Vikifontaro eowikisource https://eo.wikisource.org/wiki/Vikifontaro:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikifontaro Vikifontaro diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto Aŭtoro Aŭtoro-Diskuto Paĝo Paĝo-Diskuto Indekso Indekso-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 104 19635 119221 116198 2026-05-22T03:41:51Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Kolekti"/>'''Kolekti'''. Kunigi, kunmeti apartajn objektojn, farante ilin sia propaĵo : ''kolekti florojn, monon''. '''Kolektanto'''. Homo, kiu kolektas. '''Kolektisto'''. Homo, kies profesio estas kolekti : ''kolektisto de impostoj''. '''Kolektiĝi'''. Kuniĝi, kunevi. '''Kolekto'''. Aro de kolektitaj objektoj : ''kolekto de antikvaj moneroj''. '''Jarkolekto'''. Aro de ĉiuj numeroj de gazeto dum unu jaro : ''jarkolekto de « Esperantisto »''. <section end="Kolekti"/> <section begin="Kolektiva"/>'''Kolektiva'''. - 1. Farita de multaj personoj : ''kolektiva laboro''. - 2. Konsistanta el multaj objektoj : ''kolektiva nomo''. <section end="Kolektiva"/> <section begin="Koleopteroj"/>'''Koleopteroj''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insektoj, formantaj specialan vicon, karakterizatan de la malmoleco de la antaŭaj flugiloj, kovrantaj la postajn kaj ne taŭgaj por la flugado. <section end="Koleopteroj"/> <section begin="Kolero"/>'''Kolero'''. Sento de forta nekontenteco, montrata per vortoj aŭ faroj. '''Koleri'''. Esti en kolero. '''Kolera'''. Kiu koleras. '''Kolere'''. Kun kolero. '''Kolerema'''. Kiu facile koleras. '''Koleremo'''. Eco de tiu, kiu estas kolerema. '''Kolerigi'''. Fari iun kolera, kaŭzi ies koleron. <section end="Kolero"/> <section begin="Kolerika"/>'''Kolerika'''. Kolerema : ''kolerika temperamento''. '''Kolerikulo'''. Homo kolerika. <section end="Kolerika"/> <section begin="Kolibro"/>'''Kolibro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). La plej malgranda el la birdoj, kun brilaj multkoloraj plumoj (Trochilus). <section end="Kolibro"/> <section begin="Koliko"/>'''Koliko'''. Spasma doloro de l’ intestoj. <section end="Koliko"/> <section begin="Kolimbo"/>'''Kolimbo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de naĝbirdo (Colymbus). <section end="Kolimbo"/> <section begin="Kolizio"/>'''Kolizio'''. Renkonto de kontraŭaj cirkonstancoj, motivoj : ''kolizio inter la honoro kaj timo''. <section end="Kolizio"/> <section begin="Kolodio"/>'''Kolodio'''. Solvaĵo de pafkotono en etero; senkolora densa fluidaĵo, uzata en la medicino por kunglui fendetojn, vundetojn de la haŭto. <section end="Kolodio"/> <section begin="Kolofono"/>'''Kolofono'''. Rezino uzata por froti la arĉojn. <section end="Kolofono"/> <section begin="Kolombo"/>'''Kolombo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de hejma birdo (Columbus). <section end="Kolombo"/> <section begin="Kolono"/>'''Kolono'''. Vertikale kaj libere staranta ligna, ŝtona aŭ fera subteno de parto de konstruaĵo. '''Kolonaro'''. Vico de kolonoj. <section end="Kolono"/> <section begin="Kolonelo"/>'''Kolonelo'''. Ĉefo de regimento. <section end="Kolonelo"/> <section begin="Kolonio"/>'''Kolonio'''. Loĝloko, lando okupata de ŝtato aŭ de ĝiaj loĝantoj ekster la limoj de l’ patrujo : ''germanaj kolonioj en Afriko''. '''Koloniano'''. Loĝanto de kolonio. <section end="Kolonio"/> <section begin="Koloro"/>'''Koloro'''. Impreso, kiun faras sur la okulon lumantaj objektoj sendepende de ilia formo : ''la sep koloroj de la ĉielarko''. '''Kolori'''. Liveri koloron : ''La herbo verde koloris la kampojn''. '''Kolora'''. Havanta koloron : ''rozkolora''. '''Multkolora'''. Posedanta kelke da koloroj, multe da koloroj : ''multkolora birdo, tuko''. {nun ankaŭ : ''bunta}''. Komparu : {{VdE|''Farbo''}}. <section end="Koloro"/> <section begin="Koloraturo"/>'''Koloraturo'''. Artista ornamado de la kanto per triloj. <section end="Koloraturo"/> <section begin="Koloso"/>'''Koloso'''. Grandega objekto aŭ persono : ''La Rodosa koloso estis statuo de Apolono''. <section end="Koloso"/> <section begin="Kolporti"/>'''Kolporti'''. Vendi, disportante la komercaĵojn. '''Kolportisto'''. Vendisto, disportanta siajn komercaĵojn. <section end="Kolporti"/> <section begin="Kolubro"/>'''Kolubro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de nedanĝera serpento (Coluber). <section end="Kolubro"/> <section begin="Kolzo"/>'''Kolzo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo (legomo) el la familio de l’ kruciferoj, uzata kiel paŝtaĵo (Brassica napus oleifera). <section end="Kolzo"/> <section begin="Komo"/>'''Komo'''. Interpunkcia signo, havanta la formon de vertikala kurba streketo, por apartigi partojn de frazo aŭ du frazojn unu de alia. '''Punktokomo'''. Interpunkcia signo, konsistanta el punkto kun komo sub ĝi. <section end="Komo"/> <section begin="Komandi"/>'''Komandi'''. Militiste ordoni, estri militistan taĉmenton. '''Komando'''. Ago, vortoj de tiu, kiu komandas; mallonga militista ordono. '''Komandanto'''. Militista ĉefo : ''komandanto de citadelo''. <section end="Komandi"/> <section begin="Komandoro"/>'''Komandoro'''. - 1. Kavaliro de ordeno : ''komandoro de la franca legio''. - 2. Ĉefo de kavaliroj. <section end="Komandoro"/> <section begin="Kombi"/>'''Kombi'''. Purigi kaj ordigi la harojn per speciala ilo, provizita je longaj, maldikaj dentoj. '''Kombilo'''. Ilo provizita je longaj kaj maldikaj dentoj por purigi kaj ordigi la harojn : ''ebura, korna, metala kombilo''. <section end="Kombi"/> <section begin="Kombini"/>'''Kombini'''. Kunmeti, ordigi objektojn aŭ ideojn, por ke ili formu akordan tuton, por ke ili ebligu fari konkludojn. <section end="Kombini"/> <section begin="Komedio"/>'''Komedio'''. - 1. Scena verko, prezentanta en amuza kaj satira maniero la morojn kaj malvirtojn de individuoj kaj de socio : ''la komedioj de Molière''. - 2. Ŝajnigo, hipokriteco : ''Perfidulo, ludanta komedion de lojaleco''. '''Komedia'''. De komedio, kiu rilatas komedion : ''komedia aktoro, komedia verkisto''. '''Komedianto'''. Kiu ludas komedion (en figura senco), nesincera, hipokrita. <section end="Komedio"/> <section begin="Komenci"/>'''Komenci'''. Fari la unuan parton de io, fari la unuan paŝon : ''komenci laboron, komenci paroli''. '''Komenco'''. Unuaparto, unua apero, punkto de eliro : ''komenco de spektaklo, komenco de la mondo, komenco de vojo''. '''Komence'''. En la komenco. '''Komenciĝi'''. Havi la komencon, komenci esti : ''La nokto komenciĝas ne tuj post la subiro de la suno''.<section end="Komenci"/><noinclude><references/></noinclude> r5xzdt2l1wmd1iiljavll9ldvm1mggz 104 19636 119222 116199 2026-05-22T03:42:02Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Kondamno'''. Ago de tiu, kiu kondamnas. '''Kondamnito'''. Homo, kiun oni juĝe kondamnis : ''kondamnito al la ekzilo''. <section begin="Kondiĉo"/>'''Kondiĉo'''. - 1. Reciproka rajto kaj devo de interkonsentantaj personoj, bazo de interkonsento : ''kondiĉo de kontrakto, je kiu kondiĉo? - 2''. Tio, kio estas necesa, por ke io ekzistu, okazu : ''La oksigeno estas kondiĉo de la vivo''. - 3. Stato de aferoj, cirkonstanco : ''Ne facile estas labori en tiaj kondiĉoj''. '''Kondiĉa'''. Dependanta de kondiĉo : ''kondiĉa promeso''. '''Kondiĉe ke'''. En la okazo se : ''Mi venos, kondiĉe ke vi venos''. '''Senkondiĉe'''. Sen iu ajn kondiĉo. <section end="Kondiĉo"/> <section begin="Kondolenci"/>'''Kondolenci'''. Esprimi sian ĉagrenon pro ies malfeliĉo, perdo : ''kondolenci la vidvinon''. '''Kondolenco'''. Kondolencantaj vortoj. <section end="Kondolenci"/> <section begin="Kondoro"/>'''Kondoro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba birdo el la familio de l’ vulturoj (Sarcoramphus gryphus). <section end="Kondoro"/> <section begin="Konduki"/>'''Konduki'''. - 1. Doni la direkton al iranto : ''konduki blindulon, tenante lin je la mano; konduki bruton al la bazaro''. La pasio kondukas al krimoj. - 2. Administri, direkti : ''konduki entreprenon''. '''Alkonduki'''. Konduki al io kaj ĝin atingi : ''alkonduki al la urbo''. '''Dekonduki'''. Konduki de io kaj flankigi de ĝi : ''dekonduki de la vojo''. '''Forkonduki'''. Konduki for de io kaj ĝin forlasi : ''forkonduki de la patrujo''. '''Enkonduki'''. - 1. Konduki ien kaj veni internen : ''enkonduki en la ĉambron''. - 2. Uzi, apliki ion novan; proponi ion novan por la uzado : ''enkonduki novan vorton''. '''Kunkonduki'''. Konduki kun io, kun si : ''kunkonduki sian filon''. '''Trakonduki'''. Konduki tra io kaj atingi ĝian ekstremon : ''trakonduki tra la urbo''. '''Kondukanto'''. Homo, kiu kondukas. '''Kondukilo'''. Rimeno, ŝnuro por konduki brutojn : ''brido kun longaj kondukiloj''. Komparu : {{VdE|''G-vidi''}}. <section end="Konduki"/> <section begin="Konduktoro"/>'''Konduktoro'''. Oficisto, kontrolanta biletojn en vagono, omnibuso : ''fervoja konduktoro''. <section end="Konduktoro"/> <section begin="Konduti"/>'''Konduti'''. Agi konforme aŭ nekonforme al la reguloj de la bonmoreco, konveneco : ''La knabino kondutis neriproĉinde dum la tuta servado''. '''Konduto'''. Maniero de la agado (konforma aŭ nekonforma al la reguloj de bonmoreco kaj konveneco). '''Bonkonduta'''. De bona konduto. Komparu : {{VdE|''Agi, fari, procedi''}}. <section end="Konduti"/> <section begin="Konfederacio"/>'''Konfederacio'''. Unuiĝo de kelke da ŝtatoj, kiuj havas komunan registaron, sed konservas sian sendependecon : ''Svisujo estas konfederacio de dudek du ŝtatoj''. <section end="Konfederacio"/> <section begin="Konfekcio"/>'''Konfekcio'''. Vestoj, fabrike produktataj ne laŭ mezuro. <section end="Konfekcio"/> <section begin="Konferenco"/>'''Konferenco'''. Kunsido por interkonsiliĝi pri gravaj aferoj : ''konferenco de diplomatoj''. <section end="Konferenco"/> <section begin="Konfesi"/>'''Konfesi'''. - 1. Malkaŝi siajn pekojn : ''La pastro absolvis la konfesinton''. - 2. Malkaŝe diri : ''Mi devas konfesi, ke mi tute ne amas lin''. '''Konfeso'''. Ago, vortoj de tiu, kiu konfesas. <section end="Konfesi"/> <section begin="Konfidi"/>'''Konfidi'''. - 1. Esti certa pri la honesteco, kompetenteco de iu : ''Konfidu, sed vidu''. - 2. Doni, lasi ion al la zorgoj, fideleco de iu : ''Forveturante, la gepatroj konfidis la infanon al la vartistino''. '''Konfido'''. Sento de tiu, kiu konfidas. '''Konfidato'''. Homo al kiu oni konfidas siajn sekretojn : ''konfidato de la mastro''. '''Konfidema'''. Kiu facile konfidas; kredema. Komparu : {{VdE|''Fidi''}}. <section end="Konfidi"/> <section begin="Konfidencio"/>'''Konfidencio'''. Sciigo, kiun oni komunikas al iu, konfidante al lia diskreteco. '''Konfidencia'''. Komunikata kun konfido al ies diskreteco : ''konfidencia letero''. '''Konfidencie'''. En konfidencia maniero : ''diri ion konfidencie''. <section end="Konfidencio"/> <section begin="Konfirmi"/>'''Konfirmi'''. - 1. Proklami la verecon de io; jesi : ''konfirmi la novaĵon''. - 2. En la katolika kaj protestanta kulto : ''solene ripeti la benon de la bapto''. '''Konfirmo'''. Ago de tiu, kiu konfirmas; soleno, en kiu oni konfirmas. '''Konfirmoto'''. Junulo, kiu sin preparas al la soleno de la konfirmo. <section end="Konfirmi"/> <section begin="Konfiski"/>'''Konfiski'''. - 1. Forpreni kiel punon por la ŝtata trezorejo : ''konfiski bienojn de ribelanto''. - 2. Forpreni objekton malpermesitan, ne konforman al la reguloj : ''konfiski al la lernanto malpermesitan libron; konfiski nefreŝan viandon en la bazaro''. <section end="Konfiski"/> <section begin="Konfiti"/>'''Konfiti'''. Kuiri fruktojn kun sukero, por ilin konservi en la densa siropo. '''Konfitaĵo'''. Konfititaj fruktoj. <section end="Konfiti"/> <section begin="Konflikto"/>'''Konflikto'''. Malkonsento, malpaco, kaŭzita de kontraŭeco de deziroj, de opinioj : ''konflikto inter du regnoj; konflikto kun la propra konscienco''. <section end="Konflikto"/> <section begin="Konforma"/>'''Konforma'''. De sama karaktero, bone akordiĝanta kun io : ''Stilo konforma al la temo''. '''Konforme'''. En maniero konforma al io. '''Konformigi'''. Fari ion konforma al io. '''Konformiĝi'''. Fariĝi konforma al io. <section end="Konforma"/> <section begin="Konfuzi"/>'''Konfuzi'''. Kaŭzi perdon de la trankvileco, de la memcerteco de iu, per subita malkovro de lia kulpo : ''La juĝisto tute konfuzis la krimulon per siaj demandoj''. '''Konfuzo'''. Stato, sento de tiu, kiu estas konfuzita. '''Konfuziĝi'''. Fariĝi konfuzita : ''Ŝi tute konfuziĝis, vidante la penetreman rigardon de la edzo''. Komparu : {{VdE|''Konsterni''}}.<section end="Konfuzi"/><noinclude><references/></noinclude> 0ox0zt73zcl0cdwwtlo6895u8stikw4 104 19725 119237 115446 2026-05-22T03:45:20Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Loko"/>'''Loko'''. Parto de la spaco, okupita de objekto aŭ destinita por ĝi: loko en la teatro, loko sur la tablo. '''Loki'''. Meti en loko, trovi por io lokon: loki keston en la ĉambro. '''Loka'''. Apartenanta al loko, ne transpasanta la limojn de loko: loka esperantista movado. '''Disloki'''. Meti en kelke da lokoj: disloki meblojn en la ĉambro. '''Transloki'''. Meti en alian Iokon. <section end="Loko"/> <section begin="Lokalizi"/>'''Lokalizi'''. - 1. Fiksi en unu loko, malhelpi ion trapasi la limojn de la loko: lokalizi brulon. - 2. Determini la lokon: La kuracista esploro lokalizis la lezon en la dekstra pulmo. <section end="Lokalizi"/> <section begin="Lokomobilo"/>'''Lokomobilo'''. Vapora maŝino, transportebla per radoj. <section end="Lokomobilo"/> <section begin="Lokomotivo"/>'''Lokomotivo'''. Vapora maŝino, por tiri vagonojn sur fervojo. <section end="Lokomotivo"/> <section begin="Lolo"/>'''Lolo''' (Bot.). Malbona herbo el la familio de l’ graminacoj (''Lolium''). <section end="Lolo"/> <section begin="Longa"/>'''Longa'''. - 1. Granda en la direkto, perpendikulara al la transversa: La bastono estas longa, mallarĝa peco de ligno. La strato estas mil metrojn longa. - 2. Multe daŭranta: longa parolado, longa vespero. '''Longeco'''. - 1. Dimensio en la direkto, perpendikulara al la transversa: La longeco de la trabo superas 6 metrojn. La trabo bavas 6 metrojn da longeco. - 2. Eco de tio, kio estas longa: La longeco ne estas ornamo de parolado. '''Longe'''. Longan tempon; multe da tempo: La kunsido daŭris longe. '''De longe'''. De longa tempo: Jam de longe li ne loĝas en nia urbo. '''Longedaŭra'''. Kiu daŭras longe. '''Longforma'''. Kies longeco multe superas la larĝecon: longforma skatolo. '''Longigi, plilongigi'''. Fari ion longa, pli longa. '''Mallonga'''. Malgranda en la direkto, perpendikulara al la transversa; daŭranta malmulte da tempo. '''Mallongeco'''. Eco de tio, kio estas mallonga. <section end="Longa"/> <section begin="Lonicero"/>'''Lonicero''' (Bot.). Arbeto el la familio de la kaprifoliacoj, uzata por bastonoj, pipaj tuboj (''Lonicera''). <section end="Lonicero"/> <section begin="Lorno"/>'''Lorno'''. Optika instrumento, konsistanta el longa tubo kun optikaj vitroj ĉe ambaŭ ekstremoj, pligrandiganta kaj pliproksimiganta la objekton: la lorno de Galileo. '''Lorneto'''. Optika instrumento, konsistanta el du malgrandaj lornoj, uzata en la teatroj k. t. p. <section end="Lorno"/> <section begin="Loto"/>'''Loto'''. Objekto (osta kubo, bileto kun numero k. t. p.), per kiu oni konsultas la sorton. '''Loti'''. Konsulti la sorton per loto. <section end="Loto"/> <section begin="Loterio"/>'''Loterio'''. Ludo, kies partoprenantoj aĉetas numeritajn biletojn kaj akiras la rajton al la gajno, montrota de loto. <section end="Loterio"/> <section begin="Lui"/>'''Lui'''. Preni objekton por sia uzo, pagante interkonsentitan sumon por difinita tempo: lui ĉambron por unu monato. '''Luanto'''. Persono, kiu luas. '''Luebla'''. Kiu povas esti luita. '''Ludoni'''. Doni objekton por ies uzo, ricevante interkonsentitan sumon por difinita tempo. '''Luprezo'''. Prezo, por kiu oni luas aŭ ludonas. <section end="Lui"/> <section begin="Lucerno"/>'''Lucerno'''. Pendanta lampo, kovrita per sferforma kloŝo. <section end="Lucerno"/> <section begin="Ludi"/>'''Ludi'''. Sin okupi por sia propra plezuro aŭ por plezuro de aliaj, por pasigi la tempon: ludi keglojn, ludi kartojn, ludi muzikan instrumenton, ludi rolon en teatro. '''Ludo'''. Okupo por propra plezuro, por pasigi la tempon. '''Ludanto'''. Persono, kiu ludas. '''Ludema'''. Kiu amas ludojn, kiu havas inklinon al ludoj. Komparu: Amuzi, distri. <section end="Ludi"/> <section begin="Lukso"/>'''Lukso'''. Malŝparemo en la elsperoj por la vestoj, manĝo k. t. p.: kortega tukso. '''Luksa'''. Bazita sur lukso, montranta lukson: luksa loĝejo. '''Lukse'''. En luksa maniero. <section end="Lukso"/> <section begin="Lukti"/>'''Lukti'''. Batali sen armiloj, laŭ difinitaj reguloj, por renversi la kontraŭulon. '''Luktisto'''. Homo, kies profesio estas lukti. <section end="Lukti"/> <section begin="Luli"/>'''Luli'''. Balanci infanon, por ĝin dormigi '''Lulilo'''. Lito por luli. <section end="Luli"/> <section begin="Lumo"/>'''Lumo'''. Tio, kio faras la objektojn videblaj: la lumo de la suno, la taga lumo. '''Lumi'''. Eligi lumon: La luno lumas malpli hele ol la suno. '''Luma'''. Kiu lumas. '''Mallumo'''. Plena manko de lumo: En la kaverno regis mallumo. '''Lumigi'''. Fari ion lumanta, liveri al io lumon: lumigi ĉambron per kandelo. '''Eklumigi'''. Ekbruligi objekton, aparaton lumigontan: eklumigi gasan lanternon. <section end="Lumo"/> <section begin="Lumbo"/>'''Lumbo''' (Anat.). Parto de la korpo inter la dorso kaj la malsupra ekstrema membro. <section end="Lumbo"/> <section begin="Lumbriko"/>'''Lumbriko''' (Zool.). Artropodo el la klaso de l’ ringvermoj, vivanta en la tero (Lumbricus terrestris). <section end="Lumbriko"/> <section begin="Luno"/>'''Luno'''. Planedo satelito de la tero, rondiranta ĉirkaŭ ĝi. <section end="Luno"/> <section begin="Lunatiko"/>'''Lunatiko'''. Persono, kiu dum la dormo iras kaj agas, kvazaŭ konscia. <section end="Lunatiko"/> <section begin="Lundo"/>'''Lundo'''. Dua tago de la semajno, unua tago post la dimanĉo: festi la lundon = ne labori lunde, kvazaŭ daŭrigante la dimanĉan feston. <section end="Lundo"/> <section begin="Lupo"/>'''Lupo''' (Zool.). Raba mambesto el la familio de l’ hundoj (''Canis lupus'').<section end="Lupo"/><noinclude><references/></noinclude> o9q4plhfvh583iq1aodvip8qpjm0xl2 104 19726 119238 118744 2026-05-22T03:45:36Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119238 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Mantelo"/>'''Mantelo'''. Vasta vesto, ordinare sen manikoj, kiun oni portas sur la aliaj vestoj. Komparu: Bluzo, burnuso, kitelo. <section end="Mantelo"/> <section begin="Mantilo"/>'''Mantilo'''. Punta kovraĵo de la kapo kaj ŝultroj, kiun portas la hispanaj virinoj. <section end="Mantilo"/> <section begin="Manufakturo"/>'''Manufakturo'''. Fabriko, kie oni produktas komercaĵojn el krudaj materialoj: manufakturo de tolo. <section end="Manufakturo"/> <section begin="Manuskripto"/>'''Manuskripto'''. Skribaĵo destinata esti legata de multe da personoj, esti presita: antikva manuskripto; manuskripto skribita per plumo, per maŝino. <section end="Manuskripto"/> <section begin="Maro"/>'''Maro'''. Granda akvujo de sala akvo: la Norda Maro. '''Mara'''. De maro: mara bordo, mara akvo. '''Apudmara'''. Kiu estas apud maro: apudmara banloko. '''Maristo'''. Homo, servanta sur ŝipo. '''Markolo'''. Mallarĝa akvujo, kuniganta du marojn: la Gibraltara Markolo. <section end="Maro"/> <section begin="Marasmo"/>'''Marasmo'''. Ekstrema malgraseco kaj perdo de l’ fortoj, kaŭzita de malsano aŭ maljuneco: maljunula marasmo. <section end="Marasmo"/> <section begin="Marcipano"/>'''Marcipano'''. Kuko el pistitaj migdaloj kaj sukero. <section end="Marcipano"/> <section begin="Marĉo"/>'''Marĉo'''. Akvujo de senflua densa akvo kun malseka, mola fundo, konsistanta plejparte el malkomponiĝintaj vegetaĵoj. <section end="Marĉo"/> <section begin="Marĉandi"/>'''Marĉandi'''. Disputi pri la prezo, por ricevi pli profitajn kondiĉojn: Oni ne marcandas ĉe ni, la prezoj estas fiksitaj! <section end="Marĉandi"/> <section begin="Mardo"/>'''Mardo'''. Tria tago de la semajno: La dimanĉon sekvas la lundo kaj mardo. <section end="Mardo"/> <section begin="Margarino"/>'''Margarino'''. Artefarita butero el besta graso: Ofte oni falsas la buteron, aldonante al ĝi margarinon. <section end="Margarino"/> <section begin="Marĝeno"/>'''Marĝeno'''. Apudranda libera parto de paĝo (de libro aŭ de kajero). <section end="Marĝeno"/> <section begin="Marini"/>'''Marini'''. Konservi en vinagro kun spicaĵoj: marini haringojn. '''Marinaĵo'''. Marinita manĝaĵo. <section end="Marini"/> <section begin="Marioneto"/>'''Marioneto'''. - 1. Pupo kun moveblaj membroj, movata perŝnuroj aŭ risortoj. - 2. Persono sen karaktero, sen propra volo. <section end="Marioneto"/> <section begin="Marko"/>'''Marko'''. Germana monero, valoranta 1 fr. 25 cent. <section end="Marko"/> <section begin="Marko"/>'''Marko'''. - 1. Signo, montranta la posedanton de la signita objekto: marko sur tolaĵo, komerca marko. - 2. Objekto kun speciala signo: ludmarko, poŝtmarko. '''Marki'''. Meti markon sur io: marki sian pakaĵon. <section end="Marko"/> <section begin="Markizo"/>'''Markizo'''. Franca nobelo, inter la duko kaj princo. <section end="Markizo"/> <section begin="Marmelado"/>'''Marmelado'''. Fruktoj kuiritaj kun sukero en densan substancon. <section end="Marmelado"/> <section begin="Marmoro"/>'''Marmoro'''. Malmola kalka ŝtono polurebla, el kiu oni faras plankojn, monumentojn, ŝtupojn, k. t. p. '''Marmora'''. El marmoro: marmora statuo. <section end="Marmoro"/> <section begin="Marmoto"/>'''Marmoto (Zool'''.). Mambesto el la familio de l’ sciuroj (Arctomys marmota). <section end="Marmoto"/> <section begin="Marokeno"/>'''Marokeno'''. Delikata ŝafa aŭ kapra kolorita ledo. <section end="Marokeno"/> <section begin="Marŝi"/>'''Marŝi'''. Iri per egalaj militistaj paŝoj. '''Marŝo'''. - 1. Regula militista iro. - 2. Melodio, laŭ kiu oni marŝas. <section end="Marŝi"/> <section begin="Marŝalo"/>'''Marŝalo'''. Generalo de la plej alta rango; kortegano de alta rango. <section end="Marŝalo"/> <section begin="Marto"/>'''Marto'''. Tria monato de l’ jaro. <section end="Marto"/> <section begin="Martelo"/>'''Martelo'''. Fera ilo kun ligna tenilo, por enigi najlojn, forĝi feron, k. t. p. '''Marteli'''. Bati per martelo. <section end="Martelo"/> <section begin="Martiro"/>'''Martiro'''. - 1. Homo, kiu suferis terurajn turmentojn pro sia religia kredo: kristanaj martiroj. - 2. Homo, suferanta turmentojn: malsanulo martiro. <section end="Martiro"/> <section begin="Maso"/>'''Maso (Fiz'''.). Kvanto da materio de korpo. <section end="Maso"/> <section begin="Masaĝo"/>'''Masaĝo'''. Premado, frotado de diversaj partoj de la korpo por kuracaj celoj. '''Masaĝi'''. Fari masaĝon. '''Masaĝisto'''. Homo, kies profesio estas masaĝi. <section end="Masaĝo"/> <section begin="Masiva"/>'''Masiva'''. Konsistanta el senintermanka substanco, sen malplenaĵoj: masiva braceleto. Komparu: Firma, fortika, solida. <section end="Masiva"/> <section begin="Masko"/>'''Masko'''. Artefarita vizaĝo el pentrita kartono, per kiu oni kovras sian vizaĝon, por fariĝi nerekonebla: la maskoj de la karnavalo. '''Maski'''. - 1. Surmeti maskon: sin maski. - 2. Kaŝi sub trompa ŝajno: maski siajn intencojn. '''Senmaskigi'''. - 1. Demeti maskon: sin senmaskigi. - 2. Montri la veran karakteron de iu, kiu sin maskis: senmaskigi perfidulon. <section end="Masko"/> <section begin="Masoni"/>'''Masoni'''. Konstrui el brikoj, ŝtonoj, kunigante ilin per mortero: masoni muron, masoni domon. '''Masonisto'''. Homo, kies profesio estas masoni. Komparu: Stuki. <section end="Masoni"/> <section begin="Masto"/>'''Masto'''. Longa ligna peco, sur kiu oni pendigas la velojn. '''Unu-, du-, trimasta'''. Posedanta unu, du, trimastojn. <section end="Masto"/> <section begin="Mastiko"/>'''Mastiko'''. Substanco solida, por ŝtopi Iruojn, kunigi objektojn. '''Mastiki'''. Ŝtopi, kunigi per mastiko: mastiki fenestran vitron. <section end="Mastiko"/> <section begin="Mastodonto"/>'''Mastodonto (Zool'''.). Amerika grandega elefanto de la diluvia epoko (Mastodon giganteus). <section end="Mastodonto"/> <section begin="Mastro"/>'''Mastro'''. Posedanto kaj ĉefo de domo, de loĝejo, de gastejo: La afabla mastro regalis la gastojn ĝis la mateno. <section end="Mastro"/><noinclude><references/></noinclude> qpumdtdl54oml7su8orzzpj2m498hie 104 25591 119249 118981 2026-05-22T03:48:12Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119249 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Ovo"/>'''Ovblanko, ovflavo'''. Blanka, flava parto de ovo. '''Ovforma'''. Havanta formon de ovo. <section end="Ovo"/> <section begin="Ovacio"/>'''Ovacio'''. Brua, entuziasma akcepto, por honori iun. <section end="Ovacio"/> <section begin="Ovalo"/>'''Ovalo'''. Figuro, havanta formon de kunpremita rondo. '''Ovala'''. Ovalforma. <section end="Ovalo"/> <section begin="Ozono"/>'''Ozono''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Polimero de l’ oksigeno, diferencanta de ĝi per karakteriza odoro kaj per pli forta oksidiga kapablo. <section end="Ozono"/> <section begin="Litero P"/>'''P''' <section end="Litero P"/> <section begin="Paco"/>'''Paco'''. Rilato inter du personoj aŭ landoj, karakterizata de foresto de malamikaj agoj kaj intencoj : ''Se vi deziras pacon, preparu militon''. '''Paca'''. Estanta en stato de paco, senmilita. '''Pace'''. En paca maniero. '''Pacama'''. Amanta la pacon. '''Pacigi'''. Fari iun paca. '''Paciĝi'''. Fariĝi paca. '''Malpaco'''. Rilato inter du personoj, karakterizata de malamikaj agoj, interparoloj aŭ intencoj. '''Malpaca'''. Estanta en stato de malpaco. '''Malpacigi'''. Fari iun malpaca. '''Malpaciĝi'''. Fariĝi malpaca. '''Malpacema'''. Inklina al la malpaco. <section end="Paco"/> <section begin="Pacienco"/>'''Pacienco'''. Virto, dank' al kiu oni trankvile portas la malbonon. '''Pacienca'''. Posedanta la paciencon. '''Pacience'''. En pacienca maniero. <section end="Pacienco"/> <section begin="Paciento"/>'''Paciento'''. Persono, kuracata de medicinisto. <section end="Paciento"/> <section begin="Pafi"/>'''Pafi'''. Sendi per armilo, por vundi aŭ mortigi : ''pafi kuglon al leono''. '''Pafo'''. Ago de tiu, kiu pafas. '''Mortpafi'''. Mortigi per pafo. '''Pafisto'''. Homo, kies okupo estas pafi. '''Pafilo'''. Armilo por pafi, precipe pulvoarmilo, portata de ĉasistoj kaj soldatoj. '''Pafilego'''. Kanono. '''Pafarko'''. Fleksebla ligna aŭ fera arko por ĵeti sagojn. <section end="Pafi"/> <section begin="Pagi"/>'''Pagi'''. Doni la monon, ŝuldatan por aĉetita objekto aŭ prunto : ''pagi tri frankojn, pagi la serviston, pagi la loĝejon''. '''Pago'''. Ago de tiu, kiu pagas. <section end="Pagi"/> <section begin="Pagodo"/>'''Pagodo'''. Templo, kapelo de Budho en Indio, Ĥinujo. <section end="Pagodo"/> <section begin="Paĝo"/>'''Paĝo'''. Unu flanko de papera folio : ''« Fundamenta Krestomatio » havas 460 paĝojn''. <section end="Paĝo"/> <section begin="Paĝio"/>'''Paĝio'''. Nobela knabo, akompananta princon, por lin servi kaj lerni la militan arton. <section end="Paĝio"/> <section begin="Pajlo"/>'''Pajlo'''. Trunketoj de draŝita greno. '''Pajla'''. El pajlo. <section end="Pajlo"/> <section begin="Paki"/>'''Paki'''. Kunmeti kaj ligi objektojn per ŝnuro; kunmeti objektojn en valizo, kofro. '''Pakaĵo'''. Pakitaj objektoj. <section end="Paki"/> <section begin="Pala"/>'''Pala'''. Havanta malmulte da ruĝo : ''pala vizaĝo''. '''Paliĝi'''. Fariĝi pala. <section end="Pala"/> <section begin="Palaco"/>'''Palaco'''. Granda, luksa domo, loĝloko de princo, de riĉulo. <section end="Palaco"/> <section begin="Paladio"/>'''Paladio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pd. Ĥemia elemento, malpeza arĝente blanka metalo, ter malmola, uzata por precizaj fizikaj instrumentoj. <section end="Paladio"/> <section begin="Palankeno"/>'''Palankeno'''. Ĥina portilo por pasaĝeroj, kun tegmento kaj kurtenoj. <section end="Palankeno"/> <section begin="Palato"/>'''Palato''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Supra parto de la interno de la buŝo. <section end="Palato"/> <section begin="Paleografio"/>'''Paleografio'''. Arto deĉifri la antikvajn surskribojn kaj manuskriplojn. <section end="Paleografio"/> <section begin="Paleontologio"/>'''Paleontologio'''. Scienco pri la elfositaj restaĵoj de ŝtonigitaj bestoj kaj vegetaĵoj. <section end="Paleontologio"/> <section begin="Paletro"/>'''Paletro'''. Ligna aŭ porcelana plato kun truo por la granda fingro de la maldekstra mano, sur kiu la pentristoj preparas la farbojn. <section end="Paletro"/> <section begin="Palinuro"/>'''Palinuro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara dekpieda kankro, same bongusta kiel la omaro. (''Palinurus quadricornis''). <section end="Palinuro"/> <section begin="Paliso"/>'''Paliso'''. Forta, pintita malsupre, ligna peco, kiun oni enigas en la teron. '''Palisaro'''. Barilo, konsistanta el vico de palisoj. <section end="Paliso"/> <section begin="Palisandro"/>'''Palisandro'''. Viole nigra ligno, uzata por luksaj mebloj. <section end="Palisandro"/> <section begin="Palmo"/>'''Palmo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj, plejparte grandegaj arboj kun densa krono de kolosaj, ĉiam verdaj folioj (''Palma''). <section end="Palmo"/> <section begin="Palpi"/>'''Palpi'''. Tuŝi per la mano, por esplori : ''palpi la vojon en la mallumo''. '''Palpe'''. En palpanta maniero. '''Palpebla'''. Kiu povas esti palpita. '''Palpilo'''. Organo de insektoj kaj aliaj bestoj por palpi. <section end="Palpi"/> <section begin="Palpebro"/>'''Palpebro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Movebla kovraĵo de la okulo : ''la supra kaj malsupra palpebro''. '''Palpebrumi'''. Rapide fermi kaj malfermi la palpebrojn.<section end="Palpebro"/><noinclude><references/></noinclude> a8vzr9n5elral87d5i3nndg279gr75j 119250 119249 2026-05-22T03:48:26Z Castelobranco 7 119250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Ovo"/>'''Ovblanko, ovflavo'''. Blanka, flava parto de ovo. '''Ovforma'''. Havanta formon de ovo. <section end="Ovo"/> <section begin="Ovacio"/>'''Ovacio'''. Brua, entuziasma akcepto, por honori iun. <section end="Ovacio"/> <section begin="Ovalo"/>'''Ovalo'''. Figuro, havanta formon de kunpremita rondo. '''Ovala'''. Ovalforma. <section end="Ovalo"/> <section begin="Ozono"/>'''Ozono''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Polimero de l’ oksigeno, diferencanta de ĝi per karakteriza odoro kaj per pli forta oksidiga kapablo. <section end="Ozono"/> <section begin="Litero P"/>'''P''' <section end="Litero P"/> <section begin="Paco"/>'''Paco'''. Rilato inter du personoj aŭ landoj, karakterizata de foresto de malamikaj agoj kaj intencoj : ''Se vi deziras pacon, preparu militon''. '''Paca'''. Estanta en stato de paco, senmilita. '''Pace'''. En paca maniero. '''Pacama'''. Amanta la pacon. '''Pacigi'''. Fari iun paca. '''Paciĝi'''. Fariĝi paca. '''Malpaco'''. Rilato inter du personoj, karakterizata de malamikaj agoj, interparoloj aŭ intencoj. '''Malpaca'''. Estanta en stato de malpaco. '''Malpacigi'''. Fari iun malpaca. '''Malpaciĝi'''. Fariĝi malpaca. '''Malpacema'''. Inklina al la malpaco. <section end="Paco"/> <section begin="Pacienco"/>'''Pacienco'''. Virto, dank' al kiu oni trankvile portas la malbonon. '''Pacienca'''. Posedanta la paciencon. '''Pacience'''. En pacienca maniero. <section end="Pacienco"/> <section begin="Paciento"/>'''Paciento'''. Persono, kuracata de medicinisto. <section end="Paciento"/> <section begin="Pafi"/>'''Pafi'''. Sendi per armilo, por vundi aŭ mortigi : ''pafi kuglon al leono''. '''Pafo'''. Ago de tiu, kiu pafas. '''Mortpafi'''. Mortigi per pafo. '''Pafisto'''. Homo, kies okupo estas pafi. '''Pafilo'''. Armilo por pafi, precipe pulvoarmilo, portata de ĉasistoj kaj soldatoj. '''Pafilego'''. Kanono. '''Pafarko'''. Fleksebla ligna aŭ fera arko por ĵeti sagojn. <section end="Pafi"/> <section begin="Pagi"/>'''Pagi'''. Doni la monon, ŝuldatan por aĉetita objekto aŭ prunto : ''pagi tri frankojn, pagi la serviston, pagi la loĝejon''. '''Pago'''. Ago de tiu, kiu pagas. <section end="Pagi"/> <section begin="Pagodo"/>'''Pagodo'''. Templo, kapelo de Budho en Indio, Ĥinujo. <section end="Pagodo"/> <section begin="Paĝo"/>'''Paĝo'''. Unu flanko de papera folio : ''« Fundamenta Krestomatio » havas 460 paĝojn''. <section end="Paĝo"/> <section begin="Paĝio"/>'''Paĝio'''. Nobela knabo, akompananta princon, por lin servi kaj lerni la militan arton. <section end="Paĝio"/> <section begin="Pajlo"/>'''Pajlo'''. Trunketoj de draŝita greno. '''Pajla'''. El pajlo. <section end="Pajlo"/> <section begin="Paki"/>'''Paki'''. Kunmeti kaj ligi objektojn per ŝnuro; kunmeti objektojn en valizo, kofro. '''Pakaĵo'''. Pakitaj objektoj. <section end="Paki"/> <section begin="Pala"/>'''Pala'''. Havanta malmulte da ruĝo : ''pala vizaĝo''. '''Paliĝi'''. Fariĝi pala. <section end="Pala"/> <section begin="Palaco"/>'''Palaco'''. Granda, luksa domo, loĝloko de princo, de riĉulo. <section end="Palaco"/> <section begin="Paladio"/>'''Paladio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pd. Ĥemia elemento, malpeza arĝente blanka metalo, ter malmola, uzata por precizaj fizikaj instrumentoj. <section end="Paladio"/> <section begin="Palankeno"/>'''Palankeno'''. Ĥina portilo por pasaĝeroj, kun tegmento kaj kurtenoj. <section end="Palankeno"/> <section begin="Palato"/>'''Palato''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Supra parto de la interno de la buŝo. <section end="Palato"/> <section begin="Paleografio"/>'''Paleografio'''. Arto deĉifri la antikvajn surskribojn kaj manuskriplojn. <section end="Paleografio"/> <section begin="Paleontologio"/>'''Paleontologio'''. Scienco pri la elfositaj restaĵoj de ŝtonigitaj bestoj kaj vegetaĵoj. <section end="Paleontologio"/> <section begin="Paletro"/>'''Paletro'''. Ligna aŭ porcelana plato kun truo por la granda fingro de la maldekstra mano, sur kiu la pentristoj preparas la farbojn. <section end="Paletro"/> <section begin="Palinuro"/>'''Palinuro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara dekpieda kankro, same bongusta kiel la omaro. (''Palinurus quadricornis''). <section end="Palinuro"/> <section begin="Paliso"/>'''Paliso'''. Forta, pintita malsupre, ligna peco, kiun oni enigas en la teron. '''Palisaro'''. Barilo, konsistanta el vico de palisoj. <section end="Paliso"/> <section begin="Palisandro"/>'''Palisandro'''. Viole nigra ligno, uzata por luksaj mebloj. <section end="Palisandro"/> <section begin="Palmo"/>'''Palmo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj, plejparte grandegaj arboj kun densa krono de kolosaj, ĉiam verdaj folioj (''Palma''). <section end="Palmo"/> <section begin="Palpi"/>'''Palpi'''. Tuŝi per la mano, por esplori : ''palpi la vojon en la mallumo''. '''Palpe'''. En palpanta maniero. '''Palpebla'''. Kiu povas esti palpita. '''Palpilo'''. Organo de insektoj kaj aliaj bestoj por palpi. <section end="Palpi"/> <section begin="Palpebro"/>'''Palpebro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Movebla kovraĵo de la okulo : ''la supra kaj malsupra palpebro''. '''Palpebrumi'''. Rapide fermi kaj malfermi la palpebrojn.<section end="Palpebro"/><noinclude><references/></noinclude> ig9xdzvrhfplk74v7phjkrgvvnqyvii 104 25592 119062 118999 2026-05-21T23:35:53Z CasteloBot 76 119062 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> '''Puto'''. Truo elfosita en tero, kie kolektiĝas akvo el fonto. '''Putoro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de la musteloj (''Putorius''). '''Putro, putrado'''. Malkonponiĝo de besta aŭ vegetaĵa organismo, kiam ilin forlasis la vivo. '''Putri'''. Esti en stato de putrado. '''Putraĵo'''. Putranta substanco. '''R''' '''Rabi'''. Superforte forpreni ies posedaĵon : ''rabi monon''. Pariso rabis Helenon, la edzinon de Menelao. '''Rabo'''. Ago de tiu, kiu rabas. '''Rabaĵo'''. Rabita objekto. '''Rabisto'''. Homo, kiu sin okupas per rabado. '''Raba'''. Kiu rabas : ''raba birdo''. '''Rabarbo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el Ia familio de l’ poligonacoj, kies radiko estas uzata kiel laksiga rimedo (''Rheum officinate''). '''Rabato'''. Malaltigo de la prezo, donata de la vendanto al la aĉetanto : ''La firmo donas al la ĉiamaj aĉetantoj 10% da rabato''. '''Rabeno'''. Hebrea pastro. '''Rabio'''. Malsano, plej ofte observata ĉe la hundoj, karakterizata de furioza ekscito, kiun sekvas paralizo kaj morto. '''Rabia'''. Malsana je l’ rabio : ''Rabia lupo estas ekstreme danĝera''. '''Raboti'''. Glatigi, ebenigi lignon, forigante la superstarantajn partojn per speciala akra instrumento. '''Rabotilo'''. Instrumento por raboti. '''Racio'''. Motivo, praviganta agon : ''la ŝtataj racioj''. '''Racia'''. Bazita sur racio : ''racia decido''. '''Racionalismo'''. Filozofia doktrino, celanta ekkoni ĉiujn sciencajn verojn per la rezonado, ne per la eksperimentado. '''Racionalisto'''. Adepto de la racionalismo. '''Rado'''. Ronda ilo, turniĝanta ĉirkaŭ la akso, kiu penetras ĝian centron : ''rado de veturilo, de horloĝo, de muelejo''. '''Du-, tri-, kvarrada'''. Havanta du, tri, kvar radojn : ''durada velocipedo''. '''Radio'''. - 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Rekta linio, kuniganta la centron de cirklo kun ĝia ĉirkaŭo : ''radio de rondo, radio de rado''. – 2. ({{VdE-ml|Fiz}}.). Rekta luma linio, iranta de lumanta korpo : ''la sunaj radioj''. '''Radii'''. Dissendi radiojn : ''La kupolo de la templo radias en la suno''. '''Radiko'''. – 1. ({{VdE-ml|Bot}}.). Parto de vegetaĵo, per kiu ĝi fiksiĝas en la tero kaj ricevas la nutraĵon. - 2. Primitiva vorto de lingvo, de kiu oni derivas aliajn per almetado de aliaj radikoj aŭ afiksoj : ''La Universala Vortaro enhavas tri mil radikojn''. '''Enradikigi'''. - 1. Fiksi en la tero la radikojn de vegetaĵo : ''enradikigi arbon''. - 2. Fiksi : ''enradikigi kutimon, enradikigi ideon''. '''Elradikigi'''. Eltiri el la tero la radikojn de vegetaĵo. '''Enradikiĝi'''. - 1. Fiksiĝi en la tero per la radikoj. - 2. Fiksiĝi. '''Radikala'''. Karakterizata de profundeco, subiteco kaj senindulgeco de la postulataj aŭ farataj reformoj : ''radikala ministro, radikala projekto''. '''Radikalulo'''. Homo de radikalaj opinioj. '''Radikalismo'''. Emo al radikalaj reformoj. '''Rafano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj, kun manĝebla radiko. (''Raphanus''). '''Rafaneto'''. Speco de rafano kun malgranda manĝebla radiko. '''Rafini'''. Ĥemie purigi naturajn aŭ fabrikajn produktaĵojn : ''rafini sukeron''. '''Rafinita'''. Subtila, delikata : ''rafinita gusto''. '''Rafinejo'''. Fabriko, kie oni rafinas. '''Rafinisto'''. Homo kies profesio estas rafini. '''Rajo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo kun plata kvarangula korpo (''Raja''). '''Rajdi'''. Esti portata sur la dorso de besto : ''rajdi sur ĉevalo''. '''Rajdejo'''. Loko, kie oni sin ekzercas en la rajdado. '''Rajdisto'''. Homo, kies profesio estas rajdi. '''Rajto'''. Povo, bazita sur la leĝoj, sur la moroj, fari ion aŭ postuli ion de aliaj : ''La patro havas la rajton puni sian infanon''. Ĉiu havas la rajton postuli, ke oni repagu al li la ŝuldon. '''Rajta'''. Konforma al rajto : ''rajta postulo''. '''Rajte'''. Konforme al rajto, akorde kun rajto : ''rajte plendi''. '''Rajtigi'''. Doni al iu rajton : ''Mi rajtigas vin voĉdoni en mia nomo''. '''Egalrajteco'''. Stato, kiam iu havas rajton samajn, kiel aliaj : ''En ĉiuj landoj nun la virinoj celas al la egalrajteco''. Komparu : ''Juro, leĝo''. '''Raketo'''. Arta fajraĵo, kiu leviĝas en la aeron kaj tie krevas.<noinclude><references/></noinclude> 61qpwp3fqsrm2fsxnblehrwxgfc0g2t 119120 119062 2026-05-22T03:09:40Z CasteloBot 76 *sintakso 119120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> ## Puto ## '''Puto'''. Truo elfosita en tero, kie kolektiĝas akvo el fonto. ## Putoro ## '''Putoro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de la musteloj (''Putorius''). ## Putro, putrado ## '''Putro, putrado'''. Malkonponiĝo de besta aŭ vegetaĵa organismo, kiam ilin forlasis la vivo. '''Putri'''. Esti en stato de putrado. '''Putraĵo'''. Putranta substanco. ## R ## '''R''' ## Rabi ## '''Rabi'''. Superforte forpreni ies posedaĵon : ''rabi monon''. Pariso rabis Helenon, la edzinon de Menelao. '''Rabo'''. Ago de tiu, kiu rabas. '''Rabaĵo'''. Rabita objekto. '''Rabisto'''. Homo, kiu sin okupas per rabado. '''Raba'''. Kiu rabas : ''raba birdo''. ## Rabarbo ## '''Rabarbo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el Ia familio de l’ poligonacoj, kies radiko estas uzata kiel laksiga rimedo (''Rheum officinate''). ## Rabato ## '''Rabato'''. Malaltigo de la prezo, donata de la vendanto al la aĉetanto : ''La firmo donas al la ĉiamaj aĉetantoj 10% da rabato''. ## Rabeno ## '''Rabeno'''. Hebrea pastro. ## Rabio ## '''Rabio'''. Malsano, plej ofte observata ĉe la hundoj, karakterizata de furioza ekscito, kiun sekvas paralizo kaj morto. '''Rabia'''. Malsana je l’ rabio : ''Rabia lupo estas ekstreme danĝera''. ## Raboti ## '''Raboti'''. Glatigi, ebenigi lignon, forigante la superstarantajn partojn per speciala akra instrumento. '''Rabotilo'''. Instrumento por raboti. ## Racio ## '''Racio'''. Motivo, praviganta agon : ''la ŝtataj racioj''. '''Racia'''. Bazita sur racio : ''racia decido''. ## Racionalismo ## '''Racionalismo'''. Filozofia doktrino, celanta ekkoni ĉiujn sciencajn verojn per la rezonado, ne per la eksperimentado. ## Racionalisto ## '''Racionalisto'''. Adepto de la racionalismo. ## Rado ## '''Rado'''. Ronda ilo, turniĝanta ĉirkaŭ la akso, kiu penetras ĝian centron : ''rado de veturilo, de horloĝo, de muelejo''. '''Du-, tri-, kvarrada'''. Havanta du, tri, kvar radojn : ''durada velocipedo''. '''Radio'''. - 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Rekta linio, kuniganta la centron de cirklo kun ĝia ĉirkaŭo : ''radio de rondo, radio de rado''. – 2. ({{VdE-ml|Fiz}}.). Rekta luma linio, iranta de lumanta korpo : ''la sunaj radioj''. '''Radii'''. Dissendi radiojn : ''La kupolo de la templo radias en la suno''. ## Radiko ## '''Radiko'''. – 1. ({{VdE-ml|Bot}}.). Parto de vegetaĵo, per kiu ĝi fiksiĝas en la tero kaj ricevas la nutraĵon. - 2. Primitiva vorto de lingvo, de kiu oni derivas aliajn per almetado de aliaj radikoj aŭ afiksoj : ''La Universala Vortaro enhavas tri mil radikojn''. '''Enradikigi'''. - 1. Fiksi en la tero la radikojn de vegetaĵo : ''enradikigi arbon''. - 2. Fiksi : ''enradikigi kutimon, enradikigi ideon''. '''Elradikigi'''. Eltiri el la tero la radikojn de vegetaĵo. '''Enradikiĝi'''. - 1. Fiksiĝi en la tero per la radikoj. - 2. Fiksiĝi. ## Radikala ## '''Radikala'''. Karakterizata de profundeco, subiteco kaj senindulgeco de la postulataj aŭ farataj reformoj : ''radikala ministro, radikala projekto''. '''Radikalulo'''. Homo de radikalaj opinioj. ## Radikalismo ## '''Radikalismo'''. Emo al radikalaj reformoj. ## Rafano ## '''Rafano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj, kun manĝebla radiko. (''Raphanus''). '''Rafaneto'''. Speco de rafano kun malgranda manĝebla radiko. ## Rafini ## '''Rafini'''. Ĥemie purigi naturajn aŭ fabrikajn produktaĵojn : ''rafini sukeron''. '''Rafinita'''. Subtila, delikata : ''rafinita gusto''. '''Rafinejo'''. Fabriko, kie oni rafinas. '''Rafinisto'''. Homo kies profesio estas rafini. ## Rajo ## '''Rajo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo kun plata kvarangula korpo (''Raja''). ## Rajdi ## '''Rajdi'''. Esti portata sur la dorso de besto : ''rajdi sur ĉevalo''. '''Rajdejo'''. Loko, kie oni sin ekzercas en la rajdado. '''Rajdisto'''. Homo, kies profesio estas rajdi. ## Rajto ## '''Rajto'''. Povo, bazita sur la leĝoj, sur la moroj, fari ion aŭ postuli ion de aliaj : ''La patro havas la rajton puni sian infanon''. Ĉiu havas la rajton postuli, ke oni repagu al li la ŝuldon. '''Rajta'''. Konforma al rajto : ''rajta postulo''. '''Rajte'''. Konforme al rajto, akorde kun rajto : ''rajte plendi''. '''Rajtigi'''. Doni al iu rajton : ''Mi rajtigas vin voĉdoni en mia nomo''. '''Egalrajteco'''. Stato, kiam iu havas rajton samajn, kiel aliaj : ''En ĉiuj landoj nun la virinoj celas al la egalrajteco''. Komparu : ''Juro, leĝo''. ## Raketo ## '''Raketo'''. Arta fajraĵo, kiu leviĝas en la aeron kaj tie krevas.<noinclude><references/></noinclude> bikslmu10mkcibve0d5a6psnvvnioyt 119179 119120 2026-05-22T03:29:34Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Puto"/>'''Puto'''. Truo elfosita en tero, kie kolektiĝas akvo el fonto. <section end="Puto"/> <section begin="Putoro"/>'''Putoro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de la musteloj (''Putorius''). <section end="Putoro"/> <section begin="Putro, putrado"/>'''Putro, putrado'''. Malkonponiĝo de besta aŭ vegetaĵa organismo, kiam ilin forlasis la vivo. '''Putri'''. Esti en stato de putrado. '''Putraĵo'''. Putranta substanco. <section end="Putro, putrado"/> <section begin="Litero R"/>'''R''' <section end="Litero R"/> <section begin="Rabi"/>'''Rabi'''. Superforte forpreni ies posedaĵon : ''rabi monon''. Pariso rabis Helenon, la edzinon de Menelao. '''Rabo'''. Ago de tiu, kiu rabas. '''Rabaĵo'''. Rabita objekto. '''Rabisto'''. Homo, kiu sin okupas per rabado. '''Raba'''. Kiu rabas : ''raba birdo''. <section end="Rabi"/> <section begin="Rabarbo"/>'''Rabarbo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el Ia familio de l’ poligonacoj, kies radiko estas uzata kiel laksiga rimedo (''Rheum officinate''). <section end="Rabarbo"/> <section begin="Rabato"/>'''Rabato'''. Malaltigo de la prezo, donata de la vendanto al la aĉetanto : ''La firmo donas al la ĉiamaj aĉetantoj 10% da rabato''. <section end="Rabato"/> <section begin="Rabeno"/>'''Rabeno'''. Hebrea pastro. <section end="Rabeno"/> <section begin="Rabio"/>'''Rabio'''. Malsano, plej ofte observata ĉe la hundoj, karakterizata de furioza ekscito, kiun sekvas paralizo kaj morto. '''Rabia'''. Malsana je l’ rabio : ''Rabia lupo estas ekstreme danĝera''. <section end="Rabio"/> <section begin="Raboti"/>'''Raboti'''. Glatigi, ebenigi lignon, forigante la superstarantajn partojn per speciala akra instrumento. '''Rabotilo'''. Instrumento por raboti. <section end="Raboti"/> <section begin="Racio"/>'''Racio'''. Motivo, praviganta agon : ''la ŝtataj racioj''. '''Racia'''. Bazita sur racio : ''racia decido''. <section end="Racio"/> <section begin="Racionalismo"/>'''Racionalismo'''. Filozofia doktrino, celanta ekkoni ĉiujn sciencajn verojn per la rezonado, ne per la eksperimentado. <section end="Racionalismo"/> <section begin="Racionalisto"/>'''Racionalisto'''. Adepto de la racionalismo. <section end="Racionalisto"/> <section begin="Rado"/>'''Rado'''. Ronda ilo, turniĝanta ĉirkaŭ la akso, kiu penetras ĝian centron : ''rado de veturilo, de horloĝo, de muelejo''. '''Du-, tri-, kvarrada'''. Havanta du, tri, kvar radojn : ''durada velocipedo''. '''Radio'''. - 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Rekta linio, kuniganta la centron de cirklo kun ĝia ĉirkaŭo : ''radio de rondo, radio de rado''. – 2. ({{VdE-ml|Fiz}}.). Rekta luma linio, iranta de lumanta korpo : ''la sunaj radioj''. '''Radii'''. Dissendi radiojn : ''La kupolo de la templo radias en la suno''. <section end="Rado"/> <section begin="Radiko"/>'''Radiko'''. – 1. ({{VdE-ml|Bot}}.). Parto de vegetaĵo, per kiu ĝi fiksiĝas en la tero kaj ricevas la nutraĵon. - 2. Primitiva vorto de lingvo, de kiu oni derivas aliajn per almetado de aliaj radikoj aŭ afiksoj : ''La Universala Vortaro enhavas tri mil radikojn''. '''Enradikigi'''. - 1. Fiksi en la tero la radikojn de vegetaĵo : ''enradikigi arbon''. - 2. Fiksi : ''enradikigi kutimon, enradikigi ideon''. '''Elradikigi'''. Eltiri el la tero la radikojn de vegetaĵo. '''Enradikiĝi'''. - 1. Fiksiĝi en la tero per la radikoj. - 2. Fiksiĝi. <section end="Radiko"/> <section begin="Radikala"/>'''Radikala'''. Karakterizata de profundeco, subiteco kaj senindulgeco de la postulataj aŭ farataj reformoj : ''radikala ministro, radikala projekto''. '''Radikalulo'''. Homo de radikalaj opinioj. <section end="Radikala"/> <section begin="Radikalismo"/>'''Radikalismo'''. Emo al radikalaj reformoj. <section end="Radikalismo"/> <section begin="Rafano"/>'''Rafano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj, kun manĝebla radiko. (''Raphanus''). '''Rafaneto'''. Speco de rafano kun malgranda manĝebla radiko. <section end="Rafano"/> <section begin="Rafini"/>'''Rafini'''. Ĥemie purigi naturajn aŭ fabrikajn produktaĵojn : ''rafini sukeron''. '''Rafinita'''. Subtila, delikata : ''rafinita gusto''. '''Rafinejo'''. Fabriko, kie oni rafinas. '''Rafinisto'''. Homo kies profesio estas rafini. <section end="Rafini"/> <section begin="Rajo"/>'''Rajo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo kun plata kvarangula korpo (''Raja''). <section end="Rajo"/> <section begin="Rajdi"/>'''Rajdi'''. Esti portata sur la dorso de besto : ''rajdi sur ĉevalo''. '''Rajdejo'''. Loko, kie oni sin ekzercas en la rajdado. '''Rajdisto'''. Homo, kies profesio estas rajdi. <section end="Rajdi"/> <section begin="Rajto"/>'''Rajto'''. Povo, bazita sur la leĝoj, sur la moroj, fari ion aŭ postuli ion de aliaj : ''La patro havas la rajton puni sian infanon''. Ĉiu havas la rajton postuli, ke oni repagu al li la ŝuldon. '''Rajta'''. Konforma al rajto : ''rajta postulo''. '''Rajte'''. Konforme al rajto, akorde kun rajto : ''rajte plendi''. '''Rajtigi'''. Doni al iu rajton : ''Mi rajtigas vin voĉdoni en mia nomo''. '''Egalrajteco'''. Stato, kiam iu havas rajton samajn, kiel aliaj : ''En ĉiuj landoj nun la virinoj celas al la egalrajteco''. Komparu : ''Juro, leĝo''. <section end="Rajto"/> <section begin="Raketo"/>'''Raketo'''. Arta fajraĵo, kiu leviĝas en la aeron kaj tie krevas. <section end="Raketo"/><noinclude><references/></noinclude> ss1o56i69lbrgqru9tzzomixqbw06lt 104 25593 119068 119007 2026-05-21T23:53:09Z CasteloBot 76 119068 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> '''Sabato'''. Sepa tago de la semajno. '''Sablo'''. Speco de tero, konsistanta el tre malgrandaj grajnoj, ne kunigitaj unu kun alia : ''sablo de la dezerto''. '''Sabla'''. De sablo, el sablo. '''Sablaĵo'''. Sabla malprofundaĵo en maro, en rivero. '''Sablero'''. Grajno de sablo. '''Sabro'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa arkforma klingo. Komparu : ''Glavo, rapiro, spado''. '''Safiro'''. Malhele blua multvalora ŝtono. '''Safrano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ iridacoj; ĝiaj floroj estas uzataj kiel spicaĵo (''Crocus sativus''). '''Sago'''. Stangeto, pintita ĉe unu ekstremo kaj kun plumoj ĉe la alia, kiun oni ĵetas per la pafarko : ''rapide, rekte, kiel sago''. '''Sagujo'''. Ujo por sagoj. '''Sagforma'''. Havanta formon de sago. '''Sagaca'''. Posedanta penetreman spiriton. '''Sagace'''. En sagaca maniero. '''Sagaceco'''. Eco de tiu, kiu estas sagaca. '''Saguo'''. Faruno el la medolo de hinda palmo. '''Saĝa'''. Posedanta subtilan spiriton, havanta la kapablon juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas : ''saĝa homo, saĝa konsilo''. '''Saĝo'''. Kapablo juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas. '''Saĝulo'''. Homo, karakterizata de granda saĝo : ''Sokrato''. '''Malsaĝa'''. Posedanta malfortan spiritan kapablon. '''Malsaĝo'''. Malforta spirita kapablo. '''Sako'''. Ujo el du tolaj pecoj, kunkudritaj malsupre kaj ĉe la flankoj, kaj libera supre : ''sako por greno, sako da terpomoj''. '''Sakforma'''. Havanta formon de sako. '''Sakro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Baza osto de la vertebra spino. '''Sakramento'''. Solena religia ceremonio de la kristana rito, donacanta per videbla signo la nevideblan dian favoron : ''bapto, konfirmo''. '''Sakrilegio'''. Malrespekta ago kontraŭ sanktigita persono, objekto aŭ loko. '''Sakristio'''. Loko en preĝejo, kie oni konservas la objektojn kaj vestojn por la diservo kaj kie la pastro sin vestas antaŭ la diservo. '''Sakristiano'''. Servisto, kiu zorgas pri sakristio. '''Saksifragacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''ribo''. '''Salo'''. - 1. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Komponaĵo de metalo kaj acido. - 2. Klorato de l’ natrio, kiun oni uzas por spici la manĝaĵojn. '''Sali'''. Spici per salo, meti salon : ''sali supon''. '''Trosali'''. Meti tro multe da salo : ''trosali terpomojn''. '''Salajro'''. Sumo, periode pagata por servo, laboro : ''monata salajro de servisto, jara salajro de oficisto''. Komparu : ''Honorario''. '''Salamandro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de la vosthavaj (''Salamandra''). '''Salato'''. Manĝaĵo, konsistanta el verdaj herboj aŭ legomoj, spicitaj per salo, vinagro kaj olivoleo. '''Saldo'''. Diferenco en kalkulo inter la kredito kaj debeto, inter la enspezoj kaj elspezoj. '''Saliko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo aŭ arbeto el la samnoma familio; la ŝelo estas uzata por la tanado, la vergoj por korboj (''Salix''). '''Salikacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''saliko, poplo''. '''Salivo'''. Akvosimila, iom muka fluidaĵo de la buŝo, por malsekigi kaj digesti la manĝaĵojn. '''Salmo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de rivera ostfiŝo (''Salmo''). '''Salono'''. Ĉambro por akcepti gastojn kaj vizitantojn. '''Salpetro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). KNO3 Kaliazotato, senkolora salo kun speciala malvarmiga gusto, uzata por la produktado de la azotika acido, en miksaĵo kun sulfuro (pulvo'') k. t. p. '''Salti'''. Rapide sin movi, subite levante ambaŭ piedojn de la loko, kie oni staras, kaj ree sin starigante sur ili. '''Salto'''. Movo de tiu, kiu saltas. '''Saluto'''. Ekstera signo de ĝentileco, kiun oni esprimas per vortoj aŭ movoj al persono, kiun oni renkontas, al kiu oni skribas saluto per ĉapelo. Bonan tagon, kara amiko! Mi finas mian leteron per respektplena satuto al Via edzino. '''Saluti'''. Fari saluton. '''Salvo'''. Samtempa pafo de multe da pulvopafiloj.<noinclude><references/></noinclude> g9wtetfyl398wxr6j93ueef355h8kzg 119128 119068 2026-05-22T03:09:45Z CasteloBot 76 *sintakso 119128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> ## Sabato ## '''Sabato'''. Sepa tago de la semajno. ## Sablo ## '''Sablo'''. Speco de tero, konsistanta el tre malgrandaj grajnoj, ne kunigitaj unu kun alia : ''sablo de la dezerto''. '''Sabla'''. De sablo, el sablo. '''Sablaĵo'''. Sabla malprofundaĵo en maro, en rivero. '''Sablero'''. Grajno de sablo. ## Sabro ## '''Sabro'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa arkforma klingo. Komparu : ''Glavo, rapiro, spado''. ## Safiro ## '''Safiro'''. Malhele blua multvalora ŝtono. ## Safrano ## '''Safrano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ iridacoj; ĝiaj floroj estas uzataj kiel spicaĵo (''Crocus sativus''). ## Sago ## '''Sago'''. Stangeto, pintita ĉe unu ekstremo kaj kun plumoj ĉe la alia, kiun oni ĵetas per la pafarko : ''rapide, rekte, kiel sago''. '''Sagujo'''. Ujo por sagoj. '''Sagforma'''. Havanta formon de sago. ## Sagaca ## '''Sagaca'''. Posedanta penetreman spiriton. '''Sagace'''. En sagaca maniero. '''Sagaceco'''. Eco de tiu, kiu estas sagaca. ## Saguo ## '''Saguo'''. Faruno el la medolo de hinda palmo. ## Saĝa ## '''Saĝa'''. Posedanta subtilan spiriton, havanta la kapablon juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas : ''saĝa homo, saĝa konsilo''. '''Saĝo'''. Kapablo juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas. '''Saĝulo'''. Homo, karakterizata de granda saĝo : ''Sokrato''. '''Malsaĝa'''. Posedanta malfortan spiritan kapablon. '''Malsaĝo'''. Malforta spirita kapablo. ## Sako ## '''Sako'''. Ujo el du tolaj pecoj, kunkudritaj malsupre kaj ĉe la flankoj, kaj libera supre : ''sako por greno, sako da terpomoj''. '''Sakforma'''. Havanta formon de sako. ## Sakro ## '''Sakro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Baza osto de la vertebra spino. ## Sakramento ## '''Sakramento'''. Solena religia ceremonio de la kristana rito, donacanta per videbla signo la nevideblan dian favoron : ''bapto, konfirmo''. ## Sakrilegio ## '''Sakrilegio'''. Malrespekta ago kontraŭ sanktigita persono, objekto aŭ loko. ## Sakristio ## '''Sakristio'''. Loko en preĝejo, kie oni konservas la objektojn kaj vestojn por la diservo kaj kie la pastro sin vestas antaŭ la diservo. '''Sakristiano'''. Servisto, kiu zorgas pri sakristio. ## Saksifragacoj ## '''Saksifragacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''ribo''. ## Salo ## '''Salo'''. - 1. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Komponaĵo de metalo kaj acido. - 2. Klorato de l’ natrio, kiun oni uzas por spici la manĝaĵojn. '''Sali'''. Spici per salo, meti salon : ''sali supon''. '''Trosali'''. Meti tro multe da salo : ''trosali terpomojn''. ## Salajro ## '''Salajro'''. Sumo, periode pagata por servo, laboro : ''monata salajro de servisto, jara salajro de oficisto''. Komparu : ''Honorario''. ## Salamandro ## '''Salamandro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de la vosthavaj (''Salamandra''). ## Salato ## '''Salato'''. Manĝaĵo, konsistanta el verdaj herboj aŭ legomoj, spicitaj per salo, vinagro kaj olivoleo. ## Saldo ## '''Saldo'''. Diferenco en kalkulo inter la kredito kaj debeto, inter la enspezoj kaj elspezoj. ## Saliko ## '''Saliko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo aŭ arbeto el la samnoma familio; la ŝelo estas uzata por la tanado, la vergoj por korboj (''Salix''). ## Salikacoj ## '''Salikacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''saliko, poplo''. ## Salivo ## '''Salivo'''. Akvosimila, iom muka fluidaĵo de la buŝo, por malsekigi kaj digesti la manĝaĵojn. ## Salmo ## '''Salmo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de rivera ostfiŝo (''Salmo''). ## Salono ## '''Salono'''. Ĉambro por akcepti gastojn kaj vizitantojn. ## Salpetro ## '''Salpetro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). KNO3 Kaliazotato, senkolora salo kun speciala malvarmiga gusto, uzata por la produktado de la azotika acido, en miksaĵo kun sulfuro (pulvo'') k. t. p. ## Salti ## '''Salti'''. Rapide sin movi, subite levante ambaŭ piedojn de la loko, kie oni staras, kaj ree sin starigante sur ili. '''Salto'''. Movo de tiu, kiu saltas. ## Saluto ## '''Saluto'''. Ekstera signo de ĝentileco, kiun oni esprimas per vortoj aŭ movoj al persono, kiun oni renkontas, al kiu oni skribas saluto per ĉapelo. Bonan tagon, kara amiko! Mi finas mian leteron per respektplena satuto al Via edzino. '''Saluti'''. Fari saluton. ## Salvo ## '''Salvo'''. Samtempa pafo de multe da pulvopafiloj.<noinclude><references/></noinclude> 3qarcazkwan85vfxvgxxt5nofy6e0sl 119187 119128 2026-05-22T03:34:01Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Litero S"/>'''S''' <section end="Litero S"/> <section begin="Sabato"/>'''Sabato'''. Sepa tago de la semajno. <section end="Sabato"/> <section begin="Sablo"/>'''Sablo'''. Speco de tero, konsistanta el tre malgrandaj grajnoj, ne kunigitaj unu kun alia : ''sablo de la dezerto''. '''Sabla'''. De sablo, el sablo. '''Sablaĵo'''. Sabla malprofundaĵo en maro, en rivero. '''Sablero'''. Grajno de sablo. <section end="Sablo"/> <section begin="Sabro"/>'''Sabro'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa arkforma klingo. Komparu : ''Glavo, rapiro, spado''. <section end="Sabro"/> <section begin="Safiro"/>'''Safiro'''. Malhele blua multvalora ŝtono. <section end="Safiro"/> <section begin="Safrano"/>'''Safrano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ iridacoj; ĝiaj floroj estas uzataj kiel spicaĵo (''Crocus sativus''). <section end="Safrano"/> <section begin="Sago"/>'''Sago'''. Stangeto, pintita ĉe unu ekstremo kaj kun plumoj ĉe la alia, kiun oni ĵetas per la pafarko : ''rapide, rekte, kiel sago''. '''Sagujo'''. Ujo por sagoj. '''Sagforma'''. Havanta formon de sago. <section end="Sago"/> <section begin="Sagaca"/>'''Sagaca'''. Posedanta penetreman spiriton. '''Sagace'''. En sagaca maniero. '''Sagaceco'''. Eco de tiu, kiu estas sagaca. <section end="Sagaca"/> <section begin="Saguo"/>'''Saguo'''. Faruno el la medolo de hinda palmo. <section end="Saguo"/> <section begin="Saĝa"/>'''Saĝa'''. Posedanta subtilan spiriton, havanta la kapablon juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas : ''saĝa homo, saĝa konsilo''. '''Saĝo'''. Kapablo juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas. '''Saĝulo'''. Homo, karakterizata de granda saĝo : ''Sokrato''. '''Malsaĝa'''. Posedanta malfortan spiritan kapablon. '''Malsaĝo'''. Malforta spirita kapablo. <section end="Saĝa"/> <section begin="Sako"/>'''Sako'''. Ujo el du tolaj pecoj, kunkudritaj malsupre kaj ĉe la flankoj, kaj libera supre : ''sako por greno, sako da terpomoj''. '''Sakforma'''. Havanta formon de sako. <section end="Sako"/> <section begin="Sakro"/>'''Sakro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Baza osto de la vertebra spino. <section end="Sakro"/> <section begin="Sakramento"/>'''Sakramento'''. Solena religia ceremonio de la kristana rito, donacanta per videbla signo la nevideblan dian favoron : ''bapto, konfirmo''. <section end="Sakramento"/> <section begin="Sakrilegio"/>'''Sakrilegio'''. Malrespekta ago kontraŭ sanktigita persono, objekto aŭ loko. <section end="Sakrilegio"/> <section begin="Sakristio"/>'''Sakristio'''. Loko en preĝejo, kie oni konservas la objektojn kaj vestojn por la diservo kaj kie la pastro sin vestas antaŭ la diservo. '''Sakristiano'''. Servisto, kiu zorgas pri sakristio. <section end="Sakristio"/> <section begin="Saksifragacoj"/>'''Saksifragacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''ribo''. <section end="Saksifragacoj"/> <section begin="Salo"/>'''Salo'''. - 1. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Komponaĵo de metalo kaj acido. - 2. Klorato de l’ natrio, kiun oni uzas por spici la manĝaĵojn. '''Sali'''. Spici per salo, meti salon : ''sali supon''. '''Trosali'''. Meti tro multe da salo : ''trosali terpomojn''. <section end="Salo"/> <section begin="Salajro"/>'''Salajro'''. Sumo, periode pagata por servo, laboro : ''monata salajro de servisto, jara salajro de oficisto''. Komparu : ''Honorario''. <section end="Salajro"/> <section begin="Salamandro"/>'''Salamandro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de la vosthavaj (''Salamandra''). <section end="Salamandro"/> <section begin="Salato"/>'''Salato'''. Manĝaĵo, konsistanta el verdaj herboj aŭ legomoj, spicitaj per salo, vinagro kaj olivoleo. <section end="Salato"/> <section begin="Saldo"/>'''Saldo'''. Diferenco en kalkulo inter la kredito kaj debeto, inter la enspezoj kaj elspezoj. <section end="Saldo"/> <section begin="Saliko"/>'''Saliko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo aŭ arbeto el la samnoma familio; la ŝelo estas uzata por la tanado, la vergoj por korboj (''Salix''). <section end="Saliko"/> <section begin="Salikacoj"/>'''Salikacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''saliko, poplo''. <section end="Salikacoj"/> <section begin="Salivo"/>'''Salivo'''. Akvosimila, iom muka fluidaĵo de la buŝo, por malsekigi kaj digesti la manĝaĵojn. <section end="Salivo"/> <section begin="Salmo"/>'''Salmo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de rivera ostfiŝo (''Salmo''). <section end="Salmo"/> <section begin="Salono"/>'''Salono'''. Ĉambro por akcepti gastojn kaj vizitantojn. <section end="Salono"/> <section begin="Salpetro"/>'''Salpetro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). KNO3 Kaliazotato, senkolora salo kun speciala malvarmiga gusto, uzata por la produktado de la azotika acido, en miksaĵo kun sulfuro (pulvo'') k. t. p. <section end="Salpetro"/> <section begin="Salti"/>'''Salti'''. Rapide sin movi, subite levante ambaŭ piedojn de la loko, kie oni staras, kaj ree sin starigante sur ili. '''Salto'''. Movo de tiu, kiu saltas. <section end="Salti"/> <section begin="Saluto"/>'''Saluto'''. Ekstera signo de ĝentileco, kiun oni esprimas per vortoj aŭ movoj al persono, kiun oni renkontas, al kiu oni skribas saluto per ĉapelo. Bonan tagon, kara amiko! Mi finas mian leteron per respektplena satuto al Via edzino. '''Saluti'''. Fari saluton. <section end="Saluto"/> <section begin="Salvo"/>'''Salvo'''. Samtempa pafo de multe da pulvopafiloj. <section end="Salvo"/><noinclude><references/></noinclude> 1ay4674k9x96z13cg560vqql50q3qt0 104 25594 119082 119021 2026-05-22T00:59:32Z CasteloBot 76 119082 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> '''Supraĵe'''. Sur la supraĵo, ne profunde, ne precize : ''supraĵe lerni''. '''Supraĵa'''. Estanta sur la supraĵo, ne profunda, ne preciza. '''Sur'''. - 1. Prepozicio por esprimi : ''a'') Lokon, kiu estas pli alta ol alia loko, kiu kovras alian lokon: Libro kuŝas sur tablo''. Pentraĵo pendas sur muro. b'') Direkton al tia loko : ''Ĵeti ĉapelon sur komodon''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''surskribi, surmeti, surpaŝi''. '''Surda'''. Tute ne posedanta aŭ posedanta tre malfortan kapablon aŭdi : ''La maljunuloj ofte estas surdaj''. '''Surdeco'''. Stato de tiu, kiu estas surda. '''Surdigi'''. Fari iun surda : ''La influenco surdigis la knabon''. '''Surdiĝi'''. Fariĝi surda. '''Surdulo'''. Homo surda. '''Surfaco''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Postesigno de moviĝanta linio; figuro havanta du dimensiojn : ''la larĝecon kaj longecon; ekstera flanko, limo, supraĵo de korpo''. '''Surogato'''. Substanco, objekto, similanta en siaj ĉefaj ecoj pli multekostan produktaĵon kaj uzata anstataŭ ĝi : ''La kverkaj glanoj estas surogato de la kafo''. '''Surprizi'''. - 1. Renkonti, atingi subite kaj neatendite : ''La taĉmento surprizis la malamikon apud la arbaro''. - 2. Mirigi per sia neatenditeco : ''La novaĵo surprizis ĉiujn''. '''Surprizo'''. Renkonto, novaĵo neatendita. '''Surprize'''. En surprizanta maniero. '''Surtuto'''. Longa vira vesto, kies bastoj plene ĉirkaŭas la korpon. '''Suspekti'''. Supozi, ke iu estas kulpa : ''suspekti iun pri ŝtelo''. '''Suspekto'''. Opinio de tiu, kiu suspektas. '''Suspektema'''. Kiu facile suspektas. '''Suspektinda'''. Meritanta suspekton : ''suspektinda silento''. Komparu : ''Diveni, konjekti, supozi''. '''Sutano'''. Pastra robo, butonumata je la antaŭa flanko. '''Svarmi'''. Amase sin movi en ĉiujn flankojn : ''La popolamaso svarmis sur la placo''. '''Svati'''. Proponi iun por edziĝo kaj agi por aranĝi la edziĝon : ''svati Jozefon al Mario''. '''Svatisto'''. Persono, kies okupo estas svati. '''Sveni'''. Perdi la konscion kaj la kapablon movi siajn membrojn : ''La malsanulo svenis, rigardante la preparojn al la operacio''. '''Sveno'''. Perdo de la konscio kaj de la kapablo movi siajn membrojn. '''Svingi'''. Rapide movi objekton en aero tien kaj returnen : ''svingi la naztukon por adiaŭo, la hundo svingas la voston''. '''Svingo'''. Ago de tiu, kiu svingas. Komparu : ''Balanci, skui, ŝanceli''. Ŝ '''Ŝafo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufulo, edukata pro viando kaj lano (''Ovis''). '''Ŝaho'''. Persa regnestro. '''Ŝajni'''. - 1. Havi aspekton, erarigantan pri la realoj ecoj : ''ignoranto, kiu ŝajnas scienculo''. - 2. Ne esti sciata certe, esti supozata : ''Ŝajnas al mi, ke morgaŭ pluvos''. '''Ŝajna'''. Kiu ŝajnas : ''ŝajna fideleco''. '''Ŝajne'''. En ŝajna maniero. '''Ŝajno'''. Aspekto, impreso, erariganta pri la realaj ecoj. '''Ŝajnigi'''. Preni aspekton, erarigantan pri la realaj ecoj : ''ŝajnigi amon''. '''Ŝakoj'''. 32 figuroj, per kiuj oni ludas samnoman ludon sur tabulo, dividita en 64 egalajn kvadratojn. '''Ŝakalo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de l’ hundoj (''Canis aureus''). '''Ŝakto'''. Kvarangula kavo, kondukanta en minejon. '''Ŝalo'''. Granda lana, silka tuko, kiun la virinoj portas sur la ŝultroj. '''Ŝalmo'''. Simpla blovinstrumento de la paŝtistoj. '''Ŝalupo'''. Unumasta ŝipeto, servanta grandan ŝipon. '''Ŝamo'''. Delikata antilopa ledo de hele flava koloro. '''Ŝanco'''. Probableco de sukceso : ''Via kandidato havas neniun ŝancon esti elektita''. '''Ŝanceli'''. Forte movi objekton tien kaj returnen por ĝin renversi : ''Samsono ekŝancelis la kolonon kaj la tuta konstruaĵo falis''. '''Ŝanceliĝi'''. - 1. Moviĝi tien kaj returnen kaj esti minacata de la danĝero fali : ''Dum ventego ĉiuj ŝanceliĝas sur la ferdeko''. La konstruaĵo ŝanceliĝis de la tertremo - 2. Ne scii, ne esti certa, ĉu oni devas fari ion aŭ ne : ''longe ŝanceliĝi antaŭ decido''.<noinclude><references/></noinclude> pp6x14e38gbf0lb6ptj9p0u5ejerv2d 119142 119082 2026-05-22T03:09:54Z CasteloBot 76 *sintakso 119142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> ## Supraĵe ## '''Supraĵe'''. Sur la supraĵo, ne profunde, ne precize : ''supraĵe lerni''. '''Supraĵa'''. Estanta sur la supraĵo, ne profunda, ne preciza. ## Sur ## '''Sur'''. - 1. Prepozicio por esprimi : ''a'') Lokon, kiu estas pli alta ol alia loko, kiu kovras alian lokon: Libro kuŝas sur tablo''. Pentraĵo pendas sur muro. b'') Direkton al tia loko : ''Ĵeti ĉapelon sur komodon''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''surskribi, surmeti, surpaŝi''. ## Surda ## '''Surda'''. Tute ne posedanta aŭ posedanta tre malfortan kapablon aŭdi : ''La maljunuloj ofte estas surdaj''. '''Surdeco'''. Stato de tiu, kiu estas surda. '''Surdigi'''. Fari iun surda : ''La influenco surdigis la knabon''. '''Surdiĝi'''. Fariĝi surda. '''Surdulo'''. Homo surda. ## Surfaco ## '''Surfaco''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Postesigno de moviĝanta linio; figuro havanta du dimensiojn : ''la larĝecon kaj longecon; ekstera flanko, limo, supraĵo de korpo''. ## Surogato ## '''Surogato'''. Substanco, objekto, similanta en siaj ĉefaj ecoj pli multekostan produktaĵon kaj uzata anstataŭ ĝi : ''La kverkaj glanoj estas surogato de la kafo''. ## Surprizi ## '''Surprizi'''. - 1. Renkonti, atingi subite kaj neatendite : ''La taĉmento surprizis la malamikon apud la arbaro''. - 2. Mirigi per sia neatenditeco : ''La novaĵo surprizis ĉiujn''. '''Surprizo'''. Renkonto, novaĵo neatendita. '''Surprize'''. En surprizanta maniero. ## Surtuto ## '''Surtuto'''. Longa vira vesto, kies bastoj plene ĉirkaŭas la korpon. ## Suspekti ## '''Suspekti'''. Supozi, ke iu estas kulpa : ''suspekti iun pri ŝtelo''. '''Suspekto'''. Opinio de tiu, kiu suspektas. '''Suspektema'''. Kiu facile suspektas. '''Suspektinda'''. Meritanta suspekton : ''suspektinda silento''. Komparu : ''Diveni, konjekti, supozi''. ## Sutano ## '''Sutano'''. Pastra robo, butonumata je la antaŭa flanko. ## Svarmi ## '''Svarmi'''. Amase sin movi en ĉiujn flankojn : ''La popolamaso svarmis sur la placo''. ## Svati ## '''Svati'''. Proponi iun por edziĝo kaj agi por aranĝi la edziĝon : ''svati Jozefon al Mario''. '''Svatisto'''. Persono, kies okupo estas svati. ## Sveni ## '''Sveni'''. Perdi la konscion kaj la kapablon movi siajn membrojn : ''La malsanulo svenis, rigardante la preparojn al la operacio''. '''Sveno'''. Perdo de la konscio kaj de la kapablo movi siajn membrojn. ## Svingi ## '''Svingi'''. Rapide movi objekton en aero tien kaj returnen : ''svingi la naztukon por adiaŭo, la hundo svingas la voston''. '''Svingo'''. Ago de tiu, kiu svingas. Komparu : ''Balanci, skui, ŝanceli''. Ŝ ## Ŝafo ## '''Ŝafo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufulo, edukata pro viando kaj lano (''Ovis''). ## Ŝaho ## '''Ŝaho'''. Persa regnestro. ## Ŝajni ## '''Ŝajni'''. - 1. Havi aspekton, erarigantan pri la realoj ecoj : ''ignoranto, kiu ŝajnas scienculo''. - 2. Ne esti sciata certe, esti supozata : ''Ŝajnas al mi, ke morgaŭ pluvos''. '''Ŝajna'''. Kiu ŝajnas : ''ŝajna fideleco''. '''Ŝajne'''. En ŝajna maniero. '''Ŝajno'''. Aspekto, impreso, erariganta pri la realaj ecoj. '''Ŝajnigi'''. Preni aspekton, erarigantan pri la realaj ecoj : ''ŝajnigi amon''. ## Ŝakoj ## '''Ŝakoj'''. 32 figuroj, per kiuj oni ludas samnoman ludon sur tabulo, dividita en 64 egalajn kvadratojn. ## Ŝakalo ## '''Ŝakalo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de l’ hundoj (''Canis aureus''). ## Ŝakto ## '''Ŝakto'''. Kvarangula kavo, kondukanta en minejon. ## Ŝalo ## '''Ŝalo'''. Granda lana, silka tuko, kiun la virinoj portas sur la ŝultroj. ## Ŝalmo ## '''Ŝalmo'''. Simpla blovinstrumento de la paŝtistoj. ## Ŝalupo ## '''Ŝalupo'''. Unumasta ŝipeto, servanta grandan ŝipon. ## Ŝamo ## '''Ŝamo'''. Delikata antilopa ledo de hele flava koloro. ## Ŝanco ## '''Ŝanco'''. Probableco de sukceso : ''Via kandidato havas neniun ŝancon esti elektita''. ## Ŝanceli ## '''Ŝanceli'''. Forte movi objekton tien kaj returnen por ĝin renversi : ''Samsono ekŝancelis la kolonon kaj la tuta konstruaĵo falis''. '''Ŝanceliĝi'''. - 1. Moviĝi tien kaj returnen kaj esti minacata de la danĝero fali : ''Dum ventego ĉiuj ŝanceliĝas sur la ferdeko''. La konstruaĵo ŝanceliĝis de la tertremo - 2. Ne scii, ne esti certa, ĉu oni devas fari ion aŭ ne : ''longe ŝanceliĝi antaŭ decido''.<noinclude><references/></noinclude> 6i5k6m405ywvw0e6ci7lfensq592v5p 119201 119142 2026-05-22T03:37:15Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Supraĵe"/>'''Supraĵe'''. Sur la supraĵo, ne profunde, ne precize : ''supraĵe lerni''. '''Supraĵa'''. Estanta sur la supraĵo, ne profunda, ne preciza. <section end="Supraĵe"/> <section begin="Sur"/>'''Sur'''. - 1. Prepozicio por esprimi : ''a'') Lokon, kiu estas pli alta ol alia loko, kiu kovras alian lokon: Libro kuŝas sur tablo''. Pentraĵo pendas sur muro. b'') Direkton al tia loko : ''Ĵeti ĉapelon sur komodon''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''surskribi, surmeti, surpaŝi''. <section end="Sur"/> <section begin="Surda"/>'''Surda'''. Tute ne posedanta aŭ posedanta tre malfortan kapablon aŭdi : ''La maljunuloj ofte estas surdaj''. '''Surdeco'''. Stato de tiu, kiu estas surda. '''Surdigi'''. Fari iun surda : ''La influenco surdigis la knabon''. '''Surdiĝi'''. Fariĝi surda. '''Surdulo'''. Homo surda. <section end="Surda"/> <section begin="Surfaco"/>'''Surfaco''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Postesigno de moviĝanta linio; figuro havanta du dimensiojn : ''la larĝecon kaj longecon; ekstera flanko, limo, supraĵo de korpo''. <section end="Surfaco"/> <section begin="Surogato"/>'''Surogato'''. Substanco, objekto, similanta en siaj ĉefaj ecoj pli multekostan produktaĵon kaj uzata anstataŭ ĝi : ''La kverkaj glanoj estas surogato de la kafo''. <section end="Surogato"/> <section begin="Surprizi"/>'''Surprizi'''. - 1. Renkonti, atingi subite kaj neatendite : ''La taĉmento surprizis la malamikon apud la arbaro''. - 2. Mirigi per sia neatenditeco : ''La novaĵo surprizis ĉiujn''. '''Surprizo'''. Renkonto, novaĵo neatendita. '''Surprize'''. En surprizanta maniero. <section end="Surprizi"/> <section begin="Surtuto"/>'''Surtuto'''. Longa vira vesto, kies bastoj plene ĉirkaŭas la korpon. <section end="Surtuto"/> <section begin="Suspekti"/>'''Suspekti'''. Supozi, ke iu estas kulpa : ''suspekti iun pri ŝtelo''. '''Suspekto'''. Opinio de tiu, kiu suspektas. '''Suspektema'''. Kiu facile suspektas. '''Suspektinda'''. Meritanta suspekton : ''suspektinda silento''. Komparu : ''Diveni, konjekti, supozi''. <section end="Suspekti"/> <section begin="Sutano"/>'''Sutano'''. Pastra robo, butonumata je la antaŭa flanko. <section end="Sutano"/> <section begin="Svarmi"/>'''Svarmi'''. Amase sin movi en ĉiujn flankojn : ''La popolamaso svarmis sur la placo''. <section end="Svarmi"/> <section begin="Svati"/>'''Svati'''. Proponi iun por edziĝo kaj agi por aranĝi la edziĝon : ''svati Jozefon al Mario''. '''Svatisto'''. Persono, kies okupo estas svati. <section end="Svati"/> <section begin="Sveni"/>'''Sveni'''. Perdi la konscion kaj la kapablon movi siajn membrojn : ''La malsanulo svenis, rigardante la preparojn al la operacio''. '''Sveno'''. Perdo de la konscio kaj de la kapablo movi siajn membrojn. <section end="Sveni"/> <section begin="Svingi"/>'''Svingi'''. Rapide movi objekton en aero tien kaj returnen : ''svingi la naztukon por adiaŭo, la hundo svingas la voston''. '''Svingo'''. Ago de tiu, kiu svingas. Komparu : ''Balanci, skui, ŝanceli''. Ŝ <section end="Svingi"/> <section begin="Ŝafo"/>'''Ŝafo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufulo, edukata pro viando kaj lano (''Ovis''). <section end="Ŝafo"/> <section begin="Ŝaho"/>'''Ŝaho'''. Persa regnestro. <section end="Ŝaho"/> <section begin="Ŝajni"/>'''Ŝajni'''. - 1. Havi aspekton, erarigantan pri la realoj ecoj : ''ignoranto, kiu ŝajnas scienculo''. - 2. Ne esti sciata certe, esti supozata : ''Ŝajnas al mi, ke morgaŭ pluvos''. '''Ŝajna'''. Kiu ŝajnas : ''ŝajna fideleco''. '''Ŝajne'''. En ŝajna maniero. '''Ŝajno'''. Aspekto, impreso, erariganta pri la realaj ecoj. '''Ŝajnigi'''. Preni aspekton, erarigantan pri la realaj ecoj : ''ŝajnigi amon''. <section end="Ŝajni"/> <section begin="Ŝakoj"/>'''Ŝakoj'''. 32 figuroj, per kiuj oni ludas samnoman ludon sur tabulo, dividita en 64 egalajn kvadratojn. <section end="Ŝakoj"/> <section begin="Ŝakalo"/>'''Ŝakalo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de l’ hundoj (''Canis aureus''). <section end="Ŝakalo"/> <section begin="Ŝakto"/>'''Ŝakto'''. Kvarangula kavo, kondukanta en minejon. <section end="Ŝakto"/> <section begin="Ŝalo"/>'''Ŝalo'''. Granda lana, silka tuko, kiun la virinoj portas sur la ŝultroj. <section end="Ŝalo"/> <section begin="Ŝalmo"/>'''Ŝalmo'''. Simpla blovinstrumento de la paŝtistoj. <section end="Ŝalmo"/> <section begin="Ŝalupo"/>'''Ŝalupo'''. Unumasta ŝipeto, servanta grandan ŝipon. <section end="Ŝalupo"/> <section begin="Ŝamo"/>'''Ŝamo'''. Delikata antilopa ledo de hele flava koloro. <section end="Ŝamo"/> <section begin="Ŝanco"/>'''Ŝanco'''. Probableco de sukceso : ''Via kandidato havas neniun ŝancon esti elektita''. <section end="Ŝanco"/> <section begin="Ŝanceli"/>'''Ŝanceli'''. Forte movi objekton tien kaj returnen por ĝin renversi : ''Samsono ekŝancelis la kolonon kaj la tuta konstruaĵo falis''. '''Ŝanceliĝi'''. - 1. Moviĝi tien kaj returnen kaj esti minacata de la danĝero fali : ''Dum ventego ĉiuj ŝanceliĝas sur la ferdeko''. La konstruaĵo ŝanceliĝis de la tertremo - 2. Ne scii, ne esti certa, ĉu oni devas fari ion aŭ ne : ''longe ŝanceliĝi antaŭ decido''. <section end="Ŝanceli"/><noinclude><references/></noinclude> rj0z4i4logvzbtm9leomr3wjr4oip3v 104 25595 119085 119024 2026-05-22T01:12:06Z CasteloBot 76 119085 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> '''T''' '''Tabako'''. Sekigitaj folioj de la samnoma vegetaĵo, el kiu oni faras cigarojn, cigaredojn. '''Tabakujo'''. Skatolo, saketo por tabako. '''Tabano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ duflugilaj; ĝi pikas la homojn kaj bestojn (''Tabanus bovinus''). '''Tabelo'''. Metode grupigilaj nombroj, nomoj, bildoj sur unu folio : ''kronologia tabelo, tabelo de enhavo, logaritmaj tabeloj''. Komparu : ''Listo, registro''. '''Tablo'''. Meblo, konsistanta el plato sur unu aŭ sur kelke da piedoj (ordinare sur kvar'') : ''ligna tablo, marmora tablo''. '''Tablotuko'''. Tuko por kovri tablon. '''Tabulo'''. Peco de ligno, laŭlonge segita, plata kaj sufiĉe larga : ''La partoj de la ŝranko konsistas el tabuloj''. Damtabulo, ŝaktabulo, desegnotabulo. '''Tabureto'''. Seĝo sen dorso kaj sen brakoj. '''Taĉmento'''. Aro de soldatoj, parto de regimento. '''Tafto'''. Tre maldika silka ŝtofo, teksita kiel ia tolo. '''Tago'''. - 1. Tempo, dum kiu la tero plenumas sian turnon ĉirkaŭ la akso; tempo de leviĝo de la suno ĝis la plej proksima leviĝo : ''La semajno havas sep tagojn''. - 2. Tempo de la leviĝo ĝis la subiro de l’ suno : ''hela, kiel la tago''. '''Taga'''. Okazanta, farata dum la tago : ''taga laboro''. '''Tage'''. Dum la tago : ''Tage estas pli varme, ol nokte''. '''Ĉiutaga'''. Okazanta, aperanta ĉiutage : ''ĉiutaga gazeto''. '''Tajloro'''. Metiisto, kiu kudras vestojn. '''Taksi'''. Diri, determini la valoron de objekto : ''La bieno estis taksita je 10,000 fr''. '''Takso'''. Determino, deklaro de la valoro de objekto. '''Taksuso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la klaso de l’ koniferoj (''Taxus''). '''Takto'''. – 1. ({{VdE-ml|Muz}}.). Divido de melodio en mallongajn, egaldaŭrajn partojn, konsistantajn el tonoj, regule sekvantaj unu alian. - 2. Arto konvene agi kaj paroli kun aliaj personoj, konforme al la cirkonstancoj. '''Takta'''. Posedanta takton, bazita sur takto. '''Takte'''. En takta maniero, kun takto. '''Taktiko'''. - 1. Arto dismeti la armeon en la loko de la batalo. - 2. Maniero, metodo atingi la celon. '''Talento'''. Eksterordinara spirita kapablo : ''talento por la muziko''. '''Talenta'''. Posedanta talenton, talentplena : ''talenta viro''. '''Talero'''. Arĝenta germana monero, valoranta 3 markojn. '''Talio'''. Zono de la homa korpo super la koksoj : ''virino kun bela talio''. Komparu : ''Brusto, busto, torso''. '''Talismano'''. Objekto, posedanta miraklan povon alporti feliĉon, gardi de malbono la personon, ĝin portantan. '''Taliumo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Tl. Ĥemia elemento, griza, mola metalo, trovata en piritoj. '''Talko''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Verdete blanka mineralo, kun perla brilo, grasa ĉe la palpado, uzata kiel pudro, por ŝmiri maŝinojn k. t. p. '''Talmudo'''. Kolekto de religiaj kaj juraj hebreaj libroj, verkitaj de la rabenoj en la tria jarcento. '''Talpo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la vico de l’ insektomanĝaj, kun velurosimila pelto (''Talpa europea''). '''Tamburo'''. Muzika instrumento, konsistanta el ligna cilindro, kies fundoj estas formitaj el streĉitaj ledoj, kiujn oni batas per bastonetoj. '''Tamburi'''. Ludi tamburon. '''Tamburisto'''. Homo, kies okupo estas ludi tamburon. '''Tamburino'''. Malgranda tamburo kun sonoriletoj, kiun oni batas per la mano. '''Tamen'''. Konjunkcio por esprimi fortan kontraŭecon de du ideoj : ''Kvankam ĉiuj protestis per laŭtaj krioj, tamen la oratoro daŭrigis sian paroladon''. '''Tamtamo'''. Ĥina instrumento muzika, konsistanta el metala disko, vertikale pendigita, kiun oni batas per bastoneto. '''Tani'''. Fari ledojn el feloj, banante ilin en solvaĵo de speciala substanco, produktata el la ŝelo de kverko, aŭ kastanarbo. '''Tanejo'''. Loko, fabriko, kie oni tanas la felojn. '''Tanisto'''. Homo, metio estas tani.<noinclude><references/></noinclude> 88y8olgge4cbv99p31oibxgsigicwdi 119145 119085 2026-05-22T03:09:56Z CasteloBot 76 *sintakso 119145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> ## T ## '''T''' ## Tabako ## '''Tabako'''. Sekigitaj folioj de la samnoma vegetaĵo, el kiu oni faras cigarojn, cigaredojn. '''Tabakujo'''. Skatolo, saketo por tabako. ## Tabano ## '''Tabano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ duflugilaj; ĝi pikas la homojn kaj bestojn (''Tabanus bovinus''). ## Tabelo ## '''Tabelo'''. Metode grupigilaj nombroj, nomoj, bildoj sur unu folio : ''kronologia tabelo, tabelo de enhavo, logaritmaj tabeloj''. Komparu : ''Listo, registro''. ## Tablo ## '''Tablo'''. Meblo, konsistanta el plato sur unu aŭ sur kelke da piedoj (ordinare sur kvar'') : ''ligna tablo, marmora tablo''. '''Tablotuko'''. Tuko por kovri tablon. ## Tabulo ## '''Tabulo'''. Peco de ligno, laŭlonge segita, plata kaj sufiĉe larga : ''La partoj de la ŝranko konsistas el tabuloj''. Damtabulo, ŝaktabulo, desegnotabulo. ## Tabureto ## '''Tabureto'''. Seĝo sen dorso kaj sen brakoj. ## Taĉmento ## '''Taĉmento'''. Aro de soldatoj, parto de regimento. ## Tafto ## '''Tafto'''. Tre maldika silka ŝtofo, teksita kiel ia tolo. ## Tago ## '''Tago'''. - 1. Tempo, dum kiu la tero plenumas sian turnon ĉirkaŭ la akso; tempo de leviĝo de la suno ĝis la plej proksima leviĝo : ''La semajno havas sep tagojn''. - 2. Tempo de la leviĝo ĝis la subiro de l’ suno : ''hela, kiel la tago''. '''Taga'''. Okazanta, farata dum la tago : ''taga laboro''. '''Tage'''. Dum la tago : ''Tage estas pli varme, ol nokte''. '''Ĉiutaga'''. Okazanta, aperanta ĉiutage : ''ĉiutaga gazeto''. ## Tajloro ## '''Tajloro'''. Metiisto, kiu kudras vestojn. ## Taksi ## '''Taksi'''. Diri, determini la valoron de objekto : ''La bieno estis taksita je 10,000 fr''. '''Takso'''. Determino, deklaro de la valoro de objekto. ## Taksuso ## '''Taksuso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la klaso de l’ koniferoj (''Taxus''). ## Takto ## '''Takto'''. – 1. ({{VdE-ml|Muz}}.). Divido de melodio en mallongajn, egaldaŭrajn partojn, konsistantajn el tonoj, regule sekvantaj unu alian. - 2. Arto konvene agi kaj paroli kun aliaj personoj, konforme al la cirkonstancoj. '''Takta'''. Posedanta takton, bazita sur takto. '''Takte'''. En takta maniero, kun takto. ## Taktiko ## '''Taktiko'''. - 1. Arto dismeti la armeon en la loko de la batalo. - 2. Maniero, metodo atingi la celon. ## Talento ## '''Talento'''. Eksterordinara spirita kapablo : ''talento por la muziko''. '''Talenta'''. Posedanta talenton, talentplena : ''talenta viro''. ## Talero ## '''Talero'''. Arĝenta germana monero, valoranta 3 markojn. ## Talio ## '''Talio'''. Zono de la homa korpo super la koksoj : ''virino kun bela talio''. Komparu : ''Brusto, busto, torso''. ## Talismano ## '''Talismano'''. Objekto, posedanta miraklan povon alporti feliĉon, gardi de malbono la personon, ĝin portantan. ## Taliumo ## '''Taliumo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Tl. Ĥemia elemento, griza, mola metalo, trovata en piritoj. ## Talko ## '''Talko''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Verdete blanka mineralo, kun perla brilo, grasa ĉe la palpado, uzata kiel pudro, por ŝmiri maŝinojn k. t. p. ## Talmudo ## '''Talmudo'''. Kolekto de religiaj kaj juraj hebreaj libroj, verkitaj de la rabenoj en la tria jarcento. ## Talpo ## '''Talpo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la vico de l’ insektomanĝaj, kun velurosimila pelto (''Talpa europea''). ## Tamburo ## '''Tamburo'''. Muzika instrumento, konsistanta el ligna cilindro, kies fundoj estas formitaj el streĉitaj ledoj, kiujn oni batas per bastonetoj. '''Tamburi'''. Ludi tamburon. '''Tamburisto'''. Homo, kies okupo estas ludi tamburon. ## Tamburino ## '''Tamburino'''. Malgranda tamburo kun sonoriletoj, kiun oni batas per la mano. ## Tamen ## '''Tamen'''. Konjunkcio por esprimi fortan kontraŭecon de du ideoj : ''Kvankam ĉiuj protestis per laŭtaj krioj, tamen la oratoro daŭrigis sian paroladon''. ## Tamtamo ## '''Tamtamo'''. Ĥina instrumento muzika, konsistanta el metala disko, vertikale pendigita, kiun oni batas per bastoneto. ## Tani ## '''Tani'''. Fari ledojn el feloj, banante ilin en solvaĵo de speciala substanco, produktata el la ŝelo de kverko, aŭ kastanarbo. '''Tanejo'''. Loko, fabriko, kie oni tanas la felojn. '''Tanisto'''. Homo, metio estas tani.<noinclude><references/></noinclude> i0lvwf6zufp3si4mk38e9s2u5b2r55u 119204 119145 2026-05-22T03:37:53Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Litero T"/>'''T''' <section end="Litero T"/> <section begin="Tabako"/>'''Tabako'''. Sekigitaj folioj de la samnoma vegetaĵo, el kiu oni faras cigarojn, cigaredojn. '''Tabakujo'''. Skatolo, saketo por tabako. <section end="Tabako"/> <section begin="Tabano"/>'''Tabano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ duflugilaj; ĝi pikas la homojn kaj bestojn (''Tabanus bovinus''). <section end="Tabano"/> <section begin="Tabelo"/>'''Tabelo'''. Metode grupigilaj nombroj, nomoj, bildoj sur unu folio : ''kronologia tabelo, tabelo de enhavo, logaritmaj tabeloj''. Komparu : ''Listo, registro''. <section end="Tabelo"/> <section begin="Tablo"/>'''Tablo'''. Meblo, konsistanta el plato sur unu aŭ sur kelke da piedoj (ordinare sur kvar'') : ''ligna tablo, marmora tablo''. '''Tablotuko'''. Tuko por kovri tablon. <section end="Tablo"/> <section begin="Tabulo"/>'''Tabulo'''. Peco de ligno, laŭlonge segita, plata kaj sufiĉe larga : ''La partoj de la ŝranko konsistas el tabuloj''. Damtabulo, ŝaktabulo, desegnotabulo. <section end="Tabulo"/> <section begin="Tabureto"/>'''Tabureto'''. Seĝo sen dorso kaj sen brakoj. <section end="Tabureto"/> <section begin="Taĉmento"/>'''Taĉmento'''. Aro de soldatoj, parto de regimento. <section end="Taĉmento"/> <section begin="Tafto"/>'''Tafto'''. Tre maldika silka ŝtofo, teksita kiel ia tolo. <section end="Tafto"/> <section begin="Tago"/>'''Tago'''. - 1. Tempo, dum kiu la tero plenumas sian turnon ĉirkaŭ la akso; tempo de leviĝo de la suno ĝis la plej proksima leviĝo : ''La semajno havas sep tagojn''. - 2. Tempo de la leviĝo ĝis la subiro de l’ suno : ''hela, kiel la tago''. '''Taga'''. Okazanta, farata dum la tago : ''taga laboro''. '''Tage'''. Dum la tago : ''Tage estas pli varme, ol nokte''. '''Ĉiutaga'''. Okazanta, aperanta ĉiutage : ''ĉiutaga gazeto''. <section end="Tago"/> <section begin="Tajloro"/>'''Tajloro'''. Metiisto, kiu kudras vestojn. <section end="Tajloro"/> <section begin="Taksi"/>'''Taksi'''. Diri, determini la valoron de objekto : ''La bieno estis taksita je 10,000 fr''. '''Takso'''. Determino, deklaro de la valoro de objekto. <section end="Taksi"/> <section begin="Taksuso"/>'''Taksuso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la klaso de l’ koniferoj (''Taxus''). <section end="Taksuso"/> <section begin="Takto"/>'''Takto'''. – 1. ({{VdE-ml|Muz}}.). Divido de melodio en mallongajn, egaldaŭrajn partojn, konsistantajn el tonoj, regule sekvantaj unu alian. - 2. Arto konvene agi kaj paroli kun aliaj personoj, konforme al la cirkonstancoj. '''Takta'''. Posedanta takton, bazita sur takto. '''Takte'''. En takta maniero, kun takto. <section end="Takto"/> <section begin="Taktiko"/>'''Taktiko'''. - 1. Arto dismeti la armeon en la loko de la batalo. - 2. Maniero, metodo atingi la celon. <section end="Taktiko"/> <section begin="Talento"/>'''Talento'''. Eksterordinara spirita kapablo : ''talento por la muziko''. '''Talenta'''. Posedanta talenton, talentplena : ''talenta viro''. <section end="Talento"/> <section begin="Talero"/>'''Talero'''. Arĝenta germana monero, valoranta 3 markojn. <section end="Talero"/> <section begin="Talio"/>'''Talio'''. Zono de la homa korpo super la koksoj : ''virino kun bela talio''. Komparu : ''Brusto, busto, torso''. <section end="Talio"/> <section begin="Talismano"/>'''Talismano'''. Objekto, posedanta miraklan povon alporti feliĉon, gardi de malbono la personon, ĝin portantan. <section end="Talismano"/> <section begin="Taliumo"/>'''Taliumo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Tl. Ĥemia elemento, griza, mola metalo, trovata en piritoj. <section end="Taliumo"/> <section begin="Talko"/>'''Talko''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Verdete blanka mineralo, kun perla brilo, grasa ĉe la palpado, uzata kiel pudro, por ŝmiri maŝinojn k. t. p. <section end="Talko"/> <section begin="Talmudo"/>'''Talmudo'''. Kolekto de religiaj kaj juraj hebreaj libroj, verkitaj de la rabenoj en la tria jarcento. <section end="Talmudo"/> <section begin="Talpo"/>'''Talpo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la vico de l’ insektomanĝaj, kun velurosimila pelto (''Talpa europea''). <section end="Talpo"/> <section begin="Tamburo"/>'''Tamburo'''. Muzika instrumento, konsistanta el ligna cilindro, kies fundoj estas formitaj el streĉitaj ledoj, kiujn oni batas per bastonetoj. '''Tamburi'''. Ludi tamburon. '''Tamburisto'''. Homo, kies okupo estas ludi tamburon. <section end="Tamburo"/> <section begin="Tamburino"/>'''Tamburino'''. Malgranda tamburo kun sonoriletoj, kiun oni batas per la mano. <section end="Tamburino"/> <section begin="Tamen"/>'''Tamen'''. Konjunkcio por esprimi fortan kontraŭecon de du ideoj : ''Kvankam ĉiuj protestis per laŭtaj krioj, tamen la oratoro daŭrigis sian paroladon''. <section end="Tamen"/> <section begin="Tamtamo"/>'''Tamtamo'''. Ĥina instrumento muzika, konsistanta el metala disko, vertikale pendigita, kiun oni batas per bastoneto. <section end="Tamtamo"/> <section begin="Tani"/>'''Tani'''. Fari ledojn el feloj, banante ilin en solvaĵo de speciala substanco, produktata el la ŝelo de kverko, aŭ kastanarbo. '''Tanejo'''. Loko, fabriko, kie oni tanas la felojn. '''Tanisto'''. Homo, metio estas tani. <section end="Tani"/><noinclude><references/></noinclude> q2rr6xpg1hxcyzxonfj38qny6raqwha 104 25596 119093 119032 2026-05-22T02:36:23Z CasteloBot 76 119093 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> '''Tumoro'''. ({{VdE-ml|Med}}.). Patologiaj histoj, kreskantaj en la organismo : ''La kankro estas mortiga tumoro''. '''Tumulto'''. Brua, senorda movado kaj kurado de homamaso. '''Tumulta'''. Plena de tumulto. '''Tunelo'''. Subtera galerio por fervojo, por tramvojo : ''la Simplona tunelo''. '''Tuniko'''. Ĉe la antikvuloj suba vesto kun mallongaj manikoj, atinganta ĝis la genuoj. '''Turo'''. Tre alta, malvasta konstruaĵo : ''turo de preĝejo''. '''Lumturo'''. Turo kun granda lanterno por lumigi la maron. '''Turbo'''. Infana ludilo, turnata sur la tero per batoj de vipo. '''Turbano'''. Turka kapvesto, konsistanta el tuko, volvita ĉirkaŭ la kapo. '''Turbino'''. Motoro, konsistanta el horizontala rado, movata de la akvo. '''Turdo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo kantanta el la vico de l’ paseroj (''Tardus''). '''Turismo'''. Sporto de la vojaĝoj. '''Turisto'''. Persono, vojaĝanta por sia plezuro. '''Turkiso'''. Nediafana multekosta ŝtono, verdete-blua. '''Turmenti'''. Kaŭzi doloron, suferon : ''La kato turmentas la kaptitan muson''. '''Turmento'''. Ago de tiu, kiu turmentas. '''Turni'''. - 1. Movi objekton ĉirkaŭ ĝia propra akso : ''turni la kapon dekstren; turni la paĝojn de libro; turni radon de maŝino - 2''. (''Fig.) : ''Turni la rigardon, turni la atenton, sin turni al iu kun peto''. '''Turniĝi'''. Moviĝi ĉirkaŭ sia propra akso : ''La tero turniĝas ĉirkaŭ sia akso kaj rondiras ĉirkaŭ la suno''. '''Kapturno'''. Sento de perdo de la egalpezo. Komparu:Tordi, ruli. '''Turniro'''. Publika vetbatalo de kavaliroj en la mezaj jarcentoj. '''Turto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Migranta birdo el la familio de l' kolomboj (''Turtur auritus''). '''Tuso'''. Rapida kaj brua elspiro, kaŭzita de l' ekscito de la muka membrano de la spira tubo. '''Tusi'''. Rapide kaj brue elspiri kaŭze de l’ ekscito de la muka membrano de la spira tubo : ''La ftizuloj multe tusas''. '''Tuŝi'''. - 1. Almeti la fingrojn al io : ''Ne tuŝu la hundon, ĝi estas fava! - 2''. Mencii, diri nemulte pri io, parolante pri aliaj aferoj : ''tuŝi demandon en artikolo''. - 3. Ŝanĝi : ''netuŝebla fundamento de Esperanto''. - 4. Tuŝi la koron, kortuŝi : ''kaŭzi emocion, eksciti kompaton: tuŝanta, kortuŝanta sceno''. '''Tuŝeti'''. Tre delikate, apenaŭ senteble tuŝi : ''tuŝeti la vangon de infano''. '''Tuta'''. En ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''manĝi tutan panon; la tuta mondo, la tuta popolo''. '''Tute'''. Plene, komplete : ''Mi estas tute trankvila''. Tute ne. Eĉ en la plej malalta grado ne : ''Mi tute ne timas''. '''Tuto'''. Objekto, afero en ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''La tuto estas pli granda, ol ĉiu el ĝiaj partoj''. '''Tuteco'''. Abstrakta ideo de tuto : ''konsideri demandon en ĝia tuteco''. '''Tutaĵo'''. Ĉiuj kune, konsiderataj kiel unu : ''La tutaĵon de la ŝipoj de lando oni nomas ŝiparo''. Komparu : ''Kompleta, plena''. '''U''' '''-U'''. - 1. Finiĝo de l’ imperativo : ''lernu, venu''. - 2. Finiĝo de tiel nomata u-modo, uzata en frazoj, dependantaj de l’ vortoj, esprimantaj ordonon, volon, peton, neceson. Oni ordonis al la soldatoj, ke ili estu pretaj antaŭ la leviĝo de l’ suno. Mi min turnas al vi kun peto, ke vi ne rifuzu. Necese estas, ke vi venu. '''-Uj'''. Sufikso por derivi : ''- 1''. Nomon de l’ objekto, de l’ vazo, servanta por porti, konservi la objektojn, esprimitajn de la radiko : ''paperujo, monujo''. - 2. Nomon de l’ arbo, donanta la fruktojn, esprimitajn de la radiko : ''pomujo, pirujo''. - 3. Nomon de la lando de l’ popolo, esprimita de la radiko : ''Francujo, Turkujo''. '''-Ul'''. Sufikso por derivi nomojn de personoj aŭ estaĵoj, kiuj estas karakterizataj per tio, kion esprimas la radiko : ''ĝibulo, bonulo, vertebrulo''. '''Ulano'''. Soldato de la pola malpeza kavalerio, portanta lancon. '''Ulcero''' ({{VdE-ml|Med}}.). Inflamo de la haŭto aŭ muka membrano kun loka perdo de substanco : ''ronda ulcero de la stomako''. '''Ulmo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por radoj (''Ulmus effusa''). '''Ulmacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''ulmo''.<noinclude><references/></noinclude> rlmlcq98cm9i0cmsalrkx9t84acelcv 119153 119093 2026-05-22T03:10:02Z CasteloBot 76 *sintakso 119153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> ## Tumoro ## '''Tumoro'''. ({{VdE-ml|Med}}.). Patologiaj histoj, kreskantaj en la organismo : ''La kankro estas mortiga tumoro''. ## Tumulto ## '''Tumulto'''. Brua, senorda movado kaj kurado de homamaso. '''Tumulta'''. Plena de tumulto. ## Tunelo ## '''Tunelo'''. Subtera galerio por fervojo, por tramvojo : ''la Simplona tunelo''. ## Tuniko ## '''Tuniko'''. Ĉe la antikvuloj suba vesto kun mallongaj manikoj, atinganta ĝis la genuoj. ## Turo ## '''Turo'''. Tre alta, malvasta konstruaĵo : ''turo de preĝejo''. '''Lumturo'''. Turo kun granda lanterno por lumigi la maron. ## Turbo ## '''Turbo'''. Infana ludilo, turnata sur la tero per batoj de vipo. ## Turbano ## '''Turbano'''. Turka kapvesto, konsistanta el tuko, volvita ĉirkaŭ la kapo. ## Turbino ## '''Turbino'''. Motoro, konsistanta el horizontala rado, movata de la akvo. ## Turdo ## '''Turdo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo kantanta el la vico de l’ paseroj (''Tardus''). ## Turismo ## '''Turismo'''. Sporto de la vojaĝoj. ## Turisto ## '''Turisto'''. Persono, vojaĝanta por sia plezuro. ## Turkiso ## '''Turkiso'''. Nediafana multekosta ŝtono, verdete-blua. ## Turmenti ## '''Turmenti'''. Kaŭzi doloron, suferon : ''La kato turmentas la kaptitan muson''. '''Turmento'''. Ago de tiu, kiu turmentas. ## Turni ## '''Turni'''. - 1. Movi objekton ĉirkaŭ ĝia propra akso : ''turni la kapon dekstren; turni la paĝojn de libro; turni radon de maŝino - 2''. (''Fig.) : ''Turni la rigardon, turni la atenton, sin turni al iu kun peto''. '''Turniĝi'''. Moviĝi ĉirkaŭ sia propra akso : ''La tero turniĝas ĉirkaŭ sia akso kaj rondiras ĉirkaŭ la suno''. '''Kapturno'''. Sento de perdo de la egalpezo. Komparu:Tordi, ruli. ## Turniro ## '''Turniro'''. Publika vetbatalo de kavaliroj en la mezaj jarcentoj. ## Turto ## '''Turto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Migranta birdo el la familio de l' kolomboj (''Turtur auritus''). ## Tuso ## '''Tuso'''. Rapida kaj brua elspiro, kaŭzita de l' ekscito de la muka membrano de la spira tubo. '''Tusi'''. Rapide kaj brue elspiri kaŭze de l’ ekscito de la muka membrano de la spira tubo : ''La ftizuloj multe tusas''. ## Tuŝi ## '''Tuŝi'''. - 1. Almeti la fingrojn al io : ''Ne tuŝu la hundon, ĝi estas fava! - 2''. Mencii, diri nemulte pri io, parolante pri aliaj aferoj : ''tuŝi demandon en artikolo''. - 3. Ŝanĝi : ''netuŝebla fundamento de Esperanto''. - 4. Tuŝi la koron, kortuŝi : ''kaŭzi emocion, eksciti kompaton: tuŝanta, kortuŝanta sceno''. '''Tuŝeti'''. Tre delikate, apenaŭ senteble tuŝi : ''tuŝeti la vangon de infano''. ## Tuta ## '''Tuta'''. En ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''manĝi tutan panon; la tuta mondo, la tuta popolo''. '''Tute'''. Plene, komplete : ''Mi estas tute trankvila''. Tute ne. Eĉ en la plej malalta grado ne : ''Mi tute ne timas''. '''Tuto'''. Objekto, afero en ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''La tuto estas pli granda, ol ĉiu el ĝiaj partoj''. '''Tuteco'''. Abstrakta ideo de tuto : ''konsideri demandon en ĝia tuteco''. '''Tutaĵo'''. Ĉiuj kune, konsiderataj kiel unu : ''La tutaĵon de la ŝipoj de lando oni nomas ŝiparo''. Komparu : ''Kompleta, plena''. ## U ## '''U''' ## -U ## '''-U'''. - 1. Finiĝo de l’ imperativo : ''lernu, venu''. - 2. Finiĝo de tiel nomata u-modo, uzata en frazoj, dependantaj de l’ vortoj, esprimantaj ordonon, volon, peton, neceson. Oni ordonis al la soldatoj, ke ili estu pretaj antaŭ la leviĝo de l’ suno. Mi min turnas al vi kun peto, ke vi ne rifuzu. Necese estas, ke vi venu. ## -Uj ## '''-Uj'''. Sufikso por derivi : ''- 1''. Nomon de l’ objekto, de l’ vazo, servanta por porti, konservi la objektojn, esprimitajn de la radiko : ''paperujo, monujo''. - 2. Nomon de l’ arbo, donanta la fruktojn, esprimitajn de la radiko : ''pomujo, pirujo''. - 3. Nomon de la lando de l’ popolo, esprimita de la radiko : ''Francujo, Turkujo''. ## -Ul ## '''-Ul'''. Sufikso por derivi nomojn de personoj aŭ estaĵoj, kiuj estas karakterizataj per tio, kion esprimas la radiko : ''ĝibulo, bonulo, vertebrulo''. ## Ulano ## '''Ulano'''. Soldato de la pola malpeza kavalerio, portanta lancon. ## Ulcero ## '''Ulcero''' ({{VdE-ml|Med}}.). Inflamo de la haŭto aŭ muka membrano kun loka perdo de substanco : ''ronda ulcero de la stomako''. ## Ulmo ## '''Ulmo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por radoj (''Ulmus effusa''). ## Ulmacoj ## '''Ulmacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''ulmo''.<noinclude><references/></noinclude> csnk7dyrhw3amxx34vthd6odqqrdegd 119212 119153 2026-05-22T03:39:17Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Tumoro"/>'''Tumoro'''. ({{VdE-ml|Med}}.). Patologiaj histoj, kreskantaj en la organismo : ''La kankro estas mortiga tumoro''. <section end="Tumoro"/> <section begin="Tumulto"/>'''Tumulto'''. Brua, senorda movado kaj kurado de homamaso. '''Tumulta'''. Plena de tumulto. <section end="Tumulto"/> <section begin="Tunelo"/>'''Tunelo'''. Subtera galerio por fervojo, por tramvojo : ''la Simplona tunelo''. <section end="Tunelo"/> <section begin="Tuniko"/>'''Tuniko'''. Ĉe la antikvuloj suba vesto kun mallongaj manikoj, atinganta ĝis la genuoj. <section end="Tuniko"/> <section begin="Turo"/>'''Turo'''. Tre alta, malvasta konstruaĵo : ''turo de preĝejo''. '''Lumturo'''. Turo kun granda lanterno por lumigi la maron. <section end="Turo"/> <section begin="Turbo"/>'''Turbo'''. Infana ludilo, turnata sur la tero per batoj de vipo. <section end="Turbo"/> <section begin="Turbano"/>'''Turbano'''. Turka kapvesto, konsistanta el tuko, volvita ĉirkaŭ la kapo. <section end="Turbano"/> <section begin="Turbino"/>'''Turbino'''. Motoro, konsistanta el horizontala rado, movata de la akvo. <section end="Turbino"/> <section begin="Turdo"/>'''Turdo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo kantanta el la vico de l’ paseroj (''Tardus''). <section end="Turdo"/> <section begin="Turismo"/>'''Turismo'''. Sporto de la vojaĝoj. <section end="Turismo"/> <section begin="Turisto"/>'''Turisto'''. Persono, vojaĝanta por sia plezuro. <section end="Turisto"/> <section begin="Turkiso"/>'''Turkiso'''. Nediafana multekosta ŝtono, verdete-blua. <section end="Turkiso"/> <section begin="Turmenti"/>'''Turmenti'''. Kaŭzi doloron, suferon : ''La kato turmentas la kaptitan muson''. '''Turmento'''. Ago de tiu, kiu turmentas. <section end="Turmenti"/> <section begin="Turni"/>'''Turni'''. - 1. Movi objekton ĉirkaŭ ĝia propra akso : ''turni la kapon dekstren; turni la paĝojn de libro; turni radon de maŝino - 2''. (''Fig.) : ''Turni la rigardon, turni la atenton, sin turni al iu kun peto''. '''Turniĝi'''. Moviĝi ĉirkaŭ sia propra akso : ''La tero turniĝas ĉirkaŭ sia akso kaj rondiras ĉirkaŭ la suno''. '''Kapturno'''. Sento de perdo de la egalpezo. Komparu:Tordi, ruli. <section end="Turni"/> <section begin="Turniro"/>'''Turniro'''. Publika vetbatalo de kavaliroj en la mezaj jarcentoj. <section end="Turniro"/> <section begin="Turto"/>'''Turto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Migranta birdo el la familio de l' kolomboj (''Turtur auritus''). <section end="Turto"/> <section begin="Tuso"/>'''Tuso'''. Rapida kaj brua elspiro, kaŭzita de l' ekscito de la muka membrano de la spira tubo. '''Tusi'''. Rapide kaj brue elspiri kaŭze de l’ ekscito de la muka membrano de la spira tubo : ''La ftizuloj multe tusas''. <section end="Tuso"/> <section begin="Tuŝi"/>'''Tuŝi'''. - 1. Almeti la fingrojn al io : ''Ne tuŝu la hundon, ĝi estas fava! - 2''. Mencii, diri nemulte pri io, parolante pri aliaj aferoj : ''tuŝi demandon en artikolo''. - 3. Ŝanĝi : ''netuŝebla fundamento de Esperanto''. - 4. Tuŝi la koron, kortuŝi : ''kaŭzi emocion, eksciti kompaton: tuŝanta, kortuŝanta sceno''. '''Tuŝeti'''. Tre delikate, apenaŭ senteble tuŝi : ''tuŝeti la vangon de infano''. <section end="Tuŝi"/> <section begin="Tuta"/>'''Tuta'''. En ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''manĝi tutan panon; la tuta mondo, la tuta popolo''. '''Tute'''. Plene, komplete : ''Mi estas tute trankvila''. Tute ne. Eĉ en la plej malalta grado ne : ''Mi tute ne timas''. '''Tuto'''. Objekto, afero en ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''La tuto estas pli granda, ol ĉiu el ĝiaj partoj''. '''Tuteco'''. Abstrakta ideo de tuto : ''konsideri demandon en ĝia tuteco''. '''Tutaĵo'''. Ĉiuj kune, konsiderataj kiel unu : ''La tutaĵon de la ŝipoj de lando oni nomas ŝiparo''. Komparu : ''Kompleta, plena''. <section end="Tuta"/> <section begin="U"/>'''U''' <section end="U"/> <section begin="-U"/>'''-U'''. - 1. Finiĝo de l’ imperativo : ''lernu, venu''. - 2. Finiĝo de tiel nomata u-modo, uzata en frazoj, dependantaj de l’ vortoj, esprimantaj ordonon, volon, peton, neceson. Oni ordonis al la soldatoj, ke ili estu pretaj antaŭ la leviĝo de l’ suno. Mi min turnas al vi kun peto, ke vi ne rifuzu. Necese estas, ke vi venu. <section end="-U"/> <section begin="-Uj"/>'''-Uj'''. Sufikso por derivi : ''- 1''. Nomon de l’ objekto, de l’ vazo, servanta por porti, konservi la objektojn, esprimitajn de la radiko : ''paperujo, monujo''. - 2. Nomon de l’ arbo, donanta la fruktojn, esprimitajn de la radiko : ''pomujo, pirujo''. - 3. Nomon de la lando de l’ popolo, esprimita de la radiko : ''Francujo, Turkujo''. <section end="-Uj"/> <section begin="-Ul"/>'''-Ul'''. Sufikso por derivi nomojn de personoj aŭ estaĵoj, kiuj estas karakterizataj per tio, kion esprimas la radiko : ''ĝibulo, bonulo, vertebrulo''. <section end="-Ul"/> <section begin="Ulano"/>'''Ulano'''. Soldato de la pola malpeza kavalerio, portanta lancon. <section end="Ulano"/> <section begin="Ulcero"/>'''Ulcero''' ({{VdE-ml|Med}}.). Inflamo de la haŭto aŭ muka membrano kun loka perdo de substanco : ''ronda ulcero de la stomako''. <section end="Ulcero"/> <section begin="Ulmo"/>'''Ulmo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por radoj (''Ulmus effusa''). <section end="Ulmo"/> <section begin="Ulmacoj"/>'''Ulmacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''ulmo''. <section end="Ulmacoj"/><noinclude><references/></noinclude> o2ygzvu23s0ln3uw0mo9mlp3trakrhm 104 25597 119095 119034 2026-05-22T02:40:30Z CasteloBot 76 119095 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> '''Malutila'''. Alportanta malbonon, donanta malbonan rezultaton : ''malutila konsilo''. '''Malutilo'''. Io malutila. '''Malutileco'''. Eco de tio, kis estas malutila. '''Malutili'''. Esti malutila, alporti malutilon. '''Senutila'''. Ne donanta utilon. '''Senutileco'''. Eco de tio, kio estas senutila. Komparu : ''Profiti''. '''Utopio'''. - 1. Revata lando, kie ĉio estas perfekta (la titolo de la verko de Morus''). - 2. Neefektivigebla revo, projekto. '''utopia'''. Havanta la ecojn de utopio : ''utopia plano''. '''Utopiisto'''. Persono, kiu kreas, kredas utopiojn. '''Uverturo'''. Orkestra peco, ludata antaŭ opero. '''Uzi'''. Preni, konsumi por sia utilo, kiel rimedon, instrumenton, materialon : ''uzi la fortojn por laboro; uzi fingrojn anstataŭ forko; uzi multe da salo''. '''Uzo'''. Ago de tiu, kiu uzas : ''uzo de la artikolo''. '''Eluzi'''. Difekti per longa uzado : ''eluzita vesto''. '''Trouzi'''. Uzi tro multe, tre ofte : ''trouzi la kunmetitajn tempojn, trouzi ies paciencon''. '''Uzurpi'''. Senrajte proprigi al si la superan povon : ''uzurpi tronon''. '''Uzurpo'''. Ago de tiu, kiu uzurpas. '''Uzurpulo'''. Persono, kiu uzurpas. '''V''' '''Vadi'''. Paŝi en akvo, en mola substanco : ''vadi en koto, en neĝo, en sablo''. '''Vaflo'''. Plata kuko, bakita inter du feraj ladoj. '''Vagi'''. Iri de unu loko en alian sen difinita celo. '''Vagisto'''. Vaganta, senhejma, senokupa homo. Komparu : ''Migri''. '''Vagono'''. Surrela veturilo : ''fervoja vagono''. '''Vagonaro'''. Aro de vagonoj, kunigitaj unu kun alia kaj tirataj de la sama lokomotivo. '''Vaki'''. Esti libera (pri ofico'') : ''En nia oficejo estas nun vakantaj lokoj''. '''Vakcinio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la samnoma familio; ĝiaj beroj estas uzataj por konfitaĵo (''Vaccinium Vitis idaea''). '''Vakciniacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''mirtelo''. vakcinio. '''Vakso'''. Flava substanco, el kiu la abeloj konstruas sian loĝejon. '''Vaksi'''. Ŝmiri per vakso : ''vaksi la plankon''. '''Vakstolo = Laktolo'''. '''Sigelvakso'''. Substanco farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. '''Valo'''. Loko inter montoj. '''Valeriano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio; ĝia radiko estas uzata en la medicino (''Valeriana officinalis''). '''Valerianacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''valeriano''. '''Valizo'''. Leda, fermebla kesto por vojaĝo. '''Valoro'''. Mezuro, grado de la uzebleco de io : ''La oro havas neniun valoron en la dezerto''. '''Valori'''. Havi valoron. '''Valora'''. Kiu valoras. '''Multvalora'''. Kiu multe valoras : ''Koran dankon por via multvalora kunlaborado! Komparu: Kosto, prezo''. '''Valso'''. - 1 . Turndanco de germana deveno je la tempo 3/4. - 2. Melodio lau kiu oni dancas la valson. '''Valsi'''. Danci la valson. '''Valuto'''. - 1. Valoro de kambio. - 2. Valoro de papera mono en metalaj unuoj aŭ laŭ la kurso. '''Vampiro'''. - 1. ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de granda vesperto, vivanta en la tropika Ameriko. (''Vampyrus spectrum''). - 2. Fabela monstro, suĉanta sangon el la homoj kaj bestoj. - 3. Persono, sin riĉiganta per la laboro kaj propraĵo de aliaj. '''Vana'''. Ne atinganta la rezultaton, senefika : ''Ĉerpi akvon per kribrilo estas vana laboro''. '''Vane'''. En vana maniero, sen rezultato, sen efiko. '''Vanadio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). V. Ĥemia elemento, arĝente-blauka metalo, uzata por la fabrikado de nigraj inkoj kaj farboj. '''Vandalo'''. Barbaro, detruanta monumentojn de la artoj kaj sciencoj. '''Vandala'''. De vandalo, havanta le econ de vandalo : ''vandala ago''. '''Vandalismo'''. Emo detrui monumentojn de la artoj kaj sciencoj. '''Vanelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda birdo el vico de la longkruraj (''Vineltus cristatus'').<noinclude><references/></noinclude> pzf0zkcg0r88r7j0htdyc2zatqgg5tz 119155 119095 2026-05-22T03:10:03Z CasteloBot 76 *sintakso 119155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="HenriLeFoll" /></noinclude> ## Malutila ## '''Malutila'''. Alportanta malbonon, donanta malbonan rezultaton : ''malutila konsilo''. '''Malutilo'''. Io malutila. '''Malutileco'''. Eco de tio, kis estas malutila. '''Malutili'''. Esti malutila, alporti malutilon. '''Senutila'''. Ne donanta utilon. '''Senutileco'''. Eco de tio, kio estas senutila. Komparu : ''Profiti''. ## Utopio ## '''Utopio'''. - 1. Revata lando, kie ĉio estas perfekta (la titolo de la verko de Morus''). - 2. Neefektivigebla revo, projekto. '''utopia'''. Havanta la ecojn de utopio : ''utopia plano''. '''Utopiisto'''. Persono, kiu kreas, kredas utopiojn. ## Uverturo ## '''Uverturo'''. Orkestra peco, ludata antaŭ opero. ## Uzi ## '''Uzi'''. Preni, konsumi por sia utilo, kiel rimedon, instrumenton, materialon : ''uzi la fortojn por laboro; uzi fingrojn anstataŭ forko; uzi multe da salo''. '''Uzo'''. Ago de tiu, kiu uzas : ''uzo de la artikolo''. '''Eluzi'''. Difekti per longa uzado : ''eluzita vesto''. '''Trouzi'''. Uzi tro multe, tre ofte : ''trouzi la kunmetitajn tempojn, trouzi ies paciencon''. '''Uzurpi'''. Senrajte proprigi al si la superan povon : ''uzurpi tronon''. '''Uzurpo'''. Ago de tiu, kiu uzurpas. '''Uzurpulo'''. Persono, kiu uzurpas. ## V ## '''V''' ## Vadi ## '''Vadi'''. Paŝi en akvo, en mola substanco : ''vadi en koto, en neĝo, en sablo''. ## Vaflo ## '''Vaflo'''. Plata kuko, bakita inter du feraj ladoj. ## Vagi ## '''Vagi'''. Iri de unu loko en alian sen difinita celo. '''Vagisto'''. Vaganta, senhejma, senokupa homo. Komparu : ''Migri''. ## Vagono ## '''Vagono'''. Surrela veturilo : ''fervoja vagono''. '''Vagonaro'''. Aro de vagonoj, kunigitaj unu kun alia kaj tirataj de la sama lokomotivo. ## Vaki ## '''Vaki'''. Esti libera (pri ofico'') : ''En nia oficejo estas nun vakantaj lokoj''. ## Vakcinio ## '''Vakcinio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la samnoma familio; ĝiaj beroj estas uzataj por konfitaĵo (''Vaccinium Vitis idaea''). ## Vakciniacoj ## '''Vakciniacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''mirtelo''. vakcinio. ## Vakso ## '''Vakso'''. Flava substanco, el kiu la abeloj konstruas sian loĝejon. '''Vaksi'''. Ŝmiri per vakso : ''vaksi la plankon''. '''Vakstolo = Laktolo'''. '''Sigelvakso'''. Substanco farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. ## Valo ## '''Valo'''. Loko inter montoj. ## Valeriano ## '''Valeriano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio; ĝia radiko estas uzata en la medicino (''Valeriana officinalis''). ## Valerianacoj ## '''Valerianacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''valeriano''. ## Valizo ## '''Valizo'''. Leda, fermebla kesto por vojaĝo. ## Valoro ## '''Valoro'''. Mezuro, grado de la uzebleco de io : ''La oro havas neniun valoron en la dezerto''. '''Valori'''. Havi valoron. '''Valora'''. Kiu valoras. '''Multvalora'''. Kiu multe valoras : ''Koran dankon por via multvalora kunlaborado! Komparu: Kosto, prezo''. ## Valso ## '''Valso'''. - 1 . Turndanco de germana deveno je la tempo 3/4. - 2. Melodio lau kiu oni dancas la valson. '''Valsi'''. Danci la valson. ## Valuto ## '''Valuto'''. - 1. Valoro de kambio. - 2. Valoro de papera mono en metalaj unuoj aŭ laŭ la kurso. ## Vampiro ## '''Vampiro'''. - 1. ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de granda vesperto, vivanta en la tropika Ameriko. (''Vampyrus spectrum''). - 2. Fabela monstro, suĉanta sangon el la homoj kaj bestoj. - 3. Persono, sin riĉiganta per la laboro kaj propraĵo de aliaj. ## Vana ## '''Vana'''. Ne atinganta la rezultaton, senefika : ''Ĉerpi akvon per kribrilo estas vana laboro''. '''Vane'''. En vana maniero, sen rezultato, sen efiko. ## Vanadio ## '''Vanadio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). V. Ĥemia elemento, arĝente-blauka metalo, uzata por la fabrikado de nigraj inkoj kaj farboj. ## Vandalo ## '''Vandalo'''. Barbaro, detruanta monumentojn de la artoj kaj sciencoj. '''Vandala'''. De vandalo, havanta le econ de vandalo : ''vandala ago''. ## Vandalismo ## '''Vandalismo'''. Emo detrui monumentojn de la artoj kaj sciencoj. ## Vanelo ## '''Vanelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda birdo el vico de la longkruraj (''Vineltus cristatus'').