cilindra korpo : ''lada tubo, vitra tubo, kamentubo''. '''Tubero'''. Globforma korpo sur la surfaco aŭ en la interno de alia korpo : ''tubero sur la frunto''. '''Tuberkulo ({{VdE-ml|Med'''}}.). Malgranda tubero, kreskanta en la lokoj, kie la baciloj de la tuberkulozo penetris en la histojn. '''Tuberkulozo ({{VdE-ml|Med'''}}.). Infekta malsano, kaŭzata de la bacilo de Koch kaj evoluanta en diversaj organoj, precipe en la pulmoj. '''Tufo'''. Kolekto de maldikaj, longformaj objektoj : ''tufo de herboj''. '''Tuj'''. - 1. Post tre mallonga tempo, senprokraste : ''Ili tuj venis post via foriro''. Atendu, la patro tuj venos. - 2. En tre malgranda interspaco de io, tre proksime apud io : ''tuj post la ĝardeno, tuj apud la trotuaro''. '''Tuja'''. Okazanta tuj. '''Tuko'''. Peco de teksaĵo, ordinare rektangula, por speciala celo : ''tabtotuko, naztuko, litotuko''. '''Tulo'''. Maldika, malpeza, diafana teksaĵo retosimila. '''Tulipo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Bulba vegetaĵo el la familio de la liliacoj, kun belaj grandaj floroj (''Tulipa'').<noinclude><references/></noinclude> 15gtpf8ph5wd43dvmcw2y15eo0coxqs 118969 118897 2026-05-21T04:02:31Z CasteloBot 76 *sintakso 118969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Trogo'''. Granda ligna vazo, en kiu oni donas manĝaĵon al la brutoj. '''Trokeo'''. Dusilaba versmezuro, konsistanta el unu longa kaj unu mallonga silabo, aŭ el unu akcentita kaj unu neakcentita. '''Trombo'''. Akva amaso, levita de la maro de turnvento kaj movata antaŭen kun granda bruo. Komparu : ''Ciklono''. '''Trombono'''. Granda trumpeto, konsistanta el du partoj, kiujn oni enŝovas aŭ elŝovas unu el la alia por ŝanĝi la altecon de la tonoj. '''Trompi'''. Intence erarigi iun por sia profito : ''trompi la aĉetanton''. '''Trompo'''. Ago de tiu, kiu trompas. '''Trono'''. - 1. Seĝo de la reĝoj por solenaj okazoj. - 2. Reĝa povo, reĝa titolo : ''perdi la tronon''. '''Troni'''. - 1. Sidi sur trono, reĝi : ''Dio tronas en la ĉielo''. - 2. Ludi rolon de plej grava persono en kunveno : ''La markizo ĉie kaj ĉiam volis troni''. '''Detronigi'''. Forigi reĝon de la trono, senigi reĝon de la trono : ''La sultano Abdul Hamid estis detronigita en la jaro 1909''. '''Tropo'''. Stila figuro : ''metaforo''. '''Tropiko'''. Cirklo de la tera globo, paralela al la ekvatoro je la distanco de 23° 28' de ĝi : ''suda kaj norda tropiko''. '''Tropika'''. De tropiko, inter la tropikoj : ''tropika varmego, tropika lando''. '''Troto'''. Kuro de la ĉevaloj kaj de kelkaj kvarpieduloj, meza inter la paŝo kaj galopo. '''Troti'''. Kuri troton. '''Trotuaro'''. Vojo, ordinare bitumita aŭ kovrita per ŝtonplatoj, ĉe ambaŭ flankoj de strato aŭ de ŝoseo. '''Trovi'''. - 1. Unuafoje ekvidi, akiri unuan scion pri io perdita aŭ nekonata : ''trovi la perditan naztukon, trovi rimedon, trovi solvon; trovi oron en nova lando''. - 2. Opinii ion ia : ''trovi la frukton bongusta''. '''Bontrovo'''. Libera, neinfluata opinio, ĉu io estas bona aŭ ne : ''Mi nenion konsilas al vi, agu laŭ via bontrovo''. '''Eltrovi'''. Trovi, krei ion novan. nekonatan antaŭe en scienco aŭ tekniko. '''Truo'''. Malplena, libera interspaco en korpo : ''truo en La tero, truo en vesto, naztruo''. '''Trui'''. Fari truojn en io : ''trui paperon''. '''Trudi'''. Devigi al io malagrabla kontraŭ ies volo : ''trudi al iu sian opinion, trudi al iu tedan taskon''. '''Trudema'''. Kiu havas la inklinon trudi, sin trudi : ''trudema gasto''. '''Trufo ({{VdE-ml|Bot}}.). Subtera fungo, uzata kiel spicaĵo (''Tuber''). '''Trulo'''. Ilo de la masonistoj, konsistanta el triangula aŭ trapezforma lado kun kurbigita tenilo. '''Trumpeto'''. Muzika blovinstrumento, ordinare kupra. '''Trumpeti'''. Ludi trumpeton. '''Trumpetisto'''. Muzikisto, ludanta trumpeton. '''Trunko'''. - 1. Parto de arbo de la loko de la elkresko de la radikoj ĝis la loko de la elkresko de la branĉoj. - 2. Parto de la homa korpo sen la kapo kaj sen la ekstremaj membroj. - 3. Parto de solida geometria figuro, restanta post kiam oni fortranĉis la supron : ''trunko de piramido''. '''Trunketo'''. Facile fleksebla trunko de malgrandaj vegetaĵoj : ''trunketo de tritiko''. '''Trupo'''. Tutaĵo de la artistoj de teatro : ''opera trupo''. '''Trusto'''. Grandega sindikato de fabrikantoj, akaparantaj ĉiujn produktaĵojn de unu industrio, por altigi la prezon. '''Truto ({{VdE-ml|Zool}}.). Ostfiŝo manĝebla el la familio de l’ salmoj (''Trutta fario''). '''Tualeto'''. Tutaĵo de objektoj, per kiuj oni sin vestas : ''eleganta tualeto, bala tualeto''. '''Tualetejo'''. Ĉambro, kie oni sin vestas. '''Tubo'''. Malplena cilindra korpo : ''lada tubo, vitra tubo, kamentubo''. '''Tubero'''. Globforma korpo sur la surfaco aŭ en la interno de alia korpo : ''tubero sur la frunto''. '''Tuberkulo ({{VdE-ml|Med}}.). Malgranda tubero, kreskanta en la lokoj, kie la baciloj de la tuberkulozo penetris en la histojn. '''Tuberkulozo ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta malsano, kaŭzata de la bacilo de Koch kaj evoluanta en diversaj organoj, precipe en la pulmoj. '''Tufo'''. Kolekto de maldikaj, longformaj objektoj : ''tufo de herboj''. '''Tuj'''. - 1. Post tre mallonga tempo, senprokraste : ''Ili tuj venis post via foriro''. Atendu, la patro tuj venos. - 2. En tre malgranda interspaco de io, tre proksime apud io : ''tuj post la ĝardeno, tuj apud la trotuaro''. '''Tuja'''. Okazanta tuj. '''Tuko'''. Peco de teksaĵo, ordinare rektangula, por speciala celo : ''tabtotuko, naztuko, litotuko''. '''Tulo'''. Maldika, malpeza, diafana teksaĵo retosimila. '''Tulipo ({{VdE-ml|Bot}}.). Bulba vegetaĵo el la familio de la liliacoj, kun belaj grandaj floroj (''Tulipa'').<noinclude><references/></noinclude> nspnqyh3r4mkyxpheoy63r97nmest4n 119031 118969 2026-05-21T04:20:20Z CasteloBot 76 *sintakso 119031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Trogo'''. Granda ligna vazo, en kiu oni donas manĝaĵon al la brutoj. '''Trokeo'''. Dusilaba versmezuro, konsistanta el unu longa kaj unu mallonga silabo, aŭ el unu akcentita kaj unu neakcentita. '''Trombo'''. Akva amaso, levita de la maro de turnvento kaj movata antaŭen kun granda bruo. Komparu : ''Ciklono''. '''Trombono'''. Granda trumpeto, konsistanta el du partoj, kiujn oni enŝovas aŭ elŝovas unu el la alia por ŝanĝi la altecon de la tonoj. '''Trompi'''. Intence erarigi iun por sia profito : ''trompi la aĉetanton''. '''Trompo'''. Ago de tiu, kiu trompas. '''Trono'''. - 1. Seĝo de la reĝoj por solenaj okazoj. - 2. Reĝa povo, reĝa titolo : ''perdi la tronon''. '''Troni'''. - 1. Sidi sur trono, reĝi : ''Dio tronas en la ĉielo''. - 2. Ludi rolon de plej grava persono en kunveno : ''La markizo ĉie kaj ĉiam volis troni''. '''Detronigi'''. Forigi reĝon de la trono, senigi reĝon de la trono : ''La sultano Abdul Hamid estis detronigita en la jaro 1909''. '''Tropo'''. Stila figuro : ''metaforo''. '''Tropiko'''. Cirklo de la tera globo, paralela al la ekvatoro je la distanco de 23° 28' de ĝi : ''suda kaj norda tropiko''. '''Tropika'''. De tropiko, inter la tropikoj : ''tropika varmego, tropika lando''. '''Troto'''. Kuro de la ĉevaloj kaj de kelkaj kvarpieduloj, meza inter la paŝo kaj galopo. '''Troti'''. Kuri troton. '''Trotuaro'''. Vojo, ordinare bitumita aŭ kovrita per ŝtonplatoj, ĉe ambaŭ flankoj de strato aŭ de ŝoseo. '''Trovi'''. - 1. Unuafoje ekvidi, akiri unuan scion pri io perdita aŭ nekonata : ''trovi la perditan naztukon, trovi rimedon, trovi solvon; trovi oron en nova lando''. - 2. Opinii ion ia : ''trovi la frukton bongusta''. '''Bontrovo'''. Libera, neinfluata opinio, ĉu io estas bona aŭ ne : ''Mi nenion konsilas al vi, agu laŭ via bontrovo''. '''Eltrovi'''. Trovi, krei ion novan. nekonatan antaŭe en scienco aŭ tekniko. '''Truo'''. Malplena, libera interspaco en korpo : ''truo en La tero, truo en vesto, naztruo''. '''Trui'''. Fari truojn en io : ''trui paperon''. '''Trudi'''. Devigi al io malagrabla kontraŭ ies volo : ''trudi al iu sian opinion, trudi al iu tedan taskon''. '''Trudema'''. Kiu havas la inklinon trudi, sin trudi : ''trudema gasto''. '''Trufo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Subtera fungo, uzata kiel spicaĵo (''Tuber''). '''Trulo'''. Ilo de la masonistoj, konsistanta el triangula aŭ trapezforma lado kun kurbigita tenilo. '''Trumpeto'''. Muzika blovinstrumento, ordinare kupra. '''Trumpeti'''. Ludi trumpeton. '''Trumpetisto'''. Muzikisto, ludanta trumpeton. '''Trunko'''. - 1. Parto de arbo de la loko de la elkresko de la radikoj ĝis la loko de la elkresko de la branĉoj. - 2. Parto de la homa korpo sen la kapo kaj sen la ekstremaj membroj. - 3. Parto de solida geometria figuro, restanta post kiam oni fortranĉis la supron : ''trunko de piramido''. '''Trunketo'''. Facile fleksebla trunko de malgrandaj vegetaĵoj : ''trunketo de tritiko''. '''Trupo'''. Tutaĵo de la artistoj de teatro : ''opera trupo''. '''Trusto'''. Grandega sindikato de fabrikantoj, akaparantaj ĉiujn produktaĵojn de unu industrio, por altigi la prezon. '''Truto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Ostfiŝo manĝebla el la familio de l’ salmoj (''Trutta fario''). '''Tualeto'''. Tutaĵo de objektoj, per kiuj oni sin vestas : ''eleganta tualeto, bala tualeto''. '''Tualetejo'''. Ĉambro, kie oni sin vestas. '''Tubo'''. Malplena cilindra korpo : ''lada tubo, vitra tubo, kamentubo''. '''Tubero'''. Globforma korpo sur la surfaco aŭ en la interno de alia korpo : ''tubero sur la frunto''. '''Tuberkulo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malgranda tubero, kreskanta en la lokoj, kie la baciloj de la tuberkulozo penetris en la histojn. '''Tuberkulozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta malsano, kaŭzata de la bacilo de Koch kaj evoluanta en diversaj organoj, precipe en la pulmoj. '''Tufo'''. Kolekto de maldikaj, longformaj objektoj : ''tufo de herboj''. '''Tuj'''. - 1. Post tre mallonga tempo, senprokraste : ''Ili tuj venis post via foriro''. Atendu, la patro tuj venos. - 2. En tre malgranda interspaco de io, tre proksime apud io : ''tuj post la ĝardeno, tuj apud la trotuaro''. '''Tuja'''. Okazanta tuj. '''Tuko'''. Peco de teksaĵo, ordinare rektangula, por speciala celo : ''tabtotuko, naztuko, litotuko''. '''Tulo'''. Maldika, malpeza, diafana teksaĵo retosimila. '''Tulipo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Bulba vegetaĵo el la familio de la liliacoj, kun belaj grandaj floroj (''Tulipa'').<noinclude><references/></noinclude> 53disatt6sxzzrq3dsjnuwiwg5ezpje Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/169 104 40855 118844 2026-05-21T03:14:09Z Castelobranco 7 +1 118844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Ulno'''. Mezuro de la longeco, malsama en diversaj landoj: La pola ulno estas 576 milimetrojn longa. '''Ultimato'''. Neŝanĝebla decido, definitivaj kondiĉoj de interkonsento, kies malakcepto signifas rompon de la traktado, proklamon de milito. '''-Um'''. Sufikso sen fiksita signifo por derivi vortojn, kies rilato al la radiko ne povas esti esprimita per aliaj afiksoj: plenumi, nazumo, kolumo, krucumi. '''Umbeliferoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj: apio, petroselo, karoto. '''Umbiliko (Anat'''.). Kaveto sur la centro de la ventro. '''Unco'''. Apoteka pezilo = 30 gr. '''Ungo (Anat'''.). Malmola elkreskaĵo ĉe la supro de la homaj fingroj: purigi la ungojn. '''Ungego'''. Akraj ungoj de la birdoj kaj de multaj mambestoj. '''Uniformo'''. Serva kostumo de militisto, de ŝtata oficisto. Komparu: Kostumo, livreo. '''Unika'''. Sola en sia speco, ne havanta alian egalan aŭ similan: Unika vidaĵo! '''Unisono (Muz'''.). Plenumo de la sama tono, de la sama melodio samtempe per du voĉoj aŭ instrumentoj. '''Universo'''. Tutaĵo de tio, kio ekzistas; la tuta mondo. '''Universala'''. Taŭga absolute por ĉiuj, por ĉio; koncernanta absolute ĉiujn, ĉion: universala rimedo. universala genio. Komparu: Ĝenerala, komuna. '''Universitato'''. Supera lernejo, kie oni instruas diversajn branĉojn de la sciencoj kaj artoj: la fakultatoj de universitato. '''Unu'''. - 1. Nombro 1: Ni havas unu buŝon kaj du orelojn. - 2. Nedifinita artikolo: Unu vidvino havis du filinojn. (Malofte uzata en tia senco.) '''Unua'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro unu; estanta antaŭ ĉiuj kaj sekvata de ili: la unua vico en la teatro. '''Unue'''. Antaŭ ĉio, en la unua loko: Unue mi devas diri al vi. '''Unuo'''. - 1. Unu objekto, kiel kontraŭo de pli granda nombro: La deko konsistas el dek unuoj. - 2. Kvanto, elektita kiel komuna mezuro de ĉiuj aliaj de la sama speco: La metro estas unuo de la longeco. Monunuo, tempunuo. '''Unueco'''. – 1. Eco esti unu: La unueco estas la plej grava principo de la universala lingvo. - 2. Samtempa kaj samcela harmonia agado: La unueco donas fortojn. '''Unuigi'''. Kunigi multajn objekton en unu tuton: unuigi la fortojn. La Unuigitaj Ŝtatoj de la Norda Ameriko. '''Unuiĝi'''. Kuniĝi, estante multaj, en unu tuton: Dek societoj unuiĝis en unu ligon. Komparu: Asocio, kompanio, ligo, societo. '''Upupo (Zool'''.). Krianta birdo el la vico de l’ paseroj (Upupa). '''Uro (Zool'''.). Duhufa mambesto el la familio de l’ bovoj, la plej granda eŭropa mambesto (Bison europeus). '''Uragano'''. Ekstreme forta vento. '''Urano'''. - 1. Dio de la greka mitologio patro de Kronoso, de l’ ciklopoj kaj titanoj. – 2. (Astr.). Planedo. - 3. (Ĥem.). U. Ĥemia elemento, uzata por farboj. '''Urbo'''. Granda aro de domoj, dismetitaj laŭ stratoj. '''Urba'''. De urbo, koncernanta urbon: urba strato, urba moro. '''Urbano'''. Loĝanto de urbo. '''Urbestro'''. Persono, administranta urbon. '''Antaŭurbo'''. Parto de urbo ekster la urba bariero, ekstera parto de urbo. '''Ĉefurbo'''. Ĉefa urbo de regno, de lando, de provinco: Berlino estas la ĉefurbo de Germanujo. '''Urĝi'''. Devi tuj esti farita, ne povi esti prokrastita: La afero urĝas. '''Urĝa'''. Kiu urĝas: urĝa decido. '''Urino'''. Flava, fluida ekskremento, produktata de la renoj kaj eligata de la veziko. '''Urini'''. Eligi la urinon. '''Urinejo'''. Loko, kie oni urinas. '''Urno'''. Argila aŭ metala vazo, uzata en la antikvaj tempoj por konservi la cindrojn de la mortintoj, nun por kolekti voĉdonajn kartojn. '''Urogalo (Zool'''.). Granda birdo el la vico de l’ kokoj (Tetrao urogallus). '''Urso (Zool'''.). Speco de kvinfingra raba mambesto (Ursus). '''Urtiko (Bot)'''. Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun brogantaj haretoj (Urtica). '''Urtikacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj: kanabo, urtiko. '''-Us'''. Finiĝo de la kondiĉa modo: Se mi scius, mi dirus al vi. '''Utero (Anat'''.). Ina seksa organo de l’ homoj kaj de aliaj bestoj, en kiu evoluas la feto. '''Utila'''. Alportanta bonon, donanta bonan rezultaton: utila instruo. '''Utilo'''. Io utila. '''Utileco'''. Eco de tio, kio estas utila: Ĉiuj komprenas la utilecon de la internacia lingvo, sed ne ĉiuj kredas je ĝia ebleco. '''Utili'''. Esti utila, alporti utilon: Ŝenĉesaj admonoj tute ne utilas.