<noinclude><references/></noinclude> 55ukoz3mcn7ebglrnz4i04y9iwizq4m 119214 119155 2026-05-22T03:39:44Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119214 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Malutila"/>'''Malutila'''. Alportanta malbonon, donanta malbonan rezultaton : ''malutila konsilo''. '''Malutilo'''. Io malutila. '''Malutileco'''. Eco de tio, kis estas malutila. '''Malutili'''. Esti malutila, alporti malutilon. '''Senutila'''. Ne donanta utilon. '''Senutileco'''. Eco de tio, kio estas senutila. Komparu : ''Profiti''. <section end="Malutila"/> <section begin="Utopio"/>'''Utopio'''. - 1. Revata lando, kie ĉio estas perfekta (la titolo de la verko de Morus''). - 2. Neefektivigebla revo, projekto. '''utopia'''. Havanta la ecojn de utopio : ''utopia plano''. '''Utopiisto'''. Persono, kiu kreas, kredas utopiojn. <section end="Utopio"/> <section begin="Uverturo"/>'''Uverturo'''. Orkestra peco, ludata antaŭ opero. <section end="Uverturo"/> <section begin="Uzi"/>'''Uzi'''. Preni, konsumi por sia utilo, kiel rimedon, instrumenton, materialon : ''uzi la fortojn por laboro; uzi fingrojn anstataŭ forko; uzi multe da salo''. '''Uzo'''. Ago de tiu, kiu uzas : ''uzo de la artikolo''. '''Eluzi'''. Difekti per longa uzado : ''eluzita vesto''. '''Trouzi'''. Uzi tro multe, tre ofte : ''trouzi la kunmetitajn tempojn, trouzi ies paciencon''. '''Uzurpi'''. Senrajte proprigi al si la superan povon : ''uzurpi tronon''. '''Uzurpo'''. Ago de tiu, kiu uzurpas. '''Uzurpulo'''. Persono, kiu uzurpas. <section end="Uzi"/> <section begin="Litero V"/>'''V''' <section end="Litero V"/> <section begin="Vadi"/>'''Vadi'''. Paŝi en akvo, en mola substanco : ''vadi en koto, en neĝo, en sablo''. <section end="Vadi"/> <section begin="Vaflo"/>'''Vaflo'''. Plata kuko, bakita inter du feraj ladoj. <section end="Vaflo"/> <section begin="Vagi"/>'''Vagi'''. Iri de unu loko en alian sen difinita celo. '''Vagisto'''. Vaganta, senhejma, senokupa homo. Komparu : ''Migri''. <section end="Vagi"/> <section begin="Vagono"/>'''Vagono'''. Surrela veturilo : ''fervoja vagono''. '''Vagonaro'''. Aro de vagonoj, kunigitaj unu kun alia kaj tirataj de la sama lokomotivo. <section end="Vagono"/> <section begin="Vaki"/>'''Vaki'''. Esti libera (pri ofico'') : ''En nia oficejo estas nun vakantaj lokoj''. <section end="Vaki"/> <section begin="Vakcinio"/>'''Vakcinio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la samnoma familio; ĝiaj beroj estas uzataj por konfitaĵo (''Vaccinium Vitis idaea''). <section end="Vakcinio"/> <section begin="Vakciniacoj"/>'''Vakciniacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''mirtelo''. vakcinio. <section end="Vakciniacoj"/> <section begin="Vakso"/>'''Vakso'''. Flava substanco, el kiu la abeloj konstruas sian loĝejon. '''Vaksi'''. Ŝmiri per vakso : ''vaksi la plankon''. '''Vakstolo = Laktolo'''. '''Sigelvakso'''. Substanco farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. <section end="Vakso"/> <section begin="Valo"/>'''Valo'''. Loko inter montoj. <section end="Valo"/> <section begin="Valeriano"/>'''Valeriano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio; ĝia radiko estas uzata en la medicino (''Valeriana officinalis''). <section end="Valeriano"/> <section begin="Valerianacoj"/>'''Valerianacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''valeriano''. <section end="Valerianacoj"/> <section begin="Valizo"/>'''Valizo'''. Leda, fermebla kesto por vojaĝo. <section end="Valizo"/> <section begin="Valoro"/>'''Valoro'''. Mezuro, grado de la uzebleco de io : ''La oro havas neniun valoron en la dezerto''. '''Valori'''. Havi valoron. '''Valora'''. Kiu valoras. '''Multvalora'''. Kiu multe valoras : ''Koran dankon por via multvalora kunlaborado! Komparu: Kosto, prezo''. <section end="Valoro"/> <section begin="Valso"/>'''Valso'''. - 1 . Turndanco de germana deveno je la tempo 3/4. - 2. Melodio lau kiu oni dancas la valson. '''Valsi'''. Danci la valson. <section end="Valso"/> <section begin="Valuto"/>'''Valuto'''. - 1. Valoro de kambio. - 2. Valoro de papera mono en metalaj unuoj aŭ laŭ la kurso. <section end="Valuto"/> <section begin="Vampiro"/>'''Vampiro'''. - 1. ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de granda vesperto, vivanta en la tropika Ameriko. (''Vampyrus spectrum''). - 2. Fabela monstro, suĉanta sangon el la homoj kaj bestoj. - 3. Persono, sin riĉiganta per la laboro kaj propraĵo de aliaj. <section end="Vampiro"/> <section begin="Vana"/>'''Vana'''. Ne atinganta la rezultaton, senefika : ''Ĉerpi akvon per kribrilo estas vana laboro''. '''Vane'''. En vana maniero, sen rezultato, sen efiko. <section end="Vana"/> <section begin="Vanadio"/>'''Vanadio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). V. Ĥemia elemento, arĝente-blauka metalo, uzata por la fabrikado de nigraj inkoj kaj farboj. <section end="Vanadio"/> <section begin="Vandalo"/>'''Vandalo'''. Barbaro, detruanta monumentojn de la artoj kaj sciencoj. '''Vandala'''. De vandalo, havanta le econ de vandalo : ''vandala ago''. <section end="Vandalo"/> <section begin="Vandalismo"/>'''Vandalismo'''. Emo detrui monumentojn de la artoj kaj sciencoj. <section end="Vandalismo"/> <section begin="Vanelo"/>'''Vanelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda birdo el vico de la longkruraj (''Vineltus cristatus''). <section end="Vanelo"/><noinclude><references/></noinclude> 460omvfobs081nxcnbcobm09dyq8rh2 104 31229 119232 116209 2026-05-22T03:44:33Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Kvin"/>'''Kvin'''. Kvar plus unu ; 5 : ''La kvin fingroj de la mano''. <section end="Kvin"/> <section begin="Kvinto"/>'''Kvinto'''. Tono, kvina de la baza. <section end="Kvinto"/> <section begin="Kvintesenco"/>'''Kvintesenco'''. Esenco de esenco; plej koncize esprimita esenco de afero. <section end="Kvintesenco"/> <section begin="Kvintiliono"/>'''Kvintiliono'''. Miliono da trilionoj : ''1,000,000,000,000,000,000''. <section end="Kvintiliono"/> <section begin="Kvita"/>'''Kvita'''. Nenion ŝuldanta al iu, fininta la kalkulojn kun iu sen ŝuldo : ''Mi ŝuldas al vi ankoraŭ 100 frankojn; post unu monato mi pagos ilin kaj ni estos kvitaj''. '''Kvitiĝi'''. Fini la kalkulojn kun iu sen ŝuldo : ''kvitiĝi kun iu''. <section end="Kvita"/> <section begin="Kvitanco"/>'''Kvitanco'''. Ricevatesto. '''Kvitanci'''. Doni, skribi kvitancon. <section end="Kvitanco"/> <section begin="Litero L"/>{{f|'''L'''|c|g=150%}} <section end="Litero L"/> <section begin="La"/>'''La, l''''. Artikolo difinita, uzata kiam oni parolas pri konataj personoj, objektoj, aferoj. <section end="La"/> <section begin="Labiatoj"/>'''Labiatoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj, unupetalaj vegetaĵoj : ''mento, salvio''. <section end="Labiatoj"/> <section begin="Labirinto"/>'''Labirinto'''. Konstruaĵo, konsistanta el granda nombro da ĉambroj, tiel dismetitaj, ke tre malfacile estas trovila eliron; loko, el kiu malfacile estas trovi eliron : ''La antikva kvartalo de nia urbo estas vera labirinto''. <section end="Labirinto"/> <section begin="Labori"/>'''Labori'''. Streĉi siajn korpajn aŭ spiritajn fortojn por atingi celon, por plenumi ion : ''labori en fabriko, labori en oficejo''. '''Laboro'''. Ago de tiu, kiu laboras : ''Dolĉa estas la ripozo post la laboro''. '''Laboranto'''. Homo, kiu laboras. '''Laboristo'''. Iionio, kiu sin dungas por laboro. '''Laborejo'''. Loko, kie oni laboras. '''Laborema'''. Kiu amas labori. '''Mallaborema'''. Kiu ne amas labori, maldiligenta. '''Kunlabori'''. Plenumi komunan laboron kun aliaj personoj : ''kunlabori en gazeto''. '''Punlaboro'''. Laboro, kiun plenumas kondamnito, kiel punon : ''punlaboro en la minejoj''. <section end="Labori"/> <section begin="Laca"/>'''Laca'''. Perdinta de la laboro aŭ maldormo la fortojn kaj la deziron labori : ''laca de la draŝado, de la marŝado, de la nokta diboĉo''. '''Lacigi'''. Fari iun laca. La rapida laboro baldaŭ lacigas. '''Laciĝi'''. Fariĝi laca : ''laciĝi de kurado''. '''Laceco'''. Stato de tiu, kiu estas laca. '''Nelacigebla'''. Kiu ne laciĝas : ''nelacigebla propagandisto''. <section end="Laca"/> <section begin="Lacerto"/>'''Lacerto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo, kies longa korpo estas kovrita de kornaj skvamoj (Lacerto). <section end="Lacerto"/> <section begin="Laĉo"/>'''Laĉo'''. Ŝnuro el linaj, kotonaj, silkaj fadenoj, kiun oni traigas tra specialaj truoj por kuntiri korseton, ŝuon k. t. p. '''Laĉi'''. Kuntiri, ligi per laĉo. <section end="Laĉo"/> <section begin="Lado"/>'''Lado'''. Metalo en folioj, precipe stanita fera folio. <section end="Lado"/> <section begin="Lafo"/>'''Lafo'''. Fandita, varmega substanco, eliĝanta el la vulkanoj. <section end="Lafo"/> <section begin="Lago"/>'''Lago'''. Granda akvujo, ĉirkaŭita de la tero : ''la Ĝeneva lago''. '''Lageto'''. Malgranda akvujo de senflua akvo, ĉirkaŭita de la tero : ''lageto en ĝardeno''. <section end="Lago"/> <section begin="Laguno"/>'''Laguno'''. Apudborda neprofunda parto de maro kun multaj insuletoj, formanta kvazaŭ lagon : ''la lagunoj de Venecio''. <section end="Laguno"/> <section begin="Laiko"/>'''Laiko'''. - 1. Homo, kiu ne apartenas al la pastraro. - 2. Homo nekompetenta, nespecialisto. '''Laika'''. De laiko, kiu koncernas laikon : ''laika edukado''. <section end="Laiko"/> <section begin="Lako"/>'''Lako'''. Terebinta aŭ alkohola solvaĵo de rezino, uzata por gardi objektojn de la malsekeco kaj fari ilin brilantaj. '''Laki'''. Kovri per lako. '''Laktolo'''. Lakita tolo, Komparu : {{VdE|''Emajlo, glazuro, poluro''}}. <section end="Lako"/> <section begin="Lakeo"/>'''Lakeo'''. - 1. Hejma servisto ĉe riĉuloj, plej ofte portanta specialan livreon. - 2. Homo tro humila, sen memestimo. <section end="Lakeo"/> <section begin="Lakmuso"/>'''Lakmuso'''. Blua farbo ruĝiĝanta de l’ acidoj kaj ree bluiĝanta de l’ alkalioj. <section end="Lakmuso"/> <section begin="Lakona"/>'''Lakona'''. Konciza. '''Lakone'''. En lakona maniero. '''Lakonismo'''. Maniero paroli koncize. <section end="Lakona"/> <section begin="Lakso"/>'''Lakso'''. Ofta eligado de nenormale fluidaj ekskrementoj. '''Laksi'''. Ofte eligi nenormale fluidajn ekskrementojn. '''Laksigi'''. Kaŭzi lakson de iu. '''Laksiga'''. Kaŭzanta lakson : ''La ricina oleo estas la plej populara laksiga rimedo''. '''Lakto'''. Blanka fluidaĵo, produktata de la inoj de l’ mambestoj por nutri la idojn : ''la bovina lakto''. '''Lakta'''. E1 lakto, konsistanta el lakto : ''lakta manĝaĵo, lakta dieto''. <section end="Lakso"/> <section begin="Laktuko"/>'''Laktuko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo (salato) el la familio de l’ kompozitoj (Lactuca). <section end="Laktuko"/> <section begin="Lamo"/>'''Lamo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Remaĉulo el la familio de l’ kameloj (''Auchenia lama'').<section end="Lamo"/><noinclude><references/></noinclude> owctfaweiga8qccv8e5eq0sa6s78e77 104 32383 119256 106377 2026-05-22T08:26:48Z Ciampix 3284 119256 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>pri nia restado ĉi tie devus atingi viajn orelojn, ĉar la tuta Romo parolas sendube pri nenio alia. Ni do iris rekte en Bajojn, kie unue atakis nin rememoroj pri la patrino kaj riproĉoj de la konscienco. Sed ĉu vi scias, al kio Ahenobarbus jam venis? Jen al tio, ke eĉ la patrinmortigo servas al li nur kiel temo por versaĵoj kaj lud-okazo de arlekene-tragikaj scenoj. Li sentis iam verajn riproĉojn de la konscienco nur tiom, kiom li estas malkuraĝulo. Nun, kiam li konvinkiĝis, ke la mondo estas, kiel ĝi estis, sub liaj piedoj, kaj neniu dio venĝis kontraŭ li, li nur ŝajnigas ilin, por kortuŝi la homojn per sia sorto. Iafoje li kurlevas sin nokte, certigante, ke lin pelas Furioj, li vekas nin, rigardas post sin, alprenas la sintenon de komedianto, ludanta la rolon de Oresto, kaj plie, de aĉa komedianto, li deklamas grekajn versaĵojn kaj rigardas, ĉu ni lin admiras. Kaj ni, kompreneble, admiras lin! kaj anstataŭ diri al li: iru dormi, arlekenaĉo! {{sic|n|N}}i ankaŭ agordiĝas al la tono de tragedio kaj defendas la grandan artiston de Furioj. Je Kastoro! {{sic|s|S}}endube atingis vin almenaŭ la famo, ke li prezentiĝos publike en Neapolo. Oni kunpelis ĉiujn grekajn sentaŭgulojn el Neapolo kaj el la najbaraj urboj; ili plenigis la arenon per tiel malagrabla odoro de ajlo kaj ŝvito, ke mi dankis al la dioj, ke anstataŭ sidi en la unuaj vicoj, inter la aŭgustanoj, mi estis kun la {{sic|c|C}}ezaro post la scenejo. Kaj ĉu vi kredos tion, ke li timis? Li vere timis. Li prenis kelkfoje mian manon kaj metis ĝin al sia koro, kiu batis efektive per pli rapida ritmo. Lia spirado iĝis mallonga, kaj en la momento, kiam estis tempo eniri, li paliĝis, kiel pergameno, kaj ŝvitaj gutoj kovris lian frunton. Li ja sciis tamen, ke en ĉiuj vicoj sidas pretaj pretorianoj, armitaj per bastonoj, per kiuj, se bezone, ili estis stimulontaj la fervoron. Sed ne estis bezone. Neniu aro da simioj el la {{sic|ĉikaŭaĵoj|ĉirkaŭaĵoj}} de Kartago scipovas tiel hurli, kiel hurlis tiu aĉularo. Mi diras al vi, ke la odoro de ajlo venis eĉ en la scenejon, kaj Nero riverencis, premis la manojn al la koro, sendis mankisojn kaj ploris. Poste li enkuris inter nin, kiuj atendis post la scenejo, kiel ebria, vokante: „Kio estas ĉiuj triumfoj kompare kun tiu ĉi mia triumfo?” Kaj tie la aĉularo ĉiam ankoraŭ hurlis kaj aplaŭdis, sciante, ke ĝi elaplaŭdas al si favoron, donacojn, festenon, loteriajn biletojn kaj novan spektaklon kun la cezaro-arlekeno. Mi eĉ ne miras ilin, ke ili aplaŭdis, ĉar tion oni ĝis nun ne vidis. Li dume ripetadis ĉiu-momente: „Jen kio estas la grekoj! Jen kio estas la grekoj!”<noinclude><references/> {{rh|||147}}</noinclude> ia1nsa3wkqumzkjvqtedt5fizcu3b8l 104 32384 119257 106378 2026-05-22T09:57:07Z Ciampix 3284 119257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>Kaj ŝajnas al mi, ke de tiu momento lia malamo al Romo kreskis ankoraŭ pli. Malgraŭ tio en Romon estas senditaj specialaj kurieroj kun sciigoj pri la triumfo, kaj ni atendas en la proksimaj tagoj dankesprimojn de la senato. Tuj post la unua prezentiĝo de Nero havis lokon ĉi tie stranga okazo. Jen la teatro subite falis en ruinon, sed tiam, kiam la homoj estis jam elirintaj. Mi estis sur la loko de la akcidento kaj ne vidis, ke oni eligis eĉ unu kadavron el sub la ruboj. Multaj, eĉ inter la grekoj, rigardas ĉi tion kiel koleron de la dioj pro la profano de la imperiestra aŭtoritato, sed li, kontraŭe, asertas, ke ĝi estas favorsigno de la dioj, kiuj evidente ŝirmas per sia gardo lian kantadon kaj tiujn, kiuj lin aŭskultas. El tio sekvas oferdonoj en ĉiuj temploj kaj grandaj danksolenoj, kaj por li — nova kuraĝigo al la {{sic|voĵago|vojaĝo}} en Ahajon. Antaŭ kelkaj tagoj li tamen diris al mi, ke li timas, kion diros pri tio la roma popolo kaj ĉu ĝi ne ekscitiĝos, tiel pro amo al li, kiel pro maltrankvilo pri la disdonado de greno kaj pri la cirkludoj, kiujn ĝi povus perdi en la okazo de pli longa foresto de la {{sic|c|C}}ezaro. „Ni veturas tamen en Beneventon por rigardi la ŝuistajn luksaĵojn, per kiuj glorigos sin Vatinius, kaj el tie, zorgataj de la diaj fratoj de Heleno — en Grekujon. Koncerne min, mi rimarkis unu aferon, ke kiam oni estas inter homoj frenezaj, oni ankaŭ iĝas freneza, kaj plie, oni trovas ian ĉarmon en frenezaĵoj. Grekujo kaj vojaĝo kun milo da citroj, ia triumfiro de Bakho meze de nimfoj kaj bakhantinoj, kronitaj per mirta verdaĵo, per folioj de vinberujo kaj lonicero, veturiloj kun aljungitaj tigroj, floroj, tirsoj, laŭrokronoj, ekkrioj: ''{{Lingvo|la|evoe!}}'' muziko, poezio kaj aplaŭdanta Grekujo — ĉio tio estas bona, sed ni havas ĉi tie ankoraŭ pli kuraĝajn intencojn. Ni volus krei orientan, fabelan imperion, regnon de palmoj, suno, poezio kaj de realo, transformita en sonĝon, kaj de vivo, transformita en unu volupton. Ni volus forgesi pri Romo, kaj la ĉefpunkton de la mondo loki ie inter Grekujo, Azio kaj Egipto, vivi la vivon ne de homoj, sed de dioj, ne scii, kio estas ĉiutageco, vagi en oraj galeroj, sub la ombro de purpuraj veloj, tra Arhipelago, esti Apolono, Oziriso kaj Baalo en unu persono, esti roza kun matenruĝo, esti ora kun la suno, esti arĝenta kun la luno, regi, kanti, revi… Kaj ĉu vi kredas, ke mi, kies prudento valoras ankoraŭ sestercon, kaj la juĝo — ason, mi tamen ankaŭ lasas min forporti de tiuj fantazioj, kaj mi lasas min forporti tial, ke, se ili estas neeblaj, ili estas almenaŭ grandaj kaj neordinaraj… Tia imperio fabela estus<noinclude><references/> {{rh|148||}}</noinclude> 3vjcsw99sglu8tt60p34lman5dd2eqv 104 32385 119258 106379 2026-05-22T09:59:36Z Ciampix 3284 119258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>tamen io, kio iam, post multaj jarcentoj, ŝajnus al homoj sonĝo. Se Venuso ne prenas sur sin la formon de tia Ligia, aŭ, almenaŭ, de tia sklavino, kiel Eunice, kaj se ne ornamas ĝin arto, la vivo mem estas naŭza kaj ofte havas la vizaĝon de simio. Sed la Kuprobarba ne realigos siajn projektojn, eĉ tial nur, ke en tiu fabela regno de poezio kaj Oriento ne devas esti loko por perfidoj, malnoblaĵoj kaj morto, dum en li sub la masko de poeto sidas aĉa komedianto, malsprita veturigisto kaj triviala tirano. Kaj intertempe ni sufokas homojn, se ili nin iel ĝenas. La kompatinda Torquatus Silanus estas jam ombro. Li malfermis siajn vejnojn antaŭ kelkaj tagoj. Lecanius kaj Licinius kun timo akceptas la konsulajn oficojn, la maljuna Thraseas ne evitos morton, ĉar li kuraĝas esti honesta. Tigellinus ne sukcesas ĝis nun havigi por mi la ordonon, ke mi malfermu miajn vejnojn. Mi estas ankoraŭ bezona, ne nur kiel ''{{Lingvo|la|elegantiae arbiter}}'', sed ankaŭ kiel homo, sen kies konsiloj kaj gusto la ekskurso en Ahajon povus ne sukcesi. Ofte mi tamen pensas, ke pli aŭ malpli frue la fino devas esti tia, kaj ĉu vi scias, kion mi tiam deziras? {{sic|j|J}}en, ke la Kuprobarba ne ricevu tiun mian vazon el murho <ref>Mineralo, el kiu oni faradis multekostajn vazojn (fluorspato).</ref>, kiun vi konas kaj admiras. Se en la momento de mia morto vi estos apud mi, mi donos ĝin al vi, se vi estos for, mi ĝin frakasos. Sed dume ni havas ankoraŭ antaŭ ni la ŝuistan Beneventon, la olimpan Grekujon kaj Faton, kiu difinas al ĉiu vojon nekonatan kaj neantaŭvideblan. Restu en sano kaj dungu Croton, aŭ oni duafoje forrabos de vi Ligian. Chilonideson, kiam vi ĉesos lin bezoni, sendu al mi, kie ajn mi estos. Eble mi faros el li alian Vatiniuson kaj eble konsuloj kaj senatanoj tremos iam antaŭ li, kiel ili tremas antaŭ tiu unua kavaliro Aleno. Valorus ĝisvivi tiun spektaklon. Kiam vi reakiros Ligian, sciigu min pri tio, por ke mi oferu por vi ambaŭ paron da cignoj kaj paron da kolomboj en la ĉi-tiea ronda templeto de Venuso. Mi vidis iam en sonĝo Ligian en viaj brakoj, serĉantan viajn kisojn. Zorgu, ke ĝi estu aŭgura sonĝo. Neniaj nuboj estu sur via ĉielo, kaj se ili estos, havu ili la koloron kaj aromon de rozo. Restu en sano. Adiaŭ!” {{brn|3em}} {{---|50px}}<noinclude><references/> {{rh|||149}}</noinclude> p3wl7i4kw25rle1ooqlmfnqeh5q7l8j 104 32397 119049 106365 2026-05-21T13:44:29Z Ciampix 3284 119049 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>kaj komencis paroli per obtuzigita voĉo: — Kaj kiu al vi diris, ke morto pli certe trafos vin el la mano de Glaucus, ol el la mia? De kie vi scias, hundo, ĉu oni vin tuj ne enterigos en mia ĝardeno? Chilo, kiu estis timulo, rigardis Viniciuson kaj en unu sekundo ekkomprenis, ke se li diros malprudente unu vorton pli, li pereos senrevoke. — Mi serĉos ŝin, sinjoro, kaj mi trovos ŝin! — li ekkriis momente. Sekvis silento, dum kiu oni aŭdis nur la rapidan spiradon de Vinicius kaj malproksiman kantadon de sklavoj, laborantaj en la ĝardeno. Nur post momento la greko, rimarkinte, ke la juna patricio jam iom trankviliĝis, komencis paroli: — La morto pasis preter mi, sed mi rigardis ĝin kun tia trankvilo, kie! Sokrato. Ne sinjoro! {{sic|m|M}}i ne diris al vi, ke mi rezignas la serĉadon de la fraŭlino, kaj mi nur volis al vi diri, ke tiu serĉado estos nun ligita kun pli granda danĝero por mi. Vi dubis antaŭ kelka tempo, ĉu ekzistas en la mondo iu Euricius, kaj kvankam per la {{sic|propaj|propraj}} okuloj vi konvinkiĝis, ke la filo de mia patro diris al vi la veron, vi suspektas nun, ke mi elpensis al vi Glaucuson. Ve! Se li estus nur elpensaĵo, se mi povus kun plena sekureco iradi inter la kristanojn, kiel mi antaŭe iradis, mi cedus por tio la mizeran, maljunan sklavinon, kiun mi aĉetis antaŭ tri tagoj, ke ŝi prizorgu mian aĝon kaj kriplecon. Sed Glaucus vivas, sinjoro, kaj se li min foje ekvidus, vi ne vidus min plu, kaj en tiu okazo kiu retrovus por vi la fraŭlinon? Li eksilentis kaj komencis viŝi larmojn, poste li parolis plu: — Sed kiel longe Glaucus vivas, kiel mi ŝin serĉu, se ĉiu-momente mi povas lin renkonti, kaj se mi lin renkontos, mi pereos kaj kun mi pereos mia serĉado. — Al kio vi celas? Kion vi konsilas? kaj kion vi volas entrepreni? — demandis Vinicius. — Aristotelo instruas nin, sinjoro, ke oni devas oferi aferojn malpli grandajn por la pli grandaj, kaj la reĝo Priamo ofte diris, ke maljuneco estas peza ŝarĝo. Jen la ŝarĝo de maljuneco kaj malfeliĉoj premas Glaucuson de longe kaj tiel peze, ke morto estus por li bonfaro. Ĉar kio, laŭ Seneca, estas morto, se ne liberigo?… — Arlekenu kun Petronius, ne kun mi, kaj diru, kion vi volas?<noinclude><references/> {{rh|||135}}</noinclude> n1yey6a7zh50x47e22glcdblpxcekl0 119050 119049 2026-05-21T13:45:00Z Ciampix 3284 119050 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>kaj komencis paroli per obtuzigita voĉo: — Kaj kiu al vi diris, ke morto pli certe trafos vin el la mano de Glaucus, ol el la mia? De kie vi scias, hundo, ĉu oni vin tuj ne enterigos en mia ĝardeno? Chilo, kiu estis timulo, rigardis Viniciuson kaj en unu sekundo ekkomprenis, ke se li diros malprudente unu vorton pli, li pereos senrevoke. — Mi serĉos ŝin, sinjoro, kaj mi trovos ŝin! — li ekkriis momente. Sekvis silento, dum kiu oni aŭdis nur la rapidan spiradon de Vinicius kaj malproksiman kantadon de sklavoj, laborantaj en la ĝardeno. Nur post momento la greko, rimarkinte, ke la juna patricio jam iom trankviliĝis, komencis paroli: — La morto pasis preter mi, sed mi rigardis ĝin kun tia trankvilo, kie! Sokrato. Ne sinjoro! {{sic|m|M}}i ne diris al vi, ke mi rezignas la serĉadon de la fraŭlino, kaj mi nur volis al vi diri, ke tiu serĉado estos nun ligita kun pli granda danĝero por mi. Vi dubis antaŭ kelka tempo, ĉu ekzistas en la mondo iu Euricius, kaj kvankam per la {{sic|propaj|propraj}} okuloj vi konvinkiĝis, ke la filo de mia patro diris al vi la veron, vi suspektas nun, ke mi elpensis al vi Glaucuson. Ve! Se li estus nur elpensaĵo, se mi povus kun plena sekureco iradi inter la kristanojn, kiel mi antaŭe iradis, mi cedus por tio la mizeran, maljunan sklavinon, kiun mi aĉetis antaŭ tri tagoj, ke ŝi prizorgu mian aĝon kaj kriplecon. Sed Glaucus vivas, sinjoro, kaj se li min foje ekvidus, vi ne vidus min plu, kaj en tiu okazo kiu retrovus por vi la fraŭlinon? Li eksilentis kaj komencis viŝi larmojn, poste li parolis plu: — Sed kiel longe Glaucus vivas, kiel mi ŝin serĉu, se ĉiu-momente mi povas lin renkonti, kaj se mi lin renkontos, mi pereos kaj kun mi pereos mia serĉado. — Al kio vi celas? Kion vi konsilas? {{sic|k|K}}aj kion vi volas entrepreni? — demandis Vinicius. — Aristotelo instruas nin, sinjoro, ke oni devas oferi aferojn malpli grandajn por la pli grandaj, kaj la reĝo Priamo ofte diris, ke maljuneco estas peza ŝarĝo. Jen la ŝarĝo de maljuneco kaj malfeliĉoj premas Glaucuson de longe kaj tiel peze, ke morto estus por li bonfaro. Ĉar kio, laŭ Seneca, estas morto, se ne liberigo?… — Arlekenu kun Petronius, ne kun mi, kaj diru, kion vi volas?<noinclude><references/> {{rh|||135}}</noinclude> hq60pwug34s5chvow1d8w7wo7eklnpr 104 32398 119051 106366 2026-05-21T13:50:42Z Ciampix 3284 119051 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> — Se virto estas arlekenaĵo, lasu min la dioj ĉiam esti arlekeno. Mi volas, sinjoro, forigi Glaucuson, ĉar kiel longe li vivas, tiel mia vivo, kiel la serĉado estas en senĉesa danĝero. — Dungu do homojn, ke ili lin mortbatu per bastonoj, kaj mi ilin pagos. — Ili igos vin tropagi, sinjoro, kaj poste ekspluatos la sekreton. En Romo estas tiom da friponoj, kiom da sableroj sur areno, sed vi ne kredus, sinjoro, kiel postulemaj ili estas, se honesta homo bezonas dungi ilian friponecon. Ne! {{sic|n|N}}obla tribuno! Kaj se vigiloj kaptus la murdistojn ĉe la mortigo? {{sic|i|I}}li sendube konfesus, kiu ilin dungis, kaj vi havus embarason. Sed min ili ne montros, ĉar mi ne diros al li mian nomon. Vi malbone faras, sinjoro, ke vi ne fidas al mi, ĉar, ne parolante jam pri mia honesteco, memoru, ke la afero koncernas du aliajn aĵojn: mian propran haŭton kaj la rekompencon, kiun vi al mi promesis. — Kiom vi bezonas? — Mi bezonas mil sestercojn, ĉar konsideru, sinjoro, ke mi devas trovi honestajn friponojn, kiuj, ricevinte antaŭpagon, ne malaperos kun ĝi sen ia scio. Por bona laboro — bona pago! Ankaŭ por mi utilus sumeto, por sekigi la larmojn, kiujn mi elverŝos pro Glaucus. La diojn mi alvokas {{sic|asteste|ateste}}, kiel mi lin amis. Se mi ricevos hodiaŭ mil sestercojn, post du tagoj lia animo estos en Hadeso, kaj nur tie, se la animoj konservas memoron kaj pensokapablon, li komprenos, kiel mi lin amis. Mi trovos ankoraŭ hodiaŭ la homojn kaj avertos ilin, ke, komencante de morgaŭ, por ĉiu tago de vivo de Glaucus mi malgrandigos ilian rekompencon je cent sestercoj. Mi havas ankaŭ certan planon, kiu ŝajnas al mi senerara. Vinicius ankoraŭ foje promesis al li la postulatan sumon, sed malpermesis paroli plu pri Glaucus; li demandis, anstataŭe, kiajn aliajn novaĵojn li alportas, kie li estas dum tiu tempo, kion li vidis kaj kion malkovris. Sed Chilo ne povis komuniki al li multajn novaĵojn. Li estis en du preĝodomoj pli kaj atente observis ĉiujn, precipe la virinojn, sed rimarkis neniun, kiu similus al Ligia. La kristanoj tamen konsideras lin kiel sian homon, kaj de la tempo, kiam li donis la monon por elaĉeti la filon de Euricius, ili respektas lin, kiel tiun, kiu iras la vojon de „Chrestus”. Li ankaŭ eksciis de ili, ke unu granda leĝodonanto, iu Paŭlo el Tarso, trovas sin en Romo, malliberigita pro akuzo, farita de judoj, kaj li decidis konatiĝi kun li. Sed plej multe ĝojigis lin alia novaĵo, nome, ke la ĉefa pastro de<noinclude><references/> {{rh|136||}}</noinclude> ai5n1fxtlb26iq8d9z69jumd28xc77k 104 32460 119281 106398 2026-05-22T11:27:31Z Ciampix 3284 119281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{Titolo|ĈAPITRO XXI}} Ĉiu guto de l’ sango ektremis en la juna patricio je ŝia vido. Li forgesis pri la amaso, pri la maljunulo, pri la propra miro pro tiuj nekompreneblaj aferoj, kiujn li aŭdis, kaj vidis antaŭ si nur ŝin solan. Jen fine post la tuta penado, post la longaj tagoj de maltrankvilo, baraktado, ĉagrenoj, li retrovis ŝin! Unuafoje en la vivo li spertis, ke ĝojo povas ataki la bruston, kiel sovaĝa besto, kaj premi ĝin ĝis perdo de la spiro. Li, kiu ĝis nun kredis, ke Fortuno havas kvazaŭ la devon plenumadi ĉiujn liajn dezirojn, nun apenaŭ kredis al la propraj okuloj kaj al la propra feliĉo. Se tiu nekredo ne detenus lin, lia ekscitema naturo povus puŝi lin al iu malprudenta paŝo, sed li volis antaŭe konvinkiĝi, ĉu tio ĉi ne estas daŭrigo de tiuj mirakloj, kiuj plenigis lian kapon, kaj ĉu li ne sonĝas. Sed ĝi estis senduba: li vidis Ligian kaj apartigis lin de ŝi distanco de apenaŭ dekkelkaj paŝoj. Ŝi staris en plena lumo, do li povis ĝui ŝian vidon, kiom li nur volis. La kapuĉo deŝoviĝis de ŝia kapo kaj malordigis la harojn; ŝia buŝo estis iom malfermita, la okuloj levitaj al la apostolo, la vizaĝo aŭdosorĉita kaj ravita. En mantelo el malhela lano, ŝi estis vestita, kiel knabino el la popolo, Vinicius tamen neniam vidis ŝin pli belega, kaj malgraŭ la tuta penskonfuzo, kiu estiĝis en li, frapis lin kontraste al tiu preskaŭ sklava vesto la nobleco de ŝia mirinda, patricia vizaĝo. Amo trakuris lin, kiel fajro, amo grandega, miksita kun ia stranga sento de sopiro, adoro, kulto kaj pasio. Li sentis volputon, kiun kaŭzis al li la vido mem de ŝi, kaj ĝuis ĝin, kvazaŭ refreŝigan akvon post longa soifado. Starante apud la grandega ligo, ŝi ŝajnis al li pli malgranda, ol ŝi estis antaŭe, preskaŭ infano; li rimarkis ankaŭ, ke ŝi pli maldikiĝis. Ŝia vizaĝo estis preskaŭ travidebla; ŝi impresis lin kiel floro kaj animo. Sed tiom pli li deziris ekposedi tiun estaĵon, tiel diferencan de ĉiuj virinoj, kiujn li vidis aŭ posedis en Oriento kaj en Romo. Li sentis, ke li fordonus por ŝi ilin ĉiujn, kaj aldone al ili Romon kaj la mondon. Li rigardus ŝin plue, ĝis senkonsciiĝo, se Chilo ne ektirus lin<noinclude><references/> {{rh|170||}}</noinclude> huc8pg09xr1q909bapunwx29n8nhjl2 104 32561 119293 106404 2026-05-22T11:41:54Z Ciampix 3284 119293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{Titolo|ĈAPITRO XXVI}} La sekvintan matenon li vekiĝis malforta, sed kun kapo malvarma, sen febro. Ŝajnis al li, ke lin vekis ia flustra interparolo, sed kiam li malfermis la okulojn, Ligia ne estis plu apud li, nur Ursus, klinite antaŭ la kameno, disrastis la grizan cindron kaj serĉis en ĝi ardon, kiun trovinte, li komencis disblovi la fajron tiel, kvazaŭ li farus ĝin ne per buŝo, sed per forĝista blovsako. Vinicius, rememorinte, ke tiu homo hieraŭ venkis Croton, observis kun intereso, inda je amatoro de areno, lian grandegan dorson, similan al la dorso de ciklopo, kaj la femurojn, potencajn, kvazaŭ kolonoj. — Dankon al Merkuro, ke li ne rompis al mi la nukon — li ekpensis interne. — Je Polukso! se aliaj ligoj similas al li, la apuddanubaj legioj povos iam havi pro ili malfacilan taskon! Kaj laŭte li ekparolis: — He, sklavo! Ursus forigis la kapon el la kameno kaj, ridetinte preskaŭ amike, diris: — Dio donu al vi, sinjoro, bonan tagon kaj bonan sanon, sed mi estas libera homo, ne sklavo. Al Vinicius, kiu deziris demandi Ursuson pri la naskiĝlando de Ligia, tiuj vortoj faris certan plezuron, ĉar interparolo kun homo libera, kvankam simpla, malpli ofendis lian romanan kaj patrician dignon, ol interparolo kun sklavo, en kiu nek la leĝo, nek la moro rekonis homan estaĵon. — Vi do ne apartenas al Aulusoj? — li demandis. — Ne, sinjoro. Mi servas al Callina, kiel mi servis al ŝia patrino, sed libervole. — Ĉe tio ĉi li denove kaŝis la kapon en la kamenon, por blovi iom sur la karbojn, sur kiujn li antaŭe ĵetis pecojn da ligno, poste li eltiris ĝin kaj diris: — Ĉe ni ne estas sklavoj. Sed Vinicius demandis: — Kie estas Ligia? — Ŝi ĵus foriris, kaj mi devas kuiri por vi matenmanĝon, sinjoro. Ŝi maldormis apud vi la tutan nokton. — Kial vi ne anstataŭis ŝin?<noinclude><references/> {{rh|||207}}</noinclude> 3c3ztq6wjzefgxijhccxrivqg2yur9g 104 32562 119295 106405 2026-05-22T11:50:47Z Ciampix 3284 119295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> — Ĉar ŝi tiel volis, kaj mia afero estas obei. Ĉe tio la okuloj de Ursus malsereniĝis, kaj post momento li aldonis: — Se mi ŝin ne obeus, vi jam ne vivus, sinjoro. — Ĉu vi bedaŭras, ke vi min ne mortigis? — Ne, sinjoro. Kristo ne ordonis mortigi. — Kaj Atacinus? kaj Croto? — Mi ne povis agi alie — ekmurmuris Ursus. Kaj li komencis rigardi kvazaŭ kun bedaŭro siajn manojn, kiuj videble restis idolanaj, malgraŭ ke la animo akceptis la bapton. Poste, metinte poton sur la fajroplaton kaj ekkaŭrinte antaŭ la kameno, li fiksis penseman rigardon sur la flamo. — Ĝi estas via kulpo, sinjoro — li diris fine — kial vi levis la manon kontraŭ ŝin, kontraŭ la reĝan filinon? Vinicius en la unua momento ekbolis pro la ofendita fiereco, ke tiu simplulo kaj barbaro kuraĝas ne nur paroli al li tiel familiare, sed eĉ riproĉi lin. Al tiuj eksterordinaraj kaj nekredeblaj aferoj, kiuj lin tarfis de la antaŭhieraŭa nokto, aliĝis ankoraŭ unu. Sed, estante malforta kaj ne havante apude siajn sklavojn, li ekregis sin, tiom pli, ke ankaŭ la deziro ekkoni iajn detalojn el la vivo de Ligia superis lian koleron. Do, trankviliĝinte, li komencis demandi pri la milito de la ligoj kontraŭ Vannius kaj la svevoj. Ursus volonte rakontis, sed li ne povis aldoni multe al tio, kion siatempe Aulus Plautius rakontis al Vinicius. Ursus ne partoprenis en la batalo, ĉar li akompanis la garantiulinojn en la tendaron de Atelius Hister. Li nur sciis, ke la ligoj venkis la svevojn kaj la jazigojn, sed ilia komandanto kaj reĝo pereis de jaziga sago. Tuj poste venis la famo, ke la semnonoj bruligis la arbarojn ĉe ilia limo, do ili revenis flugrapide, por venĝi la ofendon, kaj la garantiulinoj restis ĉe Atelius, kiu komence ordonis donadi al ili reĝajn honorojn. Poste la patrino de Ligia mortis. La roma komandanto ne sciis, kion fari kun la infano. Ursus volis reveni kun ĝi hejmlanden, sed la vojo estis danĝera pro sovaĝaj bestoj kaj gentoj; kiam do venis famo, ke iuj senditoj de la ligoj trovas sin ĉe Pomponius, oferante al li helpon kontraŭ la markomanoj, Hister sendis ilin al Pomponius. Alveninte al li, ili tamen eksciis, ke neniuj senditoj estis venintaj — kaj tiamamiere ili restis en la tendaro, el kie Pomponius kunprenis ilin en Romon, kaj, soleninte la triumfiron, donis la reĝan infanon al Pomponia Graecina.<noinclude><references/> {{rh|208||}}</noinclude> gt4fyj89127bpeer8sjbnda8n7ch03p 104 32573 119292 104666 2026-05-22T11:41:26Z Ciampix 3284 119292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> Ŝi dume malfermis la okulojn, kaj vidante, ke Vinicius ŝin rigardas, proksimiĝis al li kaj diris: — Mi estas apud vi. Li respondis al ŝi: — Mi vidis en sonĝo vian animon. {{brn|3em}} {{---|50px}}<noinclude><references/> {{rh|206||}}</noinclude> mo5hltdykd4k3rxsso8dmgqc9oiufd0 104 32602 119269 95803 2026-05-22T10:43:04Z Ciampix 3284 119269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Darmo117" /></noinclude>Mi ankaŭ bone informiĝis pri la vojo, kaj samtempe diris al Euricius, ke mi bezonas la signojn nur por miaj amikoj kaj mem mi ne iros, ĉar tio estas por mi tro malproksime, fine ke morgaŭ mi vidos la grandan apostolon, kiu ripetos al mi la plej belajn fragmentojn el sia parolado. — Kiel do: vi ne iros? Vi devas iri! — diris Vinicius. — Mi scias, ke mi devas, sed mi iros bone kapuĉkovrita, kaj mi konsilas al vi fari la samon, aŭ ni povas fortimigi la birdojn. Baldaŭ efektive ili komencis sin prepari, ĉar ekstere jam iĝis krepusko. Ili prenis gallajn mantelojn kun kapuĉoj, ili prenis lanternojn; krome Vinicius armis sin mem kaj siajn kunulojn per mallongaj, kurbaj ponardoj, Chilo, plie, surmetis perukon, per kiu li provizis sin envoje al Euricius, kaj ili eliris, rapidante, por atingi la malproksiman pordegon Nomentanan ankoraŭ antaŭ ĝia fermo. {{brn|3em}} {{---|50px}}<noinclude><references/> {{rh|158||}}</noinclude> i2jpneyovepw5f2lsvtxig5w8fn20fd 104 32669 119052 106369 2026-05-21T13:53:08Z Ciampix 3284 119052 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>Tiucele li iris vespere al Euricius, pri kiu li sciis, ke li estas tutanime sindona al li kaj faros ĉion, por lin helpi. Estante tamen laŭnature singardema, li neniel intencis konfidi al li siajn verajn planojn, kiuj cetere malkaŝe kontrastus kun la kredo de la maljunulo pri la virto kaj pieco de Chilo. Li volis havi pretajn al ĉio homojn kaj nur kun ili pritrakti la aferon tiel, ke ili, pro si mem, konservu ĝin eterne en sekreto. La maljuna Euricius, elaĉetinte sian filon, luis unu el tiuj malgrandaj butiketoj, kiuj svarmis apud la granda cirko, por vendadi tie olivoleon, fabon, senfeĉajn kukojn kaj akvon, dolĉigitan per mielo, al rigardantoj, venantaj al vetkuroj. Chilo trovis lin hejme, aranĝantan la butikon kaj, salutinte lin en la nomo de Kristo, komencis paroli pri la afero, kiu lin ĉi tien venigis. Jen, farinte al ili komplezon, li esperas ke ili repagos al li per dankemo. Li bezonas du aŭ tri homojn, fortajn kaj kuraĝajn, por forturni danĝeron, kiu minacas ne sole al li, sed al ĉiuj kristanoj. Li estas, vere, malriĉa, ĉar preskaŭ ĉion, kion li havis, li donis al Euricius, tamen tiajn homojn li rekompencus por iliaj servoj, kondiĉe, ke ili fidu al li kaj plenumu fidele ĉion, kion li ordonos al ili plenumi. Euricius kaj lia filo, Quartus, aŭskultis lin, kiel sian bonfarinton, preskaŭ surgenue. Ili ambaŭ deklaris ankaŭ, ke ili estas pretaj plenumi ĉion, kion li postulos de ili, kredante, ke homo tiel sankta ne povus postuli agojn, kiujn ne harmonius kun la instruo de Kristo. Chilo certigis ilin, ke tiel estas kaj, levinte supren la okulojn, ŝajnis preĝi, dum efektive li pripensis, ĉu ne estos bone akcepti ilian oferon, kiu povus ŝpari al li la mil sestercojn. Sed post momenta pripenso li malakceptis ĝin. Euricius estis maljunulo, ne tiom eble premita de la aĝo, kiom de zorgoj kaj malsano, Quartus estis nur deksesjara, Chilo dume bezonis homojn lertajn, kaj antaŭ ĉio fortajn. Koncerne la mil sestercojn, li esperis, ke dank’ al ideo, kiu al li venis, li sukcesos ĉiuokaze ŝpari el ili grandan parton. Ili insistis dum kelka tempo, sed kiam li decide rifuzis, ili cedis. Quartus diris tiam: — Mi konas bakiston Demason, sinjoro, ĉe kies muelŝtonoj laboras sklavoj kaj dungitoj. Unu el tiuj dungitoj estas tiel forta, ke li povas egali ne du, sed kvar homojn, ĉar mi mem vidis, kiel li levis ŝtonegojn, kiujn kvar viroj ne povis movi de la loko. — Se li estas homo pia kaj ema oferi sin por la fratoj,<noinclude><references/> {{rh|||139}}</noinclude> jtaxczwufn0ejg4b4kytmne6bens4z5 104 32670 119055 106370 2026-05-21T13:57:01Z Ciampix 3284 119055 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>konigu lin al mi — diris Chilo. — Li estas kristano, sinjoro — respondis Quartus — ĉar ĉe Demas laboras plejparte kristanoj. Estas tie noktaj kaj tagaj laboristoj, kaj tiu homo apartenas al la noktaj. Se ni nun irus, ni venus dum ilia vespermanĝo kaj vi povus laŭvole paroli kun li. Demas loĝas apud Emporium. Chilo konsentis tre volonte. Emporium trovis sin malsupre de Aventino, sekve ne tre malproksime de la Granda cirko. Oni povis, ne ĉirkaŭirante la montaĵojn, iri laŭlonge de la rivero, tra Porticus Aemilia, kio mallongigis ankoraŭ pli la vojon. — Mi estas maljuna — diris Chilo, kiam il subiris la kolonaron — kaj mia memoro iafoje malklariĝas. Jes! {{sic|n|N}}ia Kristo ja estis perfidita de unu el siaj disĉiploj! Sed la nomon de la perfidulo min povas ĉi-momente rememori… — Judaso, sinjoro; li pendiĝis — diris Quartus, iom mirante en la animo, ke iu povis forgesi ĉi tiun nomon. — Ha jes! Judaso! Mi dankas vin — diris Chilo. Kaj dum certa tempo ili iris en silento. Veninte al Emporium, kiu jam estis fermita, ili preterpasis ĝin kaj, ĉirkaŭirante la grenejojn, kie oni disdonadis grenon al la popolo, ili direktis sin maldekstren, al la domoj, kiuj etendis sin laŭlonge de Via Ostiensis, ĝis la montaĵo Testacio kaj Forum Pistorium. Tie ili haltis antaŭ ligna {{SIC|konstuaĵo|konstruaĵo}}, el kies interno aŭdiĝadis bruo de muelŝtonoj. Quartus eniris, kaj Chilo, kiu ne ŝatis montri sin al granda nombro da homoj kaj timis senĉese, ke iu fato povus renkontigi lin kun Glaucus, la kuracisto, restis ekstere. — Interesas min tiu Herkulo, kiu laboras, kiel muelisto — li parolis al si mem, rigardante la hele lumantan lunon. — Se tio estas fripono kaj saĝa homo, li iom kostos al mi, se tamen li estas virta kristano kaj malsaĝa, li faros senpage ĉion, kion mi de li postulos. La pluan pripensadon interrompis al li reveno de Quartus, kiu eliris el la konstruaĵo kun alia homo, vestita nur per tuniko, nomata {{Lingvo|la|''exomis''}}, tranĉita tiamaniere, ke la dekstra brako kaj la dekstra brustoflanko restis nudaj. Similan veston, kiel lasantan plenan movliberecon, portadis precipe laboristoj. Chilo, rigardinte la veninton, ekspiris kontente, ĉar ĝis nun neniam en la vivo li vidis tian brakon kaj tian bruston. — Jen estas, sinjoro — diris Quartus — la frato, kiun vi volis vidi.<noinclude><references/> {{rh|140||}}</noinclude> 2vqos1bh5ozu21qu0ck6cpzgi12kvme 104 32671 119058 106371 2026-05-21T15:52:57Z Ciampix 3284 119058 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/> — La paco de Kristoj estu kun vi — ekparolis Chilo — kaj vi, Quartus, diru al ĉi tiu frato, ĉu mi meritas kredon kaj fidon, poste iru reen, en la nomo de Dio, ĉar vi ne devas lasi vian maljunan patron en soleco. — Tio ĉi estas sankta homo — diris Quartus — kiu fordonis sian tutan havaĵon, por min, nekonatan de li, elaĉeti el sklaveco. Donu al li por tio nia Sinjoro, la Savinto, ĉielan rekompencon. La grandega laboristo, aŭdinte ĉi tion, kliniĝis kaj kisis la manon de Chilo. — Kiel oni nomas vin, frato? — demandis la greko. — Ĉe la sankta bapto mi ricevis la nomon Urbano, patro. — Urbano, mia frato, ĉu vi havas tempon por libere paroli kun mi? — Nia laboro komenciĝas je noktomezo, kaj nun oni nur preparas por ni vespermanĝon. — Estas do sufiĉe da tempo — ni iru al la riverbordo, kaj tie vi aŭskultos miajn vortojn. Ili iris kaj sidiĝis sur ŝtona ĉebordaĵo, en silento, interrompata nur de la malproksima bruo de la muelŝtonoj kaj de murmurado de la fluantaj malsupre ondoj. Tie Chilo fiksis la rigardon sur la vizaĝo de la laboristo, kiu malgraŭ iom severa kaj malgaja esprimo, kiun ordinare havis la vizaĝoj de barbaroj, loĝantaj en Romo, ŝajnis al li tamen bonkora kaj sincera. — Jes! — li diris interne al si mem. — Tio ĉi estas homo bona kaj malsaĝa, kiu senpage mortigos Glaucuson. Poste li demandis: — Urbano, ĉu vi amas Kriston? — Per la koro kaj per la animo mi amas — respondis la laboristo. — Kaj viajn fratojn, kaj viajn fratinojn, kaj tiujn, kiuj instruis al vi la veron kaj kredon je Kristo? — Mi amas ilin ankaŭ, patro. — Paco do estu kun vi. — Kaj kun vi, patro. Denove sekvis silento — nur malproksime bruis la muelŝtonoj, kaj malsupre murmuris la rivero. Chilo fiksis la rigardon sur la hela brilo de la luno kaj per malrapida, mallaŭta voĉo komencis paroli pri la morto de Kristo. Li parolis kvazaŭ ne al Urbano, sed kvazaŭ al si mem, li rememoris tiun morton, aŭ ŝajnis konfidi la sekreton<noinclude><references/> {{rh|||141}}</noinclude> frnsqp4d57zhiz7l0pnuur8o1kn3jot 104 32672 119059 106372 2026-05-21T15:55:10Z Ciampix 3284 119059 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>pri ĝi al tiu dormolulata urbo. Estis en tio io kortuŝa kaj kune solena. La laboristo ploris, kaj kiam Chilo komencis ĝemi kaj plendi, ke en la momento de l’ morto de la Savinto ĉeestis neniu, kiu lin defendus, se ne de la krucumo, tiam almenaŭ de la ofendoj de la soldatoj kaj judoj — la grandegaj pugnoj de la barbaro kunpremiĝis pro doloro kaj subpremata furiozo. La morto nur movis lian koron, sed ĉe la penso pri {{sic|tu|tiu}} popolaĉo, mokanta la najlitan al la kruco ŝafidon, ribelis lia animo de simplulo kaj ekregadis lin sovaĝa venĝo-deziro. Kaj Chilo demandis subite: — Urbano ĉu vi scias, kiu estis Judaso? — Mi scias, mi scias! {{sic|s|S}}ed li pendiĝis! — ekkriis la laboristo. Kaj en lia voĉo estis kvazaŭ bedaŭro, ke la perfidulo mem punis sian krimon kaj ne povas jam trafi en liajn manojn. Sed Chilo parolis plu: — Se li tamen ne estus pendiĝinta kaj se iu el la kristanoj renkontus lin sur kontinento aŭ sur maro, ĉu li ne devus venĝi la suferon, sangon kaj morton de la Savinto? — Kiu ne venĝus, patro! — Paco estu kun vi, fidela servanto de la Ŝafido. Jes! Ni rajtas pardoni malbonagojn, faritajn al ni, kiu rajtas tamen pardoni la malbonagon kontraŭ Dio? Sed kiel serpento naskas serpenton, kiele malbono malbonon kaj perfido perfidon, tiel el la veneno de Judaso naskiĝis alia perfidulo, kaj kiel la unua transdonis al la judoj kaj romaj soldatoj la Savinton, tiel ĉi tiu, kiu vivas inter ni, intencas transdoni liajn ŝafojn al lupo, kaj, se neniu kontraŭagos la perfidon, se neniu polvigos antaŭtempe la kapon de la serpento, nin ĉiujn atendas pereo kaj kune kun ni pereos la gloro de la Ŝafido. La laboristo rigardis lin kun grandega maltrankvilo, kvazaŭ ne konsciigante al si tion, kion li aŭdis, kaj la greko, kovrinte la kapon per la rando de sia mantelo, komencis ripeti per voĉo, kvazaŭ venanta el sub la tero: — Ve al vi, servantoj de la vera Dio, ve al vi, kristanoj kaj kristaninoj! — Kaj denove sekvis silento, denove oni aŭdis nur la bruon de la muelŝtonoj, obtuzan kantadon de la muelistoj kaj murmuradon de la rivero. — Patro — demandis fine la laboristo — kiu estas tiu perfidulo? Chilo mallevis la kapon. Kiu estas tiu perfidulo? Filo de<noinclude><references/> {{rh|142||}}</noinclude> rr6hz2nx37t2hw2ys1tr6f1jvmdyxzs 104 32673 119060 106373 2026-05-21T15:58:16Z Ciampix 3284 119060 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>Judaso, filo de lia veneno, kiu ŝajnigas sin kristano kaj vizitas la preĝodomojn nur tial, por akuzi la fratojn antaŭ la {{sic|c|C}}ezaro, ke ili ne volas konfesi la {{sic|c|C}}ezaron, ke ili venenas fontanojn, murdas infanojn kaj volas detrui la urbon tiel, ke ne postrestu ŝtono sur ŝtono. Jen post kelkaj tagoj estos ordonite al la pretorianoj, ke ili malliberigu ĉiujn maljunulojn, virinojn kaj infanojn kaj konduku ilin je pereo, same kiel oni kondukis je morto la sklavojn de Pedanius Secundus. Kaj ĉion tion faris tiu dua Judaso. Sed se la unuan neniu punis, se neniu venĝis kontraŭ li, se neniu defendis Kriston en la horo de lia martirigo, kiu volos puni tiun ĉi perfidulon, kiu polvigos la serpenton, antaŭ ol la {{sic|c|C}}ezaro lin elaŭskultos, kiu defendos de pereo la fratojn kaj la kredon je Kristo? Kaj Urbano, kiu ĝis tiam sidis sur la ŝtona ĉebordaĵo, leviĝis subite kaj diris: — Mi tion faros, patro. Chilo leviĝis ankaŭ, rigardis dum momento la vizaĝon de la laboristo, lumigitan de la lunbrilo, poste, etendinte la brakon, metis malrapide la manon sur lian kapon. — Iru inter la kristanojn — li diris solene — iru en la preĝodomon kaj demandu la fratojn pri Glaucus, la kuracisto, kaj kiam oni montros lin al vi — en la nomo de Kristo, mortigu!… — Pri Glaucus?… — ripetis la laboristo, kvazaŭ volante fiksi ĉi tiun nomon en sia memoro. — Ĉu vi konas lin? — Ne, mi ne konas. Miloj da kristanoj estas en la tuta Romo, kaj ne ĉiuj konas sin reciproke. Se morgaŭ en Ostriano kunvenos nokte la fratoj kaj fratinoj, ĉiuj senescepte, ĉar venis la granda apostolo de Kristo, kiu tie instruos, kaj la fratoj montros al mi Glaucuson. — En Ostriano? — demandis Chilo. — Tio ja estas ekster la urbaj pordegoj. La fratoj kaj ĉiuj fratinoj? {{sic|n|N}}okte? {{sic|e|E}}kster la pordegoj, en Ostriano? — Jes patro. Tio estas nia tombejo, inter Via Salaria kaj Nomentana. Ĉu vi ne sciis, ke tie instruos la granda apostolo? — Mi ne estis hejme dum du tagoj, tial mi ne ricevis lian leteron kaj mi ne sciis, kie estas Ostriano, ĉar antaŭ nelonge mi venis el Korinto, kie mi administras la kristanan komunumon. Sed tiel estas! {{sic|k|K}}aj se Kristo tiel vin inspiris, iru nokte, mia filo, en Ostrianon, elserĉu tie inter la fratoj Glaucuson kaj<noinclude><references/> {{rh|||143}}</noinclude> gu940iuupv37wrt4kuvuwyxnnbkwqxu 104 32674 119255 106374 2026-05-22T08:24:03Z Ciampix 3284 119255 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>mortigu lin dum la reveno al la urbo, por kio pardonitaj estos al vi ĉiuj pekoj. Kaj nun paco estu kun vi… — Patro… — Mi aŭskultas vin, servante de la Ŝafido. Sur la vizaĝo de la laboristo bildiĝis embarasiteco. Jen antaŭ nelonge li mortigis homon, eble eĉ du homojn, kaj la instruo de Kristo malpermesas mortigi. Li ne mortigis ilin tamen por defendi sin mem, ĉar ankaŭ tio ĉi estas malpermesita! Li ne mortigis, Dio gardu, por profito… La episkopo mem donis al li fratojn, ke ili lin helpu, sed mortigi li malpermesis, li tamen malgraŭvole mortigis, ĉar Dio punis lin per tro granda forto… Kaj nun li ege pentas… La aliaj kantas ĉe la muelŝtonoj, sed li, malfeliĉa, pensis pri sia peko, pri la ofendo de la Ŝafido. Kiom li jam preĝis, kiom li ploris! Kiom li petis pardonon de la Ŝafido! Kaj ĝis nun li sentas, ke li ne pentis sufiĉe… Nun denove li promesis mortigi la perfidulon… Bone! Nur la proprajn ofendojn oni rajtas pardoni, do li mortigos lin, eĉ antaŭ la okuloj de ĉiuj fratoj kaj fratinoj, kiuj morgaŭ estos en Ostriano. Sed Glaucus estu antaŭe kondamnita de la ĉefuloj de l’ frataro, de la episkopo aŭ de la apostolo. Mortigi ne estas malfacile, kaj mortigi perfidulon estas eĉ agrable, kiel mortigi lupon aŭ urson, sed se Glaucus pereus senkulpe? Kiel preni sur sian konsciencon novan mortigon, novan pekon kaj novan ofendon de la Ŝafido? — Por juĝo mankas tempo, mia filo — respondis Chilo — ĉar la perfidulo rekte el Ostriano iros al la {{sic|c|C}}ezaro, en Antiumon, aŭ rifuĝos en la domon de unu patricio, kies pagato li estas, sed jen mi donos al vi signon; kiam vi montros ĝin post la mortigo de Glaucus, tiel la episkopo, kiel la apostolo benos vian faron. Dirinte ĉi tion, li eligis moneron, poste komencis serĉi ĉe sia zono tranĉilon, kaj trovinte ĝin, skrapis per la akraĵo sur la sesterco la signon de kruco kaj donis {{SIC|al|la}} moneron al la laboristo. — Jen la verdikto je Glaucus kaj signo por vi. Kiam, foriginte Glaucuson el la mondo, vi montros ĝin al la episkopo, li absolvos al vi ankaŭ tiun antaŭan mortigon, kiun vi malgraŭvole plenumis. La laboristo etendis la manon por preni la moneron, sed, havante tro freŝe en la memoro la unuan mortigon, li spertis kvazaŭ senton de timo.<noinclude><references/> {{rh|144||}}</noinclude> hilbs4lppsfow772oaggp9558w1xfx3 104 32677 119259 106380 2026-05-22T10:00:43Z Ciampix 3284 119259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{Titolo|ĈAPITRO XIX}} Apenaŭ Vinicius finis legi, en la {{SIC|biliotekon|bibliotekon}} mallaŭte enŝovis sin anoncita de neniu Chilo, ĉar al la servistoj estis ordonite enlasi lin je ĉiu horo de tago kaj nokto. — La dia patrion de via grandanima antaŭulo, Eneo — li diris — estu al vi tiel favora, sinjoro, kiel al mi favora estis la dia filo de Maio. — Tio signifas?… — demandis Vinicius, saltleviĝante de la tablo, ĉe kiu li sidis. Chilo levis la kapon kaj diris: — {{Lingvo|la|''Eureka!''}} La juna patricio tiel emociiĝis, ke dum longa tempo li ne povis eldiri eĉ vorton. — Vi vidis ŝin? — li demandis fine. — Mi vidis Ursuson, sinjoro, kaj mi parolis kun li. — Kaj vi scias, kie ili sin kaŝis? — Ne, sinjoro. Iu alia pro nura memamo komprenigus al la ligo, ke li divenis, kiu li estas, iu alia penus esplori de li, kie li loĝas, kaj aŭ ricevus pugnobaton, post kiu ĉiuj teraj aferoj iĝus al li indiferentaj, aŭ vekus malfidon de la grandegulo kaj kaŭzus tion, ke por la fraŭlino oni serĉus ankoraŭ en la sama nokto alian kaŝejon. Mi tion ne faris, sinjoro. Sufiĉas al mi scii, ke Ursus laboras apud Emporium, ĉe muelisto, kiu nomas sin Demas, kiel via liberigito, sinjoro, kaj tio sufiĉas al mi tial, ke nun iu ajn el viaj fidataj sklavoj povas matene postiri lin kaj eltrovi ilian kaŝejon. Mi nur alportas al vi, sinjoro, la certecon, ke se Ursus trovas sin ĉi tie, tiam ankaŭ la dia Ligia estas en Romo, kaj alian novaĵon, ke la hodiaŭan nokton ŝi estos preskaŭ certe en Ostriano… — En Ostriano? Kie ĝi estas? — interrompis Vinicius, volante videble tuj kuri al la montrata loko. — Tio estas malnova tombejo inter Via Salaria kaj Nomentana. Tiu {{Lingvo|la|''pontifex maximus''}} de la kristanoj, pri kiu mi menciis al vi, sinjoro, kaj kiun oni atendis multe pli malfrue, jam alvenis, kaj hodiaŭ nokte li baptos kaj instruos en tiu tombejo. Ili kaŝas sin kun sia instruo, ĉar kvankam ĝis nun<noinclude><references/> {{rh|150||}}</noinclude> 7rk4r1lqqvmjgnaf09rkugckri09uce 104 32678 119260 106381 2026-05-22T10:01:30Z Ciampix 3284 119260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>estas neniaj ediktoj, kiuj ĝin malpermesus, la popolo ilin malamas, do ili devas esti singardemaj. Ursus mem diris al mi, ke ĉiuj senescepte kunvenos hodiaŭ en Ostriano, ĉar ĉiu volas vidi kaj aŭdi tiun, kiu estis la unua disĉiplo de Kristo, kaj kiun ili nomas Sendito. Kaj ĉar la virinoj egale kun la viroj aŭskultas ĉe ili la instruojn, tial el la virinoj forestos eble sole Pomponia, ĉar ŝi ne povus pravigi antaŭ Aulus, adoranto de la malnovaj dioj, kial ŝi forlasas nokte la domon, tamen Ligia, kiu estas prizorgata de Ursus kaj de la ĉefuloj de la komunumo, ho sinjoro, venos kun aliaj virinoj sendube. Vinicius, kiu vivis ĝis nun kvazaŭ en febro, subtenata sole de la espero, nun, kiam tiu ĉi espero ŝajnis realiĝanta, eksentis subite tian senfortiĝon, kian sentas homo post superforta vojaĝo, ĉe sia celo. Chilo rimarkis ĉi tion kaj decidis ĝin profiti. — La pordegoj estas, vere, gardataj de viaj sklavoj, sinjoro, kaj la kristanoj certe tion scias. Sed ili ne bezonas la pordegojn. Tibro ankaŭ ilin ne bezonas, kaj kvankam de la rivero al tiuj vojoj estas malproksime, valoras longigi la iradon, por vidi la „grandan apostolon”. Cetere ili povas havi milojn da rimedoj por transiĝi ekster la muregojn. Kaj mi scias, ke ili havas rimedojn. En Ostriano vi trovos, sinjoro, Ligian, kaj se eĉ, kion mi ne supozas, ŝi forestus, estos tie Ursus, ĉar li promesis al mi mortigi Glaucuson. Li mem diris al mi, ke li ĉeestos kaj ke li mortigos tie Glaucuson, ĉu vi aŭdas, nobla tribuno? Nun, aŭ vi iros post li kaj ekscios, kie Ligia loĝas, aŭ vi ordonos al viaj sklavoj kapti lin, kiel mortiginton, kaj havante lin en viaj manoj, vi havigos de li konfeson, kie li kaŝis Ligian. Mi faris mian taskon! Iu alia, ho sinjoro, dirus al vi, ke li eltrinkis kun Ursus dek kruĉojn da plej bona vino, antaŭ ol li havigis de li la sekreton; iu alia dirus al vi, ke li malgajnis mil sestercojn, ludante kun la ligo je {{Lingvo|la|''scriptae duodecim''}} aŭ ke li aĉetis la sekreton por du mil… Mi scias, ke vi redonus tion al mi duoble, sed malgraŭ tio, unu fojon en la vivo… tio estas, mi volis diri: kiel ĉiam en la vivo, mi estos honesta, ĉar mi ne dubas, ke, kiel diris la grandanima Petronius, ĉiujn miajn elspezojn kaj esperojn superos via malavareco. Sed Vinicus kiu estis soldato kaj kutimis ne nur helpi sin en ĉiaj okazoj, sed ankaŭ agi, tuj ekregis la momentan malfortecon kaj diris: — Vi ne disreviĝos pri mia grandanimeco, antaŭe tamen vi iros kun mi en Ostrianon.<noinclude><references/> {{rh|||151}}</noinclude> tq79j43jau8z59rn3unj2yj4pvzaqka 104 32679 119261 106382 2026-05-22T10:02:20Z Ciampix 3284 119261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>— Mi, en Ostrianon? — demandis Chilo, kiu neniom deziris tien iri. — Mi, nobla tribuno, promesis al vi trovi Ligian, sed mi ne promesis ŝin forkapti… Pensu, sinjoro, kio okazus al mi, se tiu liga urso, disŝirinte Glaucuson, konvinkiĝus samtempe, ke li ne tute prave lin disŝiri? Ĉu li ne konsiderus min (cetere malprave) la kaŭzinto de la plenumita murdo? Memoru, sinjoro, ke ju pli granda filozofo iu estas, des pli malfacile estas al li respondi {{SIC|malŝagajn|malsaĝajn}} demandojn de simpluloj, kion do mi al li respondus, se li demandus min, kial mi akuzis Glaucuson, la kuraciston? Se vi tamen suspektas, ke mi vin trompas, mi diros al vi: pagu al mi nur tiam, kiam mi montros al vi la domon, en kiu Ligia loĝas, kaj hodiaŭ elmontru al mi nur parteton de via malavareco, por ke, se ankaŭ vin, sinjoro (de kio gardu ĉiuj dioj), trafus la akcidento, mi ne restu tute sen rekompenco. Via koro neniam ĝin elportus. Vinicius alpaŝis al kesto, nomata {{Lingvo|la|''arca''}}, staranta sur marmora bazo kaj, eliginte el ĝi sakon, ĵetis ĝin al Chilo. — Tie ĉi estas {{Lingvo|la|''scrupula''}} — li diris — kiam Ligia estos en mia domo, vi ricevos saman sakon, plenigitan per {{Lingvo|la|''aurei''}}.<ref>''{{Lingvo|la|Scripulum}} aŭ {{Lingvo|la|scrupulum}}'' — malgranda ora monero, egala al triono da ora denaro, aŭ {{Lingvo|la|''aureus''}}.</ref> — Jovo!!! — ekkriis Chilo. Sed Vinicius kuntiris la brovojn. — Ĉi tie oni donos al vi manĝi, post kio vi povos ripozi. Ĝis la vespero vi ne forlasos la domon, kaj kiam noktiĝos, vi akompanos min en Ostrianon. Sur la vizaĝo de la greko bildiĝis dum momento timo kaj hezito, poste li tamen trankviliĝis kaj diris: — Kiu povas kontraŭstari al vi, sinjoro! Akceptu ĉi tiujn vortojn, kiel bonan aŭguron, kiel la similajn akceptis nia granda heroo en la templo de Amono. Koncerne min, tiuj ĉi „skrupuloj” (ĉi tion dirante, li skuis la sakon) superpezis la miajn, ne parolante jam pri via societo, kiu estas por mi feliĉo kaj ĝuo… Sed Vinicius malpacience interrompis al li kaj komencis demandi pri detaloj de la interparolo kun Ursus. Unu afero montriĝis klare el ili: nome, ke aŭ ili trovos la kaŝejon de Ligia ankoraŭ en tiu ĉi nokto, aŭ povos forkapti ŝin mem en la revenvojo el Ostriano. Kaj ĉe tiu ĉi penso Viniciuson ekposedis superhoma ĝojo. Nun, kiam li havis certecon, ke li reakiros Ligian, la kolero je ŝi kaj la ofendosento, kiun li<noinclude><references/> {{rh|152||}}</noinclude> r6y3w2s791huoddsknkzq46o1vb8am5 104 32680 119262 106383 2026-05-22T10:03:49Z Ciampix 3284 119262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>havis kontraŭ ŝi, malaperis. Por tiu ĉi ĝojo li pardonis al ŝi ĉiujn kulpojn. Li pensis nur pri ŝi, kiel pri kara kaj dezirata persono, kaj li havis la impreson, kvazaŭ ŝi estus revenonta post longa vojaĝo. Li sentis la deziron kunvoki siajn sklavojn kaj ordoni al ili ornami la domon per girlandoj. Li ne havis en ĉi tiu momento koleron eĉ kontraŭ Ursus. Li estis preta ĉion al ĉiuj pardoni. Chilo, al kiu ĝis nun, malgraŭ la servoj de la greko, li sentis certan abomenon, la unuan fojon ekŝajnis al li homo amuza kaj kune neordinara. Lumiĝis lia domo, lumiĝis liaj okuloj kaj lumiĝis la vizaĝo. Li komencis denove senti la junecon kaj la plezuron de la vivo. La iama malserena sufero ne lasis lin ankoraŭ sufuĉe mezuri, kiel li amis Ligian. Li ekkomprenis tion nur nun, kiam li esperis ŝin havi. La sopiro je Ligia vekiĝis nun en li, kiel printempe vekiĝas la tero, varmigita de la suno, sed liaj dezirsentoj estis nun kvazaŭ malpli blindaj kaj sovaĝaj, kvazaŭ pli ĝojaj kaj kortuŝaj. Li ankaŭ sentis en si energion sen limo kaj estis konvinkita, ke kiam li nur ekvidos Ligian per la propraj okuloj, ne reprenos ŝin de li ĉiuj kristanoj de la tuta mondo, nek eĉ la {{sic|c|C}}ezaro mem. Chilo tamen, kuraĝigita per lia ĝojo, prenis la voĉon kaj komencis doni al li konsilojn. Laŭ li oni devis ne konsideri ankoraŭ la aferon gajnita kaj agi kun plej granda gardemo, sen kiu la tuta laboro povus iĝi senfrukta. Li ankaŭ petege admonis Viniciuson, ke tiu ĉi ne forkaptu Ligian el Ostriano. Ili devas tien iri kun kapuĉoj sur la kapoj, kun vualitaj vizaĝoj kaj kontentiĝi per observado de ĉiuj ĉeestantoj el iu senluma angulo. Nur kiam ili ekvidos Ligian, plej sendanĝere estos sekvi ŝin, vidi, en kiun domon ŝi eniras, kaj morgaŭ, je la tagiĝo, ĉirkaŭigi ĝin per amaso da sklavoj kaj forpreni ŝin en luma tago. Ĉar ŝi estas garantiulino kaj apartenas, ĝuste al la {{sic|c|C}}ezaro, oni povas tion fari, ne timante la leĝan persekuton. En la okazo, se ili ŝin ne trovus en Ostriano, ili sekvos Ursuson kaj la efiko estos sama. En la tombejon ili ne povas iri kun granda nombro da homoj, ĉar ili povus facile turni al si atenton, kaj tiam la kristanoj bezonus nur estingi ĉiujn lumojn, kiel ili faris ĉe la unua forkapto, kaj disiĝi aŭ kaŝi sin en la mallumo, en kaŝejojn, konatajn nur de ili mem. Aliflanke, ili devas sin armi kaj, kio estas eĉ pli konsilinda, kunpreni du homojn fidindajn kaj fortajn, por eventuale havi ilin kiel defendantojn. Vinicius konfesis lin tute prava kaj rememorante ankaŭ la<noinclude><references/> {{rh|||153}}</noinclude> 0oryfo6weoo33dxn1viitptcpho7hfa 104 32681 119263 106384 2026-05-22T10:32:05Z Ciampix 3284 119263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>konsilojn de Petronius, ordonis al siaj sklavoj, ke ili venigu al li Croton. Chilo, kiu konis ĉiujn en Romo, multe trankviliĝis, aŭdante la nomon de la fama atleto, kies superhoman forton li plurfoje admiris sur areno, kaj deklaris ke li iros en Ostrianon. La sako, plena de {{Lingvo|la|''aurei''}}, ŝajnis al li pli facile akirebla kun la helpo de Croto. Li sidiĝis do kun esperplena menso al la tablo, al kiu post ia tempo alvokis lin la estro de la {{Lingvo|la|''atrium''}}. Dum la manĝado li rakontis al sklavoj, ke li havigas al ilia mastro mirindan ŝmiraĵon, per kiu sufiĉas ŝmiri la hufojn de plej sentaŭgaj ĉevaloj, ke ili restigu malproksime post si ĉiujn aliajn. Prepari ĉi tiun {{SIC|ŝmirajon|ŝmiraĵon}} instruis lin unu kristano, ĉar la kristanaj ĉefuloj estas multe pli lertaj en sorĉoj kaj mirakloj, ol eĉ la tesalianoj, kvankam Tesalio famas pro siaj sorĉistinoj. La kristanoj havas al li grandegan fidon, kaj kial ili ĝin havas, facile divenos ĉiu, kiu scias, kion signifas la fiŝo. Tiel interparolante, li atente rigardis la vizaĝojn de la sklavoj, esperante, ke li eble malkovros inter ili kristanon kaj sciigos pri li al Vinicius. Kiam tamen tiu ĉi espero montriĝis vana li komencis manĝi kaj trinki treege abunde, ne avarante laŭdojn al la kuiristo kaj certigante, ke li klopodos aĉeti lin de Vinicius. Lian gajecon konfuzis sole la penso, ke nokte li devos iri en Ostrianon, li konsolis sin tamen, ke li iros alivestita, en mallumo, kaj en la societo de du homoj, el kiuj unu, kiel fortegulo, estas idolo de la tuta Romo, kaj la alia — patrico kaj alta armea oficisto. „Se ili eĉ rekonus Viniciuson — li parolis al si — ili ne kuraĝos levi kontraŭ lin la manon, kaj koncerne min, ili estos saĝaj, se ili ekvidos eĉ la pinton de mia nazo.” Poste li komencis rememori la interparolon kun la laboristo kaj tiu ĉi rememorado plenigis lin per nova espero. Li havis nenian dubon, ke tiu laboristo estis Ursus. Li sciis el rakontoj de Vinicius kaj de tiuj, kiuj estis transkondukantaj Ligian el la palaco de la {{sic|c|C}}ezaro, pri la eksterordinara forto de tiu homo. Kaj ĉar ĉe Euricius li demandis pri homoj escepte fortaj, estis nenio mirinda, ke oni montris al li Ursuson. Poste la konfuzo kaj ekscito de la laboristo ĉe la aludo pri Vinicius kaj Ligia ne lasis dubi, ke tiuj ĉi personoj special lin interesas; la laboristo menciis ankaŭ pri pento pro mortigo de homo, kaj Ursus mortigis ja Atacinuson; fine la aspekto de la laboristo tute konformis al tio, kion Vinicius rakontis pri la ligo. Sole la {{sic|ŝangita|ŝanĝita}} nomo povis nur veki dubon, sed Chilo jam sciis,<noinclude><references/> {{rh|154||}}</noinclude> pbrb068o5sbqzt0ux77tprbetzwidbv 119264 119263 2026-05-22T10:32:41Z Ciampix 3284 119264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>konsilojn de Petronius, ordonis al siaj sklavoj, ke ili venigu al li Croton. Chilo, kiu konis ĉiujn en Romo, multe trankviliĝis, aŭdante la nomon de la fama atleto, kies superhoman forton li plurfoje admiris sur areno, kaj deklaris ke li iros en Ostrianon. La sako, plena de {{Lingvo|la|''aurei''}}, ŝajnis al li pli facile akirebla kun la helpo de Croto. Li sidiĝis do kun esperplena menso al la tablo, al kiu post ia tempo alvokis lin la estro de la {{Lingvo|la|''atrium''}}. Dum la manĝado li rakontis al sklavoj, ke li havigas al ilia mastro mirindan ŝmiraĵon, per kiu sufiĉas ŝmiri la hufojn de plej sentaŭgaj ĉevaloj, ke ili restigu malproksime post si ĉiujn aliajn. Prepari ĉi tiun {{SIC|ŝmirajon|ŝmiraĵon}} instruis lin unu kristano, ĉar la kristanaj ĉefuloj estas multe pli lertaj en sorĉoj kaj mirakloj, ol eĉ la tesalianoj, kvankam Tesalio famas pro siaj sorĉistinoj. La kristanoj havas al li grandegan fidon, kaj kial ili ĝin havas, facile divenos ĉiu, kiu scias, kion signifas la fiŝo. Tiel interparolante, li atente rigardis la vizaĝojn de la sklavoj, esperante, ke li eble malkovros inter ili kristanon kaj sciigos pri li al Vinicius. Kiam tamen tiu ĉi espero montriĝis vana li komencis manĝi kaj trinki treege abunde, ne avarante laŭdojn al la kuiristo kaj certigante, ke li klopodos aĉeti lin de Vinicius. Lian gajecon konfuzis sole la penso, ke nokte li devos iri en Ostrianon, li konsolis sin tamen, ke li iros alivestita, en mallumo, kaj en la societo de du homoj, el kiuj unu, kiel fortegulo, estas idolo de la tuta Romo, kaj la alia — patrico kaj alta armea oficisto. „Se ili eĉ rekonus Viniciuson — li parolis al si — ili ne kuraĝos levi kontraŭ lin la manon, kaj koncerne min, ili estos saĝaj, se ili ekvidos eĉ la pinton de mia nazo.” Poste li komencis rememori la interparolon kun la laboristo kaj tiu ĉi rememorado plenigis lin per nova espero. Li havis nenian dubon, ke tiu laboristo estis Ursus. Li sciis el rakontoj de Vinicius kaj de tiuj, kiuj estis transkondukantaj Ligian el la palaco de la {{sic|c|C}}ezaro, pri la eksterordinara forto de tiu homo. Kaj ĉar ĉe Euricius li demandis pri homoj escepte fortaj, estis nenio mirinda, ke oni montris al li Ursuson. Poste la konfuzo kaj ekscito de la laboristo ĉe la aludo pri Vinicius kaj Ligia ne lasis dubi, ke tiuj ĉi personoj speciale lin interesas; la laboristo menciis ankaŭ pri pento pro mortigo de homo, kaj Ursus mortigis ja Atacinuson; fine la aspekto de la laboristo tute konformis al tio, kion Vinicius rakontis pri la ligo. Sole la {{sic|ŝangita|ŝanĝita}} nomo povis nur veki dubon, sed Chilo jam sciis,<noinclude><references/> {{rh|154||}}</noinclude> kgqmkiw324np9b7pixu1ppszkr2wssj 104 32682 119265 106385 2026-05-22T10:36:17Z Ciampix 3284 119265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>ke la kristanoj ofte ricevas ĉe bapto novajn nomojn. — Se Ursus mortigos Glaucuson — Chilo parolis al si — tiom pli bone estos, kaj se li ne mortigos, ĝi estos ankaŭ bona signo, ĉar ĝi pruvos, kiel malfacile estas al la kristanoj mortigi. Mi ja prezentis tiun Glaucuson kiel propran filon de Judaso kaj perfidanton de ĉiuj kristanoj; mi estis tiel elokventa ke ŝtono kortuŝiĝus kaj promesus fali sur la kapon de Glaucus, tamen mi apenaŭ inklinigis tiun ligan urson, ke li promesu al mi meti sur lin sian manegon… Li hezitis, ne volis, rakontis pri sia bedaŭro kaj pento. Videble inter ili tio ne konvenas… Siajn proprajn ofendojn oni devas pardoni, venĝi la fremdajn oni ne tre rajtas, {{Lingvo|la|''ergo''}}, konsideru, Chilo, kio povas vin minaci? Glaucus ne rajtas venĝi kontraŭ vi… Ursus, se li ne mortigos Glaucuson por tiel granda kulpo, kiel perfido de ĉiuj kristanoj, tiom pli ne mortigos vin por kulpo tiel malgranda, kiel perfido de unu kristano. Cetere, kiam mi foje montros al tiu voluptama kolombviro la neston de tiu turtino, mi lavos la manojn for de ĉio kaj translokiĝos ree en Neapolon. La kristanoj ankaŭ parolas pri iu forlavo de la manoj, ĝi estas do videble maniero, en kiu, se oni havas kun ili aferon, oni povas ĝin finfine solvi. Bonaj homoj estas tiuj kristanoj, kaj tiel malbone oni parolas pri ili! Ho dioj! {{sic|t|T}}ia estas la justeco en la mondo. Plaĉas al mi tamen tiu instruo, ĉar ĝi ne permesas mortigi. Sed se ĝi ne permesas mortigi, ĝi certe ankaŭ ne permesas ŝteli, nek trompi, nek false atesti, sekve mi ne povas diri, ke ĝi estas facila. Ĝi instruas evidente ne nur honeste morti, kiel instruas la stoikoj, sed ankaŭ honeste vivi. Se mi akiros iam riĉaĵojn kaj havos tian domon, kiel ĉi tiu, kaj tiom da servistoj, eble mi ankaŭ iĝos kristano por tiel longe, kiel tio estos al mi oportuna. Ĉar riĉulo povas ĉion permesi al si, eĉ virton… Jes!! Tio estas religio por riĉuloj, kaj tial mi ne komprenas, kiamaniere estas inter ili tiom da malriĉuloj. Kion ili profitas el tio kaj ili permesas, ke la virto ligu iliajn manojn? Mi devas iam prikonsideri ĉi tion. Dume gloron al vi, Hermeso, ke vi helpis al mi retrovi tiun melon… Sed se vi ĝin faris por la du bovidinoj, blankaj samaĝulinoj kun origitaj kornoj, en tiu ĉi okazo mi ne rekonas vin. Hontu, Argusmortiginto! {{sic|t|T}}ia saĝa dio, kaj vi ne antaŭvidis de la komenco, ke vi nenion ricevos! Mi oferas al vi anstataŭe mian dankemon, kaj se vi preferus, anstataŭ mia dankemo, du brutojn, tiam vi mem estas la tria kaj en plej bona okazo vi devus esti {{sic|paŝisto|paŝtisto}}, ne dio. Gardu vin ankaŭ, ke mi ne<noinclude><references/> {{rh|||155}}</noinclude> hfbmucoeliexmjec1h61vfhvi2feu7u 104 32683 119266 106386 2026-05-22T10:38:24Z Ciampix 3284 119266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>pruvu al la homoj, ke vi ne ekzistas, ĉar tiam ĉiuj ĉesus oferdonadi al vi. Kun filozofoj oni prefere vivu en paco. Tiel parolante kun si mem kaj kun Hermeso, li etendiĝis sur benko. Submetis sian mantelon sub la kapon kaj, kiam la sklavoj forprenis la manĝovazojn, li endormiĝis. Li vekiĝis, aŭ pli ĝuste oni vekis lin, kiam alvenis Croto. Tiam li iris en la {{Lingvo|la|''atrium''}} kaj kun plezuro {{SIC|komencs|komencis}} rigardi la potencan figuron de la luktomajstro, eksgladiatoro, kiu per sia grandeco ŝajnis plenigi la tutan {{Lingvo|la|''atrium''}}. Croto jam estis interkonsentinta pri la prezo de la entrepreno kaj ĝuste li parolis al Vinicius: — Je Herkulo! {{sic|b|B}}one, sinjoro, ke vi turnis vin al mi hodiaŭ, ĉar morgaŭ mi iros en Beneventon, kien invitis min la nobla Vatinius, por ke mi tie antaŭ la {{sic|c|C}}ezaro luktu kun Sifax, la plej forta negro, kiun iam naskis Afriko. Ĉu vi imagas, sinjoro, kiel lia vertebraro krakos en miaj brakoj, sed krom tio mi frakasos per la pugno lian nigran makzelon. — Je Polusko! — respondis Vinicius — Mi estas certa, ke vi tion faros, Croto. — Kaj vi bonege agos — aldonis Chilo. — Jes!… Krom tio frakasu lian makzelon! Ĝi estas bona ideo kaj inda je vi faro. Mi estas preta veti, ke vi frakasos lian makzelon. Dume tamen olivoleu viajn membrojn, mia Herkulo, ĉar sciu tion, ke kun vera Kakuso vi povas renkontiĝi. La homo, gardanta la fraŭlinon, kiun serĉas la nobla Vinicius, posedas laŭdire esceptan forton. Chilo parolis tiel nur por eksciti la ambicion de Croto, sed Vinicius diris: — Jes, mi ne vidis tion, sed oni rakontis al mi pri tiu ligo, ke kaptinte virbovon je la kornoj, li povas ĝin treni, kien li volas. — Ho! — ekkriis Chilo, kiu ne imagis, ke Ursus povis esti tiel forta. Sed Croto ridetis malestime. — Mi devigas min, nobla sinjoro — forkapti per tiu ĉi mano, kiun vi ordonos, per la alia defendi min kontraŭ sep tiaj ligoj kaj alporti la fraŭlinon en vian domon, se eĉ ĉiuj kristanoj de la tuta Romo postkurus min, kiel kalabriaj lupoj. Se mi tion ne sukcesos, mi lasos min skurĝi ĉe tiu ĉi {{Lingvo|la|''impluvium''}}. — Ne permesu al li tion, sinjoro! — ekkriis Chilo. — Oni komencos ĵeti ŝtonojn sur nin, kaj tiam kion helpos lia tuta<noinclude><references/> {{sic|156||}}</noinclude> cri3mag74e10upy1fxduxlrbqs2ynp6 119267 119266 2026-05-22T10:38:54Z Ciampix 3284 119267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>pruvu al la homoj, ke vi ne ekzistas, ĉar tiam ĉiuj ĉesus oferdonadi al vi. Kun filozofoj oni prefere vivu en paco. Tiel parolante kun si mem kaj kun Hermeso, li etendiĝis sur benko. Submetis sian mantelon sub la kapon kaj, kiam la sklavoj forprenis la manĝovazojn, li endormiĝis. Li vekiĝis, aŭ pli ĝuste oni vekis lin, kiam alvenis Croto. Tiam li iris en la {{Lingvo|la|''atrium''}} kaj kun plezuro {{SIC|komencs|komencis}} rigardi la potencan figuron de la luktomajstro, eksgladiatoro, kiu per sia grandeco ŝajnis plenigi la tutan {{Lingvo|la|''atrium''}}. Croto jam estis interkonsentinta pri la prezo de la entrepreno kaj ĝuste li parolis al Vinicius: — Je Herkulo! {{sic|b|B}}one, sinjoro, ke vi turnis vin al mi hodiaŭ, ĉar morgaŭ mi iros en Beneventon, kien invitis min la nobla Vatinius, por ke mi tie antaŭ la {{sic|c|C}}ezaro luktu kun Sifax, la plej forta negro, kiun iam naskis Afriko. Ĉu vi imagas, sinjoro, kiel lia vertebraro krakos en miaj brakoj, sed krom tio mi frakasos per la pugno lian nigran makzelon. — Je Polusko! — respondis Vinicius — Mi estas certa, ke vi tion faros, Croto. — Kaj vi bonege agos — aldonis Chilo. — Jes!… Krom tio frakasu lian makzelon! Ĝi estas bona ideo kaj inda je vi faro. Mi estas preta veti, ke vi frakasos lian makzelon. Dume tamen olivoleu viajn membrojn, mia Herkulo, ĉar sciu tion, ke kun vera Kakuso vi povas renkontiĝi. La homo, gardanta la fraŭlinon, kiun serĉas la nobla Vinicius, posedas laŭdire esceptan forton. Chilo parolis tiel nur por eksciti la ambicion de Croto, sed Vinicius diris: — Jes, mi ne vidis tion, sed oni rakontis al mi pri tiu ligo, ke kaptinte virbovon je la kornoj, li povas ĝin treni, kien li volas. — Ho! — ekkriis Chilo, kiu ne imagis, ke Ursus povis esti tiel forta. Sed Croto ridetis malestime. — Mi devigas min, nobla sinjoro — forkapti per tiu ĉi mano, kiun vi ordonos, per la alia defendi min kontraŭ sep tiaj ligoj kaj alporti la fraŭlinon en vian domon, se eĉ ĉiuj kristanoj de la tuta Romo postkurus min, kiel kalabriaj lupoj. Se mi tion ne sukcesos, mi lasos min skurĝi ĉe tiu ĉi {{Lingvo|la|''impluvium''}}. — Ne permesu al li tion, sinjoro! — ekkriis Chilo. — Oni komencos ĵeti ŝtonojn sur nin, kaj tiam kion helpos lia tuta<noinclude><references/> {{rh|156||}}</noinclude> k2bfunv4px7mq8h22dw1jq5yx828otp 104 32684 119268 106387 2026-05-22T10:42:25Z Ciampix 3284 119268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>forto? Ĉu ne estos pli bone forpreni la fraŭlinon el la domo kaj riski pereon nek por ŝi, nek por ni mem? — Tiel estu, Croto — diris Vinicius. — Via mono, via volo! Memoru nur, sinjoro, ke morgaŭ mi veturos en Beneventon. — Mi havas kvincent sklavojn en la urbo mem — respondis Vinicius. Poste li donis al ili signon, ke ili foriĝu, iris mem en la bibliotekon kaj sidiĝinte, skribis al Petronius la sekvantajn vortojn: „Chilo trovis Ligian. Hodiaŭ vespere mi iros kun li kaj kun Croto en Ostrianon kaj forkaptos ŝin tuj, aŭ morgaŭ el la domo. La dioj verŝu sur vin ĉiajn bonojn. Restu en sano, {{Lingvo|la|''carissime''}}, ĉar la ĝojo ne lasas min skribi plu.” Kaj metinte la kanon, li komencis promeni per rapidaj paŝoj, ĉar krom la ĝojo, kiu plenplenigis lian animon, konsumis lin febro. Li parolis al si, ke la morgaŭan tagon Ligia estos en tiu ĉi domo. Li ne sciis, kiel li agos kun ŝi, li tamen sentis, ke se ŝi volos lin ami, li estos ŝia sklavo. Li rememoris la certigojn de Acte, ke li estis amata, kaj kortuŝiĝis ĝisfunde. Do la afero konsistos nur en subpremo de ia virgulina honto kaj de iaj ĵuroj, kiujn videble ordonas la kristana instruo? Sed se tiel estas, do, kiam Ligia foje troviĝos en lia domo kaj subiĝos al persvado aŭ perforto, tiam ŝi devos diri al si: „ĝi fariĝis!” kaj poste estos jam cedema kaj amanta. Eniro de Chilo interrompis tamen la fluadon de tiuj dolĉaj pensoj. — Sinjoro — diris la greko — jen kio venis ankoraŭ en mian kapon: eble la kristanoj havas iajn {{Lingvo|la|''tesserae''}}, sen kiuj neniu estos enlasita en Ostrianon? Mi scias, ke en la preĝodomoj tiel okazas kaj tian {{Lingvo|la|''tessera''}} mi ricevis de Euricius: permesu do, ke mi iru al li, sinjoro, informiĝu precize kaj provizu nin per tiuj signoj, se ili montriĝos necesaj. — Bone, nobla saĝulo — respondis gaje Vinicius — vi parolas, kiel prudenta homo kaj meritas pro tio laŭdon. Iru do al Euricius, aŭ kien plaĉas al vi, sed kiel garantion lasu sur tiu ĉi tablo la sakon, kiun vi ricevis. Chilo, kiu ĉiam malvolonte disiĝadis kun mono, ekgrimacis, li konformiĝis tamen al la ordono kaj eliris. De Carinae al la Cirko, apud kiu trovis sin la butiko de Euricius, ne estis tre malproksime, tial li revenis ankoraŭ longe antaŭ la vespero. — Jen estas la signoj, sinjoro. Sen ili oni nin ne enlasus.<noinclude><references/> {{rh|||157}}</noinclude> f2papa4c7vnu333q5jdyrn8nli2c4v6 104 32688 119270 106388 2026-05-22T10:55:51Z Ciampix 3284 119270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{Titolo|ĈAPITRO XX}} Ili iris tra Vicus Patricius, laŭlonge de Viminalo, al la iama Viminala pordego, apud la ebenaĵo, kie poste Diokletiano konstruigis grandiozajn vaporbanejojn. Ili preterpasis la restaĵojn de la murego de Servius Tullius kaj tra lokoj jam pli malplenaj atingis la vojon Nomentanan, poste, direktinte sin dekstren al la Salaria, troviĝis inter montetoj, plenaj de sabloprenejoj, kaj ialoke de tomboj. Intertempe iĝis tute mallume, kaj ĉar la luno ankoraŭ ne leviĝis, estus al ili sufiĉe malfacile trovi la vojon, se, kiel antaŭvidis Chilo, ne montrus ĝin la kristanoj mem. Efektive, dekstre, maldekstre kaj antaŭe oni vidis malhelajn figurojn, singarde rapidantajn al la sablaj kavegoj. Kelkaj el tiuj homoj portis lanternojn, kovrante ilin tamen laŭeble per la manteloj, aliaj, pli bone konantaj la vojon, iris en mallumo. La ekzercitaj okuloj de Vinicius distingis laŭ la movoj pli junajn virojn de maljunuloj, trenantaj sin kun helpo de bastonoj, kaj de virinoj, zorgeme envolvitaj en longaj {{Lingvo|la|''stolae''}}. Maloftaj pasantoj kaj kamparanoj, reveturantaj el la urbo, konsideris videble tiujn noktajn migrantojn kiel laboristojn, rapidantajn al la sablejoj, aŭ kiel enterigajn korporaciojn, kies membroj iafoje aranĝadis inter si agapojn en nokto. Laŭgrade tamen, kiel la juna patricio kaj liaj kunuloj antaŭeniĝadis, ĉirkaŭe flagris ĉiam pli multaj lanternoj kaj grandiĝadis la nombro de la personoj. Kelkaj el ili kantis per mallaŭtaj voĉoj kantojn, kiuj ŝajnis al Vinicius kvazaŭ plenaj de sopiro. Iafoje atingis lian orelon apartaj vortoj aŭ frazoj, kiel ekzemple: „Leviĝu vi, kiu dormas” aŭ „Leviĝu el mortintoj”, alifoje la nomo de Kristo ripetiĝadis en la buŝoj de la viroj kaj virinoj. Sed Vinicius malmulte atentis la vortojn, ĉar lian kapon trakuris la penso, ke eble iu el tiuj malhelaj figuroj estas Ligia. Kelkaj, preterpasante proksime, diris: „Paco kun vi!” aŭ „Gloro al Kristo!” kaj lin ekregadis maltrankvilo kaj lia koro ekbatadis pli forte, ĉar ŝajnis al li, ke li aŭdas la voĉon de Ligia. Similaj figuroj aŭ similaj movoj erarigadis lin en la mallumo ĉiumomente, kaj nur konvinkiĝinte kelkfoje pri sia eraro, li komencis ne fidi al la okuloj.<noinclude><references/> {{rh|||159}}</noinclude> 86g9j6v82bg12v9n8dl251zq1s2uhsz 104 32689 119271 106389 2026-05-22T11:02:18Z Ciampix 3284 119271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>La vojo ŝajnis al li tamen longa. La ĉirkaŭaĵon li konis bone, sed en la mallumo li ne povis tie orientiĝi. Ĉiumomente ili trafadis jen iajn mallongajn pasejojn, jen partojn de muroj, jen iajn konstruaĵojn, kiujn li ne memoris apud la urbo. Fine la rando de la luno aperis el super amasiĝintaj nuboj kaj lumigis la ĉirkaŭĵon pli bone, ol la flagrantaj lanternoj. Io komencis fine brili de malproksime, kvazaŭ fajro aŭ flamo de torĉo. Vinicius klinis sin al Chilo kaj demandis, ĉu tio estas Ostriano. Chilo, kiun la nokto, la malproksimeco de la urbo kaj tiuj figuroj, similaj al fantomoj, videble forte impresis, respondis per iom necerta voĉo: — Mi ne scias, sinjoro, neniam mi estis en Ostriano. Sed ili povus glori Kriston ie pli proksime al la urbo. Kaj post momento, sentante la bezonon paroli kaj plifortigi sian kuraĝon, li aldonis: — Ili kunvenas, kiel rabistoj, kaj tamen ne estas al ili permesite mortigi, se nur tiu ligo ne trompis min malinde. Sed Viniciuson, kiu pensis pri Ligia, ankaŭ mirigis tiu singardemo kaj sekreteco, kun kiu ŝiaj samkonfesantoj kunvenis, por aŭskulti sian ĉefpastron, li do diris: — Kiel ĉiuj religioj, ankaŭ tiu ĉi havas inter ni siajn simpatiulojn, sed la kristanoj estas ja juda sekto. Kial ili kunvenas ĉi tie, se en Transtibro staras judaj temploj, kie en plenluma tago la judoj faras oferdonojn? — Ne, sinjoro. La judoj estas ĝuste iliaj plej grandaj malamikoj. Oni diris al mi, ke jam antaŭ la hodiaŭ {{sic|c|C}}ezaro okazis preskaŭ milito inter la judoj kaj ili. La {{sic|c|C}}ezaron Claudiuson tiel tedis tiuj maltrankviloj, ke li ekzilis ĉiujn judojn, nun tamen la edikto estas nuligita. Sed la kristanoj kaŝas sin de la judoj kaj de la popolo, kiu, kiel vi scias, atribuas al ili krimojn kaj malamegas ilin. Dum ia tempo ili iris en silento, post kio Chilo, kies timo kreskis videble samgrade, kiel ili malproksimiĝadis de la urbo, diris: — Revenante de Euricius, mi pruntis ĉe unu barbiro perukon kaj metis en la nazon du grajnojn de fabo. Ili ne devus min rekoni. Kaj se ili eĉ rekonos, ili min ne mortigos. Ili ne estas malbonaj homoj! {{sic|i|I}}li eĉ estas tre honestaj homoj, kiujn mi amas kaj estimas. — Ne favorigu ilin al vi antaŭtempe per laŭdoj — respondis Vinicius.<noinclude><references/> {{rh|160||}}</noinclude> qq0pmvtjg2y128sfjvrzt2nd74efhcb 104 32690 119272 106390 2026-05-22T11:05:55Z Ciampix 3284 119272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>Ili eniris nun mallarĝan fosaĵon, fermitan deflanke kvazaŭ per du remparoj, kiujn unuloke transsaltis akvedukto. La luno elŝovis sin dume el post la nuboj kaj ĉe la fino de la fosaĵo ili ekvidis muron, abunde kovritan de hederoj, arĝente brilantaj en la lunlumo. Tio estis Ostriano. La koro de Vinicius ekbatis pli vive. Ĉe la pordego du fosistoj forprenadis la signojn. Post momento Vinicius kaj liaj kunuloj troviĝis en spaco sufiĉe vasta, fermita de ĉiuj flankoj per muro. Kelkloke staris tie apartaj monumentoj, kaj en la mezo oni vidis la ĝustan enterigejon, aŭ kripton, kuŝantan per sia sub parto sub la tersupraĵo, en kiu estis la tomboj; antaŭ la eniro en la kripton plaŭdis fontano. Estis tamen evidente, ke tre granda nombro da personoj ne povus lokiĝi en la enterigejo mem, Vinicius do facile divenis, ke la rito okazos sub la libera ĉielo, en la korto, kie baldaŭ kunvenis tre multenombra amaso. Kien nur la okulo povis atingi, lanterno flagris apud lanterno, kaj multaj el la venintoj tute ne havis lumon. Krom kelkaj kapoj ĉiuj, ĉu timante perfidulojn, aŭ malvarmon, restis kapuĉkovritaj kaj la juna patricio kun maltrankvilo pensis, ke se ili restos tiel ĝis la fino, tiam en tiu amaso, ĉe tiu malforta lumo, neeble estos por li rekoni Ligian. Sed subite ĉe la kripto oni bruligis kelkajn peĉtorĉojn, kiujn oni kunmetis en malgrandan ŝtiparon. Iĝis pli lume. La amaso komencis post momento kanti, unue mallaŭte, poste pli laŭte, ian strangan himnon. Vinicius neniam en la vivo aŭdis similan kanton. Tiu sama sopiro, kiu jam frapis lian atenton en la kantoj, duonvoĉe sonigataj de unuopaj homoj envoje al la tombejo, reaŭdiĝis ankaŭ nun en tiu ĉi himno, nur multe pli klare kaj pli forte, ĝis fine ĝi iĝis tiel korskua kaj grandega, kvazaŭ kune kun la homoj komencus sopiri tiu tuta tombejo, la montetoj, fosaĵoj kaj ĉirkaŭaĵo. Povis ŝajni ĉe tio, ke estas en ĝi ia vokado en nokto, ia humila peto pri savo en vojperdo kaj mallumo. La kapoj, levitaj supren, ŝajnis vidi iun malproksime, alte, kaj la manoj — alvoki, ke li venu malsupren. Kiomfoje la kanto eksilentis, sekvis kvazaŭ momento de atendo, tiel korskua, ke eĉ Vinicius kaj liaj kunuloj malgraŭvole rigardis al la steloj, kvazaŭ timante, ke okazos io eksterordinara kaj ke vere iu masuprenvenos. Vinicius en Malgranda Azio, en Egipto kaj en Romo mem vidis multegajn diversajn templojn, ekkonis multegajn religiojn kaj aŭdis multegajn kantojn, nur ĉi tie li tamen ekvidis unuafoje homojn,<noinclude><references/> {{rh|||161}}</noinclude> 5papxdt0gly6vn51pkvogum5lp3fdry 104 32691 119273 106391 2026-05-22T11:06:24Z Ciampix 3284 119273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>alvokantajn sian dion per kanto ne tial, ke ili volis plenumi per tio iun fiksitan riton, sed el la koro, el tia vera sopiro al li, kian povas havi infanoj al sia patro aŭ patrino. Oni devus esti blinda, por ne rimarki, ke tiuj homoj ne nur adoris sian Dion, sed ankaŭ amis lin tutanime, kaj tion ĉi Vinicius vidis ĝis nun en neniu lando, en neniuj ritoj, en neniu templo, ĉar en Romo kaj en Grekujo tiuj, kiuj observis ankoraŭ la kulton al la dioj, faris tion por sekurigi al si ilian helpon, aŭ pro timo, sed al neniu eĉ venis en la kapon, ke oni povus ilin ami. Kvankam lia penso estis okupita per Ligia kaj serĉado de ŝi meze de la amaso absorbis lian atenton, li ne povis tamen ne vidi tiujn strangajn kaj eksterordinarajn aferojn, kiuj okazis ĉirkaŭ li. Dume oni alĵetis kelkajn torĉojn al la fajro, kiu verŝis ruĝan lumon sur la tombejon, malfortigante la briladon de la lanternoj, kaj en tiu sama momento el la enterigejo eliris maljunulo, vestita per mantelo kun kapuĉo, sed kun malkovrita kapo, kaj surpaŝis ŝtonon, kuŝantan proksime al la ŝtiparo. La amaso ekbalancis sin je lia vido. Voĉoj apud Vinicius komencis flustri: „Petrus! Petrus!…” Kelkaj surgenuiĝis, aliaj etendis al li la brakojn. Sekvis silento tiel profunda, ke oni aŭdis ĉiun karbopeceton, falantan de la torĉoj, malproksiman radbruon de la Nomentana vojo kaj murmuradon de vento en kelkaj pinioj, kreskantaj apud la tombejo. Chilo klinis sin al Vinicius kaj flustris: — Jen li! la unua disĉiplo de Kristo, la fiŝkaptisto! La maljunulo levis supren la manon kaj per la signo {{SIC|de de|de}} kruco benis la kunvenintojn, kiuj tiufoje falis sur la genuojn. La kunuloj de Vinicius kaj li mem, ne volante sin perfidi, sekvis la ekzemplon de la aliaj. La juna viro komence ne povis konsciigi al si siajn impresojn, ĉar ŝajnis al li, ke tiu ĉi figuro, kiun li vidis antaŭ si, estas kune sufiĉe simpla kaj eksterordinara, kaj plie, ke tiu ĉi eksterordinareco venas ĝuste el ĝia simpleco. La maljunulo havis nek mitron sur la kapo, nek kverkfolian krono ĉirkaŭ la tempioj, nek palmon en la mano, nek oran tabulon sur la brusto, nek veston stelbroditan aŭ blankan, unuvorte neniun el tiuj insignoj, kiujn portadis pastroj orientaj, egiptaj, grekaj, aŭ romaj. Kaj denove frapis Viniciuson tiu sama diferenco, kiun li sentis, aŭskultante la kristanajn kantojn, ĉar ankaŭ tiu ĉi „fiŝkaptisto” ekŝajnis al li ne iu ĉefpastro, lerta en ceremonioj, sed kvazaŭ simpla, aĝa<noinclude><references/> {{rh|162||}}</noinclude> 436rxde0jjn9szr4mxefzr1890muxvd 104 32692 119274 106392 2026-05-22T11:06:49Z Ciampix 3284 119274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>kaj treege respektinda atestanto, kiu venas de malproksime, por rakonti pri iu vero, kiun li vidis, kiun li tuŝis, kiun li ekkredis, kiel oni kredas evidentaĵon, kaj ekamis ĝuste pro tio, ke li ekkredis. Estis ankaŭ en lia vizaĝo tia forto de konvinko, kian posedas la vero mem. Kaj Vinicius, kiu, estante skeptikulo, ne volis subiĝi al lia ĉarmo, subiĝis tamen al ia febra scivolo, kio do elfluos el la buŝo de tiu kunulo de la mistera „Chrestus” kaj kia estas tiu instruo, kiun konfesas Ligia kaj Pomponia Graecina. Dume Petro komencis paroli kaj parolis unue kiel patro, kiu admonas siajn infanojn kaj instruas, kiel ili devas vivi. Li ordonis al ili, ke ili rezignu luksojn kaj voluptojn, ke aliflanke ili amu mariĉecon, ĉastajn morojn, veron, ke ili elportadu pacience faratajn al ili maljustaĵojn kaj persekutojn, obeu siajn estrojn kaj ĉefulojn, gardu sin de perfido, hipokriteco kaj klaĉamo, kaj fine, ke ili donadu ekzemplon tiel unu al alia inter si, kiel eĉ al la idolanoj. Viniciuson, por kiu estis bona ĉio, kio povus revenigi al li Ligian, kaj malbona ĉio, kio starus inter ili, kiel baro, ofendis kaj kolerigis kelkaj el tiuj konsiloj, ĉar ŝajnis al li, ke rekomendante ĉastecon kaj batalon kontraŭ la voluptodeziroj, tiu ĉi maljunulo kuraĝas per la samo ne nur mallaŭdi lian amon, sed malinklinigas Ligian de li kaj konfirmas ŝin en la kontraŭstaro. Li ekkomprenis, ke se ŝi ĉeestas inter la kunvenintoj, se ŝi aŭskultas tiujn ĉi vortojn kaj prenas ilin en la koron, ŝi devas en ĉi tiu momento pensi pri li kiel pri malamiko de ĉi tiu instruo kaj malnoblulo. Ĉe tiu ĉi penso ekkaptis lin kolero: „Kion do novan mi aŭdis, li parolis al si. Tio ĉi estas do tiu nekonata instruo? ĉiu tion scias, ĉiu tion aŭdis. Malriĉecon kaj limigon de la bezonoj rekomendas ja ankaŭ la cinikoj, virton rekomendis ja ankaŭ Sokrato, kiel aferon malnovan, sed bonan; ja iu ajn stoiko, eĉ tia Seneca, kiu havas kvincent citronlignajn tablojn, gloras moderecon, rekomendas veramon, paciencon en malbonsorto, firmecon en malfeliĉo, kaj ĉio tio estas jam kvazaŭ longe kuŝinta greno, kiun musoj manĝas, sed kiun homoj jam ne volas manĝi, ĉar pro malnoveco ĝi odoras ŝimon.” Kaj krom la kolero li spertis ankaŭ la senton de disreviĝo, ĉar li esperis malkovron de iaj nekonataj, sorĉaj misteroj kaj kredis almenaŭ, ke li aŭdos iun retoron, mirigantan per sia elokventeco, dume li aŭdis sole vortojn treege simplajn, senigitajn de ĉiaj ornamoj. Mirigis lin nur tiu silento kaj tiu profunda atento, kun kiu la amaso aŭskultis. Sed la maljunulo parolis<noinclude><references/> {{rh|||163}}</noinclude> mfi1sd2eg4t6b9hib81yp370oy7cvb6 119275 119274 2026-05-22T11:11:22Z Ciampix 3284 119275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>kaj treege respektinda atestanto, kiu venas de malproksime, por rakonti pri iu vero, kiun li vidis, kiun li tuŝis, kiun li ekkredis, kiel oni kredas evidentaĵon, kaj ekamis ĝuste pro tio, ke li ekkredis. Estis ankaŭ en lia vizaĝo tia forto de konvinko, kian posedas la vero mem. Kaj Vinicius, kiu, estante skeptikulo, ne volis subiĝi al lia ĉarmo, subiĝis tamen al ia febra scivolo, kio do elfluos el la buŝo de tiu kunulo de la mistera „Chrestus” kaj kia estas tiu instruo, kiun konfesas Ligia kaj Pomponia Graecina. Dume Petro komencis paroli kaj parolis unue kiel patro, kiu admonas siajn infanojn kaj instruas, kiel ili devas vivi. Li ordonis al ili, ke ili rezignu luksojn kaj voluptojn, ke aliflanke ili amu malriĉecon, ĉastajn morojn, veron, ke ili elportadu pacience faratajn al ili maljustaĵojn kaj persekutojn, obeu siajn estrojn kaj ĉefulojn, gardu sin de perfido, hipokriteco kaj klaĉamo, kaj fine, ke ili donadu ekzemplon tiel unu al alia inter si, kiel eĉ al la idolanoj. Viniciuson, por kiu estis bona ĉio, kio povus revenigi al li Ligian, kaj malbona ĉio, kio starus inter ili, kiel baro, ofendis kaj kolerigis kelkaj el tiuj konsiloj, ĉar ŝajnis al li, ke rekomendante ĉastecon kaj batalon kontraŭ la voluptodeziroj, tiu ĉi maljunulo kuraĝas per la samo ne nur mallaŭdi lian amon, sed malinklinigas Ligian de li kaj konfirmas ŝin en la kontraŭstaro. Li ekkomprenis, ke se ŝi ĉeestas inter la kunvenintoj, se ŝi aŭskultas tiujn ĉi vortojn kaj prenas ilin en la koron, ŝi devas en ĉi tiu momento pensi pri li kiel pri malamiko de ĉi tiu instruo kaj malnoblulo. Ĉe tiu ĉi penso ekkaptis lin kolero: „Kion do novan mi aŭdis, li parolis al si. Tio ĉi estas do tiu nekonata instruo? {{sic|ĉ|Ĉ}}iu tion scias, ĉiu tion aŭdis. Malriĉecon kaj limigon de la bezonoj rekomendas ja ankaŭ la cinikoj, virton rekomendis ja ankaŭ Sokrato, kiel aferon malnovan, sed bonan; ja iu ajn stoiko, eĉ tia Seneca, kiu havas kvincent citronlignajn tablojn, gloras moderecon, rekomendas veramon, paciencon en malbonsorto, firmecon en malfeliĉo, kaj ĉio tio estas jam kvazaŭ longe kuŝinta greno, kiun musoj manĝas, sed kiun homoj jam ne volas manĝi, ĉar pro malnoveco ĝi odoras ŝimon.” Kaj krom la kolero li spertis ankaŭ la senton de disreviĝo, ĉar li esperis malkovron de iaj nekonataj, sorĉaj misteroj kaj kredis almenaŭ, ke li aŭdos iun retoron, mirigantan per sia elokventeco, dume li aŭdis sole vortojn treege simplajn, senigitajn de ĉiaj ornamoj. Mirigis lin nur tiu silento kaj tiu profunda atento, kun kiu la amaso aŭskultis. Sed la maljunulo parolis<noinclude><references/> {{rh|||163}}</noinclude> 9rjprr6jrex3a91s7tdsh2d3aouqusd 104 32702 119276 106393 2026-05-22T11:11:51Z Ciampix 3284 119276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>plue al tiuj homoj, ensorĉitaj per liaj vortoj, ke ili devas esti bonaj, humilaj, justaj, malriĉaj kaj puraj, ne tial, por dum la vivo havi {{SIC|tranvilon|trankvilon}}, sed por post la morto vivi eterne en Kristo, en tia ĝojo, en tia gloro, florado kaj feliĉo, kiujn neniam iu atingis sur la tero. Kaj nun Vinicius, kvankam malamike agordita antaŭ momento, ne povis ne rimarki, ke tamen estas diferenco inter la instruo de la maljunulo kaj tio, kion diris la cinikoj, stoikoj aŭ aliaj filozofoj, ĉar tiuj rekomendis bonon kaj virton kiel aferon prudentan kaj sole praktikan en la vivo, dum li promesis por ĝi senmortecon, kaj ne ian senvaloran senmortecon sub la tero, en enuo, vanteco kaj malpleno, sed grandiozan, egalan preskaŭ al la stato de l’ dioj. Li parolis pri ĝi, krome, kiel pri afero tute certa, do kontraŭ tia kredo la valoro de virto iĝadis simple senlima, kaj la sortobatoj de la vivo prezentis sin kiel io senkompare malgrava, ĉar suferi dum momento por senmezura feliĉo estas tute alia afero, ol suferi nur tial, ke tia estas la ordo de la naturo. Sed la maljunulo parolis plu, ke virton kaj veron oni devas ami pro ili mem, ĉar la plej alta bono kaj pratempa virto estas Dio, kiu do ilin amas, tiu amas Dion kaj pro tio mem iĝas Lia amata infano. Vinicius ne komprenis tion bone, li sciis tamen jam antaŭe el la vortoj, kiujn Pomponia Graecina diris al Petronius, ke tiu Dio estas laŭ la kon viko de la kristanoj unu kaj ĉiopova, kiam do nun li ekaŭdis ankoraŭ, ke Li estas ĉiobono kaj ĉiovero, li ekpensis malgraŭvole, ke kontraŭ tia Demiurgo Jovo, Saturno, Apolono, Junono, Vesto kaj Venuso aspektus kiel iu aĉa bando, en kiu misagas ĉiuj kune kaj ĉiu aparte. Sed plej granda mirego ekposedis la junan viron, kiam la maljunulo komencis instrui, ke Dio estas ankaŭ ĉioamo, kiu do amas la homojn, tiu plenumas Lian plej altan ordonon. Ne sufiĉas tamen ami la homojn de sia nacio, ĉar Dio-homo por ĉiuj verŝis sian sangon kaj inter la idolanoj trovis jam tiajn siajn elektitojn, kiel Cornelius la centuriestro, kaj ke ne sufiĉas ami tiujn, kiuj bonfaras al ni, ĉar Kristo pardonis eĉ al la judoj, kiuj transdonis Lin je morto, kaj al la romaj soldatoj, kiuj alnajlis Lin al la kruco, oni devas do al tiuj, kiuj agas al ni maljuste, ne nur pardoni, sed ami ilin kaj pagi al ili bonon por malbono; kaj ne sufiĉas ami bonulojn, sed oni devas ami ankaŭ malbonulojn, ĉar nur per amo oni povas elradikigi el ili la malbonon. Chilo ĉe tiuj ĉi vortoj ekpensis, ke lia laboro estas vane perdita kaj ke Ursus neniam en la vivo kuraĝos mortigi Glaucuson, nek en tiu ĉi nokto,<noinclude><references/> {{rh164|||}}</noinclude> evx09k53r6dcma3deubrpjjotcg10qe 119277 119276 2026-05-22T11:12:17Z Ciampix 3284 119277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>plue al tiuj homoj, ensorĉitaj per liaj vortoj, ke ili devas esti bonaj, humilaj, justaj, malriĉaj kaj puraj, ne tial, por dum la vivo havi {{SIC|tranvilon|trankvilon}}, sed por post la morto vivi eterne en Kristo, en tia ĝojo, en tia gloro, florado kaj feliĉo, kiujn neniam iu atingis sur la tero. Kaj nun Vinicius, kvankam malamike agordita antaŭ momento, ne povis ne rimarki, ke tamen estas diferenco inter la instruo de la maljunulo kaj tio, kion diris la cinikoj, stoikoj aŭ aliaj filozofoj, ĉar tiuj rekomendis bonon kaj virton kiel aferon prudentan kaj sole praktikan en la vivo, dum li promesis por ĝi senmortecon, kaj ne ian senvaloran senmortecon sub la tero, en enuo, vanteco kaj malpleno, sed grandiozan, egalan preskaŭ al la stato de l’ dioj. Li parolis pri ĝi, krome, kiel pri afero tute certa, do kontraŭ tia kredo la valoro de virto iĝadis simple senlima, kaj la sortobatoj de la vivo prezentis sin kiel io senkompare malgrava, ĉar suferi dum momento por senmezura feliĉo estas tute alia afero, ol suferi nur tial, ke tia estas la ordo de la naturo. Sed la maljunulo parolis plu, ke virton kaj veron oni devas ami pro ili mem, ĉar la plej alta bono kaj pratempa virto estas Dio, kiu do ilin amas, tiu amas Dion kaj pro tio mem iĝas Lia amata infano. Vinicius ne komprenis tion bone, li sciis tamen jam antaŭe el la vortoj, kiujn Pomponia Graecina diris al Petronius, ke tiu Dio estas laŭ la kon viko de la kristanoj unu kaj ĉiopova, kiam do nun li ekaŭdis ankoraŭ, ke Li estas ĉiobono kaj ĉiovero, li ekpensis malgraŭvole, ke kontraŭ tia Demiurgo Jovo, Saturno, Apolono, Junono, Vesto kaj Venuso aspektus kiel iu aĉa bando, en kiu misagas ĉiuj kune kaj ĉiu aparte. Sed plej granda mirego ekposedis la junan viron, kiam la maljunulo komencis instrui, ke Dio estas ankaŭ ĉioamo, kiu do amas la homojn, tiu plenumas Lian plej altan ordonon. Ne sufiĉas tamen ami la homojn de sia nacio, ĉar Dio-homo por ĉiuj verŝis sian sangon kaj inter la idolanoj trovis jam tiajn siajn elektitojn, kiel Cornelius la centuriestro, kaj ke ne sufiĉas ami tiujn, kiuj bonfaras al ni, ĉar Kristo pardonis eĉ al la judoj, kiuj transdonis Lin je morto, kaj al la romaj soldatoj, kiuj alnajlis Lin al la kruco, oni devas do al tiuj, kiuj agas al ni maljuste, ne nur pardoni, sed ami ilin kaj pagi al ili bonon por malbono; kaj ne sufiĉas ami bonulojn, sed oni devas ami ankaŭ malbonulojn, ĉar nur per amo oni povas elradikigi el ili la malbonon. Chilo ĉe tiuj ĉi vortoj ekpensis, ke lia laboro estas vane perdita kaj ke Ursus neniam en la vivo kuraĝos mortigi Glaucuson, nek en tiu ĉi nokto,<noinclude><references/> {{rh|164|||}}</noinclude> 1l2343zferp6l9ketvtw1dlfh3erzj6 104 32705 119278 106394 2026-05-22T11:25:53Z Ciampix 3284 119278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>nek en iu alia. Li tamen tuj konsolis sin per alia konkludo, eltirita el la instruoj de la maljunulo: nome, ke ankaŭ Glaucus ne mortigos lin, se li eĉ lin malkovros kaj rekonos. Vinicius ne pensis jam tamen, ke en la vortoj de la maljunulo estas nenio nova, sed kun mirego demandis sin mem: kia Dio tio estas? {{sic|k|K}}ia instruo tio estas? {{sic|k|K}}ia popolo? Ĉio, kion li aŭdis, ne povis simple eniri lian kapon. Tio estis por li ia senekzempla noveco de ideoj. Li sentis, ke se li ekzemple volus sekvi ĉi tiun instruon, li devus meti sur oferŝtiparon sian pensmanieron, kutimojn, karakteron, sian tutan ĝisnunan naturon, ĉion tion bruligi en cindron kaj plenigi sin per ia tute alia vivo kaj per tute nova animo. La instruo, kiu ordonis al li ami la partojn, sirianojn, grekojn, egiptanojn, gallojn kaj britojn, pardoni malamikojn, pagi al ili bonon por malbono kaj ami ilin, ekŝajnis al li freneza, sed samtempe li havis la senton, ke tamen en ĝia frenezeco mem estas io pli potenca, ol en ĉiuj ĝisnunaj filozofioj. Li kredis, ke pro sia frenezeco ĝi estas neplenumebla, kaj pro la neplenumebleco — dia. Li malakceptis ĝin en al animo, sed sentis, ke disiras de ĝi, kvazaŭ de herbejo, plena de floroj, ia kapturna odoro, kiun foje enspirinte, oni devas, kiel en la lando de l’ lotofagoj, forgesi ĉion alian nur al ĝi sopiri. Ŝajnis al li, ke estas en ĝi nenio reala kaj, kune, ke la realeco estas kontraŭ ĝi io tiel vanta, ke ne valoras haltigi ĉe ĝi la penson. Ekĉirkaŭis lin iaj spacoj, kiujn li ne antaŭdivenis, iaj gigantaĵoj, iaj nuboj. Tiu ĉi tombejo komencis lin impresi, kiel iu kunvenejo de frenezuloj, sed ankaŭ kiel loko mistera kaj terura, kie, kvazaŭ sur iu mistika kuŝejo, naskiĝas io, kio ĝis nun ne ekzistis en la mondo. Li rekonsciigis al si ĉion, kion de la unua momento la maljunulo parolis pri la vivo, vera, amo, Dio, kaj liaj pensoj blindiĝadis de brilo, kiel okuloj blindiĝas de fulmoj, senĉese sekvantaj unu alian. Kiel ordinare homoj, kies vivo ŝanĝiĝis en unu pasion, li pensis pri ĉio tio tra sia amo al Ligia, kaj ĉe la lumo de tiuj briloj li ekvidis klare unu aferon: ke se Ligia ĉeestas en la tombejo, se ŝi konfesas tiun ĉi instruon, aŭskultas kaj sentas, neniam en la vivo ŝi iĝos lia amatino. La unuan fojon de la tempo, kiam li ekvidis ŝin ĉe Aulusoj, Vinicius eksentis, ke se li eĉ nun ŝin reakiros, eĉ tiam li ŝin ne reakiros. Nenio simila venis ĝis nun en lian kapon, kaj en tiu ĉi momento li ne povis tion konsciigi al si, ĉar ĝi estis ne tiom klara kompreno, kiom malklara sento de iu neriparebla<noinclude><references/> {{rh|||165}}</noinclude> kpk8bugvxp59p4xvwan8y7l9sbk0x2r 104 32732 119279 106395 2026-05-22T11:26:23Z Ciampix 3284 119279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>perdo kaj de iu malfeliĉo. Naskiĝis en li maltrankvilo, kiu tuj ŝanĝis sin en uraganon de kolero, kontraŭ la kristanoj ĝenerale, kaj kontraŭ la maljunulo speciale. Tiu fiŝkaptisto, kiun unuarigarde li konsideris kiel simplulon, inspiris nun al li preskaŭ timon kaj ŝajnis al li esti ia mistera fato, decidanta senindulge kaj kune tragike pri lia sorto. Fosisto denove almetis nerimarkeble kelkajn torĉojn al la fajro, la vento ĉesis murmuri en la pinioj, la flamo levis sin rekte, en maldika kojno, al la steloj, brilantaj sur la belvetera ĉielo, kaj la maljunulo, rememorinte la morton de Kristo, komencis paroli nur pri Li. Ĉiu haltigis la spiron en la brusto kaj la silento iĝis ankoraŭ pli granda, ol antaŭe, tia, ke oni povis preskaŭ aŭdi la batadon de la koroj. Tiu homo vidis! kaj li rakontis, kiel tiu, al kiu ĉiu momento tiel fiksiĝis en la memoro, ke, fermante la okulojn, li ankoraŭ vidas. Li rakontis do, kiel, veninte de la Kruco, li sidis kun Johano dum du tagoj kaj du noktoj en la ĝardeno, kiel ili restis tie ne dormante, ne manĝante, en doloro, timo, ĉagreno, tenante siajn kapojn per la manoj kaj pensante, ke Li mortis. Oh, ah! kiel dolore estis! kiel dolore! Jam la tria tago ekmatenis kaj la tagiĝo blankigis la urbajn murojn, kaj li kun Johano sidis tiel ĉe muro, senkonsilaj kaj senesperaj. Se nur dormo iafoje ilin ekkaptis (ĉar ankaŭ la nokton antaŭ la krucumo ili pasigis sendorme), tuj ili vekiĝis kaj komencis denove lamenti. Kaj apenaŭ la suno leviĝis, enkuris Mario el Magdalo, senspire, kun disligitaj haroj kaj kun la krio: „Oni prenis la Sinjoron!” Kaj ili, ekaŭdinte ĉi tion, eklevis sin kaj ekkuris al la loko. Sed Johano, homo malpli aĝa, alkuris la unua, ekvidis la tombon malplena kaj ne kuraĝis eniri. Nur kiam ili estis triope ĉe la eniro, li, kiu tion ĉi rakontas al ili, eniris, ekvidis sur la ŝtono la viŝtukon kaj la tolaĵojn, sed la korpon li ne trovis. Do timo ilin ekregis, ĉar ili pensis, ke la pastroj forkaptis Kriston, kaj {{sic|ambraŭ|ambaŭ}} revenis hejmen en ankoraŭ pli granda aflikto. Poste alvenis aliaj disĉiploj kaj lamentis, jen ĉiuj kune, por ke pli facile ekaŭdu ilin la Sinjoro de Armeoj, jen laŭvice. La spirito en ili duonmortis, ĉar ili esperis, ke la Majstro elaĉetos Izraelon, sed jen estis la tria tago, de kiam Li mortis, do ili ne komprenis, kial la Patro forlasis la Filon, kaj ili preferus ne vidi la tagon kaj morti, tiel peza estis la ŝarĝo. La rememoro pri tiuj teruraj momentoj ankoraŭ nun elpremis el la okuloj de la maljunulo du larmojn, kiujn oni bone vidis<noinclude><references/> {{rh|166|||}}</noinclude> d9wjkruyfl0n48tc1ttldkhu3mefqel 104 32735 119280 106396 2026-05-22T11:26:49Z Ciampix 3284 119280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>ĉe la lumo de la fajro, gutantajn de la griza barbo. Lia maljuna kapo, nudigita de haroj, komencis tremi, kaj la voĉo morthaltis en lia brusto. Vinicius diris al si interne: „Tiu ĉi homo parolas veron kaj ploras pro ĝi!” kaj la simplakorajn aŭskultantojn ankaŭ kortuŝo ekkaptis je la gorĝoj. Ili aŭdis jam plurfoje pri la krucumo de Kristo kaj sciis, ke ĝojo sekvos la malĝojon, sed, ĉar ĉi tion rakontis la apostolo, kiu vidis, tial sub la impreso ili plektis la manojn, plorĝemante, aŭ batis la brustojn. Sed iom post iom ili trankviliĝis, ĉar la deziro aŭskulti plu venkis. La maljunulo duonfermis la okulojn, kvazaŭ volante pli bone vidi en la animo la malproksimajn aferojn, kaj daŭrigis: „Dum ili tiel lamentis, denove enkuris Mario el Magdalo, vokante, ke ŝi vidis la Sinjoron. Ne povante pro grandega brilo rekoni Lin, ŝi pensis, ke tio estas ĝardenisto, sed Li diris: „Mario!” Tiam ŝi ekkriis: „''Rabboni!''” kaj falis al Liaj piedoj; Li ordonis al ŝi iri al la disĉiploj, kaj poste malaperis. Sed ili, la disĉiploj, ne kredis al ŝi, kaj kiam ŝi ploris, unuj admonis ŝin, pensante, ke ŝia menso difektiĝis pro la ĉagreno, ĉar ŝi ankaŭ diris, ke ŝi vidis en la tombo anĝelojn, dum ili, alkurinte duafoje, vidis la tombon malplena. Poste vespere alvenis Kleofaso, kiu kune kun la aliaj iris en Emauson, kaj ili revenis rapide, dirante: „Vere, la Sinjoro leviĝis el mortintoj”. Kaj ili komencis kontraŭparoli unu la alian ĉe la fermita pordo, timante la judojn. Subite Li ekstaris inter ili, kvankam ne knaris la pordo, kaj kiam ili rigidiĝis, Li diris al ili: „Paco kun vi!” „Kaj mi vidis Lin, kiel vidis Lin ĉiuj, kaj Li estis kiel lumo kaj kiel feliĉo de niaj koroj, ĉar ni ekkredis, ke Li leviĝis el mortintoj kaj ke maroj sekiĝos, montoj ŝanĝos sin en polvon, sed Lia gloro ne pasos”. „Kaj post ok tagoj Tomaso Didimo metis la fingrojn en Liajn vundojn, tuŝis Lian flankon, kaj poste falis al Liaj piedoj, vokante: „Mia Sinjoro kaj mia Dio!”, al kio Li respondis: „Ĉar vi ekvidis min, vi ekkredis. Benitaj estas tiuj, kiuj ne vidis, kaj tamen ekkredis”. Kaj ni aŭdis ĉi tiujn vortojn kaj niaj okuloj rigardis Lin, ĉar Li estis inter ni”. Vinicius aŭskultis kaj okazis kun li io stranga. Li forgesis<noinclude><references/> {{rh|||167}}</noinclude> 3srul9gf3er5397gidzdy8jmzpw8bqs 104 33274 119282 106400 2026-05-22T11:28:24Z Ciampix 3284 119282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>en Buksento, kien min venigis al cirkludoj Lucius Saturninus, atakis min en gastejo sep ebriaj gladiatoroj, kaj neniu restis sen rompitaj ostoj. Mi ne diras, ke ni forkaptu la fraŭlinon nun, ĉar ili povus ĵeti stonojn sub niajn piedojn, sed kiam ŝi foje estos hejme, mi forkaptos ŝin kaj portos, kien vi volas. Vinicius ekĝojis, aŭdante tiujn ĉi vortojn, kaj rediris: — Tiel okazu, je Herkulo! Morgaŭ ni povus hazarde ne trovi ŝin hejme, kaj se ni alarmus ilin, ili forkondukus ŝin sendube. — Tiu ligo ŝajnas al mi terure forta! — ekĝemis Chilo. — Ne al vi oni ordonas teni liajn manojn — respondis Croto. Ili devis tamen longe ankoraŭ atendi, kaj kokoj komencis krii tagiĝon, antaŭ ol ili ekvidis elirantan el la pordego Ursuson, kaj kun li Ligian. Akompanis ilin kelkaj aliaj personoj. Al Chilo ŝajnis, ke li rekonas inter ili la grandan apostolon; apud li paŝis alia maljunulo, multe malpli altkreska, du nejunaj virinoj kaj knabo, kiu lumigis la vojon per lanterno. Post tiu ĉi areto iris amaso, nombranta proksimume ducent personojn. Vinicius, Chilo kaj Croto miksiĝis kun tiu amaso. — Jes, sinjoro — diris Chilo — via fraŭlino trovas sin sub potenca gardo. Jen li estas kun ŝi, la granda apostolo! ĉar vidu, kiel la homoj surgenuiĝas antaŭ li en la fronto. La homoj efektive surgenuiĝadis, sed Vinicius ne rigardis ilin. Ne perdante eĉ por momento Ligian de antaŭ la okuloj, li pensis nur pri ŝia forkapto kaj, kutimiĝinte en militoj al ĉiaspecaj ruzoj, li preparis en la kapo la tutan planon de la forkapto. Li sentis, ke la paŝo, kiun li entreprenis, estis riska, sed li bone sciis, ke riskaj paŝoj ordinare sukcese finiĝas. La vojo estis tamen longa, do momentoj li pensis ankaŭ pri la abismoj, kiujn inter li kaj Ligia elfosis tiu stranga instruo, kiun ŝi mem konfesis. Li komprenis nun ĉion, kio okazis en la pasinteco, kaj komprenis, kial ĝi okazis. Li estis por tio sufiĉe penetrema. Jen li ĝis nun ne konis Ligian. Li vidis en ŝi la plej belan el ĉiuj knabinoj, al kiu ekflamis lia pasio, kaj nun li ekkonis, ke tiu instruo faris el ŝi iun estaĵon, diferencan de aliaj virinoj, kaj ke la espero, ke ŝin ankaŭ allogos pasio, avido je riĉaĵoj, volupto, estas vana iluzio. Li ekkomprenis fine tion, kion li kune kun Petronius ne komprenis, ke tiu nova religion inokuladis en la animojn ion nekonatan al tiu ĉi mondo, en kiu li vivis, kaj ke Ligia, se ŝi eĉ lin amus, oferos pro li nenion el siaj kristanaj veroj; ke se ekzistas por ŝi volupto, ĝi estas tute alia ol tiu, kiun aspiris li, kaj Petronius, kaj la<noinclude><references/> {{rh|172||}}</noinclude> 1v3vpku62q8nc4izk9frx75cb6itfcl 104 33275 119283 106401 2026-05-22T11:29:13Z Ciampix 3284 119283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>kortego de la cezaro kaj la tuta Romo. Ĉiu alia virino, kiun li konis, povus iĝi lia amatino, tiu ĉi kristanino povus esti nur viktimo. Kaj pensante pri tio, li spertis brulan doloron kaj koleron, kaj sentis kune, ke tiu ĉi kolero estas senpova. Forkapti Ligian ŝajnis al li afero ebla kaj pri tio ĉi li estis preskaŭ certa, sed li estis same certa, ke kontraŭ tiu instruo li mem, lia braveco, lia potenco estas nenio kaj ke li nenion helpos kontraŭ ĝi. Li, roma armea tribuno, konvinkita, ke tiu forto de glavo kaj pugno, kiu ekregis la mondon, regos ĝin eterne, unuafoje en la vivo ekvidis, ke ekster ĝi povas ekzisti ankoraŭ io alia, do kun mirego li demandis sin mem: kio ĝi estas? Kaj li ne sciis klare respondi al si, lian kapon nur trakuradis bildoj de la tombejo, de la kunveninta amaso kaj de Ligia, tutanime aŭdosorĉita per la vortoj de la maljunulo, rakontanta pri la sufero, morto kaj leviĝo el mortintoj de Dio-homo, kiu elaĉetis la mondon kaj promesis al ĝi feliĉon trans Stikso. Kaj kiam li pensis pri tio, en lia kapo iĝadis {{sic|haoso|ĥaoso}}. Sed el tiu {{sic|haoso|ĥaoso}} eligis lin plendado de Chilo, kiu komencis vei sian sorton: li ja estis dungita por trovi Ligian, kiun li, malgraŭ vivdanĝero, trovis kaj montris. Sed kion pli oni volas de li? Ĉu li interkonsentis ŝin forkapti, kaj kiu povus eĉ postuli ion similan de kriplulo, senigita de du fingroj, de homo maljuna, absorbita per meditado, scienco kaj virto? Kio okazos, se sinjoro tiel nobla, kiel Vinicius, suferos ian kontuzon, forkaptante la fraŭlinon? Sendube, la dioj devus ŝirmi siajn elektitojn, sed ĉu ne okazas iafoje tiaj aferoj, kvazaŭ la dioj ludus damojn, anstataŭ rigardi, kio fariĝas en la mondo? Fortuno, kiel oni scias, havas ligitajn okulojn, sekve ŝi ne vidas eĉ tage, kion do oni povas esperi de ŝi nokte? Okazu nur akcidento, tiu liga urso ĵetu sur Viniciuson muelŝtonon, barelon kun vino, aŭ, pli malbone, kun akvo, kaj kiu garantias, ĉu la mizeran Chilon, anstataŭ rekompenco, ne trafos respondeco? Li, mizera saĝulo, ekamis ankaŭ la noblan Viniciuson, kiel Aristotelo Aleksandron Macedonan, kaj se almenaŭ la nobla Vinicius donus al li la monsakon, kiun antaŭ liaj okuloj li fiksis post la zono, elirante el la domo, li havus eblon, en okazo de malfeliĉo, tuj alvoki helpon aŭ pacigi la kristanojn mem. Ho! Kial ili ne volas aŭskulti la konsilojn de la maljunulo, kiujn diktas prudento kaj sperto? Vinicius, aŭdinte ĉi tion, eligis la monsakon el post la zono kaj ĵetis ĝin inter la fingrojn de Chilo.<noinclude><references/> {{rh|||173}}</noinclude> 0rb7nxfxny68zzinyazbpmv5lz23m6j 104 33276 119284 106402 2026-05-22T11:29:35Z Ciampix 3284 119284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki /> — Prenu kaj silentu. La greko eksentis, ke ĝi estis neordinare peza, kaj lia kuraĝo kreskis. — Mia tuta espero estas en tio — li diris — ke Herkulo kaj Tezeo plenumadis agojn eĉ pli malfacilajn, kaj kiu estas mia persona, plej intima amiko, Croto, se ne Herkulo? Vin, nobla sinjoro, mi ne nomas duondio, ĉar vi estas kompleta dio kaj ne forgesos ankaŭ plue pri via servisto, malriĉa sed fidela, kies bezonojn oni devas prizorgi de tempo al tempo, ĉar li mem, se li foje profundiĝas en librojn, tute pri nenio zorgas… Negranda ĝardeno kaj dometo kun eĉ plej eta portiko, donanta ombron somere, estus io inda je tia donacanto. Dume mi admiros de malproksime viajn heroajn agojn, alvokos Jovon, ke li vin favoru, kaj en okazo de bezono mi faros tian bruon, ke duono da Romo vekiĝos kaj alkuros vin helpi. Kia malbona kaj malebena vojo! La olivoleo en mia lanterno elbrulis, kaj se Croto, kiu estas same nobla, kiel forta, volus preni min sur la brakojn kaj porti ĝis la pordego, unue mi ekkonus, ĉu li facile forportos la fraŭlinon, due, li agus, kiel Eneo, kaj fine li favorigus al si ĉiujn pli honestajn diojn en tia grado, ke pri la rezulto de la entrepreno mi estus tute trankvila. — Mi preferus porti kadavron de ŝafo, mortinta je pustuloj antaŭ monato — respondis la gladiatormajstro — sed se vi donos al mi tiun ĉi monsakon, kiun ĵetis al vi la nobla tribuno, mi portos vin ĝis la pordego. — Ke vi elartikigu la grandan fingron de la piedo! — respondis la greko — tiom do vi profitis el la instruoj de tiu respektinda maljunulo, kiu prezentis malriĉecon kaj kompatemon, kiel du plej ĉefajn virtojn? Ĉu li ne ordonis klare al vi ami min? Mi vidas, ke neniam mi faros el vi eĉ malplej bonan kristanon, ĉar pli facile estus al la suno penetri tra la muroj de la mamertina malliberejo, ol al la vero tra via hipopotama kranio. Kaj Croto, kiu posedis bestan forton, sed aliflanke posedis neniajn homajn sentojn, diris: — Ne timu! mi ne iĝos kristano! mi ne volas perdi mian panpecon! — Jes, sed se vi havus eĉ nur elementajn sciojn pri la filozofio, vi scius, ke oro estas vantaĵo. — Alpaŝu min kun la filozofio, tiam mi donos al vi nur unu kapobaton sur la ventron, kaj ni vidos, kiu venkos.<noinclude><references/> {{rh|174||}}</noinclude> le4g6vll443tzfhjz7dr01aa67uvqgt 104 33573 119291 106403 2026-05-22T11:39:57Z Ciampix 3284 119291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>kvazaŭ el la fundo speguliĝus lilioj kaj rozoj, kaj fine la boato delikate tuŝis per sia brusto sablon. Tiam Ligia prenis lin je la mano kaj diris: „Venu, mi kondukos vin!” Kaj ŝi kondukis lin en la lumon. {{Dividilo|19|.&nbsp;.}} Vinicius denove vekiĝis, sed la iluzioj malaperis nur iom post iom, kaj ne tuj li reakiris la konscion pri la realeco. Dum ia tempo ŝajnis al li ankoraŭ, ke li estas sur la lagobordo kaj ke ĉirkaŭas lin homamaso, en kiu, mem ne sciante kial, li komencis serĉi Petroniuson kaj miris, ke li ne povas lin trovi. Tamen hela lumo el la kameno, apud kiu jam neniu estis, rekonsciigis lin komplete. Olivlignaj ŝtipoj dormeme ardis sub la rozkolora cindro, sed hakpecoj da pinio, kiujn oni videble alĵetis al la ardaĵo, ŝprucis per hela flamo, kaj en tiu brilo Vinicius ekvidis Ligian, sidantan proksime al lia lito. Ŝia vido tuŝis lin ĝis la fundo de la animo. Li memoris, ke la lastan nokton ŝi pasigis en Ostriano, poste la tutan tagon estis okupita ĉe lia flegado, kaj nun, kiam ĉiuj iris dormi, ŝi sola gardis ĉe lia lito. Facile oni povis diveni, ke ŝi tamen estis certe laca, ĉar, sidante senmove, ŝi havis okulojn fermitajn Vinicius ne sciis, ĉu ŝi dormas aŭ estas profundiĝinta en pensojn. Li rigardis ŝian profilon, la mallevitajn okulharojn, la manojn, plektitajn sur la genuoj, kaj en sia idolana kapo li komencis pene koncepti, ke krom la greka kaj roma beleco, nuda, memfida kaj fiera pro sia formo, ekzistas en la mondo iu alia beleco, nova, senlime pura, en kiu estas animo. Li ne kapablis persvadi al si nomi tiun belecon kristana, tamen, pensante pri Ligia, li ne scipovis jam apartigi ŝin de la instruo, kiun ŝi konfesis. Li eĉ komprenis, ke se ĉiuj aliaj iris dormi, kaj Ligia sola, ŝi, al kiu li faris tiom da malbono, maldormas apud li, ĝi estas tial, ke tiu ĉi instruo tiel ordonas. Sed ĉi tiu penso, inspiranta al li admiron al la instruo, estis al li kune malagrabla. Li preferus, ke Ligia faru tion pro amo al li, al lia vizaĝo, okuloj, al lia statusimila figuro, unuvorte pro ĉiuj tiuj kaŭzoj, pro kiuj multfoje volvis sin ĉirkaŭ lia kolo neĝblankaj brakoj, grekaj kaj romanaj. Subite li tamen eksentis, ke se ŝi estu tia, kiel aliaj virinoj, li jam trovus en ŝi ian mankon. Tiam li ekmiris kaj mem ne komprenis, kio kun li okazas, ĉar li rimarkis, ke ankaŭ en li komencas formi sin iaj novaj sentoj kaj novaj plaĉoj, fremdaj al la mondo, en kiu ĝis nun li vivis.<noinclude><references/> {{rh|||205}}</noinclude> rppplwinunwpv0nloxc0eihrhw0tdes 104 33574 119290 105639 2026-05-22T11:32:09Z Ciampix 3284 119290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>la animo, kaj ke kvankam ĉiam li estas preta fali al la piedoj de la apostolo, tamen tiun solan agon li ne povas en la animo aprobi, ĉar se okazus, ekzemple, ke en lia ĉeesto iu atakus la Savinton, se li estus kun Li en tiu nokto, ho, kiel li batus tiam la soldatojn kaj la pastrajn servistojn kaj la helpistojn… Kaj liaj okuloj nebuliĝis eĉ de larmoj ĉe la nura penso pri tio, same pro ĉagreno kaj pro interna batalo, ĉar unue li ekpensis, ke ne nur li defendus la Savinton, sed ankaŭ kunvokus helpe al Li aliajn ligojn, bravegajn virojn, aliflanke — ke se li tion farus, li elmontrus malobeon al la Savinto kaj malhelpus la elaĉeton de la mondo. Tial li ne povis reteni larmojn. Post momento Petro, forpreninte la manojn de la frunto, komencis rakonti plu, sed Viniciuson denove ekregis febra duondormo. Tio, kion li nun aŭdis, miksiĝis en lia kapo kun tio, kion la apostolo rakontis la antaŭan nokton en Ostriano pri tiu tago, kiam Kristo aperis sur la bordo de la Tiberiada maro. Li do vidis vaste disverŝitan ondaron, sur ĝi fiŝkaptistan boaton, kaj en la boato Petron kaj Ligian. Li mem naĝis post ili per ĉiuj fortoj, sed la doloro en la rompita brako malhelpis al li ilin atingi. Ventego komencis ĵeti la ondojn sur liajn okulojn kaj li eksentis, ke li dronas, vokante per petega voĉo helpon. Tiam Ligia surgenuiĝis antaŭ la apostolo, kaj tiu ĉi turnis la boaton kaj etendis al li remilon, kiun ekkaptinte, li eniĝis kun ilia helpo en la boaton kaj falis sur ĝian fundon. Sed poste ŝajnis al li, ke, leviĝinte, li ekvidis amason da homoj, naĝantaj post la boato. La ondoj kovris per ŝaŭmo iliajn kapojn; kelkajn oni jam vidis etendantajn nur la manojn el la akva haoso, sed Petro fojon post fojo savadis la dronantojn kaj prenadis ilin en la boaton, kiu iĝadis, kvazaŭ mirakle, ĉiam pli granda. Baldaŭ la boaton plenigis homamaso tiel granda, kiel tiu, kiu kunvenis en Ostriano, kaj poste ankoraŭ pli granda. Vinicius miris, kiel ĝi povis trovi tie lokon, kaj li ektimis, ke ili subakviĝos. Sed Ligia komencis lin trankviligi kaj montris al li ian lumon sur malproksima bordo, al kiu ili naĝis. Ĉe tio la sonĝobildoj de Vinicius denove miksiĝis kun tio, kion li aŭdis en Ostriano el la buŝo de la apostolo, kiel foje Kristo montris sin ĉe la lago. Do nun li vidis en tiu surborda lumo iun figuron, al kiu Petro direktis la boaton. Kaj laŭgrade kiel ili proksimiĝadis al ĝi, la vetero iĝadis pli trankvila, la ondaro pli ebena kaj la lumo pli granda. La amaso komencis kanti dolĉan himnon, la aero pleniĝis per la odoro de nardo; la akvo brilis ĉielarke,<noinclude><references/> {{rh|204||}}</noinclude> h61tw21971d5zksjjc06dw5tdnxalt7 104 36103 119294 111978 2026-05-22T11:42:33Z Ciampix 3284 119294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ciampix" /></noinclude>— La samon povus diri bovo al Aristotelo — respondis Chilo. Tagiĝo grizigis la mondon. Brilo pale kolorigis la suprojn de muroj. Apudvojaj arboj, konstruaĵoj kaj tie kaj ie disĵetitaj tomboŝtonoj komencis elprofundiĝadi el la krepusko. La vojo ne estis jam tute senhoma. Legomvendistoj rapidis al la baldaŭ malfermotaj pordegoj, kondukante azenojn kaj mulojn, ŝarĝitajn per legomoj; ialoke knaris veturiloj, sur kiuj oni portis ĉasaĵojn. Sur la vojo kaj ambaŭflanke de ĝi kuŝis ĉe la tero mem facila nebulo, anoncanta belveteron. Homoj, vidataj de iom pli granda distanco, aspektis en tiu nebulo, kiel spiritoj. Vinicius fikse rigardis la gracian figuron de Ligia, kiu, laŭgrade kiel la matenlumo kreskis, iĝadis ĉiam pli arĝenta. — Sinjoro — diris Chilo — mi ofendus vin, se mi antaŭvidus, ke via malavareco iam elĉerpiĝos, sed nun, kiam vi pagis al mi, vi ne povas suspekti, ke mi parolas nur por mia profito. Mi do konsilas al vi ankoraŭ foje, ke vi, eksciinte, en kiu domo loĝas la dia Ligia, revenu hejmen por preni viajn sklavojn kaj portilon kaj ne aŭskultu tiun ĉi elefanta rostron, Croton, kiu nur tial entreprenas forkapti sola la fraŭlinon, por elpremi vian monujon, kiel kazean sakon. — Mi promesas al vi pugnobaton inter la skapolojn, tio signifas, ke vi pereos — ekparolis Croto. — Mi promesas al vi kruĉon da kefalona vino, tio signifas, ke mi estos sana — respondis la greko. Vinicius nenion respondis, ĉar ili proksimiĝis al la pordego, ĉe kiu stranga bildo frapis iliajn okulojn. Nome du soldatoj surgenuiĝis, kiam la apostolo estis pasanta, kaj li tenis dum momento la manojn sur iliaj feraj kaskoj, poste faris super ili la signon de kruco. Al la juna patricio neniam venis ĝis nun la ideo, ke jam eĉ inter la soldatoj povas esti kristanoj, kaj kun mirego li pensis, ke kiel en brulanta urbo flamoj ekkaptas ĉiam novajn domojn, tiel tiu instruo tagon post tago ekkaptas evidente novajn animojn kaj disvastiĝas ekster la homa kompreno. Tio ĉi frapis lin ankaŭ pro Ligia, ĉar li konvinkiĝis, ke se ŝi volus forkuri el la urbo, troviĝus gardistoj, kiuj mem sekrete faciligus al ŝi la eliron. Li diris ĉi-momente dankojn al ĉiuj dioj, ke tiel ne okazis. Pasinte la malplenajn lokojn, trovantajn sin post la muro, la kristanaj aretoj komencis disiĝadi. Ili devis nun sekvi Ligian de pli malproksime kaj pli singarde, por ne turni al si atenton. Chilo komencis ankaŭ plendi pro vundoj kaj ŝirdoloro en la<noinclude><references/> {{rh|||175}}</noinclude> m3vunmf03ndcdrysvm1sdysx880jajk 104 36130 119285 108988 2026-05-22T11:30:16Z Ciampix 3284 119285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>lin preskaŭ egale, kiel lin terurus krueleco. Ŝajnis al li, ke se li restus pli longe, okazus denove io neatendita do, stariĝinte apud Vinicius, li komencis paroli per interrompata voĉo: — Donu la leteron, sinjoro! donu la leteron! Kaj ekkaptinte la tabuleton, kiun Vinicius al li donis, li riverencis foje al la kristanoj, duafoje al Vinicius, kaj ŝtele glitante tuj ĉe la muro, elkuris eksteren. En la gardeneto, kiam ĉirkaŭigis lin mallumo, teruro denove hirtigis la harojn sur lia kapo, ĉar li estis certa, ke Ursus elkuros post li kaj mortigos lin en la ombroj de l’ nokto. Li forkurus per ĉiuj fortoj, sed la piedoj rifuzis lin obei kaj post momento iĝis tute rigidaj, ĉar Ursus efektive ekstaris apud li. Chilo falis survizaĝen kaj komencis ĝemi: — Urbano .... en la nomo de Kristo.... Sed Urbano diris: — Ne timu. La apostolo ordonis al mi konduki vin ekster la pordegon, kaj se mankas al vi fortoj, mi akompanos vin hejmen. Chilo levis la vizaĝon. — Kion vi diras? kion? Vi ne mortigos min? — Ne, mi vin ne mortigos, kaj se mi kaptis vin tro forte kaj dolorigis viajn brakojn, pardonu min. — Helpu min leviĝi — diris la greko. — Vi ne mortigos min? vere? Elkonduku min en la straton, kaj pluen mi iros sola. Ursus levis lin de la tero facile, kiel lanugon, kaj starigis lin sur la piedojn, poste elkondukis tra la malluma pasejo en la duan korton, el kiu oni iris en la vestiblon kaj sur la straton. En la koridoro Chilo denove ripetadis al si interne: „mi estas perdita!” , kaj nur, kiam ili troviĝis sur la strato, li iom trankviliĝis kaj diris: — Mi iros pluen sola — Paco estu kun vi. — Kaj kun vi! kaj kun vi ! .... Lasu min ekspiri. Kaj post la foriro de Ursus li ekspiris plenbruste. Per la manoj li palpis sian zonon kaj koksojn, kvazaŭ volante konvinkiĝi, ke li vivas, kaj per rapidaj paŝoj ekiris antaŭen. Sed, farinte kelkdek paŝojn, li haltis kaj diris: — Kial ili min tamen ne mortigis? Kaj malgraŭ tio, ke jam kun Euricius li parolis pri la kristana instruo, malgraŭ la interparolo kun Urbano apud la rivero kaj malgraŭ ĉio, kion li aŭdis en Ostriano, li ne sciis trovi respondon al tiu ĉi demando.<noinclude><references/> {{rh|||199}}</noinclude> iwylignf1ckhyyjtaaqvx3pir24nbql 104 36131 119286 108989 2026-05-22T11:30:41Z Ciampix 3284 119286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{Titolo|ĈAPITRO XXV}} Vinicius ankaŭ ne sciis klarigi al si tion, kio okazis, kaj en la fundo de la animo li estis mirigita preskaŭ ne malpli, ol Chilo. Ĉar, ke kun li mem oni agis tiel, kiel oni agis, kaj anstataŭ venĝi kontraŭ li por tiu atako, zorgeme okupiĝis pri liaj vundoj, tion ĉi li atribuis parte al la instruo, kiun ili konfesis, pli multe al Ligia, kaj iom ankaŭ al sia grandega signifo. Sed ilia konduto rilate al Chilo simple superis liajn konceptojn pri la homa pardonpovo. Ankaŭ al li malgraŭvole trudis sin la demando, kial ili ne mortigis la grekon? Ili ja povus tion fari senpune. Ursus enterigus lin en la ĝardeno aŭ portus nokte en Tibron, kiu en tiu tempo de noktaj banditagoj, plenumataj de la cezaro mem, tiel ofte surbordigadis matene homajn korpojn, ke neniu eĉ esploris ilian devenon. Krom tio, laŭ Vinicius, la kristanoj ne nur povis, sed eĉ devis mortigi Chilon. Kompato ne estis tute fremda al tiu mondo, al kiu apartenis la juna patricio. La atenanoj ja konstruis al ĝi altaron kaj dum longa tempo rezistis enkondukon de la gladiatoraj luktoj en Atenojn. Okazis iafoje, ke eĉ en Romo venkitoj ricevis pardonon, kiel ekzemple Calicratus, la reĝo de l’ britoj, kiu, militkaptita de Claudius kaj malavare de li dotita, libere loĝis en la urbo. Sed venĝo pro personaj malbonagoj ŝajnis al Vinicius, same kiel al ĉiuj aliaj, prava kaj justa. Rezigni ĝin estis io kontraŭ lia animo. Li ankaŭ aŭdis, vere, en Ostriano, ke oni devas ami eĉ siajn malamikojn, li tamen konsideris tion kiel teorion, ne havantan signifon en la vivo. Kaj eĉ nun ankoraŭ lian kapon trakuris la penso, ke eble oni ne mortigis Chilon nur tial, ke estis ia festperiodo aŭ lunfazo, dum kiu la kristanoj ne devas mortigi. Li aŭdis, ke estas tiaj tempodaŭroj, en kiuj al diversaj nacioj ne estas permesite eĉ komenci militon. Sed kial en tiu okazo oni ne transdonis la grekon al tribunalo, kial la apostolo diris, ke se iu pekus sepfoje, oni devus sepfoje lin pardoni, kaj kial Glaucus diris al Chilo: „Dio vin tiel pardonu, kiel mi vin pardonas?” Kaj tam en Chilo faris al li la plej teruran malbonon, kiun unu homo povas fari al alia, kaj en Vinicius ĉe la nura penso pri tio, kiel li agus kun<noinclude><references/> {{rh|200||}}</noinclude> pgkkskwk4l1jtp7n54qk9bbkzw7v4ce 104 36132 119287 108990 2026-05-22T11:31:03Z Ciampix 3284 119287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>iu, kiu ekzemple mortigus Ligian, la koro ekbolis de kolero: ne estus tiaj torturoj, per kiuj li ŝin ne venĝus! Kaj Glaucus pardonis! Kaj Ursus ankaŭ pardonis, li, kiu efektive povus senpune mortigi en Romo kiun ajn li volus, ĉar poste li bezonus nur mortigi la reĝon de la Nemorena bosko kaj okupi lian lokon. Ĉu al la homo, al kiu ne rezistis Croto, rezistus la gladiatoro, tenanta tiun rangon, kiun oni akiris nur per mortigo de la antaŭa „reĝo” ? Unu sola respondo estis al ĉiuj tiuj demandoj. Nome, ke ili ne mortigis pro iu boneco, tiel granda, ke simila ne ekzistis ĝis nun en la mondo, kaj pro senlima amo al la homoj, kiu ordonis forgesi sin mem, faritajn al si malbonojn, sian feliĉon kaj sian malbonsorton — kaj vivi por aliaj. Kian rekompencon tiuj homoj devis por tio ricevi — Vinicius aŭdis en Ostriano, sed ĝi ne povis trovi lokon en lia kapo. Li sentis anstataŭe, ke tiu tera vivo, ligita kun la devo rezigni ĉion, kio estas plaĉa kaj volupta, por la bono de aliaj, devus esti mizera. Tial en tio, kion li pensis ĉi-momente pri la kristanoj, estis krom mirego ankaŭ kompato, kaj kvazaŭ nuanco de malestimo. Ŝajnis al li, ke tio estas ŝafoj, nepre pli aŭ malpli frue formanĝotaj de lupoj, kaj lia romana naturo ne kapablis trovi en si respekton por tiuj, kiuj lasas sin formanĝi. Frapis lin tamen unu afero. Nome, post la eliro de Chilo ia profunda ĝojo lumigis ĉiujn vizaĝojn. La apostolo proksimiĝis al Glaucus kaj, metinte la manon sur lian kapon, diris: — Kristo venkis en vi! Kaj Glaucus levis supren la okulojn, tiel plenajn de fido kaj ĝojo, kvazaŭ verŝiĝus sur lin ia grandega, neatendita feliĉo. Vinicius, kiu komprenis nur ĝojon pro plenumita venĝo, rigardis lin per pupiloj, vastigitaj de febro, iom tiel, kiel li rigardus frenezulon. Li vidis tamen, kaj li vidis tion ne sen interna indigno, kiel poste Ligia alpremis siajn reĝidinajn lipojn al la mano de tiu homo, kies aspekto similis tiun de sklavo, kaj ŝajnis al li, ke la ordo de la mondo tute renversiĝas. Poste alvenis Ursus kaj komencis rakonti, kiel li elkondukis Chilon sur la straton kaj kiel li petis de li pardonon por la malbono, kiun li povis fari al liaj brakoj, por kio la apostolo benis lin ankaŭ, kaj Crispus deklaris, ke tio ĉi estis tago de granda venko. Ekaŭdinte pri tiu ĉi venko, Vinicius tute perdis la ordon de siaj pensoj. Sed kiam Ligia denove donis al li refresiĝan trinkaĵon, li retenis momente ŝian manon kaj demandis: — Do ankaŭ vi min pardonis?<noinclude><references/> {{rh|||201}}</noinclude> fgr9030z3rtmfdhwbte0m0w05pi8mdk 104 36133 119288 108991 2026-05-22T11:31:25Z Ciampix 3284 119288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>— Ni estas kristanoj. Ni ne rajtas konservi koleron en la koro. — Ligia — li diris tiam — kiu ajn estas via Dio, mi honoros Lin per hekatombo, nur tial, ke Li estas via Dio. — Vi honoros Lin en via koro, kiam vi Lin ekamos. — Nur tial, ke Li estas via Dio .... — ripetis Vinicius per malforta voĉo. Kaj li mallevis la palpebrojn, ĉar denove ekposedis lin sveneco. Ligia foriris, sed post momento ŝi revenis kaj, stariĝinte proksime, kliniĝis super li, por vidi ĉu li dormas. Vinicius eksentis ŝian proksimecon kaj, malferminte la okulojn, ridetis; Ligia facile metis sur ilin la manon, kvazaŭ volante inkliniĝi lin al dormo. Tiam ekregis lin granda dolĉeco, sed samtempe li sentis sin pli malsana. Kaj tiel estis efektive. Plene noktiĝis intertempe, kaj kune venis ankaŭ pli forta febro. Pro tio li ne povis endormiĝi kaj sekvis Ligian per la okuloj, kien ajn ĝi moviĝis. Kelkfoje li tamen falis en ian duondormon, en kiu li vidis kaj aŭdis ĉion, kio okazis ĉirkaŭ li, sed en kiu la realeco miksis sin kun febraj vizioj. Ŝajnis do al li, ke en iu malnova, forlasita tombejo trovas sin turforma sanktejo, kie Ligia estas patrino. Kaj li ne deturnis de ŝi la okulojn, sed li vidis ŝin sur la supro de la turo, kun liuto en la mano, tutan en lumo, similan al tiuj pastrinoj, kiuj nokte kantis himnojn al la luno kaj kiujn li vidadis en Oriento. Li mem grimpis kun granda peno sur serpentsimila ŝtuparo, por ŝin forkapti, kaj post li rampis Chilo, klakante per la dentoj pro teruro kaj ripetante: „N e faru tion, sinjoro, ĉar ŝi estas pastrino, pro kiu Li venĝos.... ” Vinicius ne sciis, kiu estas tiu Li, tamen li komprenis, ke li iras plenumi sakrilegion, kaj ankaŭ sentis senmezuran teruron. Sed kiam li atingis la balustradon, ĉirkaŭantan la supron de la turo, apud Ligia ekstaris subite la apostolo kun arĝenta barbo kaj diris: „ne levu kontraŭ ŝin vian manon, ĉar ŝi apartenas al mi.” Kaj, dirinte ĉi tion, li komencis iri kun ŝi straton el lunlumo, kvazaŭ vojon al la ĉielo, kaj li, Vinicius, etendinte al ili la manojn, komencis petegi, ke ili lin kunprenu. Ĉi-momente li vekiĝis, rekonsciiĝis kaj komencis rigardi antaŭ sin. La fajro sur la alta fajroplato ardis jam malpli forte, sed ĵetis ankoraŭ brilojn sufiĉe vivajn, kaj ili ĉiuj sidis antaŭ la kameno, varmigante sin, ĉar la nokto estis frosteta kaj la ĉambro sufiĉe malvarma. Vinicius vidis iliajn spirojn.<noinclude><references/> {{rh|202||}}</noinclude> tdrms6s47oos4y189lk59udz7lawqnr 104 36134 119289 108992 2026-05-22T11:31:48Z Ciampix 3284 119289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>elirantajn el la buŝoj en la formo de vaporo. En la mezo sidis la apostolo, ĉe liaj genuoj, sur malalta tabureto, Ligia, poste Glaucus, Crispus, Miriam , kaj ĉe la fino unuflanke Ursus, aliflanke Nazarius, la filo de Miriam, juna knabo kun belega vizaĝo kaj longaj, nigraj haroj, kiuj falis ĝis liaj ŝultroj. Ligia aŭskultis kun okuloj levitaj al la apostolo, kaj ĉiuj kapoj estis turnitaj al li, dum li ion parolis duonvoĉe. Vinicius komencis rigardi lin kun certa superstiĉa timo, ne multe malpli granda, ol tiu teruro, kiun li sentis en la febra vizio. Venis ankaŭ al li la ideo, ke en la febro li sentis veron kaj ke tiu maljuna veninto el malproksimaj landoj efektive forprenas de li Ligian kaj kondukas ŝin sur iajn nekonatajn vojojn. Li estis ankaŭ certa, ke la maljunulo parolas pri li, kaj eble konsilas, kiel disigi lin de Ligia, ĉar ŝajnis al Vinicius tute neeble, ke iu povus paroli pri io alia, do, streĉinte la tutan konscion, li komencis aŭskulti la vortojn de Petro. Li tamen plene eraris, ĉar la apostolo denove parolis pri Kristo. — Ili vivas per tiu ĉi nomo! — ekpensis Vinicius. Kaj la maljunulo rakontis pri la kapto de Kristo. Venis roto kaj pastraj servistoj, por Lin kapti. Kiam la Savinto demandis ilin, kiun ili serĉas, tiuj diris: „Jesuon Nazaretan !” Sed kiam Li diris al ili: „Mi estas!” — ili falis teren, ne kuraĝante levi kontraŭ Lin la manojn, kaj nur post refoja demando ili Lin kaptis. Ĉi-momente la apostolo interrompis kaj, etendinte la manojn al la fajro, diris: — La nokto estis malvarma, kiel hodiaŭ, sed mia koro ekbolis, do mi eligis glavon, por Lin defendi, kaj mi fortranĉis la orelon al servisto de la ĉefpastro. Kaj mi defendus Lin pli, ol la pro pran vivon, se Li ne dirus al mi: „Metu vian glavon en la ingon. Ĉu la kalikon, kiun la Patro al mi donis, mi ne trinkos?” .... Tiam ili kaptis Lin kaj ligis.... Dirinte ĉi tion, li metis la manojn al la frunto kaj eksilentis, volante antaŭ la plua rakontado ekregi la forton de la rememoroj. Sed Ursus, ne povante sin deteni, saltleviĝis, plibonigis per fera stango la fajron sur la fajroplato, tiel, ke fajreroj ekŝprucis orpluve kaj la flamo pli vive eksaltis, poste li sidiĝis kaj ekkriis: — Kio ajn tiam okazus — ha ! .... Sed li interrompis subite, ĉar Ligia metis la fingron sur la buŝon. Li nur spiris laŭtege, kaj oni vidis, ke li ribelas en<noinclude><references/> {{rh|||203}}</noinclude> 2epyzwaj2ykf0k5e8ysxy352t07vjz9 104 37741 119223 116200 2026-05-22T03:42:13Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119223 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Konglomerato"/>'''Konglomerato'''. - 1. Kungluaĵo, konsistanta el nature kuniĝintaj diversaj ŝtonegoj. - 2. Objekto, konsistanta el kunigitaj ne samspecaj, ne unuformaj partoj. <section end="Konglomerato"/> <section begin="Kongregacio"/>'''Kongregacio'''. - 1. Religia kunfrataro. - 2. Komisio de kardinaloj, al kiuj la papo konfidas aferojn de la eklezio. <section end="Kongregacio"/> <section begin="Kongreso"/>'''Kongreso'''. Kuniĝo de personoj, kunvenintaj de diversaj urboj aŭ landoj por diskuti komunajn aferojn, sciencajn demandojn : ''internacia kongreso de kuracistoj''. <section end="Kongreso"/> <section begin="Koniferoj"/>'''Koniferoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Pinglarboj : ''granda klaso de nudsemaj arboj kaj arbetoj plejparte kun pinglosimilaj ĉiam verdaj folioj: abio, pino''. <section end="Koniferoj"/> <section begin="Konjako"/>'''Konjako'''. Speco de brando el fermentinta vina suko, fabrikata en la samnoma franca urbo. <section end="Konjako"/> <section begin="Konjekti"/>'''Konjekti'''. Fari konkludojn, ne ŝufiĉe certajn pro manko de bazo. '''Konjekto'''. Konkludo, opinio de tiu, kiu konjektas. '''Konjektebla'''. Kiun oni povas konjekti. Komparu : {{VdE|''Diveni, supozi, suspekti''}}. <section end="Konjekti"/> <section begin="Konjugi"/>'''Konjugi'''. Ŝanĝi la finiĝon de verbo laŭ la tempoj, nombroj, personoj, modoj, formoj (aktiva, pasiva). '''Konjugo'''. Paradigmo, tabelo, laŭ kiu oni konjugas : ''En la latina, franca lingvo ekzistas kvar konjugoj''. <section end="Konjugi"/> <section begin="Konjugacio"/>'''Konjugacio'''. Konjugo. <section end="Konjugacio"/> <section begin="Konjunkcio"/>'''Konjunkcio'''. Vorto neŝanĝebla, kuniganta vortojn aŭ frazojn : ''kaj, se, ke''. <section end="Konjunkcio"/> <section begin="Konko"/>'''Konko'''. - 1. Malmola kovraĵo, ĉirkaŭanta kelkajn specojn de moluskoj. - 2. Objekto, havanta la formon de konko : ''la konko de la oreto''. <section end="Konko"/> <section begin="Konkava"/>'''Konkava'''. Sfere kava : ''Konkava okulvitro korektas la miopecon''. <section end="Konkava"/> <section begin="Konkiri"/>'''Konkiri'''. Akiri per milito; aligi al sia lando per milito, almiliti : ''La Romanoj konkiris la tutan antikvan mondon''. <section end="Konkiri"/> <section begin="Konkludi"/>'''Konkludi'''. Formi sian opinion, kiel rezultaton de sia rezonado aŭ sin bazante sur agoj aŭ vortoj de alia persono : ''konkludi de io, el io''. '''Konkludo'''. Opinio de tiu, kiu konkludas. '''Konklude'''. Kiel konkludo. <section end="Konkludi"/> <section begin="Konkreta"/>'''Konkreta'''. Perceptebla per la sentoj; neimagata, reala. '''Konkrete'''. En konkreta maniero. <section end="Konkreta"/> '''Konkuri'''. Peni superi alian, kiu kondukas saman komercan aferon aŭ havas la saman celon (vakanta loko, premio) : ''konkuri kun iu''. '''Konkuro'''. Agoj de tiu, kiu konkuras : ''lojala konkuro''. '''Konkuranto'''. Persono, kiu konkuras. <section begin="Konkurso"/>'''Konkurso'''. Batalo inter konkurantoj laŭ difinitaj reguloj, kies rezultato estas juĝata de speciale elektitaj personoj. '''Konkursa'''. De konkurso, bazita sur konkurso : ''konkursaj kondiĉoj, konkursa ekzameno''. <section end="Konkurso"/> <section begin="Konscio"/>'''Konscio'''. - 1. Plena regado de siaj sentoj : ''Kiam oni svenas, oni perdas la konscion''. - 2. Interna sento, scio de sia interna mondo : ''Neniaj meĥanikaj teorioj sukcesas klarigi la konscion''. '''Konscii'''. Havi la konscion. '''Konscia'''. Havanta la konscion, ne instinkta : ''konscia homo, konscia ago''. '''Konscie'''. En konscia maniero, kun konscio. '''Rekonsciiĝi'''. Reakiri la konscion : ''rekonsciiĝi de sveno''. <section end="Konscio"/> <section begin="Konscienco"/>'''Konscienco'''. Konscio pri la praveco aŭ malpraveco de la propraj faroj : ''la riproĉoj de la konscienco; pura konscienco''. <section end="Konscienco"/> <section begin="Konsekvenca"/>'''Konsekvenca'''. Akordiĝanta logike kun la antaŭaj pensoj aŭ faroj; plene konformiganta siajn farojn al siaj principoj. '''Konsekvence'''. En konsekvenca maniero. <section end="Konsekvenca"/> <section begin="Konsenti"/>'''Konsenti'''. Havi la saman opinion, akcepti proponon : ''konsenti kun rezonado; konsenti fari ion''. '''Konsento'''. Esprimo de la sama opinio, akcepto de propono. '''Konsentema'''. Kiu facile konsentas. '''Malkonsento'''. Diferenco de opinioj, rifuzo al propono. '''Interkonsenti'''. Reciproke konsenti dum traktado de afero. Komparu : {{VdE|''Promesi''}}. <section end="Konsenti"/> <section begin="Konservi"/>'''Konservi'''. Zorgi, ke io ne perdiĝu, ne malboniĝu : ''konservi dokumenton; konservi fruktojn en provizejo; konservi sekreton''. <section end="Konservi"/> <section begin="Konservativa"/>'''Konservativa'''. Celanta konservi la nunan staton de la aferoj; kontraŭa al ŝanĝoj kaj reformoj. '''Konservativulo'''. Homo konservativa. <section end="Konservativa"/> <section begin="Konservatorio"/>'''Konservatorio'''. Supera muzika lernejo. <section end="Konservatorio"/> <section begin="Konsideri"/>'''Konsideri'''. Atente esplori en la spirito ĉiuflanke : ''Konsiderinte la cirkonstancojn, oni prokrastis la projekton''. '''Konsidero'''. Pensoj de tiu, kiu konsideras. <section end="Konsideri"/> <section begin="Konsili"/>'''Konsili'''. Esprimi sian opinion al alia persono, kion ĝi devas fari : ''Mi konsilas al vi: faru, kion vivolas''. '''Konsiliĝi'''. Interparoli kun iu, por peti lian konsilon. '''Konsisti'''. Esti kunmetita el partoj ; havi kiel partojn, kielerojn : ''La verko konsistas el kvin volumoj''. <section end="Konsili"/> <section begin="Konsistorio"/>'''Konsistorio'''. Eklezia estraro por la administraj kaj juĝaj aferoj. <section end="Konsistorio"/> <section begin="Konsoli"/>'''Konsoli'''. Trankviligi la spiriton en doloro aŭ malfeliĉo kaj doni al ĝi novan esperon. '''Konsolo'''. Konsolantaj vortoj. '''Nekonsolebla'''. Kiu ne povas esti konsolita : ''nekonsolebla doloro''.<section end="Konsoli"/><noinclude><references/></noinclude> 2x5xaie8xpop3ptydyp7qxf9tt1pwo7 104 37742 119224 116201 2026-05-22T03:42:23Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Konsonanto"/>'''Konsonanto'''. Sono, kiu povas esti elparolita nur kun vokalo : ''b, k, r''. <section end="Konsonanto"/> <section begin="Konspiri"/>'''Konspiri'''. Sekrete kunagi en politika afero : ''konspiri kontraŭ la registaro''. '''Konspiro'''. Ago de tiuj, kiuj konspiras. Komparu : {{VdE|''Komploto''}}. <section end="Konspiri"/> <section begin="Konstanta"/>'''Konstanta'''. - 1. Senĉesa, ofta : ''konstanta pluvo''. - 2. Neŝanĝebla, ĉiam sama (pri la karaktero) : ''konstanta homo''. '''Konstante'''. En konstanta maniero, senĉese : ''konstante ripeti la samon''. '''Konstanteco'''. Eco de tio, kio estas konstanta : ''konstanteco en la amo''. <section end="Konstanta"/> <section begin="Konstati"/>'''Konstati'''. Rimarki ion, kiel senduban fakton : ''La kuracisto povis nur konstati la morton''. '''Konstato'''. Ago de tiu, kiu konstatas. <section end="Konstati"/> <section begin="Konstelacio"/>'''Konstelacio'''. Grupo de steloj, prezentanta ian figuron kaj havanta specialan nomon : ''la konstelacio de la granda Ursino''. <section end="Konstelacio"/> <section begin="Konsterni"/>'''Konsterni'''. Subite mirigi kaj timigi iun, farante lin nekapabla agi, paroli. Komparu : {{VdE|''Konfuzi''}}. <section end="Konsterni"/> <section begin="Konstitucio"/>'''Konstitucio'''. Ŝtata sistemo de la landoj, regataj de la reprezentantoj de la popolo. '''Konstitucia'''. De la konstitucio, posedanta konstitucion : ''konstitucia leĝo, konstitucia reĝlando''. <section end="Konstitucio"/> <section begin="Konstrui"/>'''Konstrui'''. Kunmeti la partojn de tuto en ĝusta loko kaj ordo : ''konstrui domon, ponton, frazon''. '''Konstruo'''. Ago de tiu, kiu konstruas : ''La konstruo daŭris kvar jarojn''. '''Konstruaĵo'''. Objekto konstruita, domo. <section end="Konstrui"/> <section begin="Konsulo"/>'''Konsulo'''. Reprezentanto de lando ĉe fremda registaro, ŝirmanta la aferojn de siaj samlandanoj. '''Konsulejo'''. Oficejo de konsulo. <section end="Konsulo"/> <section begin="Konsulti"/>'''Konsulti'''. Demandi la opinion, peti konsilon de specialisto : ''konsulti kuraciston, advokaton''. <section end="Konsulti"/> <section begin="Konsumi"/>'''Konsumi'''. Plene formanĝi, plene malaperigi, detrui : ''konsumi la provizojn, konsumi la fortojn''. La fajro konsumis la tutan domon. '''Konsumo'''. Ago de tiu, kiu konsumas. '''Konsumiĝi'''. Fariĝi konsumita : ''La sano rapide konsumiĝas de ĉiuj trouzoj''. <section end="Konsumi"/> <section begin="Konto"/>'''Konto'''. Kalkulo de persono aŭ afero en la ĉefa komerca libro : ''enskribi sumon en ies konto''. <section end="Konto"/> <section begin="Kontakto"/>'''Kontakto'''. Stato de objektoj, kiuj tuŝas unu alian : ''elektra kontakto; malsano komunikata per kontakto''. <section end="Kontakto"/> <section begin="Kontanta"/>'''Kontanta'''. Pagata tuj per preta mono. '''Kontante'''. Pagante per preta mono. <section end="Kontanta"/> <section begin="Kontenta"/>'''Kontenta'''. Kies stato akordiĝas kun la deziroj; ne havanta pluajn dezirojn : ''kontenta de la servisto, kontenta de si mem''. '''Kontenteco'''. Stato de tiu, kiu estas kontenta. '''Kontentigi'''. Fari iun kontenta : ''Ekzistas homoj, kiujn nenio kontentigas''. '''Kontentiga'''. Kiu kontentigas. '''Kontentige'''. En kontentiga maniero. <section end="Kontenta"/> <section begin="Kontinento"/>'''Kontinento'''. Granda teritorio, kiun oni povas trapasi, ne transirante la maron : ''Amerikon oni nomas la nova kontinento''. <section end="Kontinento"/> <section begin="Kontingento"/>'''Kontingento'''. Parto, nombro, kiun ĉiu devas liveri : ''kontingento de rekrutoj''. <section end="Kontingento"/> <section begin="Kontinueco"/>'''Kontinueco'''. Ne interrompata interligo de partoj, de periodoj : ''kontinueco de la spino; kontinueco de lingvo''. <section end="Kontinueco"/> <section begin="Kontoro"/>'''Kontoro'''. Kancelario de negoco, de fabriko. <section end="Kontoro"/> <section begin="Kontrabando"/>'''Kontrabando'''. Sekreta importado de malpermesitaj objektoj aŭ de komercaĵoj, por kiuj oni devas pagi limimposton. '''Kontrabandisto'''. Homo, kiu sin okupas per la kontrabando. <section end="Kontrabando"/> <section begin="Kontrabaso"/>'''Kontrabaso'''. La plej granda arĉa instrumento, posedanta la plej malaltan tonon kaj uzata precipe por la akompano. <section end="Kontrabaso"/> <section begin="Kontrakto"/>'''Kontrakto'''. Komerca interkonsento, laŭleĝe farita. '''Kontrakti'''. Fari kontrakton; preni per kontrakto : ''kontrakti liveradon por la armeo''. '''Kontraktanto'''. Persono, kiu faras kontrakton. <section end="Kontrakto"/> <section begin="Kontrapunkto"/>'''Kontrapunkto'''. Teorio de la muzika komponado, donanta regulojn por harmonia kunmetado de voĉoj en melodio. <section end="Kontrapunkto"/> <section begin="Kontrasto"/>'''Kontrasto'''. Kompleta malsameco, kontraŭeco de du apudmetitaj objektoj aŭ ideoj : ''La kontrasto de la ombro kaj de la lumo''. '''Kontrasti'''. Prezenti kontraston, esti en kontrasto kun io : ''La ruĝaj floroj bele kontrastis la verdan herbejon''. <section end="Kontrasto"/> <section begin="Kontraŭ"/>'''Kontraŭ'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a) Loko, kie estas unu persono aŭ objekto, apartigita per libera interspaco de alia persono, objekto, kies vizaĝo, antaŭa flanko estas turnita al la unua persono, objekto: Kontraŭ la preĝejo estas la hospitalo''. Li staris kontraŭ mi, ne deturnante siajn okulojn de miaj. b) Persono, objekto, al kiu estas direktata malamika ago, batalo : ''sendi regimentojn kontraŭ malamiko, paroli kontraŭ projekto, naĝi kontraŭ fluo''. - 2. Prefikso, kun la sama senco, kiel la prepozicio : ''kontraŭmeti, kontraŭbatali, kontraŭstari''. '''Kontraŭa'''. Kiu estas kontraŭ : ''kontraŭa flanko, kontraŭa direkto, kontraŭa propono''. '''Kontraŭe'''. En kontraŭa maniero. '''Kontraŭulo'''. Homo, kiu kontraŭbatalas iun, kiu apartonas al kontraŭa partio : ''politika kontraŭulo''.<section end="Kontraŭ"/><noinclude><references/></noinclude> laofcwg6i9lvhvu6dzyqixjzuy4imdk 104 37743 119225 116202 2026-05-22T03:42:59Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Kontribucio"/>'''Kontribucio'''. Sumo, pagata de venkita lando al la venkinto, kiel repago de la militaj elspezoj. Komparu : {{VdE|Tributo}}. <section end="Kontribucio"/> <section begin="Kontroli"/>'''Kontroli'''. Esplori, ĉu io estas tia, kia ĝi devas esti : ''kontroli kalkulon, kontroli la biletojn en teatro''. <section end="Kontroli"/> <section begin="Kontrolo"/>'''Kontrolo'''. Ago de tiu, kiu kontrolas : ''ĉiutaga kontrolo de kaso''. '''Kontrolisto'''. Homo, kies okupo estas kontroli : ''fervoja kontrolisto''. Komparu : {{VdE|''Inspekti, revizi''}}. <section end="Kontrolo"/> <section begin="Konturo"/>'''Konturo'''. Linio, prezentanta la eksteran limon de objekto; desegnaĵo, prezentanta nur la eksterajn liniojn de objekto. <section end="Konturo"/> <section begin="Kontuzi"/>'''Kontuzi'''. Lezi la korpon, difekti la histojn, ne vundante la eksteran kovraĵon (la haŭton) : ''La kuglo resaltis de la muro kaj kontuzis la piedon de la soldato''. '''Kontuzo'''. Kontuzanta lezo. <section end="Kontuzi"/> <section begin="Konuso"/>'''Konuso''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Geometria figuro, kiu formiĝas, kiam ortangula triangulo turniĝas ĉirkaŭ unu el la lateroj de la orta angulo. '''Konusa'''. Kiu havas la formon de konuso. <section end="Konuso"/> <section begin="Konvalo"/>'''Konvalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ liliacoj kun bonodoraj sonorilformaj floroj (''Convallaria''). <section end="Konvalo"/> <section begin="Konveksa"/>'''Konveksa'''. Kurba kaj rondigita eksteren (pri surfacoj) : ''La konveksaj speguloj malgrandigas la objektojn''. <section end="Konveksa"/> <section begin="Konveni"/>'''Konveni'''. Esti konforma al la moroj, al la situacio, al la reguloj : ''Bone edukita homo ĉiam scias, kio konvenas kaj kio ne konvenas''. '''Konvena'''. Kiu konvenas : ''konvena vorto''. '''Konveneco'''. Eco de tio, kio estas konvena : ''la reguloj de la konveneco''. '''Malkonvena'''. Kontraŭa al la moroj, al la situacio, al la reguloj. Komparu : {{VdE|''Deci''}}. <section end="Konveni"/> <section begin="Konvencio"/>'''Konvencio'''. Interkonsento, kontrakto, precipe inter regnoj : ''literatura konvencio, gardanta la aŭtorajn rajtojn''. <section end="Konvencio"/> <section begin="Konverĝi"/>'''Konverĝi''' (Fiz.). Celi al la sama punkto : ''La sunaj radioj, trapasinte konveksan lenson, konverĝas al ĝia fokuso''. <section end="Konverĝi"/> <section begin="Konversacio"/>'''Konversacio'''. Interparolado por pasigi la tempon, por lerni lingvon. <section end="Konversacio"/> <section begin="Konverti"/>'''Konverti'''. Igi iun ŝanĝi la religion, la partion, konvinkinte lin pri la supereco la nova : ''konverti al la kristanismo''. '''Konvertiĝi'''. Fariĝi konvertita. <section end="Konverti"/> <section begin="Konvinki"/>'''Konvinki'''. Igi iun kredi, opinii per sufiĉaj pruvoj aŭ argumentoj : ''Ne facile estas konvinki homon obstinan''. '''Konvinkiĝi'''. Fariĝi konvinkita. Komparu : {{VdE|''Persvadi''}}. <section end="Konvinki"/> <section begin="Konvolvulo"/>'''Konvolvulo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Volverampanta el la familio de l’ konvolvulacoj <section end="Konvolvulo"/> <section begin="Konvolvulacoj"/>'''Konvolvulacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''konvolvulo''. <section end="Konvolvulacoj"/> <section begin="Konvulsio"/>'''Konvulsio''' (Med.). Subita kaj kontraŭvola streĉo de muskoloj aŭ membroj, kun vivegaj neregulaj movoj kaj kun perdo de la konscio : ''La konvulsioj estas oftaj ĉe la infanoj''. Komparu : {{VdE|''Spasmo, tetano''}}. <section end="Konvulsio"/> <section begin="Kopeko"/>'''Kopeko'''. Rusa monero, valoranta 2,5 centimojn (precize — 2,66). <section end="Kopeko"/> <section begin="Kopio"/>'''Kopio'''. Reprodukto de skribaĵo, de pentraĵo : ''Ofte oni trompas naivulojn, vendante kopiojn anstataŭ originaloj''. '''Kopii'''. Fari kopion. '''Kopilibro'''. Libro, en kiu oni kopias leterojn. <section end="Kopio"/> <section begin="Koro"/>'''Koro'''. - 1. Ĉefa, centra organo de la cirkulado de la sango : ''La homa koro konsistas el kvar kavoj''. - 2. Centro de la sentimentoj : ''bona, nobla koro''. - 3. Centro, ĉefa punkto : ''Parizo estas la koro de Francujo''. '''Kora'''. Amika, sincera : ''kora akcepto, kora saluto''. '''Kore'''. En kora maniero. '''Kortuŝi'''. Tuŝi la sentimentojn : ''kortuŝanta sceno''. <section end="Koro"/> <section begin="Koralo"/>'''Koralo'''. Kalka kovraĵo, formiĝanta sur la korpo de samnoma mara besto, el kiu oni produktas juvelojn : ''La maro apud Sicilio estas riĉa je koraloj''. '''Korala'''. - 1. E1 koralo : ''korala juvelo, korala insulo''. - 2. De la koloro de koralo, ruĝa : ''koralaj lipoj''. <section end="Koralo"/> <section begin="Korano"/>'''Korano'''. Sankta libro, enhavanta la religian leĝon de Mahometo. <section end="Korano"/> <section begin="Korbo"/>'''Korbo'''. Portebla ujo el salikaj vergoj, el metalfadenoj. <section end="Korbo"/> <section begin="Kordo"/>'''Kordo'''. Fadeno el bestaj intestoj, el metalo por muzika instrumento : ''La kordojn de la violono oni frotas per arĉo, la kordojn de la fortepiano oni frapas per marteletoj''. '''Korda'''. Havanta kordojn : ''korda instrumento''. <section end="Kordo"/> <section begin="Kordono"/>'''Kordono'''. Vico de militistaj postenoj por gardi limon, por malhelpi penetron de epidemio. <section end="Kordono"/> <section begin="Korekti"/>'''Korekti'''. Anstataŭigi eraran vorton, literon, sonon, nombron per ĝusta : ''korekti skriberaron, korekti elparoladon, korekti kalkulon''. '''Korekto'''. Ago, noto detiu, kiu korektas : ''Ju pli klare estas skribita la manuskripto, des pli malmultaj estas la korektoj en la presprovaĵo''. '''Korektisto'''. Homo, kies okupo estas korekti la preserarojn. <section end="Korekti"/> <section begin="Korelativa"/>'''Korelativa'''. Havanta reciprokan rilaton al alia.<section end="Korelativa"/><noinclude><references/></noinclude> 1wbu1fay0b1wmppgxzk5i2510xd057p 104 37744 119226 116203 2026-05-22T03:43:29Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Korespondi"/>'''Korespondi'''. Interŝanĝi leterojn : ''La Esperantistoj tre multe korespondas''. '''Korespondanto'''. Persono, kiu korespondas. '''Korespondado'''. Interŝanĝado de leteroj. <section end="Korespondi"/> <section begin="Koridoro"/>'''Koridoro'''. Trairejo, kuniganta ĉambrojn de loĝejo, partojn de domo. <section end="Koridoro"/> <section begin="Korifeo"/>'''Korifeo'''. Homo eminenta en la sciencoj aŭ artoj. <section end="Korifeo"/> <section begin="Korko"/>'''Korko'''. Peco de ligno, de vitro, per kiu oni ŝtopas botelon. '''Korki'''. Ŝtopi botelon per korko. '''Korktirilo'''. Instrumento, per kiu oni eltiras korkojn el boteloj. <section end="Korko"/> <section begin="Korno"/>'''Korno'''. Malmola pinta elkreskaĵo sur la kapo de kelkaj remaĉantaj bestoj : ''El la kornoj oni fabrikas kombilojn, butonojn k''. t. p. '''Ĉaskorno'''. Instrumento de ĉasistoj por doni signalojn. '''Unukorna, dukorna'''. Havanta unu, du kornojn : ''La rinocero aŭ nazkornulo estas besto unukorna''. <section end="Korno"/> <section begin="Korneo"/>'''Korneo''' (Anat.). Travidebla antaŭa membrano de l’ okulo. <section end="Korneo"/> <section begin="Korneto"/>'''Korneto'''. Malgranda trumpeto kun butonoj - la ĉefa blovinstrumento de orkestro. <section end="Korneto"/> <section begin="Kornico"/>'''Kornico'''. Arĥitektura ornamaĵo, reliefo sur muro sub tegmento, sub plafono. <section end="Kornico"/> <section begin="Korniko"/>'''Korniko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Griza birdo el la familio de l’ korvoj (''Corvus cornix''). <section end="Korniko"/> <section begin="Korolo"/>'''Korolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Diverskoloraj folietoj (petaloj) de l’ floro, kovrantaj ĝiajn seksajn organojn (stamenojn kaj pistilojn). <section end="Korolo"/> <section begin="Korpo"/>'''Korpo'''. - 1. Materia parto de l’ homoj kaj bestoj. - 2. Organika aŭ neorganika substanco : ''Ĉiuj korpoj havas dimensiojn kaj pezon''. '''Korpa'''. De korpo; kiu rilatas la korpon : ''korpa puno''. '''Korpigi'''. Fari ion korphava; prezenti en korpa formo : ''Kion la poeto kantas, tion korpigas la skulptisto''. '''Korpiĝi'''. Preni, akcepti formon de korpo : ''Dio korpiĝis en la persono de Kristo''. <section end="Korpo"/> <section begin="Korporacio"/>'''Korporacio'''. Societo de samprofesianoj, posedanta la rajtojn de leĝa persono. <section end="Korporacio"/> <section begin="Korpuso"/>'''Korpuso'''. Parto de armeo, havanta ĉiujn specojn de la armiloj kaj militistoj kaj apartan ĉefon. <section end="Korpuso"/> <section begin="Korsaĵo"/>'''Korsaĵo'''. Supra parto de la virina vesto, kovranta la buston. <section end="Korsaĵo"/> <section begin="Korsaro"/>'''Korsaro'''. Mara rabisto. <section end="Korsaro"/> <section begin="Korseto"/>'''Korseto'''. Laĉebla virina vesto kun balenostoj por subteni la buston. <section end="Korseto"/> <section begin="Korto"/>'''Korto'''. Spaco, supre libera, ĉirkaŭita de konstruaĵo; ĉirkaŭbarita spaco antaŭ konstruaĵo. '''Kortego'''. Ĉirkaŭantaro de regnestro, de princo : '' '''Kortegano'''''. Persono, apartenanta al kortego. <section end="Korto"/> <section begin="Korupti"/>'''Korupti'''. Akiri ies favoron en kontraŭleĝa afero per mono aŭ donaco : ''korupti juĝiston''. <section end="Korupti"/> <section begin="Korvo"/>'''Korvo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Nigra raba birdo el la vico de l’ paseroj (Corvus). <section end="Korvo"/> <section begin="Korveto"/>'''Korveto'''. Trimasta milita ŝipo, pli malgranda ol la fregato. <section end="Korveto"/> <section begin="Kosmo"/>'''Kosmo'''. Tutmondo, universo. <section end="Kosmo"/> <section begin="Kosmetiko"/>'''Kosmetiko'''. Arto plibeligi la korpon kaj konservi ĝian freŝecon. <section end="Kosmetiko"/> <section begin="Kosmogonio"/>'''Kosmogonio'''. Scienco pri la deveno de la universo. <section end="Kosmogonio"/> <section begin="Kosmografio"/>'''Kosmografio'''. Scienco pri la strukturo de la universo, pri la movoj de la astroj. <section end="Kosmografio"/> <section begin="Kosmologio"/>'''Kosmologio'''. Scienco pri la leĝoj, regantaj la universon. <section end="Kosmologio"/> <section begin="Kosmopolito"/>'''Kosmopolito'''. Civitano de la tuta mondo; homo, ŝatanta pli alte la bonon de la homaro, ol tiun de sia patrujo. <section end="Kosmopolito"/> <section begin="Kosto"/>'''Kosto'''. Sumo necesa por fari, akiri ion : ''La kostoj de la konstruo''. '''Kosti'''. - 1. Bezoni monon, laboron, penon, oferon por esti farita : ''La publikigo kostis mil frankojn''. La konfeso kostis al li multe. - 2. Esti vendata je la prezo de : ''La volumo kostas du frankojn''. '''Multekosta'''. Kiu multe kostas; kara, altpreza. Komparu : {{VdE|''Prezo, valoro''}}. La konstruo de la domo kostis milionon da frankoj kaj oni volas vendi ĝin je la prezo de 1,200,000 fr., sed ĝia valoro ne atingas eĉ duonon de la lasta sumo, ĉar la loĝejoj estas ne komfortaj kaj malsekaj. <section end="Kosto"/> <section begin="Kostumo"/>'''Kostumo'''. Vesto propra al cirkonstancoj, al nacieco : ''festa kostumo, nacia kostumo''. Komparu : {{VdE|''Livreo, uniformo''}}. <section end="Kostumo"/> <section begin="Koto"/>'''Koto'''. Polvo, tero de stratoj, de vojoj, miksita kun akvo. <section end="Koto"/> <section begin="Kotiledono"/>'''Kotiledono''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Embrio de la primitiva folio en la semo de l’ vegetaĵoj (Cotiledo). <section end="Kotiledono"/> <section begin="Kotizi"/>'''Kotizi'''. Pagi sian parton en komunan kason, por komuna celo. '''Kotizaĵo'''. Sumo kotizata : ''La kotizaĵo en la esperantistaj societoj ne estas alta''. <section end="Kotizi"/> <section begin="Kotleto"/>'''Kotleto'''. Rostita vianda ripopeco : ''bovida kotleto''. <section end="Kotleto"/> <section begin="Kotono"/>'''Kotono'''. Longa, delikata lanugo, kiu ĉirkaŭvolvas la grajnojn de la samnoma arbeto kaj el kiu oni fabrikas tolosimilan ŝtofon, drapon. '''Kotona'''. El kotono. '''Kotonujo'''. Arbeto el la familio de l’ malvacoj (Gossypium).<section end="Kotono"/><noinclude><references/></noinclude> s8zykfnjfnurx65qi1d6g1aiqmvh20l 104 37745 119227 116204 2026-05-22T03:43:41Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119227 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Koturno"/>'''Koturno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la kokoj (Coturnix). <section end="Koturno"/> <section begin="Kovi"/>'''Kovi'''. Maturigi la embriojn en la ovoj, varmigante ilin per la propra korpo. <section end="Kovi"/> <section begin="Koverto"/>'''Koverto'''. Faldita papera folio, en kiun oni metas leteron kaj sur kiu oni skribas la adreson. <section end="Koverto"/> <section begin="Kovri"/>'''Kovri'''. Meti objekton aŭ objektojn sur alia, por kaŝi, konservi, ornami la lastan : ''kovri la kapon per tuko; kovri tombon per floroj''. '''Kovrilo, kovraĵo'''. Objekto uzata por kovri. '''Malkovri'''. - 1. Forpreni objekton, kovrantan alian objekton : ''Salutante sur la strato, oni malkovras la kapon''. - 2. Trovi ion, kio estis kaŝita, nekonata : ''malkovri Amerikon, malkovri sekreton''. Komparu : {{VdE|''Elpensi''}}. <section end="Kovri"/> <section begin="Kozako"/>'''Kozako'''. Loĝanto de la sud-oriento de Rusujo, servanta en la rusa kavalerio. <section end="Kozako"/> <section begin="Krabo"/>'''Krabo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Dekpieda krustulo, vivanta en la konkoj de moluskoj (Cancer pagurus). <section end="Krabo"/> <section begin="Krabro"/>'''Krabro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de vespo (Vespa crabro). <section end="Krabro"/> <section begin="Kraĉi"/>'''Kraĉi'''. Eligi per rapida elspiro tion, kio estas en la buŝo : ''kraĉi salivon, kraĉi sangon''. '''Kraĉaĵo'''. Tio, kion oni kraĉas. '''Kraĉujo'''. Vazo, en kiun oni kraĉas. <section end="Kraĉi"/> <section begin="Krado"/>'''Krado'''. Aro de paralelaj stangoj, kunigitaj per aliaj, perpendikularaj al ili, servanta kiel forta baro : ''krado en fenestro de malliberejo; krado de ĉirkaŭbaro''. '''Kradrostilo'''. Rostilo en la formo de fera krado. <section end="Krado"/> <section begin="Krajono"/>'''Krajono'''. Maldika peceto de grafito, de kolorita kreto, fiksita en ligna bastoneto, por skribi, desegni. <section end="Krajono"/> <section begin="Kraki"/>'''Kraki'''. Eligi sekan bruon dum krevado, dum rompiĝado : ''Rompiĝanta branĉo krakas''. Sekaj folioj krakas sub la piedoj de la pasantoj. '''Kraketi'''. Eligi sonon, kiel la salo, ĵetita en la fajron. Komparu : {{VdE|''Knari''}}. <section end="Kraki"/> <section begin="Krakeno"/>'''Krakeno'''. Seka kuko. Komparu : {{VdE|''Kringo''}}. <section end="Krakeno"/> <section begin="Krampo"/>'''Krampo'''. Fera kurbigita peco kun akraj pintoj por forte kunigi, fiksi : ''kunigi du trabojn per krampoj''. <section end="Krampo"/> '''Krano'''. Turnebla aparato ĉe tuboj, ĉe vazoj por fermi aŭ malfermi la elfluon de fluidaĵo. <section begin="Kranio"/>'''Kranio''' (Anat.). Osta skatolo, kiu entenas cerbon de la vertebruloj. <section end="Kranio"/> <section begin="Kratago"/>'''Kratago''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l‘ rozacoj, kies ligno estas uzata de l' lornistoj (Crataegus). <section end="Kratago"/> <section begin="Kratero"/>'''Kratero'''. Malfermaĵo de vulkano. <section end="Kratero"/> <section begin="Kravato"/>'''Kravato'''. Silka, lana peco, per kiu oni ĉirkaŭigas la kolon, la kolumon. <section end="Kravato"/> <section begin="Krei"/>'''Krei'''. Fari objekton, estaĵon et nenio; Dio kreis la mondon. '''Kreinto'''. Tiu, kiu kreis : ''Dio, Kreinto de l’ mondo''. '''Kreaĵo'''. Objekto, estaĵo kreita. <section end="Krei"/> <section begin="Kredi"/>'''Kredi'''. Opinii vera, prava; esti konvinkita pri la vereco, pravero : ''Ne kredu al mensogulo''. Kredi je Dio. '''Kredo'''. Opinio, sento de tiu, kiu kredas : ''firma kredo, naiva kredo''. '''Kredebla'''. Kiun oni povas kredi. '''Kredinda'''. Kiu meritas kredon. Kredema. Kiu facile kredas : ''Homo kredema estas ofte trompata''. '''Kredemo'''. Eco de tiu, kiu facile kredas. <section end="Kredi"/> <section begin="Kredito"/>'''Kredito'''. - 1. Konfido, ĝuata de komercisto pri akurateco en la pagado de ŝuldoj. - 2. Pruntedonado en kontanta mono aŭ rajtigo prokrasti la pagon por ricevita komercaĵo. - 3. Parto de konto, kie oni enskribas sub ies nomo la sumojn, kiuj al li ŝuldas la komercisto. Jam longe antaŭ la bankroto, ili tute perdis la krediton. Havi krediton de cent mil frankoj en la regna banko. Aĉeti, vendi je kredito. Enskribi en ies kredito. <section end="Kredito"/> <section begin="Kreditoro"/>'''Kreditoro'''. Persono, al kiu oni ŝuldas. <section end="Kreditoro"/> <section begin="Krejcero"/>'''Krejcero'''. Aŭstria monero, valoranta 2 centimojn. <section end="Krejcero"/> <section begin="Kremo"/>'''Kremo'''. - 1. Grasa parto de la lakto, kiu en vazo leviĝas al la supraĵo : ''Kafo kun kremo''. - 2. Plej bona, plej eminenta parto de aro de personoj : ''la kremo de societo''. '''Senkremigi'''. Depreni la kremon de lakto : ''senkremigita lakto''. <section end="Kremo"/> <section begin="Kreno"/>'''Kreno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de l’ kruciferoj; ĝia radiko estas uzata kiel spicaĵo (Cochlearia armoracia). <section end="Kreno"/> <section begin="Kreolo"/>'''Kreolo'''. Ido de Eŭropanoj, naskita en Hindujo aŭ en la hispanaj kaj portugalaj kolonioj de Ameriko. <section end="Kreolo"/> <section begin="Kreozoto"/>'''Kreozoto'''. Senkolora, olea fluidaĵo, ekstraktata per distilado el gudro kaj uzata kiel antisepsa rimedo, kontraŭ la ftizo. <section end="Kreozoto"/> <section begin="Krepo"/>'''Krepo'''. Maldensa silka, lana teksaĵo kun sulkigita supraĵo : ''La nigra krepo estas signo de funebro''. <section end="Krepo"/> <section begin="Krepusko"/>'''Krepusko'''. Nehela lumo antaŭ la leviĝo de la suno kaj post ĝia subiro. <section end="Krepusko"/> <section begin="Kreso"/>'''Kreso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la kruciferoj, rimedo kontraŭ la puloj (Lepidium). <section end="Kreso"/> <section begin="Kreski"/>'''Kreski'''. - 1. Aperi, ekzisti (pri la vegetaĵoj) : ''En la dezerto kreskas nenio''. - 2. Fariĝi pli alta, pli granda (pri la veget-<section end="Kreski"/><noinclude><references/></noinclude> 2qa0obhh89sd928znuibhs0whrz9xh9 104 37746 119228 116205 2026-05-22T03:43:52Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>aĵoj kaj bestoj) : ''''La malbonaj herboj kreskas rapide''''. - 3. Pligrandiĝi, fariĝi pli multenombra ; ''societo kreskas''. '''Kresko'''. - 1. Stato de tio, kio kreskas. - 2. Alteco de estaĵo, kiel rezultato de la kreskado : ''''infanoj de sama kresko''''. '''Kreskaĵo'''. Vegetaĵo. '''Altkreska'''. De alta kresko : ''''altkreska viro''''. <section begin="Kresto"/>'''Kresto'''. Elkreskaĵo, similanta kombilon, sur la kapo de la koko kaj de kelkaj aliaj birdoj. <section end="Kresto"/> <section begin="Krestomatio"/>'''Krestomatio'''. Sisteme ordigita kolekto el plej bonaj aŭtoroj, por la studado de lingvo aŭ de literaturo; legolibro. <section end="Krestomatio"/> <section begin="Kreto"/>'''Kreto'''. Delikata, blanka karbonato de kalko, uzata por skribi sur nigra tabulo. <section end="Kreto"/> <section begin="Kreteno"/>'''Kreteno'''. Spirita kaj fizika kriplulo; idioto, homo tre malsaĝa. <section end="Kreteno"/> <section begin="Krevi"/>'''Krevi'''. Subite disiĝi, fendiĝi de interna forto : ''bombo krevas''. '''Krevigi'''. Fari, ke io krevu : ''krevigi ŝtonon per pulvo''. Komparu : {{VdE|''Fendi, spliti''}}. <section end="Krevi"/> <section begin="Krii"/>'''Krii'''. Eligi subitajn laŭtajn sonojn per la voĉo : ''krii de doloro, krii helpon''. '''Krio'''. Laŭta subita sono de la voĉo. '''Kriema'''. Kiu havas inklinon al la kriado : ''kriema virino''. <section end="Krii"/> <section begin="Kribri"/>'''Kribri'''. Apartigi de subtilaj partoj de seka korpo la grandajn, aŭ de la solidaj la fluidajn per speciala truita instrumento, nomata Kribrilo. <section end="Kribri"/> <section begin="Krimo"/>'''Krimo'''. Ĉiu ago kontraŭ grava morala, religia aŭ civila leĝo : ''mortigo''. '''Krimi'''. Plenumi krimon. '''Krima'''. - 1 Kulpa je krimo : ''krima homo''. - 2. Kiu rilatas krimon : ''krima ago''. '''Krimulo'''. Homo krima. <section end="Krimo"/> <section begin="Kriminala"/>'''Kriminala'''. Koncernanta la juron pri la krimoj : ''kriminala proceso''. <section end="Kriminala"/> <section begin="Kringo"/>'''Kringo'''. Ringforma kuko. Komparu : {{VdE|''Krakeno''}}. <section end="Kringo"/> <section begin="Kripla"/>'''Kripla'''. Perdinta unu aŭ kelke da membroj; perdinta la kapablon uzi unu aŭ kelke da membroj : ''surda, lama''. '''Kripligi'''. Fari iun kripla : ''La pafvundo kripligis la soldaton''. '''Kriplulo'''. Homo kripla. <section end="Kripla"/> <section begin="Kripto"/>'''Kripto'''. Subteraĵo de preĝejo, kie oni iam enterigadis la mortintojn. <section end="Kripto"/> <section begin="Kriptogamoj"/>'''Kriptogamoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sensemaj vegetaĵoj : ''fungoj, likenoj, muskoj''. <section end="Kriptogamoj"/> <section begin="Krispo"/>'''Krispo'''. - 1. Faldoj de la peritoneo, kiuj fiksas la diversajn partojn de la intestoj. - 2. Objekto kun multaj faldoj, similanta krispon : ''Oni portis kolumojn krispojn en la XV kaj XVI jarcento''. '''Krispa'''. Havanta multe da krispoj, konsistanta el multaj krispoj. <section end="Krispo"/> <section begin="Kristo"/>'''Kristo'''. La Filo de Dio. Kristano. Ano de la eklezio de Kristo : ''katoliko, protestanto''. '''Kristnasko'''. Tago de la naskiĝo de Kristo. <section end="Kristo"/> <section begin="Kristalo"/>'''Kristalo'''. - 1. Ero de mineralo en la formo de regula aŭ simetria poliedro. - 2. Tre pura senkolora vitro. '''Kristaligi'''. Ŝanĝi en kristalon : ''kristaligi el solvaĵo''. '''Kristaliĝi'''. Fariĝi kristalo. <section end="Kristalo"/> <section begin="Kriterio"/>'''Kriterio'''. Certa konfidinda propreco, per kiu oni povas distingi veron de malvero. <section end="Kriterio"/> <section begin="Kritiki"/>'''Kritiki'''. - 1. Esplori verkon de scienco, literaturo aŭ arto, por montri ĝiajn bonaĵojn kaj malbonaĵojn. - 2. Severe juĝi, mallaŭdi : ''Nenio kontentigas lin, - li ĉion kritikas''. '''Kritiko'''. Ago, artikolo de tiu, kiu kritikas : ''severa, favora, akra kritiko''. '''Kritikisto'''. Homo, kies specialo, okupo estas kritiki : ''teatra kritikisto''. <section end="Kritiki"/> <section begin="Krizo"/>'''Krizo'''. - 1. Ŝanĝo en bonon aŭ malbonon, okazanta subite dum malsano. - 2. Danĝera, decida momento de afero : ''financa krizo''. '''Kriza'''. De krizo; danĝera : ''kriza momento''. <section end="Krizo"/> <section begin="Krizalido"/>'''Krizalido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Formo de insekto antaŭ la elkresko de ĝiaj flugiloj. Komparu : {{VdE|''Larvo, kokono, raŭpo''}}. <section end="Krizalido"/> <section begin="Krokodilo"/>'''Krokodilo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda kvarpieda rampulo, vivanta en varmegaj landoj (Crocodilus). <section end="Krokodilo"/> <section begin="Krom"/>'''Krom'''. Prepozicio, kun la senco : ''- 1''. Ne nur... sed ankaŭ... : ''Krom la samurbanoj venis multaj eksterlandaj gastoj''. - 2. Ekster, se oni esceptas : ''Venis ĉiuj, krom la patro''. <section end="Krom"/> <section begin="Kromo"/>'''Kromo''' (Ĥem.). Gr. Ĥemia elemento, grizeta metalo; ĝiaj kombinaĵoj kun aliaj metaloj estas uzataj en la industrio. <section end="Kromo"/> <section begin="Kromata"/>'''Kromata''' (Fiz.). - 1. Koncernanta la kolorojn : ''kromata aberacio''. – 2. (Muz.). Konsistanta el notoj kun intervalo de duontono : ''kromata gamo''. <section end="Kromata"/> <section begin="Krono"/>'''Krono'''. - 1. Kunplektaĵo de floroj kaj folioj en la formo de cirklo : ''Dum la promenado la knabinoj ornamis la kapojn per kronoj''.- 2. Surkapa ornamaĵo kun multekostaj ŝtonoj, kiun la reĝoj surmetas dum solenaj okazoj, kiel signon de sia rango. '''Kroni'''. - 1. Meti kronon sur la kapon : ''kroni la kapon per floroj''. - 2. Unuafoje solene surmeti la reĝan kronon kiel signon de la reĝa povo : ''Napoleono estis kronita kiel imperiestro en la jaro 1804''. '''Glorkrono'''. Nimbo. <section end="Krono"/> <section begin="Kroniko"/>'''Kroniko'''. - 1. Simplaj, laŭjaraj notoj pri faktoj, okazantaj en regno, komun-<section end="Kroniko"/><noinclude><references/></noinclude> b8fx68kv3867kxx8d71mul15me9p6q6 104 37747 119229 116206 2026-05-22T03:44:03Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>umo, familio. - 2. Artikolo en gazeto pri la lastaj novaĵoj : ''''politika kroniko''''. <section begin="Kronologio"/>'''Kronologio'''. Scienco pri la historiaj datoj. <section end="Kronologio"/> <section begin="Kronometro"/>'''Kronometro'''. Tre preciza horloĝo : ''astronomia kronometro''. <section end="Kronometro"/> <section begin="Kropo"/>'''Kropo'''. - 1. Poŝo, prezentanta ŝvelon de la kola parto de l’ ezofago de la grajnomanĝantaj birdoj. - 2. Tumoro de la tiroida (surlaringa) glando de l’ homo. <section end="Kropo"/> <section begin="Krozi"/>'''Krozi'''. Veturi kaj reveturi por kontroli la navigadon. '''Krozŝipo'''. Milita ŝipo por krozi. <section end="Krozi"/> <section begin="Kruco"/>'''Kruco'''. Figuro aŭ korpo, konsistanta el du rektaj partoj, formantaj kvar rektajn angulojn : ''desegni krucon sur papero; la kruco de Kristo, la signo de la kruco dum la preĝado''. '''Kruci'''. Kunmeti du objektojn, formante el ili krucon : ''kruci la brakojn''. '''Kruciĝi'''. Sin renkonti reciproke, formante krucon : ''vojoj, linioj kruciĝas''. '''Krucumi'''. Najli al kruco por ekzekuti : ''Kristo estis krucumita''. '''Vojkruco'''. Loko, kie la vojoj kruciĝas. <section end="Kruco"/> <section begin="Krucifikso"/>'''Krucifikso'''. Kruco kun figuro de krucumita Kristo. <section end="Krucifikso"/> <section begin="Kruĉo"/>'''Kruĉo'''. Vazo por fluidaĵoj, kun larĝa ventro kaj pli mallarĝa kolo kun orelo : ''tekruĉo, kafokruĉo''. <section end="Kruĉo"/> <section begin="Kruda"/>'''Kruda'''. - 1. En natura stato : ''kruda fero''. - 2. Needukita, neĝentila : ''kruda kamparano''. '''Krudeco'''. Eco de tio, kio estas kruda. '''Krude'''. En kruda maniero. Komparu : {{VdE|''Maldelikata''}}. <section end="Kruda"/> <section begin="Kruela"/>'''Kruela'''. Inklina turmenti vivantajn estaĵojn : ''kruela besto, kruela tirano''. '''Kruele'''. En kruela maniero : ''kruele mortigi; kruele doloranta vundo''. '''Krueleco'''. Eco de tiu, kiu estas kruela. <section end="Kruela"/> <section begin="Krupo"/>'''Krupo''' (Med.). Infekta malsano, karakterizata de membranoj en la laringo kaj de simptomoj de sufoko. <section end="Krupo"/> <section begin="Kruro"/>'''Kruro''' (Anat.). Parto de la malsupra ekstrema membro, de la genuo ĝis la piedo. <section end="Kruro"/> <section begin="Krusto"/>'''Krusto'''. Malmoliĝinta kovraĵo de korpo : ''krusto de pano, krusto de vundo''. '''Krustuloj ({{VdE-ml|Zool}}'''.). Klaso de artropodoj, kovritaj de krusto : ''konkoj (Crustacea)''. <section end="Krusto"/> <section begin="Kruta"/>'''Kruta'''. Forte klinita al horizonto; havanta direkton, proksiman al la vertikala : ''kruta monto''. Komparu : {{VdE|''Abrupta, dekliva''}}. <section end="Kruta"/> <section begin="Ksilofono"/>'''Ksilofono'''. Muzika instrumento, konsistanta el paralelaj lignaj trabetoj de neegala longeco, kiujn oni frapas per du ^naĴ bastonetoj. <section end="Ksilofono"/> <section begin="Ksilografi"/>'''Ksilografi'''. Fari desegnaĵojn sur ligno per speciala ŝtala instrumento, por reprodukti ilin per la presado. '''Ksilografo'''. Homo, kies specialo estas ksilografi. '''Ksilografio'''. Arto ksilografi. <section end="Ksilografi"/> <section begin="K. t. p."/>'''K. t. p.''' Kaj tiel plu. <section end="K. t. p."/> <section begin="Kubo"/>'''Kubo'''. - 1. Figuro, korpo kun ses egalaj kvadrataj surfacoj. - 2. Tria potenco : ''a3 estas la kubo de a''. '''Kuba'''. Kiu havas formon, valoron de kubo : ''kuba skatolo, kuba potenco''. <section end="Kubo"/> <section begin="Kubuto"/>'''Kubuto''' (Anat.). Parto de la supra ekstrema membro, kie la humero kuniĝas kun la brako : ''sin apogi sur la kubutoj''. <section end="Kubuto"/> <section begin="Kudri"/>'''Kudri - 1'''. Kunigi per fadeno, traigante ĝin tra tolo, drapo k. t. p. per speciala instrumento, nomata kudrilo : ''La virinoj volonte kudras''. - 2. Produkti per la kudrado : ''kudri veston''. '''Kudrilo'''. Malgranda ŝtala maldika instrumento kun akra pinto ĉe unu ekstremo kaj truo ĉe la alia, por kudri. '''Kudristino'''. Virino, kies profesio estas kudri. '''Kudrejo'''. Ejo, kie oni kudras. <section end="Kudri"/> <section begin="Kufo"/>'''Kufo'''. Simpla kovraĵo de la kapo de virinoj. <section end="Kufo"/> <section begin="Kuglo"/>'''Kuglo'''. Plumba globo, per kiu oni ŝarĝas la pulvopafilojn. <section end="Kuglo"/> <section begin="Kuiri"/>'''Kuiri'''. Prepari nutraĵon per la fajro, precipe boligi fluidan nutraĵon aŭ solidan en fluida : ''kuiri viandon, kuiri supon''. '''Kuirejo'''. Loko, kie oni kuiras. '''Kuiristo'''. Homo, kies profesio estas kuiri. '''Kuiristino'''. Virino, kies profesio estas kuiri. Komparu : {{VdE|''Baki, friti, rosti''}}. <section end="Kuiri"/> <section begin="Kuko"/>'''Kuko'''. Bakaĵo el delikata pasto kun sukero. '''Kukejo'''. Loko, kie oni faras kaj vendas kukojn, konfitaĵojn, k. t. p. <section end="Kuko"/> <section begin="Kukolo"/>'''Kukolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo rimarkinda per tio, ke la ino metas siajn ovojn en la nestoj de aliaj birdoj (Cuculus). <section end="Kukolo"/> <section begin="Kukumo"/>'''Kukumo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kukurbacoj, uzata kiel manĝaĵo, tre populara en Germanujo, Polujo, Rusujo (Cucumis sativus). <section end="Kukumo"/> <section begin="Kukurbo"/>'''Kukurbo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kukurbacoj kun grandaj fruktoj (ĝis 100 kg.) (Cucurbita). <section end="Kukurbo"/> <section begin="Kukurbacoj"/>'''Kukurbacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''kukurbo, kukumo, melono''. <section end="Kukurbacoj"/> <section begin="Kulo"/>'''Kulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la familio dela duflugilaj, sin nutranta per la sango de bestoj (Culex). <section end="Kulo"/> <section begin="Kulero"/>'''Kulero'''. Ilo kun tenilo, por ĉerpi, manĝi fluidaĵojn : ''tekulero; ''kulero da medikamento''''.<section end="Kulero"/><noinclude><references/></noinclude> tm3rl8iai15qve6gfgk0ywvbydocfa6 104 37748 119230 116207 2026-05-22T03:44:13Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Kuliso"/>'''Kuliso'''. Pentrita movebla flanka parto sur la scenejo : ''post la kulisoj — kaŝe''. <section end="Kuliso"/> <section begin="Kulpa"/>'''Kulpa'''. Plenuminta krimon, malbonan faron, eraron : ''La kuracisto ne estis kulpa pri la morto de la malsanulo aŭ ke la malsanulo mortis''. '''Kulpulo'''. Homo kulpa. '''Kulpo'''. Malrespekto de leĝo aŭ devo de tiu, kiu estas kulpa. '''Kulpigi'''. Proklami iun kulpa : ''kulpigi iun pri io''. '''Kulpigito'''. Persono kulpigita, precipe juĝe kulpigita. '''Senkulpa'''. Ne kulpa. '''Senkulpigi'''. Proklami iun senkulpa. <section end="Kulpa"/> <section begin="Kulto"/>'''Kulto'''. Alta respekto al Dio, al forte amataj, ŝatataj personoj; religio; religiaj ceremonioj : ''la katolika kulto''. Li sentas veran kulton al sia edzino. <section end="Kulto"/> <section begin="Kulturi"/>'''Kulturi'''. - 1. Plenumi la laborojn, kiuj faras la teron fruktodona : ''kulturi kampon''. - 2. Civilizi : ''kulturita nacio''. '''Kulturo'''. Civilizacio. <section end="Kulturi"/> <section begin="Kumino"/>'''Kumino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ umbeliferoj, kies semoj estas uzataj kiel spicaĵo (Carum carvi). <section end="Kumino"/> <section begin="Kun"/>'''Kun'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a) Akompano, samtempeco: Iru kun mi''. Mi venis kun ĉiuj aliaj. b) Maniero : ''akcepti iun kun malfermitaj brakoj''. - 2. Prefikso, esprimanta akompanon, samtempecon; agon per kiu el du aŭ kelke da objektoj oni faras unu : ''kunveni, kunkudri, '''kunigi'''''. Kune. En la sama tempo, akompanante unu alian : ''Ni kune faru la laboron''. <section end="Kun"/> <section begin="Kuniklo"/>'''Kuniklo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mambesto el la familio de la leporoj (Lepus cuniculus). <section end="Kuniklo"/> <section begin="Kupo"/>'''Kupo'''. Malgranda vazo, kiun oni almetas al la haŭto, maldensiginte la aeron per bruligo de alkoholo, por kaŭzi lokan sangalfluon : ''La kupoj estas preskaŭ ne uzataj en la moderna medicino''. <section end="Kupo"/> <section begin="Kupeo"/>'''Kupeo'''. Parto de vagono, apartigita de la aliaj, kun aparta pordo : ''kupeo por la fumantoj, kupeo por la sinjorinoj''. <section end="Kupeo"/> <section begin="Kupolo"/>'''Kupolo'''. Duongloba supro de konstruaĵo. <section end="Kupolo"/> <section begin="Kupono"/>'''Kupono'''. Dokumento ĉe akcioj aŭ obligacioj, post prezento de kiu oni ricevas la procentojn. <section end="Kupono"/> <section begin="Kupro"/>'''Kupro''' (Ĥem.). Cu. Ĥemia elemento, brune ruĝa peza metalo. uzata por plej diversaj objektoj : ''tuboj, moneroj, en kunfandaĵoj kun stano (bronzo) kun zinko (latuno)''. <section end="Kupro"/> <section begin="Kupuliferoj"/>'''Kupuliferoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''fago, kverko, kaŝtano''. <section end="Kupuliferoj"/> <section begin="Kuri"/>'''Kuri'''. Rapide sin movi per la piedoj : ''La homo ne kuras tiel rapide, kiel la ĉevalo''. '''Alkuri'''. Kuri al io kaj ĝin atingi : ''alkuri al la urbo''. '''Forkuri'''. Kuri for de io kaj ĝin forlasi : ''forkuri el la malliberejo''. <section end="Kuri"/> <section begin="Kuraci"/>'''Kuraci'''. Fari tion, kio estas necesa por resanigi malsanulon : ''Oni ne devas kuraci sole per medikamentoj''. '''Kuracato'''. Persono, kiun oni kuracas. '''Kuracisto'''. Homo, kies profesio estas kuraci. <section end="Kuraci"/> <section begin="Kuraĝa"/>'''Kuraĝa'''. Ne perdanta la trankvilon, ne timanta dum danĝero : ''kuraĝa soldato, kuraĝa ĥirurgo''. '''Kuraĝo'''. Stato de animo de tiu, kiu estas kuraĝa. '''Kuraĝi'''. Havi Ia kuraĝon : ''La knabo ne kuraĝis peti la patron''. '''Kuraĝigi'''. Inspiri al iu kuraĝon, fari iun kuraĝa : ''La aplaŭdoj kuraĝigis la timeman oratoron''. '''Kuraĝiĝi'''. Fariĝi iuraĝa : ''Post la unua venko la junaj soldatoj kuraĝiĝis''. '''Kuraĝulo'''. Homo kuraĝa. '''Kuraĝe'''. En kuraĝa maniero : ''« Kuraĝe! » — ekkriis la generalo''. '''Malkuraĝa'''. Maltrankvila, timanta dum danĝero. '''Senkuraĝa'''. Nekuraĝa. '''Senkuraĝigi'''. Senigi iun de kuraĝo. '''Rekuraĝigi'''. lnspiri kuraĝon al persono, kiu ĝin perdis; ree fari iun kuraĝa. <section end="Kuraĝa"/> <section begin="Kuratoro"/>'''Kuratoro'''. Persono jure nomita, por gardi la havon de neplenaĝa orfo, de iu ne posedanta la personajn rajtojn : ''kuratoro de infano, de idioto''. <section end="Kuratoro"/> <section begin="Kurba"/>'''Kurba'''. Nerekta kaj ne konsistanta el rektaj partoj : ''La linio povas esti rekta (la plej mallonga vojo inter du punktoj), kurba aŭ rompita''. '''Kurbeco'''. Eco de tio, kio estas kurba. '''Kurbigi'''. Fari ion kurba : ''La aĝo kurbigas''. '''Kurbiĝi'''. Fariĝi kurba. <section end="Kurba"/> <section begin="Kurio"/>'''Kurio'''. - 1. Ĉiu el la klasoj, en kiujn estis dividitaj la eminentaj gentoj de la antikva Romo. - 2. Papa kortego kaj kolegio de la kardinaloj. <section end="Kurio"/> <section begin="Kuriero"/>'''Kuriero'''. Homo, kies okupo estas porti korespondaĵojn. <section end="Kuriero"/> <section begin="Kurioza"/>'''Kurioza'''. Interesa per sia malofteco, eksterordinareco. <section end="Kurioza"/> <section begin="Kurso"/>'''Kurso'''. - 1. Meza valoro de akcioj, kambioj, eksterlanda mono, notata ĉiutage en la borso : ''alta, malalta kurso; kurso leviĝas, falas''. - 2. Sistema instruo de scienco, arto, metio : ''kurso de la itala lingvo, kurso de la naĝarto''. <section end="Kurso"/> <section begin="Kursivo"/>'''Kursivo'''. Klinitaj presliteroj, similantaj la skribliterojn : ''Ĉiuj ekzemploj en nia vortaro estas presitaj per la kursivo''. '''Kursiva'''. Havanta la formon de l’ kursivo. '''Kursive'''. Per kursivo. <section end="Kursivo"/> <section begin="Kurtaĝo"/>'''Kurtaĝo'''. Pago al makleristo. <section end="Kurtaĝo"/><noinclude><references/></noinclude> mzn006llhoxd8rqtmne0n8w9ts1ysj8 104 37749 119231 116208 2026-05-22T03:44:23Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Kurteno"/>'''Kurteno'''. Pendanta tuko por ŝirmi de la lumo, por kaŝi ion : ''litkurteno, pordokurteno''. <section end="Kurteno"/> <section begin="Kuseno"/>'''Kuseno'''. Sako, plenigita per molaj objektoj (anseraj plumoj, haregoj k. t. p.) : ''kapkuseno, litkuseno''. <section end="Kuseno"/> <section begin="Kuŝi"/>'''Kuŝi'''. Resti horizontale sur sia plej granda supraĵo : ''kuŝi en lito, kuŝi sur kanapo, sur la tero''. '''Kuŝejo'''. Loko, kie oni kuŝas. '''Kuŝigi'''. Meti ion tiel, ke ĝi kuŝu : ''kuŝigi infanon en lulilo''. '''Kuŝiĝi'''. Fariĝi kuŝanta : ''kuŝiĝi sur pajlo''. <section end="Kuŝi"/> <section begin="Kutimo"/>'''Kutimo'''. Emo, inklino, akirita per ofta ripetado aŭ uzado : ''Interrompi la kontraŭulon dum la diskuto estas malbona kutimo''. '''Kutimi'''. Akiri kutimon : ''La ĉevalo jam preskaŭ kutimis ne manĝi, sed bedaŭrinde ĝi mortis''. '''Kutima'''. Bazita sur kutimo, ordinara. '''Kutimigi'''. Kaŭzi ies kutimon : ''kutimigi infanon al akurateco''. <section end="Kutimo"/> <section begin="Kutro"/>'''Kutro'''. Rapida unumasta ŝipo. <section end="Kutro"/> <section begin="Kuvo"/>'''Kuvo'''. Granda vazo por diversaj hejmaj uzoj : ''lavkuvo, bankuvo''. <section end="Kuvo"/> <section begin="Kuzo"/>'''Kuzo'''. Filo de frato aŭ de fratino de unu el la gepatroj. '''Kuzino'''. Filino de frato aŭ de fratino de unu el la gepatroj. <section end="Kuzo"/> <section begin="Kvadranto"/>'''Kvadranto''' (Geom.). Kvarono de rondo. <section end="Kvadranto"/> <section begin="Kvadrato"/>'''Kvadrato'''. - 1. Ortangula kvarangulo, kies ĉiuj flankoj estas egalaj. - 2. Dua potenco : ''a2 estas la kvadrato de a''. '''Kvadrata'''. Kiu havas la formon de kvadrato; de la dua potenco : ''kvadrata folio, kvadrata ekvacio''. <section end="Kvadrato"/> <section begin="Kvadraturo"/>'''Kvadraturo''' (Geom.). Desegno de kvadrato, egalsurfaca kun donita figuro. <section end="Kvadraturo"/> <section begin="Kvadrigo"/>'''Kvadrigo'''. Ĉaro de la antikvaj Romanoj, al kiu oni jungis kvar ĉevalojn : ''blankĉevala kvadrigo de triumfanto''. <section end="Kvadrigo"/> <section begin="Kvadrilo"/>'''Kvadrilo'''. Franca danco, internacie konata, en kiu du vicoj, konsistantaj el paroj, dancas unu kontraŭ la alia : ''La kvadrilo konsistas el ses figuroj''. <section end="Kvadrilo"/> <section begin="Kvadriliono"/>'''Kvadriliono'''. Milo da trilionoj : ''1,000,000,000,000,000''. <section end="Kvadriliono"/> <section begin="Kvaki"/>'''Kvaki'''. Eligi sonojn, kiel tiu de l’ ranoj. <section end="Kvaki"/> <section begin="Kvakero"/>'''Kvakero'''. Ano de protestanta sekto, karakterizata de sobraj moroj, disvastigita en Anglujo kaj Ameriko. <section end="Kvakero"/> <section begin="Kvalifiki"/>'''Kvalifiki'''. Determini, al kia kategorio devas io aŭ iu aparteni : ''kvalifiki en la 9*>ardion''. <section end="Kvalifiki"/> <section begin="Kvalito"/>'''Kvalito'''. – 1. Tio, kio faras, ke persono aŭ objekto estas tia, kaj ne alia : ''posedi ĉiujn kvalitojn de bona oratoro''. - 2. Grado de eco : ''tuto de plej alta kvalito''. <section end="Kvalito"/> <section begin="Kvankam"/>'''Kvankam'''. Ceda konjunkcio = malgraŭ tio, ke : ''Kvankam ŝi estas riĉa, ŝi vestas sin tre simple''. <section end="Kvankam"/> <section begin="Kvanto"/>'''Kvanto'''. Eco, dank' al kiu objekto povas esti kalkulita, mezurita; grandeco, nombro : ''La kvanto de la idolistoj estas granda en Afriko''. La kvalito estas pli grava, ol la kvanto. <section end="Kvanto"/> <section begin="Kvar"/>'''Kvar'''. Dufoje du; 4 : ''La kvar sezonoj''. '''Kvara'''. Kiu okupas lokon, signitan per la nombro kvar; kiu sekvas tri : ''kvara vico, kvara volumo''. '''Kvarfoje'''. Kvar fojojn. '''Kvarobla'''. Kvarfoje pli granda : ''kvarobla prezo''. '''Kvarobligi'''. Fari ion kvarfoje pli granda : ''kvarobligi la amplekson de revuo''. '''Kvarobliĝi'''. Fariĝi kvarfoje pli granda : ''Dum unu jaro la kvanto de l’ societanoj kvarobliĝis''. '''Kvarono'''. Ĉiu el la kvar egalaj partoj, en kiujn estas dividita tuto : ''kvarono da horo = 15 minutoj''. '''Kvarope'''. Kune kvar (pri personoj) : ''promeni kvarope''. <section end="Kvar"/> <section begin="Kvaranteno"/>'''Kvaranteno'''. Restado pli aŭ malpli longa, kiun devas fari en izolita loko la personoj kaj bestoj, venantaj de infektita lando : ''kvaranteno kontraŭ la pesto''. <section end="Kvaranteno"/> <section begin="Kvarco"/>'''Kvarco''' (Ĥem.). Mineralo, konsistanta el pura siliko. <section end="Kvarco"/> <section begin="Kvarto"/>'''Kvarto'''. Tono, kvara de la baza. <section end="Kvarto"/> <section begin="Kvartalo"/>'''Kvartalo'''. Parto de urbo : ''La Latina kvartalo en Parizo estas loĝata de studentoj''. <section end="Kvartalo"/> <section begin="Kvarteto"/>'''Kvarteto'''. - 1. Muzika verko por kvar voĉoj aŭ por kvar instrumentoj. - 2. Personoj, kiuj ludas tian verkon. <section end="Kvarteto"/> <section begin="Kvasto"/>'''Kvasto'''. Ornamaĵo de mebloj, de vestoj, en formo de ronda peniko. <section end="Kvasto"/> <section begin="Kvazaŭ"/>'''Kvazaŭ'''. Prepozicio kun la senco : ''kiel se: Li parolas kvazaŭ pastro = kiel se li estus pastro''. <section end="Kvazaŭ"/> <section begin="Kvestoro"/>'''Kvestoro'''. Oficisto de la trezorejo. en la antikva Romo. <section end="Kvestoro"/> <section begin="Kverko"/>'''Kverko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ kupuliferoj : ''ĝia ligno, tre fortika, estas uzata por mebloj, plankoj (Quercus)''. <section end="Kverko"/> <section begin="Kvieta"/>'''Kvieta'''. Nekolerema, nefacile incitebla, nepasia, pacema : ''kvieta karaktero, kvieta besto''. '''Kvieto'''. Kvieteco. Stato de tio, kio estas kvieta. '''Kvietigi'''. Fari iun kvieta : ''kvietigi homon, sovaĝan beston, doloron''. '''Kvietiĝi'''. Fariĝi kvieta. '''Kvietigisto'''. {nun : ''domptisto} Homo, kies specialo estas kvieligi la sovaĝajn bestojn''. Komparu : {{VdE|''Milda, trankvila, serena''}}.<section end="Kvieta"/><noinclude><references/></noinclude> dk2mh87uoge3t0qopyrrccn6g96g58k 104 37751 119233 116210 2026-05-22T03:44:42Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Lama"/>'''Lama'''. Malhelpata en la paŝado kaŭze de kripleco de piedo : ''Antaŭ unu jaro ii falis de la tegmento kaj de tiu tempo li estas lama''. '''Lamulo'''. Homo lama. '''Lami'''. Esti lama, iri kiel lama. '''Lamigi'''. Fari iun lama : ''La kanona kuglo lamigis la soldaton''. '''Lambastono'''. Bastono, sur kiu sin apogas la lamulo. <section end="Lama"/> <section begin="Lamao"/>'''Lamao'''. Pastro de Budho ĉe la Mongoloj kaj Tibetanoj. <section end="Lamao"/> <section begin="Lamaismo"/>'''Lamaismo'''. Budha sekto ĉe la Mongoloj kaj Tibetanoj. <section end="Lamaismo"/> <section begin="Lameno"/>'''Lameno'''. Plata, tre maldika peco. <section end="Lameno"/> <section begin="Lampo"/>'''Lampo'''. Vazo kun meĉo kaj bruligebla fluidaĵo, por lumigi : ''petrola lampo''. <section end="Lampo"/> <section begin="Lano"/>'''Lano'''. Molaj, krispaj haroj de kelkaj bestoj, precipe de la ŝafoj. '''Lana'''. El lano : ''lana teksaĵo''. <section end="Lano"/> <section begin="Lanco"/>'''Lanco'''. Batalilo, konsistanta el ligna stango kun akra pinto. <section end="Lanco"/> <section begin="Lanceto"/>'''Lanceto'''. Ambaŭakra kunmetebla ĥirurgia tranĉilo. <section end="Lanceto"/> <section begin="Lando"/>'''Lando'''. Granda limigita parto de la tero, prezentanta apartan tuton laŭ la loĝantaro aŭ laŭ la politika vidpunkto : ''En niaj kongresoj partoprenas reprezentantoj de preskaŭ ĉiuj landoj''. '''Alilando'''. Eksterlando. '''Fremdlando'''. Ne nia lando. '''Alilanda'''. Eksterlanda. '''Fremdlanda'''. De alia lando, venanta de alia lando : ''fremdlanda gasto, alilanda komercaĵo''. '''Hejmlando'''. Patrujo. '''Aliland-, Eksterland-, Fremdlandano'''. Loĝanto, civitano de alia lando. '''Samlandano'''. Loĝanto, civitano de la sama lando. Komparu : {{VdE|''Regno, ŝtato''}}. <section end="Lando"/> <section begin="Lango"/>'''Lango'''. Muskula organo en la buŝo, por manĝi kaj paroli. <section end="Lango"/> <section begin="Lantano"/>'''Lantano''' (Ĥem.). La. Ĥemia elemento, malofta metalo. <section end="Lantano"/> <section begin="Lanterno"/>'''Lanterno'''. Skatolo kun travideblaj partoj, en kiun oni metas lumigantan objekton (kandelon, lampon) por ĝin gardi de la vento. <section end="Lanterno"/> <section begin="Lanugo"/>'''Lanugo'''. Delikataj maldikaj plumoj de junaj birdoj. <section end="Lanugo"/> <section begin="Lapiso"/>'''Lapiso'''. Nitrato de arĝento, uzata en la medicino : ''La lapison oni nomas ankaŭ infera ŝtono''. <section end="Lapiso"/> <section begin="Lardo"/>'''Lardo'''. Graso, formanta tavolon sur la ripoj de bestoj, precipe de porkoj. '''Lardi'''. Trapiki viandon per pecoj de lardo. Komparu : {{VdE|''Graso, sebo''}}. <section end="Lardo"/> <section begin="Larĝa"/>'''Larĝa'''. Granda en la transversa direkto : ''larĝa strato, larĝa rivero''. '''Larĝeco'''. Eco de tio, kio estas larĝa. '''Laŭlarĝe'''. Transverse. '''Larĝigi'''. Fari ion larĝa. '''Plilargigi'''. Fari ion pli larĝa. '''Larĝiĝi'''. Fariĝi larĝa. '''Plilarĝiĝi'''. Fariĝi pii larĝa. '''Mallarĝa'''. Malgranda en la transversa direkto. <section end="Larĝa"/> <section begin="Lariko"/>'''Lariko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ koniferoj, la sola perdanta ĉiuvintre la pinglojn; ĝia ligno estas uzata por ŝipoj, subakvaj konstruaĵoj (Larix). <section end="Lariko"/> <section begin="Laringo"/>'''Laringo''' (Anat.). Supera parto de la spira kanalo, organo de la voĉo. <section end="Laringo"/> <section begin="Larmo"/>'''Larmo'''. Guto de akvosimila fluidaĵo, kiun eligas ploranta okulo. '''Larmi'''. Plori, verŝi larmojn. <section end="Larmo"/> <section begin="Larvo"/>'''Larvo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Formo de insekto post ĝia eliro el la ovo. Komparu : {{VdE|''Kokono''}}. Raŭpo. <section end="Larvo"/> <section begin="Lasi"/>'''Lasi'''. - 1. Ne teni plu, ne preni kun si : ''lasi la bastonon en la antaŭĉambro; lasi la ombrelon kaj preni la bastonon''. - 2. Ne malhelpi, ne kontraŭstari, permesi : ''Lasu nin paroli''. '''Ellasi'''. Lasi ion eliri : ''ellasi beston el la kaĝo''. '''Enlasi'''. Lasi iun eniri : ''enlasi hundon en la ĉambron''. '''Postlasi'''. Lasi post si. '''Preterlasi'''. Lasi iun pretefiri; ne preni pasante. '''Tralasi'''. Lasi iun trairi. <section end="Lasi"/> <section begin="Lasta"/>'''Lasta'''. Kiu venas post ĉiuj aliaj : ''lasta en la vico, lasta gasto, lasta jaro''. '''Antaŭlasta'''. Kiu venas antaŭ la lasta : ''En Esperanto la akcento estas ĉiam sur la antaŭlasta silabo''. '''Lastfoje'''. Lastan fojon. <section end="Lasta"/> <section begin="Lato"/>'''Lato'''. Longa, mallarĝa kaj maldika peco de ligno, uzata en la konstruado. <section end="Lato"/> <section begin="Latero"/>'''Latero''' (Geom.). Flanko de angulo. <section end="Latero"/> <section begin="Latina"/>'''Latina'''. Antikva romana (precipe pri la lingvo) : ''La latina gramatiko estas tre malfacila''. <section end="Latina"/> <section begin="Latinismo"/>'''Latinismo'''. Esprimo propra al la latina lingvo : ''« Mi scias ilin esti bravajn », anstataŭ: Mi scias, ke ili estas bravaj''. <section end="Latinismo"/> <section begin="Latuno"/>'''Latuno'''. Flava metalo, miksaĵo de kupro kaj zinko. <section end="Latuno"/> <section begin="Laŭ"/>'''Laŭ'''. Prepozicio kun lasenco : ''konforme al: laŭ opinio, laŭ modelo''. <section end="Laŭ"/> <section begin="Laŭbo"/>'''Laŭbo'''. Malgranda simpla ĝardena konstruaĵo, ordinare kovrita de vegetaĵoj. <section end="Laŭbo"/> <section begin="Laŭdi"/>'''Laŭdi'''. Esprimi aproban, favoran opinion pri io : ''laŭdi homon, laŭdi agon''. '''Laŭdo'''. Vortoj de tiu, kiu laŭdas. '''Laŭdinda'''. Kiu meritas laŭdon : ''laŭdinda modesteco''. '''Mallaŭdi'''. Esprimi malaproban opinion. '''Mallaŭdo'''. Vortoj de tiu, kiu mallaŭdas. <section end="Laŭdi"/> <section begin="Laŭnteniso"/>'''Laŭnteniso'''. Ludo de du aŭ kvar personoj per pilko, kiun oni traĵetas trans reton.<section end="Laŭnteniso"/><noinclude><references/></noinclude> 272uvwxxf82sx6t5io28twguvhdc3p5 104 37752 119234 116211 2026-05-22T03:44:53Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119234 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Laŭro"/>'''Laŭro'''. - 1. ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo kun ĉiam verdaj folioj, el la samnoma familio (''Laurus nobilis''). - 2. Simbolo de triumfo, de sukceso. <section end="Laŭro"/> <section begin="Laŭreato"/>'''Laŭreato'''. Kiu ricevis laŭran kronon, kiel signon de venko; venkinto en konkurso. <section end="Laŭreato"/> <section begin="Laŭta"/>'''Laŭta'''. Facile, malproksime aŭdebla : ''laŭta voĉo, laŭta parolado''. '''Laŭte'''. En laŭta maniero. '''Laŭteco'''. Eco de tio kio estas laŭta. '''Laŭtigi'''. Plilaŭtigi. Fari ion laŭta, pli laŭta. '''Mallaŭta'''. Malfacile, apenaŭ aŭdebla. '''Mallaŭte'''. En mallaŭta maniero. <section end="Laŭta"/> <section begin="Lavi"/>'''Lavi'''. Purigi per akvo : ''lavi tolaĵon, lavi glason, sin lavi''. '''Lavistino'''. Virino, kies profesio estas lavi tolaĵon. '''Lavejo'''. Loko, kie oni lavas tolaĵon. <section end="Lavi"/> <section begin="Lavango"/>'''Lavango'''. Granda amaso da neĝo, glitfalanta de monto. <section end="Lavango"/> <section begin="Lavendo"/>'''Lavendo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de l’ lipofloroj, kies floroj estas uzataj en la fabrikado de parfumoj (''Lavandula''). <section end="Lavendo"/> <section begin="Lazuro"/>'''Lazuro'''. Blua koloro de la ĉielo, de la maro. '''Lazura'''. Havanta la koloron de la ĉielo. <section end="Lazuro"/> <section begin="Leciono"/>'''Leciono'''. Tio, kion la instruisto instruas al la lernanto : ''Esperanto en dek lecionoj''. Preni lecionojn, doni lecionojn. <section end="Leciono"/> <section begin="Ledo"/>'''Ledo'''. Tanita felo : ''El ledo oni faras monujojn, bindaĵojn k''. t. p. '''Leda'''. El ledo : ''leda paperujo''. Komparu : {{VdE|''Felo, haŭto, pelto''}}. <section end="Ledo"/> <section begin="Legi"/>'''Legi'''. Rigardi ion, kio estas skribita aŭ presita kaj elparoli ĝin voĉe aŭ spirite : ''legi libron, voĉe legi''. '''Legado'''. Ago de tiu, kiu legas. '''Leganto'''. Persono, kiu legas. '''Legisto'''. Homo, kies okupo estas laŭte legi al aliaj : ''legisto de blinda maljunulo''. '''Legema'''. Kiu amas legi : ''legema infano''. '''Tralegi'''. Legi ion de la komenco ĝis la fino. '''Legebla'''. Kiu povas esti legata, facile legata : ''legebla letero''. '''Leginda'''. Kiu meritas esti legata : ''leginda verko''. <section end="Legi"/> <section begin="Legato"/>'''Legato'''. Papa ambasadoro. <section end="Legato"/> <section begin="Legendo"/>'''Legendo'''. - 1. Rakonto el la vivo de sanktulo. - 2. Historia rakonto, en kiu la faktoj estas intermiksitaj kun nekredeblaj, miraklaj elpensaĵoj. Komparu : {{VdE|''Fablo, fabelo''}}. <section end="Legendo"/> <section begin="Legio"/>'''Legio'''. Militista taĉmento ĉe Romanoj, konsistanta el ĉirkaŭ 6,000 soldatoj. <section end="Legio"/> <section begin="Legitimi"/>'''Legitimi'''. Pruvi la samecon de persono, la aŭtentikecon de dokumento : ''sin legitimi per la pasporto''. <section end="Legitimi"/> <section begin="Legomo"/>'''Legomo'''. Vegetaĵo, uzata por manĝi : ''brasiko, terpomoj''. <section end="Legomo"/> <section begin="Leĝo"/>'''Leĝo'''. - 1. Deviga regulo por la regnanoj, proklamita de la ŝtato : ''severa leĝo kontraŭ la mortigo''. - 2. Nepra kondiĉo, nepra sekvo, devenanta de la naturo de la objekto : ''la leĝoj de la naturo''. '''Leĝa'''. Koncernanta leĝon. '''Leĝforta'''. Deviga, kiel leĝo : ''leĝforta decido''. '''Leĝdoni'''. Redakti kaj proklami leĝojn. '''Leĝoscienco'''. Scienco pri la leĝoj. Komparu : {{VdE|''Juro, rajto''}}. <section end="Leĝo"/> <section begin="Leki"/>'''Leki'''. Tuŝi per la lango : ''La hundo lekas la manon de sia sinjoro''. La infano lekas bombonon. <section end="Leki"/> <section begin="Lekanto"/>'''Lekanto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la familio de l’ kompozitoj kun malgrandaj floroj (''Bellis perennis''). <section end="Lekanto"/> <section begin="Leksikono"/>'''Leksikono'''. Vortaro. <section end="Leksikono"/> <section begin="Lenso"/>'''Lenso'''. Rondforma optika vitro. <section end="Lenso"/> <section begin="Lento"/>'''Lento''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la fabacoj, kies semoj estas manĝeblaj (''Eryum lens''). <section end="Lento"/> <section begin="Lentugo"/>'''Lentugo'''. Flavruĝa makulo de la haŭto de l’ vizaĝo aŭ de la manoj. <section end="Lentugo"/> <section begin="Leono"/>'''Leono''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda raba besto el la familio de l’ katoj, la reĝo de la bestoj (''Felis leo''). <section end="Leono"/> <section begin="Leontodo"/>'''Leontodo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l‘ kompozitoj (''Leontodon''). <section end="Leontodo"/> <section begin="Leopardo"/>'''Leopardo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Afrika raba besto de la familio de l’ katoj, kun nigraj makuloj (''Felis pardus''). <section end="Leopardo"/> <section begin="Leporo"/>'''Leporo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mambesto manĝebla el la vico de l’ mordantoj (''Lepus''). <section end="Leporo"/> <section begin="Lepro"/>'''Lepro''' (Med.). Infekta haŭta malsano, kaŭzata de la bacilo de Hansen kaj karakterizata de progresantaj ulceroj aŭ de nesentemo kaj gangreno de la membroj. '''Leprulo'''. Homo, malsana je la lepro. <section end="Lepro"/> <section begin="Lerni"/>'''Lerni'''. Akiri sciojn en scienco, arto, metio k. t. p. : ''lerni la aritmetikon, lerni la pentrarton, lerni glitkuri''. '''Lernanto'''. Tiu, kiu lernas : ''lernanto en la liceo''. '''Lernejo'''. Loko, kie oni lernas. '''Lernolibro'''. Libro por la lernantoj. <section end="Lerni"/> <section begin="Lerta"/>'''Lerta'''. Posedanta la kapablon rapide kaj facile uzi siajn membrojn, la spiritajn fortojn, por atingi la celon : ''lerta dancanto, lerta salto, lerta verkisto''. '''Lerte'''. En lerta maniero. '''Lerteco'''. Eco de tiu, kiu estas lerta. '''Mallerta'''. Malfacile, malrapide uzanta siajn membrojn, siajn spiritajn fortojn por atingi la celon. '''Mallerte'''. En mallerta maniero. <section end="Lerta"/> <section begin="Lesivo"/>'''Lesivo'''. Alkalia akvo, solvaĵo de sodo aŭ de potaso, por lavi tolaĵon.<section end="Lesivo"/><noinclude><references/></noinclude> 5u56kes5xsvv7wm5qoq7z3e1ep9oo7s 104 37753 119235 116212 2026-05-22T03:45:02Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119235 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Letargio"/>'''Letargio'''. Profunda, longedaŭra dormo, tute similanta la morton; ŝajna morto. <section end="Letargio"/> <section begin="Letero"/>'''Letero'''. Skribita komunikaĵo : ''Leterojn oni sendas nun preskaŭ ekskluzive per la poŝto''. '''Letera'''. Komunikata per letero : ''letera invito''. '''Letere'''. Per letero. <section end="Letero"/> <section begin="Leŭkocito"/>'''Leŭkocito'''. Blanka globeto de la sango. <section end="Leŭkocito"/> <section begin="Leŭtenanto"/>'''Leŭtenanto'''. Oficiro, unu rangon pli malsupera, ol la kapitano. <section end="Leŭtenanto"/> <section begin="Levi"/>'''Levi'''. - 1. Movi, transmeti supren : ''levi manon, levi kurtenon''. - 2. Meti rekte tion, kio estis klinita : ''levi la kapon''. '''Levilo'''. Instrumento, maŝino, por levi. '''Leviĝi'''. Moviĝi, transmetiĝi supren. '''Mallevi'''. Movi, transmeti malsupren. <section end="Levi"/> <section begin="Levido"/>'''Levido'''. Ano de la gento de Levi. <section end="Levido"/> <section begin="Levkojo"/>'''Levkojo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj kun belaj, bonodoraj floroj (''Matthiola''). <section end="Levkojo"/> <section begin="Lezo"/>'''Lezo''' (Med.). Patologia difekto de organo : ''vundo, kontuzo, ostrompo''. '''Lezi'''. Difekti organon. <section end="Lezo"/> <section begin="Li"/>'''Li'''. Vira pronomo de la tria persono de de l’ ununombro : ''La patro diris — li diris''. <section end="Li"/> <section begin="Liano"/>'''Liano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Tropika volve rampanta vegetaĵo. <section end="Liano"/> <section begin="Libelo"/>'''Libelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ rektoflugilaj (''Libellula''). <section end="Libelo"/> <section begin="Libera"/>'''Libera'''. - 1. Kiu povas agi laŭ sia volo : ''libera civitano''. - 2. Neokupita : ''libera horo, libera loko''. Vespere mi ĉiam estas libera. - 3. Nesubmetita al : ''libera de zorgoj''. '''Libereco'''. Stato de tiu, kiu estas libera. '''Liberigi'''. Fari iun libera : ''liberigi sklavon''. '''Liberiĝi'''. Fariĝi libera : ''liberiĝi de teda gasto''. '''Libertempo'''. Serio da tagoj, destinitaj por la ripozo de lernantoj, de oficistoj : ''somera libertempo''. Komparu : {{VdE|''Forpermeso''}}. '''Liberpensulo'''. Homo sendependa en la religiaj demandoj. '''Mallibera'''. Kiu ne povas agi laŭ sia volo. '''Mallibereco'''. Stato de tiu, kiu estas mallibera. '''Malliberejo'''. Domo, kie estas enŝlositaj personoj, kondamnitaj al la perdo de la libereco. '''Malliberulo'''. Persono, restanta en malliberejo laŭ verdikto. <section end="Libera"/> <section begin="Liberala"/>'''Liberala'''. Favora al la politika libereco kaj sendependeco de la opinioj. <section end="Liberala"/> <section begin="Liberalismo"/>'''Liberalismo'''. Liberala doktrino. <section end="Liberalismo"/> <section begin="Libro"/>'''Libro'''. Multaj folioj de papero, kunigitaj en unu tuton : ''presita libro, komerca libro''. '''Librejo'''. Butiko, kie oni vendas librojn. '''Libristo'''. Homo, kiu vendas librojn. '''Librotenado'''. Enskribado de kalkuloj la komercajn librojn. '''Librotenisto'''. Specialisto en la librotenado. <section end="Libro"/> <section begin="Liceo"/>'''Liceo'''. Mezgrada lernejo, gimnazio. <section end="Liceo"/> <section begin="Lieno"/>'''Lieno''' (Anat.). Granda glando en la ventro, maldekstre de la stomako. <section end="Lieno"/> <section begin="Lifto"/>'''Lifto'''. Levilo por personoj kaj por iliaj pakaĵoj : ''Ĉiuj bonaj hoteloj posedas lifton''. <section end="Lifto"/> <section begin="Ligi"/>'''Ligi'''. - 1. Kunigi kaj fiksi per ŝnuro : ''ligi vergojn, ligi beston''. - 2. Kunigi : ''Komuna laboro ligas la homojn''. <section end="Ligi"/> <section begin="Ligo"/>'''Ligo'''. Societo, asocio, unuiĝo. '''Ligano'''. Membro de ligo. '''Alligi'''. Ligi al io : ''alligi kaprinon al arbo''. '''Interligi'''. Ligi unu kun alia, reciproke ligi. '''Malligi'''. Liberigi de la liganta ŝnuro. <section end="Ligo"/> <section begin="Ligno"/>'''Ligno'''. Malmola substanco, el kiu konsistas la trunko kaj la branĉoj de l’ arboj kaj arbetoj. '''Ligna'''. El ligno : ''ligna skatolo''. '''Lignaĵisto'''. Metiisto, kiu faras tablojn, benkojn el ligno. <section end="Ligno"/> <section begin="Likeno"/>'''Likeno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo kriptogama, kreskanta sur ŝtonegoj, arboj, muroj (Lichen). <section end="Likeno"/> <section begin="Likvidi"/>'''Likvidi'''. Reguligi la kontojn, ĉesigante komercan aferon. <section end="Likvidi"/> <section begin="Likvoro"/>'''Likvoro'''. Trinkaĵo el alkoholo, aromaj vegetaĵoj kaj sukero : ''la likvoro “chartreuse”''. <section end="Likvoro"/> <section begin="Lilio"/>'''Lilio ({{VdE-ml|Bot}}.)'''. Multjara bulba herbo el la familio de l’ liliacoj (''Lilium''). <section end="Lilio"/> <section begin="Liliacoj"/>'''Liliacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj : ''asparago, konvalo, bulbo, poreo, ajlo''. <section end="Liliacoj"/> <section begin="Limo"/>'''Limo'''. Linio, apartiganta du najbarajn teritoriojn, landojn : ''limo de vilaĝo, landlimo''. '''Limigi'''. Fari limon de io : ''Oriente la landon limigas rivero''. '''Senlima'''. Ne posedanta limon, tre granda. '''Templimo'''. Tempo, momento, antaŭ kiu io devas esti farita : ''templimo de kambio, templimo de konkurso''. Komparu : {{VdE|''Ekstremo, fino''}}. <section end="Limo"/> <section begin="Limako"/>'''Limako''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Molusko kun malgranda konko, kaŝita en ĝia haŭto (Limax). <section end="Limako"/> <section begin="Limfo"/>'''Limfo'''. Flaveta aŭ senkolora fluidaĵo, konsistanta el la fluida substanco de la sango kaj el leŭkocitoj, cirkulanta en la histoj. <section end="Limfo"/> <section begin="Limonado"/>'''Limonado'''. Trinkaĵo el akvo, citrono kaj sukero. <section end="Limonado"/> <section begin="Lino"/>'''Lino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Unujara herba vegetaĵo el la familio de l’ linacoj, el kies fadenoj oni faras teksaĵojn kaj el kies semoj oni ekstraktas oleon (''Linum''). <section end="Lino"/> <section begin="Linacoj"/>'''Linacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''lino''.<section end="Linacoj"/><noinclude><references/></noinclude> ozs37qjiheb5ywagkn7h1dvrmfm0lv9 104 37754 119236 116213 2026-05-22T03:45:11Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119236 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Lingvo"/>'''Lingvo'''. Tutaĵo de la vortoj kaj esprimoj, uzataj de unu nacio por kompreniĝo : ''la angla lingvo''. '''Lingva'''. De lingvo, koncernanta lingvon. <section end="Lingvo"/> <section begin="Lingvisto"/>'''Lingvisto'''. Specialisto en la lingvoscienco. '''Multlingvulo'''. Homo, konanta multajn lingvojn; poligloto. '''Lingvistiko'''. Lingvoscienco. <section end="Lingvisto"/> <section begin="Linio"/>'''Linio'''. - 1. (Geom.). Postesigno de punkto sin movanta en la spaco; limo de supraĵo : ''rekta, kurba, rompita linio''. - 2. Vico de vortoj, skribitaj aŭ presitaj en sama direkto : ''Ĉia paĝo de la verko havas 40 liniojn''. '''Linii'''. Fari liniojn, desegni liniojn sur io : ''linii paperan folion''. '''Interlinio'''. Interspaco inter du najbaraj linioj. Komparu : {{VdE|''Streko''}}. <section end="Linio"/> <section begin="Linko"/>'''Linko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba besto el la familio de l’ katoj (''Lynx''). <section end="Linko"/> <section begin="Lipo"/>'''Lipo'''. Movebla rando de la buŝo : ''supra kaj malsupra lipo''. '''Lipharoj'''. Haroj sur la supra lipo de plenaĝaj viroj. <section end="Lipo"/> <section begin="Liro"/>'''Liro'''. - 1. Antikva kelkkorda instrumento. 2. Emblemo de la poezio : ''rompi sian liron — ĉesi skribi versojn''. <section end="Liro"/> <section begin="Liriko"/>'''Liriko'''. Poezio, kantanta \ŭ sentojn, pentranta la eksteran mondon laŭ la personaj impresoj kaj sentoj de la poeto : ''odo, himno''. '''Lirika'''. Koncernanta la lirikon, apartenanta al la liriko : ''lirika versaĵo''. <section end="Liriko"/> <section begin="Listo"/>'''Listo'''. Nomaro, en kiu la nomoj estas skribitaj unu sub alia : ''nomaro: listo de kandidatoj''. Komparu : {{VdE|''Registro, tabelo''}}. <section end="Listo"/> <section begin="Lito"/>'''Lito'''. Meblo por kuŝi aŭ dormi : ''ligna, metala lito; hotelo kun cent litoj''. '''Litaĵo'''. Tio, kion oni metas sur la lito. '''Litokovrilo'''. Tio, per kio oni kovras liton, per kio sin kovras persono, kuŝanta en lito. '''Litotuko'''. Granda tuko, per kiu oni kovras la matracon. <section end="Lito"/> <section begin="Litanio"/>'''Litanio'''. 1. Preĝo, konsistanta el longa serio de mallongaj alvokoj al Dio, Dipatrino, al la sanktuloj. 2. Longa kaj teda nomado : ''Oni legis en la kunsido tutan litanion de projektoj''. <section end="Litanio"/> <section begin="Litargiro"/>'''Litargiro''' (Ĥem.). Plumboksido, flava pulvoro, uzata en la fabrikado de l’ vitro. <section end="Litargiro"/> <section begin="Litero"/>'''Litero'''. Ĉiu el la signoj, kiujn oni uzas en la skribado kaj presado, por esprimi la sonojn de la lingvo : ''Multaj lingvoj posedas supersignitajn literojn''. <section end="Litero"/> <section begin="Literaturo"/>'''Literaturo'''. - 1. Skribitaj verkoj, kiel pentraĵo de la spirita vivo kaj kulturo de la nacio : ''la antikva greka literaturo''. - 2. Tutaĵo de la verkoj pri iu temo : ''la literaturo pri Napoleono''. <section end="Literaturo"/> <section begin="Litio"/>'''Litio''' (Ĥem.). Li. Ĥemia elemento, la plej malpeza el la metaloj. <section end="Litio"/> <section begin="Litografi"/>'''Litografi'''. Skribi, fari desegnaĵojn sur ŝtona plato kaj reprodukti ilin sur papero per la presado. '''Litografisto'''. Homo, kies profesio estas litografi. <section end="Litografi"/> <section begin="Litologio"/>'''Litologio'''. Scienco pri la ŝtonoj kaj ŝtonegoj. <section end="Litologio"/> <section begin="Litro"/>'''Litro'''. Kuba decilitro, unuo de la mezuro de l’ fluidaĵoj kaj sekaj substancoj. <section end="Litro"/> <section begin="Liturgio"/>'''Liturgio'''. Ordo de la religiaj ceremonioj kaj preĝoj, difinita de la eklezio. <section end="Liturgio"/> <section begin="Liuto"/>'''Liuto'''. Korda instrumento kun longa kolo kaj duongloba korpo. <section end="Liuto"/> <section begin="Liveri"/>'''Liveri'''. Doni, porti en ies posedon, por ies uzo : ''liveri al iu dokumentojn, liveri viandon al armeo''. '''Liveranto'''. Homo, kiu liveras komercaĵojn laŭ interkonsentitaj kondiĉoj. <section end="Liveri"/> <section begin="Livreo"/>'''Livreo'''. Speciala vesto de la servistoj de l’ riĉuloj, en restoracioj. Komparu : {{VdE|''Kostumo, uniformo''}}. <section end="Livreo"/> <section begin="Lodo"/>'''Lodo'''. Malgranda pezilo = 5 gram. <section end="Lodo"/> <section begin="Logi"/>'''Logi'''. 1. Peni altiri per karesa voko, per io bongusta : ''logi hundon, logi muson per lardo; logi knabon per dolĉa rigardo''. 2. Altiri, esti interesa, esti dezirinda : ''La koncerto tute ne logas min''. '''Delogi'''. Logi al malbona faro : ''delogi ies edzinon''. Komparu : {{VdE|''Tenti''}}. <section end="Logi"/> <section begin="Logiko"/>'''Logiko'''. Scienco pri la ĝusta rezonado kaj konkludado. '''Logika'''. Konforma al la logiko. '''Logike'''. En logika maniero. <section end="Logiko"/> <section begin="Logogrifo"/>'''Logogrifo'''. Problemo, en kiu el intermiksitaj silaboj oni devas kunmeti la vortojn, al kiuj ili apartenas. <section end="Logogrifo"/> <section begin="Loĝi"/>'''Loĝi'''. Resti konstante en unu loko : ''loĝi en ĉambro, en domo, en urbo, en lando''. '''Loĝanto'''. Homo, kiu loĝas : ''Francujo havas 39 milionojn da loĝantoj''. '''Loĝejo'''. - 1. Loko, kie oni loĝas. - 2. Aro da ĉambroj, prezentanta unu tuton kaj loĝata de unu familio. '''Loĝigi'''. Doni al iu loĝpjon, loki iun en loĝejo. '''Loĝiĝi'''. Preni loĝejon, sin loki en loĝejo. '''Transloĝiĝi'''. Preni alian loĝejon, sin loki en alia loĝejo. '''Loĝio'''. Loko por kelke da personoj en teatra ĉambrego, kvazaŭ ĉambreto kun flankaj parioj. <section end="Loĝi"/> <section begin="Lojala"/>'''Lojala'''. Fidela al la estro, al la leĝoj : ''lojala subulo, lojala ago''. '''Lojaleco'''. Eco de tio, kio estas lojala. '''Lojale'''. En lojala maniero. <section end="Lojala"/> <section begin="Lojto"/>'''Lojto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo manĝebla el la vico de l’ ostfiŝoj (''Lota vulgaris'').<section end="Lojto"/><noinclude><references/></noinclude> mnq7bsaysm874asqq49pqnm04w4n4u2 104 40795 119239 118743 2026-05-22T03:45:57Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119239 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Mastro"/>'''Mastrino'''. Mastro virino. '''Mastrumi'''. Administri, direkti kiel mastro: mastrumi en sia hejmo. <section end="Mastro"/> <section begin="Maŝo"/>'''Maŝo'''. Spaco inter la fadenoj, ŝnuroj de reto. <section end="Maŝo"/> <section begin="Maŝino"/>'''Maŝino'''. Aparato, ilo anstataŭanta aŭ faciliganta la manan laboron: vapormaŝino, maŝino por kudrado, skribmaŝino. '''Maŝinisto'''. Homo, direktanta maŝinon. Komparu: Aparato, instrumento. <section end="Maŝino"/> <section begin="Mato"/>'''Mato'''. Vulgara kovraĵo el pajlo, junko, basto. <section end="Mato"/> <section begin="Matadoro"/>'''Matadoro'''. - 1. Homo, kies tasko estas mortigi la bovon en la bovbatalo. - 2. Homo eminenta kaj influa, ludanta ĉefan rolon en afero: matadoro de la tuta komploto. <section end="Matadoro"/> <section begin="Matematiko"/>'''Matematiko'''. Scienco pri la kvantoj, kiuj povas esti mezurataj aŭ kalkulataj. '''Matematika'''. De matematiko, kiu koncernas la matematikon: matematika problemo. '''Matematikisto'''. Homo, kies specialo estas la matematiko. <section end="Matematiko"/> <section begin="Mateno"/>'''Mateno'''. Parto de la tago de la leviĝo de l’ suno ĝis la tagmezo. <section end="Mateno"/> <section begin="Materio"/>'''Materio''' (Fiz.). Tio, kies ekzistadon oni ekkonas per la kvin sentoj; tio, el kio konsistas la universo. '''Materia'''. El materio, koncernanta la materion: la materiaj objektoj kaj la ideoj. <section end="Materio"/> <section begin="Materialo"/>'''Materialo'''. Objekto, objektoj, el kiuj per laboro oni povas produkti, verki ion: materialo por raporto. <section end="Materialo"/> <section begin="Materialismo"/>'''Materialismo'''. - 1. Scienca teorio, laŭ kiu en la universo ekzistas nenio ekster materio. - 2. Celado en la vivo nur al persona profito kaj utilo. '''Materialisto'''. Adepto, partiano de la materialismo. <section end="Materialismo"/> <section begin="Matraco"/>'''Matraco'''. Granda kuseno, plenigita per haregoj, per mara herbo, aŭ provizita per risortoj, sur kiu oni dormas. <section end="Matraco"/> <section begin="Matrico"/>'''Matrico'''. Formo por reprodukti kompostaĵon. <section end="Matrico"/> <section begin="Matrikulo"/>'''Matrikulo'''. Dokumento numerita, atestanta ke la posedanto estas enskribita en la liston de l' anoj de institucio (hospitalo, universitato): studenta matrikulo. <section end="Matrikulo"/> <section begin="Matura"/>'''Matura'''. - 1. Atinginta la celon, la limon de sia evolucio: matura frukto, matura homo. - 2 . Perfekte, suliĉe esplorita, provita: matura projekto. '''Mature'''. En matura maniero. '''Matureco'''. Eco de tio, kio estas matura. '''Maturigi'''. Fari ion matura: maturigi legomojn per varmigado. '''Maturiĝi'''. Fariĝi matura. <section end="Matura"/> <section begin="Maŭzoleo"/>'''Maŭzoleo'''. Tombo en formo de luksa konstruaĵo. <section end="Maŭzoleo"/> <section begin="Meblo"/>'''Meblo'''. Movebla objekto por praktika uzo en ĉambro, en loĝejo: ŝranko, seĝo. '''Mebli'''. Provizi per mebloj: mebli sian loĝejon. '''Meblisto'''. Homo, kiu faras, vendas meblojn. <section end="Meblo"/> <section begin="Meĉo"/>'''Meĉo'''. Ŝnuro, rubando el kotono aŭ el alia sorba stofo, kiun oni metas en lampon, en la centron de kandelo, por transporti la bruligatan substancon al la flamo. <section end="Meĉo"/> <section begin="Medalo"/>'''Medalo'''. Malgranda metala disko, kun surskribo, portreto aŭ simbolaj signoj, farita por honori faman homon, laŭreaton, aŭ kiel memoraĵo pri grava fakto. <section end="Medalo"/> <section begin="Medaliono"/>'''Medaliono'''. Juvelo ronda aŭ ovala, en kiu oni portas fotografaĵon, harojn de amata persono. <section end="Medaliono"/> <section begin="Medio"/>'''Medio'''. Loko de ago, de fenomeno; eksteraj cirkonstancoj de l’ vivo. <section end="Medio"/> <section begin="Medicino"/>'''Medicino'''. Kuracarto. '''Medicina'''. De medicino, kiu koncernas la medicinon: medicina fakultato. <section end="Medicino"/> <section begin="Medikamento"/>'''Medikamento'''. Kuraca rimedo. <section end="Medikamento"/> <section begin="Mediti"/>'''Mediti'''. Koncentrigi la pensojn sur io, profunde pensi. '''Meditema'''. Kiu havas inklinon al meditado. <section end="Mediti"/> <section begin="Mediumo"/>'''Mediumo'''. Persono, povanta, laŭ la kredo de l’ spiritistoj, esti peranto inter la homoj kaj spiritoj. <section end="Mediumo"/> <section begin="Meduzo"/>'''Meduzo'''. - 1. (Zool.). Speco de polipo (Medusa). - 2. (Mit.). Monstra virino de la greka mitologio, kun serpentoj anstataŭ haroj kaj kun kupraj ĉevalaj hufoj. <section end="Meduzo"/> <section begin="Medolo"/>'''Medolo'''. Mola kaj grasa substanco en la interno de l’ ostoj. <section end="Medolo"/> <section begin="Meĥaniko"/>'''Meĥaniko'''. Parto de la fiziko pri la movado kaj la egalpezo. '''Meĥanika'''. - 1. Kiu koncernas la meĥanikon: meĥanika demando. - 2. Senpensa, aŭtomata: meĥanika laboro. '''Meĥanike'''. En meĥanika maniero. '''Meĥanikisto'''. Specialisto en la meĥaniko. <section end="Meĥaniko"/> <section begin="Meĥanismo"/>'''Meĥanismo'''. - 1. Interna aranĝo de maŝinu aŭ aparato, kiu ĝin movas aŭ produktas laboron: la meĥanismo de horloĝo. - 2. Tutaĵo de la rimedoj, necesaj por ago aŭ funkcio: la meĥanismo de la digestado. <section end="Meĥanismo"/> <section begin="Mejlo"/>'''Mejlo'''. Mezuro de l’ interspacoj sur la supraĵo: La germana mejlo = 7 420 m., la angla = 1 609 m.<section end="Mejlo"/><noinclude><references/></noinclude> 4hd8fpiuxbrq7djll68aygk5ewfeb6n 104 40796 119240 118745 2026-05-22T03:46:16Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119240 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Melo"/>'''Melo''' (Zool.). Raba mambesto el la familio de l’ musteloj (Meles taxus). <section end="Melo"/> <section begin="Melankolio"/>'''Melankolio'''. Spirita malsano, karakterizata de konstanta malĝojeco, apatio, inklino al la memmortigo. '''Melankolia'''. Malĝoja. '''Melankolie'''. En melankolia maniero. <section end="Melankolio"/> <section begin="Melaso"/>'''Melaso'''. Bruna siropa substanco el la restajoĵ de rafinita sukero. <section end="Melaso"/> <section begin="Meleagro"/>'''Meleagro (Zool'''.). Granda korta birdo el la vico de l’ kokoj (Meleagris). <section end="Meleagro"/> <section begin="Meliso"/>'''Meliso (Bot'''.). Multjara herbo el la familio de l’ fabacoj (Melissa officinalis). <section end="Meliso"/> <section begin="Melki"/>'''Melki'''. Elpremi la lakton el la mamoj de bruto: melki bovinon. <section end="Melki"/> <section begin="Melodio"/>'''Melodio'''. Intersekvo de tonoj, agrablaj por la orelo. '''Melodia'''. Harmonia, plena de melodio: melodia kanto de la najtingalo. '''Melodie'''. En melodia maniero. '''Melodieco'''. Eco de tio, kio estas melodia. <section end="Melodio"/> <section begin="Melodramo"/>'''Melodramo'''. Populara dramo kun kantoj kaj muziko. <section end="Melodramo"/> <section begin="Melono"/>'''Melono (Bot'''.). Sukplena granda frukto de herba vegetaĵo el la familio de l’ kukurbacoj (Cucumis melo). '''Akvomelono'''. Cucumis citrullus. <section end="Melono"/> <section begin="Mem"/>'''Mem'''. Pronomo, aldonata al substantivoj aŭ pronomoj, montras insiste, kun substreko, personon aŭ aferon: persone, ne iu alia, ne io alia: Tion diris la direktoro mem. '''Memmortigo'''. Mortigo de si mem. '''Memstara'''. Staranta, aganta mem, sen helpo de aliaj. <section end="Mem"/> <section begin="Membro"/>'''Membro'''. - 1. Movebla parto de la korpo, kunigita kun ĝi per artiko: mano, kruro. - 2. Ano de societo, partio: Nia societo havas 500 membrojn. - 3. Necesa parto, ero de tuto: membro de aritmetika progresio. <section end="Membro"/> <section begin="Membrano"/>'''Membrano (Anat'''.). Histo, parto de organo, havanta la formon de maldika folio: la muka membrano de stomako. <section end="Membrano"/> <section begin="Memori"/>'''Memori'''. Konservien la spirito la ideojn, antaŭe akiritajn: memori fakton, memori vorton. '''Memoro'''. Spirita konservo de ideoj, antaŭe akiritaj; kapablo memori: lernanto, posedanta bonan memoron. '''Memorebla'''. Kiu povas esti memorata: ne memorebla, malsimpla regulo. '''Memorinda'''. Kiu meritas esti memorata: memorinda fakto. '''Rememori'''. Refreŝigi en sia spirito la memoron pri io: rememori la mortintan patron. '''Rememorigi'''. Refreŝigi en ies spirito la memoron pri io: remomorigi ion al iu. <section end="Memori"/> <section begin="Mencii"/>'''Mencii'''. Diri kelke da vortoj pri io, parolante pri alia temo: La oratoro longe parolis pri siaj meritoj, kaj eĉ ne menciis la kunlaborantojn. '''Mencio'''. Vortoj de tiu, kiu mencias: honora mencio en konkurso. Komparu: Citi. <section end="Mencii"/> <section begin="Mendi"/>'''Mendi'''. Postuli, ke oni faru, alportu, liveru ion, kio ne estas tuj havebla: mendi surtuton ĉe tajloro, mendi kotleton en restoracio, mendi libron en biblioteko. '''Mendo'''. Ago de tiu, kiu mendas. '''Mendanto'''. Persono, kiu mendas. <section end="Mendi"/> <section begin="Mensogi"/>'''Mensogi'''. Diri tion, pri kio oni scias, ke ĝi estas malvera, aŭ nei tion, pri kio oni scias, ke ĝi estas vera. '''Mensogo'''. Vortoj de tiu, kiu mensogas. '''Mensoga'''. Bazita sur mensogo: mensoga vorto. '''Mensogema'''. Kiu havas inklinon mensogi. '''Menŝogemo'''. Inklino mensogi. '''Mensogulo'''. Homo, kiu amas mensogi, kiu ofte mensogas. <section end="Mensogi"/> <section begin="Menstruacio"/>'''Menstruacio'''. Perioda sangfluo el la seksaj organoj de l’ virinoj. <section end="Menstruacio"/> <section begin="Mento"/>'''Mento (Bot'''.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ labiatoj, enhavanta aroman eteran oleon (Mentha). <section end="Mento"/> <section begin="Mentono"/>'''Mentono'''. Parto de la vizaĝo sub la malsupra lipo. <section end="Mentono"/> <section begin="Mentoro"/>'''Mentoro'''. Gvidanto, konsilanto de junulo. <section end="Mentoro"/> <section begin="Menuo"/>'''Menuo'''. Listo de mangaĵoj, el kiuj konsistas luksa tag- aŭ verpermanĝo. <section end="Menuo"/> <section begin="Meridiano"/>'''Meridiano'''. Granda cirklo de la terglobo, trapasanta la polusojn. <section end="Meridiano"/> <section begin="Merinoso"/>'''Merinoso'''. Hispana ŝafo kun tre delikata lano. <section end="Merinoso"/> <section begin="Meriti"/>'''Meriti'''. Dank' al siaj agoj aŭ ecoj akiri la rajton je io, esti inda je io: meriti honoron, meriti laŭdon, meriti atenton. '''Merito'''. Ago, eco, dank' al kiu oni meritas ion: la meritoj de la mortinto. <section end="Meriti"/> <section begin="Merizo"/>'''Merizo (Bot'''.). Arbo el la familio de l’ rozacoj (sovaĝa ĉerizo) (Prunus avium). <section end="Merizo"/> <section begin="Merkredo"/>'''Merkredo'''. Kvara, meza tago de la semajno. <section end="Merkredo"/> <section begin="Merlo"/>'''Merlo (Zool'''.). Birdo el la vico de l’ paseroj (Turdus merula). <section end="Merlo"/> <section begin="Merlango"/>'''Merlango (Zool'''.). Mara fiŝo el la familio de l’ gadoj (Gadus merlangus). <section end="Merlango"/> <section begin="Meso"/>'''Meso'''. Diservo, dum kiu la pastro oferas al Dio la sangon kaj karnon de Kristo en la formo de pano kaj vino. <section end="Meso"/> <section begin="Mespilo"/>'''Mespilo (Bot'''.). Arbeto el la familio de la pomacoj kun manĝeblaj fruktoj (Mespitus).<section end="Mespilo"/><noinclude><references/></noinclude> npia0oirzsz4rhqr0q65otoqkoz2crs 104 40797 119241 118746 2026-05-22T03:46:27Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119241 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Mestizo"/>'''Mestizo'''. Ido de l’ gepatroj, el kiuj unu estas blanka kaj la alia indiana. <section end="Mestizo"/> <section begin="Meti"/>'''Meti'''. Doni difinitan lokon al objekto; kuŝigi, sidigi, starigi: meti libron sur tablo, meti ŝlosilon en seruron, meti infanon en liton. '''Demeti'''. Meti flanken; metiflanken tion, kion oni havis sur si: demeti ĉapelon. <section end="Meti"/> <section begin="Metafiziko"/>'''Metafiziko'''. Filozofio pri la esenco, kaŭzoj kaj leĝoj de la materia kaj spirita mondo, neesploreblaj per la metodoj de la pozitivaj sciencoj. <section end="Metafiziko"/> <section begin="Metaforo"/>'''Metaforo'''. Stila figuro, bazita sur la simileco de la objektoj aŭ ideoj: ŝtona koro. '''Metafora'''. Bazita sur metaforo: metafora esprimo. '''Metafore'''. En metafora maniero. Komparu: Alegorio. <section end="Metaforo"/> <section begin="Metalo"/>'''Metalo'''. Ĥemia elemento, posedanta specialan brilon, bone kondukanta la varmon kaj elektron, fandebla kaj forĝebla: fero, oro. '''Metala'''. De metalo, el metalo: metala brilo, metala skatoto. '''Metalfadeno'''. Maldika longa cilindroforma metala peco; drato. <section end="Metalo"/> <section begin="Metalurgio"/>'''Metalurgio'''. Industrio, produktanta metalojn kaj metalajn objektojn. <section end="Metalurgio"/> <section begin="Metamorfozo"/>'''Metamorfozo'''. Aliformiĝo: metamorfozo de larvo en insekton, mitologia metamorfozo. <section end="Metamorfozo"/> <section begin="Metempsikozo"/>'''Metempsikozo'''. Transmigrado de l' animoj post la morto el unu korpo en alian: La antikvaj Egiptanoj kredis je la metempsikozo. <section end="Metempsikozo"/> <section begin="Meteoro"/>'''Meteoro'''. Nelongedaŭra fenomeno en la atmosfero: neĝo, hajlo, ĉielarko. <section end="Meteoro"/> <section begin="Meteorologio"/>'''Meteorologio'''. Scienco pri la atmosferaj fenomenoj kaj pri la vetero. <section end="Meteorologio"/> <section begin="Metio"/>'''Metio'''. Manlabora profesio. '''Metiisto'''. Manlabora profesiisto: tajloro, ĉarpentisto. Komparu: Okupo, ofico, specialo. <section end="Metio"/> <section begin="Metodo"/>'''Metodo'''. Maniero atingi la celon laŭ difinita plano: scienca metodo, metodo de edukado. <section end="Metodo"/> <section begin="Metro"/>'''Metro'''. Internacia mezuro de la longeco, egala al la 10,000,000-ono de la kvarono de l’ tera meridiano. <section end="Metro"/> <section begin="Metriko"/>'''Metriko'''. Scienco pri la ritmo kaj elementoj de l’ versoj. <section end="Metriko"/> <section begin="Metronomo"/>'''Metronomo'''. Instrumento, mezuranta la rapidecon de la plenumado de muzikaj verkoj. <section end="Metronomo"/> <section begin="Metropolo"/>'''Metropolo'''. Lando, urbo, rilate al siaj kolonioj: La Anglujo estis iam la metropolo de Unuigitaj Ŝtatoj. <section end="Metropolo"/> <section begin="Mevo"/>'''Mevo (Zool'''.). Birdo el la vico de l’ ĴJ&ĝantaj; ĝi vivas ĉe la bordoj de l’ maroj kaj riveroj (Larus). <section end="Mevo"/> <section begin="Mezo"/>'''Mezo'''. Loko, momento, egaldistanca de du ekstremoj, de du limoj: mezo de ĉambro, mezo de tago. '''Meza - 1'''. Kiu estas en la mezo: meza strato. - 2. Ne supera, ne malsupera: meza kvatito. '''Meze'''. - 1. Ne supere: meze bona. - 2. Meze de. En la mezo de: meze de la ĉambro. '''Mezaj jarcentoj'''. Epoko inter la falo de la Okcidenta Roma Regno kaj la malkovro de Ameriko. '''Meznombro'''. Nombro, montranta la plej oftan kvanton de okazoj: La meznombro de la vizitantoj de l‘ ekspozicio ne superis 1000 personojn. '''Tagmezo'''. La horo 12 de la tago. '''Noktomezo'''. La horo 12 de la nokto. Komparu: Centro. <section end="Mezo"/> <section begin="Mezalianco"/>'''Mezalianco'''. Edziĝo kun persono de malpli alta klaso. <section end="Mezalianco"/> <section begin="Mezuri"/>'''Mezuri'''. Determini la grandecon de io, ĝin komparante kun objekto de difinita grandeco: mezuri drapon, mezuri kampon, mezuri tempon. '''Mezuro'''. Ago de liu, kiu mezuras: La surtuto estas tro longa, ĉar la mezuro estis malzorge farita. '''Mezurilo'''. Objekto, per kiu oni mezuras: metro, funto, litro. '''Termezuristo'''. Homo, kies profesio estas mezuri la teron (kampojn, vojojn, k. t. p.). <section end="Mezuri"/> <section begin="Mi"/>'''Mi'''. Pronomo de la unua persono de l’ ununombro. <section end="Mi"/> <section begin="Miasmo"/>'''Miasmo'''. Malsanigaj vaporaĵoj; malsanigaj substancoj, bakterioj en la aero. <section end="Miasmo"/> <section begin="Miaŭi"/>'''Miaŭi'''. Eligi sonon kiel la kato: La kato miaŭas, la hundo bojas. <section end="Miaŭi"/> <section begin="Mielo"/>'''Mielo'''. Dolĉa suko, kiun la abeloj suĉas el la floroj. '''Mielkuko'''. Kuko, farita el faruno kaj mielo. <section end="Mielo"/> <section begin="Mieno"/>'''Mieno'''. Esprimo de la vizaĝo: gaja mieno, kolera mieno. <section end="Mieno"/> <section begin="Migdalo"/>'''Migdalo (Bot'''.). Frukto de l’ migdalarbo. '''Migdalarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj; ĝiaj fruktoj enhavas grasan oleon, uzatan en la medicino kaj ili mem estas uzataj en sukeraĵoj (Amygdalus communis). <section end="Migdalo"/> <section begin="Migri"/>'''Migri'''. Iri de unu loko al alia malproksima, ne havi konstantan loĝlokon: migrantaj birdoj, migrantaj popoloj. '''Enmigranto'''. Homo, kiu transloĝiĝas en fremdan landon. '''Elmigranto'''. Homo, forlasanta sian patrujon por transloĝiĝi en fremdan landon. Komparu: Vagi. <section end="Migri"/> <section begin="Mikrobo"/>'''Mikrobo'''. Bakterio, kaŭzanta malsanon. <section end="Mikrobo"/> <section begin="Mikrofono"/>'''Mikrofono'''. Elektra aparato, plilaŭtiganta malfortajn sonojn. <section end="Mikrofono"/> <section begin="Mikrometro"/>'''Mikrometro'''. Instrumento por mezuri tre malgrandajn objektojn.<section end="Mikrometro"/><noinclude><references/></noinclude> fsqnn5wk44fnf7nhdhj389ij9xiwe1k 104 40798 119242 118747 2026-05-22T03:46:38Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Mikroskopo"/>'''Mikroskopo'''. Optika instrumento, pligrandiganta observatan objekton, tro malgrandan por esti vidata per nearmita okulo. '''Mikroskopa'''. - 1. Farata per la mikroskopo: mikroskopa esploro. - 2. Ter malgranda, videbla nur per la mikroskopo: mikroskopa estaĵo. <section end="Mikroskopo"/> <section begin="Miksi"/>'''Miksi'''. - 1. Intermeti kelke da objektoj aŭ iliajn erojn: miksi kartojn, miksi akvon kun vino. - 2. Preni, kompreni, rekoni unu objekton anstataŭ alia: Oni iafoje miksas la vortojn: «flegi » kaj « varti », kvankam ilia senco estas tute malsama. La fratoj Petro kaj Johano eŝtas tiel similaj, ke oni ofte miksas ilin. '''Miksado'''. Agoj de tiu, kiu miksas. '''Miksaĵo'''. Io konsistanta el miksitaj objektoj: miksaĵo de akvo kaj vinagro. '''Almiksi'''. Aligi per mikso: almiksi kreton al sukero. <section end="Miksi"/> <section begin="Mil"/>'''Mil'''. 