<noinclude><references/></noinclude> e61rzp247c7m4mzxiatv1wpcauyupey 118899 118844 2026-05-21T03:52:44Z CasteloBot 76 *sintakso 118899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Ulno'''. Mezuro de la longeco, malsama en diversaj landoj : ''La pola ulno estas 576 milimetrojn longa''. '''Ultimato'''. Neŝanĝebla decido, definitivaj kondiĉoj de interkonsento, kies malakcepto signifas rompon de la traktado, proklamon de milito. '''-Um'''. Sufikso sen fiksita signifo por derivi vortojn, kies rilato al la radiko ne povas esti esprimita per aliaj afiksoj : ''plenumi, nazumo, kolumo, krucumi''. '''Umbeliferoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''apio, petroselo, karoto''. '''Umbiliko ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Kaveto sur la centro de la ventro. '''Unco'''. Apoteka pezilo = 30 gr. '''Ungo ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Malmola elkreskaĵo ĉe la supro de la homaj fingroj : ''purigi la ungojn''. '''Ungego'''. Akraj ungoj de la birdoj kaj de multaj mambestoj. '''Uniformo'''. Serva kostumo de militisto, de ŝtata oficisto. Komparu : ''Kostumo, livreo''. '''Unika'''. Sola en sia speco, ne havanta alian egalan aŭ similan : ''Unika vidaĵo! '''Unisono ({{VdE-ml|Muz'''}}''.). Plenumo de la sama tono, de la sama melodio samtempe per du voĉoj aŭ instrumentoj. '''Universo'''. Tutaĵo de tio, kio ekzistas; la tuta mondo. '''Universala'''. Taŭga absolute por ĉiuj, por ĉio; koncernanta absolute ĉiujn, ĉion : ''universala rimedo''. universala genio. Komparu : ''Ĝenerala, komuna''. '''Universitato'''. Supera lernejo, kie oni instruas diversajn branĉojn de la sciencoj kaj artoj : ''la fakultatoj de universitato''. '''Unu'''. - 1. Nombro 1 : ''Ni havas unu buŝon kaj du orelojn''. - 2. Nedifinita artikolo : ''Unu vidvino havis du filinojn''. (''Malofte uzata en tia senco.) '''Unua'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro unu; estanta antaŭ ĉiuj kaj sekvata de ili : ''la unua vico en la teatro''. '''Unue'''. Antaŭ ĉio, en la unua loko : ''Unue mi devas diri al vi''. '''Unuo'''. - 1. Unu objekto, kiel kontraŭo de pli granda nombro : ''La deko konsistas el dek unuoj''. - 2. Kvanto, elektita kiel komuna mezuro de ĉiuj aliaj de la sama speco : ''La metro estas unuo de la longeco''. Monunuo, tempunuo. '''Unueco'''. – 1. Eco esti unu : ''La unueco estas la plej grava principo de la universala lingvo''. - 2. Samtempa kaj samcela harmonia agado : ''La unueco donas fortojn''. '''Unuigi'''. Kunigi multajn objekton en unu tuton : ''unuigi la fortojn''. La Unuigitaj Ŝtatoj de la Norda Ameriko. '''Unuiĝi'''. Kuniĝi, estante multaj, en unu tuton : ''Dek societoj unuiĝis en unu ligon''. Komparu : ''Asocio, kompanio, ligo, societo''. '''Upupo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Krianta birdo el la vico de l’ paseroj (''Upupa''). '''Uro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Duhufa mambesto el la familio de l’ bovoj, la plej granda eŭropa mambesto (''Bison europeus''). '''Uragano'''. Ekstreme forta vento. '''Urano'''. - 1. Dio de la greka mitologio patro de Kronoso, de l’ ciklopoj kaj titanoj. – 2. ({{VdE-ml|Astr}}.). Planedo. - 3. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). U. Ĥemia elemento, uzata por farboj. '''Urbo'''. Granda aro de domoj, dismetitaj laŭ stratoj. '''Urba'''. De urbo, koncernanta urbon : ''urba strato, urba moro''. '''Urbano'''. Loĝanto de urbo. '''Urbestro'''. Persono, administranta urbon. '''Antaŭurbo'''. Parto de urbo ekster la urba bariero, ekstera parto de urbo. '''Ĉefurbo'''. Ĉefa urbo de regno, de lando, de provinco : ''Berlino estas la ĉefurbo de Germanujo''. '''Urĝi'''. Devi tuj esti farita, ne povi esti prokrastita : ''La afero urĝas''. '''Urĝa'''. Kiu urĝas : ''urĝa decido''. '''Urino'''. Flava, fluida ekskremento, produktata de la renoj kaj eligata de la veziko. '''Urini'''. Eligi la urinon. '''Urinejo'''. Loko, kie oni urinas. '''Urno'''. Argila aŭ metala vazo, uzata en la antikvaj tempoj por konservi la cindrojn de la mortintoj, nun por kolekti voĉdonajn kartojn. '''Urogalo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Granda birdo el la vico de l’ kokoj (''Tetrao urogallus''). '''Urso ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Speco de kvinfingra raba mambesto (''Ursus''). '''Urtiko (''Bot'')'''. Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun brogantaj haretoj (''Urtica''). '''Urtikacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''kanabo, urtiko''. '''-Us'''. Finiĝo de la kondiĉa modo : ''Se mi scius, mi dirus al vi''. '''Utero ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Ina seksa organo de l’ homoj kaj de aliaj bestoj, en kiu evoluas la feto. '''Utila'''. Alportanta bonon, donanta bonan rezultaton : ''utila instruo''. '''Utilo'''. Io utila. '''Utileco'''. Eco de tio, kio estas utila : ''Ĉiuj komprenas la utilecon de la internacia lingvo, sed ne ĉiuj kredas je ĝia ebleco''. '''Utili'''. Esti utila, alporti utilon : ''Ŝenĉesaj admonoj tute ne utilas''.<noinclude><references/></noinclude> dkx8bg7ulf3eljyconogwslkv7so2hr 118971 118899 2026-05-21T04:02:32Z CasteloBot 76 *sintakso 118971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Ulno'''. Mezuro de la longeco, malsama en diversaj landoj : ''La pola ulno estas 576 milimetrojn longa''. '''Ultimato'''. Neŝanĝebla decido, definitivaj kondiĉoj de interkonsento, kies malakcepto signifas rompon de la traktado, proklamon de milito. '''-Um'''. Sufikso sen fiksita signifo por derivi vortojn, kies rilato al la radiko ne povas esti esprimita per aliaj afiksoj : ''plenumi, nazumo, kolumo, krucumi''. '''Umbeliferoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''apio, petroselo, karoto''. '''Umbiliko ({{VdE-ml|Anat}}.). Kaveto sur la centro de la ventro. '''Unco'''. Apoteka pezilo = 30 gr. '''Ungo ({{VdE-ml|Anat}}.). Malmola elkreskaĵo ĉe la supro de la homaj fingroj : ''purigi la ungojn''. '''Ungego'''. Akraj ungoj de la birdoj kaj de multaj mambestoj. '''Uniformo'''. Serva kostumo de militisto, de ŝtata oficisto. Komparu : ''Kostumo, livreo''. '''Unika'''. Sola en sia speco, ne havanta alian egalan aŭ similan : ''Unika vidaĵo! '''Unisono ({{VdE-ml|Muz}}''.). Plenumo de la sama tono, de la sama melodio samtempe per du voĉoj aŭ instrumentoj. '''Universo'''. Tutaĵo de tio, kio ekzistas; la tuta mondo. '''Universala'''. Taŭga absolute por ĉiuj, por ĉio; koncernanta absolute ĉiujn, ĉion : ''universala rimedo''. universala genio. Komparu : ''Ĝenerala, komuna''. '''Universitato'''. Supera lernejo, kie oni instruas diversajn branĉojn de la sciencoj kaj artoj : ''la fakultatoj de universitato''. '''Unu'''. - 1. Nombro 1 : ''Ni havas unu buŝon kaj du orelojn''. - 2. Nedifinita artikolo : ''Unu vidvino havis du filinojn''. (''Malofte uzata en tia senco.) '''Unua'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro unu; estanta antaŭ ĉiuj kaj sekvata de ili : ''la unua vico en la teatro''. '''Unue'''. Antaŭ ĉio, en la unua loko : ''Unue mi devas diri al vi''. '''Unuo'''. - 1. Unu objekto, kiel kontraŭo de pli granda nombro : ''La deko konsistas el dek unuoj''. - 2. Kvanto, elektita kiel komuna mezuro de ĉiuj aliaj de la sama speco : ''La metro estas unuo de la longeco''. Monunuo, tempunuo. '''Unueco'''. – 1. Eco esti unu : ''La unueco estas la plej grava principo de la universala lingvo''. - 2. Samtempa kaj samcela harmonia agado : ''La unueco donas fortojn''. '''Unuigi'''. Kunigi multajn objekton en unu tuton : ''unuigi la fortojn''. La Unuigitaj Ŝtatoj de la Norda Ameriko. '''Unuiĝi'''. Kuniĝi, estante multaj, en unu tuton : ''Dek societoj unuiĝis en unu ligon''. Komparu : ''Asocio, kompanio, ligo, societo''. '''Upupo ({{VdE-ml|Zool}}.). Krianta birdo el la vico de l’ paseroj (''Upupa''). '''Uro ({{VdE-ml|Zool}}.). Duhufa mambesto el la familio de l’ bovoj, la plej granda eŭropa mambesto (''Bison europeus''). '''Uragano'''. Ekstreme forta vento. '''Urano'''. - 1. Dio de la greka mitologio patro de Kronoso, de l’ ciklopoj kaj titanoj. – 2. ({{VdE-ml|Astr}}.). Planedo. - 3. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). U. Ĥemia elemento, uzata por farboj. '''Urbo'''. Granda aro de domoj, dismetitaj laŭ stratoj. '''Urba'''. De urbo, koncernanta urbon : ''urba strato, urba moro''. '''Urbano'''. Loĝanto de urbo. '''Urbestro'''. Persono, administranta urbon. '''Antaŭurbo'''. Parto de urbo ekster la urba bariero, ekstera parto de urbo. '''Ĉefurbo'''. Ĉefa urbo de regno, de lando, de provinco : ''Berlino estas la ĉefurbo de Germanujo''. '''Urĝi'''. Devi tuj esti farita, ne povi esti prokrastita : ''La afero urĝas''. '''Urĝa'''. Kiu urĝas : ''urĝa decido''. '''Urino'''. Flava, fluida ekskremento, produktata de la renoj kaj eligata de la veziko. '''Urini'''. Eligi la urinon. '''Urinejo'''. Loko, kie oni urinas. '''Urno'''. Argila aŭ metala vazo, uzata en la antikvaj tempoj por konservi la cindrojn de la mortintoj, nun por kolekti voĉdonajn kartojn. '''Urogalo ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la vico de l’ kokoj (''Tetrao urogallus''). '''Urso ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de kvinfingra raba mambesto (''Ursus''). '''Urtiko (''Bot'')'''. Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun brogantaj haretoj (''Urtica''). '''Urtikacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''kanabo, urtiko''. '''-Us'''. Finiĝo de la kondiĉa modo : ''Se mi scius, mi dirus al vi''. '''Utero ({{VdE-ml|Anat}}.). Ina seksa organo de l’ homoj kaj de aliaj bestoj, en kiu evoluas la feto. '''Utila'''. Alportanta bonon, donanta bonan rezultaton : ''utila instruo''. '''Utilo'''. Io utila. '''Utileco'''. Eco de tio, kio estas utila : ''Ĉiuj komprenas la utilecon de la internacia lingvo, sed ne ĉiuj kredas je ĝia ebleco''. '''Utili'''. Esti utila, alporti utilon : ''Ŝenĉesaj admonoj tute ne utilas''.<noinclude><references/></noinclude> 3sohws1bj39c2w5g48bgb3wuswh6ao7 119033 118971 2026-05-21T04:20:21Z CasteloBot 76 *sintakso 119033 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Ulno'''. Mezuro de la longeco, malsama en diversaj landoj : ''La pola ulno estas 576 milimetrojn longa''. '''Ultimato'''. Neŝanĝebla decido, definitivaj kondiĉoj de interkonsento, kies malakcepto signifas rompon de la traktado, proklamon de milito. '''-Um'''. Sufikso sen fiksita signifo por derivi vortojn, kies rilato al la radiko ne povas esti esprimita per aliaj afiksoj : ''plenumi, nazumo, kolumo, krucumi''. '''Umbeliferoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''apio, petroselo, karoto''. '''Umbiliko''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Kaveto sur la centro de la ventro. '''Unco'''. Apoteka pezilo = 30 gr. '''Ungo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Malmola elkreskaĵo ĉe la supro de la homaj fingroj : ''purigi la ungojn''. '''Ungego'''. Akraj ungoj de la birdoj kaj de multaj mambestoj. '''Uniformo'''. Serva kostumo de militisto, de ŝtata oficisto. Komparu : ''Kostumo, livreo''. '''Unika'''. Sola en sia speco, ne havanta alian egalan aŭ similan : ''Unika vidaĵo! '''Unisono''' ({{VdE-ml|Muz}}''.). Plenumo de la sama tono, de la sama melodio samtempe per du voĉoj aŭ instrumentoj. '''Universo'''. Tutaĵo de tio, kio ekzistas; la tuta mondo. '''Universala'''. Taŭga absolute por ĉiuj, por ĉio; koncernanta absolute ĉiujn, ĉion : ''universala rimedo''. universala genio. Komparu : ''Ĝenerala, komuna''. '''Universitato'''. Supera lernejo, kie oni instruas diversajn branĉojn de la sciencoj kaj artoj : ''la fakultatoj de universitato''. '''Unu'''. - 1. Nombro 1 : ''Ni havas unu buŝon kaj du orelojn''. - 2. Nedifinita artikolo : ''Unu vidvino havis du filinojn''. (''Malofte uzata en tia senco.) '''Unua'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro unu; estanta antaŭ ĉiuj kaj sekvata de ili : ''la unua vico en la teatro''. '''Unue'''. Antaŭ ĉio, en la unua loko : ''Unue mi devas diri al vi''. '''Unuo'''. - 1. Unu objekto, kiel kontraŭo de pli granda nombro : ''La deko konsistas el dek unuoj''. - 2. Kvanto, elektita kiel komuna mezuro de ĉiuj aliaj de la sama speco : ''La metro estas unuo de la longeco''. Monunuo, tempunuo. '''Unueco'''. – 1. Eco esti unu : ''La unueco estas la plej grava principo de la universala lingvo''. - 2. Samtempa kaj samcela harmonia agado : ''La unueco donas fortojn''. '''Unuigi'''. Kunigi multajn objekton en unu tuton : ''unuigi la fortojn''. La Unuigitaj Ŝtatoj de la Norda Ameriko. '''Unuiĝi'''. Kuniĝi, estante multaj, en unu tuton : ''Dek societoj unuiĝis en unu ligon''. Komparu : ''Asocio, kompanio, ligo, societo''. '''Upupo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Krianta birdo el la vico de l’ paseroj (''Upupa''). '''Uro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Duhufa mambesto el la familio de l’ bovoj, la plej granda eŭropa mambesto (''Bison europeus''). '''Uragano'''. Ekstreme forta vento. '''Urano'''. - 1. Dio de la greka mitologio patro de Kronoso, de l’ ciklopoj kaj titanoj. – 2. ({{VdE-ml|Astr}}.). Planedo. - 3. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). U. Ĥemia elemento, uzata por farboj. '''Urbo'''. Granda aro de domoj, dismetitaj laŭ stratoj. '''Urba'''. De urbo, koncernanta urbon : ''urba strato, urba moro''. '''Urbano'''. Loĝanto de urbo. '''Urbestro'''. Persono, administranta urbon. '''Antaŭurbo'''. Parto de urbo ekster la urba bariero, ekstera parto de urbo. '''Ĉefurbo'''. Ĉefa urbo de regno, de lando, de provinco : ''Berlino estas la ĉefurbo de Germanujo''. '''Urĝi'''. Devi tuj esti farita, ne povi esti prokrastita : ''La afero urĝas''. '''Urĝa'''. Kiu urĝas : ''urĝa decido''. '''Urino'''. Flava, fluida ekskremento, produktata de la renoj kaj eligata de la veziko. '''Urini'''. Eligi la urinon. '''Urinejo'''. Loko, kie oni urinas. '''Urno'''. Argila aŭ metala vazo, uzata en la antikvaj tempoj por konservi la cindrojn de la mortintoj, nun por kolekti voĉdonajn kartojn. '''Urogalo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la vico de l’ kokoj (''Tetrao urogallus''). '''Urso''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de kvinfingra raba mambesto (''Ursus''). '''Urtiko (''Bot'')'''. Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun brogantaj haretoj (''Urtica''). '''Urtikacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''kanabo, urtiko''. '''-Us'''. Finiĝo de la kondiĉa modo : ''Se mi scius, mi dirus al vi''. '''Utero''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ina seksa organo de l’ homoj kaj de aliaj bestoj, en kiu evoluas la feto. '''Utila'''. Alportanta bonon, donanta bonan rezultaton : ''utila instruo''. '''Utilo'''. Io utila. '''Utileco'''. Eco de tio, kio estas utila : ''Ĉiuj komprenas la utilecon de la internacia lingvo, sed ne ĉiuj kredas je ĝia ebleco''. '''Utili'''. Esti utila, alporti utilon : ''Ŝenĉesaj admonoj tute ne utilas''.