1000; dekfoje cent: mil soldatoj. '''Jarmilo, miljaro'''. Milo da jaroj. <section end="Mil"/> <section begin="Milda"/>'''Milda'''. Neekscitanta la sentojn, agrabla: milda vetero. '''Mildigi'''. Fari ion milda: mildigi akran guston de medikamento. Komparu: Kvieta, trankvila, serena. <section end="Milda"/> <section begin="Milio"/>'''Milio (Bot'''.). Herba vegetaĵo el la familio de l‘ graminacoj kun malgrandaj rondaj grajnoj (Panicum miliaceum). <section end="Milio"/> <section begin="Miliardo"/>'''Miliardo'''. 1,000,000,000; mil milionoj. <section end="Miliardo"/> <section begin="Milicio"/>'''Milicio'''. Nekonstanta militistaro el civitanoj, alvokataj al la armiloj nur dum la milito. <section end="Milicio"/> <section begin="Miligramo"/>'''Miligramo'''. Milono de gramo. <section end="Miligramo"/> <section begin="Milimetro"/>'''Milimetro'''. Milono de metro, dekono de centimelro. <section end="Milimetro"/> <section begin="Miliono"/>'''Miliono'''. 1,000,000; mil miloj. <section end="Miliono"/> <section begin="Militi"/>'''Militi'''. Batali per armitaj manoj kontraŭ fremda popolo aŭ kontraŭ malamika partio de l’ propra popolo: La antikvaj Grekoj longe militis kontraŭ la Persoj. '''Milito'''. Batalado de militanto. '''Milita'''. Kiu koncernas la militon. '''Militisto'''. Homo, kies profesio estas militi, soldato. '''Militistaro'''. Armeo. '''Militestro'''. Ĉefo de armeo. '''Militkaptito'''. Homo, malliberigita de malamikoj dum milito. <section end="Militi"/> <section begin="Milvo"/>'''Milvo (Zool'''.). Raba birdo el la familio de l‘ falkoj (Milvus). <section end="Milvo"/> <section begin="Mimiko"/>'''Mimiko'''. Arto prezenti siajn pensojn kaj sentojn per la esprimo de la vizaĝo, per gestoj kaj movoj de la korpo. '''Mimika'''. Esprimanta per la mimiko: mimika lingvo. '''Mimike'''. En mimika maniero, per mimiko. '''Mimikisto'''. Homo, kies specialo estas la mimiko. <section end="Mimiko"/> <section begin="Mimozo"/>'''Mimozo (Bot'''.). Brazilia vegetaĵo kun tre bentemaj folioj (Mimosa). <section end="Mimozo"/> <section begin="Mino"/>'''Mino'''. Subteraĵo, en kiu estas metita eksploda substanco. '''Minejo'''. Subtera loko, kie oni elfosas metalojn, karbon, k. t. p., aranĝante minojn. <section end="Mino"/> <section begin="Minaci"/>'''Minaci'''. Per gestoj aŭ vortoj konigi al iu, ke oni volas fari al li malbonon, lin puni: La patro minacis la malobean knabon per bastono. - 2. Esti proksima, esti kredebla (pri malfeliĉo, malsukceso): La vetero estas nekonstanta, minacas nin fulmotondro. '''Minaco'''. Ago, vortoj de tiu, kiu minacas. <section end="Minaci"/> <section begin="Minareto"/>'''Minareto'''. Turo de mahometana templo, de kies balkono oni alvokas la Turkojn al la preĝado. <section end="Minareto"/> <section begin="Mineralo"/>'''Mineralo'''. Korpo, troviĝanta en la tero aŭ sur ĝia supraĵo, produktita nek de besta nek de vegeta organismo: fero, kreto. '''Minerala'''. El mineralo, kiu koncernas mineralon: minerala regno. <section end="Mineralo"/> <section begin="Mineralogio"/>'''Mineralogio'''. Scienco pri la mineraloj. '''Mineralogiisto'''. {nun: mineralogo} Specialisto en la mineralogio. <section end="Mineralogio"/> <section begin="Miniaturo"/>'''Miniaturo'''. - 1. Malgranda akvarela portreto sur eburo, sur pergameno. - 2. Malgranda objekto, kiu estas kvazaŭ reprodukto de granda je pli malgranda skalo. <section end="Miniaturo"/> <section begin="Minimumo"/>'''Minimumo'''. Plej malalta atingebla grado: minimumo de necesa mono. '''Minimuma'''. De plej malalta atingebla grado. <section end="Minimumo"/> <section begin="Ministro"/>'''Ministro'''. Alta ŝtata oficisto, administranta unu el la sekcioj de la ŝtataj aferoj: ministro de la eksteraj aferoj. '''Ministraro'''. Ministroj, kune administrantaj ŝtaton. <section end="Ministro"/> <section begin="Minio"/>'''Minio (Ĥem'''.). Miksaĵo de plumboksido kun plumbhipoksido; flave-ruĝa pulvoro, uzata kiel farbo. <section end="Minio"/> <section begin="Minuso"/>'''Minuso'''. Matematika signo, montranta negativan kvanton; matematika signo de la substrahado (deprenado). <section end="Minuso"/> <section begin="Minuto"/>'''Minuto'''. - 1. Sesdekono de la horo. 2. Sesdekono de la grado (mezuro de l’ anguloj). <section end="Minuto"/> <section begin="Miogalo"/>'''Miogalo (Zool)'''. Mambesto el la vico de l’ insektomanĝaj (Myogate). <section end="Miogalo"/> <section begin="Miopa"/>'''Miopa'''. Kiu vidas nur de proksime, ĉar lia okulo havas tro grandan optikan forton. '''Miopeco'''. Stato de tiu, kiu estas miopa. '''Miopulo'''. Homo miopa. '''Miozoto (Bot'''.). Vegetaĵo, nomata en la popola lingvo: « ne forgesu min », kreskanta apud marĉoj, riveretoj (Myosotis)<section end="Miopa"/><noinclude><references/></noinclude> izj5nlu1yydvl9uhwl2e8jd5cd2n5nt 104 40799 119243 118748 2026-05-22T03:46:49Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Miri"/>'''Miri'''. Havi la senton, la impreson, kiun kaŭzas io neatendita, stranga, eksterordinara, nova: Mi miras, ke vi ne respondis mian leteron. '''Miro'''. Sento, impreso de tiu, kiu miras. '''Mirinda'''. Kiu indas miron. '''Mirigi'''. Kaŭzi ies miron. <section end="Miri"/> <section begin="Mirabelo"/>'''Mirabelo'''. Malgranda, flava pruno. <section end="Mirabelo"/> <section begin="Miraklo"/>'''Miraklo'''. Supernatura fakto, fenomeno, kontraŭa al la leĝoj de l’ naturo. '''Mirakla'''. Supernatura, kontraŭa al la leĝoj de l’ naturo, eksterordinara. '''Mirakle'''. En mirakla maniero, per miraklo. <section end="Miraklo"/> <section begin="Mirĥo"/>'''Mirĥo'''. Malmoliĝinta rezino de kelkaj arabaj kaj afrikaj arboj, uzata en la fabrikado de l’ parfumoj. <section end="Mirĥo"/> <section begin="Miriado"/>'''Miriado'''. Granda, nedifinita nombro: miriadoj da steloj. <section end="Miriado"/> <section begin="Miriametro"/>'''Miriametro'''. Dek mil metroj. <section end="Miriametro"/> <section begin="Miriapodoj"/>'''Miriapodoj (Zool'''.). Klaso de artropodoj, kies korpo konsistas el tre multenombraj segmentoj (Miriapoda). <section end="Miriapodoj"/> <section begin="Miristikacoj"/>'''Miristikacoj (Bot'''.). Familio de dukoliledonaj multepetalaj vegetaĵoj: muskato. <section end="Miristikacoj"/> <section begin="Mirmekofago"/>'''Mirmekofago (Zool'''.). Sendenta mambesto de la Suda Ameriko, sin nutranta per formikoj (Myrmecophaga). <section end="Mirmekofago"/> <section begin="Mirmeleono"/>'''Mirmeleono (Zool'''.). Insekto el la vico de l’ retoflugilaj (Myrmeleon formicarius). <section end="Mirmeleono"/> <section begin="Mirto"/>'''Mirto (Bot'''.). Arbeto kaj arbo el la familio de l’ mirtacoj, kun bonodoraj brilaj folioj (Myrtus communis). <section end="Mirto"/> <section begin="Mirtacoj"/>'''Mirtacoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj: mirto. <section end="Mirtacoj"/> <section begin="Mirtelo"/>'''Mirtelo (Bot'''.). Malalta arbeto el la familio de l’ vakciniacoj kun nigraj bongustaj beroj (Vaccinium myrtitlus). <section end="Mirtelo"/> <section begin="Misalo"/>'''Misalo'''. Meslibro. <section end="Misalo"/> <section begin="Misio"/>'''Misio'''. - 1. Komisio, por disvastigi la kristanismon kaj civilizacion inter sovaĝuloj. - 2. Grava komisio. <section end="Misio"/> <section begin="Mistero"/>'''Mistero'''. Fakto, dogmo, kiu ne povas esti esplorita, komprenita de la homa intelekto: la misteroj de la naturo. '''Mistera'''. Entenanta misteron. <section end="Mistero"/> <section begin="Mistifiki"/>'''Mistifiki'''. Trouzi ies kredemon, por lin moki. '''Mistifiko'''. Ago de tiu, kiu mistifikas. <section end="Mistifiki"/> <section begin="Mistiko"/>'''Mistiko'''. Religia medito, kondukanta ĝis la ekstazo kaj havanta kiel celon ekkoni la misterojn de Dio kaj de la postmorta vivo. '''Mistika'''. Kiu koncernas la mistikon, bazita sur la mistiko. <section end="Mistiko"/> <section begin="Mito"/>'''Mito'''. Fabela rakonto pri antikvaj dioj de idolanoj. <section end="Mito"/> <section begin="Mitologio"/>'''Mitologio'''. Scienco pri la mitoj. <section end="Mitologio"/> <section begin="Mitro"/>'''Mitro'''. Kovraĵo de la kapo de l’ episkopoj por solenaj okazoj. <section end="Mitro"/> <section begin="Mitulo"/>'''Mitulo (Zool'''.). Speco de manĝebla molusko (Mytitus edulis). <section end="Mitulo"/> <section begin="Mizero"/>'''Mizero'''. Stato inda de kompato per ekstrema malriĉeco aŭ malfeliĉo. '''Mizera'''. Kiu estas en mizero. '''Mizere'''. En mizera maniero. '''Mizerulo'''. Homo mizera. <section end="Mizero"/> <section begin="Mnemoniko"/>'''Mnemoniko'''. Arto helpi la memoron kaj ĝin perfektigi. <section end="Mnemoniko"/> <section begin="Mobilizi"/>'''Mobilizi'''. Fari militistaron batalpreta. '''Mobilizo'''. Agode tiu, kiu mobilizas. <section end="Mobilizi"/> <section begin="Modo"/>'''Modo'''. - 1. Nedaŭra moro pri la societaj rilatoj, pri la maniero sin vesti: ĉapelo laŭ la tasta modo. La modo postulas, ke oni ne venu al balo pli frue, ol ĉiuj jam estas tie. - 2. (Gram.). Maniero, en kiu la verbo esprimas agon aŭ staton: indikativo, kondiĉa modo, u-modo <section end="Modo"/> <section begin="Modelo"/>'''Modelo'''. - 1. Objekto, kiun oni reproduktas per imitado: modeto de brodaĵo, modelo de maŝino, modeto de pentristo. - 2. Io perfekta: modelo de honesteco. '''Modela'''. Imitinda, perfekta: modela konduto. '''Modeli'''. Fari modelon el argilo, gipso k. t. p. Komparu: Ekzemplo. <section end="Modelo"/> <section begin="Modera"/>'''Modera'''. Ne tro granda, ne tro postulema, ne ekstrema: modera manĝado, modera prezo, modera politika partio. '''Modere'''. En modera maniero. '''Modereco'''. Eco de tio, kio estas modera. '''Moderigi'''. Fari ion modera: moderigi ies fervoron. <section end="Modera"/> <section begin="Moderna"/>'''Moderna'''. Nuntempa, de nia epoko: moderna poezio. <section end="Moderna"/> <section begin="Modesta"/>'''Modesta'''. Havanta malaltan opinion pri siaj scioj, virtoj, meritoj, k. t. p.: Vere granda homo estas ĉiam modesta. '''Modesteco'''. Eco de tiu, kiu estas modesta. '''Malmodesta'''. Havanta tro altan opinion pri si mem. '''Malmodesteco'''. Eco de tiu, kiu estas malmodesta. Komparu: Humila. <section end="Modesta"/> <section begin="Modifi"/>'''Modifi'''. Aliigi ion, ne ŝanĝante ĝian esencon: modifi projekton. <section end="Modifi"/> <section begin="Moduli"/>'''Moduli'''. Laŭtigi kaj mallaŭtigi la voĉon, nuanci. <section end="Moduli"/> <section begin="Moki"/>'''Moki'''. Ridindigi per malŝata ŝerco: moki eĉ la plej sanktajn aferojn. '''Moko'''. Vortoj de tiu, kiu mokas. '''Mokaĵo'''. Mokanta ŝerco. '''Mokulo'''. Homo, kiu havas la inklinon moki. '''Mokema'''. Havanta la inklinon moki. <section end="Moki"/> <section begin="Mola"/>'''Mola'''. Facile cedanta al premo: mola argito, mola koro. '''Moleco'''. Eco de tio, kio estas mola. '''Molaĵo'''. Mola objekto, mola parto de objekto: molaĵo de pano. '''Moligi'''. Fari ion mola. <section end="Mola"/><noinclude><references/></noinclude> 42wleqgj9kq71qluhjhp3u30yw0lff2 104 40800 119244 118749 2026-05-22T03:46:58Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119244 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Mola"/>Fari ion mola. '''Moliĝi'''. Fariĝi mola. '''Malmola'''. Malfacile cedanta al premo aŭ tute ne cedanta al premo. '''Malmoligi'''. Fari ion malmola. '''Malmoliĝi'''. Fariĝi malmola. <section end="Mola"/> <section begin="Molekulo"/>'''Molekulo'''. Plej malgranda ero de ĥemia korpo, povanta ekzisti kaj havanta la ecojn de la tuto. Komparu: Atomo. <section end="Molekulo"/> <section begin="Molibdeno"/>'''Molibdeno (Ĥem'''.). Mo. Ĥemia elemento, brila blanka metalo, facile rompebla. <section end="Molibdeno"/> <section begin="Molusko"/>'''Molusko (Zool)'''. Molkorpa besto; tipo de bestoj, pli simplaj ol la artropodoj: heliko, limako. <section end="Molusko"/> <section begin="Momento"/>'''Momento'''. Tre mallonga tempo: Atendu unu momenton! <section end="Momento"/> <section begin="Mono"/>'''Mono'''. Stampita metalo aŭ papero, kiel pagrimedo. '''Mona'''. Kiu koncernas la monon: monaj aferoj. '''Monero'''. Aparta mona peco: ora monero. '''Monujo'''. Sako, saketo por mono. <section end="Mono"/> <section begin="Monado"/>'''Monado'''. Laŭ Leibniz, sensubstanca estaĵo, el kiuj konsistas la universo. <section end="Monado"/> <section begin="Monaĥo"/>'''Monaĥo'''. Homo, apartenanta al religia societo, ĵurpromesinta seksan purecon kaj pian servon al Dio: dominikano, franciskano. '''Monaĥejo'''. Domo de monaĥoj. '''Monaĥino'''. Virino, apartenanta al religia societo, ĵurpromesinta seksan purecon kaj pian servon al Dio. '''Monaĥinejo'''. Domo de monaĥinoj. <section end="Monaĥo"/> <section begin="Monarĥo"/>'''Monarĥo'''. Sedenpenda regnestro: imperiestro, reĝo, princo. '''Monarĥisto'''. Partiano de nelimigita povo de regnestro. <section end="Monarĥo"/> <section begin="Monato"/>'''Monato'''. Dekduono de la jaro: januaro, aprilo. <section end="Monato"/> <section begin="Mondo"/>'''Mondo'''. - 1. Tutaĵo de tio, kio ekzistas, universo. - 2. La tero, kiel loĝloko de l’ homoj. <section end="Mondo"/> <section begin="Monedo"/>'''Monedo (Zool'''.). Malgranda birdo el la familio de l’ korvoj (Corvus monedula). <section end="Monedo"/> <section begin="Monitoro"/>'''Monitoro'''. Malalta batalŝipo, forte ŝirmita per kirasoj. <section end="Monitoro"/> <section begin="Monogramo"/>'''Monogramo'''. Figuro, arte kunmetita el la komencaj literoj de l’ nomo kaj antaŭnomo. <section end="Monogramo"/> <section begin="Monoklo"/>'''Monoklo'''. Okulvitro por unu okulo. <section end="Monoklo"/> <section begin="Monologo"/>'''Monologo'''. Sceno, en kiu aktoro estas sola kaj parolas al si mem. <section end="Monologo"/> <section begin="Monomanio"/>'''Monomanio'''. Spirita malsano, en kiu unu ideo plene absorbas la intelekton. <section end="Monomanio"/> <section begin="Monopolo"/>'''Monopolo'''. - 1. Privilegio, donanta al unu persono aŭ kompanio ekskluzivan rajton vendi aŭ fabriki ion. - 2. Ekskluziva rajto. <section end="Monopolo"/> <section begin="Monoteismo"/>'''Monoteismo'''. Kredo je unu sola Dio. <section end="Monoteismo"/> <section begin="Monoteisto"/>'''Monoteisto'''. Kredanto je unu Dio. <section end="Monoteisto"/> <section begin="Monstro"/>'''Monstro'''. Estaĵo,de la naskiĝo diferenca de la aliaj estaĵoj de la sama speco; estaĵo tre malbela. '''Monstra'''. De monstro, tre malbela. <section end="Monstro"/> <section begin="Monto"/>'''Monto'''. Natura altaĵo de la tero: Everesto. '''Monteto'''. Natura malgranda altaĵo de l’ tero. '''Montano'''. Loĝanto de montoj. '''Montaro'''. Aro de montoj, prezentanta unu tuton kaj havanta komunan nomon: Alpoj. '''Intermonto'''. Mallarĝa kaj profunda valo inter montoj aŭ ŝtonegoj: Termopiloj. <section end="Monto"/> <section begin="Montri"/>'''Montri'''. Fari ion videbla por la okuloj: montri sian novan ĉapelon, montri al iu la vojon, montri kuraĝon. '''Montriĝi'''. Fariĝi videbla por la okuloj, fariĝi klara: Baldaŭ montriĝis, kiu estas prava. <section end="Montri"/> <section begin="Monumento"/>'''Monumento'''. Verko de la arĥitekturo aŭ skulptarto, por transdoni al la posteuloj memoron pri granda homo, pri glora ago. <section end="Monumento"/> <section begin="Mopso"/>'''Mopso (Zool'''.). Speco de ĉambra hundo kun granda kapo kaj mallonga korpo. <section end="Mopso"/> <section begin="Moro"/>'''Moro'''. Ĝenerala maniero de popolo, lando, provinco agi kaj konduti en la societa vivo: La civilizacio nobligas la morojn. <section end="Moro"/> <section begin="Moracoj"/>'''Moracoj (Bot'''.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj: figarbo, moruso. <section end="Moracoj"/> <section begin="Morala"/>'''Morala'''. Konforma, akordiĝanta kun la bonaj moroj, devoj kaj virtoj. '''Morale'''. En morala maniero. '''Moraleco'''. Eco de tio, kio estas morala. Komparu: Etiko. <section end="Morala"/> <section begin="Morbilo"/>'''Morbilo(j) (Med'''.). Infekta malsano de infanoj, karakterizata de febro kaj de ruĝaj makuloj de la haŭto, precipe de l’ vizaĝo. <section end="Morbilo"/> <section begin="Mordi"/>'''Mordi'''. Siri, vundi per la dentoj: mordi panon. La hundo ne mordas sian sinjoron. '''Mordema'''. Kiu amas mordi: mordema hundo. <section end="Mordi"/> <section begin="Morfino"/>'''Morfino'''. Alkaloido de l’ opio, kvietiganta la dolorojn kaj dormiganta, uzata precipe por subhaŭtaj injektoj. <section end="Morfino"/> <section begin="Morgaŭ"/>'''Morgaŭ'''. En la plej proksima tago post la nuna. '''Postmorgaŭ'''. Post du tagoj. <section end="Morgaŭ"/> <section begin="Morĥelo"/>'''Morĥelo (Bot'''.). Manĝebla fungo el la familio de l’ sakfungoj (Morchella). <section end="Morĥelo"/> <section begin="Morti"/>'''Morti'''. Ĉesi vivi, perdi la vivon: Ĉiuj homoj mortas. '''Morto'''. Perdo de la vivo. '''Mortinto'''. Homo, kiu mortis: Pri la mortintoj diru bonon aŭ nenion (latina proverbo). '''Mortema'''. Kiu devas morti pli aŭ malpli baldaŭ, kiu ne posedas la senmortecon: La dioj kaj la mortemaj homoj. '''Mortulo'''. <section end="Morti"/><noinclude><references/></noinclude> 4kqhjq5481obl3e55p5aeu8rcb40dje 104 40801 119245 118750 2026-05-22T03:47:11Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Morti"/>Mortema homo: Ĉi tiu mondo de la mortuloj. '''Mortigi'''. Senigi iun je la vivo: mortigi sovaĝan beston. '''Senmorta'''. Kiu neniam mortas: senmorta Dio. '''Senmorteco'''. Eco de tio, kio estas senmorta. <section end="Morti"/> <section begin="Mortero"/>'''Mortero'''. Miksaĵo de kalko kun sablo, per kiu oni kunigas la brikojn. Komparu: Cemento, stuko. <section end="Mortero"/> <section begin="Moruo"/>'''Moruo (Zool'''.). Mara fiŝo el la familio de l’ gadoj (Gadus morrhua). <section end="Moruo"/> <section begin="Moruso"/>'''Moruso (Bot'''.). Arbo el la familio de l' moracoj; la folioj de la blanka moruso estas uzataj por nutri la silkajn raŭpojn (Morus alba). <section end="Moruso"/> <section begin="Mosko"/>'''Mosko'''. Aroma substanco, ekstraktata el surventraj glandoj de duhufulo, vivanta en la Meza Azio. <section end="Mosko"/> <section begin="Moskeo"/>'''Moskeo'''. Mahometana templo. <section end="Moskeo"/> <section begin="Moskito"/>'''Moskito (Zool'''.). Malgranda duflugila insekto, turmentanta la homojn kaj bestojn per etaj pikoj. <section end="Moskito"/> <section begin="Mosto"/>'''Mosto'''. Nefermentinta vino, suko elpremita el la vinberoj. <section end="Mosto"/> <section begin="Moŝto"/>'''Moŝto'''. Honora titolo, uzebla por ĉiuj rangoj: Via sinjora moŝto, lia reĝa moŝto. <section end="Moŝto"/> <section begin="Moto"/>'''Moto'''. Frazo, citita el ia aŭtoro kaj metita antaŭ verko aŭ artikolo por esprimi ĝian ĉefan ideon. Komparu: Aforismo, maksimo, proverbo, sentenco. <section end="Moto"/> <section begin="Motivo"/>'''Motivo'''. Kaŭzo de ago, de konduto: koleri sen motivo. '''Motivi'''. Prezenti motivojn, klarigi per motivoj: nemotivita postulo. <section end="Motivo"/> <section begin="Motoro"/>'''Motoro'''. Maŝino, per kiu iu ajn forto produktas meĥanikan laboron: gasa motoro, elektra motoro. <section end="Motoro"/> <section begin="Movi"/>'''Movi'''. Transigi korpon en alian lokon ; ŝanĝi la lokon de korpo rilate al korpo fiksita: movi veturilon. '''Movo'''. Ago de tiu, kiu movas. '''Moviĝi'''. Ŝangi la lokon de la propra korpo rilate al korpo fiksita. '''Moviĝema'''. Kiu volonte, facile moviĝas: moviĝema besto. '''Senmova'''. Kiu tute ne moviĝas. <section end="Movi"/> <section begin="Mozaiko"/>'''Mozaiko'''. Speco de pentraĵo, farita el kunmetitaj diverskoloraj ŝtonoj, lignaj pecoj, k. t. p. <section end="Mozaiko"/> <section begin="Mucida"/>'''Mucida'''. Havantala malagrablan guston kaj odoron, kiun la nutraĵoj ricevas en malseka aŭ neaerumata loko. <section end="Mucida"/> <section begin="Mueli"/>'''Mueli'''. Pecetigi, pulvorigi la grenon fari farunon. '''Muelejo'''. Loko, kie oni muelas. '''Muelisto'''. Homo, kies profesio estas mueli. <section end="Mueli"/> <section begin="Mufo"/>'''Mufo'''. Cilindroforme kunkudrita pelta peco por varmigi la manojn. <section end="Mufo"/> <section begin="Muĝi"/>'''Muĝi'''. Eligi tre fortan kaj akran tonon, kiel la ventego, maraj ondoj, k. t. p. <section end="Muĝi"/> <section begin="Muko"/>'''Muko'''. Densa, glua fluidaĵo, produktata de la samnomaj membranoj de la besta kaj homa organismo. <section end="Muko"/> <section begin="Mulo"/>'''Mulo (Zool'''.). Ido de azeno kaj ĉevalino (Equus mulus). <section end="Mulo"/> <section begin="Multe"/>'''Multe'''. Granda nombro, granda kvanto: multe da homoj, multe da akvo. '''Multa, multaj'''. Granda kvanto de samspecaj objektoj, diferencantaj per siaj ecoj: Multaj bestoj posedas voston. '''Plimulto'''. Pli granda parto; partio posedanta pli grandan kvanton da voĉoj: La plimulto voĉdonis kontraŭ la projektoj. '''Multobligi'''. Pligrandipi, aldonante multfoje la saman kvanton. '''Malmulte'''. Malgranda nombro, malgranda kvanto. <section end="Multe"/> <section begin="Multipliki"/>'''Multipliki'''. Multobligi: multipliki 5 per 3. <section end="Multipliki"/> <section begin="Mumio"/>'''Mumio'''. Kadavro, konservita per la enbalzamigo: egipta mumio. <section end="Mumio"/> <section begin="Municio"/>'''Municio'''. Militaj provizoj, precipe la pulvo kaj kugloj. <section end="Municio"/> <section begin="Munti"/>'''Munti'''. Kunmeti maŝinon sur la loko, kie ĝi devas funkcii. '''Muntisto'''. Homo, kies profesio estas munti. <section end="Munti"/> <section begin="Muro"/>'''Muro'''. Masonaĵo, servanta kiel flanko de domo, por apartigi au dividi teran spacon. <section end="Muro"/> <section begin="Murmuro"/>'''Murmuro'''. Mallaŭta bruo de multe da personoj, kiuj parolas samtempe; sono, montranta malkontentecon. '''Murmuri'''. Eligi murmuron. '''Murmureti'''. Paroli mallaŭte, por ne esti aŭdata; eligi mallaŭtan malklaran sonon: murmureti al ies orelo. La folioj, skuataj de delikata vento, murmuretas. <section end="Murmuro"/> <section begin="Muso"/>'''Muso (Zool'''.). Malgranda mambesto el la vico de l’ mordantaj (Mus). <section end="Muso"/> <section begin="Musko"/>'''Musko (Bot'''.). Granda klaso de l’ kriptogamoj kun trunketoj kaj folioj (Muscus). <section end="Musko"/> <section begin="Muskato"/>'''Muskato (Bot'''.). Arbo el la familio de la miristikacoj, el kies nuksoj kaj floroj oni ekstraktas bonodoran oleon (Myristica fragrans). <section end="Muskato"/> <section begin="Muskedo"/>'''Muskedo'''. Peza pafilo, kiun oni apogis dum la pafado sur forko. <section end="Muskedo"/> <section begin="Muskolo"/>'''Muskolo'''. Organo, konsistanta el karnaj fibroj kaj plenumanta la movojn de l’ bestoj. <section end="Muskolo"/> <section begin="Muslino"/>'''Muslino'''. Plej malpeza teksaĵo, kotona, lana.<section end="Muslino"/><noinclude><references/></noinclude> 0of2rj9va7o4yev8fixpzri7d2705rt 104 40806 119246 118978 2026-05-22T03:47:38Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119246 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Oceano"/>'''Oceano'''. Granda akvujo de sala akvo, kiu kovras la pli grandan parton de la tera supraĵo : ''la Norda Glacia Oceano''. <section end="Oceano"/> <section begin="Odo"/>'''Odo'''. Lirika versaĵo, solene kantanta gravan fakton. <section end="Odo"/> <section begin="Odoro"/>'''Odoro'''. Tio, kio ekscitas la flarsenton : ''odoro de peĉo, odoro de rozo''. '''Odori'''. Havi, disvastigi odoron. '''Bonodoro'''. Agrabla, bela odoro. '''Bonodori'''. Havi, eligi agrablan, belan odoron. '''Malbonodoro'''. Malagrabla, malbela odoro. '''Malbonodori'''. Havi, eligi malagrablan, malbelan odoron. <section end="Odoro"/> <section begin="Ofendi"/>'''Ofendi'''. Montri malrespekton, malestimon al iu per agoj aŭ vortoj. <section end="Ofendi"/> <section begin="Oferi"/>'''Oferi - 1'''. Donaci al diaĵo ion, kiel signon de danko, adoro, pento : ''Abrahamo volis oferi sian filon Izaakon''. - 2. Doni ion multvaloran, sin senigi de io multvalora, por utilo de aliaj : ''oferi sian tempon''. '''Ofero'''. Dono, donaco de tiu, kiu oferas. '''Oferema'''. Kiu volonte oferas. '''Monofero'''. Mona ofero. <section end="Oferi"/> <section begin="Ofico"/>'''Ofico'''. Okupo en publika servado : ''ofico en regna banko''. '''Oficisto'''. Homo, kiu havas oficon. '''Oficejo'''. Loko, kie oni plenumas oficon. Komparu : ''Metio, profesio, specialo''. <section end="Ofico"/> <section begin="Oficiala"/>'''Oficiala'''. Publikigita, ordonita de registaro, de rajta povo : ''oficiala akto, oficiala gazeto''. '''Oficiale'''. En oficiala maniero. <section end="Oficiala"/> <section begin="Oficiro"/>'''Oficiro'''. Militista estro, posedanta rangon almenaŭ de leŭtenanto. <section end="Oficiro"/> <section begin="Ofte"/>'''Ofte'''. Multe da fojoj unu post alia; kun multfojaj ripetoj : ''La komencantaj Esperantistoj ofte uzas la prepozicion « je »''. '''Ofta'''. Ofte okazanta. '''Malofte'''. Malmulte da fojoj. '''Malofta'''. Okazanta malofte. '''Maloftaĵo'''. Afero, objekto malofta. <section end="Ofte"/> <section begin="Ogivo"/>'''Ogivo'''. Arkaĵo konsistanta el du arkoj, formantaj angulon. <section end="Ogivo"/> <section begin="Ok"/>'''Ok'''. 8, dufoje kvar. <section end="Ok"/> <section begin="Okazi"/>'''Okazi'''. Vere esti,vere fariĝi,sendepende de nia volo : ''La katastrofo okazis antaŭ cent jaroj''. '''Okazo - 1'''. Tio, kio okazas, okazis. - 2. Feliĉa okazo, ebliganta fari ion : ''Mi ne havis okazon paroli esperante kun fremduloj''. '''Okaza'''. okazas, bazita sur okazo : ''okaza eltrovo''. <section end="Okazi"/> <section begin="Okcidento"/>'''Okcidento'''. - 1. Parto de la horizonto, kie la suno subiras. - 2. Parto de la terglobo, de lando, direktita al la okcidento. '''Okcidenta'''. De okcidento, estanta en la okcidento ; okcidenta vento, okcidenta lando. '''Okcidente'''. En la okcidento. <section end="Okcidento"/> <section begin="Okro"/>'''Okro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Mineralo, konsistanta grandparte el ferhidroksido kaj uzata kiel farbo. <section end="Okro"/> <section begin="Okshofto"/>'''Okshofto'''. Mezuro de l’ fluidaĵoj ({{VdE-ml|ĉirkaŭ 230 litr}}.). <section end="Okshofto"/> <section begin="Oksido"/>'''Oksido''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kombinaĵo de l’ oksigeno kun elemento. <section end="Oksido"/> <section begin="Oksigeno"/>'''Oksigeno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ĥemia elemento; senkolora senodora gaso, ne brulanta, nepre necesa por la brulado kaj spirado, en miksaĵo kun la azoto ĝi formas la aeron, en komponaĵo kun la hidrogeno — la akvon (H₂O). <section end="Oksigeno"/> <section begin="Oksikoko"/>'''Oksikoko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ vakciniacoj kun ruĝaj beroj, uzataj por konfitaĵoj, siropoj (''Oxycoccus palustris''). <section end="Oksikoko"/> <section begin="Oktanto"/>'''Oktanto''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Okono de cirklo. <section end="Oktanto"/> <section begin="Oktavo"/>'''Oktavo'''. Muzika tono, konsistanta el duobla kvanto da vibroj, kompare kun alia tono, kaj tial perfekte harmonia kun ĝi. <section end="Oktavo"/> <section begin="Oktobro"/>'''Oktobro'''. Deka monato de la jaro. <section end="Oktobro"/> <section begin="Okulo"/>'''Okulo'''. Organo de la vidsento. '''Okula'''. De okulo, kiu koncernas la okulon. '''Okulisto'''. Okulkuracisto. '''Okulharoj'''. Haroj, kreskantaj ĉe la randoj de la palpebroj. '''Okulvitroj'''. Optikaj vitroj por ambaŭ okuloj, en kadro, per kiu oni fiksas ilin sur la nazo kaj sur la oreloj. <section end="Okulo"/> <section begin="Okulta"/>'''Okulta'''. Koncernanta misteran sciencon, fenomenon, ne klarigeblan per la konataj leĝoj de la naturo : ''La magio estas okulta scienco''. <section end="Okulta"/> <section begin="Okupi"/>'''Okupi'''. Plenigi spacon aŭ tempon : ''La libroj okupas la tutan skribotablon''. La familio okupis du loĝiojn. La raporto okupis tri horojn. - 2. Preni, kiel sian posedaĵon : ''La malamikoj okupis la urbon''. '''Okupo'''. Tio, kio okupas : ''havi nenian okupon''. Komparu : ''Metio, ofico, profesio, specialo''. <section end="Okupi"/> <section begin="Okzalo"/>'''Okzalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la familio de l’ poligonacoj, kun acidaj folioj, uzataj por supo (''Rumex acetosa''). <section end="Okzalo"/> <section begin="Ol"/>'''Ol'''. Partikulo, kuniganta la partojn de la komparo de l’ malegaleco : ''La bovo estas pli alta ol la kapro''. La bovino havas aliajn kornojn, ol la bovo. <section end="Ol"/> <section begin="Oleo"/>'''Oleo'''. Grasa fluidaĵo, produktata el diversaj vegetaĵaj substancoj (lino, nuksoj'') kaj el organoj de bestoj (baleno, foko''). '''Olea'''. De oleo. '''Olei'''. Ŝmiri per oleo : ''olei maŝinon''. <section end="Oleo"/> <section begin="Oleacoj"/>'''Oleacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio dedukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''frakseno, siringo''. <section end="Oleacoj"/> <section begin="Oleandro"/>'''Oleandro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo kun mallarĝaj folioj kaj grandaj ruĝaj aŭ blankaj floroj, kulturata en ĉambroj kaj oranĝerioj. (''Nerium oleander'').<section end="Oleandro"/><noinclude><references/></noinclude> s7e97blwdnrghg5804o0bcpdwxls5kx 104 40807 119247 118979 2026-05-22T03:47:48Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119247 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Oligarĥio"/>'''Oligarĥio'''. Sistemo de regado, en kiu la povo apartenas al kelke da potencaj familioj. <section end="Oligarĥio"/> <section begin="Olivo"/>'''Olivo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ olivarbo. '''Olivarbo'''. Arbo el la familio de l’ oleacoj (''Olea europaea''). <section end="Olivo"/> <section begin="Omaro"/>'''Omaro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda mara kankro el la vico de la dekpiedaj (''Homarus vulgaris''). <section end="Omaro"/> <section begin="Ombro"/>'''Ombro'''. – 1. Malhela bildo de lumigita objekto : ''ombro de kandelo sur muro - 2''. Mallumo, malhela lumo en loko, kiun netravidebla objekto ŝirmas de la lumo : ''sidi en ombro de arboj''. - 3. Spirito de mortinto. <section end="Ombro"/> <section begin="Ombrelo"/>'''Ombrelo'''. Portebla ŝirmilo kontraŭ la suno kaj pluvo, konsistanta ei bastono tenilo kaj ŝtofo, streĉita sur vergoj. <section end="Ombrelo"/> <section begin="Omnibuso"/>'''Omnibuso'''. Kovrita publika veturilo. <section end="Omnibuso"/> <section begin="-On"/>'''-On'''. Sufikso por derivi nombrajn nomojn, kiuj prezentas parton de ia nombro de l’ radiko : ''duono, triono''. <section end="-On"/> <section begin="Ondo"/>'''Ondo'''. Leviĝo kaj malleviĝo sur la supraĵo de moviĝanta fluidaĵo : ''la ondoj de la maro''. '''Ondi'''. Leviĝi kaj malleviĝi kiel ondo. '''Ondoforma, ondolinia'''. Havanta formon de ondo. <section end="Ondo"/> <section begin="Oni"/>'''Oni'''. Persona nedifinita pronomo : ''Vintre oni portas peltojn''. <section end="Oni"/> <section begin="Onikso"/>'''Onikso'''. Speco de agato, konsistanta el paralelaj helaj kaj malhelaj tavoloj. <section end="Onikso"/> <section begin="Onklo"/>'''Onklo'''. Frato de la patro aŭ de la patrino. '''Onklino'''. Fratino de la patro aŭ de la patrino; edzino de la onklo. <section end="Onklo"/> <section begin="Onobriko"/>'''Onobriko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Alta herbo el la familio de l’ fabacoj (''Onobrychis sativa''). <section end="Onobriko"/> <section begin="-Ont"/>'''Ont'''. Finiĝo de la aktiva participo de la tempo estonta (de l’ tempo, kiu venos''). <section end="-Ont"/> <section begin="Ontologio"/>'''Ontologio'''. Parto de la metafiziko pri la ekzisto. <section end="Ontologio"/> <section begin="-Op"/>'''Op'''. Sufikso por derivi nombrajn nomojn, kun la signifo kelke kune : ''Ni venos al vi triope''. <section end="-Op"/> <section begin="Opalo"/>'''Opalo'''. Speco de siliko, formanta lakte blankan ŝtonon kun varikoloraj rebriloj. <section end="Opalo"/> <section begin="Opero"/>'''Opero'''. Dramo, en kiu la aktoroj ne parolas, sed kantas kun la akompano de orkestro. '''Opera'''. De opero, koncernanta operon : ''opera trupo, opera spektaklo''. <section end="Opero"/> <section begin="Operacio"/>'''Operacio'''. Meĥanika kuraca procedo, farata per la manoj aŭ instrumentoj. <section end="Operacio"/> <section begin="Opio"/>'''Opio'''. Suko de diversaj specoj de l’ Papavo; tre forta narkota rimedo. <section end="Opio"/> <section begin="Opinii"/>'''Opinii'''. Kredi ion vera, bazante sin sur konkludoj, kiuj sufiĉas nur al la persono, kiu faras ilin. '''Opinio'''. Kredo de tiu, kiu opinias. <section end="Opinii"/> <section begin="Oportuna"/>'''Oportuna'''. Facile uzebla : ''oportuna tenilo''. '''Oportuneco'''. Eco de tio kio estas oportuna. '''Oportune'''. En oportuna maniero. Komparu : ''Komforta, praktika''. <section end="Oportuna"/> <section begin="Opozicio"/>'''Opozicio'''. Kontraŭstaro en parlamento, en publika kunsido de societo aŭ kompanio kontraŭ la agoj aŭ proponoj de la registaro aŭ estraro. <section end="Opozicio"/> <section begin="Optativo"/>'''Optativo'''. Gramatika formo de la verbo por montri volon, deziron : ''Feliĉa estu por ni la Nova Jaro! <section end="Optativo"/> <section begin="Optiko"/>'''Optiko'''. Parto de la fiziko pri la lumo. '''Optika'''. Kiu koncernas la optikon. <section end="Optiko"/> <section begin="Optimismo"/>'''Optimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da feliĉo, ol da malfeliĉo. <section end="Optimismo"/> <section begin="Optimisto"/>'''Optimisto'''. Adepto de la optimismo. <section end="Optimisto"/> <section begin="Oro"/>'''Oro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Au. Multvalora metalo de flava koloro : ''Ne ĉio estas oro, kio brilas''. '''Ora'''. El oro. '''Ori'''. Kovri per maldika tavolo de oro : ''orita braceleto''. <section end="Oro"/> <section begin="Orakolo"/>'''Orakolo'''. Resporido, kiun laŭ la opinio de la idolanoj la dioj donas al la demandoj, kun kiuj oni sin turnas al ili : ''la orakolo de Delfoj''. <section end="Orakolo"/> <section begin="Orangutango"/>'''Orangutango''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Simio el la familio de l' homosimilaj (''Simia satyrus''). <section end="Orangutango"/> <section begin="Oranĝo"/>'''Oranĝo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ oranĝujo. '''Oranĝujo'''. Arbo el la familio de l’ aŭrantiacoj kun dolĉaj sukplenaj fruktoj (''Citrurn aurantium dulce''). <section end="Oranĝo"/> <section begin="Oranĝerio"/>'''Oranĝerio'''. Varmigejo por konservi oranĝarbojn dum la vintro. <section end="Oranĝerio"/> <section begin="Oratoro"/>'''Oratoro'''. Homo, kiu parolas en publika kunveno. <section end="Oratoro"/> <section begin="Oratorio"/>'''Oratorio'''. Muzika dramo, kies temo estas ĉerpita ei la Biblio. <section end="Oratorio"/> <section begin="Ordo"/>'''Ordo'''. - 1. Sistemo, laŭ kiu la objektoj sekvas unu alian : ''alfabeta ordo, kronologia ordo''. - 2. Regula, oportuna dismeto de objektoj : ''ordo en ĉambro''. '''Orda'''. Aranĝita, dismetita laŭ ordo. '''Ordamo'''. Amo de la ordo. '''Ordama'''. Amanta la ordon. '''Ordigi'''. Dismeti, aranĝi laŭ ordo. '''Malordo'''. Manko de ordo. '''Malordigi'''. Neniigi ordon. '''Reordigi'''. Dismeti laŭ la antaŭa ordo. <section end="Ordo"/> <section begin="Ordeno"/>'''Ordeno'''. Honora signo en formo de stelo aŭ kruco sur rubando, donacata de papo aŭ regnestro.<section end="Ordeno"/><noinclude><references/></noinclude> h56co9bldzlqzjy909dmk1xzvlhr2hx 104 40808 119248 118980 2026-05-22T03:47:57Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119248 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Ordinara"/>'''Ordinara'''. Ne diferencanta de la plimulto; ne diferencanta de ĉiutaga : ''ordinara vesto, ordinara manĝo''. '''Ordinare'''. En ordinara maniero. '''Eksterordinara'''. Tute diferencanta de ordinara; malofta : ''eksterordinara kapablo''. <section end="Ordinara"/> <section begin="Ordoni"/>'''Ordoni'''. Estre esprimi sian volon : ''ordoni al servisto, ordoni al filo''. '''Ordono'''. Vortoj de tiu, kiu ordonas. Komparu : ''Postuli''. <section end="Ordoni"/> <section begin="Orelo"/>'''Orelo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo de la aŭdsento. '''Orelringo'''. Ringo, juvelo, portata en la oreloj, kiel ornamo. <section end="Orelo"/> <section begin="Orfo"/>'''Orfo'''. Knabo, perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfino'''. Knabino, perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfa'''. Perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfeco'''. Stato de la infano, kiu estas orfa. '''Orfejo'''. Rifuĝejo por la orfoj. <section end="Orfo"/> <section begin="Organo"/>'''Organo'''. – 1. Parto de la korpo de vivanta estaĵo, plenumanta funkcion necesan aŭ utilan por la vivo : ''La okulo estas la organo de la vidsento''. - 2. Gazeto, reprezentanta partion aŭ societon : ''Oficiala Gazeto Esperantista estas la organo de la Lingva Komitato''. <section end="Organo"/> <section begin="Organika"/>'''Organika''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Enhavanta, koncernanta la karbonon. <section end="Organika"/> <section begin="Organismo"/>'''Organismo'''. Tutaĵo de ia organoj, el kiuj konsistas vivanta estaĵo : ''la homa organismo''. <section end="Organismo"/> <section begin="Organizi"/>'''Organizi'''. Aranĝi, ordigi, por ebligi la funkciadon : ''organizi societon''. '''Organizo'''. Ordigo ebliganta la funkciadon. '''Reorganizi'''. Denove organizi, ŝanĝi la organizon. <section end="Organizi"/> <section begin="Orgeno"/>'''Orgeno'''. Granda blovinstrumento, uzata en la preĝejoj. '''Orgenisto'''. Muzikisto, ludanta la orgenon. <section end="Orgeno"/> <section begin="Orgio"/>'''Orgio'''. Diboĉa festeno. <section end="Orgio"/> <section begin="Oriento"/>'''Oriento'''. - 1. Parto de la horizonto kie la suno leviĝas. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la oriento. '''Orienta'''. De oriento, estanta en la oriento : ''orienta klimato, orienta stelo''. '''Oriente'''. En la oriento. <section end="Oriento"/> <section begin="Orienti sin"/>'''Orienti sin'''. - 1. Klare ekscii, vidi, en kiu loko oni estas : ''sin orienti en fremda urbo''. - 2. Klare kompreni la situacion kaj scii, kion oni devas fari : ''La prezidanto de la kunsido devas sin rapide orienti en la diskutata demando''. <section end="Orienti sin"/> <section begin="Origino"/>'''Origino'''. Deveno : ''origino de la mondo, origino de nacio''. <section end="Origino"/> <section begin="Originalo"/>'''Originalo'''. - 1. Primitiva manuskripto rilate al kopio. - 2. Teksto rilate al la traduko. - 3. Persono, kies portreton oni faras. - 4. Persono de stranga konduto' diferencanta de tiu de ordinara homo. '''Originala'''. De originalo, ne imitita, ne tradukita : ''originala verko''. '''Originale'''. En originala maniero. '''Originaleco'''. Eco de tio, kio estas originala. <section end="Originalo"/> <section begin="Oriolo"/>'''Oriolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Oriolus galbtila''). <section end="Oriolo"/> <section begin="Orkestro"/>'''Orkestro'''. Aro de muzikistoj, ludantaj diversajn instrumentojn sub la direkto de unu ĉefo. <section end="Orkestro"/> <section begin="Orkidacoj"/>'''Orkidacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj : ''orkideo, vanilo''. <section end="Orkidacoj"/> <section begin="Orkideo"/>'''Orkideo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la familio de l’ orkidacoj (''Orchis''). <section end="Orkideo"/> <section begin="Ornami"/>'''Ornami'''. Plibeligi per aldonaj objektoj : ''ornami tablon per floroj, ornami ĉambron per pentrajoj''. '''Ornamaĵo'''. Ornamanta objekto. <section end="Ornami"/> <section begin="Ornato"/>'''Ornato'''. Supera vesto de l’ pastroj dum la diservo. <section end="Ornato"/> <section begin="Orografio"/>'''Orografio'''. Geografio pri la montoj. <section end="Orografio"/> <section begin="Ornitologio"/>'''Ornitologio'''. Parto de la zoologio pri la birdoj. <section end="Ornitologio"/> <section begin="Ortodoksa"/>'''Ortodoksa'''. Severe obeanta la principojn de religio, de tradicio. '''Ortodokse'''. En ortodoksa maniero. <section end="Ortodoksa"/> <section begin="Ortografio"/>'''Ortografio'''. Scienco senerare skribi la vortojn de lingvo. <section end="Ortografio"/> <section begin="Ortopedio"/>'''Ortopedio'''. Parto de la ĥirurgio pri la kuracado de la kripleco, pri la rektigo de membroj. <section end="Ortopedio"/> <section begin="-Os"/>'''-Os'''. Finiĝo de la tempo estonta de l’ aktivo : ''Morgaŭ estos bela vetero''. <section end="-Os"/> <section begin="Oscedi"/>'''Oscedi'''. Nevole malfermi la buŝon de laciĝo aŭ enuo. '''Oscedo'''. Ago de tiu, kiu oscedas. <section end="Oscedi"/> <section begin="Osmio"/>'''Osmio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Os. Ĥemia elemento, metalo, trovata en mineraloj, ordinare kun plateno. <section end="Osmio"/> <section begin="Osto"/>'''Osto'''. Malmola, kalkhava organo de la homa kaj besta organismo : ''makzelo, ripo''. '''Osta'''. El osto. <section end="Osto"/> <section begin="Ostro"/>'''Ostro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla molusko el la klaso de l’ lamenobrankaj (''Ostrea''). <section end="Ostro"/> <section begin="Ostracismo"/>'''Ostracismo'''. Juĝo en la antikva Grekujo, kondamnanta al ekzilo civitanon, danĝeran por la ŝtato. <section end="Ostracismo"/> <section begin="-Ot"/>'''-Ot'''. Finiĝo de la pasiva participo de la estonta tempo. <section end="-Ot"/> <section begin="Ovo"/>'''Ovo'''. Korpo, produktata de la.in?Jrm diversaj klasoj de l’ bestoj, el kiu io» iĝas ido de la sama speco : ''ovo de birdo''.<section end="Ovo"/><noinclude><references/></noinclude> lf8wf50mvt53oym3xhvfcvnlboebspw 104 40809 119251 118982 2026-05-22T03:48:38Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119251 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Palto"/>'''Palto'''. Vesto, kiun oni portas sur la aliaj vestoj, kiam oni estas ekstere. <section end="Palto"/> <section begin="Pamfleto"/>'''Pamfleto'''. Broŝuro akre satira aŭ kalumnia. <section end="Pamfleto"/> <section begin="Pano"/>'''Pano'''. Nutraĵo bakita el faruno. <section end="Pano"/> <section begin="Panegira"/>'''Panegira'''. Trolaŭde priskribanta personon, agojn aŭ fakton. '''Panegiraĵo'''. Panegira verko. <section end="Panegira"/> <section begin="Panelo"/>'''Panelo'''. Tabulo, per kiuj oni kovras la murojn de ĉambro, anstataŭ per tapeto. <section end="Panelo"/> <section begin="Paniko"/>'''Paniko'''. Subita, ofte senbaza timo, ekreganta popolamason. <section end="Paniko"/> <section begin="Paniklo"/>'''Paniklo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Koloraj folietoj de l’ floro. Komparu : ''Petalo''. <section end="Paniklo"/> <section begin="Panoramo"/>'''Panoramo'''. - 1. Granda pentraĵo sur la muroj de rotondo, lumigita de supre, kiun oni rigardas de podio, lokita en la centro. - 2. Vasta vidaĵo de alta loko : ''la panoramo de Rigi''. <section end="Panoramo"/> <section begin="Pantalono"/>'''Pantalono'''. Vira vesto, kovranta la korpon de l’ zono ĝis la piedoj. <section end="Pantalono"/> <section begin="Panteismo"/>'''Panteismo'''. Filozpfia sistemo, kiu identigas Dion kaj la universon. <section end="Panteismo"/> <section begin="Panteisto"/>'''Panteisto'''. Adepto de la panteismo. <section end="Panteisto"/> <section begin="Pantero"/>'''Pantero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Azia leopardo. <section end="Pantero"/> <section begin="Pantoflo"/>'''Pantoflo'''. Piedvesto, ne atinganta la maleolojn. <section end="Pantoflo"/> <section begin="Pantomimo"/>'''Pantomimo'''. Senvorta spektaklo per gestoj. <section end="Pantomimo"/> <section begin="Papo"/>'''Papo'''. Ĉefo de la katolika eklezio. <section end="Papo"/> <section begin="Papago"/>'''Papago (''Zool,)'''. Tropika birdo kun multkoloraj plumoj, scianta imiti la homan voĉon (''Psittacus''). <section end="Papago"/> <section begin="Papavo"/>'''Papavo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ papavacoj, kun manĝebla semo (''Papaver''). <section end="Papavo"/> <section begin="Papavacoj"/>'''Papavacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''papavo''. <section end="Papavacoj"/> <section begin="Papero"/>'''Papero'''. Maldika folio, fabrikata el ĉifonoj kaj diversaj vegetaĵaj substancoj, sur kiu oni skribas, presas, per kiu oni pakas. '''Papera'''. El papero. '''Paperujo'''. Portebla ujo por paperoj, dokumentoj : ''paperujo de ministro''. '''Sorba papero'''. Papero por sekigi freŝan skribaĵon per sorbo de la superfluo de la inko. <section end="Papero"/> <section begin="Papilio"/>'''Papilio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Skvamoflugila insekto (''Papilio''). <section end="Papilio"/> <section begin="Papiruso"/>'''Papiruso'''. Folio, fabrikata el samnoma vegetaĵo, sur kiu skribis la antikvaj Egiptanoj. <section end="Papiruso"/> <section begin="Papriko"/>'''Papriko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ solanacoj, uzata kiel spicaĵo (''Capsicum''). <section end="Papriko"/> <section begin="Paro"/>'''Paro'''. Du personoj aŭ objektoj, prezentantaj kune unu tuton : ''geedza paro; paro da gantoj''. '''Para'''. Konsistanta el paroj, dividebla per du : ''Ses estas para nombro, kaj sep ne para''. '''Parigi'''. Fari paron, kunigi en paron : ''parigi du kolombojn''. <section end="Paro"/> <section begin="Parabolo"/>'''Parabolo'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sekcaĵt'') de la konuso per ebennĵo paralela al ĝia formanta linio. - 2. Alegorio, enhavanta pravan veron : ''La paraboloj de la Nova Testamento''. <section end="Parabolo"/> <section begin="Parado"/>'''Parado'''. - 1. Solena militista revuo. - 2. Konduto celanta altiri sur sin la atenton de la publiko, montri siajn elegantajn vestojn k. t. p. '''Parada'''. De parado : ''parada marŝo, parada apero en teatro''. '''Parade'''. En parada maniero. '''Paradi'''. Marŝi en parado, sin montri por parado : ''La regimento paradis antaŭ la imperiestro''. Komparu : ''Pompo''. <section end="Parado"/> <section begin="Paradigmo"/>'''Paradigmo'''. Gramatika modela tabelo : ''En la paradigmoj de la konjugacio oni plej ofte uzas la vorton « ami »''. <section end="Paradigmo"/> <section begin="Paradizo"/>'''Paradizo'''. - 1. Ĝardeno, en kiu vivis Adamo kaj Eva. - 2. Loko, kie la justuloj ĝuas eternan feliĉon post la morto. <section end="Paradizo"/> <section begin="Paradokso"/>'''Paradokso'''. Opinio, kiu estas kontraŭa al la ĝenerala opinio kaj tial ŝajnas absurda, kiu tamen povas montriĝi ĝusta post serioza esploro. <section end="Paradokso"/> <section begin="Parafo"/>'''Parafo'''. Mallongigita subskribo. <section end="Parafo"/> <section begin="Parafino"/>'''Parafino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Miksaĵo de solidaj hidrokarbonaj korpoj de l’ vico C₂H_2n+2; blanka vaksosimila substanco, uzata por kandeloj. <section end="Parafino"/> <section begin="Parafrazo"/>'''Parafrazo'''. Klarigo, traduko pli vasta, ol la teksto. <section end="Parafrazo"/> <section begin="Paragrafo"/>'''Paragrafo'''. - 1. Malgranda parto de ĉapitro kun la speciala signo : ''§, precipe em kodoj, regularoj: Laŭ la paragrafo tria de nia regularo''. - 2. La signo mem. <section end="Paragrafo"/> <section begin="Paralela"/>'''Paralela'''. (''Geom.) Paralelaj estas du rektaj linioj sur la sama ebeno, havantaj neniun komunan punkton : ''Ĉiu rando de libro estas paralela al la kontraŭa rando''. '''Paralelo'''. Paralela linio. '''Paralele'''. En paralela maniero. <section end="Paralela"/> <section begin="Paralelogramo"/>'''Paralelogramo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Kvarangulo, kies kontraŭaj flankoj estas paralelaj. <section end="Paralelogramo"/> <section begin="Paralizo"/>'''Paralizo'''. Plena perdo de memvolaj movoj de unu aŭ de multaj membroj de la korpo. '''Paralizi'''. Kaŭzi paralizon de io : ''La vundo paralizis la brakon de la soldato''. '''Paralizito'''. Homo paralizita. <section end="Paralizo"/><noinclude><references/></noinclude> ldx7udcz1nsrbaznkgwlyphlhco7d70 104 40810 119252 118983 2026-05-22T03:48:54Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Parazito"/>'''Parazito'''. - 1. Besto, vegetaĵo, vivanta sur alia besto aŭ vegetaĵo kaj sin nutranta per ĝiaj sukoj. - 2. Homo nenion faranta kaj vivanta je la spezoj de alia, ekspluatanta la laboron de aliaj. <section end="Parazito"/> <section begin="Parcelo"/>'''Parcelo'''. Parto de tero, apartigita de tuta bieno. '''Parceli'''. Dividi bienon en parcelojn. <section end="Parcelo"/> <section begin="Pardoni"/>'''Pardoni'''. Rezigni venĝon, punon por ricevita maljustaĵo, ofendo : ''pardoni al iu la kulpon''. '''Pardono'''. Ago, vortoj, de tiu, kiu pardonas. '''Pardonebla'''. Kiu povas esti pardonita : ''krimo nepardonebla, alvokanta la ĉielan venĝon''. <section end="Pardoni"/> <section begin="Parenco"/>'''Parenco'''. Persono, havanta kun alia persono komunan antaŭlon : ''kuzo, onklino, nepo''. '''Parenca'''. - 1. Havanta kun alia persono komunan antaŭulon. - 2. Apartenanta al la sama kategorio, simila : ''La talentoj de Orzeszko kaj de George Sand estas parencaj''. '''Parenceco'''. Stato, rilato de tiuj, kiuj estas parencoj. Komparu : ''Familio''. <section end="Parenco"/> <section begin="Parentezo"/>'''Parentezo'''. Signo, per kiu oni apartigas de la teksto aldone enmetitan frazon, vorton : ''La mortinto (malpeza estu por li la tero'') estis ĉiam preta helpi mizerulon''. Fermi, malfermi la parentezon. <section end="Parentezo"/> <section begin="Parfumo"/>'''Parfumo'''. Bonodora substanco, solvita en alkoholo. '''Parfumi'''. Verŝi parfumon sur ion : ''parfumi naztukon''. <section end="Parfumo"/> <section begin="Pargeto"/>'''Pargeto'''. Planko konsistanta el simetrie kunmetitaj tabuletoj. <section end="Pargeto"/> <section begin="Pario"/>'''Pario'''. Solida flanka limigaĵo de spaco : ''pario de tendo, pario de tubo''. <section end="Pario"/> <section begin="Parko"/>'''Parko'''. Ĉirkaŭbarita arta arbaro por promeno. <section end="Parko"/> '''Parlamento'''. Leĝdona reprezentantaro de civitanoj. '''Parlamenta'''. - 1. De parlamento. - 2. Konforma al la reguloj de la parlamenta konveneco : ''parlamenta parolmaniero''. '''Parlamentano'''. Membro de parlamento. <section begin="Parodio"/>'''Parodio'''. Ŝerca, ridiga imito de serioza verko. '''Parodii'''. Fari parodion. <section end="Parodio"/> <section begin="Paroĥo"/>'''Paroĥo'''. Eklezia distrikto. '''Paroĥestro'''. Ĉefo de paroĥo. '''Paroĥano'''. Membro de paroĥo. <section end="Paroĥo"/> <section begin="Paroksismo"/>'''Paroksismo'''. Subita forta atako de malsano, de pasio : ''paroksismo de la malario, paroksismo de kolero''. <section end="Paroksismo"/> <section begin="Paroli"/>'''Paroli'''. Esprimi pensojn per vortoj : ''paroli laŭte, elokvente''. '''Parolo'''. Vorto, vortoj de tiu, kiu parolas. '''Parolado'''. Longedaŭra parolo, precipe antaŭ publiko. '''Parole'''. Per paroloj, buŝe. '''Parolema'''. Kiu amas paroli, kiu volonte parolas. '''Parolanto'''. Persono, kiu parolas. '''Antaŭparolo'''. Parolo, ĉapitro antaŭiranta verkon kaj klariganta ĝian temon, programon. '''Interparolo'''. Parolo inter du aŭ kelke da personoj. '''Kontraŭparoli'''. Paroli kontraŭ io, kontraŭbatali ion per argumentoj. '''Elparoli'''. Esprimi per aŭdeblaj sonoj, vortoj, eliĝantaj el la buŝo diversmaniere, depende de la longeco de la vokaloj, de la nuanco de la konsonantoj k. t. p. '''Elparolado'''. Maniero elparoli : ''La elparolado de diversnaciaj Esperantistoj estas preskaŭ identa''. <section end="Paroli"/> <section begin="Parto"/>'''Parto'''. Io el tuto : ''parto de urbo''. '''Partigi'''. dividi en partojn : ''partigi laboron''. '''Parta'''. De parto; koncernanta parton, ne tuton : ''parta pago de ŝuldo''. '''Partopreni'''. Esti unu el tiuj, kiuj kune faras ion : ''partopreni en ekskurso''. '''Partoprenanto'''. Persono, kiu partoprenas. <section end="Parto"/> <section begin="Partero"/>'''Partero'''. Planko de la teatra ĉambrego kun la seĝoj starantaj sur ĝi. <section end="Partero"/> <section begin="Partio"/>'''Partio'''. Persono aŭ aro da personoj, kontraŭa al alia persono aŭ aro : ''partioj antaŭ tribunalo, politikaj partioj''. '''Partia'''. Apartenanta al partio, juĝanta favore por la sampartianoj. '''Partiano'''. Membro de partio. '''Senpartia'''. Apartenanta al neniu partio, juĝanta ĉiujn same favore, sendepende de iliaj opinioj aŭ de ilia partio. '''Senpartieco'''. Eco de tiu, kiu estas senpartia. <section end="Partio"/> <section begin="Participo"/>'''Participo'''. Gramatika formo, kuniganta la ecojn de la verbo kaj adjektivo : ''amanta, farita''. <section end="Participo"/> <section begin="Partikulo"/>'''Partikulo'''. Vorto, kies gramatika formo neniam ŝanĝiĝas : ''ne''. <section end="Partikulo"/> <section begin="Partituro"/>'''Partituro'''. Notoj de ĉiuj voĉoj de muzika verko, metitaj unu sub alia. <section end="Partituro"/> <section begin="Paruo"/>'''Paruo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj (''Parus''). <section end="Paruo"/> <section begin="Pasi"/>'''Pasi'''. Iri de unu loko al alia, iri de unu momento al alia : ''homoj pasas sur la strato; la tempo pasas''. '''Pasanto'''. Persono, kiu pasas. '''Pasigi'''. Uzi la tempon por io : ''pasigi la vesperon legante, pasigi la someron sur montoj''. '''Preterpasi'''. Pasi preter io : ''preterpasi amikon sur la strato, ne haltante''. '''Trapasi'''. Pasi de la komenco ĝis la fino : ''Dum unu horo oni povas trapasi nian tutan urbon''. '''Transpasi'''. Pasi trans io : ''transpasi la limon''. <section end="Pasi"/> <section begin="Pasaĝero"/>'''Pasaĝero'''. Veturanto, kiu uzas publikan rimedon por veturi (vaporŝipon, fervojon, omnibuson k. t. p.) : ''La vagono estas plena de pasaĝeroj''. <section end="Pasaĝero"/> <section begin="Pasamento"/>'''Pasamento'''. Teksaĵo, plektaĵo el oraj, silkaj fadenoj, per kiu oni ornamas vestojn, meblojn.<section end="Pasamento"/><noinclude><references/></noinclude> piuhj82wioce59ok7ul8wzbh2peijar 104 40811 119253 118984 2026-05-22T03:49:03Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119253 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Pasero"/>'''Pasero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la granda samnoma vico, konsistanta el kantantaj kaj kriantaj birdoj (''Passer''). <section end="Pasero"/> <section begin="Pasio"/>'''Pasio'''. Forta emocio, forta emo : ''amo, malamo''. '''Pasia'''. Karakterizata de pasio : ''pasia homo, pasia deziro''. '''Pasiigi'''. Fari iun pasia : ''pasiiganta disputo''. '''Pasiiĝi'''. Fariĝi pasia. <section end="Pasio"/> <section begin="Pasivo"/>'''Pasivo'''. - 1. Formo de transitivaj verboj, montranta agon, ricevatan, portatan de la subjekto : ''knabo batata de la patro''. - 2. Negativa parto de propraĵo : ''la pasivoj de komerca firmo''. Pasiva. - 1. De pasivo, kiu koncernas la pasivon de la verbo : ''Ĉiuj pasivaj formoj estas en Esperanto kunmetitaj''. - 2. Kiu prezentas la negativan parton de propraĵo. - 3. Neagema : ''pasiva homo''. '''Pasive'''. En pasiva maniero. '''Pasiveco'''. Eco de tiu, kiu estas pasiva. <section end="Pasivo"/> <section begin="Pasko"/>'''Pasko'''. Festo de la kristana eklezio por rememorigo de la reviviĝo de Kristo. <section end="Pasko"/> <section begin="Paskvilo"/>'''Paskvilo'''. Broŝuro malice kalumnia. <section end="Paskvilo"/> <section begin="Pasporto"/>'''Pasporto'''. Oficiala dokumento, atestanta la personecon de ĝia posedanto kaj certiganta la rajton loĝi en iu loko aŭ veturi en alian lokon, samaŭ alilandan. <section end="Pasporto"/> <section begin="Pasto"/>'''Pasto'''. Faruno knedita kun akvo. <section end="Pasto"/> <section begin="Pasteĉo"/>'''Pasteĉo'''. Hakita spicita viando aŭ fiŝo, fcakita en kovraĵo el pasto aŭ graso. <section end="Pasteĉo"/> <section begin="Pastelo"/>'''Pastelo'''. Bombono en formo de disko. <section end="Pastelo"/> <section begin="Pastinako"/>'''Pastinako''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ umbeliferoj kun dolĉa radiko, uzata kiel spicaĵo (''Pastinaca sativa''). <section end="Pastinako"/> <section begin="Pastro"/>'''Pastro'''. Homo, sanktigita por servi Dion kaj plenumi la ceremoniojn de religia kulto. '''Pastra'''. De pastro, kiu koncernas pastron. '''Pastraro'''. Tutaĵo de pastroj. '''Ĉefpastro'''. Estro de pastroj, episkopo. <section end="Pastro"/> <section begin="Paŝi"/>'''Paŝi'''. Meti la piedojn alterne unu antaŭ la alia por sin movi sur la tero. '''Paŝo'''. 1. Meto de unu piedo antaŭ la alia dum la irado. 2'. Spaco inter la piedoj dum la irado : ''La ĉambro estas kvin paŝojn longa''. <section end="Paŝi"/> <section begin="Paŝti"/>'''Paŝti'''. Doni/liveri nutraĵon al brutoj : ''paŝti ĉevalojn sur herbejo''. '''Paŝtejo'''. Loko (herbejo, kampo''), kie oni paŝtas aŭ sin paŝtas. '''Paŝtisto'''. Homo, kies okupo estas paŝti. <section end="Paŝti"/> <section begin="Paŝtelo"/>'''Paŝtelo'''. Krajono el kolora kreto. <section end="Paŝtelo"/> <section begin="Pato"/>'''Pato'''. Malprofunda vazo kun tenilo, por friti. <section end="Pato"/> <section begin="Patento"/>'''Patento'''. Dokumento por ekskluziva rajto ekspluati eltrovon {nun : ''invent(aĵ)on}''. '''Patenti'''. Doni patenton, garantii per patento : ''patentita aparato''. <section end="Patento"/> <section begin="Patologio"/>'''Patologio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Scienco pri kaŭzoj kaj simptomoj de la malsanoj. <section end="Patologio"/> <section begin="Patoso"/>'''Patoso'''. Afektite solena, kaj enluziasma parolmaniero. Komparu : ''Aplombo, emfazo, vervo''. <section end="Patoso"/> <section begin="Patro"/>'''Patro'''. Viro, naskinta idon : ''Apenaŭ dudekjara li jam estis patro''. Abrahamo estis la patro de Izaako. '''Patrino'''. Virino, naskinta idon. '''Bopatro'''. Patro de edzino rilate al ŝia edzo, aŭ patro de edzo rilate al lia edzino. '''Bopatrino'''. Patrino de edzino rilate al ŝia edzo, aŭ patrino de edzo rilate al lia edzino. '''Duonpatro'''. Dua edzo de patrino rilate al ŝiaj infanoj. '''Duonpatrino'''. Dua edzino de patro rilate al liaj infanoj. '''Gepatroj'''. Patro kaj patrino. '''Patreco'''. Stato de tiu, kiu estas patro. '''Patrineco'''. Stato de tiu, kiu estas patrino. '''Patrujo'''. Patrolando. '''Sampatrujano'''. Homo, havanta la saman patrolandon. <section end="Patro"/> <section begin="Patriarko"/>'''Patriarko'''. - 1. Prapatro, ĉefo de gento ĉe la antikvaj Hebreoj : ''Abrahamo, Izaako kaj Jakobo''. - 2. Respektinda maljunulo, ĉefo de granda familio. <section end="Patriarko"/> <section begin="Patricio"/>'''Patricio'''. Ano de la aristokrataro en la antikva Roma regno. <section end="Patricio"/> <section begin="Patrioto"/>'''Patrioto'''. Homo, amanta sian patrujon kaj penanta esti utila por ĝi. <section end="Patrioto"/> <section begin="Patriotismo"/>'''Patriotismo'''. Amo al la patrujo kaj emo esti utila por ĝi. <section end="Patriotismo"/> <section begin="Patrolo"/>'''Patrolo'''. Malgranda taĉmento de soldatoj aŭ policistoj, garde trairanta urbon. <section end="Patrolo"/> <section begin="Patrono"/>'''Patrono'''. - 1. Sanktulo, protektanta siajn samnomulojn, urbon, landon. - 2. Persono eminenta, influa, protektanta alian personon, institucion. <section end="Patrono"/> <section begin="Paŭzo"/>'''Paŭzo'''. Nelonga interrompo de ago : ''paŭzo dum legado, dum kantado''. '''Paŭzi'''. Fari paŭzon. <section end="Paŭzo"/> <section begin="Pavo"/>'''Pavo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo et la familio de l’ fazanoj, kun granda, bela vosto (''Pavo cristatus''). <section end="Pavo"/> <section begin="Paviano"/>'''Paviano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Simio el la familio de la hundosimilaj (''Cynocephalus''). <section end="Paviano"/> <section begin="Pavilono"/>'''Pavilono'''. Malpeza, malgranda konstruaĵo, similanta tendon. <section end="Pavilono"/> <section begin="Pavimo"/>'''Pavimo'''. Ŝtona, ligna, asfalta kovraĵo de strato. '''Pavimi'''. Kovri per pavimo : ''En nia vilaĝo ne ĉiuj stratoj estas pavimitaj''.<section end="Pavimo"/><noinclude><references/></noinclude> itb38pkmcwv0gni2uxjoelp1kzfi23b 104 40812 119161 118985 2026-05-22T03:12:08Z CasteloBot 76 119161 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Peano"/>'''Peano'''. - 1. Kanto por la honoro de Apolono. - 2. Milita kanto; kanto de venko, de ĝojo. <section end="Peano"/> <section begin="Peco"/>'''Peco'''. Parto, apartigita de tuto : ''peco da pano, fera peco''. '''Peceto'''. Malgranda peco. '''Pecetigi'''. Rompi, dividi en pecetojn. '''Dispecigi'''. Rompi, dividi en pecojn. '''Potpeco'''. Peco de rompita poto. '''Tukpeco'''. Peco de disŝirita tuko. <section end="Peco"/> <section begin="Peĉo"/>'''Peĉo'''. Densa olea substanco, produktata el rezino. <section end="Peĉo"/> <section begin="Pedagogo"/>'''Pedagogo'''. Instruisto kaj edukisto de infanoj. <section end="Pedagogo"/> <section begin="Pedagogio"/>'''Pedagogio'''. Scienco instrui kaj eduki infanojn. <section end="Pedagogio"/> <section begin="Pedalo"/>'''Pedalo'''. Piedmovilo de instrumento : ''pedalo de fortepiano, de orgeno, de velocipedo''. <section end="Pedalo"/> <section begin="Pedanta"/>'''Pedanta'''. Tro precize plenumanta la regulojn, tro zorganta pri la detaloj kaj pri ia formo : ''pedanta ĉefo, pedanta ordo''. '''Pedanto'''. Homo pedanta. '''Pedante'''. En pedanta maniero. '''Pedanteco'''. Eco de tiu, kiu estas pedanta. <section end="Pedanta"/> <section begin="Pedelo"/>'''Pedelo'''. Universitata servisto. <section end="Pedelo"/> <section begin="Pediko"/>'''Pediko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazita insekto senflugila (''Pediculus''). <section end="Pediko"/> <section begin="Pego"/>'''Pego''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo insektomanĝa kun longa beko kaj lango (''Picus''). <section end="Pego"/> <section begin="Pejzaĝo"/>'''Pejzaĝo'''. - 1. Vidaĵo de lando. - 2. Pentraĵo, prezentanta tian vidaĵon. <section end="Pejzaĝo"/> <section begin="Peki"/>'''Peki'''. Malobei dian ordonon, regulon de la moralo, leĝon : ''peki kontraŭ la tria dia ordono''. '''Peko'''. Ago de tiu, kiu pekas. '''Pekema'''. Inklina al pekoj. '''Pekulo'''. Homo, kiu ofte pekas. <section end="Peki"/> <section begin="Pekli"/>'''Pekli'''. Konservi viandon, ŝutante sur ĝin salon, salpetron, pipron kaj premante ĝin per peza objekto, ekz. per ŝtono. <section end="Pekli"/> <section begin="Peli"/>'''Peli'''. Eksciti al rapida kurado : ''peli brutojn sur herbejon''. '''Elpeli'''. Peli el loko kaj eligi el ĝi : ''elpeli lupon el ŝafejo''. '''Forpeli'''. Peli for de loko kaj forigi de ĝi. <section end="Peli"/> <section begin="Pelerino"/>'''Pelerino'''. Granda kolumo, pendanta ĉe mantelo aŭ palto kaj kovranta la ŝultrojn kaj parton de la dorso. <section end="Pelerino"/> <section begin="Pelikano"/>'''Pelikano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la familio de l’ rempiedaj (''Pelecanus onocratulus''). <section end="Pelikano"/> <section begin="Pelto"/>'''Pelto'''. Haroriĉa besta haŭto, uzata kiel vesto : ''zibela pelto''. '''Peltisto'''. Metiisto, kudranta vestojn et pelto. Komparu : ''Felo, haŭto, ledo''. <section end="Pelto"/> <section begin="Pelvo"/>'''Pelvo'''. Portebla ronda vazo por fluidaĵo, lavvazo. <section end="Pelvo"/> <section begin="Peno"/>'''Peno'''. Energia ago de la korpo aŭ de l’ spirito : ''Peno estas necesa por venki malfacilaĵon''. '''Peni'''. Streĉi la korpajn aŭ spiritajn fortojn. '''Pene'''. Kun peno. '''Senpene'''. Sen peno. <section end="Peno"/> <section begin="Penco"/>'''Penco'''. Angla monero, valoranta dek centimojn. <section end="Penco"/> <section begin="Pendi"/>'''Pendi'''. Esti fiksita ĉe sia supro tiel, ke la malsupra parto estas libera : ''pentraĵo pendas sur la muro; fruktoj pendas sur arbo''. '''Pendigi'''. Fiksi ion ĉe ĝia supro tiel, ke la malsupra parto estu libera : ''pendigi mantelon sur hoko; pendigi krimulon''. '''Dependi'''. Esti submetita al la povo, al la volo de alia persono : ''La decido dependas de la ĉefo''. '''Dependa'''. Kiu dependas. '''Dependeco'''. Stato de tiu, kiu dependas. '''Sendependa'''. Kiu ne dependas. '''Sendependeco'''. Stato de tiu, kiu ne dependas. '''Flugpendi'''. Resti en la aero senmova sur la flugiloj : ''La akcipitro flugpendas super kolombo''. <section end="Pendi"/> <section begin="Pendolo"/>'''Pendolo'''. Korpo, balanciĝanta ĉirkaŭ fiksita punkto dank' al sia pezo : ''pendolo de horloĝo''. <section end="Pendolo"/> <section begin="Penetri"/>'''Penetri'''. Kun peno profunde sin enigi internen : ''penetri en la tendaron de malamikoj; la kuglo penetris ĝis la osto''. '''Penetrebla'''. Kiu povas esti penetrita : ''nepenetrebla tolo''. <section end="Penetri"/> <section begin="Peniko"/>'''Peniko'''. Instrumento el haroj kun ligna tenilo, por kolori, por pentri. <section end="Peniko"/> <section begin="Pensi"/>'''Pensi'''. - 1. Uzi siajn spiritajn fortojn, formi en sia spirito ideojn : ''Mi pensas, do mi ekzistas''. - 2. Opinii : ''Kion vi pensas pri mia projekto ? Penso''. Tio, kion oni pensas : ''La pensoj kaj la vortoj''. '''Elpensi'''. Krei ion per sia pensado : ''elpensi aparaton''. <section end="Pensi"/> <section begin="Pensio"/>'''Pensio'''. Salajro, ĝis la morto ricevata de eksiĝinto, kiu servis difinitan nombron da jaroj : ''Pension oni ricevas en diversaj landoj post 25-, 30-, 35-jara servado''. '''Pensiulo'''. Homo, kiu ricevas pension. <section end="Pensio"/> <section begin="Pensiono"/>'''Pensiono'''. Ĉambro, loĝejo, luata kun la manĝo. <section end="Pensiono"/> <section begin="Penti"/>'''Penti'''. Bedaŭri, ke oni pekis. '''Pento'''. Bedaŭro, ke oni pekis. '''Pentofari'''. Nuligi sian pekon per bonaj faroj. <section end="Penti"/> <section begin="Pentametro"/>'''Pentametro'''. Verso, konsistanta el kvin eroj, uzata de la antikvaj grekaj kaj romanaj poetoj. <section end="Pentametro"/> <section begin="Pentekosto"/>'''Pentekosto'''. Festo kvindek tagojn post la Pasko. <section end="Pentekosto"/> <section begin="Pentri"/>'''Pentri'''. Kolore reprodukti estaĵojn, objektojn sur papero, sur tolo : ''pentri portreton, pentri pejzaĝon''. '''Pentrado'''. Pentrarto. '''Pentristo'''. Homo, kies arto estas pentri. '''Pentraĵo'''. Pentrita bildo. '''Petr.'''<section end="Pentri"/><noinclude><references/></noinclude> 4u0ohtwkm04vzzj5d1pf4pg4h9z6ap5 119254 119161 2026-05-22T03:49:14Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Peano"/>'''Peano'''. - 1. Kanto por la honoro de Apolono. - 2. Milita kanto; kanto de venko, de ĝojo. <section end="Peano"/> <section begin="Peco"/>'''Peco'''. Parto, apartigita de tuto : ''peco da pano, fera peco''. '''Peceto'''. Malgranda peco. '''Pecetigi'''. Rompi, dividi en pecetojn. '''Dispecigi'''. Rompi, dividi en pecojn. '''Potpeco'''. Peco de rompita poto. '''Tukpeco'''. Peco de disŝirita tuko. <section end="Peco"/> <section begin="Peĉo"/>'''Peĉo'''. Densa olea substanco, produktata el rezino. <section end="Peĉo"/> <section begin="Pedagogo"/>'''Pedagogo'''. Instruisto kaj edukisto de infanoj. <section end="Pedagogo"/> <section begin="Pedagogio"/>'''Pedagogio'''. Scienco instrui kaj eduki infanojn. <section end="Pedagogio"/> <section begin="Pedalo"/>'''Pedalo'''. Piedmovilo de instrumento : ''pedalo de fortepiano, de orgeno, de velocipedo''. <section end="Pedalo"/> <section begin="Pedanta"/>'''Pedanta'''. Tro precize plenumanta la regulojn, tro zorganta pri la detaloj kaj pri ia formo : ''pedanta ĉefo, pedanta ordo''. '''Pedanto'''. Homo pedanta. '''Pedante'''. En pedanta maniero. '''Pedanteco'''. Eco de tiu, kiu estas pedanta. <section end="Pedanta"/> <section begin="Pedelo"/>'''Pedelo'''. Universitata servisto. <section end="Pedelo"/> <section begin="Pediko"/>'''Pediko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazita insekto senflugila (''Pediculus''). <section end="Pediko"/> <section begin="Pego"/>'''Pego''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo insektomanĝa kun longa beko kaj lango (''Picus''). <section end="Pego"/> <section begin="Pejzaĝo"/>'''Pejzaĝo'''. - 1. Vidaĵo de lando. - 2. Pentraĵo, prezentanta tian vidaĵon. <section end="Pejzaĝo"/> <section begin="Peki"/>'''Peki'''. Malobei dian ordonon, regulon de la moralo, leĝon : ''peki kontraŭ la tria dia ordono''. '''Peko'''. Ago de tiu, kiu pekas. '''Pekema'''. Inklina al pekoj. '''Pekulo'''. Homo, kiu ofte pekas. <section end="Peki"/> <section begin="Pekli"/>'''Pekli'''. Konservi viandon, ŝutante sur ĝin salon, salpetron, pipron kaj premante ĝin per peza objekto, ekz. per ŝtono. <section end="Pekli"/> <section begin="Peli"/>'''Peli'''. Eksciti al rapida kurado : ''peli brutojn sur herbejon''. '''Elpeli'''. Peli el loko kaj eligi el ĝi : ''elpeli lupon el ŝafejo''. '''Forpeli'''. Peli for de loko kaj forigi de ĝi. <section end="Peli"/> <section begin="Pelerino"/>'''Pelerino'''. Granda kolumo, pendanta ĉe mantelo aŭ palto kaj kovranta la ŝultrojn kaj parton de la dorso. <section end="Pelerino"/> <section begin="Pelikano"/>'''Pelikano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la familio de l’ rempiedaj (''Pelecanus onocratulus''). <section end="Pelikano"/> <section begin="Pelto"/>'''Pelto'''. Haroriĉa besta haŭto, uzata kiel vesto : ''zibela pelto''. '''Peltisto'''. Metiisto, kudranta vestojn et pelto. Komparu : ''Felo, haŭto, ledo''. <section end="Pelto"/> <section begin="Pelvo"/>'''Pelvo'''. Portebla ronda vazo por fluidaĵo, lavvazo. <section end="Pelvo"/> <section begin="Peno"/>'''Peno'''. Energia ago de la korpo aŭ de l’ spirito : ''Peno estas necesa por venki malfacilaĵon''. '''Peni'''. Streĉi la korpajn aŭ spiritajn fortojn. '''Pene'''. Kun peno. '''Senpene'''. Sen peno. <section end="Peno"/> <section begin="Penco"/>'''Penco'''. Angla monero, valoranta dek centimojn. <section end="Penco"/> <section begin="Pendi"/>'''Pendi'''. Esti fiksita ĉe sia supro tiel, ke la malsupra parto estas libera : ''pentraĵo pendas sur la muro; fruktoj pendas sur arbo''. '''Pendigi'''. Fiksi ion ĉe ĝia supro tiel, ke la malsupra parto estu libera : ''pendigi mantelon sur hoko; pendigi krimulon''. '''Dependi'''. Esti submetita al la povo, al la volo de alia persono : ''La decido dependas de la ĉefo''. '''Dependa'''. Kiu dependas. '''Dependeco'''. Stato de tiu, kiu dependas. '''Sendependa'''. Kiu ne dependas. '''Sendependeco'''. Stato de tiu, kiu ne dependas. '''Flugpendi'''. Resti en la aero senmova sur la flugiloj : ''La akcipitro flugpendas super kolombo''. <section end="Pendi"/> <section begin="Pendolo"/>'''Pendolo'''. Korpo, balanciĝanta ĉirkaŭ fiksita punkto dank' al sia pezo : ''pendolo de horloĝo''. <section end="Pendolo"/> <section begin="Penetri"/>'''Penetri'''. Kun peno profunde sin enigi internen : ''penetri en la tendaron de malamikoj; la kuglo penetris ĝis la osto''. '''Penetrebla'''. Kiu povas esti penetrita : ''nepenetrebla tolo''. <section end="Penetri"/> <section begin="Peniko"/>'''Peniko'''. Instrumento el haroj kun ligna tenilo, por kolori, por pentri. <section end="Peniko"/> <section begin="Pensi"/>'''Pensi'''. - 1. Uzi siajn spiritajn fortojn, formi en sia spirito ideojn : ''Mi pensas, do mi ekzistas''. - 2. Opinii : ''Kion vi pensas pri mia projekto ? Penso''. Tio, kion oni pensas : ''La pensoj kaj la vortoj''. '''Elpensi'''. Krei ion per sia pensado : ''elpensi aparaton''. <section end="Pensi"/> <section begin="Pensio"/>'''Pensio'''. Salajro, ĝis la morto ricevata de eksiĝinto, kiu servis difinitan nombron da jaroj : ''Pension oni ricevas en diversaj landoj post 25-, 30-, 35-jara servado''. '''Pensiulo'''. Homo, kiu ricevas pension. <section end="Pensio"/> <section begin="Pensiono"/>'''Pensiono'''. Ĉambro, loĝejo, luata kun la manĝo. <section end="Pensiono"/> <section begin="Penti"/>'''Penti'''. Bedaŭri, ke oni pekis. '''Pento'''. Bedaŭro, ke oni pekis. '''Pentofari'''. Nuligi sian pekon per bonaj faroj. <section end="Penti"/> <section begin="Pentametro"/>'''Pentametro'''. Verso, konsistanta el kvin eroj, uzata de la antikvaj grekaj kaj romanaj poetoj. <section end="Pentametro"/> <section begin="Pentekosto"/>'''Pentekosto'''. Festo kvindek tagojn post la Pasko. <section end="Pentekosto"/> <section begin="Pentri"/>'''Pentri'''. Kolore reprodukti estaĵojn, objektojn sur papero, sur tolo : ''pentri portreton, pentri pejzaĝon''. '''Pentrado'''. Pentrarto. '''Pentristo'''. Homo, kies arto estas pentri. '''Pentraĵo'''. Pentrita bildo. '''Petr.'''<section end="Pentri"/><noinclude><references/></noinclude> a7f0xcoehxwcfbzkh5ruorkl6xj31q2 104 40813 119104 118986 2026-05-22T02:57:05Z CasteloBot 76 119104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Peonio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de pranunkulacoj (''Pseonia''). '''Pepi'''. Eligi delikatan, mallaŭtan sonon, kiel la birdoj. '''Pepsino'''. Fermento de la digesta suko de l’ stomako. '''Peptono'''. Albumino, kiu fariĝis asimilebla sub la influo de acida solvaĵo de pepsino. '''Per'''. Prepozicio por esprimi instrumenton, rimedon, manieron, membron, organon, personon, kiun oni uzas por fari ion : ''bati per bastono, tranĉi per tondilo, amuzi per kanto, levi per mano, vidi per okuloj, sendi per servisto''. '''Senpere'''. Rekte, mem, ne per aliaj : ''veturi senpere Parizon, sciigi senpere al ĉefo''. '''Peranto'''. Homo, per kiu oni aranĝas aferojn kun alia persono : ''agento''. '''Percepti'''. Konscie senti. '''Percepto'''. Konscia sento. '''Perĉo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo et la vico de la ostfiŝoj (''Acerina cernua''). '''Perdi'''. Per akcidento ĉesi havi objekton aŭ bonon, kiun oni posedis : ''perdi monujon, perdi sanon''. '''Perdiĝi'''. Esti perdita, ne atinginte la celon : ''La letero perdiĝis en la poŝto''. '''Perdo'''. Seriiĝo per akcidento de tio, kiun oni posedis : ''perdo de naztuko, perdo de la vidsento''. '''Perdriko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la kokoj, kun delikata viando (''Perdix cinerea''). '''Perei'''. - 1. Perdi la vivon per akcidenta morto : ''perei en batalo''. - 2. Esti detruita per akcidento : ''La ŝipo pereis de ventego''. '''Pereo'''. - 1. Perdo de la vivo per akcidenta morto. - 2. Detruiĝo per akcidento. '''Pereigi'''. Kaŭzi pereon. Pereiga. Kiu pereigas : ''pereiga falo''. '''Perfekta'''. Posedanta ĉiujn necesajn kvalitojn en plej alta grado, sen mankoj : ''perfekta kantisto, perfekta verko''. '''Perfekte'''. En perfekta maniero : ''perfekte ludi''. '''Perfekteco'''. Eco de tio, kio estas perfekta. '''Perfektigi'''. Fari ion perfekta : ''La ekzercoj perfektigas''. '''Perfektiĝi'''. Fariĝi perfekta : ''perfektiĝi en pafado''. '''Perfektigebla'''. Kiu povas esti perfektigita. '''Perfekto'''. Gramatika formo de la verbo, montranta fakton plenumitan, unufojan agon. '''Perfidi'''. - 1. Ruze transdoni en la povon de malamikoj; forlasi en danĝero : ''La taĉmento perfidis sian ĉefon kaj transiris al la malamiko''. - 2. Rompi, trouzi la konfidon : ''perfidi la edzinon''. - 3. Sciigi tion, kio devis resti sekreta : ''perfidi ies sekreton''. '''Perfido'''. Ago de tiu, kiu perfidas. '''Perfida'''. De perfido, kiu perfidas. '''Perfidulo'''. Homo, kiu perfidas. '''Pergameno'''. Ŝafa ledo, sur kiu oni skribas gravajn aktojn aŭ diplomojn. '''Periferio'''. Ekstera parto de ebeno, ĉirkaŭita de kurba linio. '''Perigeo''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Punkto de la orbito de planedo, en kiu ĝi estas plej proksime de la tero. '''Perimetro'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sumo de la lateroj de multangulo. – 2. ({{VdE-ml|Med}}.). Instrumento, por mezuri la vidkampon. '''Periodo'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Tutaĵo de l’ ciferoj, kiuj ripetiĝas senfine en decimala frakcio. - 2. Vico de jaroj, dividaĵo de tempo, karakterizata de rimarkindaj faktoj, ecoj : ''la periodo de la krucmilitoj''. '''Perioda'''. Kiu ripetiĝas post difinita tempo : ''perioda febro, perioda eldonaĵo''. '''Periode'''. En perioda maniero. Komparu : ''Fazo, epoko, stadio''. '''Peristilo'''. Galerio, ĉirkaŭanta korton. '''Peritoneo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Membrano, kiu kovras kaj kunigas la intestojn. '''Perko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo manĝebla el la vico de la ostfiŝoj (''Perca fluviatuis''). '''Perlo'''. - 1. Malgranda, ronda, brilanta, blanka korpo, formiĝanta en la interno de l’ konko de ostro kaj de aliaj moluskoj. - 2. Objekto, persono perfekta : ''Tia edzo estas vera perlo''. '''Perla'''. El perlo, de la koloro de perlo. '''Perlamoto'''. Blanka perlosimila substanco, kovranta la internon de la konko de kelkaj moluskoj, uzata por malgrandaj galanteriaj objektoj. '''Perlamota'''. El perlamoto. '''Permesi'''. Esprimi la konsenton, doni la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion : ''La patro permesis al la filo glitkuri''. La instruisto permesis al la infanoj ne lerni la versaĵon. '''Permeso'''. Vortoj de tiu, kiu permesas. '''Permesebla'''. Kiu povas esti permesita. '''Malpermesi'''. Esprimi la malkonsenton, rifuzi la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion. '''Forpermeso'''. Permeso forlasi por difinita tempo la servon, oficon. Komparu : ''Libertempo''. '''Perono'''. Ekstera larĝa ŝtuparo el kelke da ŝtupoj. '''Perpendikulara'''. Perpendikulara rekta linio estas linio, kiu kun alia rekta linio formas du egalajn angulojn.<noinclude><references/></noinclude> 9c4mu8q39265s25rq4tkfgqbnqard2w 119107 119104 2026-05-22T03:09:31Z CasteloBot 76 *sintakso 119107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Peonio ## '''Peonio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de pranunkulacoj (''Pseonia''). ## Pepi ## '''Pepi'''. Eligi delikatan, mallaŭtan sonon, kiel la birdoj. ## Pepsino ## '''Pepsino'''. Fermento de la digesta suko de l’ stomako. ## Peptono ## '''Peptono'''. Albumino, kiu fariĝis asimilebla sub la influo de acida solvaĵo de pepsino. ## Per ## '''Per'''. Prepozicio por esprimi instrumenton, rimedon, manieron, membron, organon, personon, kiun oni uzas por fari ion : ''bati per bastono, tranĉi per tondilo, amuzi per kanto, levi per mano, vidi per okuloj, sendi per servisto''. '''Senpere'''. Rekte, mem, ne per aliaj : ''veturi senpere Parizon, sciigi senpere al ĉefo''. '''Peranto'''. Homo, per kiu oni aranĝas aferojn kun alia persono : ''agento''. ## Percepti ## '''Percepti'''. Konscie senti. '''Percepto'''. Konscia sento. ## Perĉo ## '''Perĉo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo et la vico de la ostfiŝoj (''Acerina cernua''). ## Perdi ## '''Perdi'''. Per akcidento ĉesi havi objekton aŭ bonon, kiun oni posedis : ''perdi monujon, perdi sanon''. '''Perdiĝi'''. Esti perdita, ne atinginte la celon : ''La letero perdiĝis en la poŝto''. '''Perdo'''. Seriiĝo per akcidento de tio, kiun oni posedis : ''perdo de naztuko, perdo de la vidsento''. ## Perdriko ## '''Perdriko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la kokoj, kun delikata viando (''Perdix cinerea''). ## Perei ## '''Perei'''. - 1. Perdi la vivon per akcidenta morto : ''perei en batalo''. - 2. Esti detruita per akcidento : ''La ŝipo pereis de ventego''. '''Pereo'''. - 1. Perdo de la vivo per akcidenta morto. - 2. Detruiĝo per akcidento. '''Pereigi'''. Kaŭzi pereon. Pereiga. Kiu pereigas : ''pereiga falo''. ## Perfekta ## '''Perfekta'''. Posedanta ĉiujn necesajn kvalitojn en plej alta grado, sen mankoj : ''perfekta kantisto, perfekta verko''. '''Perfekte'''. En perfekta maniero : ''perfekte ludi''. '''Perfekteco'''. Eco de tio, kio estas perfekta. '''Perfektigi'''. Fari ion perfekta : ''La ekzercoj perfektigas''. '''Perfektiĝi'''. Fariĝi perfekta : ''perfektiĝi en pafado''. '''Perfektigebla'''. Kiu povas esti perfektigita. ## Perfekto ## '''Perfekto'''. Gramatika formo de la verbo, montranta fakton plenumitan, unufojan agon. ## Perfidi ## '''Perfidi'''. - 1. Ruze transdoni en la povon de malamikoj; forlasi en danĝero : ''La taĉmento perfidis sian ĉefon kaj transiris al la malamiko''. - 2. Rompi, trouzi la konfidon : ''perfidi la edzinon''. - 3. Sciigi tion, kio devis resti sekreta : ''perfidi ies sekreton''. '''Perfido'''. Ago de tiu, kiu perfidas. '''Perfida'''. De perfido, kiu perfidas. '''Perfidulo'''. Homo, kiu perfidas. ## Pergameno ## '''Pergameno'''. Ŝafa ledo, sur kiu oni skribas gravajn aktojn aŭ diplomojn. ## Periferio ## '''Periferio'''. Ekstera parto de ebeno, ĉirkaŭita de kurba linio. ## Perigeo ## '''Perigeo''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Punkto de la orbito de planedo, en kiu ĝi estas plej proksime de la tero. ## Perimetro ## '''Perimetro'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sumo de la lateroj de multangulo. – 2. ({{VdE-ml|Med}}.). Instrumento, por mezuri la vidkampon. ## Periodo ## '''Periodo'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Tutaĵo de l’ ciferoj, kiuj ripetiĝas senfine en decimala frakcio. - 2. Vico de jaroj, dividaĵo de tempo, karakterizata de rimarkindaj faktoj, ecoj : ''la periodo de la krucmilitoj''. '''Perioda'''. Kiu ripetiĝas post difinita tempo : ''perioda febro, perioda eldonaĵo''. '''Periode'''. En perioda maniero. Komparu : ''Fazo, epoko, stadio''. ## Peristilo ## '''Peristilo'''. Galerio, ĉirkaŭanta korton. ## Peritoneo ## '''Peritoneo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Membrano, kiu kovras kaj kunigas la intestojn. ## Perko ## '''Perko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo manĝebla el la vico de la ostfiŝoj (''Perca fluviatuis''). ## Perlo ## '''Perlo'''. - 1. Malgranda, ronda, brilanta, blanka korpo, formiĝanta en la interno de l’ konko de ostro kaj de aliaj moluskoj. - 2. Objekto, persono perfekta : ''Tia edzo estas vera perlo''. '''Perla'''. El perlo, de la koloro de perlo. ## Perlamoto ## '''Perlamoto'''. Blanka perlosimila substanco, kovranta la internon de la konko de kelkaj moluskoj, uzata por malgrandaj galanteriaj objektoj. '''Perlamota'''. El perlamoto. ## Permesi ## '''Permesi'''. Esprimi la konsenton, doni la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion : ''La patro permesis al la filo glitkuri''. La instruisto permesis al la infanoj ne lerni la versaĵon. '''Permeso'''. Vortoj de tiu, kiu permesas. '''Permesebla'''. Kiu povas esti permesita. '''Malpermesi'''. Esprimi la malkonsenton, rifuzi la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion. '''Forpermeso'''. Permeso forlasi por difinita tempo la servon, oficon. Komparu : ''Libertempo''. ## Perono ## '''Perono'''. Ekstera larĝa ŝtuparo el kelke da ŝtupoj. ## Perpendikulara ## '''Perpendikulara'''. Perpendikulara rekta linio estas linio, kiu kun alia rekta linio formas du egalajn angulojn.<noinclude><references/></noinclude> 80q2ac7kl1b2au76l4fzs5q4qfk4h12 119162 119107 2026-05-22T03:17:42Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119162 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Pentri"/>'''inda'''. Meritanta {{sic|esta|esti}} pentrita (pri scenoj kaj vidaĵoj) : ''pentrinda lando''. <section end="Pentri"/> <section begin="Peonio"/>'''Peonio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l' ranunkulacoj (''Paeonia''). <section end="Peonio"/> <section begin="Pepi"/>'''Pepi'''. Eligi delikatan, mallaŭtan sonon, kiel la birdoj. <section end="Pepi"/> <section begin="Pepsino"/>'''Pepsino'''. Fermento de la digesta suko de l’ stomako. <section end="Pepsino"/> <section begin="Peptono"/>'''Peptono'''. Albumino, kiu fariĝis asimilebla sub la influo de acida solvaĵo de pepsino. <section end="Peptono"/> <section begin="Per"/>'''Per'''. Prepozicio por esprimi instrumenton, rimedon, manieron, membron, organon, personon, kiun oni uzas por fari ion : ''bati per bastono, tranĉi per tondilo, amuzi per kanto, levi per mano, vidi per okuloj, sendi per servisto''. '''Senpere'''. Rekte, mem, ne per aliaj : ''veturi senpere Parizon, sciigi senpere al ĉefo''. '''Peranto'''. Homo, per kiu oni aranĝas aferojn kun alia persono : ''agento''. <section end="Per"/> <section begin="Percepti"/>'''Percepti'''. Konscie senti. '''Percepto'''. Konscia sento. <section end="Percepti"/> <section begin="Perĉo"/>'''Perĉo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo et la vico de la ostfiŝoj (''Acerina cernua''). <section end="Perĉo"/> <section begin="Perdi"/>'''Perdi'''. Per akcidento ĉesi havi objekton aŭ bonon, kiun oni posedis : ''perdi monujon, perdi sanon''. '''Perdiĝi'''. Esti perdita, ne atinginte la celon : ''La letero perdiĝis en la poŝto''. '''Perdo'''. Seriiĝo per akcidento de tio, kiun oni posedis : ''perdo de naztuko, perdo de la vidsento''. <section end="Perdi"/> <section begin="Perdriko"/>'''Perdriko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la kokoj, kun delikata viando (''Perdix cinerea''). <section end="Perdriko"/> <section begin="Perei"/>'''Perei'''. - 1. Perdi la vivon per akcidenta morto : ''perei en batalo''. - 2. Esti detruita per akcidento : ''La ŝipo pereis de ventego''. '''Pereo'''. - 1. Perdo de la vivo per akcidenta morto. - 2. Detruiĝo per akcidento. '''Pereigi'''. Kaŭzi pereon. Pereiga. Kiu pereigas : ''pereiga falo''. <section end="Perei"/> <section begin="Perfekta"/>'''Perfekta'''. Posedanta ĉiujn necesajn kvalitojn en plej alta grado, sen mankoj : ''perfekta kantisto, perfekta verko''. '''Perfekte'''. En perfekta maniero : ''perfekte ludi''. '''Perfekteco'''. Eco de tio, kio estas perfekta. '''Perfektigi'''. Fari ion perfekta : ''La ekzercoj perfektigas''. '''Perfektiĝi'''. Fariĝi perfekta : ''perfektiĝi en pafado''. '''Perfektigebla'''. Kiu povas esti perfektigita. <section end="Perfekta"/> <section begin="Perfekto"/>'''Perfekto'''. Gramatika formo de la verbo, montranta fakton plenumitan, unufojan agon. <section end="Perfekto"/> <section begin="Perfidi"/>'''Perfidi'''. - 1. Ruze transdoni en la povon de malamikoj; forlasi en danĝero : ''La taĉmento perfidis sian ĉefon kaj transiris al la malamiko''. - 2. Rompi, trouzi la konfidon : ''perfidi la edzinon''. - 3. Sciigi tion, kio devis resti sekreta : ''perfidi ies sekreton''. '''Perfido'''. Ago de tiu, kiu perfidas. '''Perfida'''. De perfido, kiu perfidas. '''Perfidulo'''. Homo, kiu perfidas. <section end="Perfidi"/> <section begin="Pergameno"/>'''Pergameno'''. Ŝafa ledo, sur kiu oni skribas gravajn aktojn aŭ diplomojn. <section end="Pergameno"/> <section begin="Periferio"/>'''Periferio'''. Ekstera parto de ebeno, ĉirkaŭita de kurba linio. <section end="Periferio"/> <section begin="Perigeo"/>'''Perigeo''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Punkto de la orbito de planedo, en kiu ĝi estas plej proksime de la tero. <section end="Perigeo"/> <section begin="Perimetro"/>'''Perimetro'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sumo de la lateroj de multangulo. – 2. ({{VdE-ml|Med}}.). Instrumento, por mezuri la vidkampon. <section end="Perimetro"/> <section begin="Periodo"/>'''Periodo'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Tutaĵo de l’ ciferoj, kiuj ripetiĝas senfine en decimala frakcio. - 2. Vico de jaroj, dividaĵo de tempo, karakterizata de rimarkindaj faktoj, ecoj : ''la periodo de la krucmilitoj''. '''Perioda'''. Kiu ripetiĝas post difinita tempo : ''perioda febro, perioda eldonaĵo''. '''Periode'''. En perioda maniero. Komparu : ''Fazo, epoko, stadio''. <section end="Periodo"/> <section begin="Peristilo"/>'''Peristilo'''. Galerio, ĉirkaŭanta korton. <section end="Peristilo"/> <section begin="Peritoneo"/>'''Peritoneo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Membrano, kiu kovras kaj kunigas la intestojn. <section end="Peritoneo"/> <section begin="Perko"/>'''Perko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo manĝebla el la vico de la ostfiŝoj (''Perca fluviatuis''). <section end="Perko"/> <section begin="Perlo"/>'''Perlo'''. - 1. Malgranda, ronda, brilanta, blanka korpo, formiĝanta en la interno de l’ konko de ostro kaj de aliaj moluskoj. - 2. Objekto, persono perfekta : ''Tia edzo estas vera perlo''. '''Perla'''. El perlo, de la koloro de perlo. <section end="Perlo"/> <section begin="Perlamoto"/>'''Perlamoto'''. Blanka perlosimila substanco, kovranta la internon de la konko de kelkaj moluskoj, uzata por malgrandaj galanteriaj objektoj. '''Perlamota'''. El perlamoto. <section end="Perlamoto"/> <section begin="Permesi"/>'''Permesi'''. Esprimi la konsenton, doni la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion : ''La patro permesis al la filo glitkuri''. La instruisto permesis al la infanoj ne lerni la versaĵon. '''Permeso'''. Vortoj de tiu, kiu permesas. '''Permesebla'''. Kiu povas esti permesita. '''Malpermesi'''. Esprimi la malkonsenton, rifuzi la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion. '''Forpermeso'''. Permeso forlasi por difinita tempo la servon, oficon. Komparu : ''Libertempo''. <section end="Permesi"/> <section begin="Perono"/>'''Perono'''. Ekstera larĝa ŝtuparo el kelke da ŝtupoj. <section end="Perono"/> <section begin="Perpendikulara"/>'''Perpendikulara'''. Perpendikulara rekta linio estas linio, kiu kun alia rekta linio formas du egalajn angulojn. <section end="Perpendikulara"/><noinclude><references/></noinclude> 43ljuc8codpzg3yrmytjvpdl0q5aer8 119163 119162 2026-05-22T03:18:04Z Castelobranco 7 119163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Pentri"/>'''inda'''. Meritanta {{sic|esta|esti}} pentrita (pri scenoj kaj vidaĵoj) : ''pentrinda lando''. <section end="Pentri"/> <section begin="Peonio"/>'''Peonio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l' ranunkulacoj (''Paeonia''). <section end="Peonio"/> <section begin="Pepi"/>'''Pepi'''. Eligi delikatan, mallaŭtan sonon, kiel la birdoj. <section end="Pepi"/> <section begin="Pepsino"/>'''Pepsino'''. Fermento de la digesta suko de l’ stomako. <section end="Pepsino"/> <section begin="Peptono"/>'''Peptono'''. Albumino, kiu fariĝis asimilebla sub la influo de acida solvaĵo de pepsino. <section end="Peptono"/> <section begin="Per"/>'''Per'''. Prepozicio por esprimi instrumenton, rimedon, manieron, membron, organon, personon, kiun oni uzas por fari ion : ''bati per bastono, tranĉi per tondilo, amuzi per kanto, levi per mano, vidi per okuloj, sendi per servisto''. '''Senpere'''. Rekte, mem, ne per aliaj : ''veturi senpere Parizon, sciigi senpere al ĉefo''. '''Peranto'''. Homo, per kiu oni aranĝas aferojn kun alia persono : ''agento''. <section end="Per"/> <section begin="Percepti"/>'''Percepti'''. Konscie senti. '''Percepto'''. Konscia sento. <section end="Percepti"/> <section begin="Perĉo"/>'''Perĉo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo et la vico de la ostfiŝoj (''Acerina cernua''). <section end="Perĉo"/> <section begin="Perdi"/>'''Perdi'''. Per akcidento ĉesi havi objekton aŭ bonon, kiun oni posedis : ''perdi monujon, perdi sanon''. '''Perdiĝi'''. Esti perdita, ne atinginte la celon : ''La letero perdiĝis en la poŝto''. '''Perdo'''. Seriiĝo per akcidento de tio, kiun oni posedis : ''perdo de naztuko, perdo de la vidsento''. <section end="Perdi"/> <section begin="Perdriko"/>'''Perdriko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la kokoj, kun delikata viando (''Perdix cinerea''). <section end="Perdriko"/> <section begin="Perei"/>'''Perei'''. - 1. Perdi la vivon per akcidenta morto : ''perei en batalo''. - 2. Esti detruita per akcidento : ''La ŝipo pereis de ventego''. '''Pereo'''. - 1. Perdo de la vivo per akcidenta morto. - 2. Detruiĝo per akcidento. '''Pereigi'''. Kaŭzi pereon. Pereiga. Kiu pereigas : ''pereiga falo''. <section end="Perei"/> <section begin="Perfekta"/>'''Perfekta'''. Posedanta ĉiujn necesajn kvalitojn en plej alta grado, sen mankoj : ''perfekta kantisto, perfekta verko''. '''Perfekte'''. En perfekta maniero : ''perfekte ludi''. '''Perfekteco'''. Eco de tio, kio estas perfekta. '''Perfektigi'''. Fari ion perfekta : ''La ekzercoj perfektigas''. '''Perfektiĝi'''. Fariĝi perfekta : ''perfektiĝi en pafado''. '''Perfektigebla'''. Kiu povas esti perfektigita. <section end="Perfekta"/> <section begin="Perfekto"/>'''Perfekto'''. Gramatika formo de la verbo, montranta fakton plenumitan, unufojan agon. <section end="Perfekto"/> <section begin="Perfidi"/>'''Perfidi'''. - 1. Ruze transdoni en la povon de malamikoj; forlasi en danĝero : ''La taĉmento perfidis sian ĉefon kaj transiris al la malamiko''. - 2. Rompi, trouzi la konfidon : ''perfidi la edzinon''. - 3. Sciigi tion, kio devis resti sekreta : ''perfidi ies sekreton''. '''Perfido'''. Ago de tiu, kiu perfidas. '''Perfida'''. De perfido, kiu perfidas. '''Perfidulo'''. Homo, kiu perfidas. <section end="Perfidi"/> <section begin="Pergameno"/>'''Pergameno'''. Ŝafa ledo, sur kiu oni skribas gravajn aktojn aŭ diplomojn. <section end="Pergameno"/> <section begin="Periferio"/>'''Periferio'''. Ekstera parto de ebeno, ĉirkaŭita de kurba linio. <section end="Periferio"/> <section begin="Perigeo"/>'''Perigeo''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Punkto de la orbito de planedo, en kiu ĝi estas plej proksime de la tero. <section end="Perigeo"/> <section begin="Perimetro"/>'''Perimetro'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sumo de la lateroj de multangulo. – 2. ({{VdE-ml|Med}}.). Instrumento, por mezuri la vidkampon. <section end="Perimetro"/> <section begin="Periodo"/>'''Periodo'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Tutaĵo de l’ ciferoj, kiuj ripetiĝas senfine en decimala frakcio. - 2. Vico de jaroj, dividaĵo de tempo, karakterizata de rimarkindaj faktoj, ecoj : ''la periodo de la krucmilitoj''. '''Perioda'''. Kiu ripetiĝas post difinita tempo : ''perioda febro, perioda eldonaĵo''. '''Periode'''. En perioda maniero. Komparu : ''Fazo, epoko, stadio''. <section end="Periodo"/> <section begin="Peristilo"/>'''Peristilo'''. Galerio, ĉirkaŭanta korton. <section end="Peristilo"/> <section begin="Peritoneo"/>'''Peritoneo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Membrano, kiu kovras kaj kunigas la intestojn. <section end="Peritoneo"/> <section begin="Perko"/>'''Perko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo manĝebla el la vico de la ostfiŝoj (''Perca fluviatuis''). <section end="Perko"/> <section begin="Perlo"/>'''Perlo'''. - 1. Malgranda, ronda, brilanta, blanka korpo, formiĝanta en la interno de l’ konko de ostro kaj de aliaj moluskoj. - 2. Objekto, persono perfekta : ''Tia edzo estas vera perlo''. '''Perla'''. El perlo, de la koloro de perlo. <section end="Perlo"/> <section begin="Perlamoto"/>'''Perlamoto'''. Blanka perlosimila substanco, kovranta la internon de la konko de kelkaj moluskoj, uzata por malgrandaj galanteriaj objektoj. '''Perlamota'''. El perlamoto. <section end="Perlamoto"/> <section begin="Permesi"/>'''Permesi'''. Esprimi la konsenton, doni la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion : ''La patro permesis al la filo glitkuri''. La instruisto permesis al la infanoj ne lerni la versaĵon. '''Permeso'''. Vortoj de tiu, kiu permesas. '''Permesebla'''. Kiu povas esti permesita. '''Malpermesi'''. Esprimi la malkonsenton, rifuzi la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion. '''Forpermeso'''. Permeso forlasi por difinita tempo la servon, oficon. Komparu : ''Libertempo''. <section end="Permesi"/> <section begin="Perono"/>'''Perono'''. Ekstera larĝa ŝtuparo el kelke da ŝtupoj. <section end="Perono"/> <section begin="Perpendikulara"/>'''Perpendikulara'''. Perpendikulara rekta linio estas linio, kiu kun alia rekta linio <section end="Perpendikulara"/><noinclude><references/></noinclude> 0bll3ucd5i9m4zk476vd2mhgy65osqo 104 40814 119108 119038 2026-05-22T03:09:31Z CasteloBot 76 *sintakso 119108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Perpendikularo ## '''Perpendikularo'''. Perpendikulara linio. '''Perpendikulare'''. En perpendikulara direkto. ## Persekuti ## '''Persekuti'''. - 1. Kuri post iu kun malamika intenco por lin kapti : ''Hundo persekutas leporon''. - 2. Konstante fari maljustaĵojn al iu, por lin turmenti : ''Nerono persekutis la kristanojn''. '''Persekuto'''. Ago de iu, kiu persekutas. ## Persiko ## '''Persiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ persikarbo. '''Persikarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Persica''). ## Persisti ## '''Persisti'''. Daŭrigi sian laboron, celadon malgraŭ malfacilaĵoj. '''Persisto'''. Ago de tiu, kiu persistas. '''Persista'''. Kiu persistas. Komparu : ''Insisti, obstini, pacienca''. ## Persono ## '''Persono'''. Aparta homa individuo kun ĝiaj karakterizaj ecoj. '''Persona'''. De persono, karakterizanta personon. '''Persone'''. Mem, senpere : ''persone danki iun''. ## Perspektivo ## '''Perspektivo'''. - 1. Aspekto, kiun prezentas, rilate al la punkto, de kiu oni rigardas, pli kaj pli malproksimaj objektoj de vidaĵo. - 2. Arto reprodukti sur desegnaĵo aŭ pentraĵo pli kaj pli malproksimajn objektojn tiel, kiel oni vidas ilin en la naturo. - 3. Espero aŭ timo pri afero verŝajna, kvankam ankoraŭ malproksima : ''N''. promesis viziti nin kun siaj dek infanoj; bela perspektivo! ## Persvadi ## '''Persvadi'''. Alkonduki iun al decido, ke li faru, aŭ ne faru ion : ''Longe oni persvadis lin, ke li ne edziĝu, sed vane''. Komparu : ''Admoni, konvinki''. ## Peruko ## '''Peruko'''. Kovraĵo de kapo, el haroj, imitanta la naturan hararon kaj uzata, por maski la senharaĵon : ''Oni portis iam perukon, kiel ornamon''. '''Perukisto'''. Homo, kies profesio estas fari perukojn. ## Pesi ## '''Pesi'''. Determini la pezon de objekto per komparo kun unuo de la pezo : ''pesi komercaĵon''. '''Pesilo'''. Instrumento por pesi. ## Pesimismo ## '''Pesimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da malfeliĉo, ol da feliĉo, kiu estas nur iluzio. ## Pesimisto ## '''Pesimisto'''. Adepto de la pesimismo. ## Pesto ## '''Pesto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Epidemia, tre infekta kaj mortiga malsano, karakterizata de inflamo de la ingvenaj glandoj kaj de febro. '''Pestulo'''. Homo malsanaje lapesto. ## Peti ## '''Peti'''. Sin turni kun ĝentilajaŭ humilaj vortoj al iu, por ricevi ion. '''Peto'''. Vortoj de tiu, kiu petas : ''La peto de ĉefo estas ordono''. '''Petegi'''. Insiste kaj tre humile peti. '''Petskribo'''. Peto, skribe redaktita al estro. '''Almozpeti'''. Peti almozon. ## Petalo ## '''Petalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Folieto de la korolo de floro. Komparu : ''Paniklo''. ## Petardo ## '''Petardo'''. Malforta eksplodilo, faranta bruon kaj uzata precipe, kiel signalo aŭ ludo. ## Petoli ## '''Petoli'''. Agi, paroli ŝerce, senkonsidere kiel infano. '''Petolo'''. Ŝerca, senkonsidera ago, kiel tiu de infano. '''Petolema'''. Amanta petoli. '''Petolulo'''. Homo, kiu amas petoli. ## Petrolo ## '''Petrolo'''. Miksaĵo de fluidaj hidrokarbonoj, oleosimila fluidaĵo, uzata por lumigado kaj hejtado. ## Petromizo ## '''Petromizo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝosimila manĝebla senskvama vertebrulo el la klaso de la rondbuŝaj (''Petromyson''). ## Petroselo ## '''Petroselo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). -Vegetaĵo (legomo'') el la famiiio de l’ umbeliferoj (''Petroselenum sativum''). ## Pezo ## '''Pezo'''. Emo de la korpoj proksimiĝi al la centro de la tero, kiu sin montras per la falo aŭ per la premo sur la subtenantan objekton : ''La internacia unuo de la pezo estas la kilogramo''. '''Pezi'''. Havi pezon : ''La libro pezas duonon da kilogramo''. '''Peza'''. Kiu pezas, kiu multe pezas. '''Egalpezo'''. Senmoveco de korpo, je kiu agas du aŭ pli multe da fortoj. ## Pezeto ## '''Pezeto'''. Hispana monero, valoranta \ frankon. ## Pfenigo ## '''Pfenigo'''. Germana monero, valoranta 1,25 centimojn. ## Pia ## '''Pia'''. Havanta respekton al Dio kaj religiaj aferoj. '''Pie'''. En pia maniero. '''Pieco'''. Eco de tiu, kiu estas pia. '''Piulo'''. Homo pia. '''Malpia'''. Malrespektanta Dion kaj la religiajn aferojn. '''Malpieco'''. Eco de tiu, kiu estas malpia. '''Malpiulo'''. Homo malpia. ## Piano ## '''Piano'''. Malgranda fortepiano, kies kordoj havas vertikalan direkton. ## Piastro ## '''Piastro'''. Monero de diversaj landoj : ''La turka piastro valoras 25 centim''., la hispana 10 frank. ## Piceo ## '''Piceo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Picea''). ## Piedo ## '''Piedo'''. Malsupra parto de la malsupra ekstrema membro. de la maleoloj ĝis la ekstremo de la tingroj. '''Piediri'''. Iri per la piedoj (ne veturi'') : ''Ĉiuj lokoj en la omnibuso estis okupitaj kaj ni devis piediri''. '''Piediranto'''. Homo, kiu piediras. '''Dupieda'''. Havanta du piedojn : ''dupieda besto''. '''Piedbati'''. Bati per la piedoj : ''La ĉevalo piedbatas per la postaj piedoj''. '''Piedfrapi'''. Fari bruon, frapante per la piedoj la teron, la plankon. '''Piedpremi'''. Premi per la piedoj. '''Piedingo'''. Speco de ringo pendanta sur rimeno ĉe la selo, sur kiu la rajdanto apogas sian piedon.<noinclude><references/></noinclude> l0f9vevk7zsgzymdzuvsmcujqs0xjaf 119164 119108 2026-05-22T03:18:54Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Perpendikularo"/>formas du egalajn angulojn. '''Perpendikularo'''. Perpendikulara linio. '''Perpendikulare'''. En perpendikulara direkto. <section end="Perpendikularo"/> <section begin="Persekuti"/>'''Persekuti'''. - 1. Kuri post iu kun malamika intenco por lin kapti : ''Hundo persekutas leporon''. - 2. Konstante fari maljustaĵojn al iu, por lin turmenti : ''Nerono persekutis la kristanojn''. '''Persekuto'''. Ago de iu, kiu persekutas. <section end="Persekuti"/> <section begin="Persiko"/>'''Persiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ persikarbo. '''Persikarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Persica''). <section end="Persiko"/> <section begin="Persisti"/>'''Persisti'''. Daŭrigi sian laboron, celadon malgraŭ malfacilaĵoj. '''Persisto'''. Ago de tiu, kiu persistas. '''Persista'''. Kiu persistas. Komparu : ''Insisti, obstini, pacienca''. <section end="Persisti"/> <section begin="Persono"/>'''Persono'''. Aparta homa individuo kun ĝiaj karakterizaj ecoj. '''Persona'''. De persono, karakterizanta personon. '''Persone'''. Mem, senpere : ''persone danki iun''. <section end="Persono"/> <section begin="Perspektivo"/>'''Perspektivo'''. - 1. Aspekto, kiun prezentas, rilate al la punkto, de kiu oni rigardas, pli kaj pli malproksimaj objektoj de vidaĵo. - 2. Arto reprodukti sur desegnaĵo aŭ pentraĵo pli kaj pli malproksimajn objektojn tiel, kiel oni vidas ilin en la naturo. - 3. Espero aŭ timo pri afero verŝajna, kvankam ankoraŭ malproksima : ''N''. promesis viziti nin kun siaj dek infanoj; bela perspektivo! <section end="Perspektivo"/> <section begin="Persvadi"/>'''Persvadi'''. Alkonduki iun al decido, ke li faru, aŭ ne faru ion : ''Longe oni persvadis lin, ke li ne edziĝu, sed vane''. Komparu : ''Admoni, konvinki''. <section end="Persvadi"/> <section begin="Peruko"/>'''Peruko'''. Kovraĵo de kapo, el haroj, imitanta la naturan hararon kaj uzata, por maski la senharaĵon : ''Oni portis iam perukon, kiel ornamon''. '''Perukisto'''. Homo, kies profesio estas fari perukojn. <section end="Peruko"/> <section begin="Pesi"/>'''Pesi'''. Determini la pezon de objekto per komparo kun unuo de la pezo : ''pesi komercaĵon''. '''Pesilo'''. Instrumento por pesi. <section end="Pesi"/> <section begin="Pesimismo"/>'''Pesimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da malfeliĉo, ol da feliĉo, kiu estas nur iluzio. <section end="Pesimismo"/> <section begin="Pesimisto"/>'''Pesimisto'''. Adepto de la pesimismo. <section end="Pesimisto"/> <section begin="Pesto"/>'''Pesto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Epidemia, tre infekta kaj mortiga malsano, karakterizata de inflamo de la ingvenaj glandoj kaj de febro. '''Pestulo'''. Homo malsanaje lapesto. <section end="Pesto"/> <section begin="Peti"/>'''Peti'''. Sin turni kun ĝentilajaŭ humilaj vortoj al iu, por ricevi ion. '''Peto'''. Vortoj de tiu, kiu petas : ''La peto de ĉefo estas ordono''. '''Petegi'''. Insiste kaj tre humile peti. '''Petskribo'''. Peto, skribe redaktita al estro. '''Almozpeti'''. Peti almozon. <section end="Peti"/> <section begin="Petalo"/>'''Petalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Folieto de la korolo de floro. Komparu : ''Paniklo''. <section end="Petalo"/> <section begin="Petardo"/>'''Petardo'''. Malforta eksplodilo, faranta bruon kaj uzata precipe, kiel signalo aŭ ludo. <section end="Petardo"/> <section begin="Petoli"/>'''Petoli'''. Agi, paroli ŝerce, senkonsidere kiel infano. '''Petolo'''. Ŝerca, senkonsidera ago, kiel tiu de infano. '''Petolema'''. Amanta petoli. '''Petolulo'''. Homo, kiu amas petoli. <section end="Petoli"/> <section begin="Petrolo"/>'''Petrolo'''. Miksaĵo de fluidaj hidrokarbonoj, oleosimila fluidaĵo, uzata por lumigado kaj hejtado. <section end="Petrolo"/> <section begin="Petromizo"/>'''Petromizo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝosimila manĝebla senskvama vertebrulo el la klaso de la rondbuŝaj (''Petromyson''). <section end="Petromizo"/> <section begin="Petroselo"/>'''Petroselo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). -Vegetaĵo (legomo'') el la famiiio de l’ umbeliferoj (''Petroselenum sativum''). <section end="Petroselo"/> <section begin="Pezo"/>'''Pezo'''. Emo de la korpoj proksimiĝi al la centro de la tero, kiu sin montras per la falo aŭ per la premo sur la subtenantan objekton : ''La internacia unuo de la pezo estas la kilogramo''. '''Pezi'''. Havi pezon : ''La libro pezas duonon da kilogramo''. '''Peza'''. Kiu pezas, kiu multe pezas. '''Egalpezo'''. Senmoveco de korpo, je kiu agas du aŭ pli multe da fortoj. <section end="Pezo"/> <section begin="Pezeto"/>'''Pezeto'''. Hispana monero, valoranta \ frankon. <section end="Pezeto"/> <section begin="Pfenigo"/>'''Pfenigo'''. Germana monero, valoranta 1,25 centimojn. <section end="Pfenigo"/> <section begin="Pia"/>'''Pia'''. Havanta respekton al Dio kaj religiaj aferoj. '''Pie'''. En pia maniero. '''Pieco'''. Eco de tiu, kiu estas pia. '''Piulo'''. Homo pia. '''Malpia'''. Malrespektanta Dion kaj la religiajn aferojn. '''Malpieco'''. Eco de tiu, kiu estas malpia. '''Malpiulo'''. Homo malpia. <section end="Pia"/> <section begin="Piano"/>'''Piano'''. Malgranda fortepiano, kies kordoj havas vertikalan direkton. <section end="Piano"/> <section begin="Piastro"/>'''Piastro'''. Monero de diversaj landoj : ''La turka piastro valoras 25 centim''., la hispana 10 frank. <section end="Piastro"/> <section begin="Piceo"/>'''Piceo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Picea''). <section end="Piceo"/> <section begin="Piedo"/>'''Piedo'''. Malsupra parto de la malsupra ekstrema membro. de la maleoloj ĝis la ekstremo de la tingroj. '''Piediri'''. Iri per la piedoj (ne veturi'') : ''Ĉiuj lokoj en la omnibuso estis okupitaj kaj ni devis piediri''. '''Piediranto'''. Homo, kiu piediras. '''Dupieda'''. Havanta du piedojn : ''dupieda besto''. '''Piedbati'''. Bati per la piedoj : ''La ĉevalo piedbatas per la postaj piedoj''. '''Piedfrapi'''. Fari bruon, frapante per la piedoj la teron, la plankon. '''Piedpremi'''. Premi per la piedoj. '''Piedingo'''. Speco de ringo pendanta <section end="Piedo"/><noinclude><references/></noinclude> etxpmwichv0lnfaiid5l1wmo3u8509q 104 40815 119109 119039 2026-05-22T03:09:32Z CasteloBot 76 *sintakso 119109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Tripiedo ## '''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. ## Piedestalo ## '''Piedestalo'''. Bazo de kolono, de monumento aŭ de statuo. ## Pietismo ## '''Pietismo'''. Granda respekto al iu kun kredo je la perfekteco kaj netuŝebleco de liaj verkoj : ''pietismo al la naciaj bardoj''. ## Pigo ## '''Pigo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la korvoj (''Pica''). ## Pigmeo ## '''Pigmeo'''. - 1. Ano de mitologia popolo de tre malgranda kresko. - 2. Tre malgranda homo. ## Pigmento ## '''Pigmento'''. Koloranta substanco de la organismo de vegetaĵoj aŭ de bestoj. ## Piki ## '''Piki'''. – 1. Penetrigi korpon per pintita objekto : ''piki fingron per kudrilo; la abelo pikas''. - 2. Eksciti la sentojn : ''pikanta manĝo, pikanta novelo de Boccacio''. '''Pikilo'''. - 1. Ilo por piki. - 2. Organo de l’ insektoj por piki. ## Pikedo ## '''Pikedo'''. - 1. Malgranda taĉmento de soldatoj, garde starantaj sur posteno. - 2. Kartludo. ## Pilastro ## '''Pilastro'''. Kvadrata kolono, duone enigita en muron, kiel subteno aŭ ornamo. ## Pilgrimi ## '''Pilgrimi'''. Vojaĝi kun religia celo al sankta loko : ''pilgrimi Palestinon''. '''Pilgrimanto'''. Pilgrimanta homo. ## Pilko ## '''Pilko'''. Sfera objekto el elasta ŝtofo, por ludi : ''la pilkoj de la teniso''. '''Piedpilko'''. Granda pilko, kiun oni puŝas per la piedo. ## Pilolo ## '''Pilolo'''. Medikamento en formo de malgranda globo. ## Piloto ## '''Piloto'''. Homo, kiu donas direkton al ŝipo. ## Pino ## '''Pino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj, kies ligno estas multe uzata de la ĉarpentistoj, lignaĵistoj (''Pinus''). ## Pinakoteko ## '''Pinakoteko'''. Muzeo de l' artoj. ## Pinĉi ## '''Pinĉi'''. Kunpremi kaj teni per du fingroj : ''pinĉi la vangon de infano''. ## Pinglo ## '''Pinglo'''. Akrepinta peco de maldika drato, por kroĉi, fiksi partojn de vesto : ''pinglo, duobla pinglo (por virinaj haroj''), amerika aŭ sendanĝera pinglo''. Komparu : ''Agrafo, broĉo, buko''. ## Pinio ## '''Pinio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Speco de l’ pino (''Pinus pinea''). ## Pinto ## '''Pinto'''. Maldika ekstremo, pli kaj pli mallarĝiĝanta al la supro : ''Pinto de turo, de monto, de lanco''. '''Pinti'''. Fari la ekstremon de io pli kaj pli mallarĝa al la supco : ''pinti krajonon''. ## Pioĉo ## '''Pioĉo'''. Fera ilo, havanta po unu pinto ĉe ambaŭ ekstremoj kaj lignan tenilon, por fosi malmolan teron. '''Pioĉi'''. Fosi per pioĉo. ## Pioniro ## '''Pioniro'''. - 1. Soldato, konstruanta vojojn, pontojn, redutojn. 2. Koloniano, hakanta virgajn arbarojn, por prepari kultureblan teron. - 3. Homo, liberiganta la vojon por nova ideo. ## Pipo ## '''Pipo'''. Tubforma ilo pli larĝa ĉe unu ekstremo, en kiu oni metas tabakon por fumi. ## Pipro ## '''Pipro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sekigita frukto de l’ piprujo. '''Piprujo'''. Vegetaĵo el la samnoma familio, kies sekaj fruktoj estas uzataj kiel spicaĵo. '''Pipri'''. Spici per pipro. ## Pipso ## '''Pipso'''. Malsano de la lango de l’ birdoj. ## Piro ## '''Piro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pirarbo. '''Pirarbo'''. Arbo el la familio de l’ pomacoj, kulturata pro la fruktoj kaj ligno (''Pyrus communis''). ## Piramido ## '''Piramido'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Solida figuro, kies bazo estas multangulo kaj kies flankoj estas trianguloj, kies pintoj kuniĝas en unu punkto, nomata la pinto de la piramido. - 2. Egipta monumento, havanta la formon de piramido. ## Pirato ## '''Pirato'''. Mara rabisto. ## Pirito ## '''Pirito''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Natura kombinaĵo de sulfuro kaj metalo. ## Pirolo ## '''Pirolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la fringoj (''Pyrrhula rubricilla''). ## Pirotekniko ## '''Pirotekniko'''. Arto prepari artajn fajraĵojn. '''Piroteknikisto'''. Homo, kies specialo estas prepari artajn fajraĵojn. ## Pirozo ## '''Pirozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Bruliganta doloro en la ezofago ĉe malsanoj de la stomako. ## Pisti ## '''Pisti'''. Pecetigi, disbatante en speciala vazo : ''pisti pipron''. '''Pistilo'''. Peza metala peco, per kiu oni pistas. '''Pistujo'''. Vazo en kiu oni pistas. ## Pistako ## '''Pistako''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l' pistakarbo, uzata por kukoj. '''Pistakarbo'''. Arbo el la familio de l'anakardiacoj (''Pistacia vera''). ## Pistilo ## '''Pistilo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Virina seksa organo de la floroj. ## Pistolo ## '''Pistolo'''. Malgranda pafarmilo, kiun oni portas ĉe la zono, kun forte fleksita kapo. ## Piŝto ## '''Piŝto'''. Solida cilindro, kiu moviĝas en malplena cilindro de pumpilo au vapormaŝino. ## Pizo ## '''Pizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la fabacoj (''Pisum'').<noinclude><references/></noinclude> lpraw5amo24cxxnqdbk6lvswkku6g3k 119165 119109 2026-05-22T03:20:24Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Piedo"/>sur rimeno ĉe la selo, sur kiu la rajdanto apogas sian piedon. '''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. <section end="Piedo"/> <section begin="Piedestalo"/>'''Piedestalo'''. Bazo de kolono, de monumento aŭ de statuo. <section end="Piedestalo"/> <section begin="Pietismo"/>'''Pietismo'''. Granda respekto al iu kun kredo je la perfekteco kaj netuŝebleco de liaj verkoj : ''pietismo al la naciaj bardoj''. <section end="Pietismo"/> <section begin="Pigo"/>'''Pigo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la korvoj (''Pica''). <section end="Pigo"/> <section begin="Pigmeo"/>'''Pigmeo'''. - 1. Ano de mitologia popolo de tre malgranda kresko. - 2. Tre malgranda homo. <section end="Pigmeo"/> <section begin="Pigmento"/>'''Pigmento'''. Koloranta substanco de la organismo de vegetaĵoj aŭ de bestoj. <section end="Pigmento"/> <section begin="Piki"/>'''Piki'''. – 1. Penetrigi korpon per pintita objekto : ''piki fingron per kudrilo; la abelo pikas''. - 2. Eksciti la sentojn : ''pikanta manĝo, pikanta novelo de Boccacio''. '''Pikilo'''. - 1. Ilo por piki. - 2. Organo de l’ insektoj por piki. <section end="Piki"/> <section begin="Pikedo"/>'''Pikedo'''. - 1. Malgranda taĉmento de soldatoj, garde starantaj sur posteno. - 2. Kartludo. <section end="Pikedo"/> <section begin="Pilastro"/>'''Pilastro'''. Kvadrata kolono, duone enigita en muron, kiel subteno aŭ ornamo. <section end="Pilastro"/> <section begin="Pilgrimi"/>'''Pilgrimi'''. Vojaĝi kun religia celo al sankta loko : ''pilgrimi Palestinon''. '''Pilgrimanto'''. Pilgrimanta homo. <section end="Pilgrimi"/> <section begin="Pilko"/>'''Pilko'''. Sfera objekto el elasta ŝtofo, por ludi : ''la pilkoj de la teniso''. '''Piedpilko'''. Granda pilko, kiun oni puŝas per la piedo. <section end="Pilko"/> <section begin="Pilolo"/>'''Pilolo'''. Medikamento en formo de malgranda globo. <section end="Pilolo"/> <section begin="Piloto"/>'''Piloto'''. Homo, kiu donas direkton al ŝipo. <section end="Piloto"/> <section begin="Pino"/>'''Pino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj, kies ligno estas multe uzata de la ĉarpentistoj, lignaĵistoj (''Pinus''). <section end="Pino"/> <section begin="Pinakoteko"/>'''Pinakoteko'''. Muzeo de l' artoj. <section end="Pinakoteko"/> <section begin="Pinĉi"/>'''Pinĉi'''. Kunpremi kaj teni per du fingroj : ''pinĉi la vangon de infano''. <section end="Pinĉi"/> <section begin="Pinglo"/>'''Pinglo'''. Akrepinta peco de maldika drato, por kroĉi, fiksi partojn de vesto : ''pinglo, duobla pinglo (por virinaj haroj''), amerika aŭ sendanĝera pinglo''. Komparu : ''Agrafo, broĉo, buko''. <section end="Pinglo"/> <section begin="Pinio"/>'''Pinio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Speco de l’ pino (''Pinus pinea''). <section end="Pinio"/> <section begin="Pinto"/>'''Pinto'''. Maldika ekstremo, pli kaj pli mallarĝiĝanta al la supro : ''Pinto de turo, de monto, de lanco''. '''Pinti'''. Fari la ekstremon de io pli kaj pli mallarĝa al la supco : ''pinti krajonon''. <section end="Pinto"/> <section begin="Pioĉo"/>'''Pioĉo'''. Fera ilo, havanta po unu pinto ĉe ambaŭ ekstremoj kaj lignan tenilon, por fosi malmolan teron. '''Pioĉi'''. Fosi per pioĉo. <section end="Pioĉo"/> <section begin="Pioniro"/>'''Pioniro'''. - 1. Soldato, konstruanta vojojn, pontojn, redutojn. 