<noinclude><references/></noinclude> t3jfuouo0yt66tjg4bxr84z2whpyiy7 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/171 104 40856 118846 2026-05-21T03:14:49Z Castelobranco 7 +1 118846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Vango'''. Flanka parto de la vizaĝo: kisi je la vango. '''Vangharoj'''. Haroj, kovrantaj la vangojn de l’ viroj. '''Vangofrapo'''. Bato per la mano je la vango. '''Vangofrapi'''. Doni al iu vangofrapon. '''Vanilo (Bot'''.). Parazita vegetaĵo el la familio de l’ orkideacoj; ĝiaj fruktoj estas uzataj kiel bonodora spicaĵo (Vanilla planifolia). '''Vanta'''. - 1. Senvalora, negrava, nedaŭra: Ĉio estas vanta kompare kun la eterneco. - 2. Amanta posedi kaj montri vantajn aferojn: vanta virino. '''Vanteco'''. Eco de tio, kio estas vanta. '''Vantaĵo'''. Objekto, afero vanta. '''Vaporo'''. Gaso, formiĝinta el varmigita fluidaĵo: vaporo de la akvo, vaporo de l' etero. '''Vaporigi'''. Fari ion vaporo: vaporigi akvon en kaldrono. '''Vaporiĝi'''. Fariĝi vaporo: La akvo abunde vaporiĝas dum la someraj varmegoj. '''Vaporŝipo'''. Ŝipo, movata de la akva vaporo. '''Vaporbano'''. Bano en akva vaporo. '''Vaporbanejo'''. Loko por vaporbanoj: En Rusujo ĉiu kamparano posedas sian vaporbanejon. '''Varbi'''. - 1. Instigi iun sin enskribi en la armeon: varbi soldatojn. - 2. Instigi iun sin enskribi en partion, akcepti doktrinon: varbi samideanojn. '''Varbo, varbado'''. Ago, agoj de tiu, kiu varbas. '''Varii'''. Ŝanĝiĝi, esti diversa laŭ la cirkonstancoj; esti jen tia, jen alia: La temperaturo senĉese varias hodiaŭ. '''Varia'''. Diversa laŭ la cirkonstancoj; jen tia, jen alia. '''Variolo (Med'''.). Infekta, febra malsano, karakterizata de pustuloj de la haŭto, lasantaj post sia malapero malgrandajn cikatrojn. '''Varmo'''. - 1. Sento, kiun kaŭzas brulanta korpo, la sunaj radioj k. s. je la nervoj de nia haŭto. - 2. Fizika fenomeno, de kiu leviĝas la temperaturo de korpo: La varmo estas ondforma, laŭlonga vibrado de la molekutoj de korpo. '''Varma'''. - 1. Havanta aŭ transdonanta la varmon: varma haŭto, varma klimato. - 2. Konservanta la varmon: varma vesto. '''Varmigi'''. Fari ion varma: varmigi akvon. '''Varmiĝi'''. Fariĝi varma: La aksoj varmiĝas dum la veturado. '''Varmego'''. Tre forta varmo: tropika varmego. '''Varmega'''. Tre varma; kies temperaturo estas multe pli alta, ol tiu de nia korpo: varmegat ruĝa fero. '''Varmeta'''. Iom varma; kies temperaturo estas iom pli alta, ol tiu de nia korpo: lavi vundon per varmeta akvo. '''Malvarmo'''. Sento, kiun kaŭzas la glacio, la vintra aero, k. s. '''Malvarma'''. Havanta aŭ transdonanta malvarmon. '''Malvarmego'''. Tre forta malvarmo: siberia malvarmego. '''Malvarmumi'''. Fariĝi malsana de malvarmo. '''Varti'''. Gardi kaj zorgi malgrandan infanon: La virinoj pli bone vartas, ol la viroj. '''Vartistino'''. Virino, kies okupo estas varti. Komparu: Flegi. '''Vasalo'''. En la mezaj jarcentoj posedanto de bienoj, paganta tributon al la regnestro, de kiu li ricevis ilin. '''Vasta'''. Havanta grandajn dimensiojn, povanta enteni multe: vasta ĉambro, vasta vesto, vasta programo. '''Vasteco'''. Eco de tio, kio estas vasta. '''Plivastigi'''. Fari ion pli vasta: plivastigi manikon. '''Malvasta'''. Havanta malgrandajn dimensiojn, povanta enteni malmulte: malvasta kesto, malvasta spirito. '''Vaste'''. En vasta maniero. '''Disvastigi'''. Fari ion vasta en ĉiuj direktoj, vaste diskonigi ion: vastigi famon. '''Vato'''. Kotono, uzata por esti lokita sub la ŝtofo de vesto aŭ por bandaĝoj. '''Vazo'''. Ujo argila, metala, ligna k. t. p., de plej diversa grandeco kaj formo, destinita por diversaj substancoj, fluidaj aŭ solidaj: glaso, supujo, florvazo, lavvazo. '''Vazelino'''. Graso, produktata el kruda petrolo kaj uzata por ŝmiri la haŭton, por pomadoj. '''Ve'''. Ekkria partikulo, esprimanta ofendon pro malfeliĉo: Ho ve al mi, malfeliĉa! '''Vegeti'''. - 1. Vivi vivon, konsistantan je sinnutrado, digestado kaj konservado de la speco: La arbo vegetas. - 2. Vivi vivon mizeran, senesperan: vegeti en la provinco. '''Vegetaĵo'''. Estaĵo vegetanta: arbo, herbo, fungo, ŝimo. '''Vegetara'''. Konsistanta nur el vegetaĵoj, legomoj (pri manĝaĵoj): vegetara dieto. '''Vegetaristo'''. Persono, manĝanta nur vegetaĵojn. '''Vegetarismo'''. Sistemo de sinnutrado ekskluzive per vegetaĵoj. '''Vejno'''. - 1. Angio, kondukanta la sangon de la histoj al la koro. - 2. Longa, mallarĝa parto vejnosimila, en ligno, ŝtono, tero. '''Vejna'''. De vejno, el vejnoj: vejna sistemo, vejna sango. '''Veki'''. - 1. Interrompi ies dormon: veki iun el profunda dormo. – 2. Vigligi: veki la atenton de la aŭskultantoj. '''Veko'''. Ago de tiu, kiu vekas. '''Vekiĝi'''. Rekonciiĝi el dormo: vekiĝi frumatene. '''Vekiĝo'''. Stato de tiu, kiu vekiĝas. '''Vekhorloĝo'''. Horloĝo kun sonorilo por veki.<noinclude><references/></noinclude> e2uqf1den5cfjv4xjhs1comoz879a3w 118901 118846 2026-05-21T03:52:45Z CasteloBot 76 *sintakso 118901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Vango'''. Flanka parto de la vizaĝo : ''kisi je la vango''. '''Vangharoj'''. Haroj, kovrantaj la vangojn de l’ viroj. '''Vangofrapo'''. Bato per la mano je la vango. '''Vangofrapi'''. Doni al iu vangofrapon. '''Vanilo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Parazita vegetaĵo el la familio de l’ orkideacoj; ĝiaj fruktoj estas uzataj kiel bonodora spicaĵo (''Vanilla planifolia''). '''Vanta'''. - 1. Senvalora, negrava, nedaŭra : ''Ĉio estas vanta kompare kun la eterneco''. - 2. Amanta posedi kaj montri vantajn aferojn : ''vanta virino''. '''Vanteco'''. Eco de tio, kio estas vanta. '''Vantaĵo'''. Objekto, afero vanta. '''Vaporo'''. Gaso, formiĝinta el varmigita fluidaĵo : ''vaporo de la akvo, vaporo de l' etero''. '''Vaporigi'''. Fari ion vaporo : ''vaporigi akvon en kaldrono''. '''Vaporiĝi'''. Fariĝi vaporo : ''La akvo abunde vaporiĝas dum la someraj varmegoj''. '''Vaporŝipo'''. Ŝipo, movata de la akva vaporo. '''Vaporbano'''. Bano en akva vaporo. '''Vaporbanejo'''. Loko por vaporbanoj : ''En Rusujo ĉiu kamparano posedas sian vaporbanejon''. '''Varbi'''. - 1. Instigi iun sin enskribi en la armeon : ''varbi soldatojn''. - 2. Instigi iun sin enskribi en partion, akcepti doktrinon : ''varbi samideanojn''. '''Varbo, varbado'''. Ago, agoj de tiu, kiu varbas. '''Varii'''. Ŝanĝiĝi, esti diversa laŭ la cirkonstancoj; esti jen tia, jen alia : ''La temperaturo senĉese varias hodiaŭ''. '''Varia'''. Diversa laŭ la cirkonstancoj; jen tia, jen alia. '''Variolo ({{VdE-ml|Med'''}}.). Infekta, febra malsano, karakterizata de pustuloj de la haŭto, lasantaj post sia malapero malgrandajn cikatrojn. '''Varmo'''. - 1. Sento, kiun kaŭzas brulanta korpo, la sunaj radioj k. s. je la nervoj de nia haŭto. - 2. Fizika fenomeno, de kiu leviĝas la temperaturo de korpo : ''La varmo estas ondforma, laŭlonga vibrado de la molekutoj de korpo''. '''Varma'''. - 1. Havanta aŭ transdonanta la varmon : ''varma haŭto, varma klimato''. - 2. Konservanta la varmon : ''varma vesto''. '''Varmigi'''. Fari ion varma : ''varmigi akvon''. '''Varmiĝi'''. Fariĝi varma : ''La aksoj varmiĝas dum la veturado''. '''Varmego'''. Tre forta varmo : ''tropika varmego''. '''Varmega'''. Tre varma; kies temperaturo estas multe pli alta, ol tiu de nia korpo : ''varmegat ruĝa fero''. '''Varmeta'''. Iom varma; kies temperaturo estas iom pli alta, ol tiu de nia korpo : ''lavi vundon per varmeta akvo''. '''Malvarmo'''. Sento, kiun kaŭzas la glacio, la vintra aero, k. s. '''Malvarma'''. Havanta aŭ transdonanta malvarmon. '''Malvarmego'''. Tre forta malvarmo : ''siberia malvarmego''. '''Malvarmumi'''. Fariĝi malsana de malvarmo. '''Varti'''. Gardi kaj zorgi malgrandan infanon : ''La virinoj pli bone vartas, ol la viroj''. '''Vartistino'''. Virino, kies okupo estas varti. Komparu : ''Flegi''. '''Vasalo'''. En la mezaj jarcentoj posedanto de bienoj, paganta tributon al la regnestro, de kiu li ricevis ilin. '''Vasta'''. Havanta grandajn dimensiojn, povanta enteni multe : ''vasta ĉambro, vasta vesto, vasta programo''. '''Vasteco'''. Eco de tio, kio estas vasta. '''Plivastigi'''. Fari ion pli vasta : ''plivastigi manikon''. '''Malvasta'''. Havanta malgrandajn dimensiojn, povanta enteni malmulte : ''malvasta kesto, malvasta spirito''. '''Vaste'''. En vasta maniero. '''Disvastigi'''. Fari ion vasta en ĉiuj direktoj, vaste diskonigi ion : ''vastigi famon''. '''Vato'''. Kotono, uzata por esti lokita sub la ŝtofo de vesto aŭ por bandaĝoj. '''Vazo'''. Ujo argila, metala, ligna k. t. p., de plej diversa grandeco kaj formo, destinita por diversaj substancoj, fluidaj aŭ solidaj : ''glaso, supujo, florvazo, lavvazo''. '''Vazelino'''. Graso, produktata el kruda petrolo kaj uzata por ŝmiri la haŭton, por pomadoj. '''Ve'''. Ekkria partikulo, esprimanta ofendon pro malfeliĉo : ''Ho ve al mi, malfeliĉa! '''Vegeti'''''. - 1. Vivi vivon, konsistantan je sinnutrado, digestado kaj konservado de la speco : ''La arbo vegetas''. - 2. Vivi vivon mizeran, senesperan : ''vegeti en la provinco''. '''Vegetaĵo'''. Estaĵo vegetanta : ''arbo, herbo, fungo, ŝimo''. '''Vegetara'''. Konsistanta nur el vegetaĵoj, legomoj (pri manĝaĵoj'') : ''vegetara dieto''. '''Vegetaristo'''. Persono, manĝanta nur vegetaĵojn. '''Vegetarismo'''. Sistemo de sinnutrado ekskluzive per vegetaĵoj. '''Vejno'''. - 1. Angio, kondukanta la sangon de la histoj al la koro. - 2. Longa, mallarĝa parto vejnosimila, en ligno, ŝtono, tero. '''Vejna'''. De vejno, el vejnoj : ''vejna sistemo, vejna sango''. '''Veki'''. - 1. Interrompi ies dormon : ''veki iun el profunda dormo''. – 2. Vigligi : ''veki la atenton de la aŭskultantoj''. '''Veko'''. Ago de tiu, kiu vekas. '''Vekiĝi'''. Rekonciiĝi el dormo : ''vekiĝi frumatene''. '''Vekiĝo'''. Stato de tiu, kiu vekiĝas. '''Vekhorloĝo'''. Horloĝo kun sonorilo por veki.<noinclude><references/></noinclude> hh4i0ssx296g90kvkzu1qkhdjmdgvrf 118973 118901 2026-05-21T04:02:33Z CasteloBot 76 *sintakso 118973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Vango'''. Flanka parto de la vizaĝo : ''kisi je la vango''. '''Vangharoj'''. Haroj, kovrantaj la vangojn de l’ viroj. '''Vangofrapo'''. Bato per la mano je la vango. '''Vangofrapi'''. Doni al iu vangofrapon. '''Vanilo ({{VdE-ml|Bot}}.). Parazita vegetaĵo el la familio de l’ orkideacoj; ĝiaj fruktoj estas uzataj kiel bonodora spicaĵo (''Vanilla planifolia''). '''Vanta'''. - 1. Senvalora, negrava, nedaŭra : ''Ĉio estas vanta kompare kun la eterneco''. - 2. Amanta posedi kaj montri vantajn aferojn : ''vanta virino''. '''Vanteco'''. Eco de tio, kio estas vanta. '''Vantaĵo'''. Objekto, afero vanta. '''Vaporo'''. Gaso, formiĝinta el varmigita fluidaĵo : ''vaporo de la akvo, vaporo de l' etero''. '''Vaporigi'''. Fari ion vaporo : ''vaporigi akvon en kaldrono''. '''Vaporiĝi'''. Fariĝi vaporo : ''La akvo abunde vaporiĝas dum la someraj varmegoj''. '''Vaporŝipo'''. Ŝipo, movata de la akva vaporo. '''Vaporbano'''. Bano en akva vaporo. '''Vaporbanejo'''. Loko por vaporbanoj : ''En Rusujo ĉiu kamparano posedas sian vaporbanejon''. '''Varbi'''. - 1. Instigi iun sin enskribi en la armeon : ''varbi soldatojn''. - 2. Instigi iun sin enskribi en partion, akcepti doktrinon : ''varbi samideanojn''. '''Varbo, varbado'''. Ago, agoj de tiu, kiu varbas. '''Varii'''. Ŝanĝiĝi, esti diversa laŭ la cirkonstancoj; esti jen tia, jen alia : ''La temperaturo senĉese varias hodiaŭ''. '''Varia'''. Diversa laŭ la cirkonstancoj; jen tia, jen alia. '''Variolo ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta, febra malsano, karakterizata de pustuloj de la haŭto, lasantaj post sia malapero malgrandajn cikatrojn. '''Varmo'''. - 1. Sento, kiun kaŭzas brulanta korpo, la sunaj radioj k. s. je la nervoj de nia haŭto. - 2. Fizika fenomeno, de kiu leviĝas la temperaturo de korpo : ''La varmo estas ondforma, laŭlonga vibrado de la molekutoj de korpo''. '''Varma'''. - 1. Havanta aŭ transdonanta la varmon : ''varma haŭto, varma klimato''. - 2. Konservanta la varmon : ''varma vesto''. '''Varmigi'''. Fari ion varma : ''varmigi akvon''. '''Varmiĝi'''. Fariĝi varma : ''La aksoj varmiĝas dum la veturado''. '''Varmego'''. Tre forta varmo : ''tropika varmego''. '''Varmega'''. Tre varma; kies temperaturo estas multe pli alta, ol tiu de nia korpo : ''varmegat ruĝa fero''. '''Varmeta'''. Iom varma; kies temperaturo estas iom pli alta, ol tiu de nia korpo : ''lavi vundon per varmeta akvo''. '''Malvarmo'''. Sento, kiun kaŭzas la glacio, la vintra aero, k. s. '''Malvarma'''. Havanta aŭ transdonanta malvarmon. '''Malvarmego'''. Tre forta malvarmo : ''siberia malvarmego''. '''Malvarmumi'''. Fariĝi malsana de malvarmo. '''Varti'''. Gardi kaj zorgi malgrandan infanon : ''La virinoj pli bone vartas, ol la viroj''. '''Vartistino'''. Virino, kies okupo estas varti. Komparu : ''Flegi''. '''Vasalo'''. En la mezaj jarcentoj posedanto de bienoj, paganta tributon al la regnestro, de kiu li ricevis ilin. '''Vasta'''. Havanta grandajn dimensiojn, povanta enteni multe : ''vasta ĉambro, vasta vesto, vasta programo''. '''Vasteco'''. Eco de tio, kio estas vasta. '''Plivastigi'''. Fari ion pli vasta : ''plivastigi manikon''. '''Malvasta'''. Havanta malgrandajn dimensiojn, povanta enteni malmulte : ''malvasta kesto, malvasta spirito''. '''Vaste'''. En vasta maniero. '''Disvastigi'''. Fari ion vasta en ĉiuj direktoj, vaste diskonigi ion : ''vastigi famon''. '''Vato'''. Kotono, uzata por esti lokita sub la ŝtofo de vesto aŭ por bandaĝoj. '''Vazo'''. Ujo argila, metala, ligna k. t. p., de plej diversa grandeco kaj formo, destinita por diversaj substancoj, fluidaj aŭ solidaj : ''glaso, supujo, florvazo, lavvazo''. '''Vazelino'''. Graso, produktata el kruda petrolo kaj uzata por ŝmiri la haŭton, por pomadoj. '''Ve'''. Ekkria partikulo, esprimanta ofendon pro malfeliĉo : ''Ho ve al mi, malfeliĉa! '''Vegeti'''''. - 1. Vivi vivon, konsistantan je sinnutrado, digestado kaj konservado de la speco : ''La arbo vegetas''. - 2. Vivi vivon mizeran, senesperan : ''vegeti en la provinco''. '''Vegetaĵo'''. Estaĵo vegetanta : ''arbo, herbo, fungo, ŝimo''. '''Vegetara'''. Konsistanta nur el vegetaĵoj, legomoj (pri manĝaĵoj'') : ''vegetara dieto''. '''Vegetaristo'''. Persono, manĝanta nur vegetaĵojn. '''Vegetarismo'''. Sistemo de sinnutrado ekskluzive per vegetaĵoj. '''Vejno'''. - 1. Angio, kondukanta la sangon de la histoj al la koro. - 2. Longa, mallarĝa parto vejnosimila, en ligno, ŝtono, tero. '''Vejna'''. De vejno, el vejnoj : ''vejna sistemo, vejna sango''. '''Veki'''. - 1. Interrompi ies dormon : ''veki iun el profunda dormo''. – 2. Vigligi : ''veki la atenton de la aŭskultantoj''. '''Veko'''. Ago de tiu, kiu vekas. '''Vekiĝi'''. Rekonciiĝi el dormo : ''vekiĝi frumatene''. '''Vekiĝo'''. Stato de tiu, kiu vekiĝas. '''Vekhorloĝo'''. Horloĝo kun sonorilo por veki.