2. Koloniano, hakanta virgajn arbarojn, por prepari kultureblan teron. - 3. Homo, liberiganta la vojon por nova ideo. <section end="Pioniro"/> <section begin="Pipo"/>'''Pipo'''. Tubforma ilo pli larĝa ĉe unu ekstremo, en kiu oni metas tabakon por fumi. <section end="Pipo"/> <section begin="Pipro"/>'''Pipro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sekigita frukto de l’ piprujo. '''Piprujo'''. Vegetaĵo el la samnoma familio, kies sekaj fruktoj estas uzataj kiel spicaĵo. '''Pipri'''. Spici per pipro. <section end="Pipro"/> <section begin="Pipso"/>'''Pipso'''. Malsano de la lango de l’ birdoj. <section end="Pipso"/> <section begin="Piro"/>'''Piro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pirarbo. '''Pirarbo'''. Arbo el la familio de l’ pomacoj, kulturata pro la fruktoj kaj ligno (''Pyrus communis''). <section end="Piro"/> <section begin="Piramido"/>'''Piramido'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Solida figuro, kies bazo estas multangulo kaj kies flankoj estas trianguloj, kies pintoj kuniĝas en unu punkto, nomata la pinto de la piramido. - 2. Egipta monumento, havanta la formon de piramido. <section end="Piramido"/> <section begin="Pirato"/>'''Pirato'''. Mara rabisto. <section end="Pirato"/> <section begin="Pirito"/>'''Pirito''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Natura kombinaĵo de sulfuro kaj metalo. <section end="Pirito"/> <section begin="Pirolo"/>'''Pirolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la fringoj (''Pyrrhula rubricilla''). <section end="Pirolo"/> <section begin="Pirotekniko"/>'''Pirotekniko'''. Arto prepari artajn fajraĵojn. '''Piroteknikisto'''. Homo, kies specialo estas prepari artajn fajraĵojn. <section end="Pirotekniko"/> <section begin="Pirozo"/>'''Pirozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Bruliganta doloro en la ezofago ĉe malsanoj de la stomako. <section end="Pirozo"/> <section begin="Pisti"/>'''Pisti'''. Pecetigi, disbatante en speciala vazo : ''pisti pipron''. '''Pistilo'''. Peza metala peco, per kiu oni pistas. '''Pistujo'''. Vazo en kiu oni pistas. <section end="Pisti"/> <section begin="Pistako"/>'''Pistako''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l' pistakarbo, uzata por kukoj. '''Pistakarbo'''. Arbo el la familio de l'anakardiacoj (''Pistacia vera''). <section end="Pistako"/> <section begin="Pistilo"/>'''Pistilo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Virina seksa organo de la floroj. <section end="Pistilo"/> <section begin="Pistolo"/>'''Pistolo'''. Malgranda pafarmilo, kiun oni portas ĉe la zono, kun forte fleksita kapo. <section end="Pistolo"/> <section begin="Piŝto"/>'''Piŝto'''. Solida cilindro, kiu moviĝas en malplena cilindro de pumpilo au vapormaŝino. <section end="Piŝto"/> <section begin="Pizo"/>'''Pizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la fabacoj (''Pisum''). <section end="Pizo"/><noinclude><references/></noinclude> fludlaegbr3g98bc2qnjck9h77wqun7 104 40816 119110 119040 2026-05-22T03:09:33Z CasteloBot 76 *sintakso 119110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Placo ## '''Placo'''. Vasta, libera loko en urbo, ĉirkaŭita de konstruaĵoj : ''Parizo posedas multe da belaj placoj''. ## Plaĉi ## '''Plaĉi'''. Kaŭzi agrablan senton, emocion : ''persono''. ago, spektaklo, kiu plaĉas. ## Plado ## '''Plado'''. Malprofunda, vasta vazo, sur kiu oni metas kaj disportas manĝaĵojn. '''Pladeto'''. Telereto, sur kiu oni metas glason, tason. Komparu : ''Pleto''. ## Plafono ## '''Plafono'''. Horizontala aŭ kurba supraĵo kontraŭ la planko de ĉambro. ## Plagiato ## '''Plagiato'''. Malpropra arta aŭ literatura verko, prezentita de iu kvazaŭ propra. ## Plano ## '''Plano'''. - 1. Desegnaĵo de konstruaĵo aŭ de loko, montranta la situacion kaj reciprokajn rilatojn de ĝiaj partoj : ''plano de teatro, plano de urbo''. - 2. Antaŭe detale pripensita maniero efektivigi entreprenon : ''plano de propagandor Komparu: Intenco, projekto''. ## Plando ## '''Plando'''. Malsupra, surtera parto de la piedo, de la ŝuo. ## Planedo ## '''Planedo''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Astro, rondiranta ĉirkaŭ la suno. ## Planimetrio ## '''Planimetrio'''. Parto de la geometrio pri la figuroj sur la ebeno. ## Planko ## '''Planko'''. Malsupra parto de la ĉambro, sur kiu oni paŝas kaj kiu apartigas unu etaĝon de alia. ## Planti ## '''Planti'''. Meti vegetaĵon en la teron, por ke ĝi kresku, fiksinte sian radikojn. '''Plantejo'''. Loko, kie oni plantas. ## Plantago ## '''Plantago''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la samnoma familio (''Plantago''). ## Plastiko ## '''Plastiko'''. Arto reprodukti el molaj substancoj (argilo, vakso'') aŭ el malmolaj (marmoro'') la naturajn formojn de objektoj aŭ personoj. '''Plastika'''. Kiu koncernas la plastikon; reliefe reproduktanta. ## Plastro ## '''Plastro'''. Medikamento, ŝmirita sur tolo, kiun oni almetas al la kuracata membro. ## Plata ## '''Plata'''. Kies dikeco estas malgranda kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plataŝtono, plata poŝhorloĝo''. '''Plato'''. Objekto kies dikeco estas malgranda, kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plato de tombo''. Komparu : ''Ebena, glata''. ## Platano ## '''Platano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio (''Platanus''). ## Plateno ## '''Plateno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pt. Ĥemia elemento, nerustanta metalo de grizete-blanka koloro, uzata por vazoj kaj dratoj en ĥemiaj laborejoj; saloj de l’ plateno estas uzataj en la fotografado. ## Plaŭdo ## '''Plaŭdo'''. Sono, kiun faras la akvo, batata per la mano, remilo. '''Plaŭdi'''. Eligi plaŭdon. ## Plebejo ## '''Plebejo'''. Homo de malalta klaso. ## Pledi ## '''Pledi'''. Paroli en juĝejo, por defendi sin aŭ sian klienton. ## Plej ## '''Plej'''. Partikulo, kiu metite antaŭ la adjektivo aŭ adverbo, formas la superlativon : ''plej bona, plej rapide''. '''Malplej'''. En plej malalta grado : ''malplej longa, malplej bone''. ## Plekti ## '''Plekti'''. Kunigi fadenojn, ŝnurojn, multfoje krucigante ilin unu kun alia : ''plekti harojn, plekti pajlon''. '''Plektaĵo'''. Objekto, farita el plektitaj fadenoj, ŝnuroj : ''pajloplektaĵo (por purigi la ŝuojn'')''. Komparu : ''Ŝpini, teksi, triki''. ## Plena ## '''Plena'''. - 1. Enhavanta la tutan kvanton, kiun ĝi entute povas enhavi : ''glaso, plena de akvo''. - 2. Havanta ĉiujn partojn, detalojn, necesajn por la tuto : ''plena vortaro''. - 3. Havanta tre multe : ''plena de eraroj''. '''Pleneco'''. Eco de tio, kio estas plena. '''Plenigi'''. Fari ion plena : ''plenigi glason''. '''Plenaĝa'''. Havanta la aĝon, en kiu oni posedas ĉiujn personajn rajtojn. '''Plenblovi'''. Fari plena per blovo; doni al io plenan volumenon per blovo : ''plenblovi vezikon; plenblovita velo''. '''Plenumi'''. Fari tion, kion oni devis fari, kio estis necesa : ''plenumi oficon, plenumi deziron''. Komparu : ''Kompleta, tuta''. ## Plendi ## '''Plendi'''. Esprimi per vortoj sian doloron, malkontentecon : ''La malsanuloplendas pri kapdoloro''. Infano plendas al la patrino kontraŭ kamarado. '''Plendo'''. Vortoj de tiu, kiu plendas. '''Plendanto'''. Homo, kiu plendas. ## Pleonasmo ## '''Pleonasmo'''. Vorto aŭ esprimo, samsenca kun la ĵus dirita, kaj tial superflua. ## Pleto ## '''Pleto'''. Plata vazo, sur kiu oni portas telerojn, glasojn. Komparu : ''Plado''. ## Pleŭronekto ## '''Pleŭronekto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo el la vico de la ostfiŝoj, kun rondforma, plata korpo (''Pleuronectes''). ## Plezuro ## '''Plezuro'''. Tio, kion oni volonte vidas, aŭskultas, partoprenas : ''Granda urbo liveras multajn plezurojn, kiujn ne ĝuas la vilaĝanoj''. ## Pli ## '''Pli'''. Partikulo, kiu metite antaŭ adjektivo aŭ adverbo formas la komparativon : ''pli certa, pli kare''. '''Malpli'''. En pli malalta grado : ''malpli fortika, malpli kare''. '''Plimulto'''. Pli granda parto, pli granda partio : ''La absoluta plimulto devas superi la duonon de la voĉoj''. '''Plibeligi, pligrandigi, plilongigi'''. Fari ion pli bela, pli granda, pli longa.<noinclude><references/></noinclude> tpewazne7dxlwmis0c1dbioytrrxo9k 119166 119110 2026-05-22T03:21:07Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Placo"/>'''Placo'''. Vasta, libera loko en urbo, ĉirkaŭita de konstruaĵoj : ''Parizo posedas multe da belaj placoj''. <section end="Placo"/> <section begin="Plaĉi"/>'''Plaĉi'''. Kaŭzi agrablan senton, emocion : ''persono''. ago, spektaklo, kiu plaĉas. <section end="Plaĉi"/> <section begin="Plado"/>'''Plado'''. Malprofunda, vasta vazo, sur kiu oni metas kaj disportas manĝaĵojn. '''Pladeto'''. Telereto, sur kiu oni metas glason, tason. Komparu : ''Pleto''. <section end="Plado"/> <section begin="Plafono"/>'''Plafono'''. Horizontala aŭ kurba supraĵo kontraŭ la planko de ĉambro. <section end="Plafono"/> <section begin="Plagiato"/>'''Plagiato'''. Malpropra arta aŭ literatura verko, prezentita de iu kvazaŭ propra. <section end="Plagiato"/> <section begin="Plano"/>'''Plano'''. - 1. Desegnaĵo de konstruaĵo aŭ de loko, montranta la situacion kaj reciprokajn rilatojn de ĝiaj partoj : ''plano de teatro, plano de urbo''. - 2. Antaŭe detale pripensita maniero efektivigi entreprenon : ''plano de propagandor Komparu: Intenco, projekto''. <section end="Plano"/> <section begin="Plando"/>'''Plando'''. Malsupra, surtera parto de la piedo, de la ŝuo. <section end="Plando"/> <section begin="Planedo"/>'''Planedo''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Astro, rondiranta ĉirkaŭ la suno. <section end="Planedo"/> <section begin="Planimetrio"/>'''Planimetrio'''. Parto de la geometrio pri la figuroj sur la ebeno. <section end="Planimetrio"/> <section begin="Planko"/>'''Planko'''. Malsupra parto de la ĉambro, sur kiu oni paŝas kaj kiu apartigas unu etaĝon de alia. <section end="Planko"/> <section begin="Planti"/>'''Planti'''. Meti vegetaĵon en la teron, por ke ĝi kresku, fiksinte sian radikojn. '''Plantejo'''. Loko, kie oni plantas. <section end="Planti"/> <section begin="Plantago"/>'''Plantago''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la samnoma familio (''Plantago''). <section end="Plantago"/> <section begin="Plastiko"/>'''Plastiko'''. Arto reprodukti el molaj substancoj (argilo, vakso'') aŭ el malmolaj (marmoro'') la naturajn formojn de objektoj aŭ personoj. '''Plastika'''. Kiu koncernas la plastikon; reliefe reproduktanta. <section end="Plastiko"/> <section begin="Plastro"/>'''Plastro'''. Medikamento, ŝmirita sur tolo, kiun oni almetas al la kuracata membro. <section end="Plastro"/> <section begin="Plata"/>'''Plata'''. Kies dikeco estas malgranda kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plataŝtono, plata poŝhorloĝo''. '''Plato'''. Objekto kies dikeco estas malgranda, kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plato de tombo''. Komparu : ''Ebena, glata''. <section end="Plata"/> <section begin="Platano"/>'''Platano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio (''Platanus''). <section end="Platano"/> <section begin="Plateno"/>'''Plateno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pt. Ĥemia elemento, nerustanta metalo de grizete-blanka koloro, uzata por vazoj kaj dratoj en ĥemiaj laborejoj; saloj de l’ plateno estas uzataj en la fotografado. <section end="Plateno"/> <section begin="Plaŭdo"/>'''Plaŭdo'''. Sono, kiun faras la akvo, batata per la mano, remilo. '''Plaŭdi'''. Eligi plaŭdon. <section end="Plaŭdo"/> <section begin="Plebejo"/>'''Plebejo'''. Homo de malalta klaso. <section end="Plebejo"/> <section begin="Pledi"/>'''Pledi'''. Paroli en juĝejo, por defendi sin aŭ sian klienton. <section end="Pledi"/> <section begin="Plej"/>'''Plej'''. Partikulo, kiu metite antaŭ la adjektivo aŭ adverbo, formas la superlativon : ''plej bona, plej rapide''. '''Malplej'''. En plej malalta grado : ''malplej longa, malplej bone''. <section end="Plej"/> <section begin="Plekti"/>'''Plekti'''. Kunigi fadenojn, ŝnurojn, multfoje krucigante ilin unu kun alia : ''plekti harojn, plekti pajlon''. '''Plektaĵo'''. Objekto, farita el plektitaj fadenoj, ŝnuroj : ''pajloplektaĵo (por purigi la ŝuojn'')''. Komparu : ''Ŝpini, teksi, triki''. <section end="Plekti"/> <section begin="Plena"/>'''Plena'''. - 1. Enhavanta la tutan kvanton, kiun ĝi entute povas enhavi : ''glaso, plena de akvo''. - 2. Havanta ĉiujn partojn, detalojn, necesajn por la tuto : ''plena vortaro''. - 3. Havanta tre multe : ''plena de eraroj''. '''Pleneco'''. Eco de tio, kio estas plena. '''Plenigi'''. Fari ion plena : ''plenigi glason''. '''Plenaĝa'''. Havanta la aĝon, en kiu oni posedas ĉiujn personajn rajtojn. '''Plenblovi'''. Fari plena per blovo; doni al io plenan volumenon per blovo : ''plenblovi vezikon; plenblovita velo''. '''Plenumi'''. Fari tion, kion oni devis fari, kio estis necesa : ''plenumi oficon, plenumi deziron''. Komparu : ''Kompleta, tuta''. <section end="Plena"/> <section begin="Plendi"/>'''Plendi'''. Esprimi per vortoj sian doloron, malkontentecon : ''La malsanuloplendas pri kapdoloro''. Infano plendas al la patrino kontraŭ kamarado. '''Plendo'''. Vortoj de tiu, kiu plendas. '''Plendanto'''. Homo, kiu plendas. <section end="Plendi"/> <section begin="Pleonasmo"/>'''Pleonasmo'''. Vorto aŭ esprimo, samsenca kun la ĵus dirita, kaj tial superflua. <section end="Pleonasmo"/> <section begin="Pleto"/>'''Pleto'''. Plata vazo, sur kiu oni portas telerojn, glasojn. Komparu : ''Plado''. <section end="Pleto"/> <section begin="Pleŭronekto"/>'''Pleŭronekto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo el la vico de la ostfiŝoj, kun rondforma, plata korpo (''Pleuronectes''). <section end="Pleŭronekto"/> <section begin="Plezuro"/>'''Plezuro'''. Tio, kion oni volonte vidas, aŭskultas, partoprenas : ''Granda urbo liveras multajn plezurojn, kiujn ne ĝuas la vilaĝanoj''. <section end="Plezuro"/> <section begin="Pli"/>'''Pli'''. Partikulo, kiu metite antaŭ adjektivo aŭ adverbo formas la komparativon : ''pli certa, pli kare''. '''Malpli'''. En pli malalta grado : ''malpli fortika, malpli kare''. '''Plimulto'''. Pli granda parto, pli granda partio : ''La absoluta plimulto devas superi la duonon de la voĉoj''. '''Plibeligi, pligrandigi, plilongigi'''. Fari ion pli bela, pli granda, pli longa. <section end="Pli"/><noinclude><references/></noinclude> i5tml9j1kitp2axtp6bbg9uj192x525 104 40817 119111 119041 2026-05-22T03:09:34Z CasteloBot 76 *sintakso 119111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Pliko ## '''Pliko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de neforigebla implikiĝo de la haroj, kaŭzita de la malpureco. ## Plombo ## '''Plombo'''. Substanco por plenigi truon en dento. '''Plombi'''. Plenigi per plombo. ## Plori ## '''Plori'''. Eligi larmojn : ''plori de doloro, de ĉagreno''. '''Ploreti'''. Eligi larmojn kaj mallaŭtajn plendajn sonojn. '''Ploregi'''. Eligi larmojn kaj laŭtajn, malesperajn sonojn. ## Ploto ## '''Ploto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj (''Leuciscus rutilus''). ## Plu ## '''Plu'''. Partikulo, montranta daŭrigon de ago aŭ stato, kaj kun nea vorto ĉesigon de ago aŭ stato : ''Ĉu vi intencas min moki plu? Ne ploru plu''. ## Plugi ## '''Plugi'''. Per speciala ilo, tirata de bovoj aŭ de ĉevaloj, malfirmigi la teron, fari sulkojn en la tero, por ĝin prepari al la semado. '''Plugilo'''. Ilo por plugi. ## Plumo ## '''Plumo'''. - 1. Tubeto kun lanugo, el kiuj konsistas la kovraĵo de la korpo de l’ birdoj. - 2. Birda plumo kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. - 3. Ŝtala, maldika peceto kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. '''Plumingo'''. Tenilo, en kiun oni enmetas skriboplumon. '''Senplumigi'''. Senigi birdon je la plumoj, forŝirante ilin. ## Plumbo ## '''Plumbo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pb. Ĥemia elemento, bluete-griza peza metalo, uzata por kugloj. ## Pluskvamperfekto ## '''Pluskvamperfekto'''. Tempo de la verbo, montranta agon aŭ staton, finitan antaŭ alia ago aŭ stato, jam pasinta : ''Kiam li estis fininta sian laboron, li foriris''. ## Plŭŝo ## '''Plŭŝo'''. Teksaĵo, similanta la veluron, sed kun pli longaj haroj. '''Pluŝa'''. El pluŝo. ## Plutokratio ## '''Plutokratio'''. Riĉularo. ## Pluvo ## '''Pluvo'''. Akvo de l’ gutiĝinta atmosfera akva vaporo, falanta teren : ''Post la pluvo venas la bela vetero''. '''Pluvi'''. Fali (pri la pluvo'') : ''Nuboj kovris la ĉielon, baldaŭ pluvos''. ## Pneŭmatiko ## '''Pneŭmatiko''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Parto de la fiziko pri la gasoj. '''Pneŭmatika'''. Kiu koncernas la pneŭmatikon : ''pneŭmatika maŝino, pneŭmatika ringo''. ## Po ## '''Po'''. Prepozicio, por esprimi kvanton, koncernantan aparte ĉiun objekton, personon el multaj : ''La patro donis al la infanoj po 3 pomoj (ĉiu infano ricevis 3 pomojn'')''. La velocipedisto veturis po 200 kilometroj en ĉiu tago (ĉiutage li veturis 200 kilometrojn''). ## Podagro ## '''Podagro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de ŝvelo de artikoj de l’ piedo kaj kaŭzata de la trouzado de alkoholaĵoj kaj de spicitaj manĝaĵoj. ## Podio ## '''Podio'''. Malgranda levita horizontala ebeno el tabuloj, por pli bone vidi ĉirkaŭe, por esti pli facile videbla kaj aŭdebla. Komparu : ''Estrado''. ## Poemo ## '''Poemo'''. Romano en versoj. ## Poento ## '''Poento'''. Ludsigno, valoranta unuon. ## Poeto ## '''Poeto'''. Poezia verkisto. ## Poezio ## '''Poezio'''. Arto prezenti en harmonia lingvo la belon kaj altajn ideojn. '''Poezia'''. De poezio, havanta la ecojn de l’ poezio. ## Pokalo ## '''Pokalo'''. Trinkvazo, supre pli larĝa, ol ĉe la bazo. ## Polemiko ## '''Polemiko'''. Presa disputo. '''Polemiki'''. Prese disputi. ## Polico ## '''Polico'''. Ŝtata institucio, gardanta la publikan ordon kaj sendanĝerecon. '''Policisto, policano'''. Membro de la polico. '''Policestro'''. Ĉefo de la polico. ## Poliedro ## '''Poliedro''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Korpo, limigita ĉiuflanke de ebenoj, sin reciproke renkontantaj. '''Poliedra'''. Havanta formon de poliedro. ## Polifona ## '''Polifona'''. Konsistanta el kelke da malsamaj muzikaj voĉoj, ne unisona. ## Poligamio ## '''Poligamio'''. Multedzeco : ''La multedzeco estas malpermesita en ĉiuj civilizitaj landoj''. ## Poligono ## '''Poligono''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio; el ĝiaj semoj oni faras grion kaj farunon (''Poligonum''). ## Poligonacoj ## '''Poligonacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''poligono, rabarbo, okzalo''. ## Poligloto ## '''Poligloto'''. Homo, parolanta multe da lingvoj : ''La kardinalo Mezzofanti estis la plej fama poligloto''. ## Polikliniko ## '''Polikliniko'''. Lernado de la praktika medicino en la loĝejoj de l’ malsanuloj sub la kontrolo de l’ profesoroj. ## Polimero ## '''Polimero'''. Ĥemia komponaĵo konsistanta el la samaj elementoj kaj je la sama proporcio, kiel alia komponaĵo, sed kun alia molekula pezo. ## Polipo ## '''Polipo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara besto el la tipo de la vegetbestoj, sin fiksanta ĉe senmovaj objektoj. ## Poliso ## '''Poliso'''. Dokumento, atestanta asekuron. ## Politeismo ## '''Politeismo'''. Kredo je multaj dioj. ## Politeisto ## '''Politeisto'''. Kredanto je multaj dioj.<noinclude><references/></noinclude> hkf03rgldkihk827h0x37u1hzr2fmeg 119167 119111 2026-05-22T03:21:34Z Castelobranco 7 119167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Pliko"/>'''Pliko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de neforigebla implikiĝo de la haroj, kaŭzita de la malpureco. <section end="Pliko"/> <section begin="Plombo"/>'''Plombo'''. Substanco por plenigi truon en dento. '''Plombi'''. Plenigi per plombo. <section end="Plombo"/> <section begin="Plori"/>'''Plori'''. Eligi larmojn : ''plori de doloro, de ĉagreno''. '''Ploreti'''. Eligi larmojn kaj mallaŭtajn plendajn sonojn. '''Ploregi'''. Eligi larmojn kaj laŭtajn, malesperajn sonojn. <section end="Plori"/> <section begin="Ploto"/>'''Ploto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj (''Leuciscus rutilus''). <section end="Ploto"/> <section begin="Plu"/>'''Plu'''. Partikulo, montranta daŭrigon de ago aŭ stato, kaj kun nea vorto ĉesigon de ago aŭ stato : ''Ĉu vi intencas min moki plu? Ne ploru plu''. <section end="Plu"/> <section begin="Plugi"/>'''Plugi'''. Per speciala ilo, tirata de bovoj aŭ de ĉevaloj, malfirmigi la teron, fari sulkojn en la tero, por ĝin prepari al la semado. '''Plugilo'''. Ilo por plugi. <section end="Plugi"/> <section begin="Plumo"/>'''Plumo'''. - 1. Tubeto kun lanugo, el kiuj konsistas la kovraĵo de la korpo de l’ birdoj. - 2. Birda plumo kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. - 3. Ŝtala, maldika peceto kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. '''Plumingo'''. Tenilo, en kiun oni enmetas skriboplumon. '''Senplumigi'''. Senigi birdon je la plumoj, forŝirante ilin. <section end="Plumo"/> <section begin="Plumbo"/>'''Plumbo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pb. Ĥemia elemento, bluete-griza peza metalo, uzata por kugloj. <section end="Plumbo"/> <section begin="Pluskvamperfekto"/>'''Pluskvamperfekto'''. Tempo de la verbo, montranta agon aŭ staton, finitan antaŭ alia ago aŭ stato, jam pasinta : ''Kiam li estis fininta sian laboron, li foriris''. <section end="Pluskvamperfekto"/> <section begin="Plŭŝo"/>'''Plŭŝo'''. Teksaĵo, similanta la veluron, sed kun pli longaj haroj. '''Pluŝa'''. El pluŝo. <section end="Plŭŝo"/> <section begin="Plutokratio"/>'''Plutokratio'''. Riĉularo. <section end="Plutokratio"/> <section begin="Pluvo"/>'''Pluvo'''. Akvo de l’ gutiĝinta atmosfera akva vaporo, falanta teren : ''Post la pluvo venas la bela vetero''. '''Pluvi'''. Fali (pri la pluvo'') : ''Nuboj kovris la ĉielon, baldaŭ pluvos''. <section end="Pluvo"/> <section begin="Pneŭmatiko"/>'''Pneŭmatiko''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Parto de la fiziko pri la gasoj. '''Pneŭmatika'''. Kiu koncernas la pneŭmatikon : ''pneŭmatika maŝino, pneŭmatika ringo''. <section end="Pneŭmatiko"/> <section begin="Po"/>'''Po'''. Prepozicio, por esprimi kvanton, koncernantan aparte ĉiun objekton, personon el multaj : ''La patro donis al la infanoj po 3 pomoj (ĉiu infano ricevis 3 pomojn'')''. La velocipedisto veturis po 200 kilometroj en ĉiu tago (ĉiutage li veturis 200 kilometrojn''). <section end="Po"/> <section begin="Podagro"/>'''Podagro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de ŝvelo de artikoj de l’ piedo kaj kaŭzata de la trouzado de alkoholaĵoj kaj de spicitaj manĝaĵoj. <section end="Podagro"/> <section begin="Podio"/>'''Podio'''. Malgranda levita horizontala ebeno el tabuloj, por pli bone vidi ĉirkaŭe, por esti pli facile videbla kaj aŭdebla. Komparu : ''Estrado''. <section end="Podio"/> <section begin="Poemo"/>'''Poemo'''. Romano en versoj. <section end="Poemo"/> <section begin="Poento"/>'''Poento'''. Ludsigno, valoranta unuon. <section end="Poento"/> <section begin="Poeto"/>'''Poeto'''. Poezia verkisto. <section end="Poeto"/> <section begin="Poezio"/>'''Poezio'''. Arto prezenti en harmonia lingvo la belon kaj altajn ideojn. '''Poezia'''. De poezio, havanta la ecojn de l’ poezio. <section end="Poezio"/> <section begin="Pokalo"/>'''Pokalo'''. Trinkvazo, supre pli larĝa, ol ĉe la bazo. <section end="Pokalo"/> <section begin="Polemiko"/>'''Polemiko'''. Presa disputo. '''Polemiki'''. Prese disputi. <section end="Polemiko"/> <section begin="Polico"/>'''Polico'''. Ŝtata institucio, gardanta la publikan ordon kaj sendanĝerecon. '''Policisto, policano'''. Membro de la polico. '''Policestro'''. Ĉefo de la polico. <section end="Polico"/> <section begin="Poliedro"/>'''Poliedro''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Korpo, limigita ĉiuflanke de ebenoj, sin reciproke renkontantaj. '''Poliedra'''. Havanta formon de poliedro. <section end="Poliedro"/> <section begin="Polifona"/>'''Polifona'''. Konsistanta el kelke da malsamaj muzikaj voĉoj, ne unisona. <section end="Polifona"/> <section begin="Poligamio"/>'''Poligamio'''. Multedzeco : ''La multedzeco estas malpermesita en ĉiuj civilizitaj landoj''. <section end="Poligamio"/> <section begin="Poligono"/>'''Poligono''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio; el ĝiaj semoj oni faras grion kaj farunon (''Poligonum''). <section end="Poligono"/> <section begin="Poligonacoj"/>'''Poligonacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''poligono, rabarbo, okzalo''. <section end="Poligonacoj"/> <section begin="Poligloto"/>'''Poligloto'''. Homo, parolanta multe da lingvoj : ''La kardinalo Mezzofanti estis la plej fama poligloto''. <section end="Poligloto"/> <section begin="Polikliniko"/>'''Polikliniko'''. Lernado de la praktika medicino en la loĝejoj de l’ malsanuloj sub la kontrolo de l’ profesoroj. <section end="Polikliniko"/> <section begin="Polimero"/>'''Polimero'''. Ĥemia komponaĵo konsistanta el la samaj elementoj kaj je la sama proporcio, kiel alia komponaĵo, sed kun alia molekula pezo. <section end="Polimero"/> <section begin="Polipo"/>'''Polipo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara besto el la tipo de la vegetbestoj, sin fiksanta ĉe senmovaj objektoj. <section end="Polipo"/> <section begin="Poliso"/>'''Poliso'''. Dokumento, atestanta asekuron. <section end="Poliso"/> <section begin="Politeismo"/>'''Politeismo'''. Kredo je multaj dioj. <section end="Politeismo"/> <section begin="Politeisto"/>'''Politeisto'''. Kredanto je multaj dioj. <section end="Politeisto"/><noinclude><references/></noinclude> 1ggnbiwqybwza7vzdtnoq8kdt1gryyw 119220 119167 2026-05-22T03:41:14Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Pliko"/>'''Pliko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de neforigebla implikiĝo de la haroj, kaŭzita de la malpureco. <section end="Pliko"/> <section begin="Plombo"/>'''Plombo'''. Substanco por plenigi truon en dento. '''Plombi'''. Plenigi per plombo. <section end="Plombo"/> <section begin="Plori"/>'''Plori'''. Eligi larmojn : ''plori de doloro, de ĉagreno''. '''Ploreti'''. Eligi larmojn kaj mallaŭtajn plendajn sonojn. '''Ploregi'''. Eligi larmojn kaj laŭtajn, malesperajn sonojn. <section end="Plori"/> <section begin="Ploto"/>'''Ploto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj (''Leuciscus rutilus''). <section end="Ploto"/> <section begin="Plu"/>'''Plu'''. Partikulo, montranta daŭrigon de ago aŭ stato, kaj kun nea vorto ĉesigon de ago aŭ stato : ''Ĉu vi intencas min moki plu? Ne ploru plu''. <section end="Plu"/> <section begin="Plugi"/>'''Plugi'''. Per speciala ilo, tirata de bovoj aŭ de ĉevaloj, malfirmigi la teron, fari sulkojn en la tero, por ĝin prepari al la semado. '''Plugilo'''. Ilo por plugi. <section end="Plugi"/> <section begin="Plumo"/>'''Plumo'''. - 1. Tubeto kun lanugo, el kiuj konsistas la kovraĵo de la korpo de l’ birdoj. - 2. Birda plumo kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. - 3. Ŝtala, maldika peceto kun akrepintita kaj laŭlonge distranĉita ekstremo, por skribi. '''Plumingo'''. Tenilo, en kiun oni enmetas skriboplumon. '''Senplumigi'''. Senigi birdon je la plumoj, forŝirante ilin. <section end="Plumo"/> <section begin="Plumbo"/>'''Plumbo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pb. Ĥemia elemento, bluete-griza peza metalo, uzata por kugloj. <section end="Plumbo"/> <section begin="Pluskvamperfekto"/>'''Pluskvamperfekto'''. Tempo de la verbo, montranta agon aŭ staton, finitan antaŭ alia ago aŭ stato, jam pasinta : ''Kiam li estis fininta sian laboron, li foriris''. <section end="Pluskvamperfekto"/> <section begin="Plŭŝo"/>'''Plŭŝo'''. Teksaĵo, similanta la veluron, sed kun pli longaj haroj. '''Pluŝa'''. El pluŝo. <section end="Plŭŝo"/> <section begin="Plutokratio"/>'''Plutokratio'''. Riĉularo. <section end="Plutokratio"/> <section begin="Pluvo"/>'''Pluvo'''. Akvo de l’ gutiĝinta atmosfera akva vaporo, falanta teren : ''Post la pluvo venas la bela vetero''. '''Pluvi'''. Fali (pri la pluvo'') : ''Nuboj kovris la ĉielon, baldaŭ pluvos''. <section end="Pluvo"/> <section begin="Pneŭmatiko"/>'''Pneŭmatiko''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Parto de la fiziko pri la gasoj. '''Pneŭmatika'''. Kiu koncernas la pneŭmatikon : ''pneŭmatika maŝino, pneŭmatika ringo''. <section end="Pneŭmatiko"/> <section begin="Po"/>'''Po'''. Prepozicio, por esprimi kvanton, koncernantan aparte ĉiun objekton, personon el multaj : ''La patro donis al la infanoj po 3 pomoj (ĉiu infano ricevis 3 pomojn'')''. La velocipedisto veturis po 200 kilometroj en ĉiu tago (ĉiutage li veturis 200 kilometrojn''). <section end="Po"/> <section begin="Podagro"/>'''Podagro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de ŝvelo de artikoj de l’ piedo kaj kaŭzata de la trouzado de alkoholaĵoj kaj de spicitaj manĝaĵoj. <section end="Podagro"/> <section begin="Podio"/>'''Podio'''. Malgranda levita horizontala ebeno el tabuloj, por pli bone vidi ĉirkaŭe, por esti pli facile videbla kaj aŭdebla. Komparu : ''Estrado''. <section end="Podio"/> <section begin="Poemo"/>'''Poemo'''. Romano en versoj. <section end="Poemo"/> <section begin="Poento"/>'''Poento'''. Ludsigno, valoranta unuon. <section end="Poento"/> <section begin="Poeto"/>'''Poeto'''. Poezia verkisto. <section end="Poeto"/> <section begin="Poezio"/>'''Poezio'''. Arto prezenti en harmonia lingvo la belon kaj altajn ideojn. '''Poezia'''. De poezio, havanta la ecojn de l’ poezio. <section end="Poezio"/> <section begin="Pokalo"/>'''Pokalo'''. Trinkvazo, supre pli larĝa, ol ĉe la bazo. <section end="Pokalo"/> <section begin="Polemiko"/>'''Polemiko'''. Presa disputo. '''Polemiki'''. Prese disputi. <section end="Polemiko"/> <section begin="Polico"/>'''Polico'''. Ŝtata institucio, gardanta la publikan ordon kaj sendanĝerecon. '''Policisto, policano'''. Membro de la polico. '''Policestro'''. Ĉefo de la polico. <section end="Polico"/> <section begin="Poliedro"/>'''Poliedro''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Korpo, limigita ĉiuflanke de ebenoj, sin reciproke renkontantaj. '''Poliedra'''. Havanta formon de poliedro. <section end="Poliedro"/> <section begin="Polifona"/>'''Polifona'''. Konsistanta el kelke da malsamaj muzikaj voĉoj, ne unisona. <section end="Polifona"/> <section begin="Poligamio"/>'''Poligamio'''. Multedzeco : ''La multedzeco estas malpermesita en ĉiuj civilizitaj landoj''. <section end="Poligamio"/> <section begin="Poligono"/>'''Poligono''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio; el ĝiaj semoj oni faras grion kaj farunon (''Poligonum''). <section end="Poligono"/> <section begin="Poligonacoj"/>'''Poligonacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''poligono, rabarbo, okzalo''. <section end="Poligonacoj"/> <section begin="Poligloto"/>'''Poligloto'''. Homo, parolanta multe da lingvoj : ''La kardinalo Mezzofanti estis la plej fama poligloto''. <section end="Poligloto"/> <section begin="Polikliniko"/>'''Polikliniko'''. Lernado de la praktika medicino en la loĝejoj de l’ malsanuloj sub la kontrolo de l’ profesoroj. <section end="Polikliniko"/> <section begin="Polimero"/>'''Polimero'''. Ĥemia komponaĵo konsistanta el la samaj elementoj kaj je la sama proporcio, kiel alia komponaĵo, sed kun alia molekula pezo. <section end="Polimero"/> <section begin="Polipo"/>'''Polipo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara besto el la tipo de la vegetbestoj, sin fiksanta ĉe senmovaj objektoj. <section end="Polipo"/> <section begin="Poliso"/>'''Poliso'''. Dokumento, atestanta asekuron. <section end="Poliso"/> <section begin="Politeismo"/>'''Politeismo'''. Kredo je multaj dioj. <section end="Politeismo"/> <section begin="Politeisto"/>'''Politeisto'''. Kredanto je multaj dioj. <section end="Politeisto"/><noinclude><references/></noinclude> 7orakecs1ckez64gf4w8ve9b2ti3cr2 104 40818 119112 119042 2026-05-22T03:09:34Z CasteloBot 76 *sintakso 119112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Politekniko ## '''Politekniko'''. Scienco pri la teknikaj profesioj. '''Politeknika'''. De politekniko, kiu koncernas la politeknikon : ''politeknika lernejo''. ## Politiko ## '''Politiko'''. Arto regi ŝtaton. '''Politika'''. De la politiko, kiu koncernas la politikon. '''Politikisto'''. Homo, kies specialo estas la politiko. ## Polko ## '''Polko'''. Bohema kaj pola rondodanco. ## Polucio ## '''Polucio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Senvola elfluo de l’ vira semo dum la dormo. ## Poluri ## '''Poluri'''. Fari ion glata kaj brilanta per frotado : ''poluri lignon, poluri ŝuojn''. Komparu : ''Emajlo, glazuro, lako''. ## Poluso ## '''Poluso''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Ekstremo de la akso de sfero : ''la polusoj de la tera globo''. ## Polvo ## '''Polvo'''. Subtilaj liberaj eroj de seka korpo, precipe de la tero. '''Polva'''. De polvo, el polvo : ''polva nubo''. ## Pomo ## '''Pomo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pomarbo. '''Pomarbo'''. Arbo el la samnoma familio (.Pirus malus''). ## Pomacoj ## '''Pomacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''piro, pomo''. ## Pomado ## '''Pomado'''. Miksaĵo, konsistanta el graso, vakso kaj parfumoj aŭ medikamento, per kiu oni ŝmiras la harojn aŭ la kuracatan membron. ## Pomologo ## '''Pomologo'''. Specialisto pri la fruktoj kaj kulturado de la fruktarboj. ## Pompo ## '''Pompo'''. Lukso, celanta altiri la atenton. '''Pompa'''. Luksa, por altiri la atenton. Komparu : ''Parado''. ## Ponardo ## '''Ponardo'''. Akre pinta, ambaŭtranĉa mallonga pikarmilo. ## Ponto ## '''Ponto'''. Vojo, konstruita el ligno, ŝtonoj aŭ fero super rivero, kavo, kanalo. ## Pontifiko ## '''Pontifiko'''. Altranga pastro : ''La papo estas la plej alta pontifiko (pontifex maximus'') de la katolika eklezio''. ## Pontono ## '''Pontono'''. Malprofunda ŝipo, sur kiu oni metas flosponton. ## Poplo ## '''Poplo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ salikacoj (''Populus''). ## Popolo ## '''Popolo'''. - 1. Tutaĵo de la loĝantoj de lando. - 2. Malaltaj klasoj : ''La aristokrataro kaj la popolo''. '''Popola'''. De popolo, por popolo : ''popola universitato''. '''Popolaĉo'''. Malestima nomo de la nekulturitaj, mizeraj klasoj de la popolo. ## Populara ## '''Populara'''. - 1. Konata kaj amata de la popolo : ''populara homo''. - 2. Facile komprenebla de la popolo, de la homoj, ne multe instruitaj : ''populara broŝuro''. '''Populare'''. En populara maniero. '''Populareco'''. Eco de tio, kio estas populara. '''Popularigi'''. Fari ion populara : ''popularigi sciencan verkon''. ## Por ## '''Por'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') celo: por plezuro''. b'') je la profito de : ''kolekti monon por mizeruloj''. c'') objekto de aĉeto post la verbo pagi : ''Li pagis 100 frankojn por sia palto''. d'') Prezo de aĉeto aŭ vendo : ''aĉeti libron por 10 frankoj, vendi seĝon por 20 frankoj''. e'') Tempo, en la daŭro de kiu io estas farota : ''forveturi por tri semajnoj''. - 2. Konjunkcio, esprimanta celon : ''Oni devas manĝi por vivi, ne vivi por manĝi''. Kriu laŭte, por ke ĉiuj aŭdu. ## Poro ## '''Poro'''. Malgranda libera spaco inter la eroj de korpo : ''poro de la haŭto, poro de la karbo''. ## Porcelano ## '''Porcelano'''. Blanka substanco el bakita delikata argilo, diafana kaj sonora, kiel vitro. '''Porcelana'''. El porcelano : ''porcelana vazo''. ## Porcio ## '''Porcio'''. Kvanto de -manĝaĵo, donata al unu persono : ''En la novaj restoracioj oni donas grandajn porciojn''. ## Pordo ## '''Pordo'''. Turnebla tabularo aŭ krado, fermanta la liberan spacon en muro, servantan por la eliro kaj eniro. '''Pordego'''. Granda pordo en ĉirkaŭbaro, ĉefa pordo de domo. '''Pordisto'''. Homo, kies okupo estas gardi domon, kontrolante la enirantojn tra la pordo. ## Poreo ## '''Poreo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la liliacoj, uzata kiel spicaĵo (''Allium porrum''). ## Porfiro ## '''Porfiro'''. Speco de malmola marmoro ruĝa aŭ blanka kun alikoloraj kristaloj. ## Porko ## '''Porko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufa dikhaŭta besto; ĝia viando estas manĝata kiel rostaĵo kaj en kolbasoj, ŝinkoj, k. t. p. (''Sus domestica''). ## Porti ## '''Porti'''. - 1. Teni senmove aŭ movi kun si objekton, metitan en sian manon aŭ sur sian korpon : ''porti en la mano, sur la kapo, sur la dorso en la poŝo''. - 2. Suferi, toleri sen reago : ''porti malfeliĉon''. '''Portado'''. Agoj de tiu, kiu portas. '''Portilo'''. Ilo por porti objektojn aŭ personojn. '''Portisto'''. Homo, kies okupo estas porti ŝarĝojn. '''Alporti'''. Porti al iu loko kaj ĝin atingi kun la ŝarĝo : ''Ĉu oni jam atportis la leterojn? '''Disporti'''''. Porti al diversaj lokoj : ''disporti manĝaĵojn al la gastoj''. '''Transporti'''. Porti de unu loko en alian : ''transporti liton el la dormoĉambro en la salonon''. '''Reporti'''. Porti objekton en la lokon, kie ĝi estis antaŭe.<noinclude><references/></noinclude> d0xiuw210y484xbbf2zv0d7qy28mckf 119168 119112 2026-05-22T03:22:19Z Castelobranco 7 119168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Politekniko"/>'''Politekniko'''. Scienco pri la teknikaj profesioj. '''Politeknika'''. De politekniko, kiu koncernas la politeknikon : ''politeknika lernejo''. <section end="Politekniko"/> <section begin="Politiko"/>'''Politiko'''. Arto regi ŝtaton. '''Politika'''. De la politiko, kiu koncernas la politikon. '''Politikisto'''. Homo, kies specialo estas la politiko. <section end="Politiko"/> <section begin="Polko"/>'''Polko'''. Bohema kaj pola rondodanco. <section end="Polko"/> <section begin="Polucio"/>'''Polucio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Senvola elfluo de l’ vira semo dum la dormo. <section end="Polucio"/> <section begin="Poluri"/>'''Poluri'''. Fari ion glata kaj brilanta per frotado : ''poluri lignon, poluri ŝuojn''. Komparu : ''Emajlo, glazuro, lako''. <section end="Poluri"/> <section begin="Poluso"/>'''Poluso''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Ekstremo de la akso de sfero : ''la polusoj de la tera globo''. <section end="Poluso"/> <section begin="Polvo"/>'''Polvo'''. Subtilaj liberaj eroj de seka korpo, precipe de la tero. '''Polva'''. De polvo, el polvo : ''polva nubo''. <section end="Polvo"/> <section begin="Pomo"/>'''Pomo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pomarbo. '''Pomarbo'''. Arbo el la samnoma familio (.Pirus malus''). <section end="Pomo"/> <section begin="Pomacoj"/>'''Pomacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''piro, pomo''. <section end="Pomacoj"/> <section begin="Pomado"/>'''Pomado'''. Miksaĵo, konsistanta el graso, vakso kaj parfumoj aŭ medikamento, per kiu oni ŝmiras la harojn aŭ la kuracatan membron. <section end="Pomado"/> <section begin="Pomologo"/>'''Pomologo'''. Specialisto pri la fruktoj kaj kulturado de la fruktarboj. <section end="Pomologo"/> <section begin="Pompo"/>'''Pompo'''. Lukso, celanta altiri la atenton. '''Pompa'''. Luksa, por altiri la atenton. Komparu : ''Parado''. <section end="Pompo"/> <section begin="Ponardo"/>'''Ponardo'''. Akre pinta, ambaŭtranĉa mallonga pikarmilo. <section end="Ponardo"/> <section begin="Ponto"/>'''Ponto'''. Vojo, konstruita el ligno, ŝtonoj aŭ fero super rivero, kavo, kanalo. <section end="Ponto"/> <section begin="Pontifiko"/>'''Pontifiko'''. Altranga pastro : ''La papo estas la plej alta pontifiko (pontifex maximus'') de la katolika eklezio''. <section end="Pontifiko"/> <section begin="Pontono"/>'''Pontono'''. Malprofunda ŝipo, sur kiu oni metas flosponton. <section end="Pontono"/> <section begin="Poplo"/>'''Poplo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ salikacoj (''Populus''). <section end="Poplo"/> <section begin="Popolo"/>'''Popolo'''. - 1. Tutaĵo de la loĝantoj de lando. - 2. Malaltaj klasoj : ''La aristokrataro kaj la popolo''. '''Popola'''. De popolo, por popolo : ''popola universitato''. '''Popolaĉo'''. Malestima nomo de la nekulturitaj, mizeraj klasoj de la popolo. <section end="Popolo"/> <section begin="Populara"/>'''Populara'''. - 1. Konata kaj amata de la popolo : ''populara homo''. - 2. Facile komprenebla de la popolo, de la homoj, ne multe instruitaj : ''populara broŝuro''. '''Populare'''. En populara maniero. '''Populareco'''. Eco de tio, kio estas populara. '''Popularigi'''. Fari ion populara : ''popularigi sciencan verkon''. <section end="Populara"/> <section begin="Por"/>'''Por'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') celo: por plezuro''. b'') je la profito de : ''kolekti monon por mizeruloj''. c'') objekto de aĉeto post la verbo pagi : ''Li pagis 100 frankojn por sia palto''. d'') Prezo de aĉeto aŭ vendo : ''aĉeti libron por 10 frankoj, vendi seĝon por 20 frankoj''. e'') Tempo, en la daŭro de kiu io estas farota : ''forveturi por tri semajnoj''. - 2. Konjunkcio, esprimanta celon : ''Oni devas manĝi por vivi, ne vivi por manĝi''. Kriu laŭte, por ke ĉiuj aŭdu. <section end="Por"/> <section begin="Poro"/>'''Poro'''. Malgranda libera spaco inter la eroj de korpo : ''poro de la haŭto, poro de la karbo''. <section end="Poro"/> <section begin="Porcelano"/>'''Porcelano'''. Blanka substanco el bakita delikata argilo, diafana kaj sonora, kiel vitro. '''Porcelana'''. El porcelano : ''porcelana vazo''. <section end="Porcelano"/> <section begin="Porcio"/>'''Porcio'''. Kvanto de -manĝaĵo, donata al unu persono : ''En la novaj restoracioj oni donas grandajn porciojn''. <section end="Porcio"/> <section begin="Pordo"/>'''Pordo'''. Turnebla tabularo aŭ krado, fermanta la liberan spacon en muro, servantan por la eliro kaj eniro. '''Pordego'''. Granda pordo en ĉirkaŭbaro, ĉefa pordo de domo. '''Pordisto'''. Homo, kies okupo estas gardi domon, kontrolante la enirantojn tra la pordo. <section end="Pordo"/> <section begin="Poreo"/>'''Poreo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la liliacoj, uzata kiel spicaĵo (''Allium porrum''). <section end="Poreo"/> <section begin="Porfiro"/>'''Porfiro'''. Speco de malmola marmoro ruĝa aŭ blanka kun alikoloraj kristaloj. <section end="Porfiro"/> <section begin="Porko"/>'''Porko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufa dikhaŭta besto; ĝia viando estas manĝata kiel rostaĵo kaj en kolbasoj, ŝinkoj, k. t. p. (''Sus domestica''). <section end="Porko"/> <section begin="Porti"/>'''Porti'''. - 1. Teni senmove aŭ movi kun si objekton, metitan en sian manon aŭ sur sian korpon : ''porti en la mano, sur la kapo, sur la dorso en la poŝo''. - 2. Suferi, toleri sen reago : ''porti malfeliĉon''. '''Portado'''. Agoj de tiu, kiu portas. '''Portilo'''. Ilo por porti objektojn aŭ personojn. '''Portisto'''. Homo, kies okupo estas porti ŝarĝojn. '''Alporti'''. Porti al iu loko kaj ĝin atingi kun la ŝarĝo : ''Ĉu oni jam atportis la leterojn? '''Disporti'''''. Porti al diversaj lokoj : ''disporti manĝaĵojn al la gastoj''. '''Transporti'''. Porti de unu loko en alian : ''transporti liton el la dormoĉambro en la salonon''. '''Reporti'''. Porti objekton en la lokon, kie ĝi estis antaŭe. <section end="Porti"/><noinclude><references/></noinclude> j8c79hle0e2r11fcmniwwwtvvczf3ra 119169 119168 2026-05-22T03:22:28Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Politekniko"/>'''Politekniko'''. Scienco pri la teknikaj profesioj. '''Politeknika'''. De politekniko, kiu koncernas la politeknikon : ''politeknika lernejo''. <section end="Politekniko"/> <section begin="Politiko"/>'''Politiko'''. Arto regi ŝtaton. '''Politika'''. De la politiko, kiu koncernas la politikon. '''Politikisto'''. Homo, kies specialo estas la politiko. <section end="Politiko"/> <section begin="Polko"/>'''Polko'''. Bohema kaj pola rondodanco. <section end="Polko"/> <section begin="Polucio"/>'''Polucio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Senvola elfluo de l’ vira semo dum la dormo. <section end="Polucio"/> <section begin="Poluri"/>'''Poluri'''. Fari ion glata kaj brilanta per frotado : ''poluri lignon, poluri ŝuojn''. Komparu : ''Emajlo, glazuro, lako''. <section end="Poluri"/> <section begin="Poluso"/>'''Poluso''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Ekstremo de la akso de sfero : ''la polusoj de la tera globo''. <section end="Poluso"/> <section begin="Polvo"/>'''Polvo'''. Subtilaj liberaj eroj de seka korpo, precipe de la tero. '''Polva'''. De polvo, el polvo : ''polva nubo''. <section end="Polvo"/> <section begin="Pomo"/>'''Pomo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pomarbo. '''Pomarbo'''. Arbo el la samnoma familio (.Pirus malus''). <section end="Pomo"/> <section begin="Pomacoj"/>'''Pomacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''piro, pomo''. <section end="Pomacoj"/> <section begin="Pomado"/>'''Pomado'''. Miksaĵo, konsistanta el graso, vakso kaj parfumoj aŭ medikamento, per kiu oni ŝmiras la harojn aŭ la kuracatan membron. <section end="Pomado"/> <section begin="Pomologo"/>'''Pomologo'''. Specialisto pri la fruktoj kaj kulturado de la fruktarboj. <section end="Pomologo"/> <section begin="Pompo"/>'''Pompo'''. Lukso, celanta altiri la atenton. '''Pompa'''. Luksa, por altiri la atenton. Komparu : ''Parado''. <section end="Pompo"/> <section begin="Ponardo"/>'''Ponardo'''. Akre pinta, ambaŭtranĉa mallonga pikarmilo. <section end="Ponardo"/> <section begin="Ponto"/>'''Ponto'''. Vojo, konstruita el ligno, ŝtonoj aŭ fero super rivero, kavo, kanalo. <section end="Ponto"/> <section begin="Pontifiko"/>'''Pontifiko'''. Altranga pastro : ''La papo estas la plej alta pontifiko (pontifex maximus'') de la katolika eklezio''. <section end="Pontifiko"/> <section begin="Pontono"/>'''Pontono'''. Malprofunda ŝipo, sur kiu oni metas flosponton. <section end="Pontono"/> <section begin="Poplo"/>'''Poplo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ salikacoj (''Populus''). <section end="Poplo"/> <section begin="Popolo"/>'''Popolo'''. - 1. Tutaĵo de la loĝantoj de lando. - 2. Malaltaj klasoj : ''La aristokrataro kaj la popolo''. '''Popola'''. De popolo, por popolo : ''popola universitato''. '''Popolaĉo'''. Malestima nomo de la nekulturitaj, mizeraj klasoj de la popolo. <section end="Popolo"/> <section begin="Populara"/>'''Populara'''. - 1. Konata kaj amata de la popolo : ''populara homo''. - 2. Facile komprenebla de la popolo, de la homoj, ne multe instruitaj : ''populara broŝuro''. '''Populare'''. En populara maniero. '''Populareco'''. Eco de tio, kio estas populara. '''Popularigi'''. Fari ion populara : ''popularigi sciencan verkon''. <section end="Populara"/> <section begin="Por"/>'''Por'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') celo: por plezuro''. b'') je la profito de : ''kolekti monon por mizeruloj''. c'') objekto de aĉeto post la verbo pagi : ''Li pagis 100 frankojn por sia palto''. d'') Prezo de aĉeto aŭ vendo : ''aĉeti libron por 10 frankoj, vendi seĝon por 20 frankoj''. e'') Tempo, en la daŭro de kiu io estas farota : ''forveturi por tri semajnoj''. - 2. Konjunkcio, esprimanta celon : ''Oni devas manĝi por vivi, ne vivi por manĝi''. Kriu laŭte, por ke ĉiuj aŭdu. <section end="Por"/> <section begin="Poro"/>'''Poro'''. Malgranda libera spaco inter la eroj de korpo : ''poro de la haŭto, poro de la karbo''. <section end="Poro"/> <section begin="Porcelano"/>'''Porcelano'''. Blanka substanco el bakita delikata argilo, diafana kaj sonora, kiel vitro. '''Porcelana'''. El porcelano : ''porcelana vazo''. <section end="Porcelano"/> <section begin="Porcio"/>'''Porcio'''. Kvanto de -manĝaĵo, donata al unu persono : ''En la novaj restoracioj oni donas grandajn porciojn''. <section end="Porcio"/> <section begin="Pordo"/>'''Pordo'''. Turnebla tabularo aŭ krado, fermanta la liberan spacon en muro, servantan por la eliro kaj eniro. '''Pordego'''. Granda pordo en ĉirkaŭbaro, ĉefa pordo de domo. '''Pordisto'''. Homo, kies okupo estas gardi domon, kontrolante la enirantojn tra la pordo. <section end="Pordo"/> <section begin="Poreo"/>'''Poreo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la liliacoj, uzata kiel spicaĵo (''Allium porrum''). <section end="Poreo"/> <section begin="Porfiro"/>'''Porfiro'''. Speco de malmola marmoro ruĝa aŭ blanka kun alikoloraj kristaloj. <section end="Porfiro"/> <section begin="Porko"/>'''Porko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufa dikhaŭta besto; ĝia viando estas manĝata kiel rostaĵo kaj en kolbasoj, ŝinkoj, k. t. p. (''Sus domestica''). <section end="Porko"/> <section begin="Porti"/>'''Porti'''. - 1. Teni senmove aŭ movi kun si objekton, metitan en sian manon aŭ sur sian korpon : ''porti en la mano, sur la kapo, sur la dorso en la poŝo''. - 2. Suferi, toleri sen reago : ''porti malfeliĉon''. '''Portado'''. Agoj de tiu, kiu portas. '''Portilo'''. Ilo por porti objektojn aŭ personojn. '''Portisto'''. Homo, kies okupo estas porti ŝarĝojn. '''Alporti'''. Porti al iu loko kaj ĝin atingi kun la ŝarĝo : ''Ĉu oni jam atportis la leterojn? '''Disporti'''''. Porti al diversaj lokoj : ''disporti manĝaĵojn al la gastoj''. '''Transporti'''. Porti de unu loko en alian : ''transporti liton el la dormoĉambro en la salonon''. '''Reporti'''. Porti objekton en la lokon, kie ĝi estis antaŭe. <section end="Porti"/><noinclude><references/></noinclude> 5j2h5j56qxk5hkgvz6z3o7xsbkxt72b 104 40819 119103 118992 2026-05-22T02:55:25Z CasteloBot 76 119103 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Fruktoporta'''. Kiu donas multe da fruktoj, kiu donas bonan rezultalon : ''fruktoporta tero, fruktoporta laboro''. '''Portalo'''. Riĉe ornamita ĉefa pordego de templo, de palaco. '''Portepeo'''. Rimeno, sur kiu la militistoj portas la glavon. '''Portero'''. Malhela, forta angla biero. '''Portiko'''. Galerio, malfermita de unu flanko kun tegmento sur kolonoj. '''Portreto'''. Desegnaĵo aŭ pentraĵo, prezentanta personon. '''Posedi'''. Havi ekskluzive por si, por sia eksluziva uzo : ''posedi riĉaĵon''. '''Posedo'''. Stato de tiu, kiu posedas : ''Kare akirita posedo''. '''Poseda'''. Kiu posedas, koncernanta posedon : ''poseda pronomo''. '''Posedanto'''. Persono, kiu posedas : ''domposedanto''. Komparu : ''Havi''. '''Post'''. Prepozicio esprimanta : ''a'') Tempon, momenton pli malfruan, ol alia: La vespermanĝo finiĝis post la noktomezo''. b'') Lokon, pli malproksiman, ol alia : ''La libro kuŝas post la ŝranko''. '''Posteno'''. - 1. Loko, kie soldatoj estas starigitaj, por gardi ion aŭ batali : ''morti sur la posteno''. - 2. Estimata okupo, ofico : ''posteno de prezidanto''. '''Postuli'''. Firme esprimi sian volon, por ke oni donu aŭ faru ion, kion oni rajtas havi : ''postuli la monon de la ŝuldanto, postuli obeon de servisto''. '''Postulo'''. Vortoj de tiu, kiu postulas. '''Postulema'''. Kiu multe postulas, ne facile kontentigebla : ''postulema ĉefo''. Komparu : ''Ordoni''. '''Postulato'''. Filozofia tezo, sufiĉe evidenta, por esti akceptita sen pruvo : ''La tri postulatoj de la filozofio de Kant: pri la libereco, pri la ekzisto de Dio kaj pri la senmorteco de l’ animo''. '''Poŝo'''. Malgranda sako, alkudrita al vesto kaj en kiu oni portas kun si diversajn malgrandajn objektojn. '''Poŝhorloĝo'''. Malgranda horloĝo, kiun oni portas en poŝo de la veŝto. '''Poŝto'''. Publika, ordinare ŝtata institucio por rapida transportado de leteroj, malgrandaj pakaĵoj kaj por veturigado de pasaĝeroj, en lokoj, kie ne ekzistas fervojoj. '''Poŝta'''. De poŝto, kiu koncernas poŝton. '''Poŝte restante'''. Surskribo sur letero, por montri, ke ĝi estas liverota al la adresato en la poŝta oficejo. '''Poto'''. Argila aŭ metala vazo, en kiu oni kuiras. '''Potpeco'''. Fragmento de rompita poto. Komparu : ''Kaserolo''. '''Potaso''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). K₂CO₃. Kruda kalikarbonato, uzata en la fabrikado de l’ vitro, de l’ sapo. '''Potenca'''. Havanta grandan forton, fizikan aŭ moralan; povanta forte efiki : ''potenca reĝo, potenca maŝino, potenca rimedo''. '''Potenco'''. - 1. Granda fizika aŭ morala forto; povo forte efiki. - 2. Rezultato de kelkfoja multobligo de kvanto per ĝi mem : ''a3 estas la tria potenco de a''. '''Potenculo'''. Homo potenca. '''Povi'''. Havi la necesan forton, kapablon, rajton fari ion : ''Kiu volas, povas''. '''Povo'''. Necesa forto, kapablo, rajto fari ion. '''Ĉiopova'''. Kiu povas ĉion : ''Dio ĉiopova''. '''Pozi'''. - 1. Resti senmove kun speciala teniĝo kaj mieno, por esti desegnata, pentrata, fotografata. - 2. Ŝajnigi per sia mieno iun gravan : ''pozi je scienculo''. '''Pozo'''. Teniĝo kaj mieno de tiu, kiu pozas. '''Pozitiva'''. - 1. Bazita sur faktoj, esploritaj per eksperimento : ''pozitiva scienco''. - 2. Antaŭirata de la matematika signo + : ''pozitiva kvanto''. '''Pra'''. Prefikso, moritranta personon aŭ objekton, kiu ekzistis antaŭ tre longa tempo, kiu ekzistos post tre longa tempo, aŭ kiu ekzistas de tre longa tempo : ''praavo = patro de avo; pranepo = filo de nepo; praarbaro = arbaro, ekzistanta de nememorebla tempo''. '''Praktiko'''. - 1. Apliko de la teorio al la realeco; efektiva plenumo, kiel malo de teoriaj konoj. '''Praktika'''. - 1. De praktiko, kiu koncernas la praktikon : ''praktika malfacilaĵo''. - 2. Konforma al la celo, facile uzebla : ''praktika instrumento''. - 3. Scianta apliki la teorion en la vivo kaj ricevi profiton por si : ''Revuloj kaj praktikaj homoj''. '''Praktiki'''. Efektive plenumi sian profesion (precipe pri kuracistoj kaj advokatoj'') '''Pramo'''. Longa malprofunda ŝipo uzata por transveturigi pasagerojn de unu bordo de rivero al la alia, kiuj estas kunigitaj per ŝnuro, sur kiu glitas la rulbloko de la ŝipo. '''Prava'''. Kies opinio estas konforma al la vero : ''Vi estas prava, mi tute konsentas kun vi''. '''Praveco'''. Eco de tio, kio estas prava. '''Prave'''. En prava maniero. Komparu : ''Ĝusta, justa, rajta''. '''Prebendo'''. Bieno, la profiton de kiu ricevas pastro por la plenumo de sia ofico. '''Precipe'''. Pli ol ĉio alia, pli ol ĉiuj aliaj : ''La kuraciston maltrankviligis precipe la forta febro de la infano''. La internacian lingvon bezonas precipe la komercistoj kaj scienculoj.<noinclude><references/></noinclude> ry25e2f3wfoo8nnk6gbfftlp17c6tdh 119113 119103 2026-05-22T03:09:35Z CasteloBot 76 *sintakso 119113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Fruktoporta ## '''Fruktoporta'''. Kiu donas multe da fruktoj, kiu donas bonan rezultalon : ''fruktoporta tero, fruktoporta laboro''. ## Portalo ## '''Portalo'''. Riĉe ornamita ĉefa pordego de templo, de palaco. ## Portepeo ## '''Portepeo'''. Rimeno, sur kiu la militistoj portas la glavon. ## Portero ## '''Portero'''. Malhela, forta angla biero. ## Portiko ## '''Portiko'''. Galerio, malfermita de unu flanko kun tegmento sur kolonoj. ## Portreto ## '''Portreto'''. Desegnaĵo aŭ pentraĵo, prezentanta personon. ## Posedi ## '''Posedi'''. Havi ekskluzive por si, por sia eksluziva uzo : ''posedi riĉaĵon''. '''Posedo'''. Stato de tiu, kiu posedas : ''Kare akirita posedo''. '''Poseda'''. Kiu posedas, koncernanta posedon : ''poseda pronomo''. '''Posedanto'''. Persono, kiu posedas : ''domposedanto''. Komparu : ''Havi''. ## Post ## '''Post'''. Prepozicio esprimanta : ''a'') Tempon, momenton pli malfruan, ol alia: La vespermanĝo finiĝis post la noktomezo''. b'') Lokon, pli malproksiman, ol alia : ''La libro kuŝas post la ŝranko''. ## Posteno ## '''Posteno'''. - 1. Loko, kie soldatoj estas starigitaj, por gardi ion aŭ batali : ''morti sur la posteno''. - 2. Estimata okupo, ofico : ''posteno de prezidanto''. ## Postuli ## '''Postuli'''. Firme esprimi sian volon, por ke oni donu aŭ faru ion, kion oni rajtas havi : ''postuli la monon de la ŝuldanto, postuli obeon de servisto''. '''Postulo'''. Vortoj de tiu, kiu postulas. '''Postulema'''. Kiu multe postulas, ne facile kontentigebla : ''postulema ĉefo''. Komparu : ''Ordoni''. ## Postulato ## '''Postulato'''. Filozofia tezo, sufiĉe evidenta, por esti akceptita sen pruvo : ''La tri postulatoj de la filozofio de Kant: pri la libereco, pri la ekzisto de Dio kaj pri la senmorteco de l’ animo''. ## Poŝo ## '''Poŝo'''. Malgranda sako, alkudrita al vesto kaj en kiu oni portas kun si diversajn malgrandajn objektojn. '''Poŝhorloĝo'''. Malgranda horloĝo, kiun oni portas en poŝo de la veŝto. ## Poŝto ## '''Poŝto'''. Publika, ordinare ŝtata institucio por rapida transportado de leteroj, malgrandaj pakaĵoj kaj por veturigado de pasaĝeroj, en lokoj, kie ne ekzistas fervojoj. '''Poŝta'''. De poŝto, kiu koncernas poŝton. '''Poŝte restante'''. Surskribo sur letero, por montri, ke ĝi estas liverota al la adresato en la poŝta oficejo. ## Poto ## '''Poto'''. Argila aŭ metala vazo, en kiu oni kuiras. '''Potpeco'''. Fragmento de rompita poto. Komparu : ''Kaserolo''. ## Potaso ## '''Potaso''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). K₂CO₃. Kruda kalikarbonato, uzata en la fabrikado de l’ vitro, de l’ sapo. ## Potenca ## '''Potenca'''. Havanta grandan forton, fizikan aŭ moralan; povanta forte efiki : ''potenca reĝo, potenca maŝino, potenca rimedo''. '''Potenco'''. - 1. Granda fizika aŭ morala forto; povo forte efiki. - 2. Rezultato de kelkfoja multobligo de kvanto per ĝi mem : ''a3 estas la tria potenco de a''. '''Potenculo'''. Homo potenca. ## Povi ## '''Povi'''. Havi la necesan forton, kapablon, rajton fari ion : ''Kiu volas, povas''. '''Povo'''. Necesa forto, kapablo, rajto fari ion. '''Ĉiopova'''. Kiu povas ĉion : ''Dio ĉiopova''. ## Pozi ## '''Pozi'''. - 1. Resti senmove kun speciala teniĝo kaj mieno, por esti desegnata, pentrata, fotografata. - 2. Ŝajnigi per sia mieno iun gravan : ''pozi je scienculo''. '''Pozo'''. Teniĝo kaj mieno de tiu, kiu pozas. ## Pozitiva ## '''Pozitiva'''. - 1. Bazita sur faktoj, esploritaj per eksperimento : ''pozitiva scienco''. - 2. Antaŭirata de la matematika signo + : ''pozitiva kvanto''. ## Pra ## '''Pra'''. Prefikso, moritranta personon aŭ objekton, kiu ekzistis antaŭ tre longa tempo, kiu ekzistos post tre longa tempo, aŭ kiu ekzistas de tre longa tempo : ''praavo = patro de avo; pranepo = filo de nepo; praarbaro = arbaro, ekzistanta de nememorebla tempo''. ## Praktiko ## '''Praktiko'''. - 1. Apliko de la teorio al la realeco; efektiva plenumo, kiel malo de teoriaj konoj. '''Praktika'''. - 1. De praktiko, kiu koncernas la praktikon : ''praktika malfacilaĵo''. - 2. Konforma al la celo, facile uzebla : ''praktika instrumento''. - 3. Scianta apliki la teorion en la vivo kaj ricevi profiton por si : ''Revuloj kaj praktikaj homoj''. '''Praktiki'''. Efektive plenumi sian profesion (precipe pri kuracistoj kaj advokatoj'') ## Pramo ## '''Pramo'''. Longa malprofunda ŝipo uzata por transveturigi pasagerojn de unu bordo de rivero al la alia, kiuj estas kunigitaj per ŝnuro, sur kiu glitas la rulbloko de la ŝipo. ## Prava ## '''Prava'''. Kies opinio estas konforma al la vero : ''Vi estas prava, mi tute konsentas kun vi''. '''Praveco'''. Eco de tio, kio estas prava. '''Prave'''. En prava maniero. Komparu : ''Ĝusta, justa, rajta''. ## Prebendo ## '''Prebendo'''. Bieno, la profiton de kiu ricevas pastro por la plenumo de sia ofico. ## Precipe ## '''Precipe'''. Pli ol ĉio alia, pli ol ĉiuj aliaj : ''La kuraciston maltrankviligis precipe la forta febro de la infano''. La internacian lingvon bezonas precipe la komercistoj kaj scienculoj.<noinclude><references/></noinclude> gpjc80j2yl0sp88ojt1kb5sjsmudoku 119170 119113 2026-05-22T03:23:15Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Porti"/>'''Fruktoporta'''. Kiu donas multe da fruktoj, kiu donas bonan rezultalon : ''fruktoporta tero, fruktoporta laboro''. <section end="Porti"/> <section begin="Portalo"/>'''Portalo'''. Riĉe ornamita ĉefa pordego de templo, de palaco. <section end="Portalo"/> <section begin="Portepeo"/>'''Portepeo'''. Rimeno, sur kiu la militistoj portas la glavon. <section end="Portepeo"/> <section begin="Portero"/>'''Portero'''. Malhela, forta angla biero. <section end="Portero"/> <section begin="Portiko"/>'''Portiko'''. Galerio, malfermita de unu flanko kun tegmento sur kolonoj. <section end="Portiko"/> <section begin="Portreto"/>'''Portreto'''. Desegnaĵo aŭ pentraĵo, prezentanta personon. <section end="Portreto"/> <section begin="Posedi"/>'''Posedi'''. Havi ekskluzive por si, por sia eksluziva uzo : ''posedi riĉaĵon''. '''Posedo'''. Stato de tiu, kiu posedas : ''Kare akirita posedo''. '''Poseda'''. Kiu posedas, koncernanta posedon : ''poseda pronomo''. '''Posedanto'''. Persono, kiu posedas : ''domposedanto''. Komparu : ''Havi''. <section end="Posedi"/> <section begin="Post"/>'''Post'''. Prepozicio esprimanta : ''a'') Tempon, momenton pli malfruan, ol alia: La vespermanĝo finiĝis post la noktomezo''. b'') Lokon, pli malproksiman, ol alia : ''La libro kuŝas post la ŝranko''. <section end="Post"/> <section begin="Posteno"/>'''Posteno'''. - 1. Loko, kie soldatoj estas starigitaj, por gardi ion aŭ batali : ''morti sur la posteno''. - 2. Estimata okupo, ofico : ''posteno de prezidanto''. <section end="Posteno"/> <section begin="Postuli"/>'''Postuli'''. Firme esprimi sian volon, por ke oni donu aŭ faru ion, kion oni rajtas havi : ''postuli la monon de la ŝuldanto, postuli obeon de servisto''. '''Postulo'''. Vortoj de tiu, kiu postulas. '''Postulema'''. Kiu multe postulas, ne facile kontentigebla : ''postulema ĉefo''. Komparu : ''Ordoni''. <section end="Postuli"/> <section begin="Postulato"/>'''Postulato'''. Filozofia tezo, sufiĉe evidenta, por esti akceptita sen pruvo : ''La tri postulatoj de la filozofio de Kant: pri la libereco, pri la ekzisto de Dio kaj pri la senmorteco de l’ animo''. <section end="Postulato"/> <section begin="Poŝo"/>'''Poŝo'''. Malgranda sako, alkudrita al vesto kaj en kiu oni portas kun si diversajn malgrandajn objektojn. '''Poŝhorloĝo'''. Malgranda horloĝo, kiun oni portas en poŝo de la veŝto. <section end="Poŝo"/> <section begin="Poŝto"/>'''Poŝto'''. Publika, ordinare ŝtata institucio por rapida transportado de leteroj, malgrandaj pakaĵoj kaj por veturigado de pasaĝeroj, en lokoj, kie ne ekzistas fervojoj. '''Poŝta'''. De poŝto, kiu koncernas poŝton. '''Poŝte restante'''. Surskribo sur letero, por montri, ke ĝi estas liverota al la adresato en la poŝta oficejo. <section end="Poŝto"/> <section begin="Poto"/>'''Poto'''. Argila aŭ metala vazo, en kiu oni kuiras. '''Potpeco'''. Fragmento de rompita poto. Komparu : ''Kaserolo''. <section end="Poto"/> <section begin="Potaso"/>'''Potaso''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). K₂CO₃. Kruda kalikarbonato, uzata en la fabrikado de l’ vitro, de l’ sapo. <section end="Potaso"/> <section begin="Potenca"/>'''Potenca'''. Havanta grandan forton, fizikan aŭ moralan; povanta forte efiki : ''potenca reĝo, potenca maŝino, potenca rimedo''. '''Potenco'''. - 1. Granda fizika aŭ morala forto; povo forte efiki. - 2. Rezultato de kelkfoja multobligo de kvanto per ĝi mem : ''a3 estas la tria potenco de a''. '''Potenculo'''. Homo potenca. <section end="Potenca"/> <section begin="Povi"/>'''Povi'''. Havi la necesan forton, kapablon, rajton fari ion : ''Kiu volas, povas''. '''Povo'''. Necesa forto, kapablo, rajto fari ion. '''Ĉiopova'''. Kiu povas ĉion : ''Dio ĉiopova''. <section end="Povi"/> <section begin="Pozi"/>'''Pozi'''. - 1. Resti senmove kun speciala teniĝo kaj mieno, por esti desegnata, pentrata, fotografata. - 2. Ŝajnigi per sia mieno iun gravan : ''pozi je scienculo''. '''Pozo'''. Teniĝo kaj mieno de tiu, kiu pozas. <section end="Pozi"/> <section begin="Pozitiva"/>'''Pozitiva'''. - 1. Bazita sur faktoj, esploritaj per eksperimento : ''pozitiva scienco''. - 2. Antaŭirata de la matematika signo + : ''pozitiva kvanto''. <section end="Pozitiva"/> <section begin="Pra"/>'''Pra'''. Prefikso, moritranta personon aŭ objekton, kiu ekzistis antaŭ tre longa tempo, kiu ekzistos post tre longa tempo, aŭ kiu ekzistas de tre longa tempo : ''praavo = patro de avo; pranepo = filo de nepo; praarbaro = arbaro, ekzistanta de nememorebla tempo''. <section end="Pra"/> <section begin="Praktiko"/>'''Praktiko'''. - 1. Apliko de la teorio al la realeco; efektiva plenumo, kiel malo de teoriaj konoj. '''Praktika'''. - 1. De praktiko, kiu koncernas la praktikon : ''praktika malfacilaĵo''. - 2. Konforma al la celo, facile uzebla : ''praktika instrumento''. - 3. Scianta apliki la teorion en la vivo kaj ricevi profiton por si : ''Revuloj kaj praktikaj homoj''. '''Praktiki'''. Efektive plenumi sian profesion (precipe pri kuracistoj kaj advokatoj'') <section end="Praktiko"/> <section begin="Pramo"/>'''Pramo'''. Longa malprofunda ŝipo uzata por transveturigi pasagerojn de unu bordo de rivero al la alia, kiuj estas kunigitaj per ŝnuro, sur kiu glitas la rulbloko de la ŝipo. <section end="Pramo"/> <section begin="Prava"/>'''Prava'''. Kies opinio estas konforma al la vero : ''Vi estas prava, mi tute konsentas kun vi''. '''Praveco'''. Eco de tio, kio estas prava. '''Prave'''. En prava maniero. Komparu : ''Ĝusta, justa, rajta''. <section end="Prava"/> <section begin="Prebendo"/>'''Prebendo'''. Bieno, la profiton de kiu ricevas pastro por la plenumo de sia ofico. <section end="Prebendo"/> <section begin="Precipe"/>'''Precipe'''. Pli ol ĉio alia, pli ol ĉiuj aliaj : ''La kuraciston maltrankviligis precipe <section end="Precipe"/><noinclude><references/></noinclude> m06gqedfb8v6oexc48nixgdsguszdgy 104 40820 119102 118993 2026-05-22T02:53:07Z CasteloBot 76 119102 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Preciza'''. Ĝusta eĉ en malgrandaj detaloj : ''preciza difino, preciza horloĝo''. '''Precize'''. En preciza maniero. '''Precizeco'''. Eco de tio, kio estas preciza. '''Precizigi'''. Fari ion preciza : ''precizigi la sencon de vorto''. Komparu : ''Detala, ekzakta''. '''Prediki'''. Publike konigi la verojn de religio : ''La pastro predikos morgaŭ antaŭ la meso''. '''Prediko'''. Parolado de tiu, kiu predikas. '''Predikato'''. Parto de frazo, montranta, kion oni diras pri la subjekto : ''En la frazo: « La patro amas sian filon » la vorto « patro » estas subjekto, la vorto « amas » estas predikato''. '''Prefekto'''. Ĉefo de administracia distrikto. '''Preferi'''. Pli voli, pli ami; pli ŝati : ''preferi supon ol viandon; preferi blondulinojn; preferi poezion, ol prozon''. '''Prefero'''. Opinio de tiu, kiu preferas. '''Preferinda'''. Kiu meritas esti preferata : ''Skriba respondo estas preferinda''. '''Prefere'''. En maniero preferinda. '''Prefikso'''. Afikso, almetata antaŭ la vorto : ''dis-, re-''. '''Preĝi'''. Esprimi sian peton aŭ adoron al Dio. '''Preĝo'''. Vortoj de tiu, kiu preĝas. '''Preĝejo'''. Konstruaĵo por preĝoj kaj diservoj. '''Prelato'''. Altranga pastro. '''Preludo'''. Antaŭludo al muzika verko. '''Premi'''. Peni enigi erojn de korpo, partojn de tuto en pli malvastan spacon aŭ peni pliproksimigi ilin unu al alia : ''premi buteron en poton; premi la dentojn; premi ies '''Premo'''''. Ago de tio, kio premas : ''manpremo''. '''Alpremi'''. Premi al io : ''premi iun al muro''. '''Dispremi'''. Dispecigi per premo. '''Kunpremi'''. Premi de du kontraŭaj flankoj. '''Premilo'''. Ilo por premi. '''Premegi'''. Tre forte premi. '''Premio'''. - 1. Objekto, donacata al aĉetanto, abonanto ekster tio, je kio li havas rajton : ''La abonantoj ricevis kiel premion belan albumon''. - 2. Objekto, donacata al laŭreato. '''Premii'''. Doni premion : ''El la dudek konkursaj verkoj oni premiis tri''. '''Premiso'''. Frazo (en silogismo''), el kiu oni faras konkludon per rezonado. '''Preni'''. Aligi al si, ekkapti, por teni, uzi, porti : ''preni pecon per dufingroj, preni knabon je la mano, preni sieĝatan urbon, preni banon''. '''Ĉirkaŭpreni'''. Ĉirkaŭi per la brakoj. '''Depreni'''. Preni de io : ''depreni kovrilon''. '''Forpreni'''. Preni for de io. '''Kunpreni'''. Preni kun si : ''Kunprenu pluvombrelon''. '''Partopreni'''. Ĉeesti en ia kunveno, havi parton en ia afero diskuto. Komparu : ''Akcepti, ricevi''. '''Prepari'''. Fari ĉion necesan, por ke io povu esti uzita, por ke io povu havi lokon : ''prepari liton por la dormo, prepari manĝaĵon, prepari la spiritojn por nova ideo''. '''Preparo'''. Ago de tiu, kiu preparas. Komparu : ''Aranĝi, preta''. '''Preposto'''. Ĉefa pastro de preĝejo. '''Prepostejo'''. Loĝejo, domo de preposto. '''Prepozicio'''. Partikulo, esprimanta rilaton inter du vortoj : ''en, al, por''. '''Prepucio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Haŭta faldo, kovranta la kapeton de la vira membro. '''Prerogativo'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj : ''prerogativo de reĝo''. '''Presi'''. Per premo multfoje reprodukti sur folioj de papero metalajn literojn aŭ signojn kunmetitajn, ŝmiritajn per inko : ''presi artikolon, presi libron''. '''Preso, presado'''. Multfoja reprodukto de metalaj literoj aŭ signoj, kunmetitaj kaj ŝmiritaj per inko, sur paperaj folioj, per premo. '''Presa'''. De preso, kiu koncernas preson : ''presa sciigo''. '''Presisto'''. Homo, kies profesio estas presi. '''Presejo'''. Loko, kie oni presas. '''Preslitero'''. Metala litero, per kiu oni presas. '''Preseraro'''. Eraro, farita dum la presado (kompostado''). '''Presprovaĵo'''. Prova presaĵo, en kiu oni korektas la preserarojn. '''Presbiteriano'''. Protestanto (en Anglujo''), apartenanta al sekto, kiu malakceptas la povon de la episkopoj. '''Presbiterianismo'''. Religio de la presbiterianoj. '''Preskaŭ'''. - 1. Ne multe malpli, ol : ''La parolado daŭris preskaŭ unu horon''. - 2. Ne tute, sed ne multe mankas : ''Li preskaŭ svenis de doloro''. '''Preta'''. Preparita por tuja uzo, apliko, ago : ''La tagmanĝo jam estas preta''. Preta forvojaĝi. '''Pretigi'''. Fari ion preta : ''pretigi liton por gasto''. '''Preteco'''. Eco de tio, kio estas preta : ''la batala preteco de armeo''. '''Preteksto'''. Ŝajna motivo, kiun oni uzas, por kaŝi la veran : ''La elektito rifuzis akcepti la postenon je preteksto de manko de l’ tempo''. '''Preteksti'''. Prezenti, kiel pretekston : ''preteksi vojaĝon''.<noinclude><references/></noinclude> 8lhtaojc6chzvx5u0nnnskgq1yyuyiu 119114 119102 2026-05-22T03:09:36Z CasteloBot 76 *sintakso 119114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Preciza ## '''Preciza'''. Ĝusta eĉ en malgrandaj detaloj : ''preciza difino, preciza horloĝo''. '''Precize'''. En preciza maniero. '''Precizeco'''. Eco de tio, kio estas preciza. '''Precizigi'''. Fari ion preciza : ''precizigi la sencon de vorto''. Komparu : ''Detala, ekzakta''. ## Prediki ## '''Prediki'''. Publike konigi la verojn de religio : ''La pastro predikos morgaŭ antaŭ la meso''. '''Prediko'''. Parolado de tiu, kiu predikas. ## Predikato ## '''Predikato'''. Parto de frazo, montranta, kion oni diras pri la subjekto : ''En la frazo: « La patro amas sian filon » la vorto « patro » estas subjekto, la vorto « amas » estas predikato''. ## Prefekto ## '''Prefekto'''. Ĉefo de administracia distrikto. ## Preferi ## '''Preferi'''. Pli voli, pli ami; pli ŝati : ''preferi supon ol viandon; preferi blondulinojn; preferi poezion, ol prozon''. '''Prefero'''. Opinio de tiu, kiu preferas. '''Preferinda'''. Kiu meritas esti preferata : ''Skriba respondo estas preferinda''. '''Prefere'''. En maniero preferinda. ## Prefikso ## '''Prefikso'''. Afikso, almetata antaŭ la vorto : ''dis-, re-''. ## Preĝi ## '''Preĝi'''. Esprimi sian peton aŭ adoron al Dio. '''Preĝo'''. Vortoj de tiu, kiu preĝas. '''Preĝejo'''. Konstruaĵo por preĝoj kaj diservoj. ## Prelato ## '''Prelato'''. Altranga pastro. ## Preludo ## '''Preludo'''. Antaŭludo al muzika verko. ## Premi ## '''Premi'''. Peni enigi erojn de korpo, partojn de tuto en pli malvastan spacon aŭ peni pliproksimigi ilin unu al alia : ''premi buteron en poton; premi la dentojn; premi ies '''Premo'''''. Ago de tio, kio premas : ''manpremo''. '''Alpremi'''. Premi al io : ''premi iun al muro''. '''Dispremi'''. Dispecigi per premo. '''Kunpremi'''. Premi de du kontraŭaj flankoj. '''Premilo'''. Ilo por premi. '''Premegi'''. Tre forte premi. ## Premio ## '''Premio'''. - 1. Objekto, donacata al aĉetanto, abonanto ekster tio, je kio li havas rajton : ''La abonantoj ricevis kiel premion belan albumon''. - 2. Objekto, donacata al laŭreato. '''Premii'''. Doni premion : ''El la dudek konkursaj verkoj oni premiis tri''. ## Premiso ## '''Premiso'''. Frazo (en silogismo''), el kiu oni faras konkludon per rezonado. ## Preni ## '''Preni'''. Aligi al si, ekkapti, por teni, uzi, porti : ''preni pecon per dufingroj, preni knabon je la mano, preni sieĝatan urbon, preni banon''. '''Ĉirkaŭpreni'''. Ĉirkaŭi per la brakoj. '''Depreni'''. Preni de io : ''depreni kovrilon''. '''Forpreni'''. Preni for de io. '''Kunpreni'''. Preni kun si : ''Kunprenu pluvombrelon''. '''Partopreni'''. Ĉeesti en ia kunveno, havi parton en ia afero diskuto. Komparu : ''Akcepti, ricevi''. ## Prepari ## '''Prepari'''. Fari ĉion necesan, por ke io povu esti uzita, por ke io povu havi lokon : ''prepari liton por la dormo, prepari manĝaĵon, prepari la spiritojn por nova ideo''. '''Preparo'''. Ago de tiu, kiu preparas. Komparu : ''Aranĝi, preta''. ## Preposto ## '''Preposto'''. Ĉefa pastro de preĝejo. '''Prepostejo'''. Loĝejo, domo de preposto. ## Prepozicio ## '''Prepozicio'''. Partikulo, esprimanta rilaton inter du vortoj : ''en, al, por''. ## Prepucio ## '''Prepucio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Haŭta faldo, kovranta la kapeton de la vira membro. ## Prerogativo ## '''Prerogativo'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj : ''prerogativo de reĝo''. ## Presi ## '''Presi'''. Per premo multfoje reprodukti sur folioj de papero metalajn literojn aŭ signojn kunmetitajn, ŝmiritajn per inko : ''presi artikolon, presi libron''. '''Preso, presado'''. Multfoja reprodukto de metalaj literoj aŭ signoj, kunmetitaj kaj ŝmiritaj per inko, sur paperaj folioj, per premo. '''Presa'''. De preso, kiu koncernas preson : ''presa sciigo''. '''Presisto'''. Homo, kies profesio estas presi. '''Presejo'''. Loko, kie oni presas. '''Preslitero'''. Metala litero, per kiu oni presas. '''Preseraro'''. Eraro, farita dum la presado (kompostado''). '''Presprovaĵo'''. Prova presaĵo, en kiu oni korektas la preserarojn. ## Presbiteriano ## '''Presbiteriano'''. Protestanto (en Anglujo''), apartenanta al sekto, kiu malakceptas la povon de la episkopoj. ## Presbiterianismo ## '''Presbiterianismo'''. Religio de la presbiterianoj. ## Preskaŭ ## '''Preskaŭ'''. - 1. Ne multe malpli, ol : ''La parolado daŭris preskaŭ unu horon''. - 2. Ne tute, sed ne multe mankas : ''Li preskaŭ svenis de doloro''. ## Preta ## '''Preta'''. Preparita por tuja uzo, apliko, ago : ''La tagmanĝo jam estas preta''. Preta forvojaĝi. '''Pretigi'''. Fari ion preta : ''pretigi liton por gasto''. '''Preteco'''. Eco de tio, kio estas preta : ''la batala preteco de armeo''. ## Preteksto ## '''Preteksto'''. Ŝajna motivo, kiun oni uzas, por kaŝi la veran : ''La elektito rifuzis akcepti la postenon je preteksto de manko de l’ tempo''. '''Preteksti'''. Prezenti, kiel pretekston : ''preteksi vojaĝon''.<noinclude><references/></noinclude> blu103q1bvc7ng67gya7wzsqijrivqd 119171 119114 2026-05-22T03:24:47Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Precipe"/>la forta febro de la infano''. ''La internacian lingvon bezonas precipe la komercistoj kaj scienculoj''. <section end="Precipe"/> <section begin="Preciza"/>'''Preciza'''. Ĝusta eĉ en malgrandaj detaloj : ''preciza difino, preciza horloĝo''. '''Precize'''. En preciza maniero. '''Precizeco'''. Eco de tio, kio estas preciza. '''Precizigi'''. Fari ion preciza : ''precizigi la sencon de vorto''. Komparu : ''Detala, ekzakta''. <section end="Preciza"/> <section begin="Prediki"/>'''Prediki'''. Publike konigi la verojn de religio : ''La pastro predikos morgaŭ antaŭ la meso''. '''Prediko'''. Parolado de tiu, kiu predikas. <section end="Prediki"/> <section begin="Predikato"/>'''Predikato'''. Parto de frazo, montranta, kion oni diras pri la subjekto : ''En la frazo: « La patro amas sian filon » la vorto « patro » estas subjekto, la vorto « amas » estas predikato''. <section end="Predikato"/> <section begin="Prefekto"/>'''Prefekto'''. Ĉefo de administracia distrikto. <section end="Prefekto"/> <section begin="Preferi"/>'''Preferi'''. Pli voli, pli ami; pli ŝati : ''preferi supon ol viandon; preferi blondulinojn; preferi poezion, ol prozon''. '''Prefero'''. Opinio de tiu, kiu preferas. '''Preferinda'''. Kiu meritas esti preferata : ''Skriba respondo estas preferinda''. '''Prefere'''. En maniero preferinda. <section end="Preferi"/> <section begin="Prefikso"/>'''Prefikso'''. Afikso, almetata antaŭ la vorto : ''dis-, re-''. <section end="Prefikso"/> <section begin="Preĝi"/>'''Preĝi'''. Esprimi sian peton aŭ adoron al Dio. '''Preĝo'''. Vortoj de tiu, kiu preĝas. '''Preĝejo'''. Konstruaĵo por preĝoj kaj diservoj. <section end="Preĝi"/> <section begin="Prelato"/>'''Prelato'''. Altranga pastro. <section end="Prelato"/> <section begin="Preludo"/>'''Preludo'''. Antaŭludo al muzika verko. <section end="Preludo"/> <section begin="Premi"/>'''Premi'''. Peni enigi erojn de korpo, partojn de tuto en pli malvastan spacon aŭ peni pliproksimigi ilin unu al alia : ''premi buteron en poton; premi la dentojn; premi ies '''Premo'''''. Ago de tio, kio premas : ''manpremo''. '''Alpremi'''. Premi al io : ''premi iun al muro''. '''Dispremi'''. Dispecigi per premo. '''Kunpremi'''. Premi de du kontraŭaj flankoj. '''Premilo'''. Ilo por premi. '''Premegi'''. Tre forte premi. <section end="Premi"/> <section begin="Premio"/>'''Premio'''. - 1. Objekto, donacata al aĉetanto, abonanto ekster tio, je kio li havas rajton : ''La abonantoj ricevis kiel premion belan albumon''. - 2. Objekto, donacata al laŭreato. '''Premii'''. Doni premion : ''El la dudek konkursaj verkoj oni premiis tri''. <section end="Premio"/> <section begin="Premiso"/>'''Premiso'''. Frazo (en silogismo''), el kiu oni faras konkludon per rezonado. <section end="Premiso"/> <section begin="Preni"/>'''Preni'''. Aligi al si, ekkapti, por teni, uzi, porti : ''preni pecon per dufingroj, preni knabon je la mano, preni sieĝatan urbon, preni banon''. '''Ĉirkaŭpreni'''. Ĉirkaŭi per la brakoj. '''Depreni'''. Preni de io : ''depreni kovrilon''. '''Forpreni'''. Preni for de io. '''Kunpreni'''. Preni kun si : ''Kunprenu pluvombrelon''. '''Partopreni'''. Ĉeesti en ia kunveno, havi parton en ia afero diskuto. Komparu : ''Akcepti, ricevi''. <section end="Preni"/> <section begin="Prepari"/>'''Prepari'''. Fari ĉion necesan, por ke io povu esti uzita, por ke io povu havi lokon : ''prepari liton por la dormo, prepari manĝaĵon, prepari la spiritojn por nova ideo''. '''Preparo'''. Ago de tiu, kiu preparas. Komparu : ''Aranĝi, preta''. <section end="Prepari"/> <section begin="Preposto"/>'''Preposto'''. Ĉefa pastro de preĝejo. '''Prepostejo'''. Loĝejo, domo de preposto. <section end="Preposto"/> <section begin="Prepozicio"/>'''Prepozicio'''. Partikulo, esprimanta rilaton inter du vortoj : ''en, al, por''. <section end="Prepozicio"/> <section begin="Prepucio"/>'''Prepucio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Haŭta faldo, kovranta la kapeton de la vira membro. <section end="Prepucio"/> <section begin="Prerogativo"/>'''Prerogativo'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj : ''prerogativo de reĝo''. <section end="Prerogativo"/> <section begin="Presi"/>'''Presi'''. Per premo multfoje reprodukti sur folioj de papero metalajn literojn aŭ signojn kunmetitajn, ŝmiritajn per inko : ''presi artikolon, presi libron''. '''Preso, presado'''. Multfoja reprodukto de metalaj literoj aŭ signoj, kunmetitaj kaj ŝmiritaj per inko, sur paperaj folioj, per premo. '''Presa'''. De preso, kiu koncernas preson : ''presa sciigo''. '''Presisto'''. Homo, kies profesio estas presi. '''Presejo'''. Loko, kie oni presas. '''Preslitero'''. Metala litero, per kiu oni presas. '''Preseraro'''. Eraro, farita dum la presado (kompostado''). '''Presprovaĵo'''. Prova presaĵo, en kiu oni korektas la preserarojn. <section end="Presi"/> <section begin="Presbiteriano"/>'''Presbiteriano'''. Protestanto (en Anglujo''), apartenanta al sekto, kiu malakceptas la povon de la episkopoj. <section end="Presbiteriano"/> <section begin="Presbiterianismo"/>'''Presbiterianismo'''. Religio de la presbiterianoj. <section end="Presbiterianismo"/> <section begin="Preskaŭ"/>'''Preskaŭ'''. - 1. Ne multe malpli, ol : ''La parolado daŭris preskaŭ unu horon''. - 2. Ne tute, sed ne multe mankas : ''Li preskaŭ svenis de doloro''. <section end="Preskaŭ"/> <section begin="Preta"/>'''Preta'''. Preparita por tuja uzo, apliko, ago : ''La tagmanĝo jam estas preta''. Preta forvojaĝi. '''Pretigi'''. Fari ion preta : ''pretigi liton por gasto''. '''Preteco'''. Eco de tio, kio estas preta : ''la batala preteco de armeo''. <section end="Preta"/> <section begin="Preteksto"/>'''Preteksto'''. Ŝajna motivo, kiun oni uzas, por kaŝi la veran : ''La elektito rifuzis akcepti la postenon je preteksto de manko de l’ tempo''. '''Preteksti'''. Prezenti, kiel pretekston : ''preteksi vojaĝon''. <section end="Preteksto"/><noinclude><references/></noinclude> e3dl4czuoi7z20s6k9cvup8k73c0abz 104 40821 119053 118994 2026-05-21T13:55:14Z CasteloBot 76 119053 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Pretendi'''. Aserti, ke oni havas rajton je io kaj sur tio bazi sian postulon. '''Pretendo'''. Aserto, ke oni havas rajton je io kaj postulo, bazita sur ĝi. '''Preter'''. - 1. Prepozicio esprimanta lokon, flanke de kiu, apud kiu io iras, moviĝas kaj ĝin forlasas : ''pasi preter domo''. - 2. Prefikso kun la sama signifo : ''preterkuri, preterlasi''. '''Preterito'''. Formo de verbo, esprimanta la tempon pasintan; faris, estis faranta, estis farinta. '''Prezo'''. Monsumo, postulata aŭ proponata por vendata objekto : ''La kosto de la konstruo de l’ maŝino estis 100 fr''., la fabrikanto postulas por ĝi la prezon de 200 fr., sed ĝia vera valoro ne superas 50 fr. '''Prezaro'''. Listo de komercaĵoj kun ilia prezo. Komparu : ''Kosto, valoro''. '''Prezenti'''. - 1. Diri la nomon de nekonata persono al aliaj ĉeestantoj por ĝin konigi kun ili : ''Permesu, ke mi prezentu al vi mian amikon N''. - 2. Esti bildo de io, havi aspekton de io : ''Kion prezentas la pentraĵo? La lando prezentas vastan ebenaĵon''. '''Prezidi'''. Konduki la diskutojn en kunsido : ''prezidi en parlamento''. '''Prezido'''. Ago de tiu, kiu prezidas. '''Prezidanto'''. - 1. Persono, kiu prezidas : ''prezidanto de kongreso''. - 2. Ĉefo de societo, de respubliko. '''Vicprezidanto'''. Helpanto kaj anstataŭanto de prezidanto. '''Pri'''. Prepozicio esprimanta temon, objekton de parolado, de ago : ''rakonti, skribi pri io; zorgi pri io''. '''Primadono'''. Ĉefa kantistino de opera trupo. '''Primitiva'''. Apartenanta al komenca epoko, komenca stadio : ''primitivaj moroj; primitiva instrumento''. '''Primitive'''. En primitiva maniero. '''Princo'''. - 1. Regnestro de ŝtato ne plene sendependa aŭ malgranda : ''la princo de Monako''. - 2. Filo de reĝo. - 3. Persono, posedanta la plej altan nobelan titolon. '''Princino'''. Edzino de princo. '''Princido'''. Filo de princo. '''Princidino'''. Filino de princo. '''Princlando'''. Lando, regata de princo. '''Kronprinco'''. Reĝa filo, heredonto de la trono. '''Principo'''. Fundamenta, baza regulo, opinio : ''la principoj de la universala lingvo; homo sen principoj''. '''Principe'''. En la principo; kio koncernas la principon : ''Principe mi konsentas kun vi''. '''Printempo'''. La unua el la kvar sezonoj de l’ jaro (21 marto - 21 junio''). '''Printempa'''. De printempo : ''printempa tago, printempa vetero''. '''Prioro'''. Ĉefo de monaĥejo. '''Prismo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Poliedro, kies du bazoj estas egalaj multanguloj, kuŝantaj sur paralelaj ebenoj, kaj kies flankoj estas paraleogramoj. '''Prisma'''. Havanta formon de prismo. '''Privata'''. Apartenanta al unu persono, koncernanta unu personon, hejma, nepublika, neoficiala : ''privata loĝejo, privata vivo, privata oficisto''. '''Private'''. En privata maniero. '''Privilegio'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj. '''Pro'''. Prepozicio por esprimi kaŭzon, motivon : ''pro ĵaluzo, pro grava kaŭzo''. '''Probabla'''. Supozebla, verŝajna, versimila, kredebla. '''Probable'''. En probabla maniero. '''Probableco'''. Eco de tio, kio estas probabla. '''Problemo'''. - 1. Demando, solvota per sciencaj procedoj : ''fizika problemo, aritmetika problemo''. - 2. Grava, malfacile solvebla demando : ''La problemoj de la vivo''. '''Procedi'''. Uzi specialajn rimedojn por atingi celon. '''Procedo'''. Speciala agmaniero, adaptita al celo : ''ĥirurgia procedo''. Komparu : ''Agi, fari, manipuli''. '''Proceduro'''. Procedo en la juĝaj aferoj. '''Procento'''. - 1. Kvanto de monunuoj da profito, kiun donas 100 monunuoj dum unu jaro : ''La dividendo atingos en la nuna jaro 5 procentoĵn (5 %)''. - 2. Centono da ajna kvanto : ''La armeo perdis en la batalo 40 procentojn de la soldatoj''. '''Proceso'''. Tutaĵo de juraj procedoj, por juĝe solvi aferon inter akuzanto kaj akuzato. '''Procesi'''. Konduki proceson : ''procesi iun pri kompenso de la perdoj''. '''Procesema'''. Kiu amas procesi. '''Procesio'''. Solena marŝo de religia karaktero, akompanata per kantoj kaj preĝoj. '''Produkti'''. Liveri per sia laboro krudajn substancojn kaj fruktojn de la naturo aŭ fari el ili objektojn, utilajn por la homoj. Ameriko produktas multe da greno. La fabriko produktas bonan tolon. '''Produktaĵo'''. Produktita substanco aŭ objekto. '''Produktema'''. Kiu multe produktas. '''Reprodukti'''. - 1. Ree produkti. - 2. Fari kopion, fari bildon de io : ''reprodukti per la preso''. La pentristo reproduktas la naturon.<noinclude><references/></noinclude> kcizkey5sddolx28r996snnmz5cmxwd 119115 119053 2026-05-22T03:09:36Z CasteloBot 76 *sintakso 119115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Pretendi ## '''Pretendi'''. Aserti, ke oni havas rajton je io kaj sur tio bazi sian postulon. '''Pretendo'''. Aserto, ke oni havas rajton je io kaj postulo, bazita sur ĝi. ## Preter ## '''Preter'''. - 1. Prepozicio esprimanta lokon, flanke de kiu, apud kiu io iras, moviĝas kaj ĝin forlasas : ''pasi preter domo''. - 2. Prefikso kun la sama signifo : ''preterkuri, preterlasi''. ## Preterito ## '''Preterito'''. Formo de verbo, esprimanta la tempon pasintan; faris, estis faranta, estis farinta. ## Prezo ## '''Prezo'''. Monsumo, postulata aŭ proponata por vendata objekto : ''La kosto de la konstruo de l’ maŝino estis 100 fr''., la fabrikanto postulas por ĝi la prezon de 200 fr., sed ĝia vera valoro ne superas 50 fr. '''Prezaro'''. Listo de komercaĵoj kun ilia prezo. Komparu : ''Kosto, valoro''. ## Prezenti ## '''Prezenti'''. - 1. Diri la nomon de nekonata persono al aliaj ĉeestantoj por ĝin konigi kun ili : ''Permesu, ke mi prezentu al vi mian amikon N''. - 2. Esti bildo de io, havi aspekton de io : ''Kion prezentas la pentraĵo? La lando prezentas vastan ebenaĵon''. ## Prezidi ## '''Prezidi'''. Konduki la diskutojn en kunsido : ''prezidi en parlamento''. '''Prezido'''. Ago de tiu, kiu prezidas. '''Prezidanto'''. - 1. Persono, kiu prezidas : ''prezidanto de kongreso''. - 2. Ĉefo de societo, de respubliko. '''Vicprezidanto'''. Helpanto kaj anstataŭanto de prezidanto. ## Pri ## '''Pri'''. Prepozicio esprimanta temon, objekton de parolado, de ago : ''rakonti, skribi pri io; zorgi pri io''. ## Primadono ## '''Primadono'''. Ĉefa kantistino de opera trupo. ## Primitiva ## '''Primitiva'''. Apartenanta al komenca epoko, komenca stadio : ''primitivaj moroj; primitiva instrumento''. '''Primitive'''. En primitiva maniero. ## Princo ## '''Princo'''. - 1. Regnestro de ŝtato ne plene sendependa aŭ malgranda : ''la princo de Monako''. - 2. Filo de reĝo. - 3. Persono, posedanta la plej altan nobelan titolon. '''Princino'''. Edzino de princo. '''Princido'''. Filo de princo. '''Princidino'''. Filino de princo. '''Princlando'''. Lando, regata de princo. '''Kronprinco'''. Reĝa filo, heredonto de la trono. ## Principo ## '''Principo'''. Fundamenta, baza regulo, opinio : ''la principoj de la universala lingvo; homo sen principoj''. '''Principe'''. En la principo; kio koncernas la principon : ''Principe mi konsentas kun vi''. ## Printempo ## '''Printempo'''. La unua el la kvar sezonoj de l’ jaro (21 marto - 21 junio''). '''Printempa'''. De printempo : ''printempa tago, printempa vetero''. ## Prioro ## '''Prioro'''. Ĉefo de monaĥejo. ## Prismo ## '''Prismo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Poliedro, kies du bazoj estas egalaj multanguloj, kuŝantaj sur paralelaj ebenoj, kaj kies flankoj estas paraleogramoj. '''Prisma'''. Havanta formon de prismo. ## Privata ## '''Privata'''. Apartenanta al unu persono, koncernanta unu personon, hejma, nepublika, neoficiala : ''privata loĝejo, privata vivo, privata oficisto''. '''Private'''. En privata maniero. ## Privilegio ## '''Privilegio'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj. ## Pro ## '''Pro'''. Prepozicio por esprimi kaŭzon, motivon : ''pro ĵaluzo, pro grava kaŭzo''. ## Probabla ## '''Probabla'''. Supozebla, verŝajna, versimila, kredebla. '''Probable'''. En probabla maniero. '''Probableco'''. Eco de tio, kio estas probabla. ## Problemo ## '''Problemo'''. - 1. Demando, solvota per sciencaj procedoj : ''fizika problemo, aritmetika problemo''. - 2. Grava, malfacile solvebla demando : ''La problemoj de la vivo''. ## Procedi ## '''Procedi'''. Uzi specialajn rimedojn por atingi celon. '''Procedo'''. Speciala agmaniero, adaptita al celo : ''ĥirurgia procedo''. Komparu : ''Agi, fari, manipuli''. ## Proceduro ## '''Proceduro'''. Procedo en la juĝaj aferoj. ## Procento ## '''Procento'''. - 1. Kvanto de monunuoj da profito, kiun donas 100 monunuoj dum unu jaro : ''La dividendo atingos en la nuna jaro 5 procentoĵn (5 %)''. - 2. Centono da ajna kvanto : ''La armeo perdis en la batalo 40 procentojn de la soldatoj''. ## Proceso ## '''Proceso'''. Tutaĵo de juraj procedoj, por juĝe solvi aferon inter akuzanto kaj akuzato. '''Procesi'''. Konduki proceson : ''procesi iun pri kompenso de la perdoj''. '''Procesema'''. Kiu amas procesi. ## Procesio ## '''Procesio'''. Solena marŝo de religia karaktero, akompanata per kantoj kaj preĝoj. ## Produkti ## '''Produkti'''. Liveri per sia laboro krudajn substancojn kaj fruktojn de la naturo aŭ fari el ili objektojn, utilajn por la homoj. Ameriko produktas multe da greno. La fabriko produktas bonan tolon. '''Produktaĵo'''. Produktita substanco aŭ objekto. '''Produktema'''. Kiu multe produktas. '''Reprodukti'''. - 1. Ree produkti. - 2. Fari kopion, fari bildon de io : ''reprodukti per la preso''. La pentristo reproduktas la naturon.<noinclude><references/></noinclude> 0dtj3378vfs1a7yhrfdg3ba4qxusvpd 119172 119115 2026-05-22T03:25:31Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Pretendi"/>'''Pretendi'''. Aserti, ke oni havas rajton je io kaj sur tio bazi sian postulon. '''Pretendo'''. Aserto, ke oni havas rajton je io kaj postulo, bazita sur ĝi. <section end="Pretendi"/> <section begin="Preter"/>'''Preter'''. - 1. Prepozicio esprimanta lokon, flanke de kiu, apud kiu io iras, moviĝas kaj ĝin forlasas : ''pasi preter domo''. - 2. Prefikso kun la sama signifo : ''preterkuri, preterlasi''. <section end="Preter"/> <section begin="Preterito"/>'''Preterito'''. Formo de verbo, esprimanta la tempon pasintan; faris, estis faranta, estis farinta. <section end="Preterito"/> <section begin="Prezo"/>'''Prezo'''. Monsumo, postulata aŭ proponata por vendata objekto : ''La kosto de la konstruo de l’ maŝino estis 100 fr''., la fabrikanto postulas por ĝi la prezon de 200 fr., sed ĝia vera valoro ne superas 50 fr. '''Prezaro'''. Listo de komercaĵoj kun ilia prezo. Komparu : ''Kosto, valoro''. <section end="Prezo"/> <section begin="Prezenti"/>'''Prezenti'''. - 1. Diri la nomon de nekonata persono al aliaj ĉeestantoj por ĝin konigi kun ili : ''Permesu, ke mi prezentu al vi mian amikon N''. - 2. Esti bildo de io, havi aspekton de io : ''Kion prezentas la pentraĵo? La lando prezentas vastan ebenaĵon''. <section end="Prezenti"/> <section begin="Prezidi"/>'''Prezidi'''. Konduki la diskutojn en kunsido : ''prezidi en parlamento''. '''Prezido'''. Ago de tiu, kiu prezidas. '''Prezidanto'''. - 1. Persono, kiu prezidas : ''prezidanto de kongreso''. - 2. Ĉefo de societo, de respubliko. '''Vicprezidanto'''. Helpanto kaj anstataŭanto de prezidanto. <section end="Prezidi"/> <section begin="Pri"/>'''Pri'''. Prepozicio esprimanta temon, objekton de parolado, de ago : ''rakonti, skribi pri io; zorgi pri io''. <section end="Pri"/> <section begin="Primadono"/>'''Primadono'''. Ĉefa kantistino de opera trupo. <section end="Primadono"/> <section begin="Primitiva"/>'''Primitiva'''. Apartenanta al komenca epoko, komenca stadio : ''primitivaj moroj; primitiva instrumento''. '''Primitive'''. En primitiva maniero. <section end="Primitiva"/> <section begin="Princo"/>'''Princo'''. - 1. Regnestro de ŝtato ne plene sendependa aŭ malgranda : ''la princo de Monako''. - 2. Filo de reĝo. - 3. Persono, posedanta la plej altan nobelan titolon. '''Princino'''. Edzino de princo. '''Princido'''. Filo de princo. '''Princidino'''. Filino de princo. '''Princlando'''. Lando, regata de princo. '''Kronprinco'''. Reĝa filo, heredonto de la trono. <section end="Princo"/> <section begin="Principo"/>'''Principo'''. Fundamenta, baza regulo, opinio : ''la principoj de la universala lingvo; homo sen principoj''. '''Principe'''. En la principo; kio koncernas la principon : ''Principe mi konsentas kun vi''. <section end="Principo"/> <section begin="Printempo"/>'''Printempo'''. La unua el la kvar sezonoj de l’ jaro (21 marto - 21 junio''). '''Printempa'''. De printempo : ''printempa tago, printempa vetero''. <section end="Printempo"/> <section begin="Prioro"/>'''Prioro'''. Ĉefo de monaĥejo. <section end="Prioro"/> <section begin="Prismo"/>'''Prismo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Poliedro, kies du bazoj estas egalaj multanguloj, kuŝantaj sur paralelaj ebenoj, kaj kies flankoj estas paraleogramoj. '''Prisma'''. Havanta formon de prismo. <section end="Prismo"/> <section begin="Privata"/>'''Privata'''. Apartenanta al unu persono, koncernanta unu personon, hejma, nepublika, neoficiala : ''privata loĝejo, privata vivo, privata oficisto''. '''Private'''. En privata maniero. <section end="Privata"/> <section begin="Privilegio"/>'''Privilegio'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj. <section end="Privilegio"/> <section begin="Pro"/>'''Pro'''. Prepozicio por esprimi kaŭzon, motivon : ''pro ĵaluzo, pro grava kaŭzo''. <section end="Pro"/> <section begin="Probabla"/>'''Probabla'''. Supozebla, verŝajna, versimila, kredebla. '''Probable'''. En probabla maniero. '''Probableco'''. Eco de tio, kio estas probabla. <section end="Probabla"/> <section begin="Problemo"/>'''Problemo'''. - 1. Demando, solvota per sciencaj procedoj : ''fizika problemo, aritmetika problemo''. - 2. Grava, malfacile solvebla demando : ''La problemoj de la vivo''. <section end="Problemo"/> <section begin="Procedi"/>'''Procedi'''. Uzi specialajn rimedojn por atingi celon. '''Procedo'''. Speciala agmaniero, adaptita al celo : ''ĥirurgia procedo''. Komparu : ''Agi, fari, manipuli''. <section end="Procedi"/> <section begin="Proceduro"/>'''Proceduro'''. Procedo en la juĝaj aferoj. <section end="Proceduro"/> <section begin="Procento"/>'''Procento'''. - 1. Kvanto de monunuoj da profito, kiun donas 100 monunuoj dum unu jaro : ''La dividendo atingos en la nuna jaro 5 procentoĵn (5 %)''. - 2. Centono da ajna kvanto : ''La armeo perdis en la batalo 40 procentojn de la soldatoj''. <section end="Procento"/> <section begin="Proceso"/>'''Proceso'''. Tutaĵo de juraj procedoj, por juĝe solvi aferon inter akuzanto kaj akuzato. '''Procesi'''. Konduki proceson : ''procesi iun pri kompenso de la perdoj''. '''Procesema'''. Kiu amas procesi. <section end="Proceso"/> <section begin="Procesio"/>'''Procesio'''. Solena marŝo de religia karaktero, akompanata per kantoj kaj preĝoj. <section end="Procesio"/> <section begin="Produkti"/>'''Produkti'''. Liveri per sia laboro krudajn substancojn kaj fruktojn de la naturo aŭ fari el ili objektojn, utilajn por la homoj. Ameriko produktas multe da greno. La fabriko produktas bonan tolon. '''Produktaĵo'''. Produktita substanco aŭ objekto. '''Produktema'''. Kiu multe produktas. '''Reprodukti'''. - 1. Ree produkti. - 2. Fari kopion, fari bildon de io : ''reprodukti per la preso''. La pentristo reproduktas la naturon. <section end="Produkti"/><noinclude><references/></noinclude> jcnrkfm6blksgfjfazmbpw2c5r3lojg 104 40822 119054 118995 2026-05-21T13:56:38Z CasteloBot 76 119054 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Profani'''. Malŝati sanktajn objektojn kaj uzi ilin por ordinaraj celoj : ''profani sanktan vazon''. '''Profana'''. Malŝatanta sanktajn aferojn, ne konanta la sekretojn de la kulto kaj pastraro. '''Profesio'''. Okupo, per kiu oni akiras la vivrimedojn : ''instruado, kuracarto''. '''Profesia'''. De profesio, kiu koncernas profesion : ''profesia sekreto; profesia artisto (ne amatoro'')''. '''Profesiisto'''. Homo, kiu havas profesion, kies okupo estas profesio. Komparu : ''Metio, ofico, specialo''. '''Profesoro'''. Instruisto en supera lernejo : ''profesoro de universitato, de akademio''. '''Profesora'''. De profesoro, kiu koncernas profesoron. '''Profesoreco'''. Titolo, posteno de profesoro. '''Profeto'''. Homo, antaŭdiranta la estontecon dank' al inspiro de Dio. '''Profeti'''. Antaŭdiri la estontecon. '''Profetaĵo'''. Antaŭdiro de profeto. '''Profeta'''. De profeto; antaŭdiranta la estontecon. '''Profilo'''. - 1. Trajtoj de vizaĝo, vidataj de flanko. - 2. Desegnaĵo de perpendikulara tranĉo de maŝino, de domo. '''Profilaktiko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Scienco pri la rimedoj, antaŭgardantaj kontraŭ la malsanoj. '''Profilaktika'''. Antaŭgardanta de malsano. '''Profito'''. - 1. Diferenco, per kiu la vendprezo superas la koston; diferenco, per kiu la enspezoj de komerca afero superas la elspezojn : ''La kompanio havis 100,000 fr''. da profito. - 2. Sukcesa rezultato, utilo de ago, de laboro : ''La penado donis nenian profiton''. '''Profiti'''. Havi profiton, eltiri profiton : ''profiti la lecionojn de la hisiorio''. '''Profitema'''. Kiu amas profiton, kiu zorgas nur pri la profito. Komparu : ''Gajno, utilo''. '''Profunda'''. - 1. Kies fundo estas malproksime de la supraĵo, de la supro, de la bordo, de la limo : ''profunda rivero, profunda akvo, profunda vundo, profunda valo, profunda saluto''. - 2. Altidea, ne facile penetrebla : ''profunda penso''. - 3. Forta, granda : ''profunda dormo, profunda doloro''. '''Profundeco'''. Eco de tio, kio estas profunda. '''Profundaĵo'''. Profunda loko : ''profundaĵo de maro''. '''Senfundaĵo'''. Tre profunda loko, abismo : ''monta senfundaĵo''. '''Malprofunda'''. - 1. Kies fundo estas proksima de la supraĵo, de la bordoj; proksima de la supro, de la bordo, de la limo : ''malprofunda lago, malprofunda telero''. - 2. Malaltidea, supraĵa : ''malprofunda cerbo''. '''Malprofundaĵo'''. Malprofunda loko. '''Prognozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Antaŭdiro de la kuracisto pri la daŭro kaj rezultato de malsano : ''favora, malfavora prognozo''. '''Programo'''. - 1. Tabelo de la numeroj de spektaklo, de koncerto : ''La programo anoncas kvin kantojn kaj unu deklamon''. - 2. Sistema kunmeto de demandoj, prezentotaj al ekzamenato, instruotaj en lernejo, solvotaj per esploro. - 3. Principoj kaj intencoj de politika partio, de ministraro. '''Progresi'''. Iom post iom akiri pli altan gradon, pli fortan evoluon : ''progresi en la studado, en la servado''. La scienco, malsano, brulo progresas. '''Progreso'''. Iompostioma akiro de pli alta grado, de pli forta evoluo : ''progresoj de lernanto, progreso de la civilizacio''. '''Progresema'''. Kiu amas progreson : ''progresema estraro''. '''Progresulo'''. Homo, kiu amas progreson. '''Progresio''' ({{VdE-ml|Mat}}.). Vico de kvantoj, en kiu ĉiu membro devenas de la antaŭa per la aldono de la sama kvanto aŭ per la multipliko per la sama kvanto : ''aritmetika progresio, geometria progresio''. '''Projekcio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Bildo de korpo, farita sur ebeno. '''Projekcii'''. Fari projekcion. '''Projekto'''. - 1. Unua redakto de propono, de leĝo : ''projekto de nova regularo''. - 2. Desegnaĵo, plano de konstruota domo, maŝino, kun ĉiuj necesaj klarigoj pri la maniero, kosto k. t. p. : ''projekto de ponto''. - 3. Intenco : ''Kiaj estas viaj projektoj por la somero? Projekti''. Fari projekton. Komparu : ''Intenco, plano''. '''Proklami'''. Oficiale konigi al popolo, al publiko : ''proklami siajn principojn en kunveno; proklami iun reĝo''. '''Proklamo'''. Vortoj de tiu, kiu proklamas. '''Prokrasti'''. Ne fari tuj, transmeti la plenumon al alia tempo, al alia tago : ''prokrasti la elektojn ĝis la fino de la jaro; prokrasti la penton ĝis la morto''. '''Prokrasto'''. Ne tuja plenumo, transmeto de la plenumo al alia tempo, al alia tago. '''Prokrastema'''. Kiu amas prokrasti. '''Prokrastebla'''. Kiu povas esti prokrastita. '''Prokrastinda'''. Kiu meritas esti prokrastita. '''Proksima'''. Apartigita per malgranda distanco tempa aŭ spaca : ''proksima urbo, proksima tago''. '''Proksime'''. En proksima distanco. '''Proksimeco'''. Eco de tio, kio estas proksima. '''Proksimigi'''. Fari ion proksima. '''Proksimiĝi'''. Fariĝi proksima, veni proksime. '''De proksime'''. De proksima loko. '''Malproksima'''. Apartigita per granda distanco spaca aŭ tempa : ''malproksima lando, malproksima epoko''. '''Proksimulo'''. Ĉiu homo rilate al ni mem : ''Amu vian proksimulon, kiel vin mem''.<noinclude><references/></noinclude> tq5riemkycc5wx1gen4clmhm4t9tqlr 119116 119054 2026-05-22T03:09:37Z CasteloBot 76 *sintakso 119116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Profani ## '''Profani'''. Malŝati sanktajn objektojn kaj uzi ilin por ordinaraj celoj : ''profani sanktan vazon''. '''Profana'''. Malŝatanta sanktajn aferojn, ne konanta la sekretojn de la kulto kaj pastraro. ## Profesio ## '''Profesio'''. Okupo, per kiu oni akiras la vivrimedojn : ''instruado, kuracarto''. '''Profesia'''. De profesio, kiu koncernas profesion : ''profesia sekreto; profesia artisto (ne amatoro'')''. '''Profesiisto'''. Homo, kiu havas profesion, kies okupo estas profesio. Komparu : ''Metio, ofico, specialo''. ## Profesoro ## '''Profesoro'''. Instruisto en supera lernejo : ''profesoro de universitato, de akademio''. '''Profesora'''. De profesoro, kiu koncernas profesoron. '''Profesoreco'''. Titolo, posteno de profesoro. ## Profeto ## '''Profeto'''. Homo, antaŭdiranta la estontecon dank' al inspiro de Dio. '''Profeti'''. Antaŭdiri la estontecon. '''Profetaĵo'''. Antaŭdiro de profeto. '''Profeta'''. De profeto; antaŭdiranta la estontecon. ## Profilo ## '''Profilo'''. - 1. Trajtoj de vizaĝo, vidataj de flanko. - 2. Desegnaĵo de perpendikulara tranĉo de maŝino, de domo. ## Profilaktiko ## '''Profilaktiko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Scienco pri la rimedoj, antaŭgardantaj kontraŭ la malsanoj. '''Profilaktika'''. Antaŭgardanta de malsano. ## Profito ## '''Profito'''. - 1. Diferenco, per kiu la vendprezo superas la koston; diferenco, per kiu la enspezoj de komerca afero superas la elspezojn : ''La kompanio havis 100,000 fr''. da profito. - 2. Sukcesa rezultato, utilo de ago, de laboro : ''La penado donis nenian profiton''. '''Profiti'''. Havi profiton, eltiri profiton : ''profiti la lecionojn de la hisiorio''. '''Profitema'''. Kiu amas profiton, kiu zorgas nur pri la profito. Komparu : ''Gajno, utilo''. ## Profunda ## '''Profunda'''. - 1. Kies fundo estas malproksime de la supraĵo, de la supro, de la bordo, de la limo : ''profunda rivero, profunda akvo, profunda vundo, profunda valo, profunda saluto''. - 2. Altidea, ne facile penetrebla : ''profunda penso''. - 3. Forta, granda : ''profunda dormo, profunda doloro''. '''Profundeco'''. Eco de tio, kio estas profunda. '''Profundaĵo'''. Profunda loko : ''profundaĵo de maro''. '''Senfundaĵo'''. Tre profunda loko, abismo : ''monta senfundaĵo''. '''Malprofunda'''. - 1. Kies fundo estas proksima de la supraĵo, de la bordoj; proksima de la supro, de la bordo, de la limo : ''malprofunda lago, malprofunda telero''. - 2. Malaltidea, supraĵa : ''malprofunda cerbo''. '''Malprofundaĵo'''. Malprofunda loko. ## Prognozo ## '''Prognozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Antaŭdiro de la kuracisto pri la daŭro kaj rezultato de malsano : ''favora, malfavora prognozo''. ## Programo ## '''Programo'''. - 1. Tabelo de la numeroj de spektaklo, de koncerto : ''La programo anoncas kvin kantojn kaj unu deklamon''. - 2. Sistema kunmeto de demandoj, prezentotaj al ekzamenato, instruotaj en lernejo, solvotaj per esploro. - 3. Principoj kaj intencoj de politika partio, de ministraro. ## Progresi ## '''Progresi'''. Iom post iom akiri pli altan gradon, pli fortan evoluon : ''progresi en la studado, en la servado''. La scienco, malsano, brulo progresas. '''Progreso'''. Iompostioma akiro de pli alta grado, de pli forta evoluo : ''progresoj de lernanto, progreso de la civilizacio''. '''Progresema'''. Kiu amas progreson : ''progresema estraro''. '''Progresulo'''. Homo, kiu amas progreson. ## Progresio ## '''Progresio''' ({{VdE-ml|Mat}}.). Vico de kvantoj, en kiu ĉiu membro devenas de la antaŭa per la aldono de la sama kvanto aŭ per la multipliko per la sama kvanto : ''aritmetika progresio, geometria progresio''. ## Projekcio ## '''Projekcio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Bildo de korpo, farita sur ebeno. '''Projekcii'''. Fari projekcion. ## Projekto ## '''Projekto'''. - 1. Unua redakto de propono, de leĝo : ''projekto de nova regularo''. - 2. Desegnaĵo, plano de konstruota domo, maŝino, kun ĉiuj necesaj klarigoj pri la maniero, kosto k. t. p. : ''projekto de ponto''. - 3. Intenco : ''Kiaj estas viaj projektoj por la somero? Projekti''. Fari projekton. Komparu : ''Intenco, plano''. ## Proklami ## '''Proklami'''. Oficiale konigi al popolo, al publiko : ''proklami siajn principojn en kunveno; proklami iun reĝo''. '''Proklamo'''. Vortoj de tiu, kiu proklamas. ## Prokrasti ## '''Prokrasti'''. Ne fari tuj, transmeti la plenumon al alia tempo, al alia tago : ''prokrasti la elektojn ĝis la fino de la jaro; prokrasti la penton ĝis la morto''. '''Prokrasto'''. Ne tuja plenumo, transmeto de la plenumo al alia tempo, al alia tago. '''Prokrastema'''. Kiu amas prokrasti. '''Prokrastebla'''. Kiu povas esti prokrastita. '''Prokrastinda'''. Kiu meritas esti prokrastita. ## Proksima ## '''Proksima'''. Apartigita per malgranda distanco tempa aŭ spaca : ''proksima urbo, proksima tago''. '''Proksime'''. En proksima distanco. '''Proksimeco'''. Eco de tio, kio estas proksima. '''Proksimigi'''. Fari ion proksima. '''Proksimiĝi'''. Fariĝi proksima, veni proksime. '''De proksime'''. De proksima loko. '''Malproksima'''. Apartigita per granda distanco spaca aŭ tempa : ''malproksima lando, malproksima epoko''. '''Proksimulo'''. Ĉiu homo rilate al ni mem : ''Amu vian proksimulon, kiel vin mem''.<noinclude><references/></noinclude> 4e0rsveiuofb1zypmyvtsf59ic3sf0m 119173 119116 2026-05-22T03:26:29Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Profani"/>'''Profani'''. Malŝati sanktajn objektojn kaj uzi ilin por ordinaraj celoj : ''profani sanktan vazon''. '''Profana'''. Malŝatanta sanktajn aferojn, ne konanta la sekretojn de la kulto kaj pastraro. <section end="Profani"/> <section begin="Profesio"/>'''Profesio'''. Okupo, per kiu oni akiras la vivrimedojn : ''instruado, kuracarto''. '''Profesia'''. De profesio, kiu koncernas profesion : ''profesia sekreto; profesia artisto (ne amatoro'')''. '''Profesiisto'''. Homo, kiu havas profesion, kies okupo estas profesio. Komparu : ''Metio, ofico, specialo''. <section end="Profesio"/> <section begin="Profesoro"/>'''Profesoro'''. Instruisto en supera lernejo : ''profesoro de universitato, de akademio''. '''Profesora'''. De profesoro, kiu koncernas profesoron. '''Profesoreco'''. Titolo, posteno de profesoro. <section end="Profesoro"/> <section begin="Profeto"/>'''Profeto'''. Homo, antaŭdiranta la estontecon dank' al inspiro de Dio. '''Profeti'''. Antaŭdiri la estontecon. '''Profetaĵo'''. Antaŭdiro de profeto. '''Profeta'''. De profeto; antaŭdiranta la estontecon. <section end="Profeto"/> <section begin="Profilo"/>'''Profilo'''. - 1. Trajtoj de vizaĝo, vidataj de flanko. - 2. Desegnaĵo de perpendikulara tranĉo de maŝino, de domo. <section end="Profilo"/> <section begin="Profilaktiko"/>'''Profilaktiko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Scienco pri la rimedoj, antaŭgardantaj kontraŭ la malsanoj. '''Profilaktika'''. Antaŭgardanta de malsano. <section end="Profilaktiko"/> <section begin="Profito"/>'''Profito'''. - 1. Diferenco, per kiu la vendprezo superas la koston; diferenco, per kiu la enspezoj de komerca afero superas la elspezojn : ''La kompanio havis 100,000 fr''. da profito. - 2. Sukcesa rezultato, utilo de ago, de laboro : ''La penado donis nenian profiton''. '''Profiti'''. Havi profiton, eltiri profiton : ''profiti la lecionojn de la hisiorio''. '''Profitema'''. Kiu amas profiton, kiu zorgas nur pri la profito. Komparu : ''Gajno, utilo''. <section end="Profito"/> <section begin="Profunda"/>'''Profunda'''. - 1. Kies fundo estas malproksime de la supraĵo, de la supro, de la bordo, de la limo : ''profunda rivero, profunda akvo, profunda vundo, profunda valo, profunda saluto''. - 2. Altidea, ne facile penetrebla : ''profunda penso''. - 3. Forta, granda : ''profunda dormo, profunda doloro''. '''Profundeco'''. Eco de tio, kio estas profunda. '''Profundaĵo'''. Profunda loko : ''profundaĵo de maro''. '''Senfundaĵo'''. Tre profunda loko, abismo : ''monta senfundaĵo''. '''Malprofunda'''. - 1. Kies fundo estas proksima de la supraĵo, de la bordoj; proksima de la supro, de la bordo, de la limo : ''malprofunda lago, malprofunda telero''. - 2. Malaltidea, supraĵa : ''malprofunda cerbo''. '''Malprofundaĵo'''. Malprofunda loko. <section end="Profunda"/> <section begin="Prognozo"/>'''Prognozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Antaŭdiro de la kuracisto pri la daŭro kaj rezultato de malsano : ''favora, malfavora prognozo''. <section end="Prognozo"/> <section begin="Programo"/>'''Programo'''. - 1. Tabelo de la numeroj de spektaklo, de koncerto : ''La programo anoncas kvin kantojn kaj unu deklamon''. - 2. Sistema kunmeto de demandoj, prezentotaj al ekzamenato, instruotaj en lernejo, solvotaj per esploro. - 3. Principoj kaj intencoj de politika partio, de ministraro. <section end="Programo"/> <section begin="Progresi"/>'''Progresi'''. Iom post iom akiri pli altan gradon, pli fortan evoluon : ''progresi en la studado, en la servado''. La scienco, malsano, brulo progresas. '''Progreso'''. Iompostioma akiro de pli alta grado, de pli forta evoluo : ''progresoj de lernanto, progreso de la civilizacio''. '''Progresema'''. Kiu amas progreson : ''progresema estraro''. '''Progresulo'''. Homo, kiu amas progreson. <section end="Progresi"/> <section begin="Progresio"/>'''Progresio''' ({{VdE-ml|Mat}}.). Vico de kvantoj, en kiu ĉiu membro devenas de la antaŭa per la aldono de la sama kvanto aŭ per la multipliko per la sama kvanto : ''aritmetika progresio, geometria progresio''. <section end="Progresio"/> <section begin="Projekcio"/>'''Projekcio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Bildo de korpo, farita sur ebeno. '''Projekcii'''. Fari projekcion. <section end="Projekcio"/> <section begin="Projekto"/>'''Projekto'''. - 1. Unua redakto de propono, de leĝo : ''projekto de nova regularo''. - 2. Desegnaĵo, plano de konstruota domo, maŝino, kun ĉiuj necesaj klarigoj pri la maniero, kosto k. t. p. : ''projekto de ponto''. - 3. Intenco : ''Kiaj estas viaj projektoj por la somero? Projekti''. Fari projekton. Komparu : ''Intenco, plano''. <section end="Projekto"/> <section begin="Proklami"/>'''Proklami'''. Oficiale konigi al popolo, al publiko : ''proklami siajn principojn en kunveno; proklami iun reĝo''. '''Proklamo'''. Vortoj de tiu, kiu proklamas. <section end="Proklami"/> <section begin="Prokrasti"/>'''Prokrasti'''. Ne fari tuj, transmeti la plenumon al alia tempo, al alia tago : ''prokrasti la elektojn ĝis la fino de la jaro; prokrasti la penton ĝis la morto''. '''Prokrasto'''. Ne tuja plenumo, transmeto de la plenumo al alia tempo, al alia tago. '''Prokrastema'''. Kiu amas prokrasti. '''Prokrastebla'''. Kiu povas esti prokrastita. '''Prokrastinda'''. Kiu meritas esti prokrastita. <section end="Prokrasti"/> <section begin="Proksima"/>'''Proksima'''. Apartigita per malgranda distanco tempa aŭ spaca : ''proksima urbo, proksima tago''. '''Proksime'''. En proksima distanco. '''Proksimeco'''. Eco de tio, kio estas proksima. '''Proksimigi'''. Fari ion proksima. '''Proksimiĝi'''. Fariĝi proksima, veni proksime. '''De proksime'''. De proksima loko. '''Malproksima'''. Apartigita per granda distanco spaca aŭ tempa : ''malproksima lando, malproksima epoko''. '''Proksimulo'''. Ĉiu <section end="Proksima"/><noinclude><references/></noinclude> nycqc6q7goh3a3xzri31zdv5alpp303 104 40823 119056 118996 2026-05-21T13:58:23Z CasteloBot 76 119056 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Proksimume'''. Sen preciza kalkulo, se oni ne kalkulas precize : ''La biblioteko havas proksimume 100 volumojn''. '''Prokuro'''. Rajtigo donita de la posedanto de firmo subskribadi en lia nomo : ''Nia suspektema ĉefo donas al neniu prokuron''. '''Prokuristo'''. Persono, kiu havas la prokuron : ''prokuristo de banko''. '''Prokuroro'''. Supera juĝa oficisto, akuzanta en la nomo de la ŝtato. '''Proletario'''. {nun : ''proleto} Homo, posedanta neniun propraĵon, vivanta nur per sia laboro''. '''Proletariaro'''. Klaso de la proletarioj. '''Prologo'''. Unua parto de literatura verko, koniganta al la leganto la antaŭajn faktojn. '''Promeni'''. Piediri, rajdi, veturi por plezuro. '''Promeno'''. Ago de tiu, kiu promenas. '''Promenanto'''. Persono, kiu promenas. '''Promenejo'''. Loko, kie oni promenas. '''Promesi'''. - 1. Diri al iu, ke oni faros, kion li deziras : ''promesi veni; promesi donacon al infano''. - 2. Doni motivon por espero : ''La vetero promesas longe daŭri; multe promesanta juna poeto''. '''Promeso'''. Vortoj de tiu, kiu promesas. Komparu : ''Konsenti''. '''Promontoro'''. Alta roko, superstaranta la bordon de maro : ''Gibraltaro estas konstruita sur promontoro''. '''Pronomo'''. Vorto, anstataŭanta la nomon de persono aŭ objekto : ''mi, ĝi, tiu''. '''Propagando'''. Peno disvastigi, popularigi ideon, doktrinon : ''propagando de abstinenco''. '''Propagandi'''. Fari propagandon : ''propagandi Esperanton''. '''Propagandisto'''. Homo, kiu sin okupas per propagando. Komparu : ''Agiti''. '''Propedeŭtiko'''. Elementara scienco kaj la metodo instrui ĝin. '''Proponi'''. Prezenti ideon, projekton plenumotan, objekton akceptotan :proponi al iu rekompencon por la servo; proponi reformojn. '''Propono'''. Vortoj, objekto de tiu, kiu proponas. '''Proporcia''' ({{VdE-ml|Mat}}.). Pligrandiĝanta aŭ plimalgrandiĝanta tiom, kiom pligrandiĝas aŭ plimalgrandiĝas alia kvanto : ''La pezo kaj la volumeno estas proporciaj''. '''Proporcio'''. - 1. Rilato de la partoj inter si kaj al la tuto : ''la proporcioj de konstruaĵo''. – 2. ({{VdE-ml|Mat}}.). Du egalaj rilatoj, kunigitaj per la signo de la egaleco : ''15 : 5 = 3: 1''. '''Proporcie'''. En proporcia maniero. '''Propra'''. Ekskluzive apartenanta al iu, ies mem : ''propra loĝejo''. Mi ripetas al vi liajn proprajn vortojn! '''Propreco'''. Eco, apartenanta ekskluzive al io, karakterizanta ion : ''La proprecoj de la solidaj korpoj''. '''Propraĵo'''. Tio, kio apartenas ekskluzive al iu : ''La saĝulo portas kun si sian tutan propraĵon''. '''Proprigi al si'''. Fari ion sia propraĵo. '''Proskripcio'''. Senrajta ekzilo en la tempo de milito aŭ de ribelo. '''Prospekto'''. Presaĵo, anoncanta la programon kaj planon de nova gazeto, verko, entrepreno. Komparu : ''Anonco, avizo, reklamo''. '''Prospero'''. Sukcesa stato, sukcesa evoluo. '''Prosperi'''. Esti en sukcesa stato, sukcese evolui : ''Nia societo bone prosperas''. '''Prospera'''. Kiu prosperas. '''Malprospero'''. Malsukcesa stato, malsukcesa evoluo : ''Plena malprospero devigiŝ la kompaniulojn likvidi la fabrikon''. '''Malprosperi'''. Esti en malsukcesa stato, malsukcese evolui. '''Malprospera'''. Kiu malprosperas. '''Prostitui'''. Instigi, devigi virinon al malĉasta vivo por mono : ''La fripono prostituis sian propran filinon''. Sin prostitui. Malĉaste vivi por mono. '''Protagonisto'''. Unua, ĉefa batalanto por nova ideo. '''Protekti'''. Helpi kandidaton, aspiranton, ŝirmi per sia rekomendo kaj influo : ''protekti iun al ofico''. '''Protekto'''. Ago de tiu, kiu protektas. '''Protektanto'''. Homo, kiu protektas. '''Protektato'''. Homo, kiu estas protektata. '''Protektorato'''. Rilato inter du ŝtatoj, el kiuj la pli potenca protektas en la eksteraj aferoj la malfortan, kiu estas parte dependa de ĝi : ''Tuniso estis sub la protektorato de Francujo''. '''Protesti'''. Energie deklari sian malkonsenton, malaprobon : ''protesti kontraŭ arbitra agado de estraro''. '''Protesto'''. Vortoj de tiu, kiu protestas. Protestanto. - 1. Homo, kiu protestas. - 2. Adepto de la protestantismo. '''Protestantismo'''. Religio, aperinta en la XVIa jarcento, kiel protesto kontraŭ la katolika eklezio. '''Protokolo'''. Mallonga raporto pri fakto, redaktita tuj, post kiam ĝi okazis; resumo de diskutoj kaj decidoj de kunsido, redaktita en la kunsidejo : ''polica protokolo pri ŝtelo; '''Protoplasmo'''''. Subtanco, el kiu konsistas ĉiu vivanta ĉelo.