<noinclude><references/></noinclude> q6qsht5zkx1twdvbjkouzicapxnu88s 119035 118973 2026-05-21T04:20:22Z CasteloBot 76 *sintakso 119035 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Vango'''. Flanka parto de la vizaĝo : ''kisi je la vango''. '''Vangharoj'''. Haroj, kovrantaj la vangojn de l’ viroj. '''Vangofrapo'''. Bato per la mano je la vango. '''Vangofrapi'''. Doni al iu vangofrapon. '''Vanilo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Parazita vegetaĵo el la familio de l’ orkideacoj; ĝiaj fruktoj estas uzataj kiel bonodora spicaĵo (''Vanilla planifolia''). '''Vanta'''. - 1. Senvalora, negrava, nedaŭra : ''Ĉio estas vanta kompare kun la eterneco''. - 2. Amanta posedi kaj montri vantajn aferojn : ''vanta virino''. '''Vanteco'''. Eco de tio, kio estas vanta. '''Vantaĵo'''. Objekto, afero vanta. '''Vaporo'''. Gaso, formiĝinta el varmigita fluidaĵo : ''vaporo de la akvo, vaporo de l' etero''. '''Vaporigi'''. Fari ion vaporo : ''vaporigi akvon en kaldrono''. '''Vaporiĝi'''. Fariĝi vaporo : ''La akvo abunde vaporiĝas dum la someraj varmegoj''. '''Vaporŝipo'''. Ŝipo, movata de la akva vaporo. '''Vaporbano'''. Bano en akva vaporo. '''Vaporbanejo'''. Loko por vaporbanoj : ''En Rusujo ĉiu kamparano posedas sian vaporbanejon''. '''Varbi'''. - 1. Instigi iun sin enskribi en la armeon : ''varbi soldatojn''. - 2. Instigi iun sin enskribi en partion, akcepti doktrinon : ''varbi samideanojn''. '''Varbo, varbado'''. Ago, agoj de tiu, kiu varbas. '''Varii'''. Ŝanĝiĝi, esti diversa laŭ la cirkonstancoj; esti jen tia, jen alia : ''La temperaturo senĉese varias hodiaŭ''. '''Varia'''. Diversa laŭ la cirkonstancoj; jen tia, jen alia. '''Variolo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta, febra malsano, karakterizata de pustuloj de la haŭto, lasantaj post sia malapero malgrandajn cikatrojn. '''Varmo'''. - 1. Sento, kiun kaŭzas brulanta korpo, la sunaj radioj k. s. je la nervoj de nia haŭto. - 2. Fizika fenomeno, de kiu leviĝas la temperaturo de korpo : ''La varmo estas ondforma, laŭlonga vibrado de la molekutoj de korpo''. '''Varma'''. - 1. Havanta aŭ transdonanta la varmon : ''varma haŭto, varma klimato''. - 2. Konservanta la varmon : ''varma vesto''. '''Varmigi'''. Fari ion varma : ''varmigi akvon''. '''Varmiĝi'''. Fariĝi varma : ''La aksoj varmiĝas dum la veturado''. '''Varmego'''. Tre forta varmo : ''tropika varmego''. '''Varmega'''. Tre varma; kies temperaturo estas multe pli alta, ol tiu de nia korpo : ''varmegat ruĝa fero''. '''Varmeta'''. Iom varma; kies temperaturo estas iom pli alta, ol tiu de nia korpo : ''lavi vundon per varmeta akvo''. '''Malvarmo'''. Sento, kiun kaŭzas la glacio, la vintra aero, k. s. '''Malvarma'''. Havanta aŭ transdonanta malvarmon. '''Malvarmego'''. Tre forta malvarmo : ''siberia malvarmego''. '''Malvarmumi'''. Fariĝi malsana de malvarmo. '''Varti'''. Gardi kaj zorgi malgrandan infanon : ''La virinoj pli bone vartas, ol la viroj''. '''Vartistino'''. Virino, kies okupo estas varti. Komparu : ''Flegi''. '''Vasalo'''. En la mezaj jarcentoj posedanto de bienoj, paganta tributon al la regnestro, de kiu li ricevis ilin. '''Vasta'''. Havanta grandajn dimensiojn, povanta enteni multe : ''vasta ĉambro, vasta vesto, vasta programo''. '''Vasteco'''. Eco de tio, kio estas vasta. '''Plivastigi'''. Fari ion pli vasta : ''plivastigi manikon''. '''Malvasta'''. Havanta malgrandajn dimensiojn, povanta enteni malmulte : ''malvasta kesto, malvasta spirito''. '''Vaste'''. En vasta maniero. '''Disvastigi'''. Fari ion vasta en ĉiuj direktoj, vaste diskonigi ion : ''vastigi famon''. '''Vato'''. Kotono, uzata por esti lokita sub la ŝtofo de vesto aŭ por bandaĝoj. '''Vazo'''. Ujo argila, metala, ligna k. t. p., de plej diversa grandeco kaj formo, destinita por diversaj substancoj, fluidaj aŭ solidaj : ''glaso, supujo, florvazo, lavvazo''. '''Vazelino'''. Graso, produktata el kruda petrolo kaj uzata por ŝmiri la haŭton, por pomadoj. '''Ve'''. Ekkria partikulo, esprimanta ofendon pro malfeliĉo : ''Ho ve al mi, malfeliĉa! '''Vegeti'''''. - 1. Vivi vivon, konsistantan je sinnutrado, digestado kaj konservado de la speco : ''La arbo vegetas''. - 2. Vivi vivon mizeran, senesperan : ''vegeti en la provinco''. '''Vegetaĵo'''. Estaĵo vegetanta : ''arbo, herbo, fungo, ŝimo''. '''Vegetara'''. Konsistanta nur el vegetaĵoj, legomoj (pri manĝaĵoj'') : ''vegetara dieto''. '''Vegetaristo'''. Persono, manĝanta nur vegetaĵojn. '''Vegetarismo'''. Sistemo de sinnutrado ekskluzive per vegetaĵoj. '''Vejno'''. - 1. Angio, kondukanta la sangon de la histoj al la koro. - 2. Longa, mallarĝa parto vejnosimila, en ligno, ŝtono, tero. '''Vejna'''. De vejno, el vejnoj : ''vejna sistemo, vejna sango''. '''Veki'''. - 1. Interrompi ies dormon : ''veki iun el profunda dormo''. – 2. Vigligi : ''veki la atenton de la aŭskultantoj''. '''Veko'''. Ago de tiu, kiu vekas. '''Vekiĝi'''. Rekonciiĝi el dormo : ''vekiĝi frumatene''. '''Vekiĝo'''. Stato de tiu, kiu vekiĝas. '''Vekhorloĝo'''. Horloĝo kun sonorilo por veki.<noinclude><references/></noinclude> dzfvsjrv8744wczadv3dyx5dy32zlbg Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/172 104 40857 118847 2026-05-21T03:15:07Z Castelobranco 7 +1 118847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Verto'''. - 1. Trabeto por porti du sitelojn sur la ŝultroj. - 2. Transversa trabeto de ordinara pezilo. '''Velo'''. Granda tola tuko, kiun oni streĉas ĉe la mastoj por kapti la venton. '''Velŝipo'''. Ŝipo, movata de la vento per la veloj. '''Velveturi'''. Veturi en velŝipo. '''Veleno'''. Bela, brila, rigida papero, similanta pergamenon. '''Velki'''. Perdi la vivsukojn, vivfreŝecon: velkinta floro, velkinta vizaĝo, velkinta koloro. '''Velocipedo'''. Malgranda veturilo por sin mem transporti per mekanismo, movata per la piedoj: durada, trirada velocipedo. '''Veluro'''. Teksaĵo, provizita sur unu flanko per mallongaj, densaj, rekte starantaj, brilaj haroj. '''Velura'''. El veluro, similanta veluron: velura veŝto, velura mano. '''Veni'''. Atingi lokon precize difinitan; atingi lokon, kien oni iras: Venu al mi! La armeo venis en la urbon nokte. '''Venigi'''. Mendi, inviti, ke io venu: venigi libron; venigi kuraciston. '''Deveni'''. Veni de, esti ido, esti rezultato: La Italoj devenas de la antikvaj Romanoj. La patologia graseco devenas de abunda manĝo kaj de manko de la movado. '''Kunveni'''. Veni ien por kune resti tie, por kune fari ion: La partoprenantoj de la ekskurso kunvenos en la stacidomo. La societanoj kunvenas hodiaŭ por elekti sian estraron. '''Kunveno'''. Kolektiĝo por speciala celo: kunveno de pacifistoj. '''Kunsidi'''. Kunveni por diskuti ion: La komitato kunsidis dek fojojn dum la pasinta jaro. '''Kunsido'''. Kunveno por diskuti ion: kunsido de la parlamento. '''Reveni'''. Veni tien, de kie oni foriris: reveni hejmen. '''Reveno'''. Veno tien, de kie oni foriris. '''Vendi'''. Cedi ion por interkonsentita prezo: vendi ĉapelon por dek frankoj. '''Vendo, vendado'''. Ago, agoj de tiu, kiu vendas. '''Vendejo'''. Loko, kie oni vendas. '''Vendebla'''. Kio povas esti vendita: En la nunaj tempoj ĉio estas vendebla, ĉio aĉetebla. '''Revendi'''. Vendi tion, kion oni aĉetis: revendi pli kare, ol oni aĉetis. '''Vendredo'''. Sesa tago de la semajno. '''Vendrede'''. Dum vendredo: Vendrede oni fastas. '''Veneno'''. Substanco, detruanta la funkciojn de la vivo: Fosforo estas mortiga veneno. '''Veneni'''. - 1. Detrui la funkciojn de la vivo per veneno; mortigi per veneno: veneni rabian hundon. - 2. Almiksi venenon: veneni vinon. - 3. Fari malfeliĉa, malagrabla: Infano, vi venenas mian maljunecon! Veneni plezuron. '''Venera (Med'''.). Malsano seksa kaj devenanta de seksa rilato: venera ulcero. '''Venĝi'''. Fari al iu saman malbonon, kiu estis farita de li al ni aŭ al personoj, karaj por ni: venĝi al iu la ofendon, venĝi sin, venĝi amikon. '''Venĝo'''. Ago de tiu, kiu venĝas. '''Venĝema'''. Havanta inklinon venĝi: venĝema malamiko. '''Venki'''. Superi en batalo: Nia armeo venkis la matamikojn. La laŭreato facile venkis ĉiujn poetojn en la konkurso. '''Venko'''. Sukceso en batalo: Ankoraŭ unu tia venko, kaj mi restos sen armeo! '''Malvenko'''. Malsukceso en batalo. '''Vento'''. Movado de la atmosfera aero: suda varma vento. '''Ventego'''. Tre forta vento, ordinare akompanata de pluvo. Komparu: Fulmotondro. '''Ventumi'''. Refreŝigi, movante la aeron al iu: sin ventumi. '''Ventumilo'''. Objekto, instrumento por ventumi. '''Ventoli'''. Refreŝigi la aeron en fermita spaco: ventoli tunelon. '''Ventolilo'''. Aparato por ventoli. Komparu: Aerumi. '''Ventro (Med'''.). Parto de la korpo, kie estas la intestoj, inter la brusto kaj la seksaj organoj. '''Ventroparolisto'''. Persono, scianta paroli tiamaniere, ke la movoj de la lipoj estas nerimarkeblaj kaj ŝajnas, ke la voĉo venas de la ventro. '''Vera'''. - 1. Akorda kun tio, kio estas, kun la faktoj: vera rakonto. - 2. Ne ŝajna, ne falsita, ne imitita: vera amiko, vera pentraĵo de Rafaelo. '''Vero'''. Abstrakta ideo de io vera: La vero ĉiam venkas. '''Vereco'''. Eco de tio, kio estas vera: Vi ne havas la rajton dubi je la vereco de miaj vortoj. '''Verama'''. Kiu amas la veron kaj ĉiam ĝin diras. '''Verando'''. Speco de laŭbo kun fenestroj, konstruita ĉe domo. Komparu: Balkono, teraso. '''Verbo'''. Vorto, esprimanta la staton aŭ agon de la subjekto kaj la tempon de ili: la suno lumas; la birdo forflugis; la patro venos. '''Verbeno (Bot'''.). Vegetaĵo ornama el la samnoma familio (Verbena). '''Verda'''. Havanta la koloron, identan kun tiu de la herbo, de la folioj de la arboj k. t. p.: la verda standardo. '''Verdo'''. Verda koloro: La verdo rapide velkas. '''Verdaĵo'''. Objekto, objektoj verdaj: verdaĵo de la kampoj. '''Verdeta'''. Havanta koloron kun verda nuanco. '''Verdigro'''. (Ĥem.). Acetato de l’ kupro (veneno), verda farbo.<noinclude><references/></noinclude> 7v7ym4r6h0uilw5c2sla07r3di59q5d 118902 118847 2026-05-21T03:52:46Z CasteloBot 76 *sintakso 118902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Verto'''. - 1. Trabeto por porti du sitelojn sur la ŝultroj. - 2. Transversa trabeto de ordinara pezilo. '''Velo'''. Granda tola tuko, kiun oni streĉas ĉe la mastoj por kapti la venton. '''Velŝipo'''. Ŝipo, movata de la vento per la veloj. '''Velveturi'''. Veturi en velŝipo. '''Veleno'''. Bela, brila, rigida papero, similanta pergamenon. '''Velki'''. Perdi la vivsukojn, vivfreŝecon : ''velkinta floro, velkinta vizaĝo, velkinta koloro''. '''Velocipedo'''. Malgranda veturilo por sin mem transporti per mekanismo, movata per la piedoj : ''durada, trirada velocipedo''. '''Veluro'''. Teksaĵo, provizita sur unu flanko per mallongaj, densaj, rekte starantaj, brilaj haroj. '''Velura'''. El veluro, similanta veluron : ''velura veŝto, velura mano''. '''Veni'''. Atingi lokon precize difinitan; atingi lokon, kien oni iras : ''Venu al mi! La armeo venis en la urbon nokte''. '''Venigi'''. Mendi, inviti, ke io venu : ''venigi libron; venigi kuraciston''. '''Deveni'''. Veni de, esti ido, esti rezultato : ''La Italoj devenas de la antikvaj Romanoj''. La patologia graseco devenas de abunda manĝo kaj de manko de la movado. '''Kunveni'''. Veni ien por kune resti tie, por kune fari ion : ''La partoprenantoj de la ekskurso kunvenos en la stacidomo''. La societanoj kunvenas hodiaŭ por elekti sian estraron. '''Kunveno'''. Kolektiĝo por speciala celo : ''kunveno de pacifistoj''. '''Kunsidi'''. Kunveni por diskuti ion : ''La komitato kunsidis dek fojojn dum la pasinta jaro''. '''Kunsido'''. Kunveno por diskuti ion : ''kunsido de la parlamento''. '''Reveni'''. Veni tien, de kie oni foriris : ''reveni hejmen''. '''Reveno'''. Veno tien, de kie oni foriris. '''Vendi'''. Cedi ion por interkonsentita prezo : ''vendi ĉapelon por dek frankoj''. '''Vendo, vendado'''. Ago, agoj de tiu, kiu vendas. '''Vendejo'''. Loko, kie oni vendas. '''Vendebla'''. Kio povas esti vendita : ''En la nunaj tempoj ĉio estas vendebla, ĉio aĉetebla''. '''Revendi'''. Vendi tion, kion oni aĉetis : ''revendi pli kare, ol oni aĉetis''. '''Vendredo'''. Sesa tago de la semajno. '''Vendrede'''. Dum vendredo : ''Vendrede oni fastas''. '''Veneno'''. Substanco, detruanta la funkciojn de la vivo : ''Fosforo estas mortiga veneno''. '''Veneni'''. - 1. Detrui la funkciojn de la vivo per veneno; mortigi per veneno : ''veneni rabian hundon''. - 2. Almiksi venenon : ''veneni vinon''. - 3. Fari malfeliĉa, malagrabla : ''Infano, vi venenas mian maljunecon! Veneni plezuron''. '''Venera ({{VdE-ml|Med'''}}.). Malsano seksa kaj devenanta de seksa rilato : ''venera ulcero''. '''Venĝi'''. Fari al iu saman malbonon, kiu estis farita de li al ni aŭ al personoj, karaj por ni : ''venĝi al iu la ofendon, venĝi sin, venĝi amikon''. '''Venĝo'''. Ago de tiu, kiu venĝas. '''Venĝema'''. Havanta inklinon venĝi : ''venĝema malamiko''. '''Venki'''. Superi en batalo : ''Nia armeo venkis la matamikojn''. La laŭreato facile venkis ĉiujn poetojn en la konkurso. '''Venko'''. Sukceso en batalo : ''Ankoraŭ unu tia venko, kaj mi restos sen armeo! '''Malvenko'''''. Malsukceso en batalo. '''Vento'''. Movado de la atmosfera aero : ''suda varma vento''. '''Ventego'''. Tre forta vento, ordinare akompanata de pluvo. Komparu : ''Fulmotondro''. '''Ventumi'''. Refreŝigi, movante la aeron al iu : ''sin ventumi''. '''Ventumilo'''. Objekto, instrumento por ventumi. '''Ventoli'''. Refreŝigi la aeron en fermita spaco : ''ventoli tunelon''. '''Ventolilo'''. Aparato por ventoli. Komparu : ''Aerumi''. '''Ventro ({{VdE-ml|Med'''}}.). Parto de la korpo, kie estas la intestoj, inter la brusto kaj la seksaj organoj. '''Ventroparolisto'''. Persono, scianta paroli tiamaniere, ke la movoj de la lipoj estas nerimarkeblaj kaj ŝajnas, ke la voĉo venas de la ventro. '''Vera'''. - 1. Akorda kun tio, kio estas, kun la faktoj : ''vera rakonto''. - 2. Ne ŝajna, ne falsita, ne imitita : ''vera amiko, vera pentraĵo de Rafaelo''. '''Vero'''. Abstrakta ideo de io vera : ''La vero ĉiam venkas''. '''Vereco'''. Eco de tio, kio estas vera : ''Vi ne havas la rajton dubi je la vereco de miaj vortoj''. '''Verama'''. Kiu amas la veron kaj ĉiam ĝin diras. '''Verando'''. Speco de laŭbo kun fenestroj, konstruita ĉe domo. Komparu : ''Balkono, teraso''. '''Verbo'''. Vorto, esprimanta la staton aŭ agon de la subjekto kaj la tempon de ili : ''la suno lumas; la birdo forflugis; la patro venos''. '''Verbeno ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Vegetaĵo ornama el la samnoma familio (''Verbena''). '''Verda'''. Havanta la koloron, identan kun tiu de la herbo, de la folioj de la arboj k. t. p. : ''la verda standardo''. '''Verdo'''. Verda koloro : ''La verdo rapide velkas''. '''Verdaĵo'''. Objekto, objektoj verdaj : ''verdaĵo de la kampoj''. '''Verdeta'''. Havanta koloron kun verda nuanco. '''Verdigro'''. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Acetato de l’ kupro (veneno''), verda farbo.<noinclude><references/></noinclude> fxkyyzsnxztvp3m8s0k1huwfjouv0uu 118974 118902 2026-05-21T04:02:34Z CasteloBot 76 *sintakso 118974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Verto'''. - 1. Trabeto por porti du sitelojn sur la ŝultroj. - 2. Transversa trabeto de ordinara pezilo. '''Velo'''. Granda tola tuko, kiun oni streĉas ĉe la mastoj por kapti la venton. '''Velŝipo'''. Ŝipo, movata de la vento per la veloj. '''Velveturi'''. Veturi en velŝipo. '''Veleno'''. Bela, brila, rigida papero, similanta pergamenon. '''Velki'''. Perdi la vivsukojn, vivfreŝecon : ''velkinta floro, velkinta vizaĝo, velkinta koloro''. '''Velocipedo'''. Malgranda veturilo por sin mem transporti per mekanismo, movata per la piedoj : ''durada, trirada velocipedo''. '''Veluro'''. Teksaĵo, provizita sur unu flanko per mallongaj, densaj, rekte starantaj, brilaj haroj. '''Velura'''. El veluro, similanta veluron : ''velura veŝto, velura mano''. '''Veni'''. Atingi lokon precize difinitan; atingi lokon, kien oni iras : ''Venu al mi! La armeo venis en la urbon nokte''. '''Venigi'''. Mendi, inviti, ke io venu : ''venigi libron; venigi kuraciston''. '''Deveni'''. Veni de, esti ido, esti rezultato : ''La Italoj devenas de la antikvaj Romanoj''. La patologia graseco devenas de abunda manĝo kaj de manko de la movado. '''Kunveni'''. Veni ien por kune resti tie, por kune fari ion : ''La partoprenantoj de la ekskurso kunvenos en la stacidomo''. La societanoj kunvenas hodiaŭ por elekti sian estraron. '''Kunveno'''. Kolektiĝo por speciala celo : ''kunveno de pacifistoj''. '''Kunsidi'''. Kunveni por diskuti ion : ''La komitato kunsidis dek fojojn dum la pasinta jaro''. '''Kunsido'''. Kunveno por diskuti ion : ''kunsido de la parlamento''. '''Reveni'''. Veni tien, de kie oni foriris : ''reveni hejmen''. '''Reveno'''. Veno tien, de kie oni foriris. '''Vendi'''. Cedi ion por interkonsentita prezo : ''vendi ĉapelon por dek frankoj''. '''Vendo, vendado'''. Ago, agoj de tiu, kiu vendas. '''Vendejo'''. Loko, kie oni vendas. '''Vendebla'''. Kio povas esti vendita : ''En la nunaj tempoj ĉio estas vendebla, ĉio aĉetebla''. '''Revendi'''. Vendi tion, kion oni aĉetis : ''revendi pli kare, ol oni aĉetis''. '''Vendredo'''. Sesa tago de la semajno. '''Vendrede'''. Dum vendredo : ''Vendrede oni fastas''. '''Veneno'''. Substanco, detruanta la funkciojn de la vivo : ''Fosforo estas mortiga veneno''. '''Veneni'''. - 1. Detrui la funkciojn de la vivo per veneno; mortigi per veneno : ''veneni rabian hundon''. - 2. Almiksi venenon : ''veneni vinon''. - 3. Fari malfeliĉa, malagrabla : ''Infano, vi venenas mian maljunecon! Veneni plezuron''. '''Venera ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano seksa kaj devenanta de seksa rilato : ''venera ulcero''. '''Venĝi'''. Fari al iu saman malbonon, kiu estis farita de li al ni aŭ al personoj, karaj por ni : ''venĝi al iu la ofendon, venĝi sin, venĝi amikon''. '''Venĝo'''. Ago de tiu, kiu venĝas. '''Venĝema'''. Havanta inklinon venĝi : ''venĝema malamiko''. '''Venki'''. Superi en batalo : ''Nia armeo venkis la matamikojn''. La laŭreato facile venkis ĉiujn poetojn en la konkurso. '''Venko'''. Sukceso en batalo : ''Ankoraŭ unu tia venko, kaj mi restos sen armeo! '''Malvenko'''''. Malsukceso en batalo. '''Vento'''. Movado de la atmosfera aero : ''suda varma vento''. '''Ventego'''. Tre forta vento, ordinare akompanata de pluvo. Komparu : ''Fulmotondro''. '''Ventumi'''. Refreŝigi, movante la aeron al iu : ''sin ventumi''. '''Ventumilo'''. Objekto, instrumento por ventumi. '''Ventoli'''. Refreŝigi la aeron en fermita spaco : ''ventoli tunelon''. '''Ventolilo'''. Aparato por ventoli. Komparu : ''Aerumi''. '''Ventro ({{VdE-ml|Med}}.). Parto de la korpo, kie estas la intestoj, inter la brusto kaj la seksaj organoj. '''Ventroparolisto'''. Persono, scianta paroli tiamaniere, ke la movoj de la lipoj estas nerimarkeblaj kaj ŝajnas, ke la voĉo venas de la ventro. '''Vera'''. - 1. Akorda kun tio, kio estas, kun la faktoj : ''vera rakonto''. - 2. Ne ŝajna, ne falsita, ne imitita : ''vera amiko, vera pentraĵo de Rafaelo''. '''Vero'''. Abstrakta ideo de io vera : ''La vero ĉiam venkas''. '''Vereco'''. Eco de tio, kio estas vera : ''Vi ne havas la rajton dubi je la vereco de miaj vortoj''. '''Verama'''. Kiu amas la veron kaj ĉiam ĝin diras. '''Verando'''. Speco de laŭbo kun fenestroj, konstruita ĉe domo. Komparu : ''Balkono, teraso''. '''Verbo'''. Vorto, esprimanta la staton aŭ agon de la subjekto kaj la tempon de ili : ''la suno lumas; la birdo forflugis; la patro venos''. '''Verbeno ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo ornama el la samnoma familio (''Verbena''). '''Verda'''. Havanta la koloron, identan kun tiu de la herbo, de la folioj de la arboj k. t. p. : ''la verda standardo''. '''Verdo'''. Verda koloro : ''La verdo rapide velkas''. '''Verdaĵo'''. Objekto, objektoj verdaj : ''verdaĵo de la kampoj''. '''Verdeta'''. Havanta koloron kun verda nuanco. '''Verdigro'''. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Acetato de l’ kupro (veneno''), verda farbo.<noinclude><references/></noinclude> 9s7ccr4rfzf1yhxms3yziutbu8do8qs 119036 118974 2026-05-21T04:20:22Z CasteloBot 76 *sintakso 119036 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Verto'''. - 1. Trabeto por porti du sitelojn sur la ŝultroj. - 2. Transversa trabeto de ordinara pezilo. '''Velo'''. Granda tola tuko, kiun oni streĉas ĉe la mastoj por kapti la venton. '''Velŝipo'''. Ŝipo, movata de la vento per la veloj. '''Velveturi'''. Veturi en velŝipo. '''Veleno'''. Bela, brila, rigida papero, similanta pergamenon. '''Velki'''. Perdi la vivsukojn, vivfreŝecon : ''velkinta floro, velkinta vizaĝo, velkinta koloro''. '''Velocipedo'''. Malgranda veturilo por sin mem transporti per mekanismo, movata per la piedoj : ''durada, trirada velocipedo''. '''Veluro'''. Teksaĵo, provizita sur unu flanko per mallongaj, densaj, rekte starantaj, brilaj haroj. '''Velura'''. El veluro, similanta veluron : ''velura veŝto, velura mano''. '''Veni'''. Atingi lokon precize difinitan; atingi lokon, kien oni iras : ''Venu al mi! La armeo venis en la urbon nokte''. '''Venigi'''. Mendi, inviti, ke io venu : ''venigi libron; venigi kuraciston''. '''Deveni'''. Veni de, esti ido, esti rezultato : ''La Italoj devenas de la antikvaj Romanoj''. La patologia graseco devenas de abunda manĝo kaj de manko de la movado. '''Kunveni'''. Veni ien por kune resti tie, por kune fari ion : ''La partoprenantoj de la ekskurso kunvenos en la stacidomo''. La societanoj kunvenas hodiaŭ por elekti sian estraron. '''Kunveno'''. Kolektiĝo por speciala celo : ''kunveno de pacifistoj''. '''Kunsidi'''. Kunveni por diskuti ion : ''La komitato kunsidis dek fojojn dum la pasinta jaro''. '''Kunsido'''. Kunveno por diskuti ion : ''kunsido de la parlamento''. '''Reveni'''. Veni tien, de kie oni foriris : ''reveni hejmen''. '''Reveno'''. Veno tien, de kie oni foriris. '''Vendi'''. Cedi ion por interkonsentita prezo : ''vendi ĉapelon por dek frankoj''. '''Vendo, vendado'''. Ago, agoj de tiu, kiu vendas. '''Vendejo'''. Loko, kie oni vendas. '''Vendebla'''. Kio povas esti vendita : ''En la nunaj tempoj ĉio estas vendebla, ĉio aĉetebla''. '''Revendi'''. Vendi tion, kion oni aĉetis : ''revendi pli kare, ol oni aĉetis''. '''Vendredo'''. Sesa tago de la semajno. '''Vendrede'''. Dum vendredo : ''Vendrede oni fastas''. '''Veneno'''. Substanco, detruanta la funkciojn de la vivo : ''Fosforo estas mortiga veneno''. '''Veneni'''. - 1. Detrui la funkciojn de la vivo per veneno; mortigi per veneno : ''veneni rabian hundon''. - 2. Almiksi venenon : ''veneni vinon''. - 3. Fari malfeliĉa, malagrabla : ''Infano, vi venenas mian maljunecon! Veneni plezuron''. '''Venera''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano seksa kaj devenanta de seksa rilato : ''venera ulcero''. '''Venĝi'''. Fari al iu saman malbonon, kiu estis farita de li al ni aŭ al personoj, karaj por ni : ''venĝi al iu la ofendon, venĝi sin, venĝi amikon''. '''Venĝo'''. Ago de tiu, kiu venĝas. '''Venĝema'''. Havanta inklinon venĝi : ''venĝema malamiko''. '''Venki'''. Superi en batalo : ''Nia armeo venkis la matamikojn''. La laŭreato facile venkis ĉiujn poetojn en la konkurso. '''Venko'''. Sukceso en batalo : ''Ankoraŭ unu tia venko, kaj mi restos sen armeo! '''Malvenko'''''. Malsukceso en batalo. '''Vento'''. Movado de la atmosfera aero : ''suda varma vento''. '''Ventego'''. Tre forta vento, ordinare akompanata de pluvo. Komparu : ''Fulmotondro''. '''Ventumi'''. Refreŝigi, movante la aeron al iu : ''sin ventumi''. '''Ventumilo'''. Objekto, instrumento por ventumi. '''Ventoli'''. Refreŝigi la aeron en fermita spaco : ''ventoli tunelon''. '''Ventolilo'''. Aparato por ventoli. Komparu : ''Aerumi''. '''Ventro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Parto de la korpo, kie estas la intestoj, inter la brusto kaj la seksaj organoj. '''Ventroparolisto'''. Persono, scianta paroli tiamaniere, ke la movoj de la lipoj estas nerimarkeblaj kaj ŝajnas, ke la voĉo venas de la ventro. '''Vera'''. - 1. Akorda kun tio, kio estas, kun la faktoj : ''vera rakonto''. - 2. Ne ŝajna, ne falsita, ne imitita : ''vera amiko, vera pentraĵo de Rafaelo''. '''Vero'''. Abstrakta ideo de io vera : ''La vero ĉiam venkas''. '''Vereco'''. Eco de tio, kio estas vera : ''Vi ne havas la rajton dubi je la vereco de miaj vortoj''. '''Verama'''. Kiu amas la veron kaj ĉiam ĝin diras. '''Verando'''. Speco de laŭbo kun fenestroj, konstruita ĉe domo. Komparu : ''Balkono, teraso''. '''Verbo'''. Vorto, esprimanta la staton aŭ agon de la subjekto kaj la tempon de ili : ''la suno lumas; la birdo forflugis; la patro venos''. '''Verbeno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo ornama el la samnoma familio (''Verbena''). '''Verda'''. Havanta la koloron, identan kun tiu de la herbo, de la folioj de la arboj k. t. p. : ''la verda standardo''. '''Verdo'''. Verda koloro : ''La verdo rapide velkas''. '''Verdaĵo'''. Objekto, objektoj verdaj : ''verdaĵo de la kampoj''. '''Verdeta'''. Havanta koloron kun verda nuanco. '''Verdigro'''. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Acetato de l’ kupro (veneno''), verda farbo.<noinclude><references/></noinclude> dbt1eo59nmxrup2qdc2dlgu03xea4s6 Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/173 104 40858 118848 2026-05-21T03:15:24Z Castelobranco 7 +1 118848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Verdikto'''. - 1. Decido de la juĝantaro pri la kulpeco de la akuzito kaj pri la puno: severa verdikto. - 2. Decido de iu ajn juĝantaro: la verdikto en konkurso. '''Vergo'''. Maldika fleksebla branĉeto, maldika fleksebla bastoneto: betula vergo, fera vergo. Komparu: Branĉeto. '''Verki'''. Produkti, krei ion novan en scienco aŭ arto: verki novelon, verki operon. '''Verko'''. Scienca aŭ arta kreaĵo: la verkoj de Newton, de Dante. '''Verkado'''. Okupo, laboro de tiu, kiu verkas. '''Verkisto'''. Homo, kies okupo estas verki, aŭtoro. '''Vermo (Zool'''.). Mola, longforma, senmembra besto: solitero, askarido. '''Vermoforma'''. Havanta formon de vermo. '''Vermiĉelo'''. Maldikaj pastaj strioj, manĝataj kun supo. '''Vermuto'''. Blanka vino, en kiu estas infuzitaj diversaj maldolĉaj substancoj. '''Verso'''. Frazo, kolekto de vortoj, ritme ordigitaj kaj okupantaj unu linion skribe aŭ prese. '''Versaĵo'''. Poezia verko, verkita en versoj: la versaĵoj de Zamenhof. '''Versi'''. Verki, fari versojn. '''Versisto'''. Aŭtoro de versoj. '''Versto'''. Rusa mezuro de la longeco de la vojoj (1067 m.). '''Verŝi'''. Fluigi el vazo en vazon: verŝi akvon el kruĉo en glason. '''Disverŝi'''. Verŝi en diversajn flankojn, precipe pro nelerta movo: disverŝi inkon sur paperojn. '''Surverŝi'''. Verŝi sur ion, precipe por refreŝigi vegetaĵon, por forigi polvon: surverŝi floron, surverŝi vojon. '''Transverŝi'''. Verŝi el unu loko, vazo en alian: transverŝi teon. '''Verto (Anat'''.). Supro de la kapo. '''Vertebro (Anat'''.). Ĉiu el la ostoj, el kiuj konsistas la osta kolono de l’ kolo kaj de la dorso. '''Vertebra'''. - 1. De vertebro: vertebra truo. - 2. Havanta vertebrojn: vertebra besto. '''Vertebrulo'''. Besto, havanta vertebrojn: kvarpiedulo, birdo, fiŝo. '''Vertikala'''. Havanta la direkton, perpendikularan al la horizontala: havanta la direkton de ŝnuro, ĉe kies ekstremo pendas peza objekto. '''Vertikale'''. En vertikala direkto. '''Veruko'''. Malgranda elkreskaĵo de la haŭto, ordinare sur la vizaĝo aŭ sur la manoj. '''Vervo'''. Fervora kaj viva skrib- aŭ parolmaniero; viva inspiro de verkisto: paroli kun vervo. Komparu: Aplombo, emfazo, patoso. '''Vespo (Zool'''.). Insekto el la familio de la himenopteroj, vivanta en societoj aŭ aparte (Vespa). '''Vespero'''. Tempo de la subiro de la suno gis la apero de la nokta mallumo. '''Vespera'''. De vespero: vespera horo, vespera silento. '''Vespere'''. Dum vespero. '''Vesperto (Zool'''.). Speco de mambesto, posedanta flugaparaton - fluganta muso (Vespertitio murinus). '''Vesto'''. Ĉio, kion oni portas sur si por kovri la korpon: pantalono, jupo, jako, palto. '''Vesti'''. Meti sur iun veston: vesti infanon, sin vesti per surtuto. '''Vestejo'''. Loko, ĉambro, kie oni konservas, kie oni lasas la vestojn: Ŝia vestejo estas plena, kaj ĉiam ŝi plendas, ke ŝi havas nenion por sin vesti. La ĉapelo ĝenos vin dum la spektaklo, lasu ĝin en la vestejo. '''Senvestigi'''. Demeti veston: sin senvestigi antaŭ la bano. '''Vestiblo'''. Parto de domo, tra kiu oni eniras de ekstere en la aliajn partojn, ĉambrojn. Komparu: Antaŭĉambro. '''Veŝto'''. Senmanika vira brustvesto, kiun oni portas sub la jako, sub la redingoto. '''Veto'''. Interkonsento de du diskutantaj personoj, ke tiu, kiu montriĝos malprava, pagos al la alia antaŭe difinitan sumon. '''Veti'''. Fari veton: Mi vetas kun vi dek frankojn, ke morgaŭ pluvos. Veti dek frankojn kontraŭ unu. '''Vetbatali'''. Batali pro veto, kiu estos la venkinto. '''Vetkuri'''. Kuri pro veto, kiu la unua atingos la celon. '''Vetero'''. Stato de la atmosfero koncerne ĝian temperaturon, malsekecon, ventojn k. t. p.: bela vetero, konstanta vetero. '''Veterano'''. - 1. Malnova soldato: la lastaj veteranoj de la militoj de Napoleono. - 2. Homo, kiu maljuniĝis, plenumante profesion: oficisto veterano. '''Veterinaro'''. Bestkuracisto. '''Veturi'''. Esti transportata de unu loko al alia per speciala ilo: veturi en kaleŝo, em vagono, sur ŝipo; kaleŝo, ŝipo, biciklo veturas. '''Veturigi'''. Transporti iun de unu loko al alia per speciala ilo: veturigi grenon al bazaro. '''Veturigisto'''. Homo, kiu direktas veturilon. '''Veturilo'''. Ilo, per kiu oni veturas, precipe tia ilo kun radoj. '''Glitveturilo'''. Veturilo, kiu anstataŭ radoj havas lignajn trabetojn por gliti sur la neĝo. '''Elveturi'''. Veturi el iu loko kaj ĝin forlasi: La artilerio elveturis el la citadelo hieraŭ. '''Enveturi'''. Veturi en iun lokon kaj ĝin atingi: La kavalerio enveturis en la urbon. '''Traveturi'''. Veturi tra io kaj atingi ĝian ekstremon: Traveturi la tutan Eŭropon.