<noinclude><references/></noinclude> nxahrixaeryzouczrg0mad5673vdf27 119117 119056 2026-05-22T03:09:38Z CasteloBot 76 *sintakso 119117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Proksimume ## '''Proksimume'''. Sen preciza kalkulo, se oni ne kalkulas precize : ''La biblioteko havas proksimume 100 volumojn''. ## Prokuro ## '''Prokuro'''. Rajtigo donita de la posedanto de firmo subskribadi en lia nomo : ''Nia suspektema ĉefo donas al neniu prokuron''. '''Prokuristo'''. Persono, kiu havas la prokuron : ''prokuristo de banko''. ## Prokuroro ## '''Prokuroro'''. Supera juĝa oficisto, akuzanta en la nomo de la ŝtato. ## Proletario ## '''Proletario'''. {nun : ''proleto} Homo, posedanta neniun propraĵon, vivanta nur per sia laboro''. '''Proletariaro'''. Klaso de la proletarioj. ## Prologo ## '''Prologo'''. Unua parto de literatura verko, koniganta al la leganto la antaŭajn faktojn. ## Promeni ## '''Promeni'''. Piediri, rajdi, veturi por plezuro. '''Promeno'''. Ago de tiu, kiu promenas. '''Promenanto'''. Persono, kiu promenas. '''Promenejo'''. Loko, kie oni promenas. ## Promesi ## '''Promesi'''. - 1. Diri al iu, ke oni faros, kion li deziras : ''promesi veni; promesi donacon al infano''. - 2. Doni motivon por espero : ''La vetero promesas longe daŭri; multe promesanta juna poeto''. '''Promeso'''. Vortoj de tiu, kiu promesas. Komparu : ''Konsenti''. ## Promontoro ## '''Promontoro'''. Alta roko, superstaranta la bordon de maro : ''Gibraltaro estas konstruita sur promontoro''. ## Pronomo ## '''Pronomo'''. Vorto, anstataŭanta la nomon de persono aŭ objekto : ''mi, ĝi, tiu''. ## Propagando ## '''Propagando'''. Peno disvastigi, popularigi ideon, doktrinon : ''propagando de abstinenco''. '''Propagandi'''. Fari propagandon : ''propagandi Esperanton''. '''Propagandisto'''. Homo, kiu sin okupas per propagando. Komparu : ''Agiti''. ## Propedeŭtiko ## '''Propedeŭtiko'''. Elementara scienco kaj la metodo instrui ĝin. ## Proponi ## '''Proponi'''. Prezenti ideon, projekton plenumotan, objekton akceptotan :proponi al iu rekompencon por la servo; proponi reformojn. '''Propono'''. Vortoj, objekto de tiu, kiu proponas. ## Proporcia ## '''Proporcia''' ({{VdE-ml|Mat}}.). Pligrandiĝanta aŭ plimalgrandiĝanta tiom, kiom pligrandiĝas aŭ plimalgrandiĝas alia kvanto : ''La pezo kaj la volumeno estas proporciaj''. '''Proporcio'''. - 1. Rilato de la partoj inter si kaj al la tuto : ''la proporcioj de konstruaĵo''. – 2. ({{VdE-ml|Mat}}.). Du egalaj rilatoj, kunigitaj per la signo de la egaleco : ''15 : 5 = 3: 1''. '''Proporcie'''. En proporcia maniero. ## Propra ## '''Propra'''. Ekskluzive apartenanta al iu, ies mem : ''propra loĝejo''. Mi ripetas al vi liajn proprajn vortojn! '''Propreco'''. Eco, apartenanta ekskluzive al io, karakterizanta ion : ''La proprecoj de la solidaj korpoj''. '''Propraĵo'''. Tio, kio apartenas ekskluzive al iu : ''La saĝulo portas kun si sian tutan propraĵon''. '''Proprigi al si'''. Fari ion sia propraĵo. ## Proskripcio ## '''Proskripcio'''. Senrajta ekzilo en la tempo de milito aŭ de ribelo. ## Prospekto ## '''Prospekto'''. Presaĵo, anoncanta la programon kaj planon de nova gazeto, verko, entrepreno. Komparu : ''Anonco, avizo, reklamo''. ## Prospero ## '''Prospero'''. Sukcesa stato, sukcesa evoluo. '''Prosperi'''. Esti en sukcesa stato, sukcese evolui : ''Nia societo bone prosperas''. '''Prospera'''. Kiu prosperas. '''Malprospero'''. Malsukcesa stato, malsukcesa evoluo : ''Plena malprospero devigiŝ la kompaniulojn likvidi la fabrikon''. '''Malprosperi'''. Esti en malsukcesa stato, malsukcese evolui. '''Malprospera'''. Kiu malprosperas. ## Prostitui ## '''Prostitui'''. Instigi, devigi virinon al malĉasta vivo por mono : ''La fripono prostituis sian propran filinon''. Sin prostitui. Malĉaste vivi por mono. ## Protagonisto ## '''Protagonisto'''. Unua, ĉefa batalanto por nova ideo. ## Protekti ## '''Protekti'''. Helpi kandidaton, aspiranton, ŝirmi per sia rekomendo kaj influo : ''protekti iun al ofico''. '''Protekto'''. Ago de tiu, kiu protektas. '''Protektanto'''. Homo, kiu protektas. '''Protektato'''. Homo, kiu estas protektata. ## Protektorato ## '''Protektorato'''. Rilato inter du ŝtatoj, el kiuj la pli potenca protektas en la eksteraj aferoj la malfortan, kiu estas parte dependa de ĝi : ''Tuniso estis sub la protektorato de Francujo''. ## Protesti ## '''Protesti'''. Energie deklari sian malkonsenton, malaprobon : ''protesti kontraŭ arbitra agado de estraro''. '''Protesto'''. Vortoj de tiu, kiu protestas. Protestanto. - 1. Homo, kiu protestas. - 2. Adepto de la protestantismo. ## Protestantismo ## '''Protestantismo'''. Religio, aperinta en la XVIa jarcento, kiel protesto kontraŭ la katolika eklezio. ## Protokolo ## '''Protokolo'''. Mallonga raporto pri fakto, redaktita tuj, post kiam ĝi okazis; resumo de diskutoj kaj decidoj de kunsido, redaktita en la kunsidejo : ''polica protokolo pri ŝtelo; ## Protoplasmo ## '''Protoplasmo'''''. Subtanco, el kiu konsistas ĉiu vivanta ĉelo.<noinclude><references/></noinclude> 62o8ee2kkx2y546xwzjhua516747sao 119174 119117 2026-05-22T03:27:22Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Proksima"/>homo rilate al ni mem : ''Amu vian proksimulon, kiel vin mem''. <section end="Proksima"/> <section begin="Proksimume"/>'''Proksimume'''. Sen preciza kalkulo, se oni ne kalkulas precize : ''La biblioteko havas proksimume 100 volumojn''. <section end="Proksimume"/> <section begin="Prokuro"/>'''Prokuro'''. Rajtigo donita de la posedanto de firmo subskribadi en lia nomo : ''Nia suspektema ĉefo donas al neniu prokuron''. '''Prokuristo'''. Persono, kiu havas la prokuron : ''prokuristo de banko''. <section end="Prokuro"/> <section begin="Prokuroro"/>'''Prokuroro'''. Supera juĝa oficisto, akuzanta en la nomo de la ŝtato. <section end="Prokuroro"/> <section begin="Proletario"/>'''Proletario'''. {nun : ''proleto} Homo, posedanta neniun propraĵon, vivanta nur per sia laboro''. '''Proletariaro'''. Klaso de la proletarioj. <section end="Proletario"/> <section begin="Prologo"/>'''Prologo'''. Unua parto de literatura verko, koniganta al la leganto la antaŭajn faktojn. <section end="Prologo"/> <section begin="Promeni"/>'''Promeni'''. Piediri, rajdi, veturi por plezuro. '''Promeno'''. Ago de tiu, kiu promenas. '''Promenanto'''. Persono, kiu promenas. '''Promenejo'''. Loko, kie oni promenas. <section end="Promeni"/> <section begin="Promesi"/>'''Promesi'''. - 1. Diri al iu, ke oni faros, kion li deziras : ''promesi veni; promesi donacon al infano''. - 2. Doni motivon por espero : ''La vetero promesas longe daŭri; multe promesanta juna poeto''. '''Promeso'''. Vortoj de tiu, kiu promesas. Komparu : ''Konsenti''. <section end="Promesi"/> <section begin="Promontoro"/>'''Promontoro'''. Alta roko, superstaranta la bordon de maro : ''Gibraltaro estas konstruita sur promontoro''. <section end="Promontoro"/> <section begin="Pronomo"/>'''Pronomo'''. Vorto, anstataŭanta la nomon de persono aŭ objekto : ''mi, ĝi, tiu''. <section end="Pronomo"/> <section begin="Propagando"/>'''Propagando'''. Peno disvastigi, popularigi ideon, doktrinon : ''propagando de abstinenco''. '''Propagandi'''. Fari propagandon : ''propagandi Esperanton''. '''Propagandisto'''. Homo, kiu sin okupas per propagando. Komparu : ''Agiti''. <section end="Propagando"/> <section begin="Propedeŭtiko"/>'''Propedeŭtiko'''. Elementara scienco kaj la metodo instrui ĝin. <section end="Propedeŭtiko"/> <section begin="Proponi"/>'''Proponi'''. Prezenti ideon, projekton plenumotan, objekton akceptotan :proponi al iu rekompencon por la servo; proponi reformojn. '''Propono'''. Vortoj, objekto de tiu, kiu proponas. <section end="Proponi"/> <section begin="Proporcia"/>'''Proporcia''' ({{VdE-ml|Mat}}.). Pligrandiĝanta aŭ plimalgrandiĝanta tiom, kiom pligrandiĝas aŭ plimalgrandiĝas alia kvanto : ''La pezo kaj la volumeno estas proporciaj''. '''Proporcio'''. - 1. Rilato de la partoj inter si kaj al la tuto : ''la proporcioj de konstruaĵo''. – 2. ({{VdE-ml|Mat}}.). Du egalaj rilatoj, kunigitaj per la signo de la egaleco : ''15 : 5 = 3: 1''. '''Proporcie'''. En proporcia maniero. <section end="Proporcia"/> <section begin="Propra"/>'''Propra'''. Ekskluzive apartenanta al iu, ies mem : ''propra loĝejo''. Mi ripetas al vi liajn proprajn vortojn! '''Propreco'''. Eco, apartenanta ekskluzive al io, karakterizanta ion : ''La proprecoj de la solidaj korpoj''. '''Propraĵo'''. Tio, kio apartenas ekskluzive al iu : ''La saĝulo portas kun si sian tutan propraĵon''. '''Proprigi al si'''. Fari ion sia propraĵo. <section end="Propra"/> <section begin="Proskripcio"/>'''Proskripcio'''. Senrajta ekzilo en la tempo de milito aŭ de ribelo. <section end="Proskripcio"/> <section begin="Prospekto"/>'''Prospekto'''. Presaĵo, anoncanta la programon kaj planon de nova gazeto, verko, entrepreno. Komparu : ''Anonco, avizo, reklamo''. <section end="Prospekto"/> <section begin="Prospero"/>'''Prospero'''. Sukcesa stato, sukcesa evoluo. '''Prosperi'''. Esti en sukcesa stato, sukcese evolui : ''Nia societo bone prosperas''. '''Prospera'''. Kiu prosperas. '''Malprospero'''. Malsukcesa stato, malsukcesa evoluo : ''Plena malprospero devigiŝ la kompaniulojn likvidi la fabrikon''. '''Malprosperi'''. Esti en malsukcesa stato, malsukcese evolui. '''Malprospera'''. Kiu malprosperas. <section end="Prospero"/> <section begin="Prostitui"/>'''Prostitui'''. Instigi, devigi virinon al malĉasta vivo por mono : ''La fripono prostituis sian propran filinon''. Sin prostitui. Malĉaste vivi por mono. <section end="Prostitui"/> <section begin="Protagonisto"/>'''Protagonisto'''. Unua, ĉefa batalanto por nova ideo. <section end="Protagonisto"/> <section begin="Protekti"/>'''Protekti'''. Helpi kandidaton, aspiranton, ŝirmi per sia rekomendo kaj influo : ''protekti iun al ofico''. '''Protekto'''. Ago de tiu, kiu protektas. '''Protektanto'''. Homo, kiu protektas. '''Protektato'''. Homo, kiu estas protektata. <section end="Protekti"/> <section begin="Protektorato"/>'''Protektorato'''. Rilato inter du ŝtatoj, el kiuj la pli potenca protektas en la eksteraj aferoj la malfortan, kiu estas parte dependa de ĝi : ''Tuniso estis sub la protektorato de Francujo''. <section end="Protektorato"/> <section begin="Protesti"/>'''Protesti'''. Energie deklari sian malkonsenton, malaprobon : ''protesti kontraŭ arbitra agado de estraro''. '''Protesto'''. Vortoj de tiu, kiu protestas. Protestanto. - 1. Homo, kiu protestas. - 2. Adepto de la protestantismo. <section end="Protesti"/> <section begin="Protestantismo"/>'''Protestantismo'''. Religio, aperinta en la XVIa jarcento, kiel protesto kontraŭ la katolika eklezio. <section end="Protestantismo"/> <section begin="Protokolo"/>'''Protokolo'''. Mallonga raporto pri fakto, redaktita tuj, post kiam ĝi okazis; resumo de diskutoj kaj decidoj de kunsido, redaktita en la kunsidejo : ''polica protokolo pri ŝtelo; <section end="Protokolo"/> <section begin="Protoplasmo"/>'''Protoplasmo'''''. Subtanco, el kiu konsistas ĉiu vivanta ĉelo. <section end="Protoplasmo"/><noinclude><references/></noinclude> 6txhi8w7e2vi75fraylntr2bgx7u3gb 119175 119174 2026-05-22T03:27:41Z Castelobranco 7 119175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Proksima"/>homo rilate al ni mem : ''Amu vian proksimulon, kiel vin mem''. '''Proksimume'''. Sen preciza kalkulo, se oni ne kalkulas precize : ''La biblioteko havas proksimume 100 volumojn''. <section end="Proksima"/> <section begin="Prokuro"/>'''Prokuro'''. Rajtigo donita de la posedanto de firmo subskribadi en lia nomo : ''Nia suspektema ĉefo donas al neniu prokuron''. '''Prokuristo'''. Persono, kiu havas la prokuron : ''prokuristo de banko''. <section end="Prokuro"/> <section begin="Prokuroro"/>'''Prokuroro'''. Supera juĝa oficisto, akuzanta en la nomo de la ŝtato. <section end="Prokuroro"/> <section begin="Proletario"/>'''Proletario'''. {nun : ''proleto} Homo, posedanta neniun propraĵon, vivanta nur per sia laboro''. '''Proletariaro'''. Klaso de la proletarioj. <section end="Proletario"/> <section begin="Prologo"/>'''Prologo'''. Unua parto de literatura verko, koniganta al la leganto la antaŭajn faktojn. <section end="Prologo"/> <section begin="Promeni"/>'''Promeni'''. Piediri, rajdi, veturi por plezuro. '''Promeno'''. Ago de tiu, kiu promenas. '''Promenanto'''. Persono, kiu promenas. '''Promenejo'''. Loko, kie oni promenas. <section end="Promeni"/> <section begin="Promesi"/>'''Promesi'''. - 1. Diri al iu, ke oni faros, kion li deziras : ''promesi veni; promesi donacon al infano''. - 2. Doni motivon por espero : ''La vetero promesas longe daŭri; multe promesanta juna poeto''. '''Promeso'''. Vortoj de tiu, kiu promesas. Komparu : ''Konsenti''. <section end="Promesi"/> <section begin="Promontoro"/>'''Promontoro'''. Alta roko, superstaranta la bordon de maro : ''Gibraltaro estas konstruita sur promontoro''. <section end="Promontoro"/> <section begin="Pronomo"/>'''Pronomo'''. Vorto, anstataŭanta la nomon de persono aŭ objekto : ''mi, ĝi, tiu''. <section end="Pronomo"/> <section begin="Propagando"/>'''Propagando'''. Peno disvastigi, popularigi ideon, doktrinon : ''propagando de abstinenco''. '''Propagandi'''. Fari propagandon : ''propagandi Esperanton''. '''Propagandisto'''. Homo, kiu sin okupas per propagando. Komparu : ''Agiti''. <section end="Propagando"/> <section begin="Propedeŭtiko"/>'''Propedeŭtiko'''. Elementara scienco kaj la metodo instrui ĝin. <section end="Propedeŭtiko"/> <section begin="Proponi"/>'''Proponi'''. Prezenti ideon, projekton plenumotan, objekton akceptotan :proponi al iu rekompencon por la servo; proponi reformojn. '''Propono'''. Vortoj, objekto de tiu, kiu proponas. <section end="Proponi"/> <section begin="Proporcia"/>'''Proporcia''' ({{VdE-ml|Mat}}.). Pligrandiĝanta aŭ plimalgrandiĝanta tiom, kiom pligrandiĝas aŭ plimalgrandiĝas alia kvanto : ''La pezo kaj la volumeno estas proporciaj''. '''Proporcio'''. - 1. Rilato de la partoj inter si kaj al la tuto : ''la proporcioj de konstruaĵo''. – 2. ({{VdE-ml|Mat}}.). Du egalaj rilatoj, kunigitaj per la signo de la egaleco : ''15 : 5 = 3: 1''. '''Proporcie'''. En proporcia maniero. <section end="Proporcia"/> <section begin="Propra"/>'''Propra'''. Ekskluzive apartenanta al iu, ies mem : ''propra loĝejo''. Mi ripetas al vi liajn proprajn vortojn! '''Propreco'''. Eco, apartenanta ekskluzive al io, karakterizanta ion : ''La proprecoj de la solidaj korpoj''. '''Propraĵo'''. Tio, kio apartenas ekskluzive al iu : ''La saĝulo portas kun si sian tutan propraĵon''. '''Proprigi al si'''. Fari ion sia propraĵo. <section end="Propra"/> <section begin="Proskripcio"/>'''Proskripcio'''. Senrajta ekzilo en la tempo de milito aŭ de ribelo. <section end="Proskripcio"/> <section begin="Prospekto"/>'''Prospekto'''. Presaĵo, anoncanta la programon kaj planon de nova gazeto, verko, entrepreno. Komparu : ''Anonco, avizo, reklamo''. <section end="Prospekto"/> <section begin="Prospero"/>'''Prospero'''. Sukcesa stato, sukcesa evoluo. '''Prosperi'''. Esti en sukcesa stato, sukcese evolui : ''Nia societo bone prosperas''. '''Prospera'''. Kiu prosperas. '''Malprospero'''. Malsukcesa stato, malsukcesa evoluo : ''Plena malprospero devigiŝ la kompaniulojn likvidi la fabrikon''. '''Malprosperi'''. Esti en malsukcesa stato, malsukcese evolui. '''Malprospera'''. Kiu malprosperas. <section end="Prospero"/> <section begin="Prostitui"/>'''Prostitui'''. Instigi, devigi virinon al malĉasta vivo por mono : ''La fripono prostituis sian propran filinon''. Sin prostitui. Malĉaste vivi por mono. <section end="Prostitui"/> <section begin="Protagonisto"/>'''Protagonisto'''. Unua, ĉefa batalanto por nova ideo. <section end="Protagonisto"/> <section begin="Protekti"/>'''Protekti'''. Helpi kandidaton, aspiranton, ŝirmi per sia rekomendo kaj influo : ''protekti iun al ofico''. '''Protekto'''. Ago de tiu, kiu protektas. '''Protektanto'''. Homo, kiu protektas. '''Protektato'''. Homo, kiu estas protektata. <section end="Protekti"/> <section begin="Protektorato"/>'''Protektorato'''. Rilato inter du ŝtatoj, el kiuj la pli potenca protektas en la eksteraj aferoj la malfortan, kiu estas parte dependa de ĝi : ''Tuniso estis sub la protektorato de Francujo''. <section end="Protektorato"/> <section begin="Protesti"/>'''Protesti'''. Energie deklari sian malkonsenton, malaprobon : ''protesti kontraŭ arbitra agado de estraro''. '''Protesto'''. Vortoj de tiu, kiu protestas. Protestanto. - 1. Homo, kiu protestas. - 2. Adepto de la protestantismo. <section end="Protesti"/> <section begin="Protestantismo"/>'''Protestantismo'''. Religio, aperinta en la XVIa jarcento, kiel protesto kontraŭ la katolika eklezio. <section end="Protestantismo"/> <section begin="Protokolo"/>'''Protokolo'''. Mallonga raporto pri fakto, redaktita tuj, post kiam ĝi okazis; resumo de diskutoj kaj decidoj de kunsido, redaktita en la kunsidejo : ''polica protokolo pri ŝtelo; <section end="Protokolo"/> <section begin="Protoplasmo"/>'''Protoplasmo'''''. Subtanco, el kiu konsistas ĉiu vivanta ĉelo. <section end="Protoplasmo"/><noinclude><references/></noinclude> f7em0k7v0fu4yp45vjt7a40jg2f6sl9 119176 119175 2026-05-22T03:28:02Z Castelobranco 7 119176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Proksima"/>homo rilate al ni mem : ''Amu vian proksimulon, kiel vin mem''. '''Proksimume'''. Sen preciza kalkulo, se oni ne kalkulas precize : ''La biblioteko havas proksimume 100 volumojn''. <section end="Proksima"/> <section begin="Prokuro"/>'''Prokuro'''. Rajtigo donita de la posedanto de firmo subskribadi en lia nomo : ''Nia suspektema ĉefo donas al neniu prokuron''. '''Prokuristo'''. Persono, kiu havas la prokuron : ''prokuristo de banko''. <section end="Prokuro"/> <section begin="Prokuroro"/>'''Prokuroro'''. Supera juĝa oficisto, akuzanta en la nomo de la ŝtato. <section end="Prokuroro"/> <section begin="Proletario"/>'''Proletario'''. Homo, posedanta neniun propraĵon, vivanta nur per sia laboro''. '''Proletariaro'''. Klaso de la proletarioj. <section end="Proletario"/> <section begin="Prologo"/>'''Prologo'''. Unua parto de literatura verko, koniganta al la leganto la antaŭajn faktojn. <section end="Prologo"/> <section begin="Promeni"/>'''Promeni'''. Piediri, rajdi, veturi por plezuro. '''Promeno'''. Ago de tiu, kiu promenas. '''Promenanto'''. Persono, kiu promenas. '''Promenejo'''. Loko, kie oni promenas. <section end="Promeni"/> <section begin="Promesi"/>'''Promesi'''. - 1. Diri al iu, ke oni faros, kion li deziras : ''promesi veni; promesi donacon al infano''. - 2. Doni motivon por espero : ''La vetero promesas longe daŭri; multe promesanta juna poeto''. '''Promeso'''. Vortoj de tiu, kiu promesas. Komparu : ''Konsenti''. <section end="Promesi"/> <section begin="Promontoro"/>'''Promontoro'''. Alta roko, superstaranta la bordon de maro : ''Gibraltaro estas konstruita sur promontoro''. <section end="Promontoro"/> <section begin="Pronomo"/>'''Pronomo'''. Vorto, anstataŭanta la nomon de persono aŭ objekto : ''mi, ĝi, tiu''. <section end="Pronomo"/> <section begin="Propagando"/>'''Propagando'''. Peno disvastigi, popularigi ideon, doktrinon : ''propagando de abstinenco''. '''Propagandi'''. Fari propagandon : ''propagandi Esperanton''. '''Propagandisto'''. Homo, kiu sin okupas per propagando. Komparu : ''Agiti''. <section end="Propagando"/> <section begin="Propedeŭtiko"/>'''Propedeŭtiko'''. Elementara scienco kaj la metodo instrui ĝin. <section end="Propedeŭtiko"/> <section begin="Proponi"/>'''Proponi'''. Prezenti ideon, projekton plenumotan, objekton akceptotan :proponi al iu rekompencon por la servo; proponi reformojn. '''Propono'''. Vortoj, objekto de tiu, kiu proponas. <section end="Proponi"/> <section begin="Proporcia"/>'''Proporcia''' ({{VdE-ml|Mat}}.). Pligrandiĝanta aŭ plimalgrandiĝanta tiom, kiom pligrandiĝas aŭ plimalgrandiĝas alia kvanto : ''La pezo kaj la volumeno estas proporciaj''. '''Proporcio'''. - 1. Rilato de la partoj inter si kaj al la tuto : ''la proporcioj de konstruaĵo''. – 2. ({{VdE-ml|Mat}}.). Du egalaj rilatoj, kunigitaj per la signo de la egaleco : ''15 : 5 = 3: 1''. '''Proporcie'''. En proporcia maniero. <section end="Proporcia"/> <section begin="Propra"/>'''Propra'''. Ekskluzive apartenanta al iu, ies mem : ''propra loĝejo''. Mi ripetas al vi liajn proprajn vortojn! '''Propreco'''. Eco, apartenanta ekskluzive al io, karakterizanta ion : ''La proprecoj de la solidaj korpoj''. '''Propraĵo'''. Tio, kio apartenas ekskluzive al iu : ''La saĝulo portas kun si sian tutan propraĵon''. '''Proprigi al si'''. Fari ion sia propraĵo. <section end="Propra"/> <section begin="Proskripcio"/>'''Proskripcio'''. Senrajta ekzilo en la tempo de milito aŭ de ribelo. <section end="Proskripcio"/> <section begin="Prospekto"/>'''Prospekto'''. Presaĵo, anoncanta la programon kaj planon de nova gazeto, verko, entrepreno. Komparu : ''Anonco, avizo, reklamo''. <section end="Prospekto"/> <section begin="Prospero"/>'''Prospero'''. Sukcesa stato, sukcesa evoluo. '''Prosperi'''. Esti en sukcesa stato, sukcese evolui : ''Nia societo bone prosperas''. '''Prospera'''. Kiu prosperas. '''Malprospero'''. Malsukcesa stato, malsukcesa evoluo : ''Plena malprospero devigiŝ la kompaniulojn likvidi la fabrikon''. '''Malprosperi'''. Esti en malsukcesa stato, malsukcese evolui. '''Malprospera'''. Kiu malprosperas. <section end="Prospero"/> <section begin="Prostitui"/>'''Prostitui'''. Instigi, devigi virinon al malĉasta vivo por mono : ''La fripono prostituis sian propran filinon''. Sin prostitui. Malĉaste vivi por mono. <section end="Prostitui"/> <section begin="Protagonisto"/>'''Protagonisto'''. Unua, ĉefa batalanto por nova ideo. <section end="Protagonisto"/> <section begin="Protekti"/>'''Protekti'''. Helpi kandidaton, aspiranton, ŝirmi per sia rekomendo kaj influo : ''protekti iun al ofico''. '''Protekto'''. Ago de tiu, kiu protektas. '''Protektanto'''. Homo, kiu protektas. '''Protektato'''. Homo, kiu estas protektata. <section end="Protekti"/> <section begin="Protektorato"/>'''Protektorato'''. Rilato inter du ŝtatoj, el kiuj la pli potenca protektas en la eksteraj aferoj la malfortan, kiu estas parte dependa de ĝi : ''Tuniso estis sub la protektorato de Francujo''. <section end="Protektorato"/> <section begin="Protesti"/>'''Protesti'''. Energie deklari sian malkonsenton, malaprobon : ''protesti kontraŭ arbitra agado de estraro''. '''Protesto'''. Vortoj de tiu, kiu protestas. Protestanto. - 1. Homo, kiu protestas. - 2. Adepto de la protestantismo. <section end="Protesti"/> <section begin="Protestantismo"/>'''Protestantismo'''. Religio, aperinta en la XVIa jarcento, kiel protesto kontraŭ la katolika eklezio. <section end="Protestantismo"/> <section begin="Protokolo"/>'''Protokolo'''. Mallonga raporto pri fakto, redaktita tuj, post kiam ĝi okazis; resumo de diskutoj kaj decidoj de kunsido, redaktita en la kunsidejo : ''polica protokolo pri ŝtelo; <section end="Protokolo"/> <section begin="Protoplasmo"/>'''Protoplasmo'''''. Subtanco, el kiu konsistas ĉiu vivanta ĉelo. <section end="Protoplasmo"/><noinclude><references/></noinclude> cqlx7o2slsf3vuktm19iwda08krrcpa 104 40824 119057 118997 2026-05-21T14:00:00Z CasteloBot 76 119057 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Prototipo'''. Primitiva tipo, pratipo, unua modelo : ''La skribmaŝino de Remington estas la prototipo de ĉiuj skribmaŝinoj''. '''Provi'''. - 1. Uzi, apliki, por kontroli, ĉu io estas taŭga : ''provi instrumenton, provi regulon''. - 2. Peni fari ion, por konvinkiĝi, ĉu oni povos, scios tion fari : ''Provu naĝi''. '''Provo'''. Ago de tiu, kiu provas. '''Provinda'''. Kiu meritas esti provata. '''Proverbo'''. Mallonga populara frazo, esprimanta veron, observitan de la popolo : ''Nur tiu ne eraras, kiu neniam ion faras''. '''Proverba'''. De proverbo; kiu estas citata ofte, kiel proverbo, kvazaŭ proverbo : ''La fideleco de la hundo estas proverba''. Komparu : ''Aforismo, maksimo, moto, sentenco''. '''Providenco'''. Antaŭzorga saĝo de Dio en la regado de l’ mondo, en la homaj aferoj. '''Provinco'''. - 1. Parto de regno, administrata de speciala reprezentanto de la centra registaro : ''la provincoj de la antikva Romo''. - 2. Tuta lando ekster la ĉefurbo : ''Parizo kaj la provinco''. Provinca. - 1. De la provinco : ''provinca oficisto''. - 2. Posedanta provincajn trajtojn : ''provinca modo, provinca elparolado''. '''Provincialismo'''. Esprimo, uzata en unu provinco, ne en la tuta lando. '''Provizo'''. Kolekto de materialoj, de objektoj, destinitaj por estonta uzo : ''provizo de nutraĵo''. '''Provizi'''. Liveri provizon, liveri ion necesan por estonta uzo : ''provizi kelon je vino''. '''Provizejo'''. Loko por provizoj. '''Provizora'''. Destinita por nelongedaŭra uzo kaj anstaŭota per definitiva : ''provizora ponto, provizora regularo''. '''Provizore'''. En provizora maniero. '''Provizoreco'''. Eco de tio, kio estas provizora. '''Prozo'''. Ordinara literatura verko sen versoj. '''Proza'''. - 1. De prozo, kiu koncernas prozon : ''proza verkisto, proza stilo''. - 2. Sen noblaj sentoj, sen idealoj : ''proza vivo''. '''Prozaĵo'''. Proza verko. '''Prozelito'''. Konvertito. '''Prozelitismo'''. Emo fari prozelitojn. '''Prozodio'''. Scienco pri la ritmo de la versoj. '''Pruda'''. Ŝajniganta ekstreman hontemon. sentemon en ĉio, kio koncernas la bonmorecon. '''Prude'''. En pruda maniero. '''Prudeco'''. Eco de tiu, kiu estas pruda. '''Prudento'''. Kapablo antaŭvidi kaj eviti la erarojn kaj danĝerojn de la vivo. '''Prudenta'''. Posedanta prudenton : ''prudenta homo, prudenta ago''. '''Prudente'''. En prudenta maniero. Senprudenta. Ne posedanta prudenton. Komparu : ''Intelekto''. '''Prujno'''. Glaciiĝinta roso, glaciiĝinta nebulo. '''Pruno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ prunarbo. '''Prunarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Prunus''). '''Prunelo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Prunus spinosa''). '''Prunti'''. - 1. Doni ion al iu, kondiĉe ke oni redonos : ''Pruntu al mi vian libron''. - 2. Preni ion de iu, kondiĉe ke oni redonos : ''Mi pruntis de vi vian libron''. '''Prunte'''. Kiel prunton, kiel prunto : ''prunte doni, prunte preni''. '''Prunto'''. - 1. Ago de tiu, kiu pruntas : ''La prunto ofte faras malamikon el amiko''. - 2. Objekto, mono pruntita : ''redoni la prunton''. '''Pruntisto'''. Homo, kies profesio estas prunti. '''Pruvi'''. Montri per objektoj, faktoj aŭ rezonado, ke io estas vera : ''pruvi sian senkulpecon, pruvi geometrian teoremon''. '''Pruvo'''. Argumento aŭ fakto, montranta, ke io estas vera. '''Pruvebla'''. Kiu povas esti pruvita. '''Psalmo'''. Lirike-religia versaĵo aŭ kanto : ''La psalmoj de Davido''. '''Psalmisto'''. Aŭtoro de psalmoj. '''Pseŭdonimo'''. Adoptita nomo, per kiu aŭtoro subskribas siajn verkojn, ne dezirante konigi sian propran nomon : ''Esperanto estis la pseŭdonimo de D° Zamenhof''. '''Psika'''. Koncernanta la animon : ''la psikaj fenomenoj''. '''Psikiatro'''. Kuracisto de la psikaj malsanoj. '''Psikiatrio'''. Parto de la medicino pri la psikaj malsanoj. '''Psikologo'''. Kiu sin okupas per la psikologio. '''Psikologio'''. Parto de la filozofio pri la funkcioj de la animo. '''Publicisto'''. Literaturisto, skribanta pri aktualaj demandoj de la politika, socia aŭ ekonomia vivo. '''Publiko'''. Pli malpli granda aro da personoj? kunvenintaj por difinita celo (promeno, speklaklo'') : ''La ĝardeno estis plena de publiko''. '''Publika'''. - 1. De publiko, kiu koncernas publikon. - 2. Ĝenerala, koncernanta ĉiujn, tutan popolon : ''publikaj aferoj''. '''Publikigi'''. Konigi al la publiko, al ĉiuj : ''publikigi novaĵon, publikigi verkon''. '''Publikulino'''. Virino sin prostituanta.<noinclude><references/></noinclude> t7fbb18zpizrna65p3ghi9jaazsjcn9 119118 119057 2026-05-22T03:09:38Z CasteloBot 76 *sintakso 119118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Prototipo ## '''Prototipo'''. Primitiva tipo, pratipo, unua modelo : ''La skribmaŝino de Remington estas la prototipo de ĉiuj skribmaŝinoj''. ## Provi ## '''Provi'''. - 1. Uzi, apliki, por kontroli, ĉu io estas taŭga : ''provi instrumenton, provi regulon''. - 2. Peni fari ion, por konvinkiĝi, ĉu oni povos, scios tion fari : ''Provu naĝi''. '''Provo'''. Ago de tiu, kiu provas. '''Provinda'''. Kiu meritas esti provata. ## Proverbo ## '''Proverbo'''. Mallonga populara frazo, esprimanta veron, observitan de la popolo : ''Nur tiu ne eraras, kiu neniam ion faras''. '''Proverba'''. De proverbo; kiu estas citata ofte, kiel proverbo, kvazaŭ proverbo : ''La fideleco de la hundo estas proverba''. Komparu : ''Aforismo, maksimo, moto, sentenco''. ## Providenco ## '''Providenco'''. Antaŭzorga saĝo de Dio en la regado de l’ mondo, en la homaj aferoj. ## Provinco ## '''Provinco'''. - 1. Parto de regno, administrata de speciala reprezentanto de la centra registaro : ''la provincoj de la antikva Romo''. - 2. Tuta lando ekster la ĉefurbo : ''Parizo kaj la provinco''. Provinca. - 1. De la provinco : ''provinca oficisto''. - 2. Posedanta provincajn trajtojn : ''provinca modo, provinca elparolado''. ## Provincialismo ## '''Provincialismo'''. Esprimo, uzata en unu provinco, ne en la tuta lando. ## Provizo ## '''Provizo'''. Kolekto de materialoj, de objektoj, destinitaj por estonta uzo : ''provizo de nutraĵo''. '''Provizi'''. Liveri provizon, liveri ion necesan por estonta uzo : ''provizi kelon je vino''. '''Provizejo'''. Loko por provizoj. ## Provizora ## '''Provizora'''. Destinita por nelongedaŭra uzo kaj anstaŭota per definitiva : ''provizora ponto, provizora regularo''. '''Provizore'''. En provizora maniero. '''Provizoreco'''. Eco de tio, kio estas provizora. ## Prozo ## '''Prozo'''. Ordinara literatura verko sen versoj. '''Proza'''. - 1. De prozo, kiu koncernas prozon : ''proza verkisto, proza stilo''. - 2. Sen noblaj sentoj, sen idealoj : ''proza vivo''. '''Prozaĵo'''. Proza verko. ## Prozelito ## '''Prozelito'''. Konvertito. '''Prozelitismo'''. Emo fari prozelitojn. ## Prozodio ## '''Prozodio'''. Scienco pri la ritmo de la versoj. ## Pruda ## '''Pruda'''. Ŝajniganta ekstreman hontemon. sentemon en ĉio, kio koncernas la bonmorecon. '''Prude'''. En pruda maniero. '''Prudeco'''. Eco de tiu, kiu estas pruda. ## Prudento ## '''Prudento'''. Kapablo antaŭvidi kaj eviti la erarojn kaj danĝerojn de la vivo. '''Prudenta'''. Posedanta prudenton : ''prudenta homo, prudenta ago''. '''Prudente'''. En prudenta maniero. Senprudenta. Ne posedanta prudenton. Komparu : ''Intelekto''. ## Prujno ## '''Prujno'''. Glaciiĝinta roso, glaciiĝinta nebulo. ## Pruno ## '''Pruno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ prunarbo. '''Prunarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Prunus''). ## Prunelo ## '''Prunelo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Prunus spinosa''). ## Prunti ## '''Prunti'''. - 1. Doni ion al iu, kondiĉe ke oni redonos : ''Pruntu al mi vian libron''. - 2. Preni ion de iu, kondiĉe ke oni redonos : ''Mi pruntis de vi vian libron''. '''Prunte'''. Kiel prunton, kiel prunto : ''prunte doni, prunte preni''. '''Prunto'''. - 1. Ago de tiu, kiu pruntas : ''La prunto ofte faras malamikon el amiko''. - 2. Objekto, mono pruntita : ''redoni la prunton''. '''Pruntisto'''. Homo, kies profesio estas prunti. ## Pruvi ## '''Pruvi'''. Montri per objektoj, faktoj aŭ rezonado, ke io estas vera : ''pruvi sian senkulpecon, pruvi geometrian teoremon''. '''Pruvo'''. Argumento aŭ fakto, montranta, ke io estas vera. '''Pruvebla'''. Kiu povas esti pruvita. ## Psalmo ## '''Psalmo'''. Lirike-religia versaĵo aŭ kanto : ''La psalmoj de Davido''. '''Psalmisto'''. Aŭtoro de psalmoj. ## Pseŭdonimo ## '''Pseŭdonimo'''. Adoptita nomo, per kiu aŭtoro subskribas siajn verkojn, ne dezirante konigi sian propran nomon : ''Esperanto estis la pseŭdonimo de D° Zamenhof''. ## Psika ## '''Psika'''. Koncernanta la animon : ''la psikaj fenomenoj''. ## Psikiatro ## '''Psikiatro'''. Kuracisto de la psikaj malsanoj. ## Psikiatrio ## '''Psikiatrio'''. Parto de la medicino pri la psikaj malsanoj. ## Psikologo ## '''Psikologo'''. Kiu sin okupas per la psikologio. ## Psikologio ## '''Psikologio'''. Parto de la filozofio pri la funkcioj de la animo. ## Publicisto ## '''Publicisto'''. Literaturisto, skribanta pri aktualaj demandoj de la politika, socia aŭ ekonomia vivo. ## Publiko ## '''Publiko'''. Pli malpli granda aro da personoj? kunvenintaj por difinita celo (promeno, speklaklo'') : ''La ĝardeno estis plena de publiko''. '''Publika'''. - 1. De publiko, kiu koncernas publikon. - 2. Ĝenerala, koncernanta ĉiujn, tutan popolon : ''publikaj aferoj''. '''Publikigi'''. Konigi al la publiko, al ĉiuj : ''publikigi novaĵon, publikigi verkon''. '''Publikulino'''. Virino sin prostituanta.<noinclude><references/></noinclude> suxv0bhdgsr8ovsfdxdizu3j98a9um4 119177 119118 2026-05-22T03:28:55Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Prototipo"/>'''Prototipo'''. Primitiva tipo, pratipo, unua modelo : ''La skribmaŝino de Remington estas la prototipo de ĉiuj skribmaŝinoj''. <section end="Prototipo"/> <section begin="Provi"/>'''Provi'''. - 1. Uzi, apliki, por kontroli, ĉu io estas taŭga : ''provi instrumenton, provi regulon''. - 2. Peni fari ion, por konvinkiĝi, ĉu oni povos, scios tion fari : ''Provu naĝi''. '''Provo'''. Ago de tiu, kiu provas. '''Provinda'''. Kiu meritas esti provata. <section end="Provi"/> <section begin="Proverbo"/>'''Proverbo'''. Mallonga populara frazo, esprimanta veron, observitan de la popolo : ''Nur tiu ne eraras, kiu neniam ion faras''. '''Proverba'''. De proverbo; kiu estas citata ofte, kiel proverbo, kvazaŭ proverbo : ''La fideleco de la hundo estas proverba''. Komparu : ''Aforismo, maksimo, moto, sentenco''. <section end="Proverbo"/> <section begin="Providenco"/>'''Providenco'''. Antaŭzorga saĝo de Dio en la regado de l’ mondo, en la homaj aferoj. <section end="Providenco"/> <section begin="Provinco"/>'''Provinco'''. - 1. Parto de regno, administrata de speciala reprezentanto de la centra registaro : ''la provincoj de la antikva Romo''. - 2. Tuta lando ekster la ĉefurbo : ''Parizo kaj la provinco''. Provinca. - 1. De la provinco : ''provinca oficisto''. - 2. Posedanta provincajn trajtojn : ''provinca modo, provinca elparolado''. <section end="Provinco"/> <section begin="Provincialismo"/>'''Provincialismo'''. Esprimo, uzata en unu provinco, ne en la tuta lando. <section end="Provincialismo"/> <section begin="Provizo"/>'''Provizo'''. Kolekto de materialoj, de objektoj, destinitaj por estonta uzo : ''provizo de nutraĵo''. '''Provizi'''. Liveri provizon, liveri ion necesan por estonta uzo : ''provizi kelon je vino''. '''Provizejo'''. Loko por provizoj. <section end="Provizo"/> <section begin="Provizora"/>'''Provizora'''. Destinita por nelongedaŭra uzo kaj anstaŭota per definitiva : ''provizora ponto, provizora regularo''. '''Provizore'''. En provizora maniero. '''Provizoreco'''. Eco de tio, kio estas provizora. <section end="Provizora"/> <section begin="Prozo"/>'''Prozo'''. Ordinara literatura verko sen versoj. '''Proza'''. - 1. De prozo, kiu koncernas prozon : ''proza verkisto, proza stilo''. - 2. Sen noblaj sentoj, sen idealoj : ''proza vivo''. '''Prozaĵo'''. Proza verko. <section end="Prozo"/> <section begin="Prozelito"/>'''Prozelito'''. Konvertito. '''Prozelitismo'''. Emo fari prozelitojn. <section end="Prozelito"/> <section begin="Prozodio"/>'''Prozodio'''. Scienco pri la ritmo de la versoj. <section end="Prozodio"/> <section begin="Pruda"/>'''Pruda'''. Ŝajniganta ekstreman hontemon. sentemon en ĉio, kio koncernas la bonmorecon. '''Prude'''. En pruda maniero. '''Prudeco'''. Eco de tiu, kiu estas pruda. <section end="Pruda"/> <section begin="Prudento"/>'''Prudento'''. Kapablo antaŭvidi kaj eviti la erarojn kaj danĝerojn de la vivo. '''Prudenta'''. Posedanta prudenton : ''prudenta homo, prudenta ago''. '''Prudente'''. En prudenta maniero. Senprudenta. Ne posedanta prudenton. Komparu : ''Intelekto''. <section end="Prudento"/> <section begin="Prujno"/>'''Prujno'''. Glaciiĝinta roso, glaciiĝinta nebulo. <section end="Prujno"/> <section begin="Pruno"/>'''Pruno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ prunarbo. '''Prunarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Prunus''). <section end="Pruno"/> <section begin="Prunelo"/>'''Prunelo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Prunus spinosa''). <section end="Prunelo"/> <section begin="Prunti"/>'''Prunti'''. - 1. Doni ion al iu, kondiĉe ke oni redonos : ''Pruntu al mi vian libron''. - 2. Preni ion de iu, kondiĉe ke oni redonos : ''Mi pruntis de vi vian libron''. '''Prunte'''. Kiel prunton, kiel prunto : ''prunte doni, prunte preni''. '''Prunto'''. - 1. Ago de tiu, kiu pruntas : ''La prunto ofte faras malamikon el amiko''. - 2. Objekto, mono pruntita : ''redoni la prunton''. '''Pruntisto'''. Homo, kies profesio estas prunti. <section end="Prunti"/> <section begin="Pruvi"/>'''Pruvi'''. Montri per objektoj, faktoj aŭ rezonado, ke io estas vera : ''pruvi sian senkulpecon, pruvi geometrian teoremon''. '''Pruvo'''. Argumento aŭ fakto, montranta, ke io estas vera. '''Pruvebla'''. Kiu povas esti pruvita. <section end="Pruvi"/> <section begin="Psalmo"/>'''Psalmo'''. Lirike-religia versaĵo aŭ kanto : ''La psalmoj de Davido''. '''Psalmisto'''. Aŭtoro de psalmoj. <section end="Psalmo"/> <section begin="Pseŭdonimo"/>'''Pseŭdonimo'''. Adoptita nomo, per kiu aŭtoro subskribas siajn verkojn, ne dezirante konigi sian propran nomon : ''Esperanto estis la pseŭdonimo de D° Zamenhof''. <section end="Pseŭdonimo"/> <section begin="Psika"/>'''Psika'''. Koncernanta la animon : ''la psikaj fenomenoj''. <section end="Psika"/> <section begin="Psikiatro"/>'''Psikiatro'''. Kuracisto de la psikaj malsanoj. <section end="Psikiatro"/> <section begin="Psikiatrio"/>'''Psikiatrio'''. Parto de la medicino pri la psikaj malsanoj. <section end="Psikiatrio"/> <section begin="Psikologo"/>'''Psikologo'''. Kiu sin okupas per la psikologio. <section end="Psikologo"/> <section begin="Psikologio"/>'''Psikologio'''. Parto de la filozofio pri la funkcioj de la animo. <section end="Psikologio"/> <section begin="Publicisto"/>'''Publicisto'''. Literaturisto, skribanta pri aktualaj demandoj de la politika, socia aŭ ekonomia vivo. <section end="Publicisto"/> <section begin="Publiko"/>'''Publiko'''. Pli malpli granda aro da personoj? kunvenintaj por difinita celo (promeno, speklaklo'') : ''La ĝardeno estis plena de publiko''. '''Publika'''. - 1. De publiko, kiu koncernas publikon. - 2. Ĝenerala, koncernanta ĉiujn, tutan popolon : ''publikaj aferoj''. '''Publikigi'''. Konigi al la publiko, al ĉiuj : ''publikigi novaĵon, publikigi verkon''. '''Publikulino'''. Virino sin prostituanta. <section end="Publiko"/><noinclude><references/></noinclude> 0uvzdsrglizq5p9s634fpd1s0bfxvba 104 40825 119061 118998 2026-05-21T23:33:27Z CasteloBot 76 119061 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Pudelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Ĉambra hundo, ire inteligenta kaj facile dresebla. '''Pudingo'''. Angla dolĉa manĝaĵo, preparita el faruno kaj sekvinberoj. '''Pudro'''. Subtila parfumita pulvoro el risa amelo, uzata por blankigi la haŭton, la harojn. '''Pudri'''. Surŝuti per pudro. '''Pufo'''. Plenblovita objekto, blenblovita faldo de vesto. '''Pugno'''. Mano kun fleksitaj kaj kunmetitaj fingroj : ''bati per pugno''. '''Pulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazita insekto kun fortaj saltpiedoj (''Pulex irritans''). '''Pulĉinelo'''. Marioneto kun ĝibo sur la dorso kaj sur la brusto. '''Pulmo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo en la brusto por la spirado. '''Pulso'''. Bato de la arterio, kaŭzita de la sangfluo : ''palpi la pulson''. '''Pulvo'''. Eksploda substanco, konsistanta el pulvorigitaj salpetro, karbo kaj sulfuro : ''Li ne eltrovis la pulvon = li ne estas inteligenta''. '''Pulvoro'''. Seka substanco disigita en tre subtilajn erojn : ''kreta pulvoro por purigi la dentojn, pulvoro de antipirino''. '''Pulvorigi'''. Fari el io pulvoron : ''pulvorigi sukeron''. '''Pumiko'''. Tre malpeza, pororiĉa ŝtono. '''Pumpi'''. Levi la fluidojn super ilia nivelo per maldensigado de la aero. '''Pumpilo'''. Maŝino por pumpi. '''Puni'''. Rajte kaŭzi al iu suferon por malpermesita faro kun la celo, ke oni ne faru tion plu : ''La verdikto punis la krimulon per malliberejo''. La patro punis la knabon per vergo. '''Puno'''. Sufero kaŭzita por malpermesita faro, kun la celo, ke oni ne faru tion plu : ''morta puno, monpuno, punlaboro''. '''Puninda'''. Kiu meritas punon. '''Punca'''. Malhele ruĝa. Punco. Punca koloro. '''Punĉo'''. Trinkaĵo el akvo, arako, sukero kaj citronoj. '''Punkto – 1'''. ({{VdE-ml|Geom}}.). Senlime malgranda spaco; limo de la linio. - 2. Malgranda signo, farita per pinto : ''punkto de desegnaĵo''. - 3. Interpunkcia signo, metata en la fino de la frazoj. - 4. Loko : ''centra punkto de urbo''. - 5. Paragrafo : ''grava punkto de regularo''. '''Punkti'''. Meti punktojn sur io, desegni punktojn sur io : ''punkti paperon''. '''Punktokomo, dupunkto, multopunkto'''. Interpunkciaj signoj ; : ''''... '''Vidpunkto'''. - 1. Punkto, loko, kiun oni elektas, por rigardi vidaĵon. - 2. Maniero rigardi aferojn : ''Tio dependas de la vidpunkto''. '''Punto'''. Malpeza, maldensa teksaĵo kun maŝoj : ''puntoj de Brabanto''. '''Punta'''. El puntoj : ''punta kolumo''. '''Pupo'''. Malgranda homa figuro el vakso, kartono, ligno, servanta kiel ludilo por infanoj. '''Pupilo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Malfermaĵo de la iriso, tra kiu la radioj de la lumo penetras en la okulon : ''gardi ion, kiel la pupilon de sia okulo''. '''Pupitro'''. Klinita tabuleto, sur kiu oni metas libron, kajeron, por pli oportune legi. '''Pura'''. Libera de ĉiu alispeca substanco, precipe de polvo, koto, graso : ''pura tolaĵo, pura vino, pura oro, pura vero''. - 2. Ĉasta : ''pura virgulino''. '''Pureco'''. Eco de tio, kio estas pura. '''Pure'''. En pura maniero : ''pure vestita''. '''Purigi'''. Fari ion pura : ''purigi ŝuojn''. '''Puriĝi'''. Fariĝi pura : ''La plugilo puriĝas per la laboro''. '''Malpura'''. Miksita kun alispeca substanco, ŝmirita per alispeca substanco, precipe per polvo, koto, graso : ''malpura akvo, malpura ĉemizo''. '''Malpuraĵo'''. Objekto malpura. '''Malpureco'''. Eco de tio, kio estas malpura. '''Malpurigi'''. Fari ion malpura : ''malpurigi veston per koto''. '''Puritano - 1'''. Ano de presbiteriana sekto, celanta purigi la eklezion de ĉiuj aldonoj, ne bazitaj sur la biblio. - 2. Homo de severaj moroj. '''Puritanismo, - 1'''. Doktrino de la puritanoj. - 2. Severeco de la moroj. '''Purpuro'''. Forte lumanta ruĝa koloro. '''Purpura'''. De forte lumanta ruga koloro. '''Puso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Densa flava fluidaĵo, produktiĝanta en la organismo dum inflamoj kaj konsistanta ĉefe el mortintaj blankaj globetoj de la sango. '''Pusa'''. El puso. '''Pusi'''. Produkti puson. '''Pustulo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malgranda ŝvelaĵo de la haŭto kun puso en la supro. '''Puŝi'''. Per forta movo fongi de la loko, malproksimigante de si : ''puŝi veturilon; puŝi personojn en amaso''. '''Puŝo'''. Ago de tiu, kiu puŝas. '''Dispuŝi'''. Puŝi en diversajn flankojn, disigi per puŝado. '''Repuŝi'''. Puŝi en kontrauan direkton : ''repuŝi malamikojn''. '''Trapuŝi'''. Puŝi tra io, traigi per puŝo. Komparu : ''Tiri, ŝovi''.<noinclude><references/></noinclude> 8c8snyye7an4dng2vkcqau0w4bebjwh 119119 119061 2026-05-22T03:09:39Z CasteloBot 76 *sintakso 119119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Pudelo ## '''Pudelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Ĉambra hundo, ire inteligenta kaj facile dresebla. ## Pudingo ## '''Pudingo'''. Angla dolĉa manĝaĵo, preparita el faruno kaj sekvinberoj. ## Pudro ## '''Pudro'''. Subtila parfumita pulvoro el risa amelo, uzata por blankigi la haŭton, la harojn. '''Pudri'''. Surŝuti per pudro. ## Pufo ## '''Pufo'''. Plenblovita objekto, blenblovita faldo de vesto. ## Pugno ## '''Pugno'''. Mano kun fleksitaj kaj kunmetitaj fingroj : ''bati per pugno''. ## Pulo ## '''Pulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazita insekto kun fortaj saltpiedoj (''Pulex irritans''). ## Pulĉinelo ## '''Pulĉinelo'''. Marioneto kun ĝibo sur la dorso kaj sur la brusto. ## Pulmo ## '''Pulmo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo en la brusto por la spirado. ## Pulso ## '''Pulso'''. Bato de la arterio, kaŭzita de la sangfluo : ''palpi la pulson''. ## Pulvo ## '''Pulvo'''. Eksploda substanco, konsistanta el pulvorigitaj salpetro, karbo kaj sulfuro : ''Li ne eltrovis la pulvon = li ne estas inteligenta''. ## Pulvoro ## '''Pulvoro'''. Seka substanco disigita en tre subtilajn erojn : ''kreta pulvoro por purigi la dentojn, pulvoro de antipirino''. '''Pulvorigi'''. Fari el io pulvoron : ''pulvorigi sukeron''. ## Pumiko ## '''Pumiko'''. Tre malpeza, pororiĉa ŝtono. ## Pumpi ## '''Pumpi'''. Levi la fluidojn super ilia nivelo per maldensigado de la aero. '''Pumpilo'''. Maŝino por pumpi. ## Puni ## '''Puni'''. Rajte kaŭzi al iu suferon por malpermesita faro kun la celo, ke oni ne faru tion plu : ''La verdikto punis la krimulon per malliberejo''. La patro punis la knabon per vergo. '''Puno'''. Sufero kaŭzita por malpermesita faro, kun la celo, ke oni ne faru tion plu : ''morta puno, monpuno, punlaboro''. '''Puninda'''. Kiu meritas punon. ## Punca ## '''Punca'''. Malhele ruĝa. Punco. Punca koloro. ## Punĉo ## '''Punĉo'''. Trinkaĵo el akvo, arako, sukero kaj citronoj. ## Punkto – 1 ## '''Punkto – 1'''. ({{VdE-ml|Geom}}.). Senlime malgranda spaco; limo de la linio. - 2. Malgranda signo, farita per pinto : ''punkto de desegnaĵo''. - 3. Interpunkcia signo, metata en la fino de la frazoj. - 4. Loko : ''centra punkto de urbo''. - 5. Paragrafo : ''grava punkto de regularo''. '''Punkti'''. Meti punktojn sur io, desegni punktojn sur io : ''punkti paperon''. '''Punktokomo, dupunkto, multopunkto'''. Interpunkciaj signoj ; : ''''... '''Vidpunkto'''. - 1. Punkto, loko, kiun oni elektas, por rigardi vidaĵon. - 2. Maniero rigardi aferojn : ''Tio dependas de la vidpunkto''. ## Punto ## '''Punto'''. Malpeza, maldensa teksaĵo kun maŝoj : ''puntoj de Brabanto''. '''Punta'''. El puntoj : ''punta kolumo''. ## Pupo ## '''Pupo'''. Malgranda homa figuro el vakso, kartono, ligno, servanta kiel ludilo por infanoj. ## Pupilo ## '''Pupilo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Malfermaĵo de la iriso, tra kiu la radioj de la lumo penetras en la okulon : ''gardi ion, kiel la pupilon de sia okulo''. ## Pupitro ## '''Pupitro'''. Klinita tabuleto, sur kiu oni metas libron, kajeron, por pli oportune legi. ## Pura ## '''Pura'''. Libera de ĉiu alispeca substanco, precipe de polvo, koto, graso : ''pura tolaĵo, pura vino, pura oro, pura vero''. - 2. Ĉasta : ''pura virgulino''. '''Pureco'''. Eco de tio, kio estas pura. '''Pure'''. En pura maniero : ''pure vestita''. '''Purigi'''. Fari ion pura : ''purigi ŝuojn''. '''Puriĝi'''. Fariĝi pura : ''La plugilo puriĝas per la laboro''. '''Malpura'''. Miksita kun alispeca substanco, ŝmirita per alispeca substanco, precipe per polvo, koto, graso : ''malpura akvo, malpura ĉemizo''. '''Malpuraĵo'''. Objekto malpura. '''Malpureco'''. Eco de tio, kio estas malpura. '''Malpurigi'''. Fari ion malpura : ''malpurigi veston per koto''. ## Puritano - 1 ## '''Puritano - 1'''. Ano de presbiteriana sekto, celanta purigi la eklezion de ĉiuj aldonoj, ne bazitaj sur la biblio. - 2. Homo de severaj moroj. ## Puritanismo, - 1 ## '''Puritanismo, - 1'''. Doktrino de la puritanoj. - 2. Severeco de la moroj. ## Purpuro ## '''Purpuro'''. Forte lumanta ruĝa koloro. '''Purpura'''. De forte lumanta ruga koloro. ## Puso ## '''Puso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Densa flava fluidaĵo, produktiĝanta en la organismo dum inflamoj kaj konsistanta ĉefe el mortintaj blankaj globetoj de la sango. '''Pusa'''. El puso. '''Pusi'''. Produkti puson. ## Pustulo ## '''Pustulo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malgranda ŝvelaĵo de la haŭto kun puso en la supro. ## Puŝi ## '''Puŝi'''. Per forta movo fongi de la loko, malproksimigante de si : ''puŝi veturilon; puŝi personojn en amaso''. '''Puŝo'''. Ago de tiu, kiu puŝas. '''Dispuŝi'''. Puŝi en diversajn flankojn, disigi per puŝado. '''Repuŝi'''. Puŝi en kontrauan direkton : ''repuŝi malamikojn''. '''Trapuŝi'''. Puŝi tra io, traigi per puŝo. Komparu : ''Tiri, ŝovi''.<noinclude><references/></noinclude> 0u2bbcy5b05oxpixjrc3ruz6z4qlpzq 119178 119119 2026-05-22T03:29:11Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Pudelo"/>'''Pudelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Ĉambra hundo, ire inteligenta kaj facile dresebla. <section end="Pudelo"/> <section begin="Pudingo"/>'''Pudingo'''. Angla dolĉa manĝaĵo, preparita el faruno kaj sekvinberoj. <section end="Pudingo"/> <section begin="Pudro"/>'''Pudro'''. Subtila parfumita pulvoro el risa amelo, uzata por blankigi la haŭton, la harojn. '''Pudri'''. Surŝuti per pudro. <section end="Pudro"/> <section begin="Pufo"/>'''Pufo'''. Plenblovita objekto, blenblovita faldo de vesto. <section end="Pufo"/> <section begin="Pugno"/>'''Pugno'''. Mano kun fleksitaj kaj kunmetitaj fingroj : ''bati per pugno''. <section end="Pugno"/> <section begin="Pulo"/>'''Pulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazita insekto kun fortaj saltpiedoj (''Pulex irritans''). <section end="Pulo"/> <section begin="Pulĉinelo"/>'''Pulĉinelo'''. Marioneto kun ĝibo sur la dorso kaj sur la brusto. <section end="Pulĉinelo"/> <section begin="Pulmo"/>'''Pulmo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo en la brusto por la spirado. <section end="Pulmo"/> <section begin="Pulso"/>'''Pulso'''. Bato de la arterio, kaŭzita de la sangfluo : ''palpi la pulson''. <section end="Pulso"/> <section begin="Pulvo"/>'''Pulvo'''. Eksploda substanco, konsistanta el pulvorigitaj salpetro, karbo kaj sulfuro : ''Li ne eltrovis la pulvon = li ne estas inteligenta''. <section end="Pulvo"/> <section begin="Pulvoro"/>'''Pulvoro'''. Seka substanco disigita en tre subtilajn erojn : ''kreta pulvoro por purigi la dentojn, pulvoro de antipirino''. '''Pulvorigi'''. Fari el io pulvoron : ''pulvorigi sukeron''. <section end="Pulvoro"/> <section begin="Pumiko"/>'''Pumiko'''. Tre malpeza, pororiĉa ŝtono. <section end="Pumiko"/> <section begin="Pumpi"/>'''Pumpi'''. Levi la fluidojn super ilia nivelo per maldensigado de la aero. '''Pumpilo'''. Maŝino por pumpi. <section end="Pumpi"/> <section begin="Puni"/>'''Puni'''. Rajte kaŭzi al iu suferon por malpermesita faro kun la celo, ke oni ne faru tion plu : ''La verdikto punis la krimulon per malliberejo''. La patro punis la knabon per vergo. '''Puno'''. Sufero kaŭzita por malpermesita faro, kun la celo, ke oni ne faru tion plu : ''morta puno, monpuno, punlaboro''. '''Puninda'''. Kiu meritas punon. <section end="Puni"/> <section begin="Punca"/>'''Punca'''. Malhele ruĝa. Punco. Punca koloro. <section end="Punca"/> <section begin="Punĉo"/>'''Punĉo'''. Trinkaĵo el akvo, arako, sukero kaj citronoj. <section end="Punĉo"/> <section begin="Punkto – 1"/>'''Punkto – 1'''. ({{VdE-ml|Geom}}.). Senlime malgranda spaco; limo de la linio. - 2. Malgranda signo, farita per pinto : ''punkto de desegnaĵo''. - 3. Interpunkcia signo, metata en la fino de la frazoj. - 4. Loko : ''centra punkto de urbo''. - 5. Paragrafo : ''grava punkto de regularo''. '''Punkti'''. Meti punktojn sur io, desegni punktojn sur io : ''punkti paperon''. '''Punktokomo, dupunkto, multopunkto'''. Interpunkciaj signoj ; : ''''... '''Vidpunkto'''. - 1. Punkto, loko, kiun oni elektas, por rigardi vidaĵon. - 2. Maniero rigardi aferojn : ''Tio dependas de la vidpunkto''. <section end="Punkto – 1"/> <section begin="Punto"/>'''Punto'''. Malpeza, maldensa teksaĵo kun maŝoj : ''puntoj de Brabanto''. '''Punta'''. El puntoj : ''punta kolumo''. <section end="Punto"/> <section begin="Pupo"/>'''Pupo'''. Malgranda homa figuro el vakso, kartono, ligno, servanta kiel ludilo por infanoj. <section end="Pupo"/> <section begin="Pupilo"/>'''Pupilo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Malfermaĵo de la iriso, tra kiu la radioj de la lumo penetras en la okulon : ''gardi ion, kiel la pupilon de sia okulo''. <section end="Pupilo"/> <section begin="Pupitro"/>'''Pupitro'''. Klinita tabuleto, sur kiu oni metas libron, kajeron, por pli oportune legi. <section end="Pupitro"/> <section begin="Pura"/>'''Pura'''. Libera de ĉiu alispeca substanco, precipe de polvo, koto, graso : ''pura tolaĵo, pura vino, pura oro, pura vero''. - 2. Ĉasta : ''pura virgulino''. '''Pureco'''. Eco de tio, kio estas pura. '''Pure'''. En pura maniero : ''pure vestita''. '''Purigi'''. Fari ion pura : ''purigi ŝuojn''. '''Puriĝi'''. Fariĝi pura : ''La plugilo puriĝas per la laboro''. '''Malpura'''. Miksita kun alispeca substanco, ŝmirita per alispeca substanco, precipe per polvo, koto, graso : ''malpura akvo, malpura ĉemizo''. '''Malpuraĵo'''. Objekto malpura. '''Malpureco'''. Eco de tio, kio estas malpura. '''Malpurigi'''. Fari ion malpura : ''malpurigi veston per koto''. <section end="Pura"/> <section begin="Puritano - 1"/>'''Puritano - 1'''. Ano de presbiteriana sekto, celanta purigi la eklezion de ĉiuj aldonoj, ne bazitaj sur la biblio. - 2. Homo de severaj moroj. <section end="Puritano - 1"/> <section begin="Puritanismo, - 1"/>'''Puritanismo, - 1'''. Doktrino de la puritanoj. - 2. Severeco de la moroj. <section end="Puritanismo, - 1"/> <section begin="Purpuro"/>'''Purpuro'''. Forte lumanta ruĝa koloro. '''Purpura'''. De forte lumanta ruga koloro. <section end="Purpuro"/> <section begin="Puso"/>'''Puso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Densa flava fluidaĵo, produktiĝanta en la organismo dum inflamoj kaj konsistanta ĉefe el mortintaj blankaj globetoj de la sango. '''Pusa'''. El puso. '''Pusi'''. Produkti puson. <section end="Puso"/> <section begin="Pustulo"/>'''Pustulo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malgranda ŝvelaĵo de la haŭto kun puso en la supro. <section end="Pustulo"/> <section begin="Puŝi"/>'''Puŝi'''. Per forta movo fongi de la loko, malproksimigante de si : ''puŝi veturilon; puŝi personojn en amaso''. '''Puŝo'''. Ago de tiu, kiu puŝas. '''Dispuŝi'''. Puŝi en diversajn flankojn, disigi per puŝado. '''Repuŝi'''. Puŝi en kontrauan direkton : ''repuŝi malamikojn''. '''Trapuŝi'''. Puŝi tra io, traigi per puŝo. Komparu : ''Tiri, ŝovi''. <section end="Puŝi"/><noinclude><references/></noinclude> mpoyd7r24z512k1fx1toeocuzy3dtu1 104 40826 119063 119000 2026-05-21T23:38:24Z CasteloBot 76 119063 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Rakonti'''. Konigi per vortoj fakton kun ĝiaj cirkonstancoj : ''rakonti la historion de sia vivo''. '''Rakonto'''. Vortoj de tiu, kiu rakontas. '''Ramnacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj (''Rhamnacese''). '''Rampi'''. Iri, sin trenante sur la ventro : ''La serpento rampas''. '''Rampulo'''. Rampanta vertebrulo : ''serpento, vipuro''. Komparu : ''Grimpi''. '''Rano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de l’ senvostaj : ''La rano kvakas (''Rana'')''. '''Ranca'''. Akirinta malagrablan guston kaj odoron de malkomponiĝo (pri grasoj'') : ''ranca butero''. '''Ranciĝi'''. Fariĝi ranca. '''Rando'''. Akra limo de objekto : ''rando de glaso, rando de tranĉilo''. Komparu : ''Bordo''. '''Rango'''. Grado, alteco de ofico, de posteno : ''oficiro de alta rango''. '''Altranga'''. De alta rango. '''Ranunkolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio (''Ranunculus''). '''Ranunkolacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''anemono, peonio''. '''Rapo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la kruciferoj, kun manĝebla radiko (''Brassica rapa''). '''Rapida'''. En mallonga tempo faranta grandan vojon, grandan laboron : ''rapida ĉevalo, rapida kuro, rapida plenumo''. '''Rapide'''. En rapida maniero. '''Rapidi'''. Peni fari grandan vojon aŭ laboron en mallonga tempo : ''rapidi al la stacidomo''. '''Rapideco'''. Eco de tio, kio estas rapida. '''Rapidigi'''. Fari ion rapida : ''rapidigi konstruon''. '''Malrapida'''. Faranta malgrandan vojon aŭ laboron en longa tempo. '''Malrapide'''. En malrapida maniero. '''Malrapideco'''. Eco de tio, kio estas malrapida. '''Rapiro'''. Mallarĝa glavo sen tranĉrando, por la skermo. Komparu : ''Sabro, spado''. '''Raporti'''. Konigi buŝe aŭ skribe tion, kion oni vidis, faris, studis : ''raporti pri kunveno''. '''Raporto'''. Buŝa aŭ skriba konigo de tio, kion oni vidis, faris aŭ studis : ''scienca raporto''. '''Raportanto'''. Homo, kiu raportas. Raportisto. Homo, kies profesio estas raporti : ''gazeta raportisto''. '''Rapsodo'''. En la antikva Grekujo migranta kantisto de epikaj versaĵoj, precipe de Homero. '''Rapsodio'''. Muzika fantazia verko el popolaj melodioj. '''Raso'''. Ĉiu el la naturaj grupoj de l’ homoj, en kiujn oni dividas la homaron laŭ iliaj fizikaj trajtoj : ''La hindoeŭropaj popoloj apartenas al la kaŭkaza raso''. '''Raspi'''. Glatigi lignon, metalon per raspilo. '''Raspilo'''. Ŝtala instrumento, kies supraĵo estas provizita per dentoj, pli altaj, ol ĉe fajlilo, ordinare triangule dismetitaj, por glatigi lignon, metalojn. '''Rasti'''. Ebenigi teron, kolekti fojnon per rastilo. '''Rastilo'''. Terkultura kaj ĝardena instrumento, konsistanta el longa bastono kaj transversa tabuleto kun dentoj ĉe la malsupra ekstremo. '''Rato''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mambesto el la familio de la musoj (''Mus rattus''). '''Raŭka'''. Malklara, mallaŭta de malvarmumo aŭ kriado : ''raŭka voĉo, raŭka homo''. '''Raŭkeco'''. Eco de tio, kio estas raŭka. '''Raŭkigi'''. Fari ion raŭka : ''raŭkigi la voĉon per kantado en libera aero''. '''Raŭkiĝi'''. Fariĝi raŭka : ''La ftizuloj facile raŭkiĝas''. '''Raŭpo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Larvo de l’ papilioj kaj de aliaj kvarflugilaj insektoj. Komparu : ''Kokono, krizalido''. '''Ravi'''. Kaŭzi ies admiron : ''La kanto ravis ĉiujn''. '''Rava'''. Kiu ravas : ''rava virino''. '''Rave'''. En rava maniero. '''Razi'''. Fortranĉi la harojn ĉe la haŭto : ''razi al iu la barbon, razi iun''. '''Razilo'''. Tranĉilo kun tre akra rando, por razi. '''Re-'''. Prefikso por derivi vortojn, esprimantajn venon al la loko, stato, de kiu oni foriris, ripeton : ''reveni, rediri, redoni, rebrilo, reelekto''. '''Ree'''. Duan fojon, de nove. '''Reakcio'''. Agado de politika partio, kiu kontraŭstaras al la progreso kaj volas revivigi la pasintan staton de la aferoj. '''Reakciulo'''. Partoprenanto en reakcio, helpanto de reakcio. '''Reala'''. Vere ekzistanta (nefiktiva, neimagata'') : ''reala vivo''. '''Reale'''. En reala maniero. '''Realaĵo'''. Io reala : ''realaĵo, ne fabelo''. '''Realeco'''. Eco de tio, kio estas reala. '''Realigi'''. Fari ion reala : ''realigi ies revon''. '''Realiĝi'''. Fariĝi reala : ''Ĉiuj niaj deziroj realiĝis''. '''Realismo'''. - 1. Filozofia doktrino, bazita sur opinio, ke la realeco de la mondo ne dependas de niaj sentoj. - 2. Celado en la literaturo kaj artoj prezenti la naturon, kia ĝi estas, kun ĉio malbela kaj vulgara. '''Realisto'''. Adepto de realismo. '''Rebuso'''. Problemo, en kiu oni esprimas vortojn aŭ frazojn per figuroj, kies nomo prezentas analogion kun tio, kion oni volas diri.<noinclude><references/></noinclude> g34b7whmnk72322mop65idzjjuhj6hh 119121 119063 2026-05-22T03:09:40Z CasteloBot 76 *sintakso 119121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Rakonti ## '''Rakonti'''. Konigi per vortoj fakton kun ĝiaj cirkonstancoj : ''rakonti la historion de sia vivo''. '''Rakonto'''. Vortoj de tiu, kiu rakontas. ## Ramnacoj ## '''Ramnacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj (''Rhamnacese''). ## Rampi ## '''Rampi'''. Iri, sin trenante sur la ventro : ''La serpento rampas''. '''Rampulo'''. Rampanta vertebrulo : ''serpento, vipuro''. Komparu : ''Grimpi''. ## Rano ## '''Rano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de l’ senvostaj : ''La rano kvakas (''Rana'')''. ## Ranca ## '''Ranca'''. Akirinta malagrablan guston kaj odoron de malkomponiĝo (pri grasoj'') : ''ranca butero''. '''Ranciĝi'''. Fariĝi ranca. ## Rando ## '''Rando'''. Akra limo de objekto : ''rando de glaso, rando de tranĉilo''. Komparu : ''Bordo''. ## Rango ## '''Rango'''. Grado, alteco de ofico, de posteno : ''oficiro de alta rango''. '''Altranga'''. De alta rango. ## Ranunkolo ## '''Ranunkolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio (''Ranunculus''). ## Ranunkolacoj ## '''Ranunkolacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''anemono, peonio''. ## Rapo ## '''Rapo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la kruciferoj, kun manĝebla radiko (''Brassica rapa''). ## Rapida ## '''Rapida'''. En mallonga tempo faranta grandan vojon, grandan laboron : ''rapida ĉevalo, rapida kuro, rapida plenumo''. '''Rapide'''. En rapida maniero. '''Rapidi'''. Peni fari grandan vojon aŭ laboron en mallonga tempo : ''rapidi al la stacidomo''. '''Rapideco'''. Eco de tio, kio estas rapida. '''Rapidigi'''. Fari ion rapida : ''rapidigi konstruon''. '''Malrapida'''. Faranta malgrandan vojon aŭ laboron en longa tempo. '''Malrapide'''. En malrapida maniero. '''Malrapideco'''. Eco de tio, kio estas malrapida. ## Rapiro ## '''Rapiro'''. Mallarĝa glavo sen tranĉrando, por la skermo. Komparu : ''Sabro, spado''. ## Raporti ## '''Raporti'''. Konigi buŝe aŭ skribe tion, kion oni vidis, faris, studis : ''raporti pri kunveno''. '''Raporto'''. Buŝa aŭ skriba konigo de tio, kion oni vidis, faris aŭ studis : ''scienca raporto''. '''Raportanto'''. Homo, kiu raportas. Raportisto. Homo, kies profesio estas raporti : ''gazeta raportisto''. ## Rapsodo ## '''Rapsodo'''. En la antikva Grekujo migranta kantisto de epikaj versaĵoj, precipe de Homero. ## Rapsodio ## '''Rapsodio'''. Muzika fantazia verko el popolaj melodioj. ## Raso ## '''Raso'''. Ĉiu el la naturaj grupoj de l’ homoj, en kiujn oni dividas la homaron laŭ iliaj fizikaj trajtoj : ''La hindoeŭropaj popoloj apartenas al la kaŭkaza raso''. ## Raspi ## '''Raspi'''. Glatigi lignon, metalon per raspilo. '''Raspilo'''. Ŝtala instrumento, kies supraĵo estas provizita per dentoj, pli altaj, ol ĉe fajlilo, ordinare triangule dismetitaj, por glatigi lignon, metalojn. ## Rasti ## '''Rasti'''. Ebenigi teron, kolekti fojnon per rastilo. '''Rastilo'''. Terkultura kaj ĝardena instrumento, konsistanta el longa bastono kaj transversa tabuleto kun dentoj ĉe la malsupra ekstremo. ## Rato ## '''Rato''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mambesto el la familio de la musoj (''Mus rattus''). ## Raŭka ## '''Raŭka'''. Malklara, mallaŭta de malvarmumo aŭ kriado : ''raŭka voĉo, raŭka homo''. '''Raŭkeco'''. Eco de tio, kio estas raŭka. '''Raŭkigi'''. Fari ion raŭka : ''raŭkigi la voĉon per kantado en libera aero''. '''Raŭkiĝi'''. Fariĝi raŭka : ''La ftizuloj facile raŭkiĝas''. ## Raŭpo ## '''Raŭpo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Larvo de l’ papilioj kaj de aliaj kvarflugilaj insektoj. Komparu : ''Kokono, krizalido''. ## Ravi ## '''Ravi'''. Kaŭzi ies admiron : ''La kanto ravis ĉiujn''. '''Rava'''. Kiu ravas : ''rava virino''. '''Rave'''. En rava maniero. ## Razi ## '''Razi'''. Fortranĉi la harojn ĉe la haŭto : ''razi al iu la barbon, razi iun''. '''Razilo'''. Tranĉilo kun tre akra rando, por razi. ## Re- ## '''Re-'''. Prefikso por derivi vortojn, esprimantajn venon al la loko, stato, de kiu oni foriris, ripeton : ''reveni, rediri, redoni, rebrilo, reelekto''. '''Ree'''. Duan fojon, de nove. ## Reakcio ## '''Reakcio'''. Agado de politika partio, kiu kontraŭstaras al la progreso kaj volas revivigi la pasintan staton de la aferoj. '''Reakciulo'''. Partoprenanto en reakcio, helpanto de reakcio. ## Reala ## '''Reala'''. Vere ekzistanta (nefiktiva, neimagata'') : ''reala vivo''. '''Reale'''. En reala maniero. '''Realaĵo'''. Io reala : ''realaĵo, ne fabelo''. '''Realeco'''. Eco de tio, kio estas reala. '''Realigi'''. Fari ion reala : ''realigi ies revon''. '''Realiĝi'''. Fariĝi reala : ''Ĉiuj niaj deziroj realiĝis''. ## Realismo ## '''Realismo'''. - 1. Filozofia doktrino, bazita sur opinio, ke la realeco de la mondo ne dependas de niaj sentoj. - 2. Celado en la literaturo kaj artoj prezenti la naturon, kia ĝi estas, kun ĉio malbela kaj vulgara. ## Realisto ## '''Realisto'''. Adepto de realismo. ## Rebuso ## '''Rebuso'''. Problemo, en kiu oni esprimas vortojn aŭ frazojn per figuroj, kies nomo prezentas analogion kun tio, kion oni volas diri.<noinclude><references/></noinclude> i5mw49vnawr5gpttqnd9c0pzh9zbrmq 119180 119121 2026-05-22T03:29:52Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Rakonti"/>'''Rakonti'''. Konigi per vortoj fakton kun ĝiaj cirkonstancoj : ''rakonti la historion de sia vivo''. '''Rakonto'''. Vortoj de tiu, kiu rakontas. <section end="Rakonti"/> <section begin="Ramnacoj"/>'''Ramnacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj (''Rhamnacese''). <section end="Ramnacoj"/> <section begin="Rampi"/>'''Rampi'''. Iri, sin trenante sur la ventro : ''La serpento rampas''. '''Rampulo'''. Rampanta vertebrulo : ''serpento, vipuro''. Komparu : ''Grimpi''. <section end="Rampi"/> <section begin="Rano"/>'''Rano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de l’ senvostaj : ''La rano kvakas (''Rana'')''. <section end="Rano"/> <section begin="Ranca"/>'''Ranca'''. Akirinta malagrablan guston kaj odoron de malkomponiĝo (pri grasoj'') : ''ranca butero''. '''Ranciĝi'''. Fariĝi ranca. <section end="Ranca"/> <section begin="Rando"/>'''Rando'''. Akra limo de objekto : ''rando de glaso, rando de tranĉilo''. Komparu : ''Bordo''. <section end="Rando"/> <section begin="Rango"/>'''Rango'''. Grado, alteco de ofico, de posteno : ''oficiro de alta rango''. '''Altranga'''. De alta rango. <section end="Rango"/> <section begin="Ranunkolo"/>'''Ranunkolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio (''Ranunculus''). <section end="Ranunkolo"/> <section begin="Ranunkolacoj"/>'''Ranunkolacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''anemono, peonio''. <section end="Ranunkolacoj"/> <section begin="Rapo"/>'''Rapo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la kruciferoj, kun manĝebla radiko (''Brassica rapa''). <section end="Rapo"/> <section begin="Rapida"/>'''Rapida'''. En mallonga tempo faranta grandan vojon, grandan laboron : ''rapida ĉevalo, rapida kuro, rapida plenumo''. '''Rapide'''. En rapida maniero. '''Rapidi'''. Peni fari grandan vojon aŭ laboron en mallonga tempo : ''rapidi al la stacidomo''. '''Rapideco'''. Eco de tio, kio estas rapida. '''Rapidigi'''. Fari ion rapida : ''rapidigi konstruon''. '''Malrapida'''. Faranta malgrandan vojon aŭ laboron en longa tempo. '''Malrapide'''. En malrapida maniero. '''Malrapideco'''. Eco de tio, kio estas malrapida. <section end="Rapida"/> <section begin="Rapiro"/>'''Rapiro'''. Mallarĝa glavo sen tranĉrando, por la skermo. Komparu : ''Sabro, spado''. <section end="Rapiro"/> <section begin="Raporti"/>'''Raporti'''. Konigi buŝe aŭ skribe tion, kion oni vidis, faris, studis : ''raporti pri kunveno''. '''Raporto'''. Buŝa aŭ skriba konigo de tio, kion oni vidis, faris aŭ studis : ''scienca raporto''. '''Raportanto'''. Homo, kiu raportas. Raportisto. Homo, kies profesio estas raporti : ''gazeta raportisto''. <section end="Raporti"/> <section begin="Rapsodo"/>'''Rapsodo'''. En la antikva Grekujo migranta kantisto de epikaj versaĵoj, precipe de Homero. <section end="Rapsodo"/> <section begin="Rapsodio"/>'''Rapsodio'''. Muzika fantazia verko el popolaj melodioj. <section end="Rapsodio"/> <section begin="Raso"/>'''Raso'''. Ĉiu el la naturaj grupoj de l’ homoj, en kiujn oni dividas la homaron laŭ iliaj fizikaj trajtoj : ''La hindoeŭropaj popoloj apartenas al la kaŭkaza raso''. <section end="Raso"/> <section begin="Raspi"/>'''Raspi'''. Glatigi lignon, metalon per raspilo. '''Raspilo'''. Ŝtala instrumento, kies supraĵo estas provizita per dentoj, pli altaj, ol ĉe fajlilo, ordinare triangule dismetitaj, por glatigi lignon, metalojn. <section end="Raspi"/> <section begin="Rasti"/>'''Rasti'''. Ebenigi teron, kolekti fojnon per rastilo. '''Rastilo'''. Terkultura kaj ĝardena instrumento, konsistanta el longa bastono kaj transversa tabuleto kun dentoj ĉe la malsupra ekstremo. <section end="Rasti"/> <section begin="Rato"/>'''Rato''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mambesto el la familio de la musoj (''Mus rattus''). <section end="Rato"/> <section begin="Raŭka"/>'''Raŭka'''. Malklara, mallaŭta de malvarmumo aŭ kriado : ''raŭka voĉo, raŭka homo''. '''Raŭkeco'''. Eco de tio, kio estas raŭka. '''Raŭkigi'''. Fari ion raŭka : ''raŭkigi la voĉon per kantado en libera aero''. '''Raŭkiĝi'''. Fariĝi raŭka : ''La ftizuloj facile raŭkiĝas''. <section end="Raŭka"/> <section begin="Raŭpo"/>'''Raŭpo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Larvo de l’ papilioj kaj de aliaj kvarflugilaj insektoj. Komparu : ''Kokono, krizalido''. <section end="Raŭpo"/> <section begin="Ravi"/>'''Ravi'''. Kaŭzi ies admiron : ''La kanto ravis ĉiujn''. '''Rava'''. Kiu ravas : ''rava virino''. '''Rave'''. En rava maniero. <section end="Ravi"/> <section begin="Razi"/>'''Razi'''. Fortranĉi la harojn ĉe la haŭto : ''razi al iu la barbon, razi iun''. '''Razilo'''. Tranĉilo kun tre akra rando, por razi. <section end="Razi"/> <section begin="Re-"/>'''Re-'''. Prefikso por derivi vortojn, esprimantajn venon al la loko, stato, de kiu oni foriris, ripeton : ''reveni, rediri, redoni, rebrilo, reelekto''. '''Ree'''. Duan fojon, de nove. <section end="Re-"/> <section begin="Reakcio"/>'''Reakcio'''. Agado de politika partio, kiu kontraŭstaras al la progreso kaj volas revivigi la pasintan staton de la aferoj. '''Reakciulo'''. Partoprenanto en reakcio, helpanto de reakcio. <section end="Reakcio"/> <section begin="Reala"/>'''Reala'''. Vere ekzistanta (nefiktiva, neimagata'') : ''reala vivo''. '''Reale'''. En reala maniero. '''Realaĵo'''. Io reala : ''realaĵo, ne fabelo''. '''Realeco'''. Eco de tio, kio estas reala. '''Realigi'''. Fari ion reala : ''realigi ies revon''. '''Realiĝi'''. Fariĝi reala : ''Ĉiuj niaj deziroj realiĝis''. <section end="Reala"/> <section begin="Realismo"/>'''Realismo'''. - 1. Filozofia doktrino, bazita sur opinio, ke la realeco de la mondo ne dependas de niaj sentoj. - 2. Celado en la literaturo kaj artoj prezenti la naturon, kia ĝi estas, kun ĉio malbela kaj vulgara. <section end="Realismo"/> <section begin="Realisto"/>'''Realisto'''. Adepto de realismo. <section end="Realisto"/> <section begin="Rebuso"/>'''Rebuso'''. Problemo, en kiu oni esprimas vortojn aŭ frazojn per figuroj, kies nomo prezentas analogion kun tio, kion oni volas diri. <section end="Rebuso"/><noinclude><references/></noinclude> 4q0vv662mmvug9v690ezslrub2yz7x8 104 40827 119064 119001 2026-05-21T23:40:12Z CasteloBot 76 119064 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Recenzi'''. Kritiki en mallonga artikolo ĵus aperintan literaturan verkon, plenumon scena, muzika verko. '''Recenzo'''. Mallonga kritika artikolo pri ĵus aperinta literatura verko, pri plenumo de scena, muzika verko. '''Recenzisto'''. Persono, kies okupo estas recenzi : ''gazeta recenzisto''. '''Recepto'''. - 1. Skriba klarigo pri preparo de miksaĵo por teknika, kuireja celo. - 2. Skriba ordono de la kuracisto, el kio kaj kiel devas esti preparita la medikamento. '''Reciproka'''. Koncernanta agon aŭ senton inter du personoj, saman de la unua al la dua, kiel de la dua al la unua : ''reciproka amo, reciprokaj insultoj''. '''Reciproke'''. En reciproka maniero; unu alian : ''Ili sin helpas reciproke''. '''Reciprokeco'''. Eco de tio, kio estas reciproka : ''reciprokeco de l’ amo''. '''Recitativo''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Duonkanto, duondeklamo, akompanata de muziko. '''Redakcio'''. - 1. Aro de personoj, kiuj redaktas gazeton : ''La redakcio de nia revuo konsistas el kvar personoj''. - 2. Loĝejo, kie oni redaktas gazeton : ''la adreso de la redakcio''. '''Redakti'''. - 1. Esprimi en literatura lingvo, esprimi en formo, akordiĝanta kun la celo : ''redakti siajn pensojn, redakti oficialan akton''. - 2. Direkti publikigon de gazeto, elektante por ĝi artikolojn, korektante kaj revizante ilin. '''Redakto'''. Ago de tiu, kiu redaktas. '''Redaktoro'''. Persono, kiu redaktas gazeton. '''Redingoto'''. Longa vira vesto, kies baskoj plene ĉirkaŭas la korpon. '''Redukti'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Proporcie malgrandigi : ''redukti geometrian figuron''. - 2. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senigi je la oksigeno : ''redukti salon''. '''Redukto'''. - 1. Proporcia malgrandigo. - 2. Senigo je la oksigeno. '''Reduto'''. Simpla fortikaĵo el tero, ĉirkaŭita per kavo. '''Referato'''. Skriba prilaboro de problemo. '''Referenco'''. Atesto servanta kiel rekomendo : ''La kandidato havas tre bonajn referencojn''. '''Reflekti''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Reĵeti, resendi sonojn, lumon, varmon : ''Polurita metalo reflektas la radiojn de la lumo''. '''Reformacio'''. Granda religia movado en la xvi* jarcento, kiu dividis la okcidentan kristanan eklezion en la katolikan kaj protestantan. '''Refrakti''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Ŝangi la direkton de l’ radioj de la lumo, kiam ili transpasas de unu medio en alian : ''La vitro pli forte refraktas la radiojn de la lumo, ol la akvo''. '''Refuti'''. Montri per argumentoj la malpravecon de ies aserto. '''Refuto'''. Vortoj de tiu, kiu refutas. '''Regi'''. Plene estri, plene direkti laŭ sia volo : ''regi ŝtaton, regi sian koleron, regi sin mem''. Ekregis ptena sitento. '''Regado'''. Agoj de tiu, kiu regas. '''Reganto'''. Homo, kiu regas. '''Regato'''. Regnano. '''Registaro'''. Tutaĵo de la personoj, kiuj regas ŝtaton. '''Superregi'''. Havi superan povon, esti pli grava, pli multenombra : ''La principo de la internacieco superregas ĉiujn aliajn en la universala lingvo''. '''Interrego'''. Tempo, dum kiu ŝtato ne posedas regnestron. Komparu : ''Administri, direkti''. '''Regali'''. - 1. Doni manĝaĵon, trinkaĵon al gasto : ''La mastrino regalis siajn gastojn per luksa vespermanĝo''. - 2. Fari plezuron al iu, liverante ion bonan : ''La artisto regalis nin per du eksterprogramaj kantoj''. '''Regalo'''. Ago de tiu, kiu regalas. '''Regimento'''. Taĉmento de soldatoj, komandata de komuna ĉefo kaj konsistanta el kelke da batalionoj aŭ eskadronoj : ''Infanteria regimento havas kelke da miloj da soldatoj''. '''Regiono'''. Parto de lando, korpo, surfaco, karakterizata de io speciala : ''polusa regiono, regiono de la koro''. '''Registro'''. - 1. Notoj pri faktoj, pri dokumentoj, enskribataj laŭ difinita sistemo (laŭ la alfabeta ordo, laŭ la fakoj. laŭ la datoj'') : ''registro de la dokumentoj, ricevataj kaj sendataj''. - 2. ({{VdE-ml|Muz}}.). Amplekso de voĉo, de instrumento : ''la supera registro''. '''Registri'''. Fari registron, skribi en registro : ''registri raportojn''. '''Registristo'''. Oficisto, kiu registras. '''Registrejo'''. Sekcio de kancelario, de oficejo, kie oni registras. Komparu : ''Listo, tabelo''. '''Regno'''. - 1. Lando aŭ grupo de landoj. havanta komunan registaron kaj leĝojn : ''la Germana Regno''. - 2. Ĉiu el la tri grandaj sekcioj de la korpoj de l’ naturo : ''regno de la bestoj, vegetaĵoj kaj mineraloj''. '''Regnestro'''. Supera ĉefo de regno : ''reĝo, prezidanto de respubliko''. '''Regnano'''. Ano de regno. Sam regnano. Ano de la sama regno. Komparu : ''Ŝtato''. '''Regolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Verda birdo el la vico de l’ paseroj (''Regulus cristatus''). '''Regulo'''. Tio, kio devas gvidi la konduton, la studojn de scienco aŭ de arto : ''regulo de konveneco, gramatika regulo''. '''Regula'''. Konforma al regulo.<noinclude><references/></noinclude> 9vp7plq3ans7no555o71lui1b9w88y5 119122 119064 2026-05-22T03:09:41Z CasteloBot 76 *sintakso 119122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Recenzi ## '''Recenzi'''. Kritiki en mallonga artikolo ĵus aperintan literaturan verkon, plenumon scena, muzika verko. '''Recenzo'''. Mallonga kritika artikolo pri ĵus aperinta literatura verko, pri plenumo de scena, muzika verko. '''Recenzisto'''. Persono, kies okupo estas recenzi : ''gazeta recenzisto''. ## Recepto ## '''Recepto'''. - 1. Skriba klarigo pri preparo de miksaĵo por teknika, kuireja celo. - 2. Skriba ordono de la kuracisto, el kio kaj kiel devas esti preparita la medikamento. ## Reciproka ## '''Reciproka'''. Koncernanta agon aŭ senton inter du personoj, saman de la unua al la dua, kiel de la dua al la unua : ''reciproka amo, reciprokaj insultoj''. '''Reciproke'''. En reciproka maniero; unu alian : ''Ili sin helpas reciproke''. '''Reciprokeco'''. Eco de tio, kio estas reciproka : ''reciprokeco de l’ amo''. ## Recitativo ## '''Recitativo''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Duonkanto, duondeklamo, akompanata de muziko. ## Redakcio ## '''Redakcio'''. - 1. Aro de personoj, kiuj redaktas gazeton : ''La redakcio de nia revuo konsistas el kvar personoj''. - 2. Loĝejo, kie oni redaktas gazeton : ''la adreso de la redakcio''. ## Redakti ## '''Redakti'''. - 1. Esprimi en literatura lingvo, esprimi en formo, akordiĝanta kun la celo : ''redakti siajn pensojn, redakti oficialan akton''. - 2. Direkti publikigon de gazeto, elektante por ĝi artikolojn, korektante kaj revizante ilin. '''Redakto'''. Ago de tiu, kiu redaktas. ## Redaktoro ## '''Redaktoro'''. Persono, kiu redaktas gazeton. ## Redingoto ## '''Redingoto'''. Longa vira vesto, kies baskoj plene ĉirkaŭas la korpon. ## Redukti ## '''Redukti'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Proporcie malgrandigi : ''redukti geometrian figuron''. - 2. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senigi je la oksigeno : ''redukti salon''. '''Redukto'''. - 1. Proporcia malgrandigo. - 2. Senigo je la oksigeno. ## Reduto ## '''Reduto'''. Simpla fortikaĵo el tero, ĉirkaŭita per kavo. ## Referato ## '''Referato'''. Skriba prilaboro de problemo. ## Referenco ## '''Referenco'''. Atesto servanta kiel rekomendo : ''La kandidato havas tre bonajn referencojn''. ## Reflekti ## '''Reflekti''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Reĵeti, resendi sonojn, lumon, varmon : ''Polurita metalo reflektas la radiojn de la lumo''. ## Reformacio ## '''Reformacio'''. Granda religia movado en la xvi* jarcento, kiu dividis la okcidentan kristanan eklezion en la katolikan kaj protestantan. ## Refrakti ## '''Refrakti''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Ŝangi la direkton de l’ radioj de la lumo, kiam ili transpasas de unu medio en alian : ''La vitro pli forte refraktas la radiojn de la lumo, ol la akvo''. ## Refuti ## '''Refuti'''. Montri per argumentoj la malpravecon de ies aserto. '''Refuto'''. Vortoj de tiu, kiu refutas. ## Regi ## '''Regi'''. Plene estri, plene direkti laŭ sia volo : ''regi ŝtaton, regi sian koleron, regi sin mem''. Ekregis ptena sitento. '''Regado'''. Agoj de tiu, kiu regas. '''Reganto'''. Homo, kiu regas. '''Regato'''. Regnano. '''Registaro'''. Tutaĵo de la personoj, kiuj regas ŝtaton. '''Superregi'''. Havi superan povon, esti pli grava, pli multenombra : ''La principo de la internacieco superregas ĉiujn aliajn en la universala lingvo''. '''Interrego'''. Tempo, dum kiu ŝtato ne posedas regnestron. Komparu : ''Administri, direkti''. ## Regali ## '''Regali'''. - 1. Doni manĝaĵon, trinkaĵon al gasto : ''La mastrino regalis siajn gastojn per luksa vespermanĝo''. - 2. Fari plezuron al iu, liverante ion bonan : ''La artisto regalis nin per du eksterprogramaj kantoj''. '''Regalo'''. Ago de tiu, kiu regalas. ## Regimento ## '''Regimento'''. Taĉmento de soldatoj, komandata de komuna ĉefo kaj konsistanta el kelke da batalionoj aŭ eskadronoj : ''Infanteria regimento havas kelke da miloj da soldatoj''. ## Regiono ## '''Regiono'''. Parto de lando, korpo, surfaco, karakterizata de io speciala : ''polusa regiono, regiono de la koro''. ## Registro ## '''Registro'''. - 1. Notoj pri faktoj, pri dokumentoj, enskribataj laŭ difinita sistemo (laŭ la alfabeta ordo, laŭ la fakoj. laŭ la datoj'') : ''registro de la dokumentoj, ricevataj kaj sendataj''. - 2. ({{VdE-ml|Muz}}.). Amplekso de voĉo, de instrumento : ''la supera registro''. '''Registri'''. Fari registron, skribi en registro : ''registri raportojn''. '''Registristo'''. Oficisto, kiu registras. '''Registrejo'''. Sekcio de kancelario, de oficejo, kie oni registras. Komparu : ''Listo, tabelo''. ## Regno ## '''Regno'''. - 1. Lando aŭ grupo de landoj. havanta komunan registaron kaj leĝojn : ''la Germana Regno''. - 2. Ĉiu el la tri grandaj sekcioj de la korpoj de l’ naturo : ''regno de la bestoj, vegetaĵoj kaj mineraloj''. '''Regnestro'''. Supera ĉefo de regno : ''reĝo, prezidanto de respubliko''. '''Regnano'''. Ano de regno. Sam regnano. Ano de la sama regno. Komparu : ''Ŝtato''. ## Regolo ## '''Regolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Verda birdo el la vico de l’ paseroj (''Regulus cristatus''). ## Regulo ## '''Regulo'''. Tio, kio devas gvidi la konduton, la studojn de scienco aŭ de arto : ''regulo de konveneco, gramatika regulo''. '''Regula'''. Konforma al regulo.<noinclude><references/></noinclude> 5h35iq2hr9dgmg445q5j841ntqb2jfc 119181 119122 2026-05-22T03:30:10Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Recenzi"/>'''Recenzi'''. Kritiki en mallonga artikolo ĵus aperintan literaturan verkon, plenumon scena, muzika verko. '''Recenzo'''. Mallonga kritika artikolo pri ĵus aperinta literatura verko, pri plenumo de scena, muzika verko. '''Recenzisto'''. Persono, kies okupo estas recenzi : ''gazeta recenzisto''. <section end="Recenzi"/> <section begin="Recepto"/>'''Recepto'''. - 1. Skriba klarigo pri preparo de miksaĵo por teknika, kuireja celo. - 2. Skriba ordono de la kuracisto, el kio kaj kiel devas esti preparita la medikamento. <section end="Recepto"/> <section begin="Reciproka"/>'''Reciproka'''. Koncernanta agon aŭ senton inter du personoj, saman de la unua al la dua, kiel de la dua al la unua : ''reciproka amo, reciprokaj insultoj''. '''Reciproke'''. En reciproka maniero; unu alian : ''Ili sin helpas reciproke''. '''Reciprokeco'''. Eco de tio, kio estas reciproka : ''reciprokeco de l’ amo''. <section end="Reciproka"/> <section begin="Recitativo"/>'''Recitativo''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Duonkanto, duondeklamo, akompanata de muziko. <section end="Recitativo"/> <section begin="Redakcio"/>'''Redakcio'''. - 1. Aro de personoj, kiuj redaktas gazeton : ''La redakcio de nia revuo konsistas el kvar personoj''. - 2. Loĝejo, kie oni redaktas gazeton : ''la adreso de la redakcio''. <section end="Redakcio"/> <section begin="Redakti"/>'''Redakti'''. - 1. Esprimi en literatura lingvo, esprimi en formo, akordiĝanta kun la celo : ''redakti siajn pensojn, redakti oficialan akton''. - 2. Direkti publikigon de gazeto, elektante por ĝi artikolojn, korektante kaj revizante ilin. '''Redakto'''. Ago de tiu, kiu redaktas. <section end="Redakti"/> <section begin="Redaktoro"/>'''Redaktoro'''. Persono, kiu redaktas gazeton. <section end="Redaktoro"/> <section begin="Redingoto"/>'''Redingoto'''. Longa vira vesto, kies baskoj plene ĉirkaŭas la korpon. <section end="Redingoto"/> <section begin="Redukti"/>'''Redukti'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Proporcie malgrandigi : ''redukti geometrian figuron''. - 2. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senigi je la oksigeno : ''redukti salon''. '''Redukto'''. - 1. Proporcia malgrandigo. - 2. Senigo je la oksigeno. <section end="Redukti"/> <section begin="Reduto"/>'''Reduto'''. Simpla fortikaĵo el tero, ĉirkaŭita per kavo. <section end="Reduto"/> <section begin="Referato"/>'''Referato'''. Skriba prilaboro de problemo. <section end="Referato"/> <section begin="Referenco"/>'''Referenco'''. Atesto servanta kiel rekomendo : ''La kandidato havas tre bonajn referencojn''. <section end="Referenco"/> <section begin="Reflekti"/>'''Reflekti''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Reĵeti, resendi sonojn, lumon, varmon : ''Polurita metalo reflektas la radiojn de la lumo''. <section end="Reflekti"/> <section begin="Reformacio"/>'''Reformacio'''. Granda religia movado en la xvi* jarcento, kiu dividis la okcidentan kristanan eklezion en la katolikan kaj protestantan. <section end="Reformacio"/> <section begin="Refrakti"/>'''Refrakti''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Ŝangi la direkton de l’ radioj de la lumo, kiam ili transpasas de unu medio en alian : ''La vitro pli forte refraktas la radiojn de la lumo, ol la akvo''. <section end="Refrakti"/> <section begin="Refuti"/>'''Refuti'''. Montri per argumentoj la malpravecon de ies aserto. '''Refuto'''. Vortoj de tiu, kiu refutas. <section end="Refuti"/> <section begin="Regi"/>'''Regi'''. Plene estri, plene direkti laŭ sia volo : ''regi ŝtaton, regi sian koleron, regi sin mem''. Ekregis ptena sitento. '''Regado'''. Agoj de tiu, kiu regas. '''Reganto'''. Homo, kiu regas. '''Regato'''. Regnano. '''Registaro'''. Tutaĵo de la personoj, kiuj regas ŝtaton. '''Superregi'''. Havi superan povon, esti pli grava, pli multenombra : ''La principo de la internacieco superregas ĉiujn aliajn en la universala lingvo''. '''Interrego'''. Tempo, dum kiu ŝtato ne posedas regnestron. Komparu : ''Administri, direkti''. <section end="Regi"/> <section begin="Regali"/>'''Regali'''. - 1. Doni manĝaĵon, trinkaĵon al gasto : ''La mastrino regalis siajn gastojn per luksa vespermanĝo''. - 2. Fari plezuron al iu, liverante ion bonan : ''La artisto regalis nin per du eksterprogramaj kantoj''. '''Regalo'''. Ago de tiu, kiu regalas. <section end="Regali"/> <section begin="Regimento"/>'''Regimento'''. Taĉmento de soldatoj, komandata de komuna ĉefo kaj konsistanta el kelke da batalionoj aŭ eskadronoj : ''Infanteria regimento havas kelke da miloj da soldatoj''. <section end="Regimento"/> <section begin="Regiono"/>'''Regiono'''. Parto de lando, korpo, surfaco, karakterizata de io speciala : ''polusa regiono, regiono de la koro''. <section end="Regiono"/> <section begin="Registro"/>'''Registro'''. - 1. Notoj pri faktoj, pri dokumentoj, enskribataj laŭ difinita sistemo (laŭ la alfabeta ordo, laŭ la fakoj. laŭ la datoj'') : ''registro de la dokumentoj, ricevataj kaj sendataj''. - 2. ({{VdE-ml|Muz}}.). Amplekso de voĉo, de instrumento : ''la supera registro''. '''Registri'''. Fari registron, skribi en registro : ''registri raportojn''. '''Registristo'''. Oficisto, kiu registras. '''Registrejo'''. Sekcio de kancelario, de oficejo, kie oni registras. Komparu : ''Listo, tabelo''. <section end="Registro"/> <section begin="Regno"/>'''Regno'''. - 1. Lando aŭ grupo de landoj. havanta komunan registaron kaj leĝojn : ''la Germana Regno''. - 2. Ĉiu el la tri grandaj sekcioj de la korpoj de l’ naturo : ''regno de la bestoj, vegetaĵoj kaj mineraloj''. '''Regnestro'''. Supera ĉefo de regno : ''reĝo, prezidanto de respubliko''. '''Regnano'''. Ano de regno. Sam regnano. Ano de la sama regno. Komparu : ''Ŝtato''. <section end="Regno"/> <section begin="Regolo"/>'''Regolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Verda birdo el la vico de l’ paseroj (''Regulus cristatus''). <section end="Regolo"/> <section begin="Regulo"/>'''Regulo'''. Tio, kio devas gvidi la konduton, la studojn de scienco aŭ de arto : ''regulo de konveneco, gramatika regulo''. '''Regula'''. <section end="Regulo"/><noinclude><references/></noinclude> 0b6qsrbdfqn6lj9ppljvu4k9cxsw3iv 104 40828 119065 119002 2026-05-21T23:41:55Z CasteloBot 76 119065 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Regule'''. En regula maniero. '''Regularo'''. Tutaĵo de la reguloj de societo : ''la regularo de la Lingva Komitato''. '''Reguleco'''. Eco de tio, kio estas regula. '''Reguligi'''. Fari ion regula. Komparu : ''Leĝo''. '''Reĝo'''. Kronita regnestro de ŝtato malpli potenca kaj vasta, ol imperio : ''reĝo de Italujo''. '''Reĝino'''. Edzino de reĝo. '''Reĝido'''. Filo de reĝo. '''Reĝidino'''. Filino de reĝo. '''Reĝi'''. Esti reĝo, administri ŝtaton, kiel reĝo : ''Ludoviko XIV reĝis 72 jarojn''. '''Reĝeco'''. Titolo, posteno de reĝo. '''Reĝolando'''. Lando, regata de reĝo. '''Reĝisoro'''. Drama artisto, preparanta spektaklon en teatro, disdonanta la rolojn kaj direktanta la ludon de la artistoj. '''Rejso'''. Portugala kaj brazilia malgranda monero. '''Reklamo'''. Anonco, laŭdanta la ecojn de komercaĵo kaj rekomendanta ĝin al la publiko. '''Reklami'''. Anonci, rekomendi per reklamo. Komparu : ''Anonco, afiŝo, avizo''. '''Rekomendi'''. Esprimi laŭdan opinion pri io, por altiri por ĝi ies favoron, por konvinki iun ĝin preni : ''rekomendi komercaĵon, manĝaĵon, rekomendi serviston, oficiston''. '''Rekomendo'''. Vortoj, opinio de tiu, kiu rekomendas. '''Rekomendinda'''. Kiu meritas esti rekomendata : ''rekomendinda hotelo''. '''Rekompenco'''. Bono, dono, kiun oni faras al iu por servo, por bona ago. '''Rekompenci'''. Fari bonon, donon al iu por servo, por bona ago : ''La patro rekompencis la filon por la diligenta lernado''. '''Rekordo'''. La plej bona oficiale konstatita rezultato de sporto, superanta ĉion konatan antaŭe : ''En la vetkurado de unu kilometro la velocipedisto N''. venkis ĉiujn ĝisnunajn rekordojn. '''Rekruto'''. Soldato, ĵus komencinta la militistan servadon kaj ankoraŭ ĝin ne konanta. '''Rekrutigi'''. Fari iun rekruto, aligi al la militistaro. '''Rekrutigo'''. Aligo al militistaro. '''Rekta''' ({{VdE-ml|Geom}}.). - 1. Prezentanta la plej mallongan distancon inter du punktoj : ''rekta linio, rekta bastono''. - 2. Kies flankoj, estas perpendikularaj unu al alia kaj formas angulon de 90 gradoj : ''rekta aŭ orta angulo''. '''Rekte'''. En rekta maniero : ''iri rekte al la urbo, rekte al la ĉefo''. '''Rekteco'''. Eco de tio, kio estas rekta. '''Rektigi'''. Fari ion rekta. '''Rektiĝi'''. Fariĝi rekta. '''Rektoro'''. Ĉefo de universitato. '''Rekvizicio'''. Postulo al la loĝantoj de malamika lando, ke ili liveru nutraĵon kaj aliajn objektojn al la armeo. '''Relo'''. Fera aŭ ŝtala trabo, sur kiu ruliĝas la radoj de la lokomotivo kaj de la vagonoj. '''Relativa'''. Rigardata ne en si mem, sed kompare kun aliaj similaj, rilate kun similaj : ''relativa valoro''. '''Reliefo'''. Skulptaĵo sur tabulo aŭ sur ebena surfaco. '''Alta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj duone superstaras la tabulon. '''Malalta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj nur malmulte superstaras la tabulon. '''Reliefa'''. - 1. Klare superstaranta la fonon; klare sin apartiganta de la fono : ''reliefa pentraĵo''. - 2. Arta priskribo, karakterizo, klare desegnanta la trajtojn dank' al la uzado de kontrastoj. '''Reliefe'''. En reliefa maniero. Komparu : ''Plastika''. '''Religio'''. Kredo je Dio aŭ je dioj kaj la ceremonioj, por montri sian kulton al ili : ''kristana religio, mahometana religio''. '''Religia'''. - 1. De religio, kiu koncernas religion : ''religia dogmo''. - 2. Vivanta konforme al la reguloj de la religio. '''Religieco'''. Eco de tiu, kiu estas religia. '''Remi'''. Movi ŝipon sur akvo, forpuŝante ĝin per speciala ligna ilo. '''Remilo'''. Ligna plata ilo kun longa tenilo, per kiu oni movas navigantan ŝipon, forpuŝante la akvon. '''Remisto'''. Homo, kies profesio estas remi. '''Remburi'''. Kovri ŝegon, kanapon per kusenoj el haregoj, risortoj, por fari ilin komfortaj : ''seĝo remburita, seĝo simpla aŭ neremburita''. '''Remburaĵo'''. Tio, per kio oni remburas. '''Remizo'''. Veturilejo, kaleŝejo. '''Remonto'''. Livero de ĉevaloj por armeo. '''Remparo'''. Tera amaso antaŭ kastelo aŭ alia sieĝata loko, ŝirmanta ĝin de la kanonaj kugloj. '''Reno''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo, sekrecianta la urinon. '''Renegato'''. - 1. Kristano, kiu forlasis sian religion kaj aliĝis al la mahometanismo. - 2. Homo, kiu forlasis siajn religiajn aŭ politikajn opiniojn kaj akceptis kontraŭajn. '''Renesanco'''. Literatura, scienca kaj arta movado en la xva kaj xvia jarcento, bazita plejparte sur la imitado de la antikveco. '''Renkonti'''. Kunveni kun iu, iranta en la kontraŭa direkto : ''renkonti amikon sur la strato''. '''Renkonto'''. Kunveno de du aŭ de kelke da personoj, irantaj en la konlraŭa direkto.<noinclude><references/></noinclude> 723r2xuodxpzbhnse6oh4nutv4qxt10 119123 119065 2026-05-22T03:09:42Z CasteloBot 76 *sintakso 119123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Regule ## '''Regule'''. En regula maniero. '''Regularo'''. Tutaĵo de la reguloj de societo : ''la regularo de la Lingva Komitato''. '''Reguleco'''. Eco de tio, kio estas regula. '''Reguligi'''. Fari ion regula. Komparu : ''Leĝo''. ## Reĝo ## '''Reĝo'''. Kronita regnestro de ŝtato malpli potenca kaj vasta, ol imperio : ''reĝo de Italujo''. '''Reĝino'''. Edzino de reĝo. '''Reĝido'''. Filo de reĝo. '''Reĝidino'''. Filino de reĝo. '''Reĝi'''. Esti reĝo, administri ŝtaton, kiel reĝo : ''Ludoviko XIV reĝis 72 jarojn''. '''Reĝeco'''. Titolo, posteno de reĝo. '''Reĝolando'''. Lando, regata de reĝo. ## Reĝisoro ## '''Reĝisoro'''. Drama artisto, preparanta spektaklon en teatro, disdonanta la rolojn kaj direktanta la ludon de la artistoj. ## Rejso ## '''Rejso'''. Portugala kaj brazilia malgranda monero. ## Reklamo ## '''Reklamo'''. Anonco, laŭdanta la ecojn de komercaĵo kaj rekomendanta ĝin al la publiko. '''Reklami'''. Anonci, rekomendi per reklamo. Komparu : ''Anonco, afiŝo, avizo''. ## Rekomendi ## '''Rekomendi'''. Esprimi laŭdan opinion pri io, por altiri por ĝi ies favoron, por konvinki iun ĝin preni : ''rekomendi komercaĵon, manĝaĵon, rekomendi serviston, oficiston''. '''Rekomendo'''. Vortoj, opinio de tiu, kiu rekomendas. '''Rekomendinda'''. Kiu meritas esti rekomendata : ''rekomendinda hotelo''. ## Rekompenco ## '''Rekompenco'''. Bono, dono, kiun oni faras al iu por servo, por bona ago. '''Rekompenci'''. Fari bonon, donon al iu por servo, por bona ago : ''La patro rekompencis la filon por la diligenta lernado''. ## Rekordo ## '''Rekordo'''. La plej bona oficiale konstatita rezultato de sporto, superanta ĉion konatan antaŭe : ''En la vetkurado de unu kilometro la velocipedisto N''. venkis ĉiujn ĝisnunajn rekordojn. ## Rekruto ## '''Rekruto'''. Soldato, ĵus komencinta la militistan servadon kaj ankoraŭ ĝin ne konanta. '''Rekrutigi'''. Fari iun rekruto, aligi al la militistaro. '''Rekrutigo'''. Aligo al militistaro. ## Rekta ## '''Rekta''' ({{VdE-ml|Geom}}.). - 1. Prezentanta la plej mallongan distancon inter du punktoj : ''rekta linio, rekta bastono''. - 2. Kies flankoj, estas perpendikularaj unu al alia kaj formas angulon de 90 gradoj : ''rekta aŭ orta angulo''. '''Rekte'''. En rekta maniero : ''iri rekte al la urbo, rekte al la ĉefo''. '''Rekteco'''. Eco de tio, kio estas rekta. '''Rektigi'''. Fari ion rekta. '''Rektiĝi'''. Fariĝi rekta. ## Rektoro ## '''Rektoro'''. Ĉefo de universitato. ## Rekvizicio ## '''Rekvizicio'''. Postulo al la loĝantoj de malamika lando, ke ili liveru nutraĵon kaj aliajn objektojn al la armeo. ## Relo ## '''Relo'''. Fera aŭ ŝtala trabo, sur kiu ruliĝas la radoj de la lokomotivo kaj de la vagonoj. ## Relativa ## '''Relativa'''. Rigardata ne en si mem, sed kompare kun aliaj similaj, rilate kun similaj : ''relativa valoro''. ## Reliefo ## '''Reliefo'''. Skulptaĵo sur tabulo aŭ sur ebena surfaco. '''Alta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj duone superstaras la tabulon. '''Malalta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj nur malmulte superstaras la tabulon. '''Reliefa'''. - 1. Klare superstaranta la fonon; klare sin apartiganta de la fono : ''reliefa pentraĵo''. - 2. Arta priskribo, karakterizo, klare desegnanta la trajtojn dank' al la uzado de kontrastoj. '''Reliefe'''. En reliefa maniero. Komparu : ''Plastika''. ## Religio ## '''Religio'''. Kredo je Dio aŭ je dioj kaj la ceremonioj, por montri sian kulton al ili : ''kristana religio, mahometana religio''. '''Religia'''. - 1. De religio, kiu koncernas religion : ''religia dogmo''. - 2. Vivanta konforme al la reguloj de la religio. '''Religieco'''. Eco de tiu, kiu estas religia. ## Remi ## '''Remi'''. Movi ŝipon sur akvo, forpuŝante ĝin per speciala ligna ilo. '''Remilo'''. Ligna plata ilo kun longa tenilo, per kiu oni movas navigantan ŝipon, forpuŝante la akvon. '''Remisto'''. Homo, kies profesio estas remi. ## Remburi ## '''Remburi'''. Kovri ŝegon, kanapon per kusenoj el haregoj, risortoj, por fari ilin komfortaj : ''seĝo remburita, seĝo simpla aŭ neremburita''. '''Remburaĵo'''. Tio, per kio oni remburas. ## Remizo ## '''Remizo'''. Veturilejo, kaleŝejo. ## Remonto ## '''Remonto'''. Livero de ĉevaloj por armeo. ## Remparo ## '''Remparo'''. Tera amaso antaŭ kastelo aŭ alia sieĝata loko, ŝirmanta ĝin de la kanonaj kugloj. ## Reno ## '''Reno''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo, sekrecianta la urinon. ## Renegato ## '''Renegato'''. - 1. Kristano, kiu forlasis sian religion kaj aliĝis al la mahometanismo. - 2. Homo, kiu forlasis siajn religiajn aŭ politikajn opiniojn kaj akceptis kontraŭajn. ## Renesanco ## '''Renesanco'''. Literatura, scienca kaj arta movado en la xva kaj xvia jarcento, bazita plejparte sur la imitado de la antikveco. ## Renkonti ## '''Renkonti'''. Kunveni kun iu, iranta en la kontraŭa direkto : ''renkonti amikon sur la strato''. '''Renkonto'''. Kunveno de du aŭ de kelke da personoj, irantaj en la konlraŭa direkto.<noinclude><references/></noinclude> ehrbefyhwyom884paec09m1essv5yve 119182 119123 2026-05-22T03:30:53Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Regulo"/>Konforma al regulo. '''Regule'''. En regula maniero. '''Regularo'''. Tutaĵo de la reguloj de societo : ''la regularo de la Lingva Komitato''. '''Reguleco'''. Eco de tio, kio estas regula. '''Reguligi'''. Fari ion regula. Komparu : ''Leĝo''. <section end="Regulo"/> <section begin="Reĝo"/>'''Reĝo'''. Kronita regnestro de ŝtato malpli potenca kaj vasta, ol imperio : ''reĝo de Italujo''. '''Reĝino'''. Edzino de reĝo. '''Reĝido'''. Filo de reĝo. '''Reĝidino'''. Filino de reĝo. '''Reĝi'''. Esti reĝo, administri ŝtaton, kiel reĝo : ''Ludoviko XIV reĝis 72 jarojn''. '''Reĝeco'''. Titolo, posteno de reĝo. '''Reĝolando'''. Lando, regata de reĝo. <section end="Reĝo"/> <section begin="Reĝisoro"/>'''Reĝisoro'''. Drama artisto, preparanta spektaklon en teatro, disdonanta la rolojn kaj direktanta la ludon de la artistoj. <section end="Reĝisoro"/> <section begin="Rejso"/>'''Rejso'''. Portugala kaj brazilia malgranda monero. <section end="Rejso"/> <section begin="Reklamo"/>'''Reklamo'''. Anonco, laŭdanta la ecojn de komercaĵo kaj rekomendanta ĝin al la publiko. '''Reklami'''. Anonci, rekomendi per reklamo. Komparu : ''Anonco, afiŝo, avizo''. <section end="Reklamo"/> <section begin="Rekomendi"/>'''Rekomendi'''. Esprimi laŭdan opinion pri io, por altiri por ĝi ies favoron, por konvinki iun ĝin preni : ''rekomendi komercaĵon, manĝaĵon, rekomendi serviston, oficiston''. '''Rekomendo'''. Vortoj, opinio de tiu, kiu rekomendas. '''Rekomendinda'''. Kiu meritas esti rekomendata : ''rekomendinda hotelo''. <section end="Rekomendi"/> <section begin="Rekompenco"/>'''Rekompenco'''. Bono, dono, kiun oni faras al iu por servo, por bona ago. '''Rekompenci'''. Fari bonon, donon al iu por servo, por bona ago : ''La patro rekompencis la filon por la diligenta lernado''. <section end="Rekompenco"/> <section begin="Rekordo"/>'''Rekordo'''. La plej bona oficiale konstatita rezultato de sporto, superanta ĉion konatan antaŭe : ''En la vetkurado de unu kilometro la velocipedisto N''. venkis ĉiujn ĝisnunajn rekordojn. <section end="Rekordo"/> <section begin="Rekruto"/>'''Rekruto'''. Soldato, ĵus komencinta la militistan servadon kaj ankoraŭ ĝin ne konanta. '''Rekrutigi'''. Fari iun rekruto, aligi al la militistaro. '''Rekrutigo'''. Aligo al militistaro. <section end="Rekruto"/> <section begin="Rekta"/>'''Rekta''' ({{VdE-ml|Geom}}.). - 1. Prezentanta la plej mallongan distancon inter du punktoj : ''rekta linio, rekta bastono''. - 2. Kies flankoj, estas perpendikularaj unu al alia kaj formas angulon de 90 gradoj : ''rekta aŭ orta angulo''. '''Rekte'''. En rekta maniero : ''iri rekte al la urbo, rekte al la ĉefo''. '''Rekteco'''. Eco de tio, kio estas rekta. '''Rektigi'''. Fari ion rekta. '''Rektiĝi'''. Fariĝi rekta. <section end="Rekta"/> <section begin="Rektoro"/>'''Rektoro'''. Ĉefo de universitato. <section end="Rektoro"/> <section begin="Rekvizicio"/>'''Rekvizicio'''. Postulo al la loĝantoj de malamika lando, ke ili liveru nutraĵon kaj aliajn objektojn al la armeo. <section end="Rekvizicio"/> <section begin="Relo"/>'''Relo'''. Fera aŭ ŝtala trabo, sur kiu ruliĝas la radoj de la lokomotivo kaj de la vagonoj. <section end="Relo"/> <section begin="Relativa"/>'''Relativa'''. Rigardata ne en si mem, sed kompare kun aliaj similaj, rilate kun similaj : ''relativa valoro''. <section end="Relativa"/> <section begin="Reliefo"/>'''Reliefo'''. Skulptaĵo sur tabulo aŭ sur ebena surfaco. '''Alta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj duone superstaras la tabulon. '''Malalta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj nur malmulte superstaras la tabulon. '''Reliefa'''. - 1. Klare superstaranta la fonon; klare sin apartiganta de la fono : ''reliefa pentraĵo''. - 2. Arta priskribo, karakterizo, klare desegnanta la trajtojn dank' al la uzado de kontrastoj. '''Reliefe'''. En reliefa maniero. Komparu : ''Plastika''. <section end="Reliefo"/> <section begin="Religio"/>'''Religio'''. Kredo je Dio aŭ je dioj kaj la ceremonioj, por montri sian kulton al ili : ''kristana religio, mahometana religio''. '''Religia'''. - 1. De religio, kiu koncernas religion : ''religia dogmo''. - 2. Vivanta konforme al la reguloj de la religio. '''Religieco'''. Eco de tiu, kiu estas religia. <section end="Religio"/> <section begin="Remi"/>'''Remi'''. Movi ŝipon sur akvo, forpuŝante ĝin per speciala ligna ilo. '''Remilo'''. Ligna plata ilo kun longa tenilo, per kiu oni movas navigantan ŝipon, forpuŝante la akvon. '''Remisto'''. Homo, kies profesio estas remi. <section end="Remi"/> <section begin="Remburi"/>'''Remburi'''. Kovri ŝegon, kanapon per kusenoj el haregoj, risortoj, por fari ilin komfortaj : ''seĝo remburita, seĝo simpla aŭ neremburita''. '''Remburaĵo'''. Tio, per kio oni remburas. <section end="Remburi"/> <section begin="Remizo"/>'''Remizo'''. Veturilejo, kaleŝejo. <section end="Remizo"/> <section begin="Remonto"/>'''Remonto'''. Livero de ĉevaloj por armeo. <section end="Remonto"/> <section begin="Remparo"/>'''Remparo'''. Tera amaso antaŭ kastelo aŭ alia sieĝata loko, ŝirmanta ĝin de la kanonaj kugloj. <section end="Remparo"/> <section begin="Reno"/>'''Reno''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo, sekrecianta la urinon. <section end="Reno"/> <section begin="Renegato"/>'''Renegato'''. - 1. Kristano, kiu forlasis sian religion kaj aliĝis al la mahometanismo. - 2. Homo, kiu forlasis siajn religiajn aŭ politikajn opiniojn kaj akceptis kontraŭajn. <section end="Renegato"/> <section begin="Renesanco"/>'''Renesanco'''. Literatura, scienca kaj arta movado en la xva kaj xvia jarcento, bazita plejparte sur la imitado de la antikveco. <section end="Renesanco"/> <section begin="Renkonti"/>'''Renkonti'''. Kunveni kun iu, iranta en la kontraŭa direkto : ''renkonti amikon sur la strato''. '''Renkonto'''. Kunveno de du aŭ de <section end="Renkonti"/><noinclude><references/></noinclude> eikur9tjkb6f1jrhm9zv9lsf2ltjfxx 104 40829 119066 119003 2026-05-21T23:44:06Z CasteloBot 76 119066 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Renkonte'''. Por renkonti : ''iri renkonte al iu''. '''Rento'''. Jara profito de pruntita monsumo, de dividendaj, procentaj paperoj : ''La bankiero likvidis la aferojn kaj vivas nun de la rento''. '''Rentulo'''. Homo, kiu vivas de la rento. '''Renversi'''. Per rapida movo, per puŝo transmeti la supran parton de objekto tien, kie estis la malsupra : ''renversi seĝon, renversi glason''. '''Renversiĝi'''. Fariĝi renversita. '''Repertuaro'''. Listo de scenaj verkoj, destinitaj esti ludataj en teatro; listo de roloj, kiujn artisto povas ludi aŭ kanti. '''Reprezenti'''. Persone partopreni, anstataŭante iun kaj agante en lia nomo : ''La ambasadoroj reprezentas siajn regnestrojn''. '''Reprezentanto'''. Persono, kiu reprezentas. '''Reputacio'''. Publika opinio pri iu : ''ĝui bonan reputacion''. '''Respekti'''. Havi altan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto : ''respekti la gepatrojn''. '''Respekto'''. Sento de tiu, kiu respektas. '''Respekta'''. De respekto, kiu montras respekton : ''respekta saluto''. '''Respektinda'''. Kiu meritas respekton. '''Malrespekti'''. Havi malaltan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto. Komparu : ''Estimi''. '''Respondi'''. - 1. Rediri al demando : ''respondi demandon, respondi leteron, respondi al iu''. - 2. Havi la devon preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''La ĉefo respondas pri la subuloj''. - 3. Esti proporcia, simetria je io : ''La fortoj ne ĉiam respondas al la kuraĝo''. La flankoj de la palaco bone respondas unu al la alia. '''Respondo'''. Vortoj de tiu, kiu respondas. '''Respondeco'''. Devo preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''Granda estas la respondeco de la militestro''. '''Responda'''. Kiu respondas : ''responda letero, responda ĉefo, responda parto de objekto''. '''Respubliko'''. Ŝtato, regata de la reprezentantoj de la popolo kaj ne posedanta monarĥon : ''La Franca Respubliko, Svisujo''. '''Respublika'''. De respubliko, kiu estas partiano de respubliko : ''respublika registaro; respublika movado''. '''Respublikano'''. Civitano de respubliko. '''Resti'''. - 1. Daŭre esti en la sama loko aŭ stato, ne sanĝi la lokon aŭ staton : ''resti du monatojn en la eksterlando, resti hejme, resti fidela''. - 2. Daŭrigi esti, post kiam malaperis unu aŭ kelke da partoj : ''Preskaŭ ĉiuj gastoj foriris, restis nur la intimaj amikoj de la mastro''. La kelo malpleniĝas, restis nur du bareloj da vino. '''Restaĵo'''. Tio, kio restas. '''Restoracio'''. Publika ejo, kie oni manĝas kaj trinkas. '''Resumi'''. Ripeti en malmultaj vortoj enhavon de raporto, parolado, artikolo. '''Reto'''. Plektaĵo kun grandaj interspacoj inter la fadenoj : ''reto por la fiŝkaptado''. '''Retino''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ptej profunda membrano de la okula globo, enhavanta la nervan aparaton de la vidsento. '''Retoro'''. Profesoro instruanta elokvente paroli. '''Retoriko'''. Arto elokvente paroli. '''Retorto'''. Vitra aŭ metala vazo sferforma kun longa fleksita kolo, por distili fluidaĵojn. '''Retroaktiva'''. Havanta valoron, efikon por la tempo, antaŭa al ĝia apero : ''retroaktiva leĝo''. '''Retroaktive'''. En retroaktiva maniero. '''Retrospektiva'''. Rigardanta al la tempo pasinta; prezentanta la tempon pasintan : ''retrospektiva ekspozicio''. '''Reŭmatismo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de dolora inflamo de la artikoj aŭ muskoloj. '''Revi'''. Imagi tion, kion oni forte deziras : ''revi pri bela edzo''. '''Revo'''. Pensoj de tiu, kiu revas. '''Revulo'''. Homo, kiu amas revi, kiu ofte revas. '''Senreviĝi'''. Konvinkiĝi, ke oni eraris, revante pri io, kontidante al io : ''senreviĝi post malsukceso''. '''Revizi'''. Kontroli ion tute pretan, por trovi erarojn kaj fari ŝanĝojn, se tio estos necesa : ''revizi regularon''. '''Revizo'''. Ago de tiu, kiu revizas. Komparu : ''Inspekti, kontroli''. '''Revolucio'''. Subita superforta ŝango de la sistemo de l’ politika regado. '''Revolvero'''. Mallonga pafarmilo, per kiu oni povas pafi kelke da fojoj, ne reŝarĝante ĝin. '''Revuo'''. - 1. Inspekto de armeo. - 2. Artikolo, notanta la ĉefajn okazojn aŭ verkojn aktualajn : ''bibliografia revuo, politika revuo''. - 3. Gazeto, aperanta periode ĉiusemajne, dusemajne, ĉiumonate. '''Rezedo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio, kun bonodoraj floroj (''Reseda odorata'').<noinclude><references/></noinclude> 9hk6ft8y3jo6r0a7dy30nqvnd0wygja 119124 119066 2026-05-22T03:09:42Z CasteloBot 76 *sintakso 119124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Renkonte ## '''Renkonte'''. Por renkonti : ''iri renkonte al iu''. ## Rento ## '''Rento'''. Jara profito de pruntita monsumo, de dividendaj, procentaj paperoj : ''La bankiero likvidis la aferojn kaj vivas nun de la rento''. '''Rentulo'''. Homo, kiu vivas de la rento. ## Renversi ## '''Renversi'''. Per rapida movo, per puŝo transmeti la supran parton de objekto tien, kie estis la malsupra : ''renversi seĝon, renversi glason''. '''Renversiĝi'''. Fariĝi renversita. ## Repertuaro ## '''Repertuaro'''. Listo de scenaj verkoj, destinitaj esti ludataj en teatro; listo de roloj, kiujn artisto povas ludi aŭ kanti. ## Reprezenti ## '''Reprezenti'''. Persone partopreni, anstataŭante iun kaj agante en lia nomo : ''La ambasadoroj reprezentas siajn regnestrojn''. '''Reprezentanto'''. Persono, kiu reprezentas. ## Reputacio ## '''Reputacio'''. Publika opinio pri iu : ''ĝui bonan reputacion''. ## Respekti ## '''Respekti'''. Havi altan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto : ''respekti la gepatrojn''. '''Respekto'''. Sento de tiu, kiu respektas. '''Respekta'''. De respekto, kiu montras respekton : ''respekta saluto''. '''Respektinda'''. Kiu meritas respekton. '''Malrespekti'''. Havi malaltan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto. Komparu : ''Estimi''. ## Respondi ## '''Respondi'''. - 1. Rediri al demando : ''respondi demandon, respondi leteron, respondi al iu''. - 2. Havi la devon preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''La ĉefo respondas pri la subuloj''. - 3. Esti proporcia, simetria je io : ''La fortoj ne ĉiam respondas al la kuraĝo''. La flankoj de la palaco bone respondas unu al la alia. '''Respondo'''. Vortoj de tiu, kiu respondas. '''Respondeco'''. Devo preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''Granda estas la respondeco de la militestro''. '''Responda'''. Kiu respondas : ''responda letero, responda ĉefo, responda parto de objekto''. ## Respubliko ## '''Respubliko'''. Ŝtato, regata de la reprezentantoj de la popolo kaj ne posedanta monarĥon : ''La Franca Respubliko, Svisujo''. '''Respublika'''. De respubliko, kiu estas partiano de respubliko : ''respublika registaro; respublika movado''. '''Respublikano'''. Civitano de respubliko. ## Resti ## '''Resti'''. - 1. Daŭre esti en la sama loko aŭ stato, ne sanĝi la lokon aŭ staton : ''resti du monatojn en la eksterlando, resti hejme, resti fidela''. - 2. Daŭrigi esti, post kiam malaperis unu aŭ kelke da partoj : ''Preskaŭ ĉiuj gastoj foriris, restis nur la intimaj amikoj de la mastro''. La kelo malpleniĝas, restis nur du bareloj da vino. '''Restaĵo'''. Tio, kio restas. ## Restoracio ## '''Restoracio'''. Publika ejo, kie oni manĝas kaj trinkas. ## Resumi ## '''Resumi'''. Ripeti en malmultaj vortoj enhavon de raporto, parolado, artikolo. ## Reto ## '''Reto'''. Plektaĵo kun grandaj interspacoj inter la fadenoj : ''reto por la fiŝkaptado''. ## Retino ## '''Retino''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ptej profunda membrano de la okula globo, enhavanta la nervan aparaton de la vidsento. ## Retoro ## '''Retoro'''. Profesoro instruanta elokvente paroli. ## Retoriko ## '''Retoriko'''. Arto elokvente paroli. ## Retorto ## '''Retorto'''. Vitra aŭ metala vazo sferforma kun longa fleksita kolo, por distili fluidaĵojn. ## Retroaktiva ## '''Retroaktiva'''. Havanta valoron, efikon por la tempo, antaŭa al ĝia apero : ''retroaktiva leĝo''. '''Retroaktive'''. En retroaktiva maniero. ## Retrospektiva ## '''Retrospektiva'''. Rigardanta al la tempo pasinta; prezentanta la tempon pasintan : ''retrospektiva ekspozicio''. ## Reŭmatismo ## '''Reŭmatismo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de dolora inflamo de la artikoj aŭ muskoloj. ## Revi ## '''Revi'''. Imagi tion, kion oni forte deziras : ''revi pri bela edzo''. '''Revo'''. Pensoj de tiu, kiu revas. '''Revulo'''. Homo, kiu amas revi, kiu ofte revas. '''Senreviĝi'''. Konvinkiĝi, ke oni eraris, revante pri io, kontidante al io : ''senreviĝi post malsukceso''. '''Revizi'''. Kontroli ion tute pretan, por trovi erarojn kaj fari ŝanĝojn, se tio estos necesa : ''revizi regularon''. ## Revizo ## '''Revizo'''. Ago de tiu, kiu revizas. Komparu : ''Inspekti, kontroli''. ## Revolucio ## '''Revolucio'''. Subita superforta ŝango de la sistemo de l’ politika regado. ## Revolvero ## '''Revolvero'''. Mallonga pafarmilo, per kiu oni povas pafi kelke da fojoj, ne reŝarĝante ĝin. ## Revuo ## '''Revuo'''. - 1. Inspekto de armeo. - 2. Artikolo, notanta la ĉefajn okazojn aŭ verkojn aktualajn : ''bibliografia revuo, politika revuo''. - 3. Gazeto, aperanta periode ĉiusemajne, dusemajne, ĉiumonate. ## Rezedo ## '''Rezedo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio, kun bonodoraj floroj (''Reseda odorata'').