<noinclude><references/></noinclude> fyfyshofw6krggbfgnlsmj9jx0ekems 118903 118848 2026-05-21T03:52:47Z CasteloBot 76 *sintakso 118903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Verdikto'''. - 1. Decido de la juĝantaro pri la kulpeco de la akuzito kaj pri la puno : ''severa verdikto''. - 2. Decido de iu ajn juĝantaro : ''la verdikto en konkurso''. '''Vergo'''. Maldika fleksebla branĉeto, maldika fleksebla bastoneto : ''betula vergo, fera vergo''. Komparu : ''Branĉeto''. '''Verki'''. Produkti, krei ion novan en scienco aŭ arto : ''verki novelon, verki operon''. '''Verko'''. Scienca aŭ arta kreaĵo : ''la verkoj de Newton, de Dante''. '''Verkado'''. Okupo, laboro de tiu, kiu verkas. '''Verkisto'''. Homo, kies okupo estas verki, aŭtoro. '''Vermo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Mola, longforma, senmembra besto : ''solitero, askarido''. '''Vermoforma'''. Havanta formon de vermo. '''Vermiĉelo'''. Maldikaj pastaj strioj, manĝataj kun supo. '''Vermuto'''. Blanka vino, en kiu estas infuzitaj diversaj maldolĉaj substancoj. '''Verso'''. Frazo, kolekto de vortoj, ritme ordigitaj kaj okupantaj unu linion skribe aŭ prese. '''Versaĵo'''. Poezia verko, verkita en versoj : ''la versaĵoj de Zamenhof''. '''Versi'''. Verki, fari versojn. '''Versisto'''. Aŭtoro de versoj. '''Versto'''. Rusa mezuro de la longeco de la vojoj ({{VdE-ml|1067 m}}.). '''Verŝi'''. Fluigi el vazo en vazon : ''verŝi akvon el kruĉo en glason''. '''Disverŝi'''. Verŝi en diversajn flankojn, precipe pro nelerta movo : ''disverŝi inkon sur paperojn''. '''Surverŝi'''. Verŝi sur ion, precipe por refreŝigi vegetaĵon, por forigi polvon : ''surverŝi floron, surverŝi vojon''. '''Transverŝi'''. Verŝi el unu loko, vazo en alian : ''transverŝi teon''. '''Verto ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Supro de la kapo. '''Vertebro ({{VdE-ml|Anat'''}}.). Ĉiu el la ostoj, el kiuj konsistas la osta kolono de l’ kolo kaj de la dorso. '''Vertebra'''. - 1. De vertebro : ''vertebra truo''. - 2. Havanta vertebrojn : ''vertebra besto''. '''Vertebrulo'''. Besto, havanta vertebrojn : ''kvarpiedulo, birdo, fiŝo''. '''Vertikala'''. Havanta la direkton, perpendikularan al la horizontala : ''havanta la direkton de ŝnuro, ĉe kies ekstremo pendas peza objekto''. '''Vertikale'''. En vertikala direkto. '''Veruko'''. Malgranda elkreskaĵo de la haŭto, ordinare sur la vizaĝo aŭ sur la manoj. '''Vervo'''. Fervora kaj viva skrib- aŭ parolmaniero; viva inspiro de verkisto : ''paroli kun vervo''. Komparu : ''Aplombo, emfazo, patoso''. '''Vespo ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Insekto el la familio de la himenopteroj, vivanta en societoj aŭ aparte (''Vespa''). '''Vespero'''. Tempo de la subiro de la suno gis la apero de la nokta mallumo. '''Vespera'''. De vespero : ''vespera horo, vespera silento''. '''Vespere'''. Dum vespero. '''Vesperto ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Speco de mambesto, posedanta flugaparaton - fluganta muso (''Vespertitio murinus''). '''Vesto'''. Ĉio, kion oni portas sur si por kovri la korpon : ''pantalono, jupo, jako, palto''. '''Vesti'''. Meti sur iun veston : ''vesti infanon, sin vesti per surtuto''. '''Vestejo'''. Loko, ĉambro, kie oni konservas, kie oni lasas la vestojn : ''Ŝia vestejo estas plena, kaj ĉiam ŝi plendas, ke ŝi havas nenion por sin vesti''. La ĉapelo ĝenos vin dum la spektaklo, lasu ĝin en la vestejo. '''Senvestigi'''. Demeti veston : ''sin senvestigi antaŭ la bano''. '''Vestiblo'''. Parto de domo, tra kiu oni eniras de ekstere en la aliajn partojn, ĉambrojn. Komparu : ''Antaŭĉambro''. '''Veŝto'''. Senmanika vira brustvesto, kiun oni portas sub la jako, sub la redingoto. '''Veto'''. Interkonsento de du diskutantaj personoj, ke tiu, kiu montriĝos malprava, pagos al la alia antaŭe difinitan sumon. '''Veti'''. Fari veton : ''Mi vetas kun vi dek frankojn, ke morgaŭ pluvos''. Veti dek frankojn kontraŭ unu. '''Vetbatali'''. Batali pro veto, kiu estos la venkinto. '''Vetkuri'''. Kuri pro veto, kiu la unua atingos la celon. '''Vetero'''. Stato de la atmosfero koncerne ĝian temperaturon, malsekecon, ventojn k. t. p. : ''bela vetero, konstanta vetero''. '''Veterano'''. - 1. Malnova soldato : ''la lastaj veteranoj de la militoj de Napoleono''. - 2. Homo, kiu maljuniĝis, plenumante profesion : ''oficisto veterano''. '''Veterinaro'''. Bestkuracisto. '''Veturi'''. Esti transportata de unu loko al alia per speciala ilo : ''veturi en kaleŝo, em vagono, sur ŝipo; kaleŝo, ŝipo, biciklo veturas''. '''Veturigi'''. Transporti iun de unu loko al alia per speciala ilo : ''veturigi grenon al bazaro''. '''Veturigisto'''. Homo, kiu direktas veturilon. '''Veturilo'''. Ilo, per kiu oni veturas, precipe tia ilo kun radoj. '''Glitveturilo'''. Veturilo, kiu anstataŭ radoj havas lignajn trabetojn por gliti sur la neĝo. '''Elveturi'''. Veturi el iu loko kaj ĝin forlasi : ''La artilerio elveturis el la citadelo hieraŭ''. '''Enveturi'''. Veturi en iun lokon kaj ĝin atingi : ''La kavalerio enveturis en la urbon''. '''Traveturi'''. Veturi tra io kaj atingi ĝian ekstremon : ''Traveturi la tutan Eŭropon''.<noinclude><references/></noinclude> il8kq5cpfk2mkzrtwawtei08pgebb7s 118975 118903 2026-05-21T04:02:35Z CasteloBot 76 *sintakso 118975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Verdikto'''. - 1. Decido de la juĝantaro pri la kulpeco de la akuzito kaj pri la puno : ''severa verdikto''. - 2. Decido de iu ajn juĝantaro : ''la verdikto en konkurso''. '''Vergo'''. Maldika fleksebla branĉeto, maldika fleksebla bastoneto : ''betula vergo, fera vergo''. Komparu : ''Branĉeto''. '''Verki'''. Produkti, krei ion novan en scienco aŭ arto : ''verki novelon, verki operon''. '''Verko'''. Scienca aŭ arta kreaĵo : ''la verkoj de Newton, de Dante''. '''Verkado'''. Okupo, laboro de tiu, kiu verkas. '''Verkisto'''. Homo, kies okupo estas verki, aŭtoro. '''Vermo ({{VdE-ml|Zool}}.). Mola, longforma, senmembra besto : ''solitero, askarido''. '''Vermoforma'''. Havanta formon de vermo. '''Vermiĉelo'''. Maldikaj pastaj strioj, manĝataj kun supo. '''Vermuto'''. Blanka vino, en kiu estas infuzitaj diversaj maldolĉaj substancoj. '''Verso'''. Frazo, kolekto de vortoj, ritme ordigitaj kaj okupantaj unu linion skribe aŭ prese. '''Versaĵo'''. Poezia verko, verkita en versoj : ''la versaĵoj de Zamenhof''. '''Versi'''. Verki, fari versojn. '''Versisto'''. Aŭtoro de versoj. '''Versto'''. Rusa mezuro de la longeco de la vojoj ({{VdE-ml|1067 m}}.). '''Verŝi'''. Fluigi el vazo en vazon : ''verŝi akvon el kruĉo en glason''. '''Disverŝi'''. Verŝi en diversajn flankojn, precipe pro nelerta movo : ''disverŝi inkon sur paperojn''. '''Surverŝi'''. Verŝi sur ion, precipe por refreŝigi vegetaĵon, por forigi polvon : ''surverŝi floron, surverŝi vojon''. '''Transverŝi'''. Verŝi el unu loko, vazo en alian : ''transverŝi teon''. '''Verto ({{VdE-ml|Anat}}.). Supro de la kapo. '''Vertebro ({{VdE-ml|Anat}}.). Ĉiu el la ostoj, el kiuj konsistas la osta kolono de l’ kolo kaj de la dorso. '''Vertebra'''. - 1. De vertebro : ''vertebra truo''. - 2. Havanta vertebrojn : ''vertebra besto''. '''Vertebrulo'''. Besto, havanta vertebrojn : ''kvarpiedulo, birdo, fiŝo''. '''Vertikala'''. Havanta la direkton, perpendikularan al la horizontala : ''havanta la direkton de ŝnuro, ĉe kies ekstremo pendas peza objekto''. '''Vertikale'''. En vertikala direkto. '''Veruko'''. Malgranda elkreskaĵo de la haŭto, ordinare sur la vizaĝo aŭ sur la manoj. '''Vervo'''. Fervora kaj viva skrib- aŭ parolmaniero; viva inspiro de verkisto : ''paroli kun vervo''. Komparu : ''Aplombo, emfazo, patoso''. '''Vespo ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la familio de la himenopteroj, vivanta en societoj aŭ aparte (''Vespa''). '''Vespero'''. Tempo de la subiro de la suno gis la apero de la nokta mallumo. '''Vespera'''. De vespero : ''vespera horo, vespera silento''. '''Vespere'''. Dum vespero. '''Vesperto ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de mambesto, posedanta flugaparaton - fluganta muso (''Vespertitio murinus''). '''Vesto'''. Ĉio, kion oni portas sur si por kovri la korpon : ''pantalono, jupo, jako, palto''. '''Vesti'''. Meti sur iun veston : ''vesti infanon, sin vesti per surtuto''. '''Vestejo'''. Loko, ĉambro, kie oni konservas, kie oni lasas la vestojn : ''Ŝia vestejo estas plena, kaj ĉiam ŝi plendas, ke ŝi havas nenion por sin vesti''. La ĉapelo ĝenos vin dum la spektaklo, lasu ĝin en la vestejo. '''Senvestigi'''. Demeti veston : ''sin senvestigi antaŭ la bano''. '''Vestiblo'''. Parto de domo, tra kiu oni eniras de ekstere en la aliajn partojn, ĉambrojn. Komparu : ''Antaŭĉambro''. '''Veŝto'''. Senmanika vira brustvesto, kiun oni portas sub la jako, sub la redingoto. '''Veto'''. Interkonsento de du diskutantaj personoj, ke tiu, kiu montriĝos malprava, pagos al la alia antaŭe difinitan sumon. '''Veti'''. Fari veton : ''Mi vetas kun vi dek frankojn, ke morgaŭ pluvos''. Veti dek frankojn kontraŭ unu. '''Vetbatali'''. Batali pro veto, kiu estos la venkinto. '''Vetkuri'''. Kuri pro veto, kiu la unua atingos la celon. '''Vetero'''. Stato de la atmosfero koncerne ĝian temperaturon, malsekecon, ventojn k. t. p. : ''bela vetero, konstanta vetero''. '''Veterano'''. - 1. Malnova soldato : ''la lastaj veteranoj de la militoj de Napoleono''. - 2. Homo, kiu maljuniĝis, plenumante profesion : ''oficisto veterano''. '''Veterinaro'''. Bestkuracisto. '''Veturi'''. Esti transportata de unu loko al alia per speciala ilo : ''veturi en kaleŝo, em vagono, sur ŝipo; kaleŝo, ŝipo, biciklo veturas''. '''Veturigi'''. Transporti iun de unu loko al alia per speciala ilo : ''veturigi grenon al bazaro''. '''Veturigisto'''. Homo, kiu direktas veturilon. '''Veturilo'''. Ilo, per kiu oni veturas, precipe tia ilo kun radoj. '''Glitveturilo'''. Veturilo, kiu anstataŭ radoj havas lignajn trabetojn por gliti sur la neĝo. '''Elveturi'''. Veturi el iu loko kaj ĝin forlasi : ''La artilerio elveturis el la citadelo hieraŭ''. '''Enveturi'''. Veturi en iun lokon kaj ĝin atingi : ''La kavalerio enveturis en la urbon''. '''Traveturi'''. Veturi tra io kaj atingi ĝian ekstremon : ''Traveturi la tutan Eŭropon''.<noinclude><references/></noinclude> d1sr04sa3oril0bactm4xw5m7zeu0sq 119037 118975 2026-05-21T04:20:23Z CasteloBot 76 *sintakso 119037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Verdikto'''. - 1. Decido de la juĝantaro pri la kulpeco de la akuzito kaj pri la puno : ''severa verdikto''. - 2. Decido de iu ajn juĝantaro : ''la verdikto en konkurso''. '''Vergo'''. Maldika fleksebla branĉeto, maldika fleksebla bastoneto : ''betula vergo, fera vergo''. Komparu : ''Branĉeto''. '''Verki'''. Produkti, krei ion novan en scienco aŭ arto : ''verki novelon, verki operon''. '''Verko'''. Scienca aŭ arta kreaĵo : ''la verkoj de Newton, de Dante''. '''Verkado'''. Okupo, laboro de tiu, kiu verkas. '''Verkisto'''. Homo, kies okupo estas verki, aŭtoro. '''Vermo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mola, longforma, senmembra besto : ''solitero, askarido''. '''Vermoforma'''. Havanta formon de vermo. '''Vermiĉelo'''. Maldikaj pastaj strioj, manĝataj kun supo. '''Vermuto'''. Blanka vino, en kiu estas infuzitaj diversaj maldolĉaj substancoj. '''Verso'''. Frazo, kolekto de vortoj, ritme ordigitaj kaj okupantaj unu linion skribe aŭ prese. '''Versaĵo'''. Poezia verko, verkita en versoj : ''la versaĵoj de Zamenhof''. '''Versi'''. Verki, fari versojn. '''Versisto'''. Aŭtoro de versoj. '''Versto'''. Rusa mezuro de la longeco de la vojoj''' ({{VdE-ml|1067 m}}.). '''Verŝi'''. Fluigi el vazo en vazon : ''verŝi akvon el kruĉo en glason''. '''Disverŝi'''. Verŝi en diversajn flankojn, precipe pro nelerta movo : ''disverŝi inkon sur paperojn''. '''Surverŝi'''. Verŝi sur ion, precipe por refreŝigi vegetaĵon, por forigi polvon : ''surverŝi floron, surverŝi vojon''. '''Transverŝi'''. Verŝi el unu loko, vazo en alian : ''transverŝi teon''. '''Verto''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Supro de la kapo. '''Vertebro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ĉiu el la ostoj, el kiuj konsistas la osta kolono de l’ kolo kaj de la dorso. '''Vertebra'''. - 1. De vertebro : ''vertebra truo''. - 2. Havanta vertebrojn : ''vertebra besto''. '''Vertebrulo'''. Besto, havanta vertebrojn : ''kvarpiedulo, birdo, fiŝo''. '''Vertikala'''. Havanta la direkton, perpendikularan al la horizontala : ''havanta la direkton de ŝnuro, ĉe kies ekstremo pendas peza objekto''. '''Vertikale'''. En vertikala direkto. '''Veruko'''. Malgranda elkreskaĵo de la haŭto, ordinare sur la vizaĝo aŭ sur la manoj. '''Vervo'''. Fervora kaj viva skrib- aŭ parolmaniero; viva inspiro de verkisto : ''paroli kun vervo''. Komparu : ''Aplombo, emfazo, patoso''. '''Vespo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la familio de la himenopteroj, vivanta en societoj aŭ aparte (''Vespa''). '''Vespero'''. Tempo de la subiro de la suno gis la apero de la nokta mallumo. '''Vespera'''. De vespero : ''vespera horo, vespera silento''. '''Vespere'''. Dum vespero. '''Vesperto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de mambesto, posedanta flugaparaton - fluganta muso (''Vespertitio murinus''). '''Vesto'''. Ĉio, kion oni portas sur si por kovri la korpon : ''pantalono, jupo, jako, palto''. '''Vesti'''. Meti sur iun veston : ''vesti infanon, sin vesti per surtuto''. '''Vestejo'''. Loko, ĉambro, kie oni konservas, kie oni lasas la vestojn : ''Ŝia vestejo estas plena, kaj ĉiam ŝi plendas, ke ŝi havas nenion por sin vesti''. La ĉapelo ĝenos vin dum la spektaklo, lasu ĝin en la vestejo. '''Senvestigi'''. Demeti veston : ''sin senvestigi antaŭ la bano''. '''Vestiblo'''. Parto de domo, tra kiu oni eniras de ekstere en la aliajn partojn, ĉambrojn. Komparu : ''Antaŭĉambro''. '''Veŝto'''. Senmanika vira brustvesto, kiun oni portas sub la jako, sub la redingoto. '''Veto'''. Interkonsento de du diskutantaj personoj, ke tiu, kiu montriĝos malprava, pagos al la alia antaŭe difinitan sumon. '''Veti'''. Fari veton : ''Mi vetas kun vi dek frankojn, ke morgaŭ pluvos''. Veti dek frankojn kontraŭ unu. '''Vetbatali'''. Batali pro veto, kiu estos la venkinto. '''Vetkuri'''. Kuri pro veto, kiu la unua atingos la celon. '''Vetero'''. Stato de la atmosfero koncerne ĝian temperaturon, malsekecon, ventojn k. t. p. : ''bela vetero, konstanta vetero''. '''Veterano'''. - 1. Malnova soldato : ''la lastaj veteranoj de la militoj de Napoleono''. - 2. Homo, kiu maljuniĝis, plenumante profesion : ''oficisto veterano''. '''Veterinaro'''. Bestkuracisto. '''Veturi'''. Esti transportata de unu loko al alia per speciala ilo : ''veturi en kaleŝo, em vagono, sur ŝipo; kaleŝo, ŝipo, biciklo veturas''. '''Veturigi'''. Transporti iun de unu loko al alia per speciala ilo : ''veturigi grenon al bazaro''. '''Veturigisto'''. Homo, kiu direktas veturilon. '''Veturilo'''. Ilo, per kiu oni veturas, precipe tia ilo kun radoj. '''Glitveturilo'''. Veturilo, kiu anstataŭ radoj havas lignajn trabetojn por gliti sur la neĝo. '''Elveturi'''. Veturi el iu loko kaj ĝin forlasi : ''La artilerio elveturis el la citadelo hieraŭ''. '''Enveturi'''. Veturi en iun lokon kaj ĝin atingi : ''La kavalerio enveturis en la urbon''. '''Traveturi'''. Veturi tra io kaj atingi ĝian ekstremon : ''Traveturi la tutan Eŭropon''.<noinclude><references/></noinclude> 9xl6d5aaq5mp3bvyglx2m5sxwhum8rk Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/174 104 40859 118849 2026-05-21T03:15:41Z Castelobranco 7 +1 118849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Transveturi'''. Veturi trans ion kaj atingi ĝian alian flankon: transveturi ponton. '''Reveturi'''. Veturi tien, de kie oni venis: reveturi patrujon. '''Aer-, mar-, velveturi'''. Veturi en la aero, sur la maro, per velŝipo. '''Veziko'''. - 1. Membrana sako: urina veziko, naĝveziko. - 2. Objekto, similanta vezikon: gasa veziko en la botanta akvo. '''Veziro'''. Turka ministro. '''Vi'''. Pronomo de la dua persono de l' ununombro (ĝentila formo anstataŭ ci) kaj de la dua persono de l’ multenombro. '''Viadukto'''. Ponto sur arkadoj, konstruita super vojo. '''Viando'''. Manĝebla substanco, kovranta la ostojn de l’ bestoj kaj konsistanta el muskoloj. Komparu: Karno. '''Vibro'''. Tremo de sonanta korpo: vibroj de frapita kordo. '''Vibri'''. Fari vibrojn: Ju pli alta estas la tono, des pli rapide vibras la molekuloj. '''Viburno (Bot'''.). Arbeto el la familio de la kaprifoliacoj, kun blankaj floroj kaj ruĝaj fruktoj (Viburnum). '''Vico'''. - 1. Linio, sur kiu estas dismetita serio de objektoj aŭ personoj, unu flanke de alia aŭ antaŭ alia: unua vico de seĝoj en teatro, vico de soldatoj en taĉmento, vico de arboj en ĝardeno. - 2. Momento en serio de agoj intersekvaj, en kiu estas plenumata ĉiu el ili: Nun estas via vico paroli. '''Vic-'''. Prefikso por esprimi anstataŭanton vicprezidanto, vicreĝo. '''Vicio (Bot'''.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ fabacoj (Vicia). '''Vidi'''. - 1. Percepti per la okuloj: Mi vidas ŝipon sur la lago. La blindulo vidas nenion. - 2. Koni, kompreni: Dio vidas la fundon de nia koro. Nun oni vidas, kion celis la tuta agitado. - 3. Rimarki: Mi vidas, ke vi ne estas malsata. '''Vidado'''. Vidkapablo. '''Vidaĵo'''. Tio, kion oni vidas: Kia bela vidaĵo! '''Videbla'''. Kiu povas esti vidata: Multaj steloj ne estas videblaj per nearmita okulo. '''Vidinda'''. Kiu meritas esti vidata: vidinda pentraĵo. '''Vidpunkto'''. - 1. Loko, de kiu oni rigardas objekton: La pejzaĝo estis plej pentrinda de alta vidpunkto. - 2. Maniero konsideri aferon: La konkludo dependas de la vidpunkto. '''Antaŭvidi'''. Scii, koni de antaŭe: antaŭvidi la sorton. '''Ekvidi'''. Rimarki per la vido. '''Revidi'''. Vidi tion, kion oni jam vidis: revidi amikon post longa foresta. '''Revido'''. Ago de tiu, kiu revidas, de tiuj, kiuj revidas, de tiuj, kiuj revidas unu alian: ĝis revido! '''Travidi'''. Vidi tra io: travidi glason. '''Travidebla'''. Tra kiu io povas esti vidata: travidebla akvo. Komparu: Rigardi. '''Vidvo'''. Viro, kiu perdis sian edzinon kaj ne reedziĝis. '''Vidvino'''. Virino, kiu perdis sian edzon kaj ne reedziniĝis. '''Vidva'''. Perdinta edzon aŭ edzinon kaj ne reedziĝininta aŭ ne reedziĝinta. '''Vidveco'''. Stato de tiu, kiu estas vidva. '''Vigla'''. - 1. Vekiĝinta el bona dormo kaj tial freŝa, gaja, plena de fortoj: vigla homo, vigla vizaĝo. - 2. Freŝa, plena de fortoj, energia: vigla ĉefo, vigla propagando. '''Vigle'''. En vigla maniero, vive: vigle labori. '''Vigleco'''. Eco de tiu, kiu estas vigla. '''Vigligi'''. Fari iun vigla. '''Vikario'''. Pastro, helpanta kaj anstataŭanta paroĥestron. '''Vikuno (Zool'''.). Amerika remaĉulo similanta lamon, kun delikata lano. (Auchenia vicunna). '''Vilo'''. Tufo de haroj, de fadenoj, dependantaj de supraĵo. '''Vilaĝo'''. Aro de domoj, pli malgranda kaj simpla, ol urbo, kaj loĝata precipe de kamparanoj. '''Vilaĝano'''. Loĝanto de vilaĝo. '''Vino'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el suko de samnomaj beroj: blanka vino, ruĝa vino. Vinbero. '''Vinagro'''. Acidigita vino, uzata kiel spicaĵo: salato kun vinagro. '''Vindi'''. Ĉirkaŭvolvi suĉinfanon per tuko. '''Vinjeto'''. Malgranda ornamanta desegnaĵo en la komenco aŭ en la fino de libro, de ĉapitro; desegnaĵo, ornamanta paĝojn, en formo de kadro. '''Vinkto'''. Fera najlo kun larĝa kapo por kunigi ferajn pecojn. '''Vinkti'''. Kunigi per vinkto. '''Vintro'''. La plej malvarma el la kvar sezonoj de la jaro, de la plej mallonga decembra tago ĝis la marta tagnoktegaleco. '''Vintra'''. De vintro, havanta la ecojn de vintro: vintra temperaturo. '''Violo (Bot'''.). Herba vegetaĵo, kun belaj bonodoraj floroj, el la samnoma familio (Viola). '''Violacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj: violo. '''Violono'''. Kvarkorda arĉa instrumento: violono de Stradivarius, ludi violonon. '''violonisto'''. Artisto ludanta violonon. '''Violonĉelo'''. Granda kvarkorda arĉa instrumento. '''Violonĉelisto'''. Artisto ludanta violonĉelon.<noinclude><references/></noinclude> iil1jrjsdm08nyq4wd7bjh91yqr3ao1 118904 118849 2026-05-21T03:52:48Z CasteloBot 76 *sintakso 118904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Transveturi'''. Veturi trans ion kaj atingi ĝian alian flankon : ''transveturi ponton''. '''Reveturi'''. Veturi tien, de kie oni venis : ''reveturi patrujon''. '''Aer-, mar-, velveturi'''. Veturi en la aero, sur la maro, per velŝipo. '''Veziko'''. - 1. Membrana sako : ''urina veziko, naĝveziko''. - 2. Objekto, similanta vezikon : ''gasa veziko en la botanta akvo''. '''Veziro'''. Turka ministro. '''Vi'''. Pronomo de la dua persono de l' ununombro (ĝentila formo anstataŭ ci'') kaj de la dua persono de l’ multenombro. '''Viadukto'''. Ponto sur arkadoj, konstruita super vojo. '''Viando'''. Manĝebla substanco, kovranta la ostojn de l’ bestoj kaj konsistanta el muskoloj. Komparu : ''Karno''. '''Vibro'''. Tremo de sonanta korpo : ''vibroj de frapita kordo''. '''Vibri'''. Fari vibrojn : ''Ju pli alta estas la tono, des pli rapide vibras la molekuloj''. '''Viburno ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Arbeto el la familio de la kaprifoliacoj, kun blankaj floroj kaj ruĝaj fruktoj (''Viburnum''). '''Vico'''. - 1. Linio, sur kiu estas dismetita serio de objektoj aŭ personoj, unu flanke de alia aŭ antaŭ alia : ''unua vico de seĝoj en teatro, vico de soldatoj en taĉmento, vico de arboj en ĝardeno''. - 2. Momento en serio de agoj intersekvaj, en kiu estas plenumata ĉiu el ili : ''Nun estas via vico paroli''. '''Vic-'''. Prefikso por esprimi anstataŭanton vicprezidanto, vicreĝo. '''Vicio ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ fabacoj (''Vicia''). '''Vidi'''. - 1. Percepti per la okuloj : ''Mi vidas ŝipon sur la lago''. La blindulo vidas nenion. - 2. Koni, kompreni : ''Dio vidas la fundon de nia koro''. Nun oni vidas, kion celis la tuta agitado. - 3. Rimarki : ''Mi vidas, ke vi ne estas malsata''. '''Vidado'''. Vidkapablo. '''Vidaĵo'''. Tio, kion oni vidas : ''Kia bela vidaĵo! '''Videbla'''''. Kiu povas esti vidata : ''Multaj steloj ne estas videblaj per nearmita okulo''. '''Vidinda'''. Kiu meritas esti vidata : ''vidinda pentraĵo''. '''Vidpunkto'''. - 1. Loko, de kiu oni rigardas objekton : ''La pejzaĝo estis plej pentrinda de alta vidpunkto''. - 2. Maniero konsideri aferon : ''La konkludo dependas de la vidpunkto''. '''Antaŭvidi'''. Scii, koni de antaŭe : ''antaŭvidi la sorton''. '''Ekvidi'''. Rimarki per la vido. '''Revidi'''. Vidi tion, kion oni jam vidis : ''revidi amikon post longa foresta''. '''Revido'''. Ago de tiu, kiu revidas, de tiuj, kiuj revidas, de tiuj, kiuj revidas unu alian : ''ĝis revido! '''Travidi'''''. Vidi tra io : ''travidi glason''. '''Travidebla'''. Tra kiu io povas esti vidata : ''travidebla akvo''. Komparu : ''Rigardi''. '''Vidvo'''. Viro, kiu perdis sian edzinon kaj ne reedziĝis. '''Vidvino'''. Virino, kiu perdis sian edzon kaj ne reedziniĝis. '''Vidva'''. Perdinta edzon aŭ edzinon kaj ne reedziĝininta aŭ ne reedziĝinta. '''Vidveco'''. Stato de tiu, kiu estas vidva. '''Vigla'''. - 1. Vekiĝinta el bona dormo kaj tial freŝa, gaja, plena de fortoj : ''vigla homo, vigla vizaĝo''. - 2. Freŝa, plena de fortoj, energia : ''vigla ĉefo, vigla propagando''. '''Vigle'''. En vigla maniero, vive : ''vigle labori''. '''Vigleco'''. Eco de tiu, kiu estas vigla. '''Vigligi'''. Fari iun vigla. '''Vikario'''. Pastro, helpanta kaj anstataŭanta paroĥestron. '''Vikuno ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Amerika remaĉulo similanta lamon, kun delikata lano. (''Auchenia vicunna''). '''Vilo'''. Tufo de haroj, de fadenoj, dependantaj de supraĵo. '''Vilaĝo'''. Aro de domoj, pli malgranda kaj simpla, ol urbo, kaj loĝata precipe de kamparanoj. '''Vilaĝano'''. Loĝanto de vilaĝo. '''Vino'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el suko de samnomaj beroj : ''blanka vino, ruĝa vino''. Vinbero. '''Vinagro'''. Acidigita vino, uzata kiel spicaĵo : ''salato kun vinagro''. '''Vindi'''. Ĉirkaŭvolvi suĉinfanon per tuko. '''Vinjeto'''. Malgranda ornamanta desegnaĵo en la komenco aŭ en la fino de libro, de ĉapitro; desegnaĵo, ornamanta paĝojn, en formo de kadro. '''Vinkto'''. Fera najlo kun larĝa kapo por kunigi ferajn pecojn. '''Vinkti'''. Kunigi per vinkto. '''Vintro'''. La plej malvarma el la kvar sezonoj de la jaro, de la plej mallonga decembra tago ĝis la marta tagnoktegaleco. '''Vintra'''. De vintro, havanta la ecojn de vintro : ''vintra temperaturo''. '''Violo ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Herba vegetaĵo, kun belaj bonodoraj floroj, el la samnoma familio (''Viola''). '''Violacoj ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''violo''. '''Violono'''. Kvarkorda arĉa instrumento : ''violono de Stradivarius, ludi violonon''. '''violonisto'''. Artisto ludanta violonon. '''Violonĉelo'''. Granda kvarkorda arĉa instrumento. '''Violonĉelisto'''. Artisto ludanta violonĉelon.<noinclude><references/></noinclude> cngpg6qh7tpepm458tbwtzawhg4eelm 118976 118904 2026-05-21T04:02:35Z CasteloBot 76 *sintakso 118976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Transveturi'''. Veturi trans ion kaj atingi ĝian alian flankon : ''transveturi ponton''. '''Reveturi'''. Veturi tien, de kie oni venis : ''reveturi patrujon''. '''Aer-, mar-, velveturi'''. Veturi en la aero, sur la maro, per velŝipo. '''Veziko'''. - 1. Membrana sako : ''urina veziko, naĝveziko''. - 2. Objekto, similanta vezikon : ''gasa veziko en la botanta akvo''. '''Veziro'''. Turka ministro. '''Vi'''. Pronomo de la dua persono de l' ununombro (ĝentila formo anstataŭ ci'') kaj de la dua persono de l’ multenombro. '''Viadukto'''. Ponto sur arkadoj, konstruita super vojo. '''Viando'''. Manĝebla substanco, kovranta la ostojn de l’ bestoj kaj konsistanta el muskoloj. Komparu : ''Karno''. '''Vibro'''. Tremo de sonanta korpo : ''vibroj de frapita kordo''. '''Vibri'''. Fari vibrojn : ''Ju pli alta estas la tono, des pli rapide vibras la molekuloj''. '''Viburno ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la kaprifoliacoj, kun blankaj floroj kaj ruĝaj fruktoj (''Viburnum''). '''Vico'''. - 1. Linio, sur kiu estas dismetita serio de objektoj aŭ personoj, unu flanke de alia aŭ antaŭ alia : ''unua vico de seĝoj en teatro, vico de soldatoj en taĉmento, vico de arboj en ĝardeno''. - 2. Momento en serio de agoj intersekvaj, en kiu estas plenumata ĉiu el ili : ''Nun estas via vico paroli''. '''Vic-'''. Prefikso por esprimi anstataŭanton vicprezidanto, vicreĝo. '''Vicio ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ fabacoj (''Vicia''). '''Vidi'''. - 1. Percepti per la okuloj : ''Mi vidas ŝipon sur la lago''. La blindulo vidas nenion. - 2. Koni, kompreni : ''Dio vidas la fundon de nia koro''. Nun oni vidas, kion celis la tuta agitado. - 3. Rimarki : ''Mi vidas, ke vi ne estas malsata''. '''Vidado'''. Vidkapablo. '''Vidaĵo'''. Tio, kion oni vidas : ''Kia bela vidaĵo! '''Videbla'''''. Kiu povas esti vidata : ''Multaj steloj ne estas videblaj per nearmita okulo''. '''Vidinda'''. Kiu meritas esti vidata : ''vidinda pentraĵo''. '''Vidpunkto'''. - 1. Loko, de kiu oni rigardas objekton : ''La pejzaĝo estis plej pentrinda de alta vidpunkto''. - 2. Maniero konsideri aferon : ''La konkludo dependas de la vidpunkto''. '''Antaŭvidi'''. Scii, koni de antaŭe : ''antaŭvidi la sorton''. '''Ekvidi'''. Rimarki per la vido. '''Revidi'''. Vidi tion, kion oni jam vidis : ''revidi amikon post longa foresta''. '''Revido'''. Ago de tiu, kiu revidas, de tiuj, kiuj revidas, de tiuj, kiuj revidas unu alian : ''ĝis revido! '''Travidi'''''. Vidi tra io : ''travidi glason''. '''Travidebla'''. Tra kiu io povas esti vidata : ''travidebla akvo''. Komparu : ''Rigardi''. '''Vidvo'''. Viro, kiu perdis sian edzinon kaj ne reedziĝis. '''Vidvino'''. Virino, kiu perdis sian edzon kaj ne reedziniĝis. '''Vidva'''. Perdinta edzon aŭ edzinon kaj ne reedziĝininta aŭ ne reedziĝinta. '''Vidveco'''. Stato de tiu, kiu estas vidva. '''Vigla'''. - 1. Vekiĝinta el bona dormo kaj tial freŝa, gaja, plena de fortoj : ''vigla homo, vigla vizaĝo''. - 2. Freŝa, plena de fortoj, energia : ''vigla ĉefo, vigla propagando''. '''Vigle'''. En vigla maniero, vive : ''vigle labori''. '''Vigleco'''. Eco de tiu, kiu estas vigla. '''Vigligi'''. Fari iun vigla. '''Vikario'''. Pastro, helpanta kaj anstataŭanta paroĥestron. '''Vikuno ({{VdE-ml|Zool}}.). Amerika remaĉulo similanta lamon, kun delikata lano. (''Auchenia vicunna''). '''Vilo'''. Tufo de haroj, de fadenoj, dependantaj de supraĵo. '''Vilaĝo'''. Aro de domoj, pli malgranda kaj simpla, ol urbo, kaj loĝata precipe de kamparanoj. '''Vilaĝano'''. Loĝanto de vilaĝo. '''Vino'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el suko de samnomaj beroj : ''blanka vino, ruĝa vino''. Vinbero. '''Vinagro'''. Acidigita vino, uzata kiel spicaĵo : ''salato kun vinagro''. '''Vindi'''. Ĉirkaŭvolvi suĉinfanon per tuko. '''Vinjeto'''. Malgranda ornamanta desegnaĵo en la komenco aŭ en la fino de libro, de ĉapitro; desegnaĵo, ornamanta paĝojn, en formo de kadro. '''Vinkto'''. Fera najlo kun larĝa kapo por kunigi ferajn pecojn. '''Vinkti'''. Kunigi per vinkto. '''Vintro'''. La plej malvarma el la kvar sezonoj de la jaro, de la plej mallonga decembra tago ĝis la marta tagnoktegaleco. '''Vintra'''. De vintro, havanta la ecojn de vintro : ''vintra temperaturo''. '''Violo ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo, kun belaj bonodoraj floroj, el la samnoma familio (''Viola''). '''Violacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''violo''. '''Violono'''. Kvarkorda arĉa instrumento : ''violono de Stradivarius, ludi violonon''. '''violonisto'''. Artisto ludanta violonon. '''Violonĉelo'''. Granda kvarkorda arĉa instrumento. '''Violonĉelisto'''. Artisto ludanta violonĉelon.