<noinclude><references/></noinclude> 459nttnvl5ry0mx4vfgk5skbps8viwv 119183 119124 2026-05-22T03:31:14Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Renkonti"/>kelke da personoj, irantaj en la konlraŭa direkto. '''Renkonte'''. Por renkonti : ''iri renkonte al iu''. <section end="Renkonti"/> <section begin="Rento"/>'''Rento'''. Jara profito de pruntita monsumo, de dividendaj, procentaj paperoj : ''La bankiero likvidis la aferojn kaj vivas nun de la rento''. '''Rentulo'''. Homo, kiu vivas de la rento. <section end="Rento"/> <section begin="Renversi"/>'''Renversi'''. Per rapida movo, per puŝo transmeti la supran parton de objekto tien, kie estis la malsupra : ''renversi seĝon, renversi glason''. '''Renversiĝi'''. Fariĝi renversita. <section end="Renversi"/> <section begin="Repertuaro"/>'''Repertuaro'''. Listo de scenaj verkoj, destinitaj esti ludataj en teatro; listo de roloj, kiujn artisto povas ludi aŭ kanti. <section end="Repertuaro"/> <section begin="Reprezenti"/>'''Reprezenti'''. Persone partopreni, anstataŭante iun kaj agante en lia nomo : ''La ambasadoroj reprezentas siajn regnestrojn''. '''Reprezentanto'''. Persono, kiu reprezentas. <section end="Reprezenti"/> <section begin="Reputacio"/>'''Reputacio'''. Publika opinio pri iu : ''ĝui bonan reputacion''. <section end="Reputacio"/> <section begin="Respekti"/>'''Respekti'''. Havi altan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto : ''respekti la gepatrojn''. '''Respekto'''. Sento de tiu, kiu respektas. '''Respekta'''. De respekto, kiu montras respekton : ''respekta saluto''. '''Respektinda'''. Kiu meritas respekton. '''Malrespekti'''. Havi malaltan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto. Komparu : ''Estimi''. <section end="Respekti"/> <section begin="Respondi"/>'''Respondi'''. - 1. Rediri al demando : ''respondi demandon, respondi leteron, respondi al iu''. - 2. Havi la devon preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''La ĉefo respondas pri la subuloj''. - 3. Esti proporcia, simetria je io : ''La fortoj ne ĉiam respondas al la kuraĝo''. La flankoj de la palaco bone respondas unu al la alia. '''Respondo'''. Vortoj de tiu, kiu respondas. '''Respondeco'''. Devo preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''Granda estas la respondeco de la militestro''. '''Responda'''. Kiu respondas : ''responda letero, responda ĉefo, responda parto de objekto''. <section end="Respondi"/> <section begin="Respubliko"/>'''Respubliko'''. Ŝtato, regata de la reprezentantoj de la popolo kaj ne posedanta monarĥon : ''La Franca Respubliko, Svisujo''. '''Respublika'''. De respubliko, kiu estas partiano de respubliko : ''respublika registaro; respublika movado''. '''Respublikano'''. Civitano de respubliko. <section end="Respubliko"/> <section begin="Resti"/>'''Resti'''. - 1. Daŭre esti en la sama loko aŭ stato, ne sanĝi la lokon aŭ staton : ''resti du monatojn en la eksterlando, resti hejme, resti fidela''. - 2. Daŭrigi esti, post kiam malaperis unu aŭ kelke da partoj : ''Preskaŭ ĉiuj gastoj foriris, restis nur la intimaj amikoj de la mastro''. La kelo malpleniĝas, restis nur du bareloj da vino. '''Restaĵo'''. Tio, kio restas. <section end="Resti"/> <section begin="Restoracio"/>'''Restoracio'''. Publika ejo, kie oni manĝas kaj trinkas. <section end="Restoracio"/> <section begin="Resumi"/>'''Resumi'''. Ripeti en malmultaj vortoj enhavon de raporto, parolado, artikolo. <section end="Resumi"/> <section begin="Reto"/>'''Reto'''. Plektaĵo kun grandaj interspacoj inter la fadenoj : ''reto por la fiŝkaptado''. <section end="Reto"/> <section begin="Retino"/>'''Retino''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ptej profunda membrano de la okula globo, enhavanta la nervan aparaton de la vidsento. <section end="Retino"/> <section begin="Retoro"/>'''Retoro'''. Profesoro instruanta elokvente paroli. <section end="Retoro"/> <section begin="Retoriko"/>'''Retoriko'''. Arto elokvente paroli. <section end="Retoriko"/> <section begin="Retorto"/>'''Retorto'''. Vitra aŭ metala vazo sferforma kun longa fleksita kolo, por distili fluidaĵojn. <section end="Retorto"/> <section begin="Retroaktiva"/>'''Retroaktiva'''. Havanta valoron, efikon por la tempo, antaŭa al ĝia apero : ''retroaktiva leĝo''. '''Retroaktive'''. En retroaktiva maniero. <section end="Retroaktiva"/> <section begin="Retrospektiva"/>'''Retrospektiva'''. Rigardanta al la tempo pasinta; prezentanta la tempon pasintan : ''retrospektiva ekspozicio''. <section end="Retrospektiva"/> <section begin="Reŭmatismo"/>'''Reŭmatismo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de dolora inflamo de la artikoj aŭ muskoloj. <section end="Reŭmatismo"/> <section begin="Revi"/>'''Revi'''. Imagi tion, kion oni forte deziras : ''revi pri bela edzo''. '''Revo'''. Pensoj de tiu, kiu revas. '''Revulo'''. Homo, kiu amas revi, kiu ofte revas. '''Senreviĝi'''. Konvinkiĝi, ke oni eraris, revante pri io, kontidante al io : ''senreviĝi post malsukceso''. '''Revizi'''. Kontroli ion tute pretan, por trovi erarojn kaj fari ŝanĝojn, se tio estos necesa : ''revizi regularon''. <section end="Revi"/> <section begin="Revizo"/>'''Revizo'''. Ago de tiu, kiu revizas. Komparu : ''Inspekti, kontroli''. <section end="Revizo"/> <section begin="Revolucio"/>'''Revolucio'''. Subita superforta ŝango de la sistemo de l’ politika regado. <section end="Revolucio"/> <section begin="Revolvero"/>'''Revolvero'''. Mallonga pafarmilo, per kiu oni povas pafi kelke da fojoj, ne reŝarĝante ĝin. <section end="Revolvero"/> <section begin="Revuo"/>'''Revuo'''. - 1. Inspekto de armeo. - 2. Artikolo, notanta la ĉefajn okazojn aŭ verkojn aktualajn : ''bibliografia revuo, politika revuo''. - 3. Gazeto, aperanta periode ĉiusemajne, dusemajne, ĉiumonate. <section end="Revuo"/> <section begin="Rezedo"/>'''Rezedo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio, kun bonodoraj floroj (''Reseda odorata''). <section end="Rezedo"/><noinclude><references/></noinclude> iqaob44vutgcdfd6uks4egxlp2wyeok 104 40830 119105 119004 2026-05-22T02:59:36Z CasteloBot 76 119105 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Rezervi'''. Konservi por alia tempo, por alia uzo : ''rezervi monon por eksterordinaraj okazoj''. '''Rezerva armeo'''. Militistaro, anstataŭanta en okazo de neceso la efektivan armeon. '''Rezervisto'''. Soldato de rezerva armeo. '''Rezigni'''. Forlasi esperon aŭ deziron neefektivigeblan kaj akcepti la staton de la aferoj, kiu ne povas esti ŝangita : ''rezigni la kronon''. '''Rezigno'''. Decido, stato de tiu, kiu rezignas. '''Rezignacio'''. Rezigno. '''Rezino'''. Densa, glua fluida substanco, facile ekbruligebla, defluanta de kelkaj arboj (pino, abio''). '''Rezina'''. De rezino, el rezino. '''Rezoni'''. Fari logikajn konkludojn en diskuto. '''Rezonado'''. Farado de logikaj konkludoj en diskuto. '''Rezulti'''. Esti la logika sekvo : ''El la rezonado rezultas, ke''... '''Rezulto'''. Logika sekvo. '''Rezultato'''. Tio, kio estas kaŭzita de agado; sekvo, frukto de agado : ''rezultato de laboro, de esploro''. '''Ribo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la saksifragacoj kun bongustaj beroj (''Ribes.) '''Ribeli'''. Rifuzi obei la estraron, la registaron kaj peni superforte forigi aŭ ŝanĝi ĝin. '''Ribelo'''. Agoj de tiu, de tiuj, kiuj ribelas. '''Ribelanto'''. Homo, kiu ribelas. '''Ribeligi'''. Instigi iun al ribelo. '''Ricevi'''. Fariĝi posedanto deio, kio estis donita, sendita, k. t. p. : ''ricevi monon de patro, ricevi leteron de amiko''. '''Ricevo'''. Ago de tiu, kiu ricevas : ''Sciigu al mi la ricevon de mia sendaĵo''. '''Ricevebla'''. Kiu povas esti ricevita. Komparu : ''Akcepti, preni''. '''Ricino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la eŭforbiacoj, kies grajnoj enhavas laksigan oleon. (''Ricinus communis''). '''Riĉa'''. - 1. Posedanta multe da propraĵo : ''riĉa bienulo, riĉa bankiero''. - 2. Havanta multe da io : ''haroriĉa bruto''. '''Riĉaĵo'''. Granda propraĵo : ''La avarulo kolektas riĉajojn sen utilo por iu ajn''. '''Riĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas riĉa : ''La riĉeco ne estas sinonimo de la feliĉo''. '''Riĉigi'''. Fari iun riĉa. '''Riĉiĝi'''. Fariĝi riĉa. '''Riĉulo'''. Homo riĉa. '''Malriĉa'''. Ne posedanta aŭ posedanta malmulte da propraĵo. '''Malriĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas malriĉa. '''Malriĉigi'''. Fari iun malriĉa. '''Malriĉiĝi'''. Fariĝi malriĉa. '''Malriĉulo'''. Homo malriĉa. '''Ridi'''. - 1. Montri subitan gajecon per la esprimo de la vizaĝo kaj per samtempaj rapidaj, mallongaj sonoraj elspiroj : ''ridi, kiel petolanta infano''. – 2. Esprimi sian malŝaton pri iu aŭ pri io per rido kaj mokoj : ''ridi naivulon, ridi ies naivecon''. '''Rido'''. Ago de tiu, kiu ridas. '''Rideti'''. Senbrue, delikate ridi sole per la esprimo de la vizaĝo : ''La patrino ridetas, rigardante la dormantan infanon''. '''Ridinda'''. Kiu meritas ridon : ''ridinda malsaĝulo, ridinda ĉapelo''. '''Rifo'''. Subakva ŝtonego, kies supro preskaŭ atingas la nivelon de la maro. '''Rifuĝi'''. Sin kaŝi en iu loko, por esti sendanĝera : ''rifuĝi de la danĝeroj de la vivo en monaĥejon; rifuĝi en la eksterlandon dum revolucio''. '''Rifuĝejo'''. Loko, kie oni rifuĝas. '''Rifuzi'''. Ne konsenti : ''rifuzi al iu, rifuzi al peto, rifuzi fari''. '''Rifuzo'''. Ago, vortoj de tiu, kiu rifuzas. '''Rigardi'''. Uzi la vidsenton : ''Mi longe rigardis la vojon, sed mi vidis neniun, ĉar estis tro mallume''. '''Rigardo'''. Ago de tiu, kiu rigardas. '''Ekrigardi'''. Turni la okulojn al io, por rigardi : ''ekrigardi la veninton''. '''Trarigardi'''. Rigardi de la komenco ĝis la fino : ''trarigardi libron''. Komparu : ''Vidi''. '''Rigida'''. Nefleksebla, malfacile fleksebla : ''rigida de la frosto, rigida nuko''. Amelita tolo fariĝas rigida. '''Rigide'''. En rigida maniero. '''Rigideco'''. Eco de tio, kio estas rigida. '''Rigidiĝi'''. Fariĝi rigida. '''Rigli'''. Fermi per riglilo. '''Riglilo'''. Fera peco, movebla inter du krampoj, por fermi pordon aŭ fenestron. '''Rigora'''. Senindulge severa : ''rigora estro''. '''Rigore'''. En rigora maniero. '''Rigoreco'''. Eco de tiu, kiu estas rigora. '''Rikolti'''. Detranĉi kaj kolekti grenon. '''Rikolto'''. Detranĉo kaj kolekto de greno. '''Rikoltilo'''. Arkforma tranĉilo kun mallonga ligna tenilo, por detranĉi grenon. '''Rilato''' - 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Nombro, montranta, kiom unu kvanto estas pli granda, ol alia : ''La rilato de 6 al 3 estas 2''. - 2. Maniero, en kiu du aŭ pli multe da personoj reciproke kondutas unu al alia, reciproke agas unu kun alia : ''amikaj rilatoj, komercaj rilatoj''. '''Rilati'''. Esti en rilato, havi rilaton. Komparu : ''Koncerni''. '''Rimo'''. Samsona finiĝo de du versoj (la vokalo de la antaŭlasta silabo kaj la lasta silabo'') : ''sento, vento; voko, loko''. '''Rimi'''. Fari rimojn : ''rimi du versojn''. '''Senrima'''. havanta rimojn, verkita sen rimoj : ''senrima versaĵo''.<noinclude><references/></noinclude> bij0mz430olwyewf6wdu4kenyhgze8e 119125 119105 2026-05-22T03:09:43Z CasteloBot 76 *sintakso 119125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Rezervi ## '''Rezervi'''. Konservi por alia tempo, por alia uzo : ''rezervi monon por eksterordinaraj okazoj''. '''Rezerva armeo'''. Militistaro, anstataŭanta en okazo de neceso la efektivan armeon. '''Rezervisto'''. Soldato de rezerva armeo. ## Rezigni ## '''Rezigni'''. Forlasi esperon aŭ deziron neefektivigeblan kaj akcepti la staton de la aferoj, kiu ne povas esti ŝangita : ''rezigni la kronon''. '''Rezigno'''. Decido, stato de tiu, kiu rezignas. ## Rezignacio ## '''Rezignacio'''. Rezigno. ## Rezino ## '''Rezino'''. Densa, glua fluida substanco, facile ekbruligebla, defluanta de kelkaj arboj (pino, abio''). '''Rezina'''. De rezino, el rezino. ## Rezoni ## '''Rezoni'''. Fari logikajn konkludojn en diskuto. '''Rezonado'''. Farado de logikaj konkludoj en diskuto. ## Rezulti ## '''Rezulti'''. Esti la logika sekvo : ''El la rezonado rezultas, ke''... '''Rezulto'''. Logika sekvo. ## Rezultato ## '''Rezultato'''. Tio, kio estas kaŭzita de agado; sekvo, frukto de agado : ''rezultato de laboro, de esploro''. ## Ribo ## '''Ribo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la saksifragacoj kun bongustaj beroj (''Ribes.) ## Ribeli ## '''Ribeli'''. Rifuzi obei la estraron, la registaron kaj peni superforte forigi aŭ ŝanĝi ĝin. '''Ribelo'''. Agoj de tiu, de tiuj, kiuj ribelas. '''Ribelanto'''. Homo, kiu ribelas. '''Ribeligi'''. Instigi iun al ribelo. ## Ricevi ## '''Ricevi'''. Fariĝi posedanto deio, kio estis donita, sendita, k. t. p. : ''ricevi monon de patro, ricevi leteron de amiko''. '''Ricevo'''. Ago de tiu, kiu ricevas : ''Sciigu al mi la ricevon de mia sendaĵo''. '''Ricevebla'''. Kiu povas esti ricevita. Komparu : ''Akcepti, preni''. ## Ricino ## '''Ricino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la eŭforbiacoj, kies grajnoj enhavas laksigan oleon. (''Ricinus communis''). ## Riĉa ## '''Riĉa'''. - 1. Posedanta multe da propraĵo : ''riĉa bienulo, riĉa bankiero''. - 2. Havanta multe da io : ''haroriĉa bruto''. '''Riĉaĵo'''. Granda propraĵo : ''La avarulo kolektas riĉajojn sen utilo por iu ajn''. '''Riĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas riĉa : ''La riĉeco ne estas sinonimo de la feliĉo''. '''Riĉigi'''. Fari iun riĉa. '''Riĉiĝi'''. Fariĝi riĉa. '''Riĉulo'''. Homo riĉa. '''Malriĉa'''. Ne posedanta aŭ posedanta malmulte da propraĵo. '''Malriĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas malriĉa. '''Malriĉigi'''. Fari iun malriĉa. '''Malriĉiĝi'''. Fariĝi malriĉa. '''Malriĉulo'''. Homo malriĉa. ## Ridi ## '''Ridi'''. - 1. Montri subitan gajecon per la esprimo de la vizaĝo kaj per samtempaj rapidaj, mallongaj sonoraj elspiroj : ''ridi, kiel petolanta infano''. – 2. Esprimi sian malŝaton pri iu aŭ pri io per rido kaj mokoj : ''ridi naivulon, ridi ies naivecon''. '''Rido'''. Ago de tiu, kiu ridas. '''Rideti'''. Senbrue, delikate ridi sole per la esprimo de la vizaĝo : ''La patrino ridetas, rigardante la dormantan infanon''. '''Ridinda'''. Kiu meritas ridon : ''ridinda malsaĝulo, ridinda ĉapelo''. ## Rifo ## '''Rifo'''. Subakva ŝtonego, kies supro preskaŭ atingas la nivelon de la maro. ## Rifuĝi ## '''Rifuĝi'''. Sin kaŝi en iu loko, por esti sendanĝera : ''rifuĝi de la danĝeroj de la vivo en monaĥejon; rifuĝi en la eksterlandon dum revolucio''. '''Rifuĝejo'''. Loko, kie oni rifuĝas. ## Rifuzi ## '''Rifuzi'''. Ne konsenti : ''rifuzi al iu, rifuzi al peto, rifuzi fari''. '''Rifuzo'''. Ago, vortoj de tiu, kiu rifuzas. ## Rigardi ## '''Rigardi'''. Uzi la vidsenton : ''Mi longe rigardis la vojon, sed mi vidis neniun, ĉar estis tro mallume''. '''Rigardo'''. Ago de tiu, kiu rigardas. '''Ekrigardi'''. Turni la okulojn al io, por rigardi : ''ekrigardi la veninton''. '''Trarigardi'''. Rigardi de la komenco ĝis la fino : ''trarigardi libron''. Komparu : ''Vidi''. ## Rigida ## '''Rigida'''. Nefleksebla, malfacile fleksebla : ''rigida de la frosto, rigida nuko''. Amelita tolo fariĝas rigida. '''Rigide'''. En rigida maniero. '''Rigideco'''. Eco de tio, kio estas rigida. '''Rigidiĝi'''. Fariĝi rigida. ## Rigli ## '''Rigli'''. Fermi per riglilo. '''Riglilo'''. Fera peco, movebla inter du krampoj, por fermi pordon aŭ fenestron. ## Rigora ## '''Rigora'''. Senindulge severa : ''rigora estro''. '''Rigore'''. En rigora maniero. '''Rigoreco'''. Eco de tiu, kiu estas rigora. ## Rikolti ## '''Rikolti'''. Detranĉi kaj kolekti grenon. '''Rikolto'''. Detranĉo kaj kolekto de greno. '''Rikoltilo'''. Arkforma tranĉilo kun mallonga ligna tenilo, por detranĉi grenon. ## Rilato ## '''Rilato''' - 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Nombro, montranta, kiom unu kvanto estas pli granda, ol alia : ''La rilato de 6 al 3 estas 2''. - 2. Maniero, en kiu du aŭ pli multe da personoj reciproke kondutas unu al alia, reciproke agas unu kun alia : ''amikaj rilatoj, komercaj rilatoj''. '''Rilati'''. Esti en rilato, havi rilaton. Komparu : ''Koncerni''. ## Rimo ## '''Rimo'''. Samsona finiĝo de du versoj (la vokalo de la antaŭlasta silabo kaj la lasta silabo'') : ''sento, vento; voko, loko''. '''Rimi'''. Fari rimojn : ''rimi du versojn''. '''Senrima'''. havanta rimojn, verkita sen rimoj : ''senrima versaĵo''.<noinclude><references/></noinclude> t9a4puxdofsq7eyqmtr0nf6ia1u91e1 119184 119125 2026-05-22T03:31:31Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Rezervi"/>'''Rezervi'''. Konservi por alia tempo, por alia uzo : ''rezervi monon por eksterordinaraj okazoj''. '''Rezerva armeo'''. Militistaro, anstataŭanta en okazo de neceso la efektivan armeon. '''Rezervisto'''. Soldato de rezerva armeo. <section end="Rezervi"/> <section begin="Rezigni"/>'''Rezigni'''. Forlasi esperon aŭ deziron neefektivigeblan kaj akcepti la staton de la aferoj, kiu ne povas esti ŝangita : ''rezigni la kronon''. '''Rezigno'''. Decido, stato de tiu, kiu rezignas. <section end="Rezigni"/> <section begin="Rezignacio"/>'''Rezignacio'''. Rezigno. <section end="Rezignacio"/> <section begin="Rezino"/>'''Rezino'''. Densa, glua fluida substanco, facile ekbruligebla, defluanta de kelkaj arboj (pino, abio''). '''Rezina'''. De rezino, el rezino. <section end="Rezino"/> <section begin="Rezoni"/>'''Rezoni'''. Fari logikajn konkludojn en diskuto. '''Rezonado'''. Farado de logikaj konkludoj en diskuto. <section end="Rezoni"/> <section begin="Rezulti"/>'''Rezulti'''. Esti la logika sekvo : ''El la rezonado rezultas, ke''... '''Rezulto'''. Logika sekvo. <section end="Rezulti"/> <section begin="Rezultato"/>'''Rezultato'''. Tio, kio estas kaŭzita de agado; sekvo, frukto de agado : ''rezultato de laboro, de esploro''. <section end="Rezultato"/> <section begin="Ribo"/>'''Ribo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la saksifragacoj kun bongustaj beroj (''Ribes.) <section end="Ribo"/> <section begin="Ribeli"/>'''Ribeli'''. Rifuzi obei la estraron, la registaron kaj peni superforte forigi aŭ ŝanĝi ĝin. '''Ribelo'''. Agoj de tiu, de tiuj, kiuj ribelas. '''Ribelanto'''. Homo, kiu ribelas. '''Ribeligi'''. Instigi iun al ribelo. <section end="Ribeli"/> <section begin="Ricevi"/>'''Ricevi'''. Fariĝi posedanto deio, kio estis donita, sendita, k. t. p. : ''ricevi monon de patro, ricevi leteron de amiko''. '''Ricevo'''. Ago de tiu, kiu ricevas : ''Sciigu al mi la ricevon de mia sendaĵo''. '''Ricevebla'''. Kiu povas esti ricevita. Komparu : ''Akcepti, preni''. <section end="Ricevi"/> <section begin="Ricino"/>'''Ricino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la eŭforbiacoj, kies grajnoj enhavas laksigan oleon. (''Ricinus communis''). <section end="Ricino"/> <section begin="Riĉa"/>'''Riĉa'''. - 1. Posedanta multe da propraĵo : ''riĉa bienulo, riĉa bankiero''. - 2. Havanta multe da io : ''haroriĉa bruto''. '''Riĉaĵo'''. Granda propraĵo : ''La avarulo kolektas riĉajojn sen utilo por iu ajn''. '''Riĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas riĉa : ''La riĉeco ne estas sinonimo de la feliĉo''. '''Riĉigi'''. Fari iun riĉa. '''Riĉiĝi'''. Fariĝi riĉa. '''Riĉulo'''. Homo riĉa. '''Malriĉa'''. Ne posedanta aŭ posedanta malmulte da propraĵo. '''Malriĉeco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas malriĉa. '''Malriĉigi'''. Fari iun malriĉa. '''Malriĉiĝi'''. Fariĝi malriĉa. '''Malriĉulo'''. Homo malriĉa. <section end="Riĉa"/> <section begin="Ridi"/>'''Ridi'''. - 1. Montri subitan gajecon per la esprimo de la vizaĝo kaj per samtempaj rapidaj, mallongaj sonoraj elspiroj : ''ridi, kiel petolanta infano''. – 2. Esprimi sian malŝaton pri iu aŭ pri io per rido kaj mokoj : ''ridi naivulon, ridi ies naivecon''. '''Rido'''. Ago de tiu, kiu ridas. '''Rideti'''. Senbrue, delikate ridi sole per la esprimo de la vizaĝo : ''La patrino ridetas, rigardante la dormantan infanon''. '''Ridinda'''. Kiu meritas ridon : ''ridinda malsaĝulo, ridinda ĉapelo''. <section end="Ridi"/> <section begin="Rifo"/>'''Rifo'''. Subakva ŝtonego, kies supro preskaŭ atingas la nivelon de la maro. <section end="Rifo"/> <section begin="Rifuĝi"/>'''Rifuĝi'''. Sin kaŝi en iu loko, por esti sendanĝera : ''rifuĝi de la danĝeroj de la vivo en monaĥejon; rifuĝi en la eksterlandon dum revolucio''. '''Rifuĝejo'''. Loko, kie oni rifuĝas. <section end="Rifuĝi"/> <section begin="Rifuzi"/>'''Rifuzi'''. Ne konsenti : ''rifuzi al iu, rifuzi al peto, rifuzi fari''. '''Rifuzo'''. Ago, vortoj de tiu, kiu rifuzas. <section end="Rifuzi"/> <section begin="Rigardi"/>'''Rigardi'''. Uzi la vidsenton : ''Mi longe rigardis la vojon, sed mi vidis neniun, ĉar estis tro mallume''. '''Rigardo'''. Ago de tiu, kiu rigardas. '''Ekrigardi'''. Turni la okulojn al io, por rigardi : ''ekrigardi la veninton''. '''Trarigardi'''. Rigardi de la komenco ĝis la fino : ''trarigardi libron''. Komparu : ''Vidi''. <section end="Rigardi"/> <section begin="Rigida"/>'''Rigida'''. Nefleksebla, malfacile fleksebla : ''rigida de la frosto, rigida nuko''. Amelita tolo fariĝas rigida. '''Rigide'''. En rigida maniero. '''Rigideco'''. Eco de tio, kio estas rigida. '''Rigidiĝi'''. Fariĝi rigida. <section end="Rigida"/> <section begin="Rigli"/>'''Rigli'''. Fermi per riglilo. '''Riglilo'''. Fera peco, movebla inter du krampoj, por fermi pordon aŭ fenestron. <section end="Rigli"/> <section begin="Rigora"/>'''Rigora'''. Senindulge severa : ''rigora estro''. '''Rigore'''. En rigora maniero. '''Rigoreco'''. Eco de tiu, kiu estas rigora. <section end="Rigora"/> <section begin="Rikolti"/>'''Rikolti'''. Detranĉi kaj kolekti grenon. '''Rikolto'''. Detranĉo kaj kolekto de greno. '''Rikoltilo'''. Arkforma tranĉilo kun mallonga ligna tenilo, por detranĉi grenon. <section end="Rikolti"/> <section begin="Rilato"/>'''Rilato''' - 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Nombro, montranta, kiom unu kvanto estas pli granda, ol alia : ''La rilato de 6 al 3 estas 2''. - 2. Maniero, en kiu du aŭ pli multe da personoj reciproke kondutas unu al alia, reciproke agas unu kun alia : ''amikaj rilatoj, komercaj rilatoj''. '''Rilati'''. Esti en rilato, havi rilaton. Komparu : ''Koncerni''. <section end="Rilato"/> <section begin="Rimo"/>'''Rimo'''. Samsona finiĝo de du versoj (la vokalo de la antaŭlasta silabo kaj la lasta silabo'') : ''sento, vento; voko, loko''. '''Rimi'''. Fari rimojn : ''rimi du versojn''. '''Senrima'''. havanta rimojn, verkita sen rimoj : ''senrima versaĵo''. <section end="Rimo"/><noinclude><references/></noinclude> pz4beva60wqcv4ed7wvsbvfzxqvdj1v 104 40831 119106 119005 2026-05-22T03:02:46Z CasteloBot 76 119106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Rimarki'''. Ekvidi, ekaŭdi, observante : ''rimarki eraron''. Rimarko. - 1. Ago de tiu, kiu rimarkas : ''ĝusta rimarko''. - 2. Tio, kion oni rimarkis : ''La redaktoro legis la manuskripton kaj sendis al la aŭtoro siajn rimarkojn''. '''Rimarkebla'''. Kiu povas esti rimarkita. '''Rimarkinda'''. Kiu meritas esti rimarkita : ''rimarkinda lerteco''. '''Rimedo'''. Tio, kio servas atingi celon : ''La devizo de la Jezuitoj estis: la celo pravigas la rimedojn''. '''Rimeno'''. Longa, mallarĝa leda strio. '''Rimena'''. De rimeno, el rimeno. '''Ringo'''. Cirklo el malmola materialo : ''ora ringo sur fingro, orelringo, manringo (braceleto'')''. '''Ringego'''. Granda ringo, ĉirkaŭanta barelon, radon. '''Ringforma'''. Havanta formon de ringo. '''Rinocero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Trihufa dikhaŭta mambesto kun unu aŭ du kornoj sur la nazo (''Rhinoceros''). '''Ripo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Arkforma flanka osto de la homa kaj besta korpo. '''Ripari'''. Rebonigi. '''Riparo'''. Rebonigo. '''Riparebla'''. Rebonigebla. '''Ripeti'''. Ree diri aŭ fari, kion oni mem aŭ alia persono diris aŭ faris : ''ripeti demandon, ripeti eraron''. '''Ripeto'''. Ago, vortoj de tiu, kiu ripetas. '''Ripozi'''. Resti, farante menion, por refreŝigi la fortojn, lacajn de laboro : ''ripozi post kurado, ripozi post kantado''. '''Ripozo'''. Stato de tiu, kiu ripozas. '''Ripozigi'''. Doni ripozon : ''ripozigi la cerbon''. '''Riproĉi'''. Mallaŭdi iun, por lin hontigi : ''riproĉi iun; riproĉi ion al iu''. '''Riproĉo'''. Vortoj de tiu, kiu riproĉas. '''Riproĉinda'''. Meritanta riproĉojn : ''neriproĉinda konduto''. '''Riski'''. Submeti al danĝero : ''riski sian vivon en batalo''. '''Risko'''. Submeto al danĝero. '''Riskema'''. Kiu facile riskas, kiu havas inklinon al risko : ''riskema generalo''. '''Rismo'''. 500 folioj : ''rismo da papero''. '''Risorto'''. Fleksita aŭ kunvolvita metata peco, emanta refleksiĝi aŭ malvolviĝi dank' al sia elasteco : ''risorto de horloĝo, risorto de kanapo, risorto de kaleŝo''. '''Risorta'''. El risortoj : ''risorta matraco''. '''Rito'''. Religia ceremoniaro. '''Rita'''. De rito, konforma al rito. '''Ritmo'''. Harmonia, perioda sinsekvo de longaj kaj mallongaj, de akcentitaj kaj neakcentitaj silaboj en versoj. '''Ritma'''. Posedanta ritmon. '''Ritme'''. En ritma maniero. '''Rivero'''. Granda akvujo de fluanta akvo : ''^Vi/o, Sekvano''. '''Riverenco'''. Kliniĝo, movo de la korpo por saluti : ''La veninto riverencis la patrinon''. '''Rizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, kun manĝeblaj grajnoj (''Oryza''). '''Robo'''. Vesto longa kaj vasta, ldun portas la advokatoj, profesoroj dum la plenumo de sia funkcio. '''Rodo'''. Akvujo, natura aŭ artefarita, ŝirmita kontraŭ la ventoj, kie la ŝipoj povas ĵeti ankron. '''Rodio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Rh. Ĥemia elemento, malpeza metalo, trovata en platenaj minaĵoj. '''Rojalismo'''. Politika doktrino de la partianoj de la reĝa povo, de reĝa dinastio. '''Rojalisto'''. Partiano de la reĝa povo, de reĝa dinastio. '''Roko'''. Grandega ŝtono super aŭ sub la supraĵo de la tero. '''Roka'''. El roko. '''Rokoko'''. Arĥitektura stilo de la XVIII^a jarcento, karakterizata de kapricaj, ondoJiniaj formoj kaj multenombraj ornamaĵoj, fantaziaj kaj strangaj. '''Rolo'''. - 1. Parto de teatra verko, kiun ludas aparta aktoro : ''rolo de amanto, rolo de reĝino''. - 2. Agado, posteno : ''ludi gravan rolon enentrepreno''. '''Romano'''. Literatura verko, pentranta la homan vivon kaj havanta ordinare kiel temon amon de du personoj. '''Romanco'''. Muzika verko kun kortuŝanta temo. '''Romantiko'''. Literatura doktrino de la fino de l’ XVIII^a kaj de la komenco de la XIX^a jarcento, kies adeptoj liberiĝis de la stilo, de la maniero verki de l’ klasikaj aŭtoroj kaj zorgis pli pri la ideoj de siaj verkoj, ol pri perfekta formo. '''Romantika'''. De romantiko; fantazia, revplena. '''Romantikulo'''. Adepto dela romantiko. '''Rombo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Egalflanka kvarangulo. '''Rompi'''. Apartigi subite kaj superforte per fleksado aŭ batoj partojn de malmola korpo : ''rompi bastonon, rompi vazon''. '''Rompo'''. Ago de tiu, kiu rompas. '''Rompiĝi'''. Fariĝi rompita : ''La poto rompiĝis''. '''Rompebla'''. Kiu povas esti rompita : ''rompebla kiel vitro''. '''Interrompi'''. Rompi la kontinuecon : ''interrompi ies vortojn, interrompi iun, interrompi elektran fluon''. '''Interrompo'''. Ago de tiu, kiu interrompas. Komparu : ''Ŝiri''.<noinclude><references/></noinclude> 4eihly7xvanwoqdjobzqbzt6f6c1gyw 119126 119106 2026-05-22T03:09:44Z CasteloBot 76 *sintakso 119126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Rimarki ## '''Rimarki'''. Ekvidi, ekaŭdi, observante : ''rimarki eraron''. Rimarko. - 1. Ago de tiu, kiu rimarkas : ''ĝusta rimarko''. - 2. Tio, kion oni rimarkis : ''La redaktoro legis la manuskripton kaj sendis al la aŭtoro siajn rimarkojn''. '''Rimarkebla'''. Kiu povas esti rimarkita. '''Rimarkinda'''. Kiu meritas esti rimarkita : ''rimarkinda lerteco''. ## Rimedo ## '''Rimedo'''. Tio, kio servas atingi celon : ''La devizo de la Jezuitoj estis: la celo pravigas la rimedojn''. ## Rimeno ## '''Rimeno'''. Longa, mallarĝa leda strio. '''Rimena'''. De rimeno, el rimeno. ## Ringo ## '''Ringo'''. Cirklo el malmola materialo : ''ora ringo sur fingro, orelringo, manringo (braceleto'')''. '''Ringego'''. Granda ringo, ĉirkaŭanta barelon, radon. '''Ringforma'''. Havanta formon de ringo. ## Rinocero ## '''Rinocero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Trihufa dikhaŭta mambesto kun unu aŭ du kornoj sur la nazo (''Rhinoceros''). ## Ripo ## '''Ripo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Arkforma flanka osto de la homa kaj besta korpo. ## Ripari ## '''Ripari'''. Rebonigi. '''Riparo'''. Rebonigo. '''Riparebla'''. Rebonigebla. ## Ripeti ## '''Ripeti'''. Ree diri aŭ fari, kion oni mem aŭ alia persono diris aŭ faris : ''ripeti demandon, ripeti eraron''. '''Ripeto'''. Ago, vortoj de tiu, kiu ripetas. ## Ripozi ## '''Ripozi'''. Resti, farante menion, por refreŝigi la fortojn, lacajn de laboro : ''ripozi post kurado, ripozi post kantado''. '''Ripozo'''. Stato de tiu, kiu ripozas. '''Ripozigi'''. Doni ripozon : ''ripozigi la cerbon''. ## Riproĉi ## '''Riproĉi'''. Mallaŭdi iun, por lin hontigi : ''riproĉi iun; riproĉi ion al iu''. '''Riproĉo'''. Vortoj de tiu, kiu riproĉas. '''Riproĉinda'''. Meritanta riproĉojn : ''neriproĉinda konduto''. ## Riski ## '''Riski'''. Submeti al danĝero : ''riski sian vivon en batalo''. '''Risko'''. Submeto al danĝero. '''Riskema'''. Kiu facile riskas, kiu havas inklinon al risko : ''riskema generalo''. ## Rismo ## '''Rismo'''. 500 folioj : ''rismo da papero''. ## Risorto ## '''Risorto'''. Fleksita aŭ kunvolvita metata peco, emanta refleksiĝi aŭ malvolviĝi dank' al sia elasteco : ''risorto de horloĝo, risorto de kanapo, risorto de kaleŝo''. '''Risorta'''. El risortoj : ''risorta matraco''. ## Rito ## '''Rito'''. Religia ceremoniaro. '''Rita'''. De rito, konforma al rito. ## Ritmo ## '''Ritmo'''. Harmonia, perioda sinsekvo de longaj kaj mallongaj, de akcentitaj kaj neakcentitaj silaboj en versoj. '''Ritma'''. Posedanta ritmon. '''Ritme'''. En ritma maniero. ## Rivero ## '''Rivero'''. Granda akvujo de fluanta akvo : ''^Vi/o, Sekvano''. ## Riverenco ## '''Riverenco'''. Kliniĝo, movo de la korpo por saluti : ''La veninto riverencis la patrinon''. ## Rizo ## '''Rizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, kun manĝeblaj grajnoj (''Oryza''). ## Robo ## '''Robo'''. Vesto longa kaj vasta, ldun portas la advokatoj, profesoroj dum la plenumo de sia funkcio. ## Rodo ## '''Rodo'''. Akvujo, natura aŭ artefarita, ŝirmita kontraŭ la ventoj, kie la ŝipoj povas ĵeti ankron. ## Rodio ## '''Rodio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Rh. Ĥemia elemento, malpeza metalo, trovata en platenaj minaĵoj. ## Rojalismo ## '''Rojalismo'''. Politika doktrino de la partianoj de la reĝa povo, de reĝa dinastio. ## Rojalisto ## '''Rojalisto'''. Partiano de la reĝa povo, de reĝa dinastio. ## Roko ## '''Roko'''. Grandega ŝtono super aŭ sub la supraĵo de la tero. '''Roka'''. El roko. ## Rokoko ## '''Rokoko'''. Arĥitektura stilo de la XVIII^a jarcento, karakterizata de kapricaj, ondoJiniaj formoj kaj multenombraj ornamaĵoj, fantaziaj kaj strangaj. ## Rolo ## '''Rolo'''. - 1. Parto de teatra verko, kiun ludas aparta aktoro : ''rolo de amanto, rolo de reĝino''. - 2. Agado, posteno : ''ludi gravan rolon enentrepreno''. ## Romano ## '''Romano'''. Literatura verko, pentranta la homan vivon kaj havanta ordinare kiel temon amon de du personoj. ## Romanco ## '''Romanco'''. Muzika verko kun kortuŝanta temo. ## Romantiko ## '''Romantiko'''. Literatura doktrino de la fino de l’ XVIII^a kaj de la komenco de la XIX^a jarcento, kies adeptoj liberiĝis de la stilo, de la maniero verki de l’ klasikaj aŭtoroj kaj zorgis pli pri la ideoj de siaj verkoj, ol pri perfekta formo. '''Romantika'''. De romantiko; fantazia, revplena. '''Romantikulo'''. Adepto dela romantiko. ## Rombo ## '''Rombo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Egalflanka kvarangulo. ## Rompi ## '''Rompi'''. Apartigi subite kaj superforte per fleksado aŭ batoj partojn de malmola korpo : ''rompi bastonon, rompi vazon''. '''Rompo'''. Ago de tiu, kiu rompas. '''Rompiĝi'''. Fariĝi rompita : ''La poto rompiĝis''. '''Rompebla'''. Kiu povas esti rompita : ''rompebla kiel vitro''. '''Interrompi'''. Rompi la kontinuecon : ''interrompi ies vortojn, interrompi iun, interrompi elektran fluon''. '''Interrompo'''. Ago de tiu, kiu interrompas. Komparu : ''Ŝiri''.<noinclude><references/></noinclude> nerdsd5fe3umva0urvtazi8nsqnolvb 119185 119126 2026-05-22T03:32:42Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Rimarki"/>'''Rimarki'''. Ekvidi, ekaŭdi, observante : ''rimarki eraron''. Rimarko. - 1. Ago de tiu, kiu rimarkas : ''ĝusta rimarko''. - 2. Tio, kion oni rimarkis : ''La redaktoro legis la manuskripton kaj sendis al la aŭtoro siajn rimarkojn''. '''Rimarkebla'''. Kiu povas esti rimarkita. '''Rimarkinda'''. Kiu meritas esti rimarkita : ''rimarkinda lerteco''. <section end="Rimarki"/> <section begin="Rimedo"/>'''Rimedo'''. Tio, kio servas atingi celon : ''La devizo de la Jezuitoj estis: la celo pravigas la rimedojn''. <section end="Rimedo"/> <section begin="Rimeno"/>'''Rimeno'''. Longa, mallarĝa leda strio. '''Rimena'''. De rimeno, el rimeno. <section end="Rimeno"/> <section begin="Ringo"/>'''Ringo'''. Cirklo el malmola materialo : ''ora ringo sur fingro, orelringo, manringo (braceleto'')''. '''Ringego'''. Granda ringo, ĉirkaŭanta barelon, radon. '''Ringforma'''. Havanta formon de ringo. <section end="Ringo"/> <section begin="Rinocero"/>'''Rinocero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Trihufa dikhaŭta mambesto kun unu aŭ du kornoj sur la nazo (''Rhinoceros''). <section end="Rinocero"/> <section begin="Ripo"/>'''Ripo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Arkforma flanka osto de la homa kaj besta korpo. <section end="Ripo"/> <section begin="Ripari"/>'''Ripari'''. Rebonigi. '''Riparo'''. Rebonigo. '''Riparebla'''. Rebonigebla. <section end="Ripari"/> <section begin="Ripeti"/>'''Ripeti'''. Ree diri aŭ fari, kion oni mem aŭ alia persono diris aŭ faris : ''ripeti demandon, ripeti eraron''. '''Ripeto'''. Ago, vortoj de tiu, kiu ripetas. <section end="Ripeti"/> <section begin="Ripozi"/>'''Ripozi'''. Resti, farante menion, por refreŝigi la fortojn, lacajn de laboro : ''ripozi post kurado, ripozi post kantado''. '''Ripozo'''. Stato de tiu, kiu ripozas. '''Ripozigi'''. Doni ripozon : ''ripozigi la cerbon''. <section end="Ripozi"/> <section begin="Riproĉi"/>'''Riproĉi'''. Mallaŭdi iun, por lin hontigi : ''riproĉi iun; riproĉi ion al iu''. '''Riproĉo'''. Vortoj de tiu, kiu riproĉas. '''Riproĉinda'''. Meritanta riproĉojn : ''neriproĉinda konduto''. <section end="Riproĉi"/> <section begin="Riski"/>'''Riski'''. Submeti al danĝero : ''riski sian vivon en batalo''. '''Risko'''. Submeto al danĝero. '''Riskema'''. Kiu facile riskas, kiu havas inklinon al risko : ''riskema generalo''. <section end="Riski"/> <section begin="Rismo"/>'''Rismo'''. 500 folioj : ''rismo da papero''. <section end="Rismo"/> <section begin="Risorto"/>'''Risorto'''. Fleksita aŭ kunvolvita metata peco, emanta refleksiĝi aŭ malvolviĝi dank' al sia elasteco : ''risorto de horloĝo, risorto de kanapo, risorto de kaleŝo''. '''Risorta'''. El risortoj : ''risorta matraco''. <section end="Risorto"/> <section begin="Rito"/>'''Rito'''. Religia ceremoniaro. '''Rita'''. De rito, konforma al rito. <section end="Rito"/> <section begin="Ritmo"/>'''Ritmo'''. Harmonia, perioda sinsekvo de longaj kaj mallongaj, de akcentitaj kaj neakcentitaj silaboj en versoj. '''Ritma'''. Posedanta ritmon. '''Ritme'''. En ritma maniero. <section end="Ritmo"/> <section begin="Rivero"/>'''Rivero'''. Granda akvujo de fluanta akvo : ''^Vi/o, Sekvano''. <section end="Rivero"/> <section begin="Riverenco"/>'''Riverenco'''. Kliniĝo, movo de la korpo por saluti : ''La veninto riverencis la patrinon''. <section end="Riverenco"/> <section begin="Rizo"/>'''Rizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, kun manĝeblaj grajnoj (''Oryza''). <section end="Rizo"/> <section begin="Robo"/>'''Robo'''. Vesto longa kaj vasta, ldun portas la advokatoj, profesoroj dum la plenumo de sia funkcio. <section end="Robo"/> <section begin="Rodo"/>'''Rodo'''. Akvujo, natura aŭ artefarita, ŝirmita kontraŭ la ventoj, kie la ŝipoj povas ĵeti ankron. <section end="Rodo"/> <section begin="Rodio"/>'''Rodio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Rh. Ĥemia elemento, malpeza metalo, trovata en platenaj minaĵoj. <section end="Rodio"/> <section begin="Rojalismo"/>'''Rojalismo'''. Politika doktrino de la partianoj de la reĝa povo, de reĝa dinastio. <section end="Rojalismo"/> <section begin="Rojalisto"/>'''Rojalisto'''. Partiano de la reĝa povo, de reĝa dinastio. <section end="Rojalisto"/> <section begin="Roko"/>'''Roko'''. Grandega ŝtono super aŭ sub la supraĵo de la tero. '''Roka'''. El roko. <section end="Roko"/> <section begin="Rokoko"/>'''Rokoko'''. Arĥitektura stilo de la XVIII^a jarcento, karakterizata de kapricaj, ondoJiniaj formoj kaj multenombraj ornamaĵoj, fantaziaj kaj strangaj. <section end="Rokoko"/> <section begin="Rolo"/>'''Rolo'''. - 1. Parto de teatra verko, kiun ludas aparta aktoro : ''rolo de amanto, rolo de reĝino''. - 2. Agado, posteno : ''ludi gravan rolon enentrepreno''. <section end="Rolo"/> <section begin="Romano"/>'''Romano'''. Literatura verko, pentranta la homan vivon kaj havanta ordinare kiel temon amon de du personoj. <section end="Romano"/> <section begin="Romanco"/>'''Romanco'''. Muzika verko kun kortuŝanta temo. <section end="Romanco"/> <section begin="Romantiko"/>'''Romantiko'''. Literatura doktrino de la fino de l’ XVIII^a kaj de la komenco de la XIX^a jarcento, kies adeptoj liberiĝis de la stilo, de la maniero verki de l’ klasikaj aŭtoroj kaj zorgis pli pri la ideoj de siaj verkoj, ol pri perfekta formo. '''Romantika'''. De romantiko; fantazia, revplena. '''Romantikulo'''. Adepto dela romantiko. <section end="Romantiko"/> <section begin="Rombo"/>'''Rombo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Egalflanka kvarangulo. <section end="Rombo"/> <section begin="Rompi"/>'''Rompi'''. Apartigi subite kaj superforte per fleksado aŭ batoj partojn de malmola korpo : ''rompi bastonon, rompi vazon''. '''Rompo'''. Ago de tiu, kiu rompas. '''Rompiĝi'''. Fariĝi rompita : ''La poto rompiĝis''. '''Rompebla'''. Kiu povas esti rompita : ''rompebla kiel vitro''. '''Interrompi'''. Rompi la kontinuecon : ''interrompi ies vortojn, interrompi iun, interrompi elektran fluon''. '''Interrompo'''. Ago de tiu, kiu interrompas. Komparu : ''Ŝiri''. <section end="Rompi"/><noinclude><references/></noinclude> 11ksr7qtltaqxyfceb6tzu43vfcb0ex 104 40832 119067 119006 2026-05-21T23:49:10Z CasteloBot 76 119067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Rondo - 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Ebeno, limigita de cirklo. - 2. Ĉirkaŭo de tia ebeno, cirklo. - 3. Aro de homoj, societo : ''amika rondo''. '''Ronda'''. Havanta formon de rondo. '''Rondeco'''. Eco de tio, kio estas ronda. '''Rondigi'''. Fari ion ronda. '''Rondiri'''. Iri de unu loko al alia, de unu persono al alia, de tiu al tria, k. t. p., por fine reveni al la unua. '''Ronki'''. Dum la dormo brue en- kaj elspiri. '''Ronko'''. Sono, kiun faras la ronkanto. '''Roso'''. Malgrandaj gutoj de vaporo, fluidiĝinta nokte sur la supraĵo de herbo, de floroj k. t. p. '''Rosa'''. De roso, el roso. '''Rosmaro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara raba mambesto kun du longaj elstarantaj dentoj. (''Trichechus rosmarus''). '''Rosmareno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto ĉiam verda el la familio de l’ labiatoj, kun pale bluaj bonodoraj floroj (''Rosmarinus ofjicinalis''). '''Rosti'''. Prepari manĝaĵon per la varmego en forno (en ĝia fermita spaco'') : ''rosti kokidon''. '''Rostaĵo'''. Rostita viando. Komparu : ''Baki, kuiri, friti''. '''Rostro'''. Longigita tubforma nazo aŭ buŝo (de elefanto, deinsekto''). '''Roto'''. Taĉmento de soldatoj, parto de bataliono. '''Rotondo'''. Ronda konstruaĵo kun kupolo. '''Rozo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la samnoma familio kun belaj bonodoraj floroj (''Rosa''). '''Rozacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj. '''Rozario'''. Vico de malgrandaj truitaj globetoj, kunigitaj per ŝnuro, por kalkuli la diritajn preĝojn. '''Rubo'''. Restaĵoj de ruinigita konstruaĵo. '''Rubando'''. Longa, mallarĝa teksaĵo el silko, lano, uzata precipe, kiel ornamo. Komparu : ''Strio''. '''Rubeno'''. Multvalora ŝtono de ruĝa koloro. '''Rubiacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''kafarbo''. '''Rubidio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ĥemia elemento, alkalia arĝente blanka metalo, analogia kun la kalio. '''Rublo'''. Rusa monero, valoranta 2,66 fr. '''Rubriko'''. Sekcio, fako de notlibro, de gazeto, enhavanta samspecajn objektojn : ''Via sciigo taŭgas nur por la rubriko de la anoncoj''. '''Rubuso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la rozacoj (''Rubus fruticosus''). '''Rudimento'''. - 1. Komencaj, elementaraj konoj de scienco aŭ arto : ''la rudimentoj de la gramatiko''. - 2. Organo, kiu fariĝis nenecesa por organismo kaj atrofiis de la nefunkciado : ''la vosta osto de l’ homo''. '''Rudimenta'''. De rudimento, havanta la ecojn de rudimento : ''rudimenta membro''. '''Ruĝa'''. Havanta la koloron de la sango. '''Ruĝo'''. Ruĝa koloro. '''Ruĝigi'''. Fari ion ruĝa. '''Ruĝiĝi'''. Fariĝi ruĝa : ''ruĝiĝi de la honto''. '''Ruĝeco'''. Eco de tio, kio etas ruĝa. '''Flavruĝa'''. Havanta koloron mezan inter la flava kaj ruĝa : ''flavruĝaj haroj''. '''Ruino'''. Disfalinta, detruita, rompita konstruaĵo. '''Ruinigi'''. Fari ion ruino, detrui, pereigi. '''Ruiniĝi'''. Fariĝi ruino. '''Rukti'''. Kun bruo eligi gasojn el la stomako. '''Rukto'''. Eligo de gasoj el la stomako kun bruo. '''Ruli'''. Sur ebeno movi objekton ĝin turnante ĉirkaŭ ĝi mem : ''ruli sur la tero feran tubon''. '''Ruliĝi'''. Moviĝi, turniĝante ĉirkaŭ si mem. '''Rulfali'''. Fali ruliĝante : ''rulfali de monto''. Komparu : ''Turni''. '''Rulado''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Gamo, rapide kantata sur la sama silabo. '''Rumo'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el sukera kano. '''Rusto'''. Ruĝa, oranĝe-flava substanco, kovranta per maldika tavolo feron, restantan '''Rusti'''. Kovriĝi de rusto : ''La plugilo ne rustas dum la laboro''. '''Ruŝo'''. Vesta ornamaĵo el dense faldita tulo. '''Ruto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun forta odoro (''Ruta graveolens''). '''Rutenio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ru. Ĥemia elemento, malpeza blanka metalo de la platena grupo. '''Rutino'''. Scio, akirita pli per la praktiko, ol per teoriaj studoj. '''Rutinulo'''. Homo, posedanta rutinon. '''Ruza'''. Scianta uzi rimedojn por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj \ ruzahomo, ruza ago. '''Ruzo'''. Ago, rimedo, por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj : ''milita ruzo''. '''Ruzi'''. Uzi ruzon. '''Ruzulo'''. Homo ruza. '''Superruzi'''. Venki ruzon per ruzo.<noinclude><references/></noinclude> jr7220cf6xguluz04m8vfc0bqvdjpwv 119127 119067 2026-05-22T03:09:44Z CasteloBot 76 *sintakso 119127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Rondo - 1 ## '''Rondo - 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Ebeno, limigita de cirklo. - 2. Ĉirkaŭo de tia ebeno, cirklo. - 3. Aro de homoj, societo : ''amika rondo''. '''Ronda'''. Havanta formon de rondo. '''Rondeco'''. Eco de tio, kio estas ronda. '''Rondigi'''. Fari ion ronda. '''Rondiri'''. Iri de unu loko al alia, de unu persono al alia, de tiu al tria, k. t. p., por fine reveni al la unua. ## Ronki ## '''Ronki'''. Dum la dormo brue en- kaj elspiri. '''Ronko'''. Sono, kiun faras la ronkanto. ## Roso ## '''Roso'''. Malgrandaj gutoj de vaporo, fluidiĝinta nokte sur la supraĵo de herbo, de floroj k. t. p. '''Rosa'''. De roso, el roso. ## Rosmaro ## '''Rosmaro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara raba mambesto kun du longaj elstarantaj dentoj. (''Trichechus rosmarus''). ## Rosmareno ## '''Rosmareno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto ĉiam verda el la familio de l’ labiatoj, kun pale bluaj bonodoraj floroj (''Rosmarinus ofjicinalis''). ## Rosti ## '''Rosti'''. Prepari manĝaĵon per la varmego en forno (en ĝia fermita spaco'') : ''rosti kokidon''. '''Rostaĵo'''. Rostita viando. Komparu : ''Baki, kuiri, friti''. ## Rostro ## '''Rostro'''. Longigita tubforma nazo aŭ buŝo (de elefanto, deinsekto''). ## Roto ## '''Roto'''. Taĉmento de soldatoj, parto de bataliono. ## Rotondo ## '''Rotondo'''. Ronda konstruaĵo kun kupolo. ## Rozo ## '''Rozo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la samnoma familio kun belaj bonodoraj floroj (''Rosa''). ## Rozacoj ## '''Rozacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj. ## Rozario ## '''Rozario'''. Vico de malgrandaj truitaj globetoj, kunigitaj per ŝnuro, por kalkuli la diritajn preĝojn. ## Rubo ## '''Rubo'''. Restaĵoj de ruinigita konstruaĵo. ## Rubando ## '''Rubando'''. Longa, mallarĝa teksaĵo el silko, lano, uzata precipe, kiel ornamo. Komparu : ''Strio''. ## Rubeno ## '''Rubeno'''. Multvalora ŝtono de ruĝa koloro. ## Rubiacoj ## '''Rubiacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''kafarbo''. ## Rubidio ## '''Rubidio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ĥemia elemento, alkalia arĝente blanka metalo, analogia kun la kalio. ## Rublo ## '''Rublo'''. Rusa monero, valoranta 2,66 fr. ## Rubriko ## '''Rubriko'''. Sekcio, fako de notlibro, de gazeto, enhavanta samspecajn objektojn : ''Via sciigo taŭgas nur por la rubriko de la anoncoj''. ## Rubuso ## '''Rubuso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la rozacoj (''Rubus fruticosus''). ## Rudimento ## '''Rudimento'''. - 1. Komencaj, elementaraj konoj de scienco aŭ arto : ''la rudimentoj de la gramatiko''. - 2. Organo, kiu fariĝis nenecesa por organismo kaj atrofiis de la nefunkciado : ''la vosta osto de l’ homo''. '''Rudimenta'''. De rudimento, havanta la ecojn de rudimento : ''rudimenta membro''. ## Ruĝa ## '''Ruĝa'''. Havanta la koloron de la sango. '''Ruĝo'''. Ruĝa koloro. '''Ruĝigi'''. Fari ion ruĝa. '''Ruĝiĝi'''. Fariĝi ruĝa : ''ruĝiĝi de la honto''. '''Ruĝeco'''. Eco de tio, kio etas ruĝa. '''Flavruĝa'''. Havanta koloron mezan inter la flava kaj ruĝa : ''flavruĝaj haroj''. ## Ruino ## '''Ruino'''. Disfalinta, detruita, rompita konstruaĵo. '''Ruinigi'''. Fari ion ruino, detrui, pereigi. '''Ruiniĝi'''. Fariĝi ruino. ## Rukti ## '''Rukti'''. Kun bruo eligi gasojn el la stomako. '''Rukto'''. Eligo de gasoj el la stomako kun bruo. ## Ruli ## '''Ruli'''. Sur ebeno movi objekton ĝin turnante ĉirkaŭ ĝi mem : ''ruli sur la tero feran tubon''. '''Ruliĝi'''. Moviĝi, turniĝante ĉirkaŭ si mem. '''Rulfali'''. Fali ruliĝante : ''rulfali de monto''. Komparu : ''Turni''. ## Rulado ## '''Rulado''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Gamo, rapide kantata sur la sama silabo. ## Rumo ## '''Rumo'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el sukera kano. ## Rusto ## '''Rusto'''. Ruĝa, oranĝe-flava substanco, kovranta per maldika tavolo feron, restantan '''Rusti'''. Kovriĝi de rusto : ''La plugilo ne rustas dum la laboro''. ## Ruŝo ## '''Ruŝo'''. Vesta ornamaĵo el dense faldita tulo. ## Ruto ## '''Ruto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun forta odoro (''Ruta graveolens''). ## Rutenio ## '''Rutenio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ru. Ĥemia elemento, malpeza blanka metalo de la platena grupo. ## Rutino ## '''Rutino'''. Scio, akirita pli per la praktiko, ol per teoriaj studoj. '''Rutinulo'''. Homo, posedanta rutinon. ## Ruza ## '''Ruza'''. Scianta uzi rimedojn por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj \ ruzahomo, ruza ago. '''Ruzo'''. Ago, rimedo, por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj : ''milita ruzo''. '''Ruzi'''. Uzi ruzon. '''Ruzulo'''. Homo ruza. '''Superruzi'''. Venki ruzon per ruzo.<noinclude><references/></noinclude> 6idfkebkt7lt9gjxzvwgfbzzn8jkw8n 119186 119127 2026-05-22T03:33:17Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Rondo"/>'''Rondo''' - 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Ebeno, limigita de cirklo. - 2. Ĉirkaŭo de tia ebeno, cirklo. - 3. Aro de homoj, societo : ''amika rondo''. '''Ronda'''. Havanta formon de rondo. '''Rondeco'''. Eco de tio, kio estas ronda. '''Rondigi'''. Fari ion ronda. '''Rondiri'''. Iri de unu loko al alia, de unu persono al alia, de tiu al tria, k. t. p., por fine reveni al la unua. <section end="Rondo"/> <section begin="Ronki"/>'''Ronki'''. Dum la dormo brue en- kaj elspiri. '''Ronko'''. Sono, kiun faras la ronkanto. <section end="Ronki"/> <section begin="Roso"/>'''Roso'''. Malgrandaj gutoj de vaporo, fluidiĝinta nokte sur la supraĵo de herbo, de floroj k. t. p. '''Rosa'''. De roso, el roso. <section end="Roso"/> <section begin="Rosmaro"/>'''Rosmaro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara raba mambesto kun du longaj elstarantaj dentoj. (''Trichechus rosmarus''). <section end="Rosmaro"/> <section begin="Rosmareno"/>'''Rosmareno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto ĉiam verda el la familio de l’ labiatoj, kun pale bluaj bonodoraj floroj (''Rosmarinus ofjicinalis''). <section end="Rosmareno"/> <section begin="Rosti"/>'''Rosti'''. Prepari manĝaĵon per la varmego en forno (en ĝia fermita spaco'') : ''rosti kokidon''. '''Rostaĵo'''. Rostita viando. Komparu : ''Baki, kuiri, friti''. <section end="Rosti"/> <section begin="Rostro"/>'''Rostro'''. Longigita tubforma nazo aŭ buŝo (de elefanto, deinsekto''). <section end="Rostro"/> <section begin="Roto"/>'''Roto'''. Taĉmento de soldatoj, parto de bataliono. <section end="Roto"/> <section begin="Rotondo"/>'''Rotondo'''. Ronda konstruaĵo kun kupolo. <section end="Rotondo"/> <section begin="Rozo"/>'''Rozo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la samnoma familio kun belaj bonodoraj floroj (''Rosa''). <section end="Rozo"/> <section begin="Rozacoj"/>'''Rozacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj. <section end="Rozacoj"/> <section begin="Rozario"/>'''Rozario'''. Vico de malgrandaj truitaj globetoj, kunigitaj per ŝnuro, por kalkuli la diritajn preĝojn. <section end="Rozario"/> <section begin="Rubo"/>'''Rubo'''. Restaĵoj de ruinigita konstruaĵo. <section end="Rubo"/> <section begin="Rubando"/>'''Rubando'''. Longa, mallarĝa teksaĵo el silko, lano, uzata precipe, kiel ornamo. Komparu : ''Strio''. <section end="Rubando"/> <section begin="Rubeno"/>'''Rubeno'''. Multvalora ŝtono de ruĝa koloro. <section end="Rubeno"/> <section begin="Rubiacoj"/>'''Rubiacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''kafarbo''. <section end="Rubiacoj"/> <section begin="Rubidio"/>'''Rubidio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ĥemia elemento, alkalia arĝente blanka metalo, analogia kun la kalio. <section end="Rubidio"/> <section begin="Rublo"/>'''Rublo'''. Rusa monero, valoranta 2,66 fr. <section end="Rublo"/> <section begin="Rubriko"/>'''Rubriko'''. Sekcio, fako de notlibro, de gazeto, enhavanta samspecajn objektojn : ''Via sciigo taŭgas nur por la rubriko de la anoncoj''. <section end="Rubriko"/> <section begin="Rubuso"/>'''Rubuso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la rozacoj (''Rubus fruticosus''). <section end="Rubuso"/> <section begin="Rudimento"/>'''Rudimento'''. - 1. Komencaj, elementaraj konoj de scienco aŭ arto : ''la rudimentoj de la gramatiko''. - 2. Organo, kiu fariĝis nenecesa por organismo kaj atrofiis de la nefunkciado : ''la vosta osto de l’ homo''. '''Rudimenta'''. De rudimento, havanta la ecojn de rudimento : ''rudimenta membro''. <section end="Rudimento"/> <section begin="Ruĝa"/>'''Ruĝa'''. Havanta la koloron de la sango. '''Ruĝo'''. Ruĝa koloro. '''Ruĝigi'''. Fari ion ruĝa. '''Ruĝiĝi'''. Fariĝi ruĝa : ''ruĝiĝi de la honto''. '''Ruĝeco'''. Eco de tio, kio etas ruĝa. '''Flavruĝa'''. Havanta koloron mezan inter la flava kaj ruĝa : ''flavruĝaj haroj''. <section end="Ruĝa"/> <section begin="Ruino"/>'''Ruino'''. Disfalinta, detruita, rompita konstruaĵo. '''Ruinigi'''. Fari ion ruino, detrui, pereigi. '''Ruiniĝi'''. Fariĝi ruino. <section end="Ruino"/> <section begin="Rukti"/>'''Rukti'''. Kun bruo eligi gasojn el la stomako. '''Rukto'''. Eligo de gasoj el la stomako kun bruo. <section end="Rukti"/> <section begin="Ruli"/>'''Ruli'''. Sur ebeno movi objekton ĝin turnante ĉirkaŭ ĝi mem : ''ruli sur la tero feran tubon''. '''Ruliĝi'''. Moviĝi, turniĝante ĉirkaŭ si mem. '''Rulfali'''. Fali ruliĝante : ''rulfali de monto''. Komparu : ''Turni''. <section end="Ruli"/> <section begin="Rulado"/>'''Rulado''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Gamo, rapide kantata sur la sama silabo. <section end="Rulado"/> <section begin="Rumo"/>'''Rumo'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el sukera kano. <section end="Rumo"/> <section begin="Rusto"/>'''Rusto'''. Ruĝa, oranĝe-flava substanco, kovranta per maldika tavolo feron, restantan '''Rusti'''. Kovriĝi de rusto : ''La plugilo ne rustas dum la laboro''. <section end="Rusto"/> <section begin="Ruŝo"/>'''Ruŝo'''. Vesta ornamaĵo el dense faldita tulo. <section end="Ruŝo"/> <section begin="Ruto"/>'''Ruto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun forta odoro (''Ruta graveolens''). <section end="Ruto"/> <section begin="Rutenio"/>'''Rutenio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ru. Ĥemia elemento, malpeza blanka metalo de la platena grupo. <section end="Rutenio"/> <section begin="Rutino"/>'''Rutino'''. Scio, akirita pli per la praktiko, ol per teoriaj studoj. '''Rutinulo'''. Homo, posedanta rutinon. <section end="Rutino"/> <section begin="Ruza"/>'''Ruza'''. Scianta uzi rimedojn por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj \ ruzahomo, ruza ago. '''Ruzo'''. Ago, rimedo, por atingi la celon, ne rimarkite de aliaj : ''milita ruzo''. '''Ruzi'''. Uzi ruzon. '''Ruzulo'''. Homo ruza. '''Superruzi'''. Venki ruzon per ruzo. <section end="Ruza"/><noinclude><references/></noinclude> k2lyfc5emxb5javga1dii9kn1p1wksh 104 40833 119069 119008 2026-05-21T23:59:41Z CasteloBot 76 119069 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Salvio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata en la medicino por gargaraĵoj (''Saivia officinalis''). '''Sama'''. Havanta egalajn, similajn ecojn : ''La filo tute similas la patron: sama nazo, samaj okuloj''. '''Same'''. En la sama maniero. '''Samnoma'''. Havanta la saman nomon. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo. '''Samspeca'''. Apartenanta al la sama speco. '''Malsama'''. Tute alia, havanta kontraŭajn ecojn. '''Sambuko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de l’ kaprifoliacoj, kies floroj estas uzataj en la medicino kiel ŝvitiga rimedo (''Sambucus''). '''Samovaro'''. Aparato, uzata de l’ Rusoj por boligi akvon por teo. '''Sano'''. Stato de organismo, en kiu ĉiuj organoj normale funkcias : ''La sano estas la plej granda trezoro''. '''Sana'''. Havanta sanon : ''sana homo, sana organo, sana membro''. '''Resanigi'''. Redoni al iu sanon, efike kuraci. '''Resaniĝi'''. Fariĝi ree sana : ''resaniĝi de skarlatino''. '''Resanigebla'''. Kiu povas esti resanigita. '''Malsano'''. Stato de organismo, en kiu unu aŭ kelke da organoj funkcias nenormale : ''kapdoloro, tifo''. '''Malsana'''. Havanta malsanon : ''malsana je febro''. '''Malsaniĝi'''. Fariĝi malsana : ''malsaniĝi de malvarmumo''. '''Remalsaniĝi'''. Ree fariĝi malsana je tio, de kio oni ĵus resaniĝis : ''remalsaniĝi je tifo''. Komparu : ''Farto''. '''Sandalo'''. Piedvesto, konsistanta el simpla plando, ligata al la piedo per ŝnuroj. '''Sandro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla ostfiŝo el la familio de l’ perkoj (''Lucioperca sandra''). '''Sango'''. Ruĝa vivsuko, fluanta en la arterioj kaj vejnoj de la vertebruloj. '''Sanga'''. De sango, el sango : ''sanga makulo''. '''Sangi'''. Eligi sangon : ''sanganta vundo; sangi el la nazo''. '''Sangvina'''. Vivega, sentema : ''sangvina karaktero''. '''Sangvinulo'''. Sangvina homo. '''Sankcio'''. Konfirmo de regnestro, de aŭtoritato. '''Sankcii'''. Fari sankcion : ''sankcii verdikton''. '''Sankta'''. Perfekte pura en la moroj kaj spirito, inda de la plej alta rekompenco en la postmorta vivo : ''sankta homo, sankta vivo''. '''Sanktigi'''. Fari, proklami iun sankta. '''Sankteco'''. Eco de tio, kio esias sankta. '''Sanktejo'''. Loko por sanktaj aferoj : ''templo''. '''Sanskrito'''. Antikva hinda lingvo, la plej malnova konata lingvo hindo-eŭropa. '''Sanskrita'''. De sanskrito, skribita en la sanskrito : ''sanskrita manuskripto''. '''Santalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio, kun bonodora ligno (''Santalum album''). '''Sapo'''. Miksaĵo de graso kun alkalio, uzata por lavi tolaĵon, korpon. '''Sapi'''. Kovri lavatan objekton per la ŝaŭmo de sapo. '''Sardino''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda fiŝo el la familio de l’ haringoj, konservata en olivoleo (''Clupea pilchardus''). '''Sarki'''. Purigi de malbonaj herboj : ''sarki ĝardenon''. '''Sarkasmo'''. Akra moko, mordanta ironio. '''Sarkasma'''. De sarkasmo, bazita sur sarkasmo : ''sarkasma diro''. '''Sarkasme'''. En sarkasma maniero. '''Sarkofago'''. Luksa, granda ŝtona ĉerko. '''Sata'''. Kies apetito aŭ deziro estas plene kontentigita : ''sata de manĝo, sata de plezuroj''. '''Satigi'''. Fari iun sata : ''La viando satigas pli rapide, ol la legomoj''. '''Nesatigebla'''. Kiu ne povas esti satigita : ''nesatigebla avideco''. '''Malsata'''. Sentanta la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsati'''. Senti la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsato'''. Stato de tiu, kiu malsatas. '''Satano'''. Diablo. '''Satana'''. De satano, havanta ecojn de satano : ''satana ruzo''. '''Satelito'''. – 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Malgranda planedo, rondiranta alian planedon. - 2. Nedisiĝa kunulo. '''Satiro'''. Proza aŭ poezia verko, ridanta la homajn malvirtojn kaj mankojn. '''Satira'''. Mokanta la homajn malvirtojn kaĵ mankojn. '''Satiristo'''. Verkisto de satiroj. '''Satiruso'''. - 1. Arbara duondio de la greka mitologio. - 2. Homo cinika kaj voluptema. '''Satrapo'''. - 1. Estro de provinco en la antikva Persujo. - 2. Granda sinjoro, fiera kaj despota. '''Saturi''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Densigi ĝis la plej alta grado solvaĵon, pligrandigante la kvanton de la solvita substanco : ''saturita acido''. '''Saŭco'''. Fluida spicaĵo de manĝaĵo : ''tomata saŭco''. '''Saŭcujo'''. Vazo por saŭco. '''Savi'''. Liberigi iun de granda danĝero : ''savi dronanton; savi la vivon al dronanto''. La kuracisto savis la malsanulon de la morto. '''Savo'''. Ago de tiu, kiu savas. '''Sceno'''. - 1. Parto de akto, en kiu ludas la samaj personoj : ''La unua akto de « Hamleto » konsistas el 5 scenoj''. – 2. Eksterordinara, emocia okazo. - 3. Akraj, vivegaj riproĉoj : ''La edzino faris scenon al la edzo''.<noinclude><references/></noinclude> 2n2u13g7yx65sshi7ieeef1tkm3grly 119129 119069 2026-05-22T03:09:45Z CasteloBot 76 *sintakso 119129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Salvio ## '''Salvio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata en la medicino por gargaraĵoj (''Saivia officinalis''). ## Sama ## '''Sama'''. Havanta egalajn, similajn ecojn : ''La filo tute similas la patron: sama nazo, samaj okuloj''. '''Same'''. En la sama maniero. '''Samnoma'''. Havanta la saman nomon. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo. '''Samspeca'''. Apartenanta al la sama speco. '''Malsama'''. Tute alia, havanta kontraŭajn ecojn. ## Sambuko ## '''Sambuko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de l’ kaprifoliacoj, kies floroj estas uzataj en la medicino kiel ŝvitiga rimedo (''Sambucus''). ## Samovaro ## '''Samovaro'''. Aparato, uzata de l’ Rusoj por boligi akvon por teo. ## Sano ## '''Sano'''. Stato de organismo, en kiu ĉiuj organoj normale funkcias : ''La sano estas la plej granda trezoro''. '''Sana'''. Havanta sanon : ''sana homo, sana organo, sana membro''. '''Resanigi'''. Redoni al iu sanon, efike kuraci. '''Resaniĝi'''. Fariĝi ree sana : ''resaniĝi de skarlatino''. '''Resanigebla'''. Kiu povas esti resanigita. '''Malsano'''. Stato de organismo, en kiu unu aŭ kelke da organoj funkcias nenormale : ''kapdoloro, tifo''. '''Malsana'''. Havanta malsanon : ''malsana je febro''. '''Malsaniĝi'''. Fariĝi malsana : ''malsaniĝi de malvarmumo''. '''Remalsaniĝi'''. Ree fariĝi malsana je tio, de kio oni ĵus resaniĝis : ''remalsaniĝi je tifo''. Komparu : ''Farto''. ## Sandalo ## '''Sandalo'''. Piedvesto, konsistanta el simpla plando, ligata al la piedo per ŝnuroj. ## Sandro ## '''Sandro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla ostfiŝo el la familio de l’ perkoj (''Lucioperca sandra''). ## Sango ## '''Sango'''. Ruĝa vivsuko, fluanta en la arterioj kaj vejnoj de la vertebruloj. '''Sanga'''. De sango, el sango : ''sanga makulo''. '''Sangi'''. Eligi sangon : ''sanganta vundo; sangi el la nazo''. ## Sangvina ## '''Sangvina'''. Vivega, sentema : ''sangvina karaktero''. '''Sangvinulo'''. Sangvina homo. ## Sankcio ## '''Sankcio'''. Konfirmo de regnestro, de aŭtoritato. '''Sankcii'''. Fari sankcion : ''sankcii verdikton''. ## Sankta ## '''Sankta'''. Perfekte pura en la moroj kaj spirito, inda de la plej alta rekompenco en la postmorta vivo : ''sankta homo, sankta vivo''. '''Sanktigi'''. Fari, proklami iun sankta. '''Sankteco'''. Eco de tio, kio esias sankta. '''Sanktejo'''. Loko por sanktaj aferoj : ''templo''. ## Sanskrito ## '''Sanskrito'''. Antikva hinda lingvo, la plej malnova konata lingvo hindo-eŭropa. '''Sanskrita'''. De sanskrito, skribita en la sanskrito : ''sanskrita manuskripto''. ## Santalo ## '''Santalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio, kun bonodora ligno (''Santalum album''). ## Sapo ## '''Sapo'''. Miksaĵo de graso kun alkalio, uzata por lavi tolaĵon, korpon. '''Sapi'''. Kovri lavatan objekton per la ŝaŭmo de sapo. ## Sardino ## '''Sardino''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda fiŝo el la familio de l’ haringoj, konservata en olivoleo (''Clupea pilchardus''). ## Sarki ## '''Sarki'''. Purigi de malbonaj herboj : ''sarki ĝardenon''. ## Sarkasmo ## '''Sarkasmo'''. Akra moko, mordanta ironio. '''Sarkasma'''. De sarkasmo, bazita sur sarkasmo : ''sarkasma diro''. '''Sarkasme'''. En sarkasma maniero. ## Sarkofago ## '''Sarkofago'''. Luksa, granda ŝtona ĉerko. ## Sata ## '''Sata'''. Kies apetito aŭ deziro estas plene kontentigita : ''sata de manĝo, sata de plezuroj''. '''Satigi'''. Fari iun sata : ''La viando satigas pli rapide, ol la legomoj''. '''Nesatigebla'''. Kiu ne povas esti satigita : ''nesatigebla avideco''. '''Malsata'''. Sentanta la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsati'''. Senti la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsato'''. Stato de tiu, kiu malsatas. ## Satano ## '''Satano'''. Diablo. '''Satana'''. De satano, havanta ecojn de satano : ''satana ruzo''. ## Satelito ## '''Satelito'''. – 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Malgranda planedo, rondiranta alian planedon. - 2. Nedisiĝa kunulo. ## Satiro ## '''Satiro'''. Proza aŭ poezia verko, ridanta la homajn malvirtojn kaj mankojn. '''Satira'''. Mokanta la homajn malvirtojn kaĵ mankojn. '''Satiristo'''. Verkisto de satiroj. ## Satiruso ## '''Satiruso'''. - 1. Arbara duondio de la greka mitologio. - 2. Homo cinika kaj voluptema. ## Satrapo ## '''Satrapo'''. - 1. Estro de provinco en la antikva Persujo. - 2. Granda sinjoro, fiera kaj despota. ## Saturi ## '''Saturi''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Densigi ĝis la plej alta grado solvaĵon, pligrandigante la kvanton de la solvita substanco : ''saturita acido''. ## Saŭco ## '''Saŭco'''. Fluida spicaĵo de manĝaĵo : ''tomata saŭco''. '''Saŭcujo'''. Vazo por saŭco. ## Savi ## '''Savi'''. Liberigi iun de granda danĝero : ''savi dronanton; savi la vivon al dronanto''. La kuracisto savis la malsanulon de la morto. '''Savo'''. Ago de tiu, kiu savas. ## Sceno ## '''Sceno'''. - 1. Parto de akto, en kiu ludas la samaj personoj : ''La unua akto de « Hamleto » konsistas el 5 scenoj''. – 2. Eksterordinara, emocia okazo. - 3. Akraj, vivegaj riproĉoj : ''La edzino faris scenon al la edzo''.<noinclude><references/></noinclude> epuleg1tfkk4v77mxy9uw94evt73qd5 119188 119129 2026-05-22T03:34:19Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Salvio"/>'''Salvio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata en la medicino por gargaraĵoj (''Saivia officinalis''). <section end="Salvio"/> <section begin="Sama"/>'''Sama'''. Havanta egalajn, similajn ecojn : ''La filo tute similas la patron: sama nazo, samaj okuloj''. '''Same'''. En la sama maniero. '''Samnoma'''. Havanta la saman nomon. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo. '''Samspeca'''. Apartenanta al la sama speco. '''Malsama'''. Tute alia, havanta kontraŭajn ecojn. <section end="Sama"/> <section begin="Sambuko"/>'''Sambuko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de l’ kaprifoliacoj, kies floroj estas uzataj en la medicino kiel ŝvitiga rimedo (''Sambucus''). <section end="Sambuko"/> <section begin="Samovaro"/>'''Samovaro'''. Aparato, uzata de l’ Rusoj por boligi akvon por teo. <section end="Samovaro"/> <section begin="Sano"/>'''Sano'''. Stato de organismo, en kiu ĉiuj organoj normale funkcias : ''La sano estas la plej granda trezoro''. '''Sana'''. Havanta sanon : ''sana homo, sana organo, sana membro''. '''Resanigi'''. Redoni al iu sanon, efike kuraci. '''Resaniĝi'''. Fariĝi ree sana : ''resaniĝi de skarlatino''. '''Resanigebla'''. Kiu povas esti resanigita. '''Malsano'''. Stato de organismo, en kiu unu aŭ kelke da organoj funkcias nenormale : ''kapdoloro, tifo''. '''Malsana'''. Havanta malsanon : ''malsana je febro''. '''Malsaniĝi'''. Fariĝi malsana : ''malsaniĝi de malvarmumo''. '''Remalsaniĝi'''. Ree fariĝi malsana je tio, de kio oni ĵus resaniĝis : ''remalsaniĝi je tifo''. Komparu : ''Farto''. <section end="Sano"/> <section begin="Sandalo"/>'''Sandalo'''. Piedvesto, konsistanta el simpla plando, ligata al la piedo per ŝnuroj. <section end="Sandalo"/> <section begin="Sandro"/>'''Sandro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla ostfiŝo el la familio de l’ perkoj (''Lucioperca sandra''). <section end="Sandro"/> <section begin="Sango"/>'''Sango'''. Ruĝa vivsuko, fluanta en la arterioj kaj vejnoj de la vertebruloj. '''Sanga'''. De sango, el sango : ''sanga makulo''. '''Sangi'''. Eligi sangon : ''sanganta vundo; sangi el la nazo''. <section end="Sango"/> <section begin="Sangvina"/>'''Sangvina'''. Vivega, sentema : ''sangvina karaktero''. '''Sangvinulo'''. Sangvina homo. <section end="Sangvina"/> <section begin="Sankcio"/>'''Sankcio'''. Konfirmo de regnestro, de aŭtoritato. '''Sankcii'''. Fari sankcion : ''sankcii verdikton''. <section end="Sankcio"/> <section begin="Sankta"/>'''Sankta'''. Perfekte pura en la moroj kaj spirito, inda de la plej alta rekompenco en la postmorta vivo : ''sankta homo, sankta vivo''. '''Sanktigi'''. Fari, proklami iun sankta. '''Sankteco'''. Eco de tio, kio esias sankta. '''Sanktejo'''. Loko por sanktaj aferoj : ''templo''. <section end="Sankta"/> <section begin="Sanskrito"/>'''Sanskrito'''. Antikva hinda lingvo, la plej malnova konata lingvo hindo-eŭropa. '''Sanskrita'''. De sanskrito, skribita en la sanskrito : ''sanskrita manuskripto''. <section end="Sanskrito"/> <section begin="Santalo"/>'''Santalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio, kun bonodora ligno (''Santalum album''). <section end="Santalo"/> <section begin="Sapo"/>'''Sapo'''. Miksaĵo de graso kun alkalio, uzata por lavi tolaĵon, korpon. '''Sapi'''. Kovri lavatan objekton per la ŝaŭmo de sapo. <section end="Sapo"/> <section begin="Sardino"/>'''Sardino''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda fiŝo el la familio de l’ haringoj, konservata en olivoleo (''Clupea pilchardus''). <section end="Sardino"/> <section begin="Sarki"/>'''Sarki'''. Purigi de malbonaj herboj : ''sarki ĝardenon''. <section end="Sarki"/> <section begin="Sarkasmo"/>'''Sarkasmo'''. Akra moko, mordanta ironio. '''Sarkasma'''. De sarkasmo, bazita sur sarkasmo : ''sarkasma diro''. '''Sarkasme'''. En sarkasma maniero. <section end="Sarkasmo"/> <section begin="Sarkofago"/>'''Sarkofago'''. Luksa, granda ŝtona ĉerko. <section end="Sarkofago"/> <section begin="Sata"/>'''Sata'''. Kies apetito aŭ deziro estas plene kontentigita : ''sata de manĝo, sata de plezuroj''. '''Satigi'''. Fari iun sata : ''La viando satigas pli rapide, ol la legomoj''. '''Nesatigebla'''. Kiu ne povas esti satigita : ''nesatigebla avideco''. '''Malsata'''. Sentanta la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsati'''. Senti la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsato'''. Stato de tiu, kiu malsatas. <section end="Sata"/> <section begin="Satano"/>'''Satano'''. Diablo. '''Satana'''. De satano, havanta ecojn de satano : ''satana ruzo''. <section end="Satano"/> <section begin="Satelito"/>'''Satelito'''. – 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Malgranda planedo, rondiranta alian planedon. - 2. Nedisiĝa kunulo. <section end="Satelito"/> <section begin="Satiro"/>'''Satiro'''. Proza aŭ poezia verko, ridanta la homajn malvirtojn kaj mankojn. '''Satira'''. Mokanta la homajn malvirtojn kaĵ mankojn. '''Satiristo'''. Verkisto de satiroj. <section end="Satiro"/> <section begin="Satiruso"/>'''Satiruso'''. - 1. Arbara duondio de la greka mitologio. - 2. Homo cinika kaj voluptema. <section end="Satiruso"/> <section begin="Satrapo"/>'''Satrapo'''. - 1. Estro de provinco en la antikva Persujo. - 2. Granda sinjoro, fiera kaj despota. <section end="Satrapo"/> <section begin="Saturi"/>'''Saturi''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Densigi ĝis la plej alta grado solvaĵon, pligrandigante la kvanton de la solvita substanco : ''saturita acido''. <section end="Saturi"/> <section begin="Saŭco"/>'''Saŭco'''. Fluida spicaĵo de manĝaĵo : ''tomata saŭco''. '''Saŭcujo'''. Vazo por saŭco. <section end="Saŭco"/> <section begin="Savi"/>'''Savi'''. Liberigi iun de granda danĝero : ''savi dronanton; savi la vivon al dronanto''. La kuracisto savis la malsanulon de la morto. '''Savo'''. Ago de tiu, kiu savas. <section end="Savi"/> <section begin="Sceno"/>'''Sceno'''. - 1. Parto de akto, en kiu ludas la samaj personoj : ''La unua akto de « Hamleto » konsistas el 5 scenoj''. – 2. Eksterordinara, emocia okazo. - 3. Akraj, <section end="Sceno"/><noinclude><references/></noinclude> 3x13bzgoeodyg2hflu2k3u0dloeacek 104 40834 119070 119009 2026-05-22T00:04:08Z CasteloBot 76 119070 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Scenejo'''. Loko en la teatro, kie la aktoroj ludas. '''Sceptro'''. Komanda bastono, simbolo de la reĝa povo. '''Scii'''. - 1. Koni certe kaj precize : ''La homo scias, ke li mortos, sed li ne kredas je tio''. - 2. Esti instruita, ekzercita, lerta en io : ''scii naĝi''. '''Scio'''. Tio, kion oni scias : ''La homa scio ne estas senlima''. '''Sciigi'''. Fari iun scianta pri io, fari ion sciata de iu : ''sciigi iun pri novaĵo, sciigi novaĵon al iu''. '''Sciigo'''. Tio, kion oni sciigas : ''En nia revuo oni presas la sciigojn de la lasta horo sur la unua paĝo''. '''Ekscii'''. Komenci scii, akiri scion pri io nova, nekonata : ''La patrino eksciis pri la morto de l’ filo nur post unu monato''. '''Antaŭsciigi'''. Sciigi pri io okazonta. '''Scienco'''. - 1. Tutaĵo de scioj, bazitaj sur studoj : ''la progresoj de la scienco''. - 2. Tutaĵo de scioj, sisteme ordigitaj, pri iu objekto : ''la matematiko''. '''Scienca'''. De scienco, koncernanta sciencon, bazita sur scienco : ''scienca leĝo, scienca metodo''. '''Science'''. En scienca maniero. '''Sciuro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la familio de la mordantoj (''Sciurus vulgaris''). '''Se'''. Kondiĉa konjunkcio : ''La ekskurso komenciĝos morgaŭ, se estos bona vetero''. Li estus bona oratoro, se li havus pli klaran voĉon. '''Sebo'''. Pli malmola kaj pli malfacile fandebla parto de la besta graso. '''Sed'''. Konjunkcio por esprimi kontraŭajn, diferencajn ideojn : ''Li povas, sed li ne volas''. Venis ne la ĉefo, sed lia sekretario. '''Segi'''. Tranĉi lignon per speciala ilo, konsistanta el ŝtala denthava rubando. '''Segilo'''. Ŝtala denthava rubando por tranĉi lignon. '''Segmento''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de rondo inter arko kaj rekta linio, kuniganta ĝiajn ekstremojn. '''Seĝo'''. Meblo por sidi por unu persono. '''Apogseĝo'''. Seĝo kun dorso kaj brakoj, por sidi sin apogante. '''Seka'''. - 1. Ne enhavanta aŭ enhavanta malmulte da akvo, da suko : ''seka tero, seka ligno, seka rostaĵo''. - 2. Senornama : ''seka stilo''. -3. Malvarma, neĝentila : ''seka tono''. '''Seke'''. En seka maniero : ''seke rakonti, seke respondi''. '''Sekeco'''. Eco de tio, kio estas seka. '''Sekigi'''. Fari ion seka. '''Malseka'''. Enhavanta multe da akvo : ''malseka aero, malseka tolaĵo''. '''Malsekigi'''. Fari ion malseka : ''malsekigi malmolan panon''. '''Sekalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, uzata por faruno (''Secale cereale''). '''Sekci'''. Distranĉi homan aŭ bestan korpon, por esplori ĝian strukturon. '''Sekco'''. Ago de tiu, kiu sekcas. '''Sekcisto'''. Homo, kies okupo estas sekci. '''Sekcio'''. Parto de institucio, de societo : ''sekcio de hospitalo''. '''Sekrecio'''. Substanco, necesa por la organismo kaj produktata de ĝi mem el la propra sango : ''salivo, galo''. '''Sekreto'''. Sciigo, scio, kiun oni kaŝas de iu : ''sekreto de la ŝtato, sekreto de la naturo; konservi sekreton''. '''Sekreta'''. Kaŝita, konata ne de ĉiuj. '''Sekrete'''. En sekreta maniero. '''Sekretario'''. Homo, kies okupo estas skribi la leterojn, protokolojn de la kunsidoj de societo aŭ plenumi la skribajn aferojn de privata persono. '''Sekretariejo'''. Loko, kie oni plenumas la skribajn aferojn kaj konservas la dokumentojn de societo. '''Sekso'''. - 1. Karakterizaj ecoj de la viro kaj de la ino, diferenco inter la viro kaj virino : ''vira sekso, virina sekso''. - 2. Tutaĵo de l’ individuoj, apartenantaj al la sama sekso : ''la forta sekso = la viroj; la malforta, la bela sekso = la virinoj''. '''Seksa'''. Koncernanta sekson : ''seksa malsano''. '''Unu-, duseksa'''. Havanta unu, du seksojn : ''duseksa vegetaĵo''. '''Seksto''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika interspaco de ses tonoj. '''Sekto'''. Religia anaro, forlasinta ortodoksan ĉefan eklezion : ''la sekto de anabaptistoj''. '''Sektoro''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de rondo inter arko kaj du radioj. '''Sekularizi'''. Fari ree laika ion aŭ iun, apartenantan al la pastraro : ''sekularizi pastran bienon''. '''Sekularizo'''. Ago de tiu, kiu sekularizas. '''Sekundo'''. Sesdekono de minuto. '''Sekundanto'''. Rajtigito de duelanto por interkonsenti pri la kondiĉoj de la duelo kaj esti ĝia atestanto. '''Sekvi'''. - 1. Iri, kuri post iu : ''La hundo sekvas sian sinjoron''. - 2. Okazi post io : ''La tri terskuoj rapide sekvis unu la alian''. - 3. Okazi post io kaj esti kaŭzita de ĝi. '''Sekvo'''. Tio, kio sekvas : ''la sekvoj de malsukcesa milito''. '''Sekvantaro'''. Aro de personoj, kiuj sekvas, akompanas ian : ''sekvantaro de reĝo''.<noinclude><references/></noinclude> oizuihjgzljvopoix2wtc2icbcoghql 119130 119070 2026-05-22T03:09:46Z CasteloBot 76 *sintakso 119130 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Scenejo ## '''Scenejo'''. Loko en la teatro, kie la aktoroj ludas. ## Sceptro ## '''Sceptro'''. Komanda bastono, simbolo de la reĝa povo. ## Scii ## '''Scii'''. - 1. Koni certe kaj precize : ''La homo scias, ke li mortos, sed li ne kredas je tio''. - 2. Esti instruita, ekzercita, lerta en io : ''scii naĝi''. '''Scio'''. Tio, kion oni scias : ''La homa scio ne estas senlima''. '''Sciigi'''. Fari iun scianta pri io, fari ion sciata de iu : ''sciigi iun pri novaĵo, sciigi novaĵon al iu''. '''Sciigo'''. Tio, kion oni sciigas : ''En nia revuo oni presas la sciigojn de la lasta horo sur la unua paĝo''. '''Ekscii'''. Komenci scii, akiri scion pri io nova, nekonata : ''La patrino eksciis pri la morto de l’ filo nur post unu monato''. '''Antaŭsciigi'''. Sciigi pri io okazonta. ## Scienco ## '''Scienco'''. - 1. Tutaĵo de scioj, bazitaj sur studoj : ''la progresoj de la scienco''. - 2. Tutaĵo de scioj, sisteme ordigitaj, pri iu objekto : ''la matematiko''. '''Scienca'''. De scienco, koncernanta sciencon, bazita sur scienco : ''scienca leĝo, scienca metodo''. '''Science'''. En scienca maniero. ## Sciuro ## '''Sciuro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la familio de la mordantoj (''Sciurus vulgaris''). ## Se ## '''Se'''. Kondiĉa konjunkcio : ''La ekskurso komenciĝos morgaŭ, se estos bona vetero''. Li estus bona oratoro, se li havus pli klaran voĉon. ## Sebo ## '''Sebo'''. Pli malmola kaj pli malfacile fandebla parto de la besta graso. ## Sed ## '''Sed'''. Konjunkcio por esprimi kontraŭajn, diferencajn ideojn : ''Li povas, sed li ne volas''. Venis ne la ĉefo, sed lia sekretario. ## Segi ## '''Segi'''. Tranĉi lignon per speciala ilo, konsistanta el ŝtala denthava rubando. '''Segilo'''. Ŝtala denthava rubando por tranĉi lignon. ## Segmento ## '''Segmento''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de rondo inter arko kaj rekta linio, kuniganta ĝiajn ekstremojn. ## Seĝo ## '''Seĝo'''. Meblo por sidi por unu persono. '''Apogseĝo'''. Seĝo kun dorso kaj brakoj, por sidi sin apogante. ## Seka ## '''Seka'''. - 1. Ne enhavanta aŭ enhavanta malmulte da akvo, da suko : ''seka tero, seka ligno, seka rostaĵo''. - 2. Senornama : ''seka stilo''. -3. Malvarma, neĝentila : ''seka tono''. '''Seke'''. En seka maniero : ''seke rakonti, seke respondi''. '''Sekeco'''. Eco de tio, kio estas seka. '''Sekigi'''. Fari ion seka. '''Malseka'''. Enhavanta multe da akvo : ''malseka aero, malseka tolaĵo''. '''Malsekigi'''. Fari ion malseka : ''malsekigi malmolan panon''. ## Sekalo ## '''Sekalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, uzata por faruno (''Secale cereale''). ## Sekci ## '''Sekci'''. Distranĉi homan aŭ bestan korpon, por esplori ĝian strukturon. '''Sekco'''. Ago de tiu, kiu sekcas. '''Sekcisto'''. Homo, kies okupo estas sekci. ## Sekcio ## '''Sekcio'''. Parto de institucio, de societo : ''sekcio de hospitalo''. ## Sekrecio ## '''Sekrecio'''. Substanco, necesa por la organismo kaj produktata de ĝi mem el la propra sango : ''salivo, galo''. ## Sekreto ## '''Sekreto'''. Sciigo, scio, kiun oni kaŝas de iu : ''sekreto de la ŝtato, sekreto de la naturo; konservi sekreton''. '''Sekreta'''. Kaŝita, konata ne de ĉiuj. '''Sekrete'''. En sekreta maniero. ## Sekretario ## '''Sekretario'''. Homo, kies okupo estas skribi la leterojn, protokolojn de la kunsidoj de societo aŭ plenumi la skribajn aferojn de privata persono. '''Sekretariejo'''. Loko, kie oni plenumas la skribajn aferojn kaj konservas la dokumentojn de societo. ## Sekso ## '''Sekso'''. - 1. Karakterizaj ecoj de la viro kaj de la ino, diferenco inter la viro kaj virino : ''vira sekso, virina sekso''. - 2. Tutaĵo de l’ individuoj, apartenantaj al la sama sekso : ''la forta sekso = la viroj; la malforta, la bela sekso = la virinoj''. '''Seksa'''. Koncernanta sekson : ''seksa malsano''. '''Unu-, duseksa'''. Havanta unu, du seksojn : ''duseksa vegetaĵo''. ## Seksto ## '''Seksto''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika interspaco de ses tonoj. ## Sekto ## '''Sekto'''. Religia anaro, forlasinta ortodoksan ĉefan eklezion : ''la sekto de anabaptistoj''. ## Sektoro ## '''Sektoro''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de rondo inter arko kaj du radioj. ## Sekularizi ## '''Sekularizi'''. Fari ree laika ion aŭ iun, apartenantan al la pastraro : ''sekularizi pastran bienon''. '''Sekularizo'''. Ago de tiu, kiu sekularizas. ## Sekundo ## '''Sekundo'''. Sesdekono de minuto. ## Sekundanto ## '''Sekundanto'''. Rajtigito de duelanto por interkonsenti pri la kondiĉoj de la duelo kaj esti ĝia atestanto. ## Sekvi ## '''Sekvi'''. - 1. Iri, kuri post iu : ''La hundo sekvas sian sinjoron''. - 2. Okazi post io : ''La tri terskuoj rapide sekvis unu la alian''. - 3. Okazi post io kaj esti kaŭzita de ĝi. '''Sekvo'''. Tio, kio sekvas : ''la sekvoj de malsukcesa milito''. '''Sekvantaro'''. Aro de personoj, kiuj sekvas, akompanas ian : ''sekvantaro de reĝo''.<noinclude><references/></noinclude> kq8s9uc3ark5lysk5k3vzjc5a3e8s6a 119189 119130 2026-05-22T03:34:50Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Sceno"/>vivegaj riproĉoj : ''La edzino faris scenon al la edzo''. '''Scenejo'''. Loko en la teatro, kie la aktoroj ludas. <section end="Sceno"/> <section begin="Sceptro"/>'''Sceptro'''. Komanda bastono, simbolo de la reĝa povo. <section end="Sceptro"/> <section begin="Scii"/>'''Scii'''. - 1. Koni certe kaj precize : ''La homo scias, ke li mortos, sed li ne kredas je tio''. - 2. Esti instruita, ekzercita, lerta en io : ''scii naĝi''. '''Scio'''. Tio, kion oni scias : ''La homa scio ne estas senlima''. '''Sciigi'''. Fari iun scianta pri io, fari ion sciata de iu : ''sciigi iun pri novaĵo, sciigi novaĵon al iu''. '''Sciigo'''. Tio, kion oni sciigas : ''En nia revuo oni presas la sciigojn de la lasta horo sur la unua paĝo''. '''Ekscii'''. Komenci scii, akiri scion pri io nova, nekonata : ''La patrino eksciis pri la morto de l’ filo nur post unu monato''. '''Antaŭsciigi'''. Sciigi pri io okazonta. <section end="Scii"/> <section begin="Scienco"/>'''Scienco'''. - 1. Tutaĵo de scioj, bazitaj sur studoj : ''la progresoj de la scienco''. - 2. Tutaĵo de scioj, sisteme ordigitaj, pri iu objekto : ''la matematiko''. '''Scienca'''. De scienco, koncernanta sciencon, bazita sur scienco : ''scienca leĝo, scienca metodo''. '''Science'''. En scienca maniero. <section end="Scienco"/> <section begin="Sciuro"/>'''Sciuro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la familio de la mordantoj (''Sciurus vulgaris''). <section end="Sciuro"/> <section begin="Se"/>'''Se'''. Kondiĉa konjunkcio : ''La ekskurso komenciĝos morgaŭ, se estos bona vetero''. Li estus bona oratoro, se li havus pli klaran voĉon. <section end="Se"/> <section begin="Sebo"/>'''Sebo'''. Pli malmola kaj pli malfacile fandebla parto de la besta graso. <section end="Sebo"/> <section begin="Sed"/>'''Sed'''. Konjunkcio por esprimi kontraŭajn, diferencajn ideojn : ''Li povas, sed li ne volas''. Venis ne la ĉefo, sed lia sekretario. <section end="Sed"/> <section begin="Segi"/>'''Segi'''. Tranĉi lignon per speciala ilo, konsistanta el ŝtala denthava rubando. '''Segilo'''. Ŝtala denthava rubando por tranĉi lignon. <section end="Segi"/> <section begin="Segmento"/>'''Segmento''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de rondo inter arko kaj rekta linio, kuniganta ĝiajn ekstremojn. <section end="Segmento"/> <section begin="Seĝo"/>'''Seĝo'''. Meblo por sidi por unu persono. '''Apogseĝo'''. Seĝo kun dorso kaj brakoj, por sidi sin apogante. <section end="Seĝo"/> <section begin="Seka"/>'''Seka'''. - 1. Ne enhavanta aŭ enhavanta malmulte da akvo, da suko : ''seka tero, seka ligno, seka rostaĵo''. - 2. Senornama : ''seka stilo''. -3. Malvarma, neĝentila : ''seka tono''. '''Seke'''. En seka maniero : ''seke rakonti, seke respondi''. '''Sekeco'''. Eco de tio, kio estas seka. '''Sekigi'''. Fari ion seka. '''Malseka'''. Enhavanta multe da akvo : ''malseka aero, malseka tolaĵo''. '''Malsekigi'''. Fari ion malseka : ''malsekigi malmolan panon''. <section end="Seka"/> <section begin="Sekalo"/>'''Sekalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la graminacoj, uzata por faruno (''Secale cereale''). <section end="Sekalo"/> <section begin="Sekci"/>'''Sekci'''. Distranĉi homan aŭ bestan korpon, por esplori ĝian strukturon. '''Sekco'''. Ago de tiu, kiu sekcas. '''Sekcisto'''. Homo, kies okupo estas sekci. <section end="Sekci"/> <section begin="Sekcio"/>'''Sekcio'''. Parto de institucio, de societo : ''sekcio de hospitalo''. <section end="Sekcio"/> <section begin="Sekrecio"/>'''Sekrecio'''. Substanco, necesa por la organismo kaj produktata de ĝi mem el la propra sango : ''salivo, galo''. <section end="Sekrecio"/> <section begin="Sekreto"/>'''Sekreto'''. Sciigo, scio, kiun oni kaŝas de iu : ''sekreto de la ŝtato, sekreto de la naturo; konservi sekreton''. '''Sekreta'''. Kaŝita, konata ne de ĉiuj. '''Sekrete'''. En sekreta maniero. <section end="Sekreto"/> <section begin="Sekretario"/>'''Sekretario'''. Homo, kies okupo estas skribi la leterojn, protokolojn de la kunsidoj de societo aŭ plenumi la skribajn aferojn de privata persono. '''Sekretariejo'''. Loko, kie oni plenumas la skribajn aferojn kaj konservas la dokumentojn de societo. <section end="Sekretario"/> <section begin="Sekso"/>'''Sekso'''. - 1. Karakterizaj ecoj de la viro kaj de la ino, diferenco inter la viro kaj virino : ''vira sekso, virina sekso''. - 2. Tutaĵo de l’ individuoj, apartenantaj al la sama sekso : ''la forta sekso = la viroj; la malforta, la bela sekso = la virinoj''. '''Seksa'''. Koncernanta sekson : ''seksa malsano''. '''Unu-, duseksa'''. Havanta unu, du seksojn : ''duseksa vegetaĵo''. <section end="Sekso"/> <section begin="Seksto"/>'''Seksto''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika interspaco de ses tonoj. <section end="Seksto"/> <section begin="Sekto"/>'''Sekto'''. Religia anaro, forlasinta ortodoksan ĉefan eklezion : ''la sekto de anabaptistoj''. <section end="Sekto"/> <section begin="Sektoro"/>'''Sektoro''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de rondo inter arko kaj du radioj. <section end="Sektoro"/> <section begin="Sekularizi"/>'''Sekularizi'''. Fari ree laika ion aŭ iun, apartenantan al la pastraro : ''sekularizi pastran bienon''. '''Sekularizo'''. Ago de tiu, kiu sekularizas. <section end="Sekularizi"/> <section begin="Sekundo"/>'''Sekundo'''. Sesdekono de minuto. <section end="Sekundo"/> <section begin="Sekundanto"/>'''Sekundanto'''. Rajtigito de duelanto por interkonsenti pri la kondiĉoj de la duelo kaj esti ĝia atestanto. <section end="Sekundanto"/> <section begin="Sekvi"/>'''Sekvi'''. - 1. Iri, kuri post iu : ''La hundo sekvas sian sinjoron''. - 2. Okazi post io : ''La tri terskuoj rapide sekvis unu la alian''. - 3. Okazi post io kaj esti kaŭzita de ĝi. '''Sekvo'''. Tio, kio sekvas : ''la sekvoj de malsukcesa milito''. '''Sekvantaro'''. Aro de personoj, <section end="Sekvi"/><noinclude><references/></noinclude> jvcmnu9ti2des0jhvqc8c53zmer7fu8 104 40835 119071 119010 2026-05-22T00:08:12Z CasteloBot 76 119071 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Sekve'''. Do. Komparu : ''Konsekvenco; rezulto''. '''Selo'''. Remburita sidejo, kiun oni ligas al la dorso de rajdbesto por komforte sidi. '''Seli'''. Meti selon sur la dorson de rajdbesto : ''seli ĉevalon''. '''Selisto'''. Metiisto, kiu faras selojn. '''Selakto'''. Fluidaĵo, apartigita de kazeigita lakto. '''Seleno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Se. Ĥemia elemento, simila al la sulfuro. '''Semo'''. Grajno aŭ parto de frukto, de floro, kiu servas por reprodukti la vegetaĵon. '''Semi'''. Ĵeti semojn sur kulturitan teron : ''semi tritikon, semi kampon''. '''Semado'''. Procedo de tiu, kiu semas. Komparu : ''Grajno, greno, kerno''. '''Semaforo'''. Aparato por optikaj signaloj sur la maro, sur la fervojoj. '''Semajno'''. Periodo de sep tagoj, sekvantaj unu la alian : ''La jaro havas 52 semajnojn''. '''Ĉiusemajna, semajna'''. Aperanta unu fojon en ĉiu semajno : ''semajna gazeto''. '''Seminario'''. Lernejo, instruanta junulojn al la pastreco. '''Seminariano'''. Lernanto de seminario. '''Sen'''. - 1. Prepozicio, esprimanta foreston, escepton, mankon (ne havante, ne akompanate'') : ''La generalo venis sem adjutanto''. Sen mono, sen ĉapelo. - 2. Prefikso havanta la saman signifon, kiel la prepozicio : ''sencela, sensenca, senigi, senvestigi''. '''Senato'''. Supera ĉambrego de parlamento : ''La angla senato havas la nomon: la ĉambrego de la lordoj''. '''Senatano'''. Membro de senato. '''Senco'''. Tio, kion esprimas vorto aŭ frazo; tio, kio montras, kiel oni komprenas vorton aŭ frazon : ''radika aŭ propra senco de vorto, figura senco''. '''Sensenca'''. Kiu havas neniun sencon, malsaĝa : ''sensensa diro''. '''Sensencaĵo'''. Io sensenca. '''Dusenca'''. Havanta du sencojn, kiu povas esti komprenata en du sencoj : ''Diamanto estas dusenca vorto''. '''Sendi'''. Ordoni, kaŭzi, ke iu iru, ke io estu portita de unu loko en alian : ''sendi la kuiristinon en la bazaron, sendi leteron al amiko''. '''Sendo'''. Ago de tiu, kiu sendas. '''Sendaĵo'''. Sendata objekto : ''Mi ricevis la sendaĵon''. '''Sendito'''. Homo, kiun oni sendis kun komisio. '''Dissendi'''. Sendi en multajn lokojn, al multaj personoj : ''dissendi cirkuleron''. '''Resendi'''. Sendi ion al la loko aŭ persono, de kiu ĝi estis sendita : ''Li resendis la leteron, ne malferminte ĝin''. '''Sensacio'''. Granda impreso : ''La novaĵo kaŭzis sensacion en la tuta urbo''. '''Sensacia'''. De sensacio, kaŭzanta sensacion. '''Senti'''. Ricevi impreson de ekstera objekto per speciala organo : ''senti odoron, malvarmon''. Sento. - 1. Kapablo senti : ''la kvin sentoj de la homo - 2''. Tio, kion oni sentas : ''malagrabla sento''. '''Sentema'''. Kiu havas facile impreseblajn sentojn. '''Sentebla'''. Kiu povas esti sentata, rimarkata. '''Antaŭsenti'''. Neklare senti, imagi tion, kio devas okazi : ''antaŭsenti fulmotondron''. '''Sentenco'''. Mallonga frazo, enhavanta belan moralan ideon, profundan veron de la vivo : ''sentenco de Seneko''. Komparu : ''Aforismo, maksimo, moto, proverbo''. '''Sentimentala'''. Havanta tro senteman spiriton : ''sentimentala homo, sentimentala verko''. '''Sep'''. Ses plus unu; 7 : ''La sep tagoj de la semajno''. '''Sepalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Verda folieto de la ekstera kovraĵo de l’ floro. '''Sepio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Dekpieda molusko, posedanta vezikon kun fluidaĵo, uzata kiel farbo (''Sepia ofjicinalis''). '''Septembro'''. Naŭa monato de l’ jaro. '''Septeto''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika verko por sep homaj voĉoj aŭ por sep instrumentoj. '''Serafo'''. Anĝelo de la plej alta rango. '''Serajlo'''. - 1. Palaco de la turka sultano. - 2. Parto de turka palaco, kie loĝas la virinoj. '''Serĉi'''. Peni trovi : ''serĉi la perditan naztukon; serĉi bonan esprimon por fidele traduki la tekston''. '''Serĉo, serĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu serĉas. '''Traserĉi'''. Serĉi detale, precipe por trovi ion kontraŭleĝan : ''traserĉi la loĝejon de politika krimulo''. '''Serena'''. - 1. Belvetera, sennuba : ''serena ĉielo''. - 2. Ne ĉagrenita, kvieta : ''serena vizaĝo''. '''Sereneco'''. Eco de tio, kio estas serena. Komparu : ''Kvieta, milda, trankvila''. '''Serenado'''. Muzika verko aŭ kanto, plenumata nokte, en libera aero sub la fenestroj de iu, por esprimi sian amon aŭ respekton. '''Serĝento'''. Malsupera infanteria suboficiro. '''Serio'''. Seninterrompa vico de samspecaj objektoj, de nombroj : ''serio de spektakloj, serio de loteriaj biletoj''.<noinclude><references/></noinclude> jq6xre11q56k2kub1dpks0cap7q5h2u 119131 119071 2026-05-22T03:09:47Z CasteloBot 76 *sintakso 119131 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Sekve ## '''Sekve'''. Do. Komparu : ''Konsekvenco; rezulto''. ## Selo ## '''Selo'''. Remburita sidejo, kiun oni ligas al la dorso de rajdbesto por komforte sidi. '''Seli'''. Meti selon sur la dorson de rajdbesto : ''seli ĉevalon''. '''Selisto'''. Metiisto, kiu faras selojn. ## Selakto ## '''Selakto'''. Fluidaĵo, apartigita de kazeigita lakto. ## Seleno ## '''Seleno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Se. Ĥemia elemento, simila al la sulfuro. ## Semo ## '''Semo'''. Grajno aŭ parto de frukto, de floro, kiu servas por reprodukti la vegetaĵon. '''Semi'''. Ĵeti semojn sur kulturitan teron : ''semi tritikon, semi kampon''. '''Semado'''. Procedo de tiu, kiu semas. Komparu : ''Grajno, greno, kerno''. ## Semaforo ## '''Semaforo'''. Aparato por optikaj signaloj sur la maro, sur la fervojoj. ## Semajno ## '''Semajno'''. Periodo de sep tagoj, sekvantaj unu la alian : ''La jaro havas 52 semajnojn''. '''Ĉiusemajna, semajna'''. Aperanta unu fojon en ĉiu semajno : ''semajna gazeto''. ## Seminario ## '''Seminario'''. Lernejo, instruanta junulojn al la pastreco. '''Seminariano'''. Lernanto de seminario. ## Sen ## '''Sen'''. - 1. Prepozicio, esprimanta foreston, escepton, mankon (ne havante, ne akompanate'') : ''La generalo venis sem adjutanto''. Sen mono, sen ĉapelo. - 2. Prefikso havanta la saman signifon, kiel la prepozicio : ''sencela, sensenca, senigi, senvestigi''. ## Senato ## '''Senato'''. Supera ĉambrego de parlamento : ''La angla senato havas la nomon: la ĉambrego de la lordoj''. '''Senatano'''. Membro de senato. ## Senco ## '''Senco'''. Tio, kion esprimas vorto aŭ frazo; tio, kio montras, kiel oni komprenas vorton aŭ frazon : ''radika aŭ propra senco de vorto, figura senco''. '''Sensenca'''. Kiu havas neniun sencon, malsaĝa : ''sensensa diro''. '''Sensencaĵo'''. Io sensenca. '''Dusenca'''. Havanta du sencojn, kiu povas esti komprenata en du sencoj : ''Diamanto estas dusenca vorto''. ## Sendi ## '''Sendi'''. Ordoni, kaŭzi, ke iu iru, ke io estu portita de unu loko en alian : ''sendi la kuiristinon en la bazaron, sendi leteron al amiko''. '''Sendo'''. Ago de tiu, kiu sendas. '''Sendaĵo'''. Sendata objekto : ''Mi ricevis la sendaĵon''. '''Sendito'''. Homo, kiun oni sendis kun komisio. '''Dissendi'''. Sendi en multajn lokojn, al multaj personoj : ''dissendi cirkuleron''. '''Resendi'''. Sendi ion al la loko aŭ persono, de kiu ĝi estis sendita : ''Li resendis la leteron, ne malferminte ĝin''. ## Sensacio ## '''Sensacio'''. Granda impreso : ''La novaĵo kaŭzis sensacion en la tuta urbo''. '''Sensacia'''. De sensacio, kaŭzanta sensacion. ## Senti ## '''Senti'''. Ricevi impreson de ekstera objekto per speciala organo : ''senti odoron, malvarmon''. Sento. - 1. Kapablo senti : ''la kvin sentoj de la homo - 2''. Tio, kion oni sentas : ''malagrabla sento''. '''Sentema'''. Kiu havas facile impreseblajn sentojn. '''Sentebla'''. Kiu povas esti sentata, rimarkata. '''Antaŭsenti'''. Neklare senti, imagi tion, kio devas okazi : ''antaŭsenti fulmotondron''. ## Sentenco ## '''Sentenco'''. Mallonga frazo, enhavanta belan moralan ideon, profundan veron de la vivo : ''sentenco de Seneko''. Komparu : ''Aforismo, maksimo, moto, proverbo''. ## Sentimentala ## '''Sentimentala'''. Havanta tro senteman spiriton : ''sentimentala homo, sentimentala verko''. ## Sep ## '''Sep'''. Ses plus unu; 7 : ''La sep tagoj de la semajno''. ## Sepalo ## '''Sepalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Verda folieto de la ekstera kovraĵo de l’ floro. ## Sepio ## '''Sepio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Dekpieda molusko, posedanta vezikon kun fluidaĵo, uzata kiel farbo (''Sepia ofjicinalis''). ## Septembro ## '''Septembro'''. Naŭa monato de l’ jaro. ## Septeto ## '''Septeto''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika verko por sep homaj voĉoj aŭ por sep instrumentoj. ## Serafo ## '''Serafo'''. Anĝelo de la plej alta rango. ## Serajlo ## '''Serajlo'''. - 1. Palaco de la turka sultano. - 2. Parto de turka palaco, kie loĝas la virinoj. ## Serĉi ## '''Serĉi'''. Peni trovi : ''serĉi la perditan naztukon; serĉi bonan esprimon por fidele traduki la tekston''. '''Serĉo, serĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu serĉas. '''Traserĉi'''. Serĉi detale, precipe por trovi ion kontraŭleĝan : ''traserĉi la loĝejon de politika krimulo''. ## Serena ## '''Serena'''. - 1. Belvetera, sennuba : ''serena ĉielo''. - 2. Ne ĉagrenita, kvieta : ''serena vizaĝo''. '''Sereneco'''. Eco de tio, kio estas serena. Komparu : ''Kvieta, milda, trankvila''. ## Serenado ## '''Serenado'''. Muzika verko aŭ kanto, plenumata nokte, en libera aero sub la fenestroj de iu, por esprimi sian amon aŭ respekton. ## Serĝento ## '''Serĝento'''. Malsupera infanteria suboficiro. ## Serio ## '''Serio'''. Seninterrompa vico de samspecaj objektoj, de nombroj : ''serio de spektakloj, serio de loteriaj biletoj''.<noinclude><references/></noinclude> o0784isek54sosezrwcctm5k3f0pfpa 119190 119131 2026-05-22T03:35:07Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Sekvi"/>kiuj sekvas, akompanas ian : ''sekvantaro de reĝo''. '''Sekve'''. Do. Komparu : ''Konsekvenco; rezulto''. <section end="Sekvi"/> <section begin="Selo"/>'''Selo'''. Remburita sidejo, kiun oni ligas al la dorso de rajdbesto por komforte sidi. '''Seli'''. Meti selon sur la dorson de rajdbesto : ''seli ĉevalon''. '''Selisto'''. Metiisto, kiu faras selojn. <section end="Selo"/> <section begin="Selakto"/>'''Selakto'''. Fluidaĵo, apartigita de kazeigita lakto. <section end="Selakto"/> <section begin="Seleno"/>'''Seleno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Se. Ĥemia elemento, simila al la sulfuro. <section end="Seleno"/> <section begin="Semo"/>'''Semo'''. Grajno aŭ parto de frukto, de floro, kiu servas por reprodukti la vegetaĵon. '''Semi'''. Ĵeti semojn sur kulturitan teron : ''semi tritikon, semi kampon''. '''Semado'''. Procedo de tiu, kiu semas. Komparu : ''Grajno, greno, kerno''. <section end="Semo"/> <section begin="Semaforo"/>'''Semaforo'''. Aparato por optikaj signaloj sur la maro, sur la fervojoj. <section end="Semaforo"/> <section begin="Semajno"/>'''Semajno'''. Periodo de sep tagoj, sekvantaj unu la alian : ''La jaro havas 52 semajnojn''. '''Ĉiusemajna, semajna'''. Aperanta unu fojon en ĉiu semajno : ''semajna gazeto''. <section end="Semajno"/> <section begin="Seminario"/>'''Seminario'''. Lernejo, instruanta junulojn al la pastreco. '''Seminariano'''. Lernanto de seminario. <section end="Seminario"/> <section begin="Sen"/>'''Sen'''. - 1. Prepozicio, esprimanta foreston, escepton, mankon (ne havante, ne akompanate'') : ''La generalo venis sem adjutanto''. Sen mono, sen ĉapelo. - 2. Prefikso havanta la saman signifon, kiel la prepozicio : ''sencela, sensenca, senigi, senvestigi''. <section end="Sen"/> <section begin="Senato"/>'''Senato'''. Supera ĉambrego de parlamento : ''La angla senato havas la nomon: la ĉambrego de la lordoj''. '''Senatano'''. Membro de senato. <section end="Senato"/> <section begin="Senco"/>'''Senco'''. Tio, kion esprimas vorto aŭ frazo; tio, kio montras, kiel oni komprenas vorton aŭ frazon : ''radika aŭ propra senco de vorto, figura senco''. '''Sensenca'''. Kiu havas neniun sencon, malsaĝa : ''sensensa diro''. '''Sensencaĵo'''. Io sensenca. '''Dusenca'''. Havanta du sencojn, kiu povas esti komprenata en du sencoj : ''Diamanto estas dusenca vorto''. <section end="Senco"/> <section begin="Sendi"/>'''Sendi'''. Ordoni, kaŭzi, ke iu iru, ke io estu portita de unu loko en alian : ''sendi la kuiristinon en la bazaron, sendi leteron al amiko''. '''Sendo'''. Ago de tiu, kiu sendas. '''Sendaĵo'''. Sendata objekto : ''Mi ricevis la sendaĵon''. '''Sendito'''. Homo, kiun oni sendis kun komisio. '''Dissendi'''. Sendi en multajn lokojn, al multaj personoj : ''dissendi cirkuleron''. '''Resendi'''. Sendi ion al la loko aŭ persono, de kiu ĝi estis sendita : ''Li resendis la leteron, ne malferminte ĝin''. <section end="Sendi"/> <section begin="Sensacio"/>'''Sensacio'''. Granda impreso : ''La novaĵo kaŭzis sensacion en la tuta urbo''. '''Sensacia'''. De sensacio, kaŭzanta sensacion. <section end="Sensacio"/> <section begin="Senti"/>'''Senti'''. Ricevi impreson de ekstera objekto per speciala organo : ''senti odoron, malvarmon''. Sento. - 1. Kapablo senti : ''la kvin sentoj de la homo - 2''. Tio, kion oni sentas : ''malagrabla sento''. '''Sentema'''. Kiu havas facile impreseblajn sentojn. '''Sentebla'''. Kiu povas esti sentata, rimarkata. '''Antaŭsenti'''. Neklare senti, imagi tion, kio devas okazi : ''antaŭsenti fulmotondron''. <section end="Senti"/> <section begin="Sentenco"/>'''Sentenco'''. Mallonga frazo, enhavanta belan moralan ideon, profundan veron de la vivo : ''sentenco de Seneko''. Komparu : ''Aforismo, maksimo, moto, proverbo''. <section end="Sentenco"/> <section begin="Sentimentala"/>'''Sentimentala'''. Havanta tro senteman spiriton : ''sentimentala homo, sentimentala verko''. <section end="Sentimentala"/> <section begin="Sep"/>'''Sep'''. Ses plus unu; 7 : ''La sep tagoj de la semajno''. <section end="Sep"/> <section begin="Sepalo"/>'''Sepalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Verda folieto de la ekstera kovraĵo de l’ floro. <section end="Sepalo"/> <section begin="Sepio"/>'''Sepio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Dekpieda molusko, posedanta vezikon kun fluidaĵo, uzata kiel farbo (''Sepia ofjicinalis''). <section end="Sepio"/> <section begin="Septembro"/>'''Septembro'''. Naŭa monato de l’ jaro. <section end="Septembro"/> <section begin="Septeto"/>'''Septeto''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika verko por sep homaj voĉoj aŭ por sep instrumentoj. <section end="Septeto"/> <section begin="Serafo"/>'''Serafo'''. Anĝelo de la plej alta rango. <section end="Serafo"/> <section begin="Serajlo"/>'''Serajlo'''. - 1. Palaco de la turka sultano. - 2. Parto de turka palaco, kie loĝas la virinoj. <section end="Serajlo"/> <section begin="Serĉi"/>'''Serĉi'''. Peni trovi : ''serĉi la perditan naztukon; serĉi bonan esprimon por fidele traduki la tekston''. '''Serĉo, serĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu serĉas. '''Traserĉi'''. Serĉi detale, precipe por trovi ion kontraŭleĝan : ''traserĉi la loĝejon de politika krimulo''. <section end="Serĉi"/> <section begin="Serena"/>'''Serena'''. - 1. Belvetera, sennuba : ''serena ĉielo''. - 2. Ne ĉagrenita, kvieta : ''serena vizaĝo''. '''Sereneco'''. Eco de tio, kio estas serena. Komparu : ''Kvieta, milda, trankvila''. <section end="Serena"/> <section begin="Serenado"/>'''Serenado'''. Muzika verko aŭ kanto, plenumata nokte, en libera aero sub la fenestroj de iu, por esprimi sian amon aŭ respekton. <section end="Serenado"/> <section begin="Serĝento"/>'''Serĝento'''. Malsupera infanteria suboficiro. <section end="Serĝento"/> <section begin="Serio"/>'''Serio'''. Seninterrompa vico de samspecaj objektoj, de nombroj : ''serio de spektakloj, serio de loteriaj biletoj''. <section end="Serio"/><noinclude><references/></noinclude> c47r5m6e5jh9acc9thiggyfdtecznne 104 40836 119072 119011 2026-05-22T00:11:01Z CasteloBot 76 119072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Serioza'''. - 1. Pripensanta antaŭ la agoj : ''serioza viro''. - 2. Ne ŝercema, ne ŝerca : ''Mi ne deziras aŭskulti viajn spritaĵojn, mi postalas seriozan respondon! '''Serioze'''''. En serioza maniero. '''Seriozeco'''. Eco de tio, kio estas serioza. Komparu : ''Grava''. '''Serpento''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo kun tre longa, cilindroforma korpo, kovrita de skvamoj, sen piedoj. '''Serpenti'''. Sin movi, kiel serpento : ''La rivereto serpentas sur la herbejo''. '''Seruro'''. Risorta aparato por fermi pordon, keston. '''Seruristo'''. Metisto, kiu faras serurojn. '''Servi'''. - 1. Labori por iu laŭ liaj ordonoj : ''servi, kiel pordisto; servi, kiel oficisto - 2''. Esti utila por iu aŭ por io : ''servi la patrujon per siaj agoj''. - 3. Esti uzata por io : ''La ŝipo servas por la navigado''. '''Servema'''. Kiu volonte servas. '''Servisto'''. Homo, kies okupo estas labori por iu laŭ liaj ordonoj, precipe en lia hejmo : ''pordisto, lakeo''. '''Servo, servado'''. Ago, agoj, okupo de tiu, kiu servas : ''milita servado, Diservo''. '''Servuto'''. Mallibera servado de la kamparanoj, kiuj en la mezaj jarcentoj restis kvazaŭ posedaĵo de la mastro : ''La servuto estis nuligita en Ruslando en la jaro 1861''. '''Servutulo'''. Homo, plenumanta la servuton. '''Ses'''. 6; kvin plus unu. '''Severa'''. - 1. Ne pardonanta la kulpojn kaj kiel eble plej forte punanta ilin : ''severa juĝisto, severa verdikto''. - 2. Akra, ne milda : ''severa vintro, severa klimato''. - 3. Akra, neĝentila : ''severa admono''. '''Severe'''. En severa maniero. '''Severeco'''. Eco de tio, kio estas severa. '''Sevrugo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj (''Acipenser stetlatus''). '''Sezono'''. Parto de la jaro, karakterizata de specialaj trajtoj (temperaturo, okupoj'') : ''vintro, ĉassezono, bansezono''. '''Sfero'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Figuro, kies kurba surfaco estas en ĉiuj punktoj egaldistanca de unu interna punkto, nomata centro : ''La tera globo havas la formon de kunpremita sfero''. - 2. Medio de agado, de influo : ''sfero de politika influo''. '''Sfera'''. - 1. Havanta la formon de la sfero : ''sfera korpo''. - 2. Koncernanta fenomenon, kaŭzitan de la sfera formo : ''sfera aberacio''. '''Duonsfero'''. Duono de sfero : ''Ĉiu granda rondo dividas la sferon en du duonsferojn''. '''Sfereco'''. Sfera formo : ''La sfereco de la tero ne estis konata de la antikvuloj''. '''Sfinkso - 1'''. Fabela besto de la antikvaj Egiptanoj, kun leona korpo kaj virina brusto kaj kapo. - 2. Persono, kiun oni ne povas kompreni : ''Li estas vera sfinkso: ĉiujn liajn agojn ĉirkaŭas mistero''. '''Sfinktero''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ringforma muskolo fermanta eniron : ''sfinktero de la veziko''. '''Si'''. Resenda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l' frazo : ''mi lavas min; vi lavas vin; li, ŝi, ĝi, ili lavas sin''. '''Sia'''. Poseda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l’ frazo : ''Venis la reĝo kun siaj korteganoj''. '''Sibli'''. Eligi sonon, konsistantan el longedaŭra s. : ''La serpento siblas''. '''Siblo'''. Sono, konsistanta el longedaŭra s. '''Sidi'''. Resti senmova sur la postaĵo de la korpo : ''sidi sur seĝo, sidi ĉe la tablo''. '''Sidigi'''. Meti iun senmove sur la postaĵo de lia korpo : ''sidigi infanon sur benko''. '''Sidiĝi'''. Sin meti senmove sur la postaĵo de sia korpo : ''Sidiĝu, mi petas''. '''Kunsidi'''. Partopreni kun aliaj personoj en komuna diskutado kaj konsiliĝo : ''Kunsidis ĉiuj membroj de la komitato''. '''Kunsido'''. Komuna diskutado kaj konsiliĝado de membroj de societo, de juĝantaro k. t. p. : ''La kunsido de la estraro estis publika''. '''Sieĝi'''. Ĉirkaŭi fortikaĵon per militistaj fortoj por ĝin preni. '''Sieĝo'''. Agoj de tiu, kiu sieĝas : ''La sieĝo de Trojo''. '''Sieĝanto'''. Militisto, kiu sieĝas. '''Sieĝato'''. Militisto, loĝanto de urbo, kiun oni sieĝas. '''Sifiliso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Seksa malsano, infekta kaj heredata. '''Sifilisa'''. De sifiliso, koncernanta sifilison, kaŭzita de sifiliso : ''sifilisa ulcero''. '''Sifono'''. - 1. Kurbigita tubo kun neegalaj branĉoj, uzata por transverŝi fluidojn. - 2. Botelo kun tia tubo por gasaj akvoj. '''Sigelo'''. Signo, farata sur mola substanco, por fikse fermi koverton, por pruvi aŭtentikecon de dokumento. '''Sigeli'''. Fari sigelon, fermi per sigelo : ''sigeli koverton''. '''Sigelilo'''. Peco de ŝtono, de metalo aŭ de alia malmola substanco, sur kiu estas gravurita signo aŭ surskribo, por sigeli. '''Sigelvakso'''. Substanco, farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. Komparu : ''Stampo''. '''Signo'''. Linio, figuro, gesto, movo, havanta specialan signifon, koniganta penson : ''Fari signon ĉe la paragrafo, kie oni interrompis la legadon''. Interpunkciaj signoj : ''punkto, komo, signo de elkrio, de demando''. Per la signo de la mano la militestro ordonis la atakon.<noinclude><references/></noinclude> 2g568yqhg9y9yw378g2s76l01u85833 119132 119072 2026-05-22T03:09:48Z CasteloBot 76 *sintakso 119132 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Serioza ## '''Serioza'''. - 1. Pripensanta antaŭ la agoj : ''serioza viro''. - 2. Ne ŝercema, ne ŝerca : ''Mi ne deziras aŭskulti viajn spritaĵojn, mi postalas seriozan respondon! '''Serioze'''''. En serioza maniero. '''Seriozeco'''. Eco de tio, kio estas serioza. Komparu : ''Grava''. ## Serpento ## '''Serpento''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo kun tre longa, cilindroforma korpo, kovrita de skvamoj, sen piedoj. '''Serpenti'''. Sin movi, kiel serpento : ''La rivereto serpentas sur la herbejo''. ## Seruro ## '''Seruro'''. Risorta aparato por fermi pordon, keston. '''Seruristo'''. Metisto, kiu faras serurojn. ## Servi ## '''Servi'''. - 1. Labori por iu laŭ liaj ordonoj : ''servi, kiel pordisto; servi, kiel oficisto - 2''. Esti utila por iu aŭ por io : ''servi la patrujon per siaj agoj''. - 3. Esti uzata por io : ''La ŝipo servas por la navigado''. '''Servema'''. Kiu volonte servas. '''Servisto'''. Homo, kies okupo estas labori por iu laŭ liaj ordonoj, precipe en lia hejmo : ''pordisto, lakeo''. '''Servo, servado'''. Ago, agoj, okupo de tiu, kiu servas : ''milita servado, Diservo''. ## Servuto ## '''Servuto'''. Mallibera servado de la kamparanoj, kiuj en la mezaj jarcentoj restis kvazaŭ posedaĵo de la mastro : ''La servuto estis nuligita en Ruslando en la jaro 1861''. '''Servutulo'''. Homo, plenumanta la servuton. ## Ses ## '''Ses'''. 6; kvin plus unu. ## Severa ## '''Severa'''. - 1. Ne pardonanta la kulpojn kaj kiel eble plej forte punanta ilin : ''severa juĝisto, severa verdikto''. - 2. Akra, ne milda : ''severa vintro, severa klimato''. - 3. Akra, neĝentila : ''severa admono''. '''Severe'''. En severa maniero. '''Severeco'''. Eco de tio, kio estas severa. ## Sevrugo ## '''Sevrugo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj (''Acipenser stetlatus''). ## Sezono ## '''Sezono'''. Parto de la jaro, karakterizata de specialaj trajtoj (temperaturo, okupoj'') : ''vintro, ĉassezono, bansezono''. ## Sfero ## '''Sfero'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Figuro, kies kurba surfaco estas en ĉiuj punktoj egaldistanca de unu interna punkto, nomata centro : ''La tera globo havas la formon de kunpremita sfero''. - 2. Medio de agado, de influo : ''sfero de politika influo''. '''Sfera'''. - 1. Havanta la formon de la sfero : ''sfera korpo''. - 2. Koncernanta fenomenon, kaŭzitan de la sfera formo : ''sfera aberacio''. '''Duonsfero'''. Duono de sfero : ''Ĉiu granda rondo dividas la sferon en du duonsferojn''. '''Sfereco'''. Sfera formo : ''La sfereco de la tero ne estis konata de la antikvuloj''. ## Sfinkso - 1 ## '''Sfinkso - 1'''. Fabela besto de la antikvaj Egiptanoj, kun leona korpo kaj virina brusto kaj kapo. - 2. Persono, kiun oni ne povas kompreni : ''Li estas vera sfinkso: ĉiujn liajn agojn ĉirkaŭas mistero''. ## Sfinktero ## '''Sfinktero''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ringforma muskolo fermanta eniron : ''sfinktero de la veziko''. ## Si ## '''Si'''. Resenda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l' frazo : ''mi lavas min; vi lavas vin; li, ŝi, ĝi, ili lavas sin''. '''Sia'''. Poseda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l’ frazo : ''Venis la reĝo kun siaj korteganoj''. ## Sibli ## '''Sibli'''. Eligi sonon, konsistantan el longedaŭra s. : ''La serpento siblas''. '''Siblo'''. Sono, konsistanta el longedaŭra s. ## Sidi ## '''Sidi'''. Resti senmova sur la postaĵo de la korpo : ''sidi sur seĝo, sidi ĉe la tablo''. '''Sidigi'''. Meti iun senmove sur la postaĵo de lia korpo : ''sidigi infanon sur benko''. '''Sidiĝi'''. Sin meti senmove sur la postaĵo de sia korpo : ''Sidiĝu, mi petas''. '''Kunsidi'''. Partopreni kun aliaj personoj en komuna diskutado kaj konsiliĝo : ''Kunsidis ĉiuj membroj de la komitato''. '''Kunsido'''. Komuna diskutado kaj konsiliĝado de membroj de societo, de juĝantaro k. t. p. : ''La kunsido de la estraro estis publika''. ## Sieĝi ## '''Sieĝi'''. Ĉirkaŭi fortikaĵon per militistaj fortoj por ĝin preni. '''Sieĝo'''. Agoj de tiu, kiu sieĝas : ''La sieĝo de Trojo''. '''Sieĝanto'''. Militisto, kiu sieĝas. '''Sieĝato'''. Militisto, loĝanto de urbo, kiun oni sieĝas. ## Sifiliso ## '''Sifiliso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Seksa malsano, infekta kaj heredata. '''Sifilisa'''. De sifiliso, koncernanta sifilison, kaŭzita de sifiliso : ''sifilisa ulcero''. ## Sifono ## '''Sifono'''. - 1. Kurbigita tubo kun neegalaj branĉoj, uzata por transverŝi fluidojn. - 2. Botelo kun tia tubo por gasaj akvoj. ## Sigelo ## '''Sigelo'''. Signo, farata sur mola substanco, por fikse fermi koverton, por pruvi aŭtentikecon de dokumento. '''Sigeli'''. Fari sigelon, fermi per sigelo : ''sigeli koverton''. '''Sigelilo'''. Peco de ŝtono, de metalo aŭ de alia malmola substanco, sur kiu estas gravurita signo aŭ surskribo, por sigeli. '''Sigelvakso'''. Substanco, farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. Komparu : ''Stampo''. ## Signo ## '''Signo'''. Linio, figuro, gesto, movo, havanta specialan signifon, koniganta penson : ''Fari signon ĉe la paragrafo, kie oni interrompis la legadon''. Interpunkciaj signoj : ''punkto, komo, signo de elkrio, de demando''. Per la signo de la mano la militestro ordonis la atakon.<noinclude><references/></noinclude> ike5yoci6t5qrxha3h1y9ovu4uz1iuj 119191 119132 2026-05-22T03:35:35Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Serioza"/>'''Serioza'''. - 1. Pripensanta antaŭ la agoj : ''serioza viro''. - 2. Ne ŝercema, ne ŝerca : ''Mi ne deziras aŭskulti viajn spritaĵojn, mi postalas seriozan respondon! '''Serioze'''''. En serioza maniero. '''Seriozeco'''. Eco de tio, kio estas serioza. Komparu : ''Grava''. <section end="Serioza"/> <section begin="Serpento"/>'''Serpento''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo kun tre longa, cilindroforma korpo, kovrita de skvamoj, sen piedoj. '''Serpenti'''. Sin movi, kiel serpento : ''La rivereto serpentas sur la herbejo''. <section end="Serpento"/> <section begin="Seruro"/>'''Seruro'''. Risorta aparato por fermi pordon, keston. '''Seruristo'''. Metisto, kiu faras serurojn. <section end="Seruro"/> <section begin="Servi"/>'''Servi'''. - 1. Labori por iu laŭ liaj ordonoj : ''servi, kiel pordisto; servi, kiel oficisto - 2''. Esti utila por iu aŭ por io : ''servi la patrujon per siaj agoj''. - 3. Esti uzata por io : ''La ŝipo servas por la navigado''. '''Servema'''. Kiu volonte servas. '''Servisto'''. Homo, kies okupo estas labori por iu laŭ liaj ordonoj, precipe en lia hejmo : ''pordisto, lakeo''. '''Servo, servado'''. Ago, agoj, okupo de tiu, kiu servas : ''milita servado, Diservo''. <section end="Servi"/> <section begin="Servuto"/>'''Servuto'''. Mallibera servado de la kamparanoj, kiuj en la mezaj jarcentoj restis kvazaŭ posedaĵo de la mastro : ''La servuto estis nuligita en Ruslando en la jaro 1861''. '''Servutulo'''. Homo, plenumanta la servuton. <section end="Servuto"/> <section begin="Ses"/>'''Ses'''. 6; kvin plus unu. <section end="Ses"/> <section begin="Severa"/>'''Severa'''. - 1. Ne pardonanta la kulpojn kaj kiel eble plej forte punanta ilin : ''severa juĝisto, severa verdikto''. - 2. Akra, ne milda : ''severa vintro, severa klimato''. - 3. Akra, neĝentila : ''severa admono''. '''Severe'''. En severa maniero. '''Severeco'''. Eco de tio, kio estas severa. <section end="Severa"/> <section begin="Sevrugo"/>'''Sevrugo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj (''Acipenser stetlatus''). <section end="Sevrugo"/> <section begin="Sezono"/>'''Sezono'''. Parto de la jaro, karakterizata de specialaj trajtoj (temperaturo, okupoj'') : ''vintro, ĉassezono, bansezono''. <section end="Sezono"/> <section begin="Sfero"/>'''Sfero'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Figuro, kies kurba surfaco estas en ĉiuj punktoj egaldistanca de unu interna punkto, nomata centro : ''La tera globo havas la formon de kunpremita sfero''. - 2. Medio de agado, de influo : ''sfero de politika influo''. '''Sfera'''. - 1. Havanta la formon de la sfero : ''sfera korpo''. - 2. Koncernanta fenomenon, kaŭzitan de la sfera formo : ''sfera aberacio''. '''Duonsfero'''. Duono de sfero : ''Ĉiu granda rondo dividas la sferon en du duonsferojn''. '''Sfereco'''. Sfera formo : ''La sfereco de la tero ne estis konata de la antikvuloj''. <section end="Sfero"/> <section begin="Sfinkso - 1"/>'''Sfinkso - 1'''. Fabela besto de la antikvaj Egiptanoj, kun leona korpo kaj virina brusto kaj kapo. - 2. Persono, kiun oni ne povas kompreni : ''Li estas vera sfinkso: ĉiujn liajn agojn ĉirkaŭas mistero''. <section end="Sfinkso - 1"/> <section begin="Sfinktero"/>'''Sfinktero''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ringforma muskolo fermanta eniron : ''sfinktero de la veziko''. <section end="Sfinktero"/> <section begin="Si"/>'''Si'''. Resenda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l' frazo : ''mi lavas min; vi lavas vin; li, ŝi, ĝi, ili lavas sin''. '''Sia'''. Poseda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l’ frazo : ''Venis la reĝo kun siaj korteganoj''. <section end="Si"/> <section begin="Sibli"/>'''Sibli'''. Eligi sonon, konsistantan el longedaŭra s. : ''La serpento siblas''. '''Siblo'''. Sono, konsistanta el longedaŭra s. <section end="Sibli"/> <section begin="Sidi"/>'''Sidi'''. Resti senmova sur la postaĵo de la korpo : ''sidi sur seĝo, sidi ĉe la tablo''. '''Sidigi'''. Meti iun senmove sur la postaĵo de lia korpo : ''sidigi infanon sur benko''. '''Sidiĝi'''. Sin meti senmove sur la postaĵo de sia korpo : ''Sidiĝu, mi petas''. '''Kunsidi'''. Partopreni kun aliaj personoj en komuna diskutado kaj konsiliĝo : ''Kunsidis ĉiuj membroj de la komitato''. '''Kunsido'''. Komuna diskutado kaj konsiliĝado de membroj de societo, de juĝantaro k. t. p. : ''La kunsido de la estraro estis publika''. <section end="Sidi"/> <section begin="Sieĝi"/>'''Sieĝi'''. Ĉirkaŭi fortikaĵon per militistaj fortoj por ĝin preni. '''Sieĝo'''. Agoj de tiu, kiu sieĝas : ''La sieĝo de Trojo''. '''Sieĝanto'''. Militisto, kiu sieĝas. '''Sieĝato'''. Militisto, loĝanto de urbo, kiun oni sieĝas. <section end="Sieĝi"/> <section begin="Sifiliso"/>'''Sifiliso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Seksa malsano, infekta kaj heredata. '''Sifilisa'''. De sifiliso, koncernanta sifilison, kaŭzita de sifiliso : ''sifilisa ulcero''. <section end="Sifiliso"/> <section begin="Sifono"/>'''Sifono'''. - 1. Kurbigita tubo kun neegalaj branĉoj, uzata por transverŝi fluidojn. - 2. Botelo kun tia tubo por gasaj akvoj. <section end="Sifono"/> <section begin="Sigelo"/>'''Sigelo'''. Signo, farata sur mola substanco, por fikse fermi koverton, por pruvi aŭtentikecon de dokumento. '''Sigeli'''. Fari sigelon, fermi per sigelo : ''sigeli koverton''. '''Sigelilo'''. Peco de ŝtono, de metalo aŭ de alia malmola substanco, sur kiu estas gravurita signo aŭ surskribo, por sigeli. '''Sigelvakso'''. Substanco, farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. Komparu : ''Stampo''. <section end="Sigelo"/> <section begin="Signo"/>'''Signo'''. Linio, figuro, gesto, movo, havanta specialan signifon, koniganta penson : ''Fari signon ĉe la paragrafo, kie oni interrompis la legadon''. Interpunkciaj signoj : ''punkto, komo, signo de elkrio, de demando''. Per la signo de la mano la militestro ordonis la atakon. <section end="Signo"/><noinclude><references/></noinclude> stw8uzv9i37z76yricu5bca78stg1nj 104 40837 119078 119012 2026-05-22T00:46:09Z CasteloBot 76 119078 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Signi'''. Fari signon. '''Postesigno'''. Signo, lasita de io, kio pasis : ''postesigno de katastrofo''. '''Piedsigno'''. Signo, lasita de piedo sur la tero : ''piedsigno de lupo''. Komparu : ''Noto''. '''Signalo'''. Interkonsentita signo, por komuniki de malproksime averton, ordonon, novaĵon : ''fervoja signalo''. '''Signali'''. Fari signalon. '''Signifo'''. Senco, graveco : ''signifo de vorto: Niaj kongresoj havas grandan signifon por nia afero''. '''Silabo'''. Aparta vokalo, aŭ vokalo kun unu aŭ kun kelke da konsonantoj, kiu povas esti elparolita per unu eligo de la voĉo : ''La vorto « kardinalo » konsistas el la silaboj: kar di na lo''. '''Silabi'''. Legi, paroli, dividante la vortojn en silabojn. '''Silenti'''. Ne paroli, ne eligi sonojn, ne fari bruon : ''Ĉiuj silentis, aŭskultante la rakonton de Eneo''. '''Silento'''. Stato de tio, kio silentas : ''la silento de la publiko, la silento de la naturo''. '''Silenta'''. Kiu silentas, senvorta : ''silenta plendo''. '''Silentema'''. Kiu amas silenti. '''Silentigi'''. Fari, ke iu silentu, devigi iun silenti : ''silentigi la lernantojn''. Silentiĝi, eksilenti. Ĉesi paroli, ĉesi fari bruon. '''Silicio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Si. Ĥemia elemento, havanta aspekton de malhele griza pulvoro, de plumbe grizaj lamenoj aŭ de travideblaj kristaloj; ĝin enhavas multenombraj kombinaĵoj, formantaj la ŝelon de la tero. '''Siliko''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Natura kombinaĵo de l’ silicio. '''Silikvo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Dunesta frukto, konsistanta el du fruktofolioj kaj enhavanta du vicojn de semoj : ''silikvo de sinapo''. '''Silko'''. - 1. Ŝpinaĵo, produktata de la insekto, nomata silka raŭpo. - 2. Teksaĵo el silko. '''Silka'''. El silko : ''silka tuko''. Komparu : ''Atlaso''. '''Silogismo'''. Logika konkludo el du frazoj, farata el la unua per la helpo de la dua : ''La vegetaĵoj ne povas sin libere movi; la kverko estas vegetaĵo, do la kverko ne povas sin libere movi''. '''Silueto'''. Desegnaĵo, prezentanta la ombron de la desegnata persono aŭ objekto kaj unuforme nigra inter la konturoj. '''Siluro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). La plej granda rivera fiŝo (''Silurus glanis''). '''Silvio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Sylvia''). '''Simbolo'''. Figuro, signo, objekto, havanta interkonsentitan signifon : ''La hundo estas la simbolo de la fideleco''. Komparu : ''Devizo, emblemo''. '''Simboliko'''. Scienco pri la simboloj de religio, de popolo : ''la egipta simboliko''. '''Simetrio'''. Harmonia rilato de la partoj de l’ tuto koncerne la grandecon, formon kaj nombron : ''La simetrio de la homa korpo ne estas perfekta''. '''Simetria'''. Posedanta simetrion : ''simetria meblo''. '''Simetrie'''. En simetria maniero. '''Simfonio'''. Granda muzika verko por plena orkestro, konsistanta ordinare el kvar partoj; alegro, andanto, menueto kaj finalo. '''Simio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Vertebrulo, apartenanta al la plej alta vico de l’ mambestoj, plej proksima al la homo (primates''). '''Simila'''. Posedanta tian saman naturon, ecojn, aspekton : ''La dormo estas simila al la morto''. La homo estas simila al la simio. '''Simileco'''. Eco de tio, kio estas simila : ''La simileco de l’ fratoj estas ofte granda''. '''Simili'''. Esti simila. Komparu : ''Analogia, identa, parenca''. '''Simpatio'''. Reciproka inklino de du personoj, bazita sur simileco de iliaj gnstoj, opinioj. '''Simpatia'''. Naskanta simpation : ''simpatia persono, simpatia vizaĝo''. '''Simpatii'''. Senti simpation al iu : ''simpatii kun iu''. '''Simpatie'''. En simpatia maniero, kun simpatio. '''Simpla'''. - 1. Ne kunmetita, aŭ konsistanta el homonimaj elementoj : ''La fero, kupro, oro estas simplaj korpoj''. Simplaj tempoj. - 2. Konsistanta el malmultaj partoj, ne ornamita : ''simpla konstruaĵo, simpla vesto''. - 3. Facile komprenebla, facile solvebla : ''simpla afero, simpla problemo''. - 4. Ne ruza, naiva : ''simpla homo''. - 5. Sen rango, de malalta rango, simpla soldato, simpla oficisto. '''Simple'''. En simpla maniero. '''Simpleco'''. Eco de tio, kio estas simpla. '''Simpligi, plisimpligi'''. Fari ion simpla, fari ion pli simpla. '''Simplulo'''. Simpla homo. '''Malsimpla'''. Kunmetita, konsistanta el diversaj elementoj, el multaj partoj; malfacila : ''malsimpla tempo, malsimpla meĥanismo, malsimpla problemo''. '''Simptomo'''. Fenomeno, montranta malsanon aŭ lezon : ''La febro estas simptomo de multaj malsanoj''. '''Sinagogo'''. Hebrea templo. '''Sinapo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj; el ĝiaj semoj oni faras mustardon (''Sinapis nigra'').<noinclude><references/></noinclude> q30kliycz4ut5qch0rt51c8jhiwislt 119133 119078 2026-05-22T03:09:48Z CasteloBot 76 *sintakso 119133 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Signi ## '''Signi'''. Fari signon. '''Postesigno'''. Signo, lasita de io, kio pasis : ''postesigno de katastrofo''. '''Piedsigno'''. Signo, lasita de piedo sur la tero : ''piedsigno de lupo''. Komparu : ''Noto''. ## Signalo ## '''Signalo'''. Interkonsentita signo, por komuniki de malproksime averton, ordonon, novaĵon : ''fervoja signalo''. '''Signali'''. Fari signalon. ## Signifo ## '''Signifo'''. Senco, graveco : ''signifo de vorto: Niaj kongresoj havas grandan signifon por nia afero''. ## Silabo ## '''Silabo'''. Aparta vokalo, aŭ vokalo kun unu aŭ kun kelke da konsonantoj, kiu povas esti elparolita per unu eligo de la voĉo : ''La vorto « kardinalo » konsistas el la silaboj: kar di na lo''. '''Silabi'''. Legi, paroli, dividante la vortojn en silabojn. ## Silenti ## '''Silenti'''. Ne paroli, ne eligi sonojn, ne fari bruon : ''Ĉiuj silentis, aŭskultante la rakonton de Eneo''. '''Silento'''. Stato de tio, kio silentas : ''la silento de la publiko, la silento de la naturo''. '''Silenta'''. Kiu silentas, senvorta : ''silenta plendo''. '''Silentema'''. Kiu amas silenti. '''Silentigi'''. Fari, ke iu silentu, devigi iun silenti : ''silentigi la lernantojn''. Silentiĝi, eksilenti. Ĉesi paroli, ĉesi fari bruon. ## Silicio ## '''Silicio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Si. Ĥemia elemento, havanta aspekton de malhele griza pulvoro, de plumbe grizaj lamenoj aŭ de travideblaj kristaloj; ĝin enhavas multenombraj kombinaĵoj, formantaj la ŝelon de la tero. ## Siliko ## '''Siliko''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Natura kombinaĵo de l’ silicio. ## Silikvo ## '''Silikvo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Dunesta frukto, konsistanta el du fruktofolioj kaj enhavanta du vicojn de semoj : ''silikvo de sinapo''. ## Silko ## '''Silko'''. - 1. Ŝpinaĵo, produktata de la insekto, nomata silka raŭpo. - 2. Teksaĵo el silko. '''Silka'''. El silko : ''silka tuko''. Komparu : ''Atlaso''. ## Silogismo ## '''Silogismo'''. Logika konkludo el du frazoj, farata el la unua per la helpo de la dua : ''La vegetaĵoj ne povas sin libere movi; la kverko estas vegetaĵo, do la kverko ne povas sin libere movi''. ## Silueto ## '''Silueto'''. Desegnaĵo, prezentanta la ombron de la desegnata persono aŭ objekto kaj unuforme nigra inter la konturoj. ## Siluro ## '''Siluro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). La plej granda rivera fiŝo (''Silurus glanis''). ## Silvio ## '''Silvio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Sylvia''). ## Simbolo ## '''Simbolo'''. Figuro, signo, objekto, havanta interkonsentitan signifon : ''La hundo estas la simbolo de la fideleco''. Komparu : ''Devizo, emblemo''. ## Simboliko ## '''Simboliko'''. Scienco pri la simboloj de religio, de popolo : ''la egipta simboliko''. ## Simetrio ## '''Simetrio'''. Harmonia rilato de la partoj de l’ tuto koncerne la grandecon, formon kaj nombron : ''La simetrio de la homa korpo ne estas perfekta''. '''Simetria'''. Posedanta simetrion : ''simetria meblo''. '''Simetrie'''. En simetria maniero. ## Simfonio ## '''Simfonio'''. Granda muzika verko por plena orkestro, konsistanta ordinare el kvar partoj; alegro, andanto, menueto kaj finalo. ## Simio ## '''Simio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Vertebrulo, apartenanta al la plej alta vico de l’ mambestoj, plej proksima al la homo (primates''). ## Simila ## '''Simila'''. Posedanta tian saman naturon, ecojn, aspekton : ''La dormo estas simila al la morto''. La homo estas simila al la simio. '''Simileco'''. Eco de tio, kio estas simila : ''La simileco de l’ fratoj estas ofte granda''. '''Simili'''. Esti simila. Komparu : ''Analogia, identa, parenca''. ## Simpatio ## '''Simpatio'''. Reciproka inklino de du personoj, bazita sur simileco de iliaj gnstoj, opinioj. '''Simpatia'''. Naskanta simpation : ''simpatia persono, simpatia vizaĝo''. '''Simpatii'''. Senti simpation al iu : ''simpatii kun iu''. '''Simpatie'''. En simpatia maniero, kun simpatio. ## Simpla ## '''Simpla'''. - 1. Ne kunmetita, aŭ konsistanta el homonimaj elementoj : ''La fero, kupro, oro estas simplaj korpoj''. Simplaj tempoj. - 2. Konsistanta el malmultaj partoj, ne ornamita : ''simpla konstruaĵo, simpla vesto''. - 3. Facile komprenebla, facile solvebla : ''simpla afero, simpla problemo''. - 4. Ne ruza, naiva : ''simpla homo''. - 5. Sen rango, de malalta rango, simpla soldato, simpla oficisto. '''Simple'''. En simpla maniero. '''Simpleco'''. Eco de tio, kio estas simpla. '''Simpligi, plisimpligi'''. Fari ion simpla, fari ion pli simpla. '''Simplulo'''. Simpla homo. '''Malsimpla'''. Kunmetita, konsistanta el diversaj elementoj, el multaj partoj; malfacila : ''malsimpla tempo, malsimpla meĥanismo, malsimpla problemo''. ## Simptomo ## '''Simptomo'''. Fenomeno, montranta malsanon aŭ lezon : ''La febro estas simptomo de multaj malsanoj''. ## Sinagogo ## '''Sinagogo'''. Hebrea templo. ## Sinapo ## '''Sinapo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj; el ĝiaj semoj oni faras mustardon (''Sinapis nigra'').<noinclude><references/></noinclude> hg7ud57ebjdnkeqj7w6lhhe8rug44g9 119192 119133 2026-05-22T03:35:46Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Signi"/>'''Signi'''. Fari signon. '''Postesigno'''. Signo, lasita de io, kio pasis : ''postesigno de katastrofo''. '''Piedsigno'''. Signo, lasita de piedo sur la tero : ''piedsigno de lupo''. Komparu : ''Noto''. <section end="Signi"/> <section begin="Signalo"/>'''Signalo'''. Interkonsentita signo, por komuniki de malproksime averton, ordonon, novaĵon : ''fervoja signalo''. '''Signali'''. Fari signalon. <section end="Signalo"/> <section begin="Signifo"/>'''Signifo'''. Senco, graveco : ''signifo de vorto: Niaj kongresoj havas grandan signifon por nia afero''. <section end="Signifo"/> <section begin="Silabo"/>'''Silabo'''. Aparta vokalo, aŭ vokalo kun unu aŭ kun kelke da konsonantoj, kiu povas esti elparolita per unu eligo de la voĉo : ''La vorto « kardinalo » konsistas el la silaboj: kar di na lo''. '''Silabi'''. Legi, paroli, dividante la vortojn en silabojn. <section end="Silabo"/> <section begin="Silenti"/>'''Silenti'''. Ne paroli, ne eligi sonojn, ne fari bruon : ''Ĉiuj silentis, aŭskultante la rakonton de Eneo''. '''Silento'''. Stato de tio, kio silentas : ''la silento de la publiko, la silento de la naturo''. '''Silenta'''. Kiu silentas, senvorta : ''silenta plendo''. '''Silentema'''. Kiu amas silenti. '''Silentigi'''. Fari, ke iu silentu, devigi iun silenti : ''silentigi la lernantojn''. Silentiĝi, eksilenti. Ĉesi paroli, ĉesi fari bruon. <section end="Silenti"/> <section begin="Silicio"/>'''Silicio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Si. Ĥemia elemento, havanta aspekton de malhele griza pulvoro, de plumbe grizaj lamenoj aŭ de travideblaj kristaloj; ĝin enhavas multenombraj kombinaĵoj, formantaj la ŝelon de la tero. <section end="Silicio"/> <section begin="Siliko"/>'''Siliko''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Natura kombinaĵo de l’ silicio. <section end="Siliko"/> <section begin="Silikvo"/>'''Silikvo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Dunesta frukto, konsistanta el du fruktofolioj kaj enhavanta du vicojn de semoj : ''silikvo de sinapo''. <section end="Silikvo"/> <section begin="Silko"/>'''Silko'''. - 1. Ŝpinaĵo, produktata de la insekto, nomata silka raŭpo. - 2. Teksaĵo el silko. '''Silka'''. El silko : ''silka tuko''. Komparu : ''Atlaso''. <section end="Silko"/> <section begin="Silogismo"/>'''Silogismo'''. Logika konkludo el du frazoj, farata el la unua per la helpo de la dua : ''La vegetaĵoj ne povas sin libere movi; la kverko estas vegetaĵo, do la kverko ne povas sin libere movi''. <section end="Silogismo"/> <section begin="Silueto"/>'''Silueto'''. Desegnaĵo, prezentanta la ombron de la desegnata persono aŭ objekto kaj unuforme nigra inter la konturoj. <section end="Silueto"/> <section begin="Siluro"/>'''Siluro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). La plej granda rivera fiŝo (''Silurus glanis''). <section end="Siluro"/> <section begin="Silvio"/>'''Silvio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Sylvia''). <section end="Silvio"/> <section begin="Simbolo"/>'''Simbolo'''. Figuro, signo, objekto, havanta interkonsentitan signifon : ''La hundo estas la simbolo de la fideleco''. Komparu : ''Devizo, emblemo''. <section end="Simbolo"/> <section begin="Simboliko"/>'''Simboliko'''. Scienco pri la simboloj de religio, de popolo : ''la egipta simboliko''. <section end="Simboliko"/> <section begin="Simetrio"/>'''Simetrio'''. Harmonia rilato de la partoj de l’ tuto koncerne la grandecon, formon kaj nombron : ''La simetrio de la homa korpo ne estas perfekta''. '''Simetria'''. Posedanta simetrion : ''simetria meblo''. '''Simetrie'''. En simetria maniero. <section end="Simetrio"/> <section begin="Simfonio"/>'''Simfonio'''. Granda muzika verko por plena orkestro, konsistanta ordinare el kvar partoj; alegro, andanto, menueto kaj finalo. <section end="Simfonio"/> <section begin="Simio"/>'''Simio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Vertebrulo, apartenanta al la plej alta vico de l’ mambestoj, plej proksima al la homo (primates''). <section end="Simio"/> <section begin="Simila"/>'''Simila'''. Posedanta tian saman naturon, ecojn, aspekton : ''La dormo estas simila al la morto''. La homo estas simila al la simio. '''Simileco'''. Eco de tio, kio estas simila : ''La simileco de l’ fratoj estas ofte granda''. '''Simili'''. Esti simila. Komparu : ''Analogia, identa, parenca''. <section end="Simila"/> <section begin="Simpatio"/>'''Simpatio'''. Reciproka inklino de du personoj, bazita sur simileco de iliaj gnstoj, opinioj. '''Simpatia'''. Naskanta simpation : ''simpatia persono, simpatia vizaĝo''. '''Simpatii'''. Senti simpation al iu : ''simpatii kun iu''. '''Simpatie'''. En simpatia maniero, kun simpatio. <section end="Simpatio"/> <section begin="Simpla"/>'''Simpla'''. - 1. Ne kunmetita, aŭ konsistanta el homonimaj elementoj : ''La fero, kupro, oro estas simplaj korpoj''. Simplaj tempoj. - 2. Konsistanta el malmultaj partoj, ne ornamita : ''simpla konstruaĵo, simpla vesto''. - 3. Facile komprenebla, facile solvebla : ''simpla afero, simpla problemo''. - 4. Ne ruza, naiva : ''simpla homo''. - 5. Sen rango, de malalta rango, simpla soldato, simpla oficisto. '''Simple'''. En simpla maniero. '''Simpleco'''. Eco de tio, kio estas simpla. '''Simpligi, plisimpligi'''. Fari ion simpla, fari ion pli simpla. '''Simplulo'''. Simpla homo. '''Malsimpla'''. Kunmetita, konsistanta el diversaj elementoj, el multaj partoj; malfacila : ''malsimpla tempo, malsimpla meĥanismo, malsimpla problemo''. <section end="Simpla"/> <section begin="Simptomo"/>'''Simptomo'''. Fenomeno, montranta malsanon aŭ lezon : ''La febro estas simptomo de multaj malsanoj''. <section end="Simptomo"/> <section begin="Sinagogo"/>'''Sinagogo'''. Hebrea templo. <section end="Sinagogo"/> <section begin="Sinapo"/>'''Sinapo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj; el ĝiaj semoj oni faras mustardon (''Sinapis nigra''). <section end="Sinapo"/><noinclude><references/></noinclude> 5dm9ngr3tnkmvw16wtkr3gd64ikgwye 104 40838 119079 119013 2026-05-22T00:50:24Z CasteloBot 76 119079 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Sincera'''. Aganta kaj parolanta sen ŝajnigo, akorde kun siaj opinioj : ''sincera homo, sincera bondeziro''. '''Sincere'''. En sincera maniero. '''Sincereco'''. Eco de tio, kio estas sincera. '''Sindiko'''. - 1. Persono, rajtigita zorgi pri la aferoj de la korporacio, kies membro ĝi estas. - 2. Persono, elektita de la kreditoroj de bankrotinto, por zorgi pri iliaj aferoj. '''Sindikato'''. Grupiĝo por defendo de komunaj ekonomiaj interesoj : ''sindikato de fabrikantoj''. '''Sinedrio'''. Tribunalo de la antikvaj Hebreoj. '''Singulto'''. Sono, kaŭzita de rapida kuntiriĝo de la diafragmo kaj trapaso de la aero tra la laringo. '''Singulti'''. Eligi singultojn. '''Sinjoro'''. - 1. Posedanto rilate al la servistoj : ''La sinjoro kaj la lakeo''. - 2. Supera ĉefo : ''la Sinjoro = Dio''. - 3. Titolo de la ĝentileco de la personoj de l’ vira sekso. '''Sinjorino'''. - 1. Posedantino rilate al la servistoj. - 2. Titolo de l’ ĝentileco de la personoj de la virina sekso. '''Sinjora'''. De sinjoro, karakterizanta sinjoron. '''Sinkopo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Subita sveno. '''Sinodo'''. Kongreso de episkopoj kaj pastroj, por decidi aferojn ekleziajn. '''Sinonimo'''. Vorto, havanta signifon tre proksiman de alia vorto : ''estimi, respekti''. '''Sinonima'''. Estanta sinonimo, koncernanta sinonimon : ''sinonima esprimo''. '''Sinoptika'''. Ebliganta ĉirkaŭpreni per unu rigardo diversajn partojn de tuto : ''sinoptikaj tabeloj de scienco''. '''Sintakso'''. - 1. Parto de la gramatiko pri la konstruo de l’ frazoj kaj pri la reciproka rilato de l’ vortoj en la frazoj. - 2. Lernolibro de la sintakso : ''La esperanta sintakso de Fruictier''. '''Sintaksa'''. De sintakso, koncernanta sintakson : ''sintaksa regulo''. '''Sintezo'''. Filozofia metodo, transiranta de la ideoj simplaj al la ĝeneralaj, de la elementoj al la tuto. '''Sinteza'''. De sintezo, bazita sur la sintezo. '''Sinteze'''. En sinteza maniero. '''Sireno'''. - 1. Ĉe la antikvaj Grekoj mara nimfo, duone virino, duone fiŝo, alloganta la navigantojn per ĉarma kanto, por entiri ilin poste en la maran senfundaĵon. - 2. Senkora koketulino. '''Siringo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la oleacoj, kun belaj, bonodoraj floroj (''Syringa''). '''Siropo'''. Densa solvaĵo de sukero, kuirita en akvo, aŭ de la suko de fruktoj, kuiritaj kun sukero. '''Sistemo'''. - 1. Kolekto de la principoj de procedo, direktantaj la plenumon laŭ plano, antaŭe pripensita : ''filozofia sistemo''. - 2. Tuto, konstruita konforme al sistemo : ''sistemo planeda, sistemo nerva''. '''Sistema'''. Bazita sur sistemo. '''Sisteme'''. Kun sistemo. Komparu : ''Metodo''. '''Sitelo'''. - 1. Rondforma vazo ligna, lada kun movebla tenilo, por porti fluidaĵojn. - 2. Ĝia enhavo (mezuro'') : ''sitelo da akvo''. '''Situacio'''. - 1. Maniero, en kiu io okupas lokon rilate al la objektoj ĝin ĉirkaŭantaj : ''pentrinda situacio de urbo''. - 2. Tutaĵo de la kondiĉoj aŭ cirkonstancoj, en kiuj iu estas, vivas : ''brilanta situacio, komika situacio''. '''Skabio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Haŭta malsano, karakterizata de veziketoj de haŭto kaj de forta jukado. '''Skalo'''. - 1. Linio, dividita en egalajn partojn aŭ nombro, esprimantaj la malgrandigon de plano, de geografia karto : ''La skalo de la desegnaĵo estas 1 : 1 000''. - 2. Amplekso de voĉo : ''skalo de la tenoro, de la violono''. - 3. Serio de dividoj de fizika instrumento : ''la skalo de termometro''. '''Skalpo'''. Haŭto de la kranio, fortranĉita kun la haroj, kiun la Indianoj portas kiel militan trofeon. '''Skandalo'''. Ago kaŭzanta publikan indignon : ''Li forlasis la edzinon post dudekjara komuna vivo, - kia skandalo! '''Skandala'''''. Havanta la ecojn de skandalo : ''skandala konduto''. '''Skandio (Ĥem'')'''. Sc. Ĥemia elemento, malofta metalo. '''Skapolo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Larĝa, triangula, plata osto de la posta parto de l’ ŝultro. '''Skarabo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto koleoptero. '''Skarifiki'''. Fari tranĉojn sur la homa haŭto por kuracaj celoj. '''Skarifikilo'''. Instrumento por skarifiki. '''Skarlato'''. Sange ruĝa koloro. '''Skarlata'''. Sange ruĝa. '''Skarlatino''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta febra malsano, karakterizata de skarlataj makuloj de la haŭto kaj de la mukaj membranoj. '''Skarpo'''. Larĝa longa rubando, portata kiel ornamo de vestoj, por subteni vunditan antaŭbrakon k. t. p. '''Skato''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Familio de transversobuŝaj fiŝoj.<noinclude><references/></noinclude> 8eq12xbweuxy975dfmed4hc1w4g1dta 119134 119079 2026-05-22T03:09:49Z CasteloBot 76 *sintakso 119134 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Sincera ## '''Sincera'''. Aganta kaj parolanta sen ŝajnigo, akorde kun siaj opinioj : ''sincera homo, sincera bondeziro''. '''Sincere'''. En sincera maniero. '''Sincereco'''. Eco de tio, kio estas sincera. ## Sindiko ## '''Sindiko'''. - 1. Persono, rajtigita zorgi pri la aferoj de la korporacio, kies membro ĝi estas. - 2. Persono, elektita de la kreditoroj de bankrotinto, por zorgi pri iliaj aferoj. ## Sindikato ## '''Sindikato'''. Grupiĝo por defendo de komunaj ekonomiaj interesoj : ''sindikato de fabrikantoj''. ## Sinedrio ## '''Sinedrio'''. Tribunalo de la antikvaj Hebreoj. ## Singulto ## '''Singulto'''. Sono, kaŭzita de rapida kuntiriĝo de la diafragmo kaj trapaso de la aero tra la laringo. '''Singulti'''. Eligi singultojn. ## Sinjoro ## '''Sinjoro'''. - 1. Posedanto rilate al la servistoj : ''La sinjoro kaj la lakeo''. - 2. Supera ĉefo : ''la Sinjoro = Dio''. - 3. Titolo de la ĝentileco de la personoj de l’ vira sekso. '''Sinjorino'''. - 1. Posedantino rilate al la servistoj. - 2. Titolo de l’ ĝentileco de la personoj de la virina sekso. '''Sinjora'''. De sinjoro, karakterizanta sinjoron. ## Sinkopo ## '''Sinkopo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Subita sveno. ## Sinodo ## '''Sinodo'''. Kongreso de episkopoj kaj pastroj, por decidi aferojn ekleziajn. ## Sinonimo ## '''Sinonimo'''. Vorto, havanta signifon tre proksiman de alia vorto : ''estimi, respekti''. '''Sinonima'''. Estanta sinonimo, koncernanta sinonimon : ''sinonima esprimo''. ## Sinoptika ## '''Sinoptika'''. Ebliganta ĉirkaŭpreni per unu rigardo diversajn partojn de tuto : ''sinoptikaj tabeloj de scienco''. ## Sintakso ## '''Sintakso'''. - 1. Parto de la gramatiko pri la konstruo de l’ frazoj kaj pri la reciproka rilato de l’ vortoj en la frazoj. - 2. Lernolibro de la sintakso : ''La esperanta sintakso de Fruictier''. '''Sintaksa'''. De sintakso, koncernanta sintakson : ''sintaksa regulo''. ## Sintezo ## '''Sintezo'''. Filozofia metodo, transiranta de la ideoj simplaj al la ĝeneralaj, de la elementoj al la tuto. '''Sinteza'''. De sintezo, bazita sur la sintezo. '''Sinteze'''. En sinteza maniero. ## Sireno ## '''Sireno'''. - 1. Ĉe la antikvaj Grekoj mara nimfo, duone virino, duone fiŝo, alloganta la navigantojn per ĉarma kanto, por entiri ilin poste en la maran senfundaĵon. - 2. Senkora koketulino. ## Siringo ## '''Siringo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la oleacoj, kun belaj, bonodoraj floroj (''Syringa''). ## Siropo ## '''Siropo'''. Densa solvaĵo de sukero, kuirita en akvo, aŭ de la suko de fruktoj, kuiritaj kun sukero. ## Sistemo ## '''Sistemo'''. - 1. Kolekto de la principoj de procedo, direktantaj la plenumon laŭ plano, antaŭe pripensita : ''filozofia sistemo''. - 2. Tuto, konstruita konforme al sistemo : ''sistemo planeda, sistemo nerva''. '''Sistema'''. Bazita sur sistemo. '''Sisteme'''. Kun sistemo. Komparu : ''Metodo''. ## Sitelo ## '''Sitelo'''. - 1. Rondforma vazo ligna, lada kun movebla tenilo, por porti fluidaĵojn. - 2. Ĝia enhavo (mezuro'') : ''sitelo da akvo''. ## Situacio ## '''Situacio'''. - 1. Maniero, en kiu io okupas lokon rilate al la objektoj ĝin ĉirkaŭantaj : ''pentrinda situacio de urbo''. - 2. Tutaĵo de la kondiĉoj aŭ cirkonstancoj, en kiuj iu estas, vivas : ''brilanta situacio, komika situacio''. ## Skabio ## '''Skabio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Haŭta malsano, karakterizata de veziketoj de haŭto kaj de forta jukado. ## Skalo ## '''Skalo'''. - 1. Linio, dividita en egalajn partojn aŭ nombro, esprimantaj la malgrandigon de plano, de geografia karto : ''La skalo de la desegnaĵo estas 1 : 1 000''. - 2. Amplekso de voĉo : ''skalo de la tenoro, de la violono''. - 3. Serio de dividoj de fizika instrumento : ''la skalo de termometro''. ## Skalpo ## '''Skalpo'''. Haŭto de la kranio, fortranĉita kun la haroj, kiun la Indianoj portas kiel militan trofeon. ## Skandalo ## '''Skandalo'''. Ago kaŭzanta publikan indignon : ''Li forlasis la edzinon post dudekjara komuna vivo, - kia skandalo! '''Skandala'''''. Havanta la ecojn de skandalo : ''skandala konduto''. '''Skandio (Ĥem'')'''. Sc. Ĥemia elemento, malofta metalo. ## Skapolo ## '''Skapolo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Larĝa, triangula, plata osto de la posta parto de l’ ŝultro. ## Skarabo ## '''Skarabo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto koleoptero. ## Skarifiki ## '''Skarifiki'''. Fari tranĉojn sur la homa haŭto por kuracaj celoj. '''Skarifikilo'''. Instrumento por skarifiki. ## Skarlato ## '''Skarlato'''. Sange ruĝa koloro. '''Skarlata'''. Sange ruĝa. ## Skarlatino ## '''Skarlatino''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta febra malsano, karakterizata de skarlataj makuloj de la haŭto kaj de la mukaj membranoj. ## Skarpo ## '''Skarpo'''. Larĝa longa rubando, portata kiel ornamo de vestoj, por subteni vunditan antaŭbrakon k. t. p. ## Skato ## '''Skato''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Familio de transversobuŝaj fiŝoj.<noinclude><references/></noinclude> e0q6bj9g88u5fygf9cmv3x5ijdhgtet 119193 119134 2026-05-22T03:35:55Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Sincera"/>'''Sincera'''. Aganta kaj parolanta sen ŝajnigo, akorde kun siaj opinioj : ''sincera homo, sincera bondeziro''. '''Sincere'''. En sincera maniero. '''Sincereco'''. Eco de tio, kio estas sincera. <section end="Sincera"/> <section begin="Sindiko"/>'''Sindiko'''. - 1. Persono, rajtigita zorgi pri la aferoj de la korporacio, kies membro ĝi estas. - 2. Persono, elektita de la kreditoroj de bankrotinto, por zorgi pri iliaj aferoj. <section end="Sindiko"/> <section begin="Sindikato"/>'''Sindikato'''. Grupiĝo por defendo de komunaj ekonomiaj interesoj : ''sindikato de fabrikantoj''. <section end="Sindikato"/> <section begin="Sinedrio"/>'''Sinedrio'''. Tribunalo de la antikvaj Hebreoj. <section end="Sinedrio"/> <section begin="Singulto"/>'''Singulto'''. Sono, kaŭzita de rapida kuntiriĝo de la diafragmo kaj trapaso de la aero tra la laringo. '''Singulti'''. Eligi singultojn. <section end="Singulto"/> <section begin="Sinjoro"/>'''Sinjoro'''. - 1. Posedanto rilate al la servistoj : ''La sinjoro kaj la lakeo''. - 2. Supera ĉefo : ''la Sinjoro = Dio''. - 3. Titolo de la ĝentileco de la personoj de l’ vira sekso. '''Sinjorino'''. - 1. Posedantino rilate al la servistoj. - 2. Titolo de l’ ĝentileco de la personoj de la virina sekso. '''Sinjora'''. De sinjoro, karakterizanta sinjoron. <section end="Sinjoro"/> <section begin="Sinkopo"/>'''Sinkopo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Subita sveno. <section end="Sinkopo"/> <section begin="Sinodo"/>'''Sinodo'''. Kongreso de episkopoj kaj pastroj, por decidi aferojn ekleziajn. <section end="Sinodo"/> <section begin="Sinonimo"/>'''Sinonimo'''. Vorto, havanta signifon tre proksiman de alia vorto : ''estimi, respekti''. '''Sinonima'''. Estanta sinonimo, koncernanta sinonimon : ''sinonima esprimo''. <section end="Sinonimo"/> <section begin="Sinoptika"/>'''Sinoptika'''. Ebliganta ĉirkaŭpreni per unu rigardo diversajn partojn de tuto : ''sinoptikaj tabeloj de scienco''. <section end="Sinoptika"/> <section begin="Sintakso"/>'''Sintakso'''. - 1. Parto de la gramatiko pri la konstruo de l’ frazoj kaj pri la reciproka rilato de l’ vortoj en la frazoj. - 2. Lernolibro de la sintakso : ''La esperanta sintakso de Fruictier''. '''Sintaksa'''. De sintakso, koncernanta sintakson : ''sintaksa regulo''. <section end="Sintakso"/> <section begin="Sintezo"/>'''Sintezo'''. Filozofia metodo, transiranta de la ideoj simplaj al la ĝeneralaj, de la elementoj al la tuto. '''Sinteza'''. De sintezo, bazita sur la sintezo. '''Sinteze'''. En sinteza maniero. <section end="Sintezo"/> <section begin="Sireno"/>'''Sireno'''. - 1. Ĉe la antikvaj Grekoj mara nimfo, duone virino, duone fiŝo, alloganta la navigantojn per ĉarma kanto, por entiri ilin poste en la maran senfundaĵon. - 2. Senkora koketulino. <section end="Sireno"/> <section begin="Siringo"/>'''Siringo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la oleacoj, kun belaj, bonodoraj floroj (''Syringa''). <section end="Siringo"/> <section begin="Siropo"/>'''Siropo'''. Densa solvaĵo de sukero, kuirita en akvo, aŭ de la suko de fruktoj, kuiritaj kun sukero. <section end="Siropo"/> <section begin="Sistemo"/>'''Sistemo'''. - 1. Kolekto de la principoj de procedo, direktantaj la plenumon laŭ plano, antaŭe pripensita : ''filozofia sistemo''. - 2. Tuto, konstruita konforme al sistemo : ''sistemo planeda, sistemo nerva''. '''Sistema'''. Bazita sur sistemo. '''Sisteme'''. Kun sistemo. Komparu : ''Metodo''. <section end="Sistemo"/> <section begin="Sitelo"/>'''Sitelo'''. - 1. Rondforma vazo ligna, lada kun movebla tenilo, por porti fluidaĵojn. - 2. Ĝia enhavo (mezuro'') : ''sitelo da akvo''. <section end="Sitelo"/> <section begin="Situacio"/>'''Situacio'''. - 1. Maniero, en kiu io okupas lokon rilate al la objektoj ĝin ĉirkaŭantaj : ''pentrinda situacio de urbo''. - 2. Tutaĵo de la kondiĉoj aŭ cirkonstancoj, en kiuj iu estas, vivas : ''brilanta situacio, komika situacio''. <section end="Situacio"/> <section begin="Skabio"/>'''Skabio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Haŭta malsano, karakterizata de veziketoj de haŭto kaj de forta jukado. <section end="Skabio"/> <section begin="Skalo"/>'''Skalo'''. - 1. Linio, dividita en egalajn partojn aŭ nombro, esprimantaj la malgrandigon de plano, de geografia karto : ''La skalo de la desegnaĵo estas 1 : 1 000''. - 2. Amplekso de voĉo : ''skalo de la tenoro, de la violono''. - 3. Serio de dividoj de fizika instrumento : ''la skalo de termometro''. <section end="Skalo"/> <section begin="Skalpo"/>'''Skalpo'''. Haŭto de la kranio, fortranĉita kun la haroj, kiun la Indianoj portas kiel militan trofeon. <section end="Skalpo"/> <section begin="Skandalo"/>'''Skandalo'''. Ago kaŭzanta publikan indignon : ''Li forlasis la edzinon post dudekjara komuna vivo, - kia skandalo! '''Skandala'''''. Havanta la ecojn de skandalo : ''skandala konduto''. '''Skandio (Ĥem'')'''. Sc. Ĥemia elemento, malofta metalo. <section end="Skandalo"/> <section begin="Skapolo"/>'''Skapolo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Larĝa, triangula, plata osto de la posta parto de l’ ŝultro. <section end="Skapolo"/> <section begin="Skarabo"/>'''Skarabo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto koleoptero. <section end="Skarabo"/> <section begin="Skarifiki"/>'''Skarifiki'''. Fari tranĉojn sur la homa haŭto por kuracaj celoj. '''Skarifikilo'''. Instrumento por skarifiki. <section end="Skarifiki"/> <section begin="Skarlato"/>'''Skarlato'''. Sange ruĝa koloro. '''Skarlata'''. Sange ruĝa. <section end="Skarlato"/> <section begin="Skarlatino"/>'''Skarlatino''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta febra malsano, karakterizata de skarlataj makuloj de la haŭto kaj de la mukaj membranoj. <section end="Skarlatino"/> <section begin="Skarpo"/>'''Skarpo'''. Larĝa longa rubando, portata kiel ornamo de vestoj, por subteni vunditan antaŭbrakon k. t. p. <section end="Skarpo"/> <section begin="Skato"/>'''Skato''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Familio de transversobuŝaj fiŝoj. <section end="Skato"/><noinclude><references/></noinclude> pryssw1a6mql61bemte4unslsvcqkaj 104 40839 119073 119014 2026-05-22T00:16:18Z CasteloBot 76 119073 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Skatolo'''. Ujo kartona, lada, ligna kun maldikaj parioj : ''skatolo por papero''. '''Skeleto'''. - 1. Tutaĵo de la ostoj de besto : ''La homa skeleto tre similas la skeleton de la simio''. - 2. Trabaro de konstruaĵo, de ŝipo, plano de verko. - 3. Homo tre malgrasa. '''Skemo'''. Simpligita figuro, prezentanta ne la formon, sed la proporciojn de objekto. '''Skema'''. Koncernanta skemon, prezentanta skemon : ''skema desegnaĵo''. '''Skeptika'''. Dubanta pri ĉio, malfacile kredanta : ''skeptika homo, skeptika spiririto''. '''Skeptike'''. En skeptika maniero. '''Skeptikulo'''. Homo, skeptika. '''Skerco'''. Muzika verko gaja, ŝercema. '''Skermi'''. Batali per tranĉarmiloj. '''Skermo'''. Batalo per tranĉarmiloj. '''Skismo'''. Forlaso de eklezio kaj fondo de nova. '''Skizo'''. - 1. Desegnaĵo, konsistanta el malmultaj karakterizaj linioj, rapide faritaj. - 2. Literatura verko, ne prezentanta plene la temon, sed per kelke da artistaj trajtoj faranta impreson de estetika tuto. - 3. Plano, projekto. '''Skizi'''. Fari skizon. '''Sklavo'''. - 1. Homo sen personaj rajtoj, apartenanta kiel objekto aŭ posedaĵo al alia homo, kiu lin aĉetis aŭ kaptis. - 2. Homo, plene regata de io : ''sktavo de sia pasio''. '''Sklava'''. Estanta sklavo, de sklavo : ''sklava edzo, sklava kutimo''. '''Sklavigi'''. Fari iun sklavo. '''Sklaveco'''. Stato de tiu, kiu estas sklavo. '''Skolastiko'''. Filozofio de la mezaj jarcentoj, karakterizata de blinda kredo al la aŭtoritato de Aristotelo, de emo al la dialektiko kaj al esploro de subtilaĵoj. '''Skolastika'''. De skolastiko, kiu koncernas la skolastikon. '''Skolopo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo et la vico de la longkruraj (''Scolopax rusticola''). '''Skolopendro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ miriapodoj (''Scolopendra''). '''Skombro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda manĝebla ostfiŝo (''Scomber''). '''Skorbuto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Epidemia malsano kaŭzata de la manko de freŝa nutraĵo kaj karakterizata de sangado de la dentkarno kaj de hemoragioj de l’ haŭto. '''Skorio'''. Vitrosirnila substanco sur la surfaco de fandita minmetalo. '''Skorpio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ araneosimilaj, proksima al la rivera kankro (''Scorpio''). '''Skrapi'''. Forigi partojn de la supraĵo de korpo, gratante ĝin. '''Skrapilo'''. Instrumento por skrapi. Komparu : ''Froti, grati, viŝi''. '''Skribi'''. Esprimi siajn pensojn per ĝenerale interkonsentitaj signoj, literoj : ''skribi vorton, skribi leteron, skribi romanon''. '''Skribo'''. - 1. Ago de tiu, kiu skribas : ''rapida skribo''. - 2. Maniero skribi : ''bela, legebla skribo''. - 3. Tio, kion oni skribis : ''la Sankta '''Skribo'''''. Skribisto. Homo, kies profesio estas skribi, transskribi. '''Priskribi'''. Prezenti, karakterizi ion, skribante, parolante pri ĝi : ''priskribi aventuron''. '''Subskribi'''. Skribi sian nomon sub io, kiel ĝia aŭtoro, aŭ por esprimi sian aprobon, konsenton. '''Surskribi'''. Skribri sur io ĝian nomon, destinon. '''Skrofolo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano de tuberkulozaj infanoj, karakterizata de ŝvelo de la limfaj glandoj, inflamo de la okuloj, artikoj kaj ostoj. '''Skrupulo'''. - 1. Maltrankviliganta dubo en la aferoj de la konscienco : ''La infano estis tiel malsana, ke la skrupuloj ne permesis al la patrino admoni ĝin''. - 2. Granda precizeco en la faroj. '''Skrupula'''. Karakterizata, de skrupulo : ''skrupula homo, skrupula esploro''. '''Skrupule'''. En skrupula maniero, kun skrupulo. '''Skui'''. Per fortaj movoj tien kaj returnen tremigi ion : ''skui arbon por faligi fruktojn''. '''Skuo'''. Ago de tiu, kiu skuas. Komparu : ''Balanci, svingi, ŝanceli''. '''Skulpti'''. Fari el solidaj substancoj figurojn, imitantajn homojn, bestojn : ''skulpti marmoron, skulpti statuon''. '''Skulptado'''. Skulptarto. '''Skulptaĵo'''. Skulptita figuro. '''Skulptisto'''. Artisto, kiu skulptas. Komparu : ''Ĉizi''. '''Skuno'''. Rapida, malpeza velŝipo. '''Skurĝo'''. Vipo kun mallonga tenilo kaj mallonga, dika rimeno. '''Skurĝi'''. Bati per skurĝo. '''Skvamo'''. - 1. Malmolaj, maldikaj platoj, kovrantaj la korpon de multaj fiŝoj kaj rampuloj. - 2. Objekto, similanta skvamon : ''skarlatinaj skvamoj de la haŭto''. '''Smeraldo'''. Multekosta ŝtono de bela verda koloro. '''Smirgo'''. Minerala substanco, uzata por poluri metalojn. '''Smirga papero'''. Papero, sur kiu estas algluita smirgo. '''Smirgi'''. Poluri per smirgo. '''Sobra'''. Modere trinkanta kaj manĝanta. '''Sobre'''. En sobra maniero, kun sobreco. '''Sobreco'''. Eco de tiu, kiu estas sobra. '''Malsobra'''. Malmodere trinkanta kaj manĝanta.<noinclude><references/></noinclude> p2hhdfbzh7wepz8s78utt0q79ea3j89 119135 119073 2026-05-22T03:09:49Z CasteloBot 76 *sintakso 119135 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Skatolo ## '''Skatolo'''. Ujo kartona, lada, ligna kun maldikaj parioj : ''skatolo por papero''. ## Skeleto ## '''Skeleto'''. - 1. Tutaĵo de la ostoj de besto : ''La homa skeleto tre similas la skeleton de la simio''. - 2. Trabaro de konstruaĵo, de ŝipo, plano de verko. - 3. Homo tre malgrasa. ## Skemo ## '''Skemo'''. Simpligita figuro, prezentanta ne la formon, sed la proporciojn de objekto. '''Skema'''. Koncernanta skemon, prezentanta skemon : ''skema desegnaĵo''. ## Skeptika ## '''Skeptika'''. Dubanta pri ĉio, malfacile kredanta : ''skeptika homo, skeptika spiririto''. '''Skeptike'''. En skeptika maniero. '''Skeptikulo'''. Homo, skeptika. ## Skerco ## '''Skerco'''. Muzika verko gaja, ŝercema. ## Skermi ## '''Skermi'''. Batali per tranĉarmiloj. '''Skermo'''. Batalo per tranĉarmiloj. ## Skismo ## '''Skismo'''. Forlaso de eklezio kaj fondo de nova. ## Skizo ## '''Skizo'''. - 1. Desegnaĵo, konsistanta el malmultaj karakterizaj linioj, rapide faritaj. - 2. Literatura verko, ne prezentanta plene la temon, sed per kelke da artistaj trajtoj faranta impreson de estetika tuto. - 3. Plano, projekto. '''Skizi'''. Fari skizon. ## Sklavo ## '''Sklavo'''. - 1. Homo sen personaj rajtoj, apartenanta kiel objekto aŭ posedaĵo al alia homo, kiu lin aĉetis aŭ kaptis. - 2. Homo, plene regata de io : ''sktavo de sia pasio''. '''Sklava'''. Estanta sklavo, de sklavo : ''sklava edzo, sklava kutimo''. '''Sklavigi'''. Fari iun sklavo. '''Sklaveco'''. Stato de tiu, kiu estas sklavo. ## Skolastiko ## '''Skolastiko'''. Filozofio de la mezaj jarcentoj, karakterizata de blinda kredo al la aŭtoritato de Aristotelo, de emo al la dialektiko kaj al esploro de subtilaĵoj. '''Skolastika'''. De skolastiko, kiu koncernas la skolastikon. ## Skolopo ## '''Skolopo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo et la vico de la longkruraj (''Scolopax rusticola''). ## Skolopendro ## '''Skolopendro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ miriapodoj (''Scolopendra''). ## Skombro ## '''Skombro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda manĝebla ostfiŝo (''Scomber''). ## Skorbuto ## '''Skorbuto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Epidemia malsano kaŭzata de la manko de freŝa nutraĵo kaj karakterizata de sangado de la dentkarno kaj de hemoragioj de l’ haŭto. ## Skorio ## '''Skorio'''. Vitrosirnila substanco sur la surfaco de fandita minmetalo. ## Skorpio ## '''Skorpio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ araneosimilaj, proksima al la rivera kankro (''Scorpio''). ## Skrapi ## '''Skrapi'''. Forigi partojn de la supraĵo de korpo, gratante ĝin. '''Skrapilo'''. Instrumento por skrapi. Komparu : ''Froti, grati, viŝi''. ## Skribi ## '''Skribi'''. Esprimi siajn pensojn per ĝenerale interkonsentitaj signoj, literoj : ''skribi vorton, skribi leteron, skribi romanon''. '''Skribo'''. - 1. Ago de tiu, kiu skribas : ''rapida skribo''. - 2. Maniero skribi : ''bela, legebla skribo''. - 3. Tio, kion oni skribis : ''la Sankta '''Skribo'''''. Skribisto. Homo, kies profesio estas skribi, transskribi. '''Priskribi'''. Prezenti, karakterizi ion, skribante, parolante pri ĝi : ''priskribi aventuron''. '''Subskribi'''. Skribi sian nomon sub io, kiel ĝia aŭtoro, aŭ por esprimi sian aprobon, konsenton. '''Surskribi'''. Skribri sur io ĝian nomon, destinon. ## Skrofolo ## '''Skrofolo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano de tuberkulozaj infanoj, karakterizata de ŝvelo de la limfaj glandoj, inflamo de la okuloj, artikoj kaj ostoj. ## Skrupulo ## '''Skrupulo'''. - 1. Maltrankviliganta dubo en la aferoj de la konscienco : ''La infano estis tiel malsana, ke la skrupuloj ne permesis al la patrino admoni ĝin''. - 2. Granda precizeco en la faroj. '''Skrupula'''. Karakterizata, de skrupulo : ''skrupula homo, skrupula esploro''. '''Skrupule'''. En skrupula maniero, kun skrupulo. ## Skui ## '''Skui'''. Per fortaj movoj tien kaj returnen tremigi ion : ''skui arbon por faligi fruktojn''. '''Skuo'''. Ago de tiu, kiu skuas. Komparu : ''Balanci, svingi, ŝanceli''. ## Skulpti ## '''Skulpti'''. Fari el solidaj substancoj figurojn, imitantajn homojn, bestojn : ''skulpti marmoron, skulpti statuon''. '''Skulptado'''. Skulptarto. '''Skulptaĵo'''. Skulptita figuro. '''Skulptisto'''. Artisto, kiu skulptas. Komparu : ''Ĉizi''. ## Skuno ## '''Skuno'''. Rapida, malpeza velŝipo. ## Skurĝo ## '''Skurĝo'''. Vipo kun mallonga tenilo kaj mallonga, dika rimeno. '''Skurĝi'''. Bati per skurĝo. ## Skvamo ## '''Skvamo'''. - 1. Malmolaj, maldikaj platoj, kovrantaj la korpon de multaj fiŝoj kaj rampuloj. - 2. Objekto, similanta skvamon : ''skarlatinaj skvamoj de la haŭto''. ## Smeraldo ## '''Smeraldo'''. Multekosta ŝtono de bela verda koloro. ## Smirgo ## '''Smirgo'''. Minerala substanco, uzata por poluri metalojn. '''Smirga papero'''. Papero, sur kiu estas algluita smirgo. '''Smirgi'''. Poluri per smirgo. ## Sobra ## '''Sobra'''. Modere trinkanta kaj manĝanta. '''Sobre'''. En sobra maniero, kun sobreco. '''Sobreco'''. Eco de tiu, kiu estas sobra. '''Malsobra'''. Malmodere trinkanta kaj manĝanta.<noinclude><references/></noinclude> ho7lihie6xx4sae5yjobtdyqpdm6dj6 119194 119135 2026-05-22T03:36:04Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Skatolo"/>'''Skatolo'''. Ujo kartona, lada, ligna kun maldikaj parioj : ''skatolo por papero''. <section end="Skatolo"/> <section begin="Skeleto"/>'''Skeleto'''. - 1. Tutaĵo de la ostoj de besto : ''La homa skeleto tre similas la skeleton de la simio''. - 2. Trabaro de konstruaĵo, de ŝipo, plano de verko. - 3. Homo tre malgrasa. <section end="Skeleto"/> <section begin="Skemo"/>'''Skemo'''. Simpligita figuro, prezentanta ne la formon, sed la proporciojn de objekto. '''Skema'''. Koncernanta skemon, prezentanta skemon : ''skema desegnaĵo''. <section end="Skemo"/> <section begin="Skeptika"/>'''Skeptika'''. Dubanta pri ĉio, malfacile kredanta : ''skeptika homo, skeptika spiririto''. '''Skeptike'''. En skeptika maniero. '''Skeptikulo'''. Homo, skeptika. <section end="Skeptika"/> <section begin="Skerco"/>'''Skerco'''. Muzika verko gaja, ŝercema. <section end="Skerco"/> <section begin="Skermi"/>'''Skermi'''. Batali per tranĉarmiloj. '''Skermo'''. Batalo per tranĉarmiloj. <section end="Skermi"/> <section begin="Skismo"/>'''Skismo'''. Forlaso de eklezio kaj fondo de nova. <section end="Skismo"/> <section begin="Skizo"/>'''Skizo'''. - 1. Desegnaĵo, konsistanta el malmultaj karakterizaj linioj, rapide faritaj. - 2. Literatura verko, ne prezentanta plene la temon, sed per kelke da artistaj trajtoj faranta impreson de estetika tuto. - 3. Plano, projekto. '''Skizi'''. Fari skizon. <section end="Skizo"/> <section begin="Sklavo"/>'''Sklavo'''. - 1. Homo sen personaj rajtoj, apartenanta kiel objekto aŭ posedaĵo al alia homo, kiu lin aĉetis aŭ kaptis. - 2. Homo, plene regata de io : ''sktavo de sia pasio''. '''Sklava'''. Estanta sklavo, de sklavo : ''sklava edzo, sklava kutimo''. '''Sklavigi'''. Fari iun sklavo. '''Sklaveco'''. Stato de tiu, kiu estas sklavo. <section end="Sklavo"/> <section begin="Skolastiko"/>'''Skolastiko'''. Filozofio de la mezaj jarcentoj, karakterizata de blinda kredo al la aŭtoritato de Aristotelo, de emo al la dialektiko kaj al esploro de subtilaĵoj. '''Skolastika'''. De skolastiko, kiu koncernas la skolastikon. <section end="Skolastiko"/> <section begin="Skolopo"/>'''Skolopo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo et la vico de la longkruraj (''Scolopax rusticola''). <section end="Skolopo"/> <section begin="Skolopendro"/>'''Skolopendro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ miriapodoj (''Scolopendra''). <section end="Skolopendro"/> <section begin="Skombro"/>'''Skombro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda manĝebla ostfiŝo (''Scomber''). <section end="Skombro"/> <section begin="Skorbuto"/>'''Skorbuto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Epidemia malsano kaŭzata de la manko de freŝa nutraĵo kaj karakterizata de sangado de la dentkarno kaj de hemoragioj de l’ haŭto. <section end="Skorbuto"/> <section begin="Skorio"/>'''Skorio'''. Vitrosirnila substanco sur la surfaco de fandita minmetalo. <section end="Skorio"/> <section begin="Skorpio"/>'''Skorpio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ araneosimilaj, proksima al la rivera kankro (''Scorpio''). <section end="Skorpio"/> <section begin="Skrapi"/>'''Skrapi'''. Forigi partojn de la supraĵo de korpo, gratante ĝin. '''Skrapilo'''. Instrumento por skrapi. Komparu : ''Froti, grati, viŝi''. <section end="Skrapi"/> <section begin="Skribi"/>'''Skribi'''. Esprimi siajn pensojn per ĝenerale interkonsentitaj signoj, literoj : ''skribi vorton, skribi leteron, skribi romanon''. '''Skribo'''. - 1. Ago de tiu, kiu skribas : ''rapida skribo''. - 2. Maniero skribi : ''bela, legebla skribo''. - 3. Tio, kion oni skribis : ''la Sankta '''Skribo'''''. Skribisto. Homo, kies profesio estas skribi, transskribi. '''Priskribi'''. Prezenti, karakterizi ion, skribante, parolante pri ĝi : ''priskribi aventuron''. '''Subskribi'''. Skribi sian nomon sub io, kiel ĝia aŭtoro, aŭ por esprimi sian aprobon, konsenton. '''Surskribi'''. Skribri sur io ĝian nomon, destinon. <section end="Skribi"/> <section begin="Skrofolo"/>'''Skrofolo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano de tuberkulozaj infanoj, karakterizata de ŝvelo de la limfaj glandoj, inflamo de la okuloj, artikoj kaj ostoj. <section end="Skrofolo"/> <section begin="Skrupulo"/>'''Skrupulo'''. - 1. Maltrankviliganta dubo en la aferoj de la konscienco : ''La infano estis tiel malsana, ke la skrupuloj ne permesis al la patrino admoni ĝin''. - 2. Granda precizeco en la faroj. '''Skrupula'''. Karakterizata, de skrupulo : ''skrupula homo, skrupula esploro''. '''Skrupule'''. En skrupula maniero, kun skrupulo. <section end="Skrupulo"/> <section begin="Skui"/>'''Skui'''. Per fortaj movoj tien kaj returnen tremigi ion : ''skui arbon por faligi fruktojn''. '''Skuo'''. Ago de tiu, kiu skuas. Komparu : ''Balanci, svingi, ŝanceli''. <section end="Skui"/> <section begin="Skulpti"/>'''Skulpti'''. Fari el solidaj substancoj figurojn, imitantajn homojn, bestojn : ''skulpti marmoron, skulpti statuon''. '''Skulptado'''. Skulptarto. '''Skulptaĵo'''. Skulptita figuro. '''Skulptisto'''. Artisto, kiu skulptas. Komparu : ''Ĉizi''. <section end="Skulpti"/> <section begin="Skuno"/>'''Skuno'''. Rapida, malpeza velŝipo. <section end="Skuno"/> <section begin="Skurĝo"/>'''Skurĝo'''. Vipo kun mallonga tenilo kaj mallonga, dika rimeno. '''Skurĝi'''. Bati per skurĝo. <section end="Skurĝo"/> <section begin="Skvamo"/>'''Skvamo'''. - 1. Malmolaj, maldikaj platoj, kovrantaj la korpon de multaj fiŝoj kaj rampuloj. - 2. Objekto, similanta skvamon : ''skarlatinaj skvamoj de la haŭto''. <section end="Skvamo"/> <section begin="Smeraldo"/>'''Smeraldo'''. Multekosta ŝtono de bela verda koloro. <section end="Smeraldo"/> <section begin="Smirgo"/>'''Smirgo'''. Minerala substanco, uzata por poluri metalojn. '''Smirga papero'''. Papero, sur kiu estas algluita smirgo. '''Smirgi'''. Poluri per smirgo. <section end="Smirgo"/> <section begin="Sobra"/>'''Sobra'''. Modere trinkanta kaj manĝanta. '''Sobre'''. En sobra maniero, kun sobreco. '''Sobreco'''. Eco de tiu, kiu estas sobra. '''Malsobra'''. Malmodere trinkanta kaj manĝanta. <section end="Sobra"/><noinclude><references/></noinclude> ivws2swuop510oqv6on4nr5bsyelh44 104 40840 119074 119015 2026-05-22T00:23:27Z CasteloBot 76 119074 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Malsobre'''. En malsobra maniero, kun malsobreco. '''Malsobreco'''. Eco de tiu, kiu estas malsobra. '''Socio'''. Kuniĝo de homoj aŭ de bestoj, vivantaj sub komunaj leĝoj. '''Socia'''. De socio, koncernata socion. '''Sociala'''. Socia. '''Socialismo'''. Socia doktrino, postulanta nuligon de la privata propraĵo kaj transdonon de la iloj de la produktado al la socio. '''Socialisto'''. Adepto de la socialismo. '''Societo'''. Kuniĝo de multe da personoj por komuna celo : ''Li tre agrable parolas en la societo''. Societo de velocipedistoj. '''Societa'''. De societo, koncernanta societon : ''societa regularo, societa moro''. Komparu : ''Asocio, kompanio, ligo, unuiĝo''. '''Sociologo'''. Scienculo, sin okupanta per la sociologio. '''Sociologio'''. Scienco pri la fenomenoj kaj leĝoj de la socia vivo. '''Sodo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Na2G03. Natria salo de la karbonika acido, trovata en la naturo em mineralaj fontoj (''Karlsbado''); senkolora salo alkalia, facile solvebla en la akvo kaj uzata en la fabrikado de sapoj kaj por multaj teknikaj celoj. '''Sofo'''. Kanapo kun apogdorso kaj du apogflankoj. '''Sofismo'''. Erara, trompanta konkludo, bazita sur rezonado ŝajne ĝusta : ''Kion mi ne perdis, tio apartenas al mi; mi ne perdis vian monujon, do via monujo apartenas al mi''. '''Sofisto'''. Filozofo en la antikva Grekujo, instruanta al la junuloj la arton pruvi plej diversajn tezojn, eĉ tute kontraŭajn unu al alia. '''Soifi'''. - 1. Senti deziron, bezonon trinki : ''Oni forte soifas dum la varmego''. - 2. Forte deziri : ''soifi laboron''. '''Soifo'''. - 1. Deziro, bezono trinki. - 2. Forta deziro. '''Sangsoifa'''. Kruela, sovaĝa : ''sangsoifa besto''. '''Sojlo'''. - 1. Transversa ŝtono aŭ trabo ĉe la bazo de la malfermaĵo de pordo. - 2. Komenco : ''Ĉe la sojlo de l’ vivo''. '''Soklo'''. Bazo de muro, de kolono, de statuo. '''Sola'''. Ne akompanata de aliaj; ne helpata de aliaj; sen iu ajn alia; unu kaj neniu plu : ''veni sola, labori sola''. Li sola estas kulpa. '''Sole'''. Nur, sen iu ajn alia. '''Solanacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj ihiskiamo, beladono, tomato. '''Soldato'''. Militisto. '''Soldatejo'''. Domo, loĝejo de soldatoj. '''Servosoldato'''. Soldato, servanta kiel lakeo ĉe oficiro. '''Solecismo'''. Eraro kontraŭ la sintakso : ''Estas necese, ke li venus''. '''Solena'''. Honorata per publikaj ceremonioj, aranĝata kun pompo : ''solena festo, solena aŭdienco''. '''Soleno'''. Festo, ceremonio, aranĝita kun pompo. '''Soleneco'''. Eco de tio, kio estas solena. '''Soleni'''. Honori per pompaj ceremonioj. '''Solida''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). - 1. Kies molekuloj estas fikse kunigitaj unu kun alia : ''La naturo konsistas el la korpoj solidaj, fluidaj kaj gasaj''. - 2. Serioza, konfidinda : ''solida argumento, solidafirmo''. '''Solideco'''. Eco de tio, kio estas solida. '''Solide'''. En solida maniero. '''Solidara'''. Prenanta sur sin respondecon por la agoj de alia persono : ''solidara kun la samideanoj''. '''Solidare'''. En solidara maniero. '''Solidareco'''. Eco de tio, kio estas solidara. '''Solisto'''. Artisto (muzikisto, kantisto, dancisto'') plenumanta parton de muzika aŭ baleta verko, destinitan por unu persono, akompanate de aliaj artistoj. '''Solitero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rubanda vermo, vivanta en la intestoj de l’ homo (''Taenia solium''). '''Solvi'''. - 1. Fluidigi solidan substancon, miksante ĝin kun fluidajo : ''solvi salon em akvo''. -2. Trovi rimedon, respondon : ''solvi problemon, solvi malfacilaĵon''. '''Solvo'''. Ago, efiko de tio, kio solvas. '''Solvebla'''. Kiu povas esti solvita : ''solvebla metalo, nesolvebla problemo''. '''Solviĝi'''. Fariĝi solvita. '''Somero'''. La dua el la kvar sezonoj de la jaro (21 junio -22 septembro''). '''Somera'''. De somero, koncernanta someron : ''somera vetero''. '''Somere'''. Dum somero, en somero. '''Somnambulo'''. Homo, malsana je la somnambulismo. '''Somnambulismo'''. Patologia stato, dum kiu oni iras kaj agas en la dormo, kvazaŭ konscie. '''Sono'''. Tio, kion oni aŭdas : ''sonoj de voĉo, de instrumento''. '''Soni'''. Eligi, fari sonojn : ''La voĉo de la najtingalo sonas agrable''. '''Belsona'''. Kiu bele sonas, agrabla por la orelo : ''belsona lingvo''. '''Sonato''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika verko, konsistanta el alegro, andanto kaj finalo. '''Sondi'''. Esplori la profundecon de akvo. '''Sondilo'''. Instrumento por sondi.<noinclude><references/></noinclude> 83s63t83rh4wg3j8ve6b0zybb68y48t 119136 119074 2026-05-22T03:09:50Z CasteloBot 76 *sintakso 119136 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Malsobre ## '''Malsobre'''. En malsobra maniero, kun malsobreco. '''Malsobreco'''. Eco de tiu, kiu estas malsobra. ## Socio ## '''Socio'''. Kuniĝo de homoj aŭ de bestoj, vivantaj sub komunaj leĝoj. '''Socia'''. De socio, koncernata socion. ## Sociala ## '''Sociala'''. Socia. ## Socialismo ## '''Socialismo'''. Socia doktrino, postulanta nuligon de la privata propraĵo kaj transdonon de la iloj de la produktado al la socio. ## Socialisto ## '''Socialisto'''. Adepto de la socialismo. ## Societo ## '''Societo'''. Kuniĝo de multe da personoj por komuna celo : ''Li tre agrable parolas en la societo''. Societo de velocipedistoj. '''Societa'''. De societo, koncernanta societon : ''societa regularo, societa moro''. Komparu : ''Asocio, kompanio, ligo, unuiĝo''. ## Sociologo ## '''Sociologo'''. Scienculo, sin okupanta per la sociologio. ## Sociologio ## '''Sociologio'''. Scienco pri la fenomenoj kaj leĝoj de la socia vivo. ## Sodo ## '''Sodo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Na2G03. Natria salo de la karbonika acido, trovata en la naturo em mineralaj fontoj (''Karlsbado''); senkolora salo alkalia, facile solvebla en la akvo kaj uzata en la fabrikado de sapoj kaj por multaj teknikaj celoj. ## Sofo ## '''Sofo'''. Kanapo kun apogdorso kaj du apogflankoj. ## Sofismo ## '''Sofismo'''. Erara, trompanta konkludo, bazita sur rezonado ŝajne ĝusta : ''Kion mi ne perdis, tio apartenas al mi; mi ne perdis vian monujon, do via monujo apartenas al mi''. ## Sofisto ## '''Sofisto'''. Filozofo en la antikva Grekujo, instruanta al la junuloj la arton pruvi plej diversajn tezojn, eĉ tute kontraŭajn unu al alia. ## Soifi ## '''Soifi'''. - 1. Senti deziron, bezonon trinki : ''Oni forte soifas dum la varmego''. - 2. Forte deziri : ''soifi laboron''. '''Soifo'''. - 1. Deziro, bezono trinki. - 2. Forta deziro. '''Sangsoifa'''. Kruela, sovaĝa : ''sangsoifa besto''. ## Sojlo ## '''Sojlo'''. - 1. Transversa ŝtono aŭ trabo ĉe la bazo de la malfermaĵo de pordo. - 2. Komenco : ''Ĉe la sojlo de l’ vivo''. ## Soklo ## '''Soklo'''. Bazo de muro, de kolono, de statuo. ## Sola ## '''Sola'''. Ne akompanata de aliaj; ne helpata de aliaj; sen iu ajn alia; unu kaj neniu plu : ''veni sola, labori sola''. Li sola estas kulpa. '''Sole'''. Nur, sen iu ajn alia. ## Solanacoj ## '''Solanacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj ihiskiamo, beladono, tomato. ## Soldato ## '''Soldato'''. Militisto. '''Soldatejo'''. Domo, loĝejo de soldatoj. '''Servosoldato'''. Soldato, servanta kiel lakeo ĉe oficiro. ## Solecismo ## '''Solecismo'''. Eraro kontraŭ la sintakso : ''Estas necese, ke li venus''. ## Solena ## '''Solena'''. Honorata per publikaj ceremonioj, aranĝata kun pompo : ''solena festo, solena aŭdienco''. '''Soleno'''. Festo, ceremonio, aranĝita kun pompo. '''Soleneco'''. Eco de tio, kio estas solena. '''Soleni'''. Honori per pompaj ceremonioj. ## Solida ## '''Solida''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). - 1. Kies molekuloj estas fikse kunigitaj unu kun alia : ''La naturo konsistas el la korpoj solidaj, fluidaj kaj gasaj''. - 2. Serioza, konfidinda : ''solida argumento, solidafirmo''. '''Solideco'''. Eco de tio, kio estas solida. '''Solide'''. En solida maniero. ## Solidara ## '''Solidara'''. Prenanta sur sin respondecon por la agoj de alia persono : ''solidara kun la samideanoj''. '''Solidare'''. En solidara maniero. '''Solidareco'''. Eco de tio, kio estas solidara. ## Solisto ## '''Solisto'''. Artisto (muzikisto, kantisto, dancisto'') plenumanta parton de muzika aŭ baleta verko, destinitan por unu persono, akompanate de aliaj artistoj. ## Solitero ## '''Solitero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rubanda vermo, vivanta en la intestoj de l’ homo (''Taenia solium''). ## Solvi ## '''Solvi'''. - 1. Fluidigi solidan substancon, miksante ĝin kun fluidajo : ''solvi salon em akvo''. -2. Trovi rimedon, respondon : ''solvi problemon, solvi malfacilaĵon''. '''Solvo'''. Ago, efiko de tio, kio solvas. '''Solvebla'''. Kiu povas esti solvita : ''solvebla metalo, nesolvebla problemo''. '''Solviĝi'''. Fariĝi solvita. ## Somero ## '''Somero'''. La dua el la kvar sezonoj de la jaro (21 junio -22 septembro''). '''Somera'''. De somero, koncernanta someron : ''somera vetero''. '''Somere'''. Dum somero, en somero. ## Somnambulo ## '''Somnambulo'''. Homo, malsana je la somnambulismo. ## Somnambulismo ## '''Somnambulismo'''. Patologia stato, dum kiu oni iras kaj agas en la dormo, kvazaŭ konscie. ## Sono ## '''Sono'''. Tio, kion oni aŭdas : ''sonoj de voĉo, de instrumento''. '''Soni'''. Eligi, fari sonojn : ''La voĉo de la najtingalo sonas agrable''. '''Belsona'''. Kiu bele sonas, agrabla por la orelo : ''belsona lingvo''. ## Sonato ## '''Sonato''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika verko, konsistanta el alegro, andanto kaj finalo. ## Sondi ## '''Sondi'''. Esplori la profundecon de akvo. '''Sondilo'''. Instrumento por sondi.<noinclude><references/></noinclude> nqbhyntkj7yqho75wtr6vcimvocg6rm 119195 119136 2026-05-22T03:36:14Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Malsobre"/>'''Malsobre'''. En malsobra maniero, kun malsobreco. '''Malsobreco'''. Eco de tiu, kiu estas malsobra. <section end="Malsobre"/> <section begin="Socio"/>'''Socio'''. Kuniĝo de homoj aŭ de bestoj, vivantaj sub komunaj leĝoj. '''Socia'''. De socio, koncernata socion. <section end="Socio"/> <section begin="Sociala"/>'''Sociala'''. Socia. <section end="Sociala"/> <section begin="Socialismo"/>'''Socialismo'''. Socia doktrino, postulanta nuligon de la privata propraĵo kaj transdonon de la iloj de la produktado al la socio. <section end="Socialismo"/> <section begin="Socialisto"/>'''Socialisto'''. Adepto de la socialismo. <section end="Socialisto"/> <section begin="Societo"/>'''Societo'''. Kuniĝo de multe da personoj por komuna celo : ''Li tre agrable parolas en la societo''. Societo de velocipedistoj. '''Societa'''. De societo, koncernanta societon : ''societa regularo, societa moro''. Komparu : ''Asocio, kompanio, ligo, unuiĝo''. <section end="Societo"/> <section begin="Sociologo"/>'''Sociologo'''. Scienculo, sin okupanta per la sociologio. <section end="Sociologo"/> <section begin="Sociologio"/>'''Sociologio'''. Scienco pri la fenomenoj kaj leĝoj de la socia vivo. <section end="Sociologio"/> <section begin="Sodo"/>'''Sodo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Na2G03. Natria salo de la karbonika acido, trovata en la naturo em mineralaj fontoj (''Karlsbado''); senkolora salo alkalia, facile solvebla en la akvo kaj uzata en la fabrikado de sapoj kaj por multaj teknikaj celoj. <section end="Sodo"/> <section begin="Sofo"/>'''Sofo'''. Kanapo kun apogdorso kaj du apogflankoj. <section end="Sofo"/> <section begin="Sofismo"/>'''Sofismo'''. Erara, trompanta konkludo, bazita sur rezonado ŝajne ĝusta : ''Kion mi ne perdis, tio apartenas al mi; mi ne perdis vian monujon, do via monujo apartenas al mi''. <section end="Sofismo"/> <section begin="Sofisto"/>'''Sofisto'''. Filozofo en la antikva Grekujo, instruanta al la junuloj la arton pruvi plej diversajn tezojn, eĉ tute kontraŭajn unu al alia. <section end="Sofisto"/> <section begin="Soifi"/>'''Soifi'''. - 1. Senti deziron, bezonon trinki : ''Oni forte soifas dum la varmego''. - 2. Forte deziri : ''soifi laboron''. '''Soifo'''. - 1. Deziro, bezono trinki. - 2. Forta deziro. '''Sangsoifa'''. Kruela, sovaĝa : ''sangsoifa besto''. <section end="Soifi"/> <section begin="Sojlo"/>'''Sojlo'''. - 1. Transversa ŝtono aŭ trabo ĉe la bazo de la malfermaĵo de pordo. - 2. Komenco : ''Ĉe la sojlo de l’ vivo''. <section end="Sojlo"/> <section begin="Soklo"/>'''Soklo'''. Bazo de muro, de kolono, de statuo. <section end="Soklo"/> <section begin="Sola"/>'''Sola'''. Ne akompanata de aliaj; ne helpata de aliaj; sen iu ajn alia; unu kaj neniu plu : ''veni sola, labori sola''. Li sola estas kulpa. '''Sole'''. Nur, sen iu ajn alia. <section end="Sola"/> <section begin="Solanacoj"/>'''Solanacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj ihiskiamo, beladono, tomato. <section end="Solanacoj"/> <section begin="Soldato"/>'''Soldato'''. Militisto. '''Soldatejo'''. Domo, loĝejo de soldatoj. '''Servosoldato'''. Soldato, servanta kiel lakeo ĉe oficiro. <section end="Soldato"/> <section begin="Solecismo"/>'''Solecismo'''. Eraro kontraŭ la sintakso : ''Estas necese, ke li venus''. <section end="Solecismo"/> <section begin="Solena"/>'''Solena'''. Honorata per publikaj ceremonioj, aranĝata kun pompo : ''solena festo, solena aŭdienco''. '''Soleno'''. Festo, ceremonio, aranĝita kun pompo. '''Soleneco'''. Eco de tio, kio estas solena. '''Soleni'''. Honori per pompaj ceremonioj. <section end="Solena"/> <section begin="Solida"/>'''Solida''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). - 1. Kies molekuloj estas fikse kunigitaj unu kun alia : ''La naturo konsistas el la korpoj solidaj, fluidaj kaj gasaj''. - 2. Serioza, konfidinda : ''solida argumento, solidafirmo''. '''Solideco'''. Eco de tio, kio estas solida. '''Solide'''. En solida maniero. <section end="Solida"/> <section begin="Solidara"/>'''Solidara'''. Prenanta sur sin respondecon por la agoj de alia persono : ''solidara kun la samideanoj''. '''Solidare'''. En solidara maniero. '''Solidareco'''. Eco de tio, kio estas solidara. <section end="Solidara"/> <section begin="Solisto"/>'''Solisto'''. Artisto (muzikisto, kantisto, dancisto'') plenumanta parton de muzika aŭ baleta verko, destinitan por unu persono, akompanate de aliaj artistoj. <section end="Solisto"/> <section begin="Solitero"/>'''Solitero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rubanda vermo, vivanta en la intestoj de l’ homo (''Taenia solium''). <section end="Solitero"/> <section begin="Solvi"/>'''Solvi'''. - 1. Fluidigi solidan substancon, miksante ĝin kun fluidajo : ''solvi salon em akvo''. -2. Trovi rimedon, respondon : ''solvi problemon, solvi malfacilaĵon''. '''Solvo'''. Ago, efiko de tio, kio solvas. '''Solvebla'''. Kiu povas esti solvita : ''solvebla metalo, nesolvebla problemo''. '''Solviĝi'''. Fariĝi solvita. <section end="Solvi"/> <section begin="Somero"/>'''Somero'''. La dua el la kvar sezonoj de la jaro (21 junio -22 septembro''). '''Somera'''. De somero, koncernanta someron : ''somera vetero''. '''Somere'''. Dum somero, en somero. <section end="Somero"/> <section begin="Somnambulo"/>'''Somnambulo'''. Homo, malsana je la somnambulismo. <section end="Somnambulo"/> <section begin="Somnambulismo"/>'''Somnambulismo'''. Patologia stato, dum kiu oni iras kaj agas en la dormo, kvazaŭ konscie. <section end="Somnambulismo"/> <section begin="Sono"/>'''Sono'''. Tio, kion oni aŭdas : ''sonoj de voĉo, de instrumento''. '''Soni'''. Eligi, fari sonojn : ''La voĉo de la najtingalo sonas agrable''. '''Belsona'''. Kiu bele sonas, agrabla por la orelo : ''belsona lingvo''. <section end="Sono"/> <section begin="Sonato"/>'''Sonato''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika verko, konsistanta el alegro, andanto kaj finalo. <section end="Sonato"/> <section begin="Sondi"/>'''Sondi'''. Esplori la profundecon de akvo. '''Sondilo'''. Instrumento por sondi. <section end="Sondi"/><noinclude><references/></noinclude> j3k44i58br6iuq19ycychso78ex11qe 104 40841 119075 119016 2026-05-22T00:27:35Z CasteloBot 76 119075 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Soneto'''. Lirika versaĵo, konsistanta el 14 versoj, dividitaj en du verskvarojn, kaj du verstriojn. '''Sonĝo'''. Pensoj kaj bildoj de l’ dormanto. '''Sonĝi'''. Pensi kaj vidi bildojn dum la dormo. '''Sonoro'''. Tono daŭre sonanta post la ĉeso de ĝia kaŭzo : ''sonoro de fera disko, frapita per martelo''. '''Sonori'''. Eligi sonoron. '''Sonorigi'''. Frapi, tuŝi sonorantan korpon, por ke ĝi eligu tonojn. '''Sonorilo'''. Metala duonsfera instrumento por sonorigi. '''Sonorilejo'''. Turo kun sonoriloj. '''Sonorigisto'''. Homo, kies okupo estas sonorigi : ''sonorigisto de preĝejo''. Komparu : ''Sono, tono''. '''Sopiri'''. - 1. Senti bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri : ''sopiri al la trankvilo, sopiri al la patrolando''. – 2. Esprimi sian bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri per forta longa enspiro, akompanata de plenda tono : ''La malsanulo jen ĝemis, jen sopiris''. '''Sopiro'''. Sento, enspiro de tiu, kiu sopiras. '''Sopire'''. Kun sopiro : ''sopire rigardi''. '''Soprano'''. Alta voĉo de virino aŭ de juna knabo. '''Sorbi'''. Entiri fluidaĵon en la buŝon, en la porojn : ''Oni uzas specialan paperon por sorbi la inkon''. '''Sorba'''. Kiu sorbas : ''sorba papero''. '''Sorĉi'''. - 1 . Per satana povo havi supernaturan efikon je io : ''sorĉi iun besto''. - 2. Ravi, inspiri pasion, ĉarmi : ''La belulino sorĉis ĉiujn per sia ĉarma rideto''. '''Sorĉo'''. Ago de tiu, kiu sorĉas. '''Sorĉa'''. Kiu .sorĉas. '''Sorĉisto'''. Homo, havanta sorĉan povon. '''Sorĉistino, - 1'''. Virino, havanta sorĉan povon. - 2. Maljuna, malbela virino. '''Soriko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la vico de la insektomanĝaj (''Sorex vulgaris''). '''Sorpo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la pomacoj (''Sorbus''). '''Sorto'''. Povo, kiu decidas kaj direktas de antaŭe, kio devas okazi : ''Neniu povas eviti la sorton''. '''Sortimento'''. Kolekto de komercaĵoj de la sama speco : ''sortimento de kolumoj''. '''Sovaĝa'''. Vivanta, restanta en tia stato, en kia gin kreis la naturo; ne civilizita, ne kulturita, ne hejmigita : ''sovaĝa besto, sovaĝa popolo, sovaĝa tero''. '''Sovaĝeco'''. Eco de tio, kio estas sovaĝa. '''Sovaĝulo'''. Sovaĝa homo : ''La sovaĝuloj de Afriko''. '''Spaco'''. - 1 . Tio, en kio laŭ nia imagado, troviĝas ĉiuj korpoj : ''La spaco estas senlima''. - 2. Ĝia parto tridimensia, okupata de korpo : ''La ŝranko okupas multe da spaco en mia ĉambro''. '''Interspaco'''. Spaco inter du objektoj, distanco : ''interspaco inter du urboj''. '''Spado'''. Mallarĝa, rekta, akrepinta glavo : ''spado de ŝtata oficisto''. Komparu : ''Rapiro, sabro''. '''Spaliro'''. - 1. Vico de arboj aŭ arbetoj, formanta kvazaŭ parion. - 2. Vico de homoj, starigitaj laŭlonge de strato, de vojo. '''Spasmo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Aŭtomata, longedaŭra streĉo de muskolo. Komparu : ''Konvulsio''. tetano. '''Spato'''. Generala nomo de multaj mineraloj de lamena strukturo''' ({{VdE-ml|multaj karbonikaj, kelkaj silikatoj k. t. p}}.). '''Speco'''. Aro de estaĵoj aŭ objektoj, posedantaj komunan karakterizan trajton; subdivido de gento : ''la homa speco''. '''Speciala'''. Destinita por unu aparta celo : ''speciala vesto, speciala procedo, speciala instrumento''. '''Speciale'''. En speciala maniero. '''Specialo'''. Scienco, arto, laboro, per kiu oni sin speciale okupas : ''La kuracarto estas nun dividita en multajn specialojn''. '''Specialisto'''. Homo, sin okupanta speciale per arto, scienco, k. t. p, : ''specialisto en la aerveturado''. Komparu : ''Metio, ofico, profesio''. '''Specimeno'''. Peco de ŝtofo, malgranda kvanto de komercaĵo, montrata, sendata al la aĉetontoj. '''Spegulo'''. Polurita surfaco, reflektanta la radiojn de la lumo kaj donanta bildojn de l’ objektoj. '''Spektaklo'''. Tio, kion oni ludas, montras en teatro, en cirko. '''Spektro''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Bildo de luma radio, disigita en kolorojn per vitra prismo. '''Spekuli'''. Fari komercajn aferojn, esperante profiton, bazitan sur cirkonstancoj, ne dependantaj de la entreprenanto : ''spekuli je la greno''. '''Spekulo'''. Ago de tiu, kiu spekulas. '''Spekulacio'''. Spekulo, spekulado. '''Spekulativa''' ({{VdE-ml|Filoz}}.). Bazita sur pure teoria esploro, sur rezonado : ''spekulativa kaj empiria filozofio''. '''Spermo'''. Vira fruktiga fluidaĵo. '''Spermaceto'''. Blanka grasa substanco, trovata en la kranio de la kaŝaloto. '''Sperta'''. Posedanta konojn akiritajn per longa praktiko kaj observo : ''sperta generalo, sperta kuracisto''. '''Sperto'''. Konoj akiritaj per longa praktiko kaj observo.<noinclude><references/></noinclude> c4761ucn02i3owdut4d0jz0r2nsrfr9 119137 119075 2026-05-22T03:09:51Z CasteloBot 76 *sintakso 119137 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Soneto ## '''Soneto'''. Lirika versaĵo, konsistanta el 14 versoj, dividitaj en du verskvarojn, kaj du verstriojn. ## Sonĝo ## '''Sonĝo'''. Pensoj kaj bildoj de l’ dormanto. '''Sonĝi'''. Pensi kaj vidi bildojn dum la dormo. ## Sonoro ## '''Sonoro'''. Tono daŭre sonanta post la ĉeso de ĝia kaŭzo : ''sonoro de fera disko, frapita per martelo''. '''Sonori'''. Eligi sonoron. '''Sonorigi'''. Frapi, tuŝi sonorantan korpon, por ke ĝi eligu tonojn. '''Sonorilo'''. Metala duonsfera instrumento por sonorigi. '''Sonorilejo'''. Turo kun sonoriloj. '''Sonorigisto'''. Homo, kies okupo estas sonorigi : ''sonorigisto de preĝejo''. Komparu : ''Sono, tono''. ## Sopiri ## '''Sopiri'''. - 1. Senti bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri : ''sopiri al la trankvilo, sopiri al la patrolando''. – 2. Esprimi sian bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri per forta longa enspiro, akompanata de plenda tono : ''La malsanulo jen ĝemis, jen sopiris''. '''Sopiro'''. Sento, enspiro de tiu, kiu sopiras. '''Sopire'''. Kun sopiro : ''sopire rigardi''. ## Soprano ## '''Soprano'''. Alta voĉo de virino aŭ de juna knabo. ## Sorbi ## '''Sorbi'''. Entiri fluidaĵon en la buŝon, en la porojn : ''Oni uzas specialan paperon por sorbi la inkon''. '''Sorba'''. Kiu sorbas : ''sorba papero''. ## Sorĉi ## '''Sorĉi'''. - 1 . Per satana povo havi supernaturan efikon je io : ''sorĉi iun besto''. - 2. Ravi, inspiri pasion, ĉarmi : ''La belulino sorĉis ĉiujn per sia ĉarma rideto''. '''Sorĉo'''. Ago de tiu, kiu sorĉas. '''Sorĉa'''. Kiu .sorĉas. '''Sorĉisto'''. Homo, havanta sorĉan povon. '''Sorĉistino, - 1'''. Virino, havanta sorĉan povon. - 2. Maljuna, malbela virino. ## Soriko ## '''Soriko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la vico de la insektomanĝaj (''Sorex vulgaris''). ## Sorpo ## '''Sorpo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la pomacoj (''Sorbus''). ## Sorto ## '''Sorto'''. Povo, kiu decidas kaj direktas de antaŭe, kio devas okazi : ''Neniu povas eviti la sorton''. ## Sortimento ## '''Sortimento'''. Kolekto de komercaĵoj de la sama speco : ''sortimento de kolumoj''. ## Sovaĝa ## '''Sovaĝa'''. Vivanta, restanta en tia stato, en kia gin kreis la naturo; ne civilizita, ne kulturita, ne hejmigita : ''sovaĝa besto, sovaĝa popolo, sovaĝa tero''. '''Sovaĝeco'''. Eco de tio, kio estas sovaĝa. '''Sovaĝulo'''. Sovaĝa homo : ''La sovaĝuloj de Afriko''. ## Spaco ## '''Spaco'''. - 1 . Tio, en kio laŭ nia imagado, troviĝas ĉiuj korpoj : ''La spaco estas senlima''. - 2. Ĝia parto tridimensia, okupata de korpo : ''La ŝranko okupas multe da spaco en mia ĉambro''. '''Interspaco'''. Spaco inter du objektoj, distanco : ''interspaco inter du urboj''. ## Spado ## '''Spado'''. Mallarĝa, rekta, akrepinta glavo : ''spado de ŝtata oficisto''. Komparu : ''Rapiro, sabro''. ## Spaliro ## '''Spaliro'''. - 1. Vico de arboj aŭ arbetoj, formanta kvazaŭ parion. - 2. Vico de homoj, starigitaj laŭlonge de strato, de vojo. ## Spasmo ## '''Spasmo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Aŭtomata, longedaŭra streĉo de muskolo. Komparu : ''Konvulsio''. tetano. ## Spato ## '''Spato'''. Generala nomo de multaj mineraloj de lamena strukturo''' ({{VdE-ml|multaj karbonikaj, kelkaj silikatoj k. t. p}}.). ## Speco ## '''Speco'''. Aro de estaĵoj aŭ objektoj, posedantaj komunan karakterizan trajton; subdivido de gento : ''la homa speco''. ## Speciala ## '''Speciala'''. Destinita por unu aparta celo : ''speciala vesto, speciala procedo, speciala instrumento''. '''Speciale'''. En speciala maniero. '''Specialo'''. Scienco, arto, laboro, per kiu oni sin speciale okupas : ''La kuracarto estas nun dividita en multajn specialojn''. '''Specialisto'''. Homo, sin okupanta speciale per arto, scienco, k. t. p, : ''specialisto en la aerveturado''. Komparu : ''Metio, ofico, profesio''. ## Specimeno ## '''Specimeno'''. Peco de ŝtofo, malgranda kvanto de komercaĵo, montrata, sendata al la aĉetontoj. ## Spegulo ## '''Spegulo'''. Polurita surfaco, reflektanta la radiojn de la lumo kaj donanta bildojn de l’ objektoj. ## Spektaklo ## '''Spektaklo'''. Tio, kion oni ludas, montras en teatro, en cirko. ## Spektro ## '''Spektro''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Bildo de luma radio, disigita en kolorojn per vitra prismo. ## Spekuli ## '''Spekuli'''. Fari komercajn aferojn, esperante profiton, bazitan sur cirkonstancoj, ne dependantaj de la entreprenanto : ''spekuli je la greno''. '''Spekulo'''. Ago de tiu, kiu spekulas. ## Spekulacio ## '''Spekulacio'''. Spekulo, spekulado. ## Spekulativa ## '''Spekulativa''' ({{VdE-ml|Filoz}}.). Bazita sur pure teoria esploro, sur rezonado : ''spekulativa kaj empiria filozofio''. ## Spermo ## '''Spermo'''. Vira fruktiga fluidaĵo. ## Spermaceto ## '''Spermaceto'''. Blanka grasa substanco, trovata en la kranio de la kaŝaloto. ## Sperta ## '''Sperta'''. Posedanta konojn akiritajn per longa praktiko kaj observo : ''sperta generalo, sperta kuracisto''. '''Sperto'''. Konoj akiritaj per longa praktiko kaj observo.<noinclude><references/></noinclude> 3s7fe3z7yf8jku2cr1oftmpvqjlr26i 119196 119137 2026-05-22T03:36:24Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Soneto"/>'''Soneto'''. Lirika versaĵo, konsistanta el 14 versoj, dividitaj en du verskvarojn, kaj du verstriojn. <section end="Soneto"/> <section begin="Sonĝo"/>'''Sonĝo'''. Pensoj kaj bildoj de l’ dormanto. '''Sonĝi'''. Pensi kaj vidi bildojn dum la dormo. <section end="Sonĝo"/> <section begin="Sonoro"/>'''Sonoro'''. Tono daŭre sonanta post la ĉeso de ĝia kaŭzo : ''sonoro de fera disko, frapita per martelo''. '''Sonori'''. Eligi sonoron. '''Sonorigi'''. Frapi, tuŝi sonorantan korpon, por ke ĝi eligu tonojn. '''Sonorilo'''. Metala duonsfera instrumento por sonorigi. '''Sonorilejo'''. Turo kun sonoriloj. '''Sonorigisto'''. Homo, kies okupo estas sonorigi : ''sonorigisto de preĝejo''. Komparu : ''Sono, tono''. <section end="Sonoro"/> <section begin="Sopiri"/>'''Sopiri'''. - 1. Senti bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri : ''sopiri al la trankvilo, sopiri al la patrolando''. – 2. Esprimi sian bedaŭron pri io perdita kaj fortan deziron ĝin reakiri per forta longa enspiro, akompanata de plenda tono : ''La malsanulo jen ĝemis, jen sopiris''. '''Sopiro'''. Sento, enspiro de tiu, kiu sopiras. '''Sopire'''. Kun sopiro : ''sopire rigardi''. <section end="Sopiri"/> <section begin="Soprano"/>'''Soprano'''. Alta voĉo de virino aŭ de juna knabo. <section end="Soprano"/> <section begin="Sorbi"/>'''Sorbi'''. Entiri fluidaĵon en la buŝon, en la porojn : ''Oni uzas specialan paperon por sorbi la inkon''. '''Sorba'''. Kiu sorbas : ''sorba papero''. <section end="Sorbi"/> <section begin="Sorĉi"/>'''Sorĉi'''. - 1 . Per satana povo havi supernaturan efikon je io : ''sorĉi iun besto''. - 2. Ravi, inspiri pasion, ĉarmi : ''La belulino sorĉis ĉiujn per sia ĉarma rideto''. '''Sorĉo'''. Ago de tiu, kiu sorĉas. '''Sorĉa'''. Kiu .sorĉas. '''Sorĉisto'''. Homo, havanta sorĉan povon. '''Sorĉistino, - 1'''. Virino, havanta sorĉan povon. - 2. Maljuna, malbela virino. <section end="Sorĉi"/> <section begin="Soriko"/>'''Soriko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la vico de la insektomanĝaj (''Sorex vulgaris''). <section end="Soriko"/> <section begin="Sorpo"/>'''Sorpo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la pomacoj (''Sorbus''). <section end="Sorpo"/> <section begin="Sorto"/>'''Sorto'''. Povo, kiu decidas kaj direktas de antaŭe, kio devas okazi : ''Neniu povas eviti la sorton''. <section end="Sorto"/> <section begin="Sortimento"/>'''Sortimento'''. Kolekto de komercaĵoj de la sama speco : ''sortimento de kolumoj''. <section end="Sortimento"/> <section begin="Sovaĝa"/>'''Sovaĝa'''. Vivanta, restanta en tia stato, en kia gin kreis la naturo; ne civilizita, ne kulturita, ne hejmigita : ''sovaĝa besto, sovaĝa popolo, sovaĝa tero''. '''Sovaĝeco'''. Eco de tio, kio estas sovaĝa. '''Sovaĝulo'''. Sovaĝa homo : ''La sovaĝuloj de Afriko''. <section end="Sovaĝa"/> <section begin="Spaco"/>'''Spaco'''. - 1 . Tio, en kio laŭ nia imagado, troviĝas ĉiuj korpoj : ''La spaco estas senlima''. - 2. Ĝia parto tridimensia, okupata de korpo : ''La ŝranko okupas multe da spaco en mia ĉambro''. '''Interspaco'''. Spaco inter du objektoj, distanco : ''interspaco inter du urboj''. <section end="Spaco"/> <section begin="Spado"/>'''Spado'''. Mallarĝa, rekta, akrepinta glavo : ''spado de ŝtata oficisto''. Komparu : ''Rapiro, sabro''. <section end="Spado"/> <section begin="Spaliro"/>'''Spaliro'''. - 1. Vico de arboj aŭ arbetoj, formanta kvazaŭ parion. - 2. Vico de homoj, starigitaj laŭlonge de strato, de vojo. <section end="Spaliro"/> <section begin="Spasmo"/>'''Spasmo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Aŭtomata, longedaŭra streĉo de muskolo. Komparu : ''Konvulsio''. tetano. <section end="Spasmo"/> <section begin="Spato"/>'''Spato'''. Generala nomo de multaj mineraloj de lamena strukturo''' ({{VdE-ml|multaj karbonikaj, kelkaj silikatoj k. t. p}}.). <section end="Spato"/> <section begin="Speco"/>'''Speco'''. Aro de estaĵoj aŭ objektoj, posedantaj komunan karakterizan trajton; subdivido de gento : ''la homa speco''. <section end="Speco"/> <section begin="Speciala"/>'''Speciala'''. Destinita por unu aparta celo : ''speciala vesto, speciala procedo, speciala instrumento''. '''Speciale'''. En speciala maniero. '''Specialo'''. Scienco, arto, laboro, per kiu oni sin speciale okupas : ''La kuracarto estas nun dividita en multajn specialojn''. '''Specialisto'''. Homo, sin okupanta speciale per arto, scienco, k. t. p, : ''specialisto en la aerveturado''. Komparu : ''Metio, ofico, profesio''. <section end="Speciala"/> <section begin="Specimeno"/>'''Specimeno'''. Peco de ŝtofo, malgranda kvanto de komercaĵo, montrata, sendata al la aĉetontoj. <section end="Specimeno"/> <section begin="Spegulo"/>'''Spegulo'''. Polurita surfaco, reflektanta la radiojn de la lumo kaj donanta bildojn de l’ objektoj. <section end="Spegulo"/> <section begin="Spektaklo"/>'''Spektaklo'''. Tio, kion oni ludas, montras en teatro, en cirko. <section end="Spektaklo"/> <section begin="Spektro"/>'''Spektro''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Bildo de luma radio, disigita en kolorojn per vitra prismo. <section end="Spektro"/> <section begin="Spekuli"/>'''Spekuli'''. Fari komercajn aferojn, esperante profiton, bazitan sur cirkonstancoj, ne dependantaj de la entreprenanto : ''spekuli je la greno''. '''Spekulo'''. Ago de tiu, kiu spekulas. <section end="Spekuli"/> <section begin="Spekulacio"/>'''Spekulacio'''. Spekulo, spekulado. <section end="Spekulacio"/> <section begin="Spekulativa"/>'''Spekulativa''' ({{VdE-ml|Filoz}}.). Bazita sur pure teoria esploro, sur rezonado : ''spekulativa kaj empiria filozofio''. <section end="Spekulativa"/> <section begin="Spermo"/>'''Spermo'''. Vira fruktiga fluidaĵo. <section end="Spermo"/> <section begin="Spermaceto"/>'''Spermaceto'''. Blanka grasa substanco, trovata en la kranio de la kaŝaloto. <section end="Spermaceto"/> <section begin="Sperta"/>'''Sperta'''. Posedanta konojn akiritajn per longa praktiko kaj observo : ''sperta generalo, sperta kuracisto''. '''Sperto'''. Konoj akiritaj per longa praktiko kaj observo. <section end="Sperta"/><noinclude><references/></noinclude> 1jwef7dd70lh1g8foo7r8vv7mle5w28 104 40842 119076 119017 2026-05-22T00:32:04Z CasteloBot 76 119076 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Spezo'''. Pago aŭ akcepto de mono : ''elspezo kaj enspezo''. '''Spezi'''. Pagi aŭ akcepti monon : ''elspezi kaj enspezi''. '''Spici'''. Aldoni al la manĝaĵoj kaj trinkaĵoj vegetaĵajn substancojn, aromajn kaj akre gustajn por fari ilin pli bongustaj. '''Spicaĵo'''. Tio, per kio oni spicas : ''kariofilo, muskato''. '''Spiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Supra parto de grena kreskaĵo, enhavanta la grajnojn. '''Spino''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Vertebra kolono. '''Spinaco''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ kenopodiacoj (''Spinacia oleracea''). '''Spiono'''. Homo, kies okupo estas sekrete observi ies agojn. '''Spioni'''. Sekrete observi ies agojn : ''spioni la malamikan armeon''. '''Spiri'''. Enpreni aeron kaj eligi ĝin, post kiam ĝi refreŝigis la sangon : ''enspiri kaj elspiri''. '''Spiro'''. Ago, agoj de tiu, kiu spiras. '''Spiralo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Kurba, nefermita linio, kiu pli kaj pli malproksimiĝas de sia komenca punkto, rondirante ĝin. '''Spirala'''. Havanta la formon de spiralo. '''Spirito'''. - 1. Nemateria parto de la homo : ''alta spirito''. - 2. Nemateria supernatura estaĵo : ''la spirito de la malbono''. '''Spirita'''. De spirito, koncernanta spiriton. '''Spiritismo'''. Kredo je la ebleco havi rilatojn kun la animoj de l’ mortintoj kaj la procedoj por alvoki la animojn kaj interrilati kun ili. '''Spiritisto'''. Homo, kiu sin okupas per la spiritismo. '''Spiritualismo'''. Filozofia doktrino asertanta, ke ekzistas nur la spiritaj estaĵoj, kaj la tuta materia mondo estas nur produktaĵo de la sentoj kaj pensoj. '''Spite'''. Prepozicio kun la senco : ''intence kontraŭ la volo de aliaj: Por inciti la guverniston, la knabo sin banis spite lia malpermeso''. Komparu : ''Malgraŭ''. '''Spleno'''. Patologia stato de la animo, karakterizata de konstanta enuo kaj indiferenteco al ĉio. '''Splito'''. Maldika peco de fendita ligno. '''Spliti'''. Fendi lignon en maldikajn pecojn. Komparu : ''Fendi, krevigi''. '''Spondeo'''. Dusilaba vermezuro, konsistanta el du longaj silaboj aŭ el unua akcentita kaj dua neakcentita. '''Spongo'''. Substanco malpeza, facile kunpremebla, pororiĉa, forte sorbanta la fluidaĵojn : ''lavi per spongo''. '''Sponga'''. De spongo, el spongo. '''Sporo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Reprodukta organo de la sensemaj vegetaĵoj. '''Sporada'''. Renkontata, observata tie ĉi kaj tie en apartaj okazoj : ''sporada malsano''. '''Sporto'''. Fizikaj amuzoj, celantaj ne sole plezuron, sed ankaŭ disvolvon de korpa lerteco : ''rajdado, glitkurado''. '''Sprita'''. - 1. Posedanta la kapablon trovi kaj esprimi similecon de diferencaj objektoj; eltrovema, iniciatema : ''sprita ŝerculo, sprita organizanto''. - 2. Montranta spritecon : ''sprita vizaĝo, sprita respondo''. '''Sprite'''. En sprita maniero. '''Spriteco'''. Eco de tiu, kiu estas sprita. '''Spritulo'''. Homo sprita. '''Sprono'''. Ŝtala duoncirklo kun pikilo, kiun la rajdanto fiksas ĉe la kalkanumo kaj per kiu li instigas la ĉevalon. '''Sproto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara manĝebla fiŝeto el la familio de l’ haringoj (''Clupea sprattus''). '''Stabo'''. Superaj oficiroj kaj oficistoj, apartenantaj al la komandantaro de granda militista taĉmento. '''Staba'''. De stabo, koncernanta stabon : ''staba oficiro''. '''Stablo'''. Tablo por metia laboro : ''stablo de seruristo''. '''Stacio'''. Loko, kie haltas la vagonaroj, tramoj k. t. p., por preni aŭ lasi la pasaĝerojn. '''Stacidomo'''. Stacia domo, kie la pasaĝeroj atendas la forveturon aŭ alveturon de la vagonaroj. '''Stadio'''. Grado, parto, klare distingebla de evoluo. Komparu : ''Fazo''.epoko, periodo. '''Stalo'''. Konstruaĵo, servanta kiel loĝejo por brutoj : ''ĉevala stalo''. '''Stalagmito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la fundo de kavernoj dank' al la konstanta gutado de la akvo. '''Stalaktito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la arkaĵo de kaverno, dank' al la konstanta gutado de akvo. '''Stameno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vira seksa organo de la floroj. '''Stampo'''. Signo, gravurita sur ligno. aŭ kupro kiun oni presas sur letero, koverto, dokumento. '''Stampi'''. Signi per stampo. '''Stampilo'''. Instrumento por stampi : ''Komparu: Sigelo''. '''Stano''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sn. Ĥemia elemento, arĝente blanka metalo, uzata en kunfandaĵoj, por vazoj, k. t. p. '''Stani'''. Kovri per maldika tavolo de fandita stano ; stani kupran kaserelon.<noinclude><references/></noinclude> h9nmoz5v0n3xl2k8aioeco922fyp1mq 119138 119076 2026-05-22T03:09:51Z CasteloBot 76 *sintakso 119138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Spezo ## '''Spezo'''. Pago aŭ akcepto de mono : ''elspezo kaj enspezo''. '''Spezi'''. Pagi aŭ akcepti monon : ''elspezi kaj enspezi''. ## Spici ## '''Spici'''. Aldoni al la manĝaĵoj kaj trinkaĵoj vegetaĵajn substancojn, aromajn kaj akre gustajn por fari ilin pli bongustaj. '''Spicaĵo'''. Tio, per kio oni spicas : ''kariofilo, muskato''. ## Spiko ## '''Spiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Supra parto de grena kreskaĵo, enhavanta la grajnojn. ## Spino ## '''Spino''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Vertebra kolono. ## Spinaco ## '''Spinaco''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ kenopodiacoj (''Spinacia oleracea''). ## Spiono ## '''Spiono'''. Homo, kies okupo estas sekrete observi ies agojn. '''Spioni'''. Sekrete observi ies agojn : ''spioni la malamikan armeon''. ## Spiri ## '''Spiri'''. Enpreni aeron kaj eligi ĝin, post kiam ĝi refreŝigis la sangon : ''enspiri kaj elspiri''. '''Spiro'''. Ago, agoj de tiu, kiu spiras. ## Spiralo ## '''Spiralo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Kurba, nefermita linio, kiu pli kaj pli malproksimiĝas de sia komenca punkto, rondirante ĝin. '''Spirala'''. Havanta la formon de spiralo. ## Spirito ## '''Spirito'''. - 1. Nemateria parto de la homo : ''alta spirito''. - 2. Nemateria supernatura estaĵo : ''la spirito de la malbono''. '''Spirita'''. De spirito, koncernanta spiriton. ## Spiritismo ## '''Spiritismo'''. Kredo je la ebleco havi rilatojn kun la animoj de l’ mortintoj kaj la procedoj por alvoki la animojn kaj interrilati kun ili. ## Spiritisto ## '''Spiritisto'''. Homo, kiu sin okupas per la spiritismo. ## Spiritualismo ## '''Spiritualismo'''. Filozofia doktrino asertanta, ke ekzistas nur la spiritaj estaĵoj, kaj la tuta materia mondo estas nur produktaĵo de la sentoj kaj pensoj. ## Spite ## '''Spite'''. Prepozicio kun la senco : ''intence kontraŭ la volo de aliaj: Por inciti la guverniston, la knabo sin banis spite lia malpermeso''. Komparu : ''Malgraŭ''. ## Spleno ## '''Spleno'''. Patologia stato de la animo, karakterizata de konstanta enuo kaj indiferenteco al ĉio. ## Splito ## '''Splito'''. Maldika peco de fendita ligno. '''Spliti'''. Fendi lignon en maldikajn pecojn. Komparu : ''Fendi, krevigi''. ## Spondeo ## '''Spondeo'''. Dusilaba vermezuro, konsistanta el du longaj silaboj aŭ el unua akcentita kaj dua neakcentita. ## Spongo ## '''Spongo'''. Substanco malpeza, facile kunpremebla, pororiĉa, forte sorbanta la fluidaĵojn : ''lavi per spongo''. '''Sponga'''. De spongo, el spongo. ## Sporo ## '''Sporo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Reprodukta organo de la sensemaj vegetaĵoj. ## Sporada ## '''Sporada'''. Renkontata, observata tie ĉi kaj tie en apartaj okazoj : ''sporada malsano''. ## Sporto ## '''Sporto'''. Fizikaj amuzoj, celantaj ne sole plezuron, sed ankaŭ disvolvon de korpa lerteco : ''rajdado, glitkurado''. ## Sprita ## '''Sprita'''. - 1. Posedanta la kapablon trovi kaj esprimi similecon de diferencaj objektoj; eltrovema, iniciatema : ''sprita ŝerculo, sprita organizanto''. - 2. Montranta spritecon : ''sprita vizaĝo, sprita respondo''. '''Sprite'''. En sprita maniero. '''Spriteco'''. Eco de tiu, kiu estas sprita. '''Spritulo'''. Homo sprita. ## Sprono ## '''Sprono'''. Ŝtala duoncirklo kun pikilo, kiun la rajdanto fiksas ĉe la kalkanumo kaj per kiu li instigas la ĉevalon. ## Sproto ## '''Sproto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara manĝebla fiŝeto el la familio de l’ haringoj (''Clupea sprattus''). ## Stabo ## '''Stabo'''. Superaj oficiroj kaj oficistoj, apartenantaj al la komandantaro de granda militista taĉmento. '''Staba'''. De stabo, koncernanta stabon : ''staba oficiro''. ## Stablo ## '''Stablo'''. Tablo por metia laboro : ''stablo de seruristo''. ## Stacio ## '''Stacio'''. Loko, kie haltas la vagonaroj, tramoj k. t. p., por preni aŭ lasi la pasaĝerojn. '''Stacidomo'''. Stacia domo, kie la pasaĝeroj atendas la forveturon aŭ alveturon de la vagonaroj. ## Stadio ## '''Stadio'''. Grado, parto, klare distingebla de evoluo. Komparu : ''Fazo''.epoko, periodo. ## Stalo ## '''Stalo'''. Konstruaĵo, servanta kiel loĝejo por brutoj : ''ĉevala stalo''. ## Stalagmito ## '''Stalagmito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la fundo de kavernoj dank' al la konstanta gutado de la akvo. ## Stalaktito ## '''Stalaktito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la arkaĵo de kaverno, dank' al la konstanta gutado de akvo. ## Stameno ## '''Stameno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vira seksa organo de la floroj. ## Stampo ## '''Stampo'''. Signo, gravurita sur ligno. aŭ kupro kiun oni presas sur letero, koverto, dokumento. '''Stampi'''. Signi per stampo. '''Stampilo'''. Instrumento por stampi : ''Komparu: Sigelo''. ## Stano ## '''Stano''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sn. Ĥemia elemento, arĝente blanka metalo, uzata en kunfandaĵoj, por vazoj, k. t. p. '''Stani'''. Kovri per maldika tavolo de fandita stano ; stani kupran kaserelon.<noinclude><references/></noinclude> bh1bm6jvwi07wobgnc7mmpoqy9i9loh 119197 119138 2026-05-22T03:36:34Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Spezo"/>'''Spezo'''. Pago aŭ akcepto de mono : ''elspezo kaj enspezo''. '''Spezi'''. Pagi aŭ akcepti monon : ''elspezi kaj enspezi''. <section end="Spezo"/> <section begin="Spici"/>'''Spici'''. Aldoni al la manĝaĵoj kaj trinkaĵoj vegetaĵajn substancojn, aromajn kaj akre gustajn por fari ilin pli bongustaj. '''Spicaĵo'''. Tio, per kio oni spicas : ''kariofilo, muskato''. <section end="Spici"/> <section begin="Spiko"/>'''Spiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Supra parto de grena kreskaĵo, enhavanta la grajnojn. <section end="Spiko"/> <section begin="Spino"/>'''Spino''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Vertebra kolono. <section end="Spino"/> <section begin="Spinaco"/>'''Spinaco''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ kenopodiacoj (''Spinacia oleracea''). <section end="Spinaco"/> <section begin="Spiono"/>'''Spiono'''. Homo, kies okupo estas sekrete observi ies agojn. '''Spioni'''. Sekrete observi ies agojn : ''spioni la malamikan armeon''. <section end="Spiono"/> <section begin="Spiri"/>'''Spiri'''. Enpreni aeron kaj eligi ĝin, post kiam ĝi refreŝigis la sangon : ''enspiri kaj elspiri''. '''Spiro'''. Ago, agoj de tiu, kiu spiras. <section end="Spiri"/> <section begin="Spiralo"/>'''Spiralo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Kurba, nefermita linio, kiu pli kaj pli malproksimiĝas de sia komenca punkto, rondirante ĝin. '''Spirala'''. Havanta la formon de spiralo. <section end="Spiralo"/> <section begin="Spirito"/>'''Spirito'''. - 1. Nemateria parto de la homo : ''alta spirito''. - 2. Nemateria supernatura estaĵo : ''la spirito de la malbono''. '''Spirita'''. De spirito, koncernanta spiriton. <section end="Spirito"/> <section begin="Spiritismo"/>'''Spiritismo'''. Kredo je la ebleco havi rilatojn kun la animoj de l’ mortintoj kaj la procedoj por alvoki la animojn kaj interrilati kun ili. <section end="Spiritismo"/> <section begin="Spiritisto"/>'''Spiritisto'''. Homo, kiu sin okupas per la spiritismo. <section end="Spiritisto"/> <section begin="Spiritualismo"/>'''Spiritualismo'''. Filozofia doktrino asertanta, ke ekzistas nur la spiritaj estaĵoj, kaj la tuta materia mondo estas nur produktaĵo de la sentoj kaj pensoj. <section end="Spiritualismo"/> <section begin="Spite"/>'''Spite'''. Prepozicio kun la senco : ''intence kontraŭ la volo de aliaj: Por inciti la guverniston, la knabo sin banis spite lia malpermeso''. Komparu : ''Malgraŭ''. <section end="Spite"/> <section begin="Spleno"/>'''Spleno'''. Patologia stato de la animo, karakterizata de konstanta enuo kaj indiferenteco al ĉio. <section end="Spleno"/> <section begin="Splito"/>'''Splito'''. Maldika peco de fendita ligno. '''Spliti'''. Fendi lignon en maldikajn pecojn. Komparu : ''Fendi, krevigi''. <section end="Splito"/> <section begin="Spondeo"/>'''Spondeo'''. Dusilaba vermezuro, konsistanta el du longaj silaboj aŭ el unua akcentita kaj dua neakcentita. <section end="Spondeo"/> <section begin="Spongo"/>'''Spongo'''. Substanco malpeza, facile kunpremebla, pororiĉa, forte sorbanta la fluidaĵojn : ''lavi per spongo''. '''Sponga'''. De spongo, el spongo. <section end="Spongo"/> <section begin="Sporo"/>'''Sporo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Reprodukta organo de la sensemaj vegetaĵoj. <section end="Sporo"/> <section begin="Sporada"/>'''Sporada'''. Renkontata, observata tie ĉi kaj tie en apartaj okazoj : ''sporada malsano''. <section end="Sporada"/> <section begin="Sporto"/>'''Sporto'''. Fizikaj amuzoj, celantaj ne sole plezuron, sed ankaŭ disvolvon de korpa lerteco : ''rajdado, glitkurado''. <section end="Sporto"/> <section begin="Sprita"/>'''Sprita'''. - 1. Posedanta la kapablon trovi kaj esprimi similecon de diferencaj objektoj; eltrovema, iniciatema : ''sprita ŝerculo, sprita organizanto''. - 2. Montranta spritecon : ''sprita vizaĝo, sprita respondo''. '''Sprite'''. En sprita maniero. '''Spriteco'''. Eco de tiu, kiu estas sprita. '''Spritulo'''. Homo sprita. <section end="Sprita"/> <section begin="Sprono"/>'''Sprono'''. Ŝtala duoncirklo kun pikilo, kiun la rajdanto fiksas ĉe la kalkanumo kaj per kiu li instigas la ĉevalon. <section end="Sprono"/> <section begin="Sproto"/>'''Sproto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara manĝebla fiŝeto el la familio de l’ haringoj (''Clupea sprattus''). <section end="Sproto"/> <section begin="Stabo"/>'''Stabo'''. Superaj oficiroj kaj oficistoj, apartenantaj al la komandantaro de granda militista taĉmento. '''Staba'''. De stabo, koncernanta stabon : ''staba oficiro''. <section end="Stabo"/> <section begin="Stablo"/>'''Stablo'''. Tablo por metia laboro : ''stablo de seruristo''. <section end="Stablo"/> <section begin="Stacio"/>'''Stacio'''. Loko, kie haltas la vagonaroj, tramoj k. t. p., por preni aŭ lasi la pasaĝerojn. '''Stacidomo'''. Stacia domo, kie la pasaĝeroj atendas la forveturon aŭ alveturon de la vagonaroj. <section end="Stacio"/> <section begin="Stadio"/>'''Stadio'''. Grado, parto, klare distingebla de evoluo. Komparu : ''Fazo''.epoko, periodo. <section end="Stadio"/> <section begin="Stalo"/>'''Stalo'''. Konstruaĵo, servanta kiel loĝejo por brutoj : ''ĉevala stalo''. <section end="Stalo"/> <section begin="Stalagmito"/>'''Stalagmito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la fundo de kavernoj dank' al la konstanta gutado de la akvo. <section end="Stalagmito"/> <section begin="Stalaktito"/>'''Stalaktito'''. Kalka konusforma pinto formiĝanta sur la arkaĵo de kaverno, dank' al la konstanta gutado de akvo. <section end="Stalaktito"/> <section begin="Stameno"/>'''Stameno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vira seksa organo de la floroj. <section end="Stameno"/> <section begin="Stampo"/>'''Stampo'''. Signo, gravurita sur ligno. aŭ kupro kiun oni presas sur letero, koverto, dokumento. '''Stampi'''. Signi per stampo. '''Stampilo'''. Instrumento por stampi : ''Komparu: Sigelo''. <section end="Stampo"/> <section begin="Stano"/>'''Stano''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sn. Ĥemia elemento, arĝente blanka metalo, uzata en kunfandaĵoj, por vazoj, k. t. p. '''Stani'''. Kovri per maldika tavolo de fandita stano ; stani kupran kaserelon. <section end="Stano"/><noinclude><references/></noinclude> jqa1fhjaphlg6hevwdn9520vyo8a7l2 104 40843 119077 119018 2026-05-22T00:37:02Z CasteloBot 76 119077 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Stanco'''. Okversa strofo. '''Standardo'''. Flago, portata kiel militista, religia, partia simbolo : ''regimenta standardo, ruĝa standardo''. '''Stango'''. Longa, tre maldika arba trunko : ''lupulo sur stangoj''. '''Stari'''. Resti senmova vertikale sur la piedoj. '''Starigi'''. Meti ion tiamaniere, ke ĝi staru. '''Stariĝi'''. Fariĝi staranta. '''Kontraustari'''. Esti kontraŭa al io : ''kontraŭstari projekton''. '''Superstari'''. Havi la supron super io : ''La turo superstaras la nubojn''. '''Memstara'''. Aganta, vivanta sen helpo de aliaj. '''Memstare'''. En memstara maniero. '''Memstareco'''. Eco de tio, kio estas rnemstara. '''Stato'''. Maniero esti : ''stato de la aferoj, stato de la animo''. '''Statiko'''. Parto de la meĥaniko pri la egalpezo de la korpoj. '''Statistiko'''. Notado, kolektado de faktoj, kiuj povas esti kalkulitaj : ''statistiko de akcidentoj fervojaj''. '''Statistika'''. De statistiko, bazita sur statistiko : ''statistika metodo''. '''Statuo'''. Figuro ŝtona, metala, ligna, prezentanta homon aŭ beston. '''Staturo'''. Alteco de la homa korpo : ''homo de bela staturo''. '''Stearino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senkolora, senodora substanco, el kiu konsistas grandparte preskaŭ ĉiuj grasoj, uzata por kandeloj. '''Stebi'''. Kunkudri kelke da teksaĵoj tiamaniere, ke la kudrilo ĉiufoje trapikas ĉiujn. '''Stelo'''. - 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Memlumanta ĉiela korpo, fiksita astro. - 2. Astro (ekster la suno kaj luno''). - 3. Objekto, similanta stelon : ''la verda stelo''. '''Stelaro'''. Grupo de fiksitaj astroj, prezentanta iun figuron kaj havanta specialan nomon : ''la Granda Ursino''. '''Stenografii'''. Per specialaj simpligitaj signoj, anstataŭantaj la literojn kaj silabojn, skribi same rapide, kiel oni parolas. '''Stenografio'''. Arto stenografii. '''Stenografiisto'''. Homo, kies specialo estas stenografii. '''Stenografo'''. Stenografiisto. '''Stepo'''. Granda surfaco de tero, sur kiu kreskas nur sovaĝaj herbaj vegetaĵoj. '''Stereografio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de geometrio pri la projekcioj de la solidaj korpoj sur la ebeno. '''Stereometrio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de la geometrio pri la solidaj korpoj. '''Stereoskopo'''. Optika instrumento, en kiu du bildoj ebenaj, surmetitaj unu sur la alia, per duokula vidado ŝajnas solida korpo. '''Stereotipo'''. Plato kun nemoveblaj presliteroj, kiun oni uzas por presi kelke da eldonoj de la sama verko aŭ tre multenombrajn ekzemplerojn de gazeto. '''Stereotipi'''. Prepari stereotipon el ordinara kompostaĵo : ''stereotipi kompostaĵon''. '''Sterko'''. - 1. Brutaj ekskrementoj, miksitaj kun la pajlo, sur kiu ili kuŝis, uzataj por fruktodonigi la teron. - 2. Substanco, uzata por fruktodonigi la teron. '''Sterki'''. Fruktodonigi per sterko. '''Sterledo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj; ĝi liveras la plej bonan kaviaron (''Acipenser ruthenus''). '''Sterlingo'''. Angla monero, valoranta ĉirkaŭ 25 fr. '''Sterni'''. Meti tukon tiamanere, ke ĝi kovru kiel eble plej grandan supraĵon : ''sterni tukon sur tablo, sur lito''. '''Stertoro'''. Raŭka sono, eligata el la brusto kaŭze de malfacila spirado : ''stertoro de agonianto''. '''Stertori'''. Eligi stertoron. '''Stilo'''. - 1. Maniero skribi, esprimi siajn pensojn : ''simpla stilo, peza stilo''. - 2. Tutaĵo de la trajtoj de belarto kaj precipe de la arĥitekturo, karakterizanta artiston, epokon. popolon, kiu estas la aŭtoro de ĝiaj verkoj : ''la baroka stilo''. '''Stilistiko'''. Scienco pri la literatura stilo. '''Stimuli'''. Eksciti ies aktivecon, fervoron. Komparu : ''Instigi''. '''Stipo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de graminacoj (''Stipa''). '''Stipendio'''. Mona sumo, donata ĉiujare al neriĉa lernanto, por ebligi al li la studadon. '''Stoika'''. Plene reganta sin mem kaj trankvile suferanta ĉagrenojn, dolorojn kaj malsukceson. '''Stoiko'''. Homo stoika. '''Stoike'''. En stoika maniero. '''Stolo'''. Longa strio, pendanta de ĉirkaŭ la kolo de l’ pastroj ĝis la genuoj, plilarĝigita ĉe la ekstremoj. '''Stomako''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Granda sakforma organo de la digestado. '''Strabi'''. Direkti unu okulon flanke de la rigardata objekto. '''Straba'''. Kiu strabas : ''straba okulo, straba homo''. '''Strabulo'''. Straba homo. '''Stranga'''. Diferenca de aliaj samspecaj kaj per tio kaŭzanta miron. '''Strangaĵo'''. Io stranga.<noinclude><references/></noinclude> r65tvtv5cffhld06wyxixts47yaotia 119139 119077 2026-05-22T03:09:52Z CasteloBot 76 *sintakso 119139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Stanco ## '''Stanco'''. Okversa strofo. ## Standardo ## '''Standardo'''. Flago, portata kiel militista, religia, partia simbolo : ''regimenta standardo, ruĝa standardo''. ## Stango ## '''Stango'''. Longa, tre maldika arba trunko : ''lupulo sur stangoj''. ## Stari ## '''Stari'''. Resti senmova vertikale sur la piedoj. '''Starigi'''. Meti ion tiamaniere, ke ĝi staru. '''Stariĝi'''. Fariĝi staranta. '''Kontraustari'''. Esti kontraŭa al io : ''kontraŭstari projekton''. '''Superstari'''. Havi la supron super io : ''La turo superstaras la nubojn''. '''Memstara'''. Aganta, vivanta sen helpo de aliaj. '''Memstare'''. En memstara maniero. '''Memstareco'''. Eco de tio, kio estas rnemstara. ## Stato ## '''Stato'''. Maniero esti : ''stato de la aferoj, stato de la animo''. ## Statiko ## '''Statiko'''. Parto de la meĥaniko pri la egalpezo de la korpoj. ## Statistiko ## '''Statistiko'''. Notado, kolektado de faktoj, kiuj povas esti kalkulitaj : ''statistiko de akcidentoj fervojaj''. '''Statistika'''. De statistiko, bazita sur statistiko : ''statistika metodo''. ## Statuo ## '''Statuo'''. Figuro ŝtona, metala, ligna, prezentanta homon aŭ beston. ## Staturo ## '''Staturo'''. Alteco de la homa korpo : ''homo de bela staturo''. ## Stearino ## '''Stearino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senkolora, senodora substanco, el kiu konsistas grandparte preskaŭ ĉiuj grasoj, uzata por kandeloj. ## Stebi ## '''Stebi'''. Kunkudri kelke da teksaĵoj tiamaniere, ke la kudrilo ĉiufoje trapikas ĉiujn. ## Stelo ## '''Stelo'''. - 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Memlumanta ĉiela korpo, fiksita astro. - 2. Astro (ekster la suno kaj luno''). - 3. Objekto, similanta stelon : ''la verda stelo''. '''Stelaro'''. Grupo de fiksitaj astroj, prezentanta iun figuron kaj havanta specialan nomon : ''la Granda Ursino''. ## Stenografii ## '''Stenografii'''. Per specialaj simpligitaj signoj, anstataŭantaj la literojn kaj silabojn, skribi same rapide, kiel oni parolas. '''Stenografio'''. Arto stenografii. '''Stenografiisto'''. Homo, kies specialo estas stenografii. ## Stenografo ## '''Stenografo'''. Stenografiisto. ## Stepo ## '''Stepo'''. Granda surfaco de tero, sur kiu kreskas nur sovaĝaj herbaj vegetaĵoj. ## Stereografio ## '''Stereografio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de geometrio pri la projekcioj de la solidaj korpoj sur la ebeno. ## Stereometrio ## '''Stereometrio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de la geometrio pri la solidaj korpoj. ## Stereoskopo ## '''Stereoskopo'''. Optika instrumento, en kiu du bildoj ebenaj, surmetitaj unu sur la alia, per duokula vidado ŝajnas solida korpo. ## Stereotipo ## '''Stereotipo'''. Plato kun nemoveblaj presliteroj, kiun oni uzas por presi kelke da eldonoj de la sama verko aŭ tre multenombrajn ekzemplerojn de gazeto. '''Stereotipi'''. Prepari stereotipon el ordinara kompostaĵo : ''stereotipi kompostaĵon''. ## Sterko ## '''Sterko'''. - 1. Brutaj ekskrementoj, miksitaj kun la pajlo, sur kiu ili kuŝis, uzataj por fruktodonigi la teron. - 2. Substanco, uzata por fruktodonigi la teron. '''Sterki'''. Fruktodonigi per sterko. ## Sterledo ## '''Sterledo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj; ĝi liveras la plej bonan kaviaron (''Acipenser ruthenus''). ## Sterlingo ## '''Sterlingo'''. Angla monero, valoranta ĉirkaŭ 25 fr. ## Sterni ## '''Sterni'''. Meti tukon tiamanere, ke ĝi kovru kiel eble plej grandan supraĵon : ''sterni tukon sur tablo, sur lito''. ## Stertoro ## '''Stertoro'''. Raŭka sono, eligata el la brusto kaŭze de malfacila spirado : ''stertoro de agonianto''. '''Stertori'''. Eligi stertoron. ## Stilo ## '''Stilo'''. - 1. Maniero skribi, esprimi siajn pensojn : ''simpla stilo, peza stilo''. - 2. Tutaĵo de la trajtoj de belarto kaj precipe de la arĥitekturo, karakterizanta artiston, epokon. popolon, kiu estas la aŭtoro de ĝiaj verkoj : ''la baroka stilo''. ## Stilistiko ## '''Stilistiko'''. Scienco pri la literatura stilo. ## Stimuli ## '''Stimuli'''. Eksciti ies aktivecon, fervoron. Komparu : ''Instigi''. ## Stipo ## '''Stipo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de graminacoj (''Stipa''). ## Stipendio ## '''Stipendio'''. Mona sumo, donata ĉiujare al neriĉa lernanto, por ebligi al li la studadon. ## Stoika ## '''Stoika'''. Plene reganta sin mem kaj trankvile suferanta ĉagrenojn, dolorojn kaj malsukceson. '''Stoiko'''. Homo stoika. '''Stoike'''. En stoika maniero. ## Stolo ## '''Stolo'''. Longa strio, pendanta de ĉirkaŭ la kolo de l’ pastroj ĝis la genuoj, plilarĝigita ĉe la ekstremoj. ## Stomako ## '''Stomako''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Granda sakforma organo de la digestado. ## Strabi ## '''Strabi'''. Direkti unu okulon flanke de la rigardata objekto. '''Straba'''. Kiu strabas : ''straba okulo, straba homo''. '''Strabulo'''. Straba homo. ## Stranga ## '''Stranga'''. Diferenca de aliaj samspecaj kaj per tio kaŭzanta miron. '''Strangaĵo'''. Io stranga.<noinclude><references/></noinclude> ggyun1t0vqb4unqngryfj5bd0xnjqcg 119198 119139 2026-05-22T03:36:43Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Stanco"/>'''Stanco'''. Okversa strofo. <section end="Stanco"/> <section begin="Standardo"/>'''Standardo'''. Flago, portata kiel militista, religia, partia simbolo : ''regimenta standardo, ruĝa standardo''. <section end="Standardo"/> <section begin="Stango"/>'''Stango'''. Longa, tre maldika arba trunko : ''lupulo sur stangoj''. <section end="Stango"/> <section begin="Stari"/>'''Stari'''. Resti senmova vertikale sur la piedoj. '''Starigi'''. Meti ion tiamaniere, ke ĝi staru. '''Stariĝi'''. Fariĝi staranta. '''Kontraustari'''. Esti kontraŭa al io : ''kontraŭstari projekton''. '''Superstari'''. Havi la supron super io : ''La turo superstaras la nubojn''. '''Memstara'''. Aganta, vivanta sen helpo de aliaj. '''Memstare'''. En memstara maniero. '''Memstareco'''. Eco de tio, kio estas rnemstara. <section end="Stari"/> <section begin="Stato"/>'''Stato'''. Maniero esti : ''stato de la aferoj, stato de la animo''. <section end="Stato"/> <section begin="Statiko"/>'''Statiko'''. Parto de la meĥaniko pri la egalpezo de la korpoj. <section end="Statiko"/> <section begin="Statistiko"/>'''Statistiko'''. Notado, kolektado de faktoj, kiuj povas esti kalkulitaj : ''statistiko de akcidentoj fervojaj''. '''Statistika'''. De statistiko, bazita sur statistiko : ''statistika metodo''. <section end="Statistiko"/> <section begin="Statuo"/>'''Statuo'''. Figuro ŝtona, metala, ligna, prezentanta homon aŭ beston. <section end="Statuo"/> <section begin="Staturo"/>'''Staturo'''. Alteco de la homa korpo : ''homo de bela staturo''. <section end="Staturo"/> <section begin="Stearino"/>'''Stearino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senkolora, senodora substanco, el kiu konsistas grandparte preskaŭ ĉiuj grasoj, uzata por kandeloj. <section end="Stearino"/> <section begin="Stebi"/>'''Stebi'''. Kunkudri kelke da teksaĵoj tiamaniere, ke la kudrilo ĉiufoje trapikas ĉiujn. <section end="Stebi"/> <section begin="Stelo"/>'''Stelo'''. - 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Memlumanta ĉiela korpo, fiksita astro. - 2. Astro (ekster la suno kaj luno''). - 3. Objekto, similanta stelon : ''la verda stelo''. '''Stelaro'''. Grupo de fiksitaj astroj, prezentanta iun figuron kaj havanta specialan nomon : ''la Granda Ursino''. <section end="Stelo"/> <section begin="Stenografii"/>'''Stenografii'''. Per specialaj simpligitaj signoj, anstataŭantaj la literojn kaj silabojn, skribi same rapide, kiel oni parolas. '''Stenografio'''. Arto stenografii. '''Stenografiisto'''. Homo, kies specialo estas stenografii. <section end="Stenografii"/> <section begin="Stenografo"/>'''Stenografo'''. Stenografiisto. <section end="Stenografo"/> <section begin="Stepo"/>'''Stepo'''. Granda surfaco de tero, sur kiu kreskas nur sovaĝaj herbaj vegetaĵoj. <section end="Stepo"/> <section begin="Stereografio"/>'''Stereografio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de geometrio pri la projekcioj de la solidaj korpoj sur la ebeno. <section end="Stereografio"/> <section begin="Stereometrio"/>'''Stereometrio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de la geometrio pri la solidaj korpoj. <section end="Stereometrio"/> <section begin="Stereoskopo"/>'''Stereoskopo'''. Optika instrumento, en kiu du bildoj ebenaj, surmetitaj unu sur la alia, per duokula vidado ŝajnas solida korpo. <section end="Stereoskopo"/> <section begin="Stereotipo"/>'''Stereotipo'''. Plato kun nemoveblaj presliteroj, kiun oni uzas por presi kelke da eldonoj de la sama verko aŭ tre multenombrajn ekzemplerojn de gazeto. '''Stereotipi