<noinclude><references/></noinclude> cjlk4z7qjd05kiuss4n036qhq3n5pkr Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/175 104 40860 118850 2026-05-21T03:15:58Z Castelobranco 7 +1 118850 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Vipo'''. Ilo por bati, konsistanta el bastono, al kies ekstremo estas ligita ŝnuro aŭ rimeno. '''Vipi'''. Bati per vipo. '''Vipuro (Zool'''.). Speco de venena serpento (Vipera). '''Viro'''. Homo aŭ besto apartenanta al la forta sekso (kontraŭo de la virino, de la ino); en matura aĝo (kontraŭo de la infano, de l’ knabo). '''Virino'''. Homo aŭ besto apartenanta al la malforta sekso, en matura aĝo. '''Vireco'''. Eco de tiu, kiu estas viro. '''Virineco'''. Eco de tiu, kiu estas virino: « la eterna virineco ». '''Vira'''. De viro, havanta la karakterizajn trajtojn de viro: vira vizaĝo. '''Virina'''. De virino, havanta la karakterizajn trajtojn de virino. '''Virga'''. - 1. Kiu ne havis ankoraŭ seksajn rilatojn: virga knabino. - 2. Ne esplorita, ne kulturita: virga arbaro, virga tero. '''Virgeco'''. Eco de tiu, kiu estas virga. '''Virgulo'''. Viro virga. '''Virgulino'''. Virino virga. '''Virto'''. Konstanta emo de la animo fari bonon, plenumi la devojn: honesteco, ĉasteco. '''Virta'''. Posedanta virton, virtojn. '''Malvirto'''. Konstanta emo de la animo fari malbonon, ne plenumi la devojn: maldiligenleco. Malriĉeco ne estas malvirto. '''Malvirta'''. Posedanta malvirton, malvirtojn. '''Virtuozo'''. - 1. Artisto, posedanta grandan talenton por plenumi muzikajn verkojn: Paganini estis granda virtuozo. - 2. Homo, posedanta grandajn kapablojn por fari ion: virtuozo de sporto. '''Virtuozeco'''. Eco de tiu, kiu estas virtuozo. '''Visko (Bot'''.). Dukotiledona senpetala parazita vegetaĵo (Viscum album). '''Viskio'''. Amerika brando. '''Visto'''. Kartludo por kvar personoj, dividitaj en du partiojn. '''Viŝi'''. Purigi objekton, forigante de ĝi polvon, malsekecon per frotado: viŝi tablon post la tagmanĝo, viŝi polvon de tablo. Komparu: Froti, grati, skrapi. '''Vitro'''. - 1. Perfekte travidebla, facile rompebla substanco, produktata per fando de silika sablo kun potaso aŭ sodo. - 2. Diversaj objektoj, faritaj el vitro: fenestra vitro, okulvitroj. '''Vitra'''. El vitro: vitra glaso. '''Vitriolo (Ĥem'''.). Sulfurika acido, sulfurika salo. '''Vivi'''. Havi la bazon de sia aliiĝo kaj evoluo en si mem, konservante malgraŭ ili la esencan formon: La bestoj kaj vegetaĵoj vivas, la mineraloj ne vivas. '''Vivo'''. Stato de tio, kio vivas. '''Viva'''. Vigla, rapidmova, energia: viva disputo, viva maljunulo. '''Vivanta'''. Kiu vivas: vivanta estaĵo. '''Ĝisvivi'''. Vivi ĝis iu momento: La patrino ne ĝisvivis la edziĝon de sia filo. '''Postvivi'''. Vivi ankoraŭ post ies morto: postvivi sian filon. '''Revivigi'''. Fari iun ree vivanta; redoni al iu la vivon: revivigi droninton. '''Travivi'''. Pasigi vivante: travivi la junecon en malliberejo. '''Vizo'''. Surskribo sur pasporto, atestanta ĝian aŭtentikecon. '''Vizi'''. Fari vizon. '''Vizaĝo'''. Antaŭa parto de la kapo de l' homo: vizaĝo ronda, ovala; ridanta vizaĝo. '''Vizio'''. Objekto, kiun oni imagas vidi, dank'al trompo de la vidsento. Komparu: Fantomo. '''Viziero'''. Movebla ŝirmilo de kasko. '''Viziti'''. - 1. Iri en ies hejmon, por lin vidi: viziti dimanĉe la konatojn. - 2. Ofte, regule iri ien: viziti klinikon, viziti lernejojn. '''Vizito'''. Ago de tiu, kiu vizitas: kondolenca vizito. '''Vizitanto'''. Persono, kiu vizitas: Sinjorino ne akceptas hodiaŭ la vizitantojn. Komparu: Gasto. '''Voĉo'''. - 1. Kapablo produkti sonojn per la laringo: La fiŝoj ne posedas voĉon. - 2. Sono, produktata de la laringo: De malproksime estis aŭdeblaj homaj voĉoj. - 3.Parto de muzika verko, harmonie akordiĝanta kun la aliaj partoj, samtempe ludataj aŭ kantataj: violona voĉo de simfonio. - 4.Esprimo de sia deziro, opinio en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj: La prezidanto estis elektita per 90 voĉoj el 95. La projekto estis akceptita per granda plimulto de la voĉoj. '''Voĉdoni'''. Esprimi sian deziron, opinion en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj. '''Unuvoĉe'''. Per ĉiuj voĉoj: La propono estis akceptita unuvoĉe. '''Vojo'''. - 1. Spaco, sur kiu oni sin movas, irante de unu loko al alia: vojo de planedo. La vojo de Barcelono Peterburgon estas longa. - 2. Loko, speciale preparita por iri aŭ veturi sur ĝi de unu loko al alia: pavimita vojo. - 3. Rimedo: plej bona vojo por fariĝi riĉa. '''Vojaĝi'''. Iri, veturi en malproksiman landon, urbon: vojaĝi eksterlandon. '''Vojaĝo'''. Ago de tiu, kiu vojaĝas: La vojaĝoj estas agrablaj kaj instruaj. '''Vojaĝanto'''. Persono, kiu vojaĝas.<noinclude><references/></noinclude> i03ykkiiwxlz6atrl4bdzn3y8575ifj 118905 118850 2026-05-21T03:52:48Z CasteloBot 76 *sintakso 118905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Vipo'''. Ilo por bati, konsistanta el bastono, al kies ekstremo estas ligita ŝnuro aŭ rimeno. '''Vipi'''. Bati per vipo. '''Vipuro ({{VdE-ml|Zool'''}}.). Speco de venena serpento (''Vipera''). '''Viro'''. Homo aŭ besto apartenanta al la forta sekso (kontraŭo de la virino, de la ino''); en matura aĝo (kontraŭo de la infano, de l’ knabo''). '''Virino'''. Homo aŭ besto apartenanta al la malforta sekso, en matura aĝo. '''Vireco'''. Eco de tiu, kiu estas viro. '''Virineco'''. Eco de tiu, kiu estas virino : ''« la eterna virineco »''. '''Vira'''. De viro, havanta la karakterizajn trajtojn de viro : ''vira vizaĝo''. '''Virina'''. De virino, havanta la karakterizajn trajtojn de virino. '''Virga'''. - 1. Kiu ne havis ankoraŭ seksajn rilatojn : ''virga knabino''. - 2. Ne esplorita, ne kulturita : ''virga arbaro, virga tero''. '''Virgeco'''. Eco de tiu, kiu estas virga. '''Virgulo'''. Viro virga. '''Virgulino'''. Virino virga. '''Virto'''. Konstanta emo de la animo fari bonon, plenumi la devojn : ''honesteco, ĉasteco''. '''Virta'''. Posedanta virton, virtojn. '''Malvirto'''. Konstanta emo de la animo fari malbonon, ne plenumi la devojn : ''maldiligenleco''. Malriĉeco ne estas malvirto. '''Malvirta'''. Posedanta malvirton, malvirtojn. '''Virtuozo'''. - 1. Artisto, posedanta grandan talenton por plenumi muzikajn verkojn : ''Paganini estis granda virtuozo''. - 2. Homo, posedanta grandajn kapablojn por fari ion : ''virtuozo de sporto''. '''Virtuozeco'''. Eco de tiu, kiu estas virtuozo. '''Visko ({{VdE-ml|Bot'''}}.). Dukotiledona senpetala parazita vegetaĵo (''Viscum album''). '''Viskio'''. Amerika brando. '''Visto'''. Kartludo por kvar personoj, dividitaj en du partiojn. '''Viŝi'''. Purigi objekton, forigante de ĝi polvon, malsekecon per frotado : ''viŝi tablon post la tagmanĝo, viŝi polvon de tablo''. Komparu : ''Froti, grati, skrapi''. '''Vitro'''. - 1. Perfekte travidebla, facile rompebla substanco, produktata per fando de silika sablo kun potaso aŭ sodo. - 2. Diversaj objektoj, faritaj el vitro : ''fenestra vitro, okulvitroj''. '''Vitra'''. El vitro : ''vitra glaso''. '''Vitriolo ({{VdE-ml|Ĥem'''}}.). Sulfurika acido, sulfurika salo. '''Vivi'''. Havi la bazon de sia aliiĝo kaj evoluo en si mem, konservante malgraŭ ili la esencan formon : ''La bestoj kaj vegetaĵoj vivas, la mineraloj ne vivas''. '''Vivo'''. Stato de tio, kio vivas. '''Viva'''. Vigla, rapidmova, energia : ''viva disputo, viva maljunulo''. '''Vivanta'''. Kiu vivas : ''vivanta estaĵo''. '''Ĝisvivi'''. Vivi ĝis iu momento : ''La patrino ne ĝisvivis la edziĝon de sia filo''. '''Postvivi'''. Vivi ankoraŭ post ies morto : ''postvivi sian filon''. '''Revivigi'''. Fari iun ree vivanta; redoni al iu la vivon : ''revivigi droninton''. '''Travivi'''. Pasigi vivante : ''travivi la junecon en malliberejo''. '''Vizo'''. Surskribo sur pasporto, atestanta ĝian aŭtentikecon. '''Vizi'''. Fari vizon. '''Vizaĝo'''. Antaŭa parto de la kapo de l' homo : ''vizaĝo ronda, ovala; ridanta vizaĝo''. '''Vizio'''. Objekto, kiun oni imagas vidi, dank'al trompo de la vidsento. Komparu : ''Fantomo''. '''Viziero'''. Movebla ŝirmilo de kasko. '''Viziti'''. - 1. Iri en ies hejmon, por lin vidi : ''viziti dimanĉe la konatojn''. - 2. Ofte, regule iri ien : ''viziti klinikon, viziti lernejojn''. '''Vizito'''. Ago de tiu, kiu vizitas : ''kondolenca vizito''. '''Vizitanto'''. Persono, kiu vizitas : ''Sinjorino ne akceptas hodiaŭ la vizitantojn''. Komparu : ''Gasto''. '''Voĉo'''. - 1. Kapablo produkti sonojn per la laringo : ''La fiŝoj ne posedas voĉon''. - 2. Sono, produktata de la laringo : ''De malproksime estis aŭdeblaj homaj voĉoj''. - 3.Parto de muzika verko, harmonie akordiĝanta kun la aliaj partoj, samtempe ludataj aŭ kantataj : ''violona voĉo de simfonio''. - 4.Esprimo de sia deziro, opinio en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj : ''La prezidanto estis elektita per 90 voĉoj el 95''. La projekto estis akceptita per granda plimulto de la voĉoj. '''Voĉdoni'''. Esprimi sian deziron, opinion en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj. '''Unuvoĉe'''. Per ĉiuj voĉoj : ''La propono estis akceptita unuvoĉe''. '''Vojo'''. - 1. Spaco, sur kiu oni sin movas, irante de unu loko al alia : ''vojo de planedo''. La vojo de Barcelono Peterburgon estas longa. - 2. Loko, speciale preparita por iri aŭ veturi sur ĝi de unu loko al alia : ''pavimita vojo''. - 3. Rimedo : ''plej bona vojo por fariĝi riĉa''. '''Vojaĝi'''. Iri, veturi en malproksiman landon, urbon : ''vojaĝi eksterlandon''. '''Vojaĝo'''. Ago de tiu, kiu vojaĝas : ''La vojaĝoj estas agrablaj kaj instruaj''. '''Vojaĝanto'''. Persono, kiu vojaĝas.<noinclude><references/></noinclude> n9znazuax8bpmi9skpgwp0kv5x42xis 118977 118905 2026-05-21T04:02:36Z CasteloBot 76 *sintakso 118977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Vipo'''. Ilo por bati, konsistanta el bastono, al kies ekstremo estas ligita ŝnuro aŭ rimeno. '''Vipi'''. Bati per vipo. '''Vipuro ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de venena serpento (''Vipera''). '''Viro'''. Homo aŭ besto apartenanta al la forta sekso (kontraŭo de la virino, de la ino''); en matura aĝo (kontraŭo de la infano, de l’ knabo''). '''Virino'''. Homo aŭ besto apartenanta al la malforta sekso, en matura aĝo. '''Vireco'''. Eco de tiu, kiu estas viro. '''Virineco'''. Eco de tiu, kiu estas virino : ''« la eterna virineco »''. '''Vira'''. De viro, havanta la karakterizajn trajtojn de viro : ''vira vizaĝo''. '''Virina'''. De virino, havanta la karakterizajn trajtojn de virino. '''Virga'''. - 1. Kiu ne havis ankoraŭ seksajn rilatojn : ''virga knabino''. - 2. Ne esplorita, ne kulturita : ''virga arbaro, virga tero''. '''Virgeco'''. Eco de tiu, kiu estas virga. '''Virgulo'''. Viro virga. '''Virgulino'''. Virino virga. '''Virto'''. Konstanta emo de la animo fari bonon, plenumi la devojn : ''honesteco, ĉasteco''. '''Virta'''. Posedanta virton, virtojn. '''Malvirto'''. Konstanta emo de la animo fari malbonon, ne plenumi la devojn : ''maldiligenleco''. Malriĉeco ne estas malvirto. '''Malvirta'''. Posedanta malvirton, malvirtojn. '''Virtuozo'''. - 1. Artisto, posedanta grandan talenton por plenumi muzikajn verkojn : ''Paganini estis granda virtuozo''. - 2. Homo, posedanta grandajn kapablojn por fari ion : ''virtuozo de sporto''. '''Virtuozeco'''. Eco de tiu, kiu estas virtuozo. '''Visko ({{VdE-ml|Bot}}.). Dukotiledona senpetala parazita vegetaĵo (''Viscum album''). '''Viskio'''. Amerika brando. '''Visto'''. Kartludo por kvar personoj, dividitaj en du partiojn. '''Viŝi'''. Purigi objekton, forigante de ĝi polvon, malsekecon per frotado : ''viŝi tablon post la tagmanĝo, viŝi polvon de tablo''. Komparu : ''Froti, grati, skrapi''. '''Vitro'''. - 1. Perfekte travidebla, facile rompebla substanco, produktata per fando de silika sablo kun potaso aŭ sodo. - 2. Diversaj objektoj, faritaj el vitro : ''fenestra vitro, okulvitroj''. '''Vitra'''. El vitro : ''vitra glaso''. '''Vitriolo ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sulfurika acido, sulfurika salo. '''Vivi'''. Havi la bazon de sia aliiĝo kaj evoluo en si mem, konservante malgraŭ ili la esencan formon : ''La bestoj kaj vegetaĵoj vivas, la mineraloj ne vivas''. '''Vivo'''. Stato de tio, kio vivas. '''Viva'''. Vigla, rapidmova, energia : ''viva disputo, viva maljunulo''. '''Vivanta'''. Kiu vivas : ''vivanta estaĵo''. '''Ĝisvivi'''. Vivi ĝis iu momento : ''La patrino ne ĝisvivis la edziĝon de sia filo''. '''Postvivi'''. Vivi ankoraŭ post ies morto : ''postvivi sian filon''. '''Revivigi'''. Fari iun ree vivanta; redoni al iu la vivon : ''revivigi droninton''. '''Travivi'''. Pasigi vivante : ''travivi la junecon en malliberejo''. '''Vizo'''. Surskribo sur pasporto, atestanta ĝian aŭtentikecon. '''Vizi'''. Fari vizon. '''Vizaĝo'''. Antaŭa parto de la kapo de l' homo : ''vizaĝo ronda, ovala; ridanta vizaĝo''. '''Vizio'''. Objekto, kiun oni imagas vidi, dank'al trompo de la vidsento. Komparu : ''Fantomo''. '''Viziero'''. Movebla ŝirmilo de kasko. '''Viziti'''. - 1. Iri en ies hejmon, por lin vidi : ''viziti dimanĉe la konatojn''. - 2. Ofte, regule iri ien : ''viziti klinikon, viziti lernejojn''. '''Vizito'''. Ago de tiu, kiu vizitas : ''kondolenca vizito''. '''Vizitanto'''. Persono, kiu vizitas : ''Sinjorino ne akceptas hodiaŭ la vizitantojn''. Komparu : ''Gasto''. '''Voĉo'''. - 1. Kapablo produkti sonojn per la laringo : ''La fiŝoj ne posedas voĉon''. - 2. Sono, produktata de la laringo : ''De malproksime estis aŭdeblaj homaj voĉoj''. - 3.Parto de muzika verko, harmonie akordiĝanta kun la aliaj partoj, samtempe ludataj aŭ kantataj : ''violona voĉo de simfonio''. - 4.Esprimo de sia deziro, opinio en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj : ''La prezidanto estis elektita per 90 voĉoj el 95''. La projekto estis akceptita per granda plimulto de la voĉoj. '''Voĉdoni'''. Esprimi sian deziron, opinion en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj. '''Unuvoĉe'''. Per ĉiuj voĉoj : ''La propono estis akceptita unuvoĉe''. '''Vojo'''. - 1. Spaco, sur kiu oni sin movas, irante de unu loko al alia : ''vojo de planedo''. La vojo de Barcelono Peterburgon estas longa. - 2. Loko, speciale preparita por iri aŭ veturi sur ĝi de unu loko al alia : ''pavimita vojo''. - 3. Rimedo : ''plej bona vojo por fariĝi riĉa''. '''Vojaĝi'''. Iri, veturi en malproksiman landon, urbon : ''vojaĝi eksterlandon''. '''Vojaĝo'''. Ago de tiu, kiu vojaĝas : ''La vojaĝoj estas agrablaj kaj instruaj''. '''Vojaĝanto'''. Persono, kiu vojaĝas.<noinclude><references/></noinclude> py44iuykjoiva8ytnd9t2bxdn2u7m5m Uzanto:CasteloBot/common.js 2 40861 118851 2026-05-21T03:26:50Z CasteloBot 76 +1 118851 javascript text/javascript mw.loader.load( '//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Joeytje50/JWB.js/load.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); // Backlink: [[en:User:Joeytje50/JWB.js/load.js]] k5hcwxmq8fgo4tijmlfo1g1xo1p6906 Ŝablono:Elektitaj fragmentoj/2025/15 10 40862 119045 2026-05-21T05:39:43Z HenriLeFoll 4277 Kreis novan paĝon kun "{{Elektita fragmento |paĝo=Legolibreto/La honesta fripono |titolo=La honesta fripono |aŭtoro={{de|Jean Borel}} |teksto=En urbeto fripono sidis en malliberejo, kaj li jam estis kondamnita al morto. Li devis esti senkapigota. Sed estis la tempo de la grenrikolto, kaj la ekzekutejo troviĝis meze de la grenkampoj. La urbestraro aŭ la aŭtoritatulo estis embarasita, ĉar se oni tuj ekzekutus la friponon, la tuta greno estus dispremata per la piedoj de la rigardantoj...." 119045 wikitext text/x-wiki {{Elektita fragmento |paĝo=Legolibreto/La honesta fripono |titolo=La honesta fripono |aŭtoro={{de|Jean Borel}} |teksto=En urbeto fripono sidis en malliberejo, kaj li jam estis kondamnita al morto. Li devis esti senkapigota. Sed estis la tempo de la grenrikolto, kaj la ekzekutejo troviĝis meze de la grenkampoj. La urbestraro aŭ la aŭtoritatulo estis embarasita, ĉar se oni tuj ekzekutus la friponon, la tuta greno estus dispremata per la piedoj de la rigardantoj. Oni volonte estus ankoraŭ gardinta la viron en malliberejo, sed tio kostus monon, ĉar oni devus lin nutri kaj vivteni. La urbestraro venigis la viron al si. „Aŭdu”, diris la urbestro, „vi komprenos, ke ni ne povas vin mortigi nun; la tuta greno estus ja ruinigata. Se vi volas preni sur vin por kelkaj monatoj vian nutradon, ni lasos vin iri, sed vi devos reveni almenaŭ ses semajnojn antaŭ Kristnasko. „Jes”, respondis la fripono, „mi nutros min, kaj mi ankaŭ prezentos min en la ĝusta tempo.” }} i28nhg0aa4q6cwol7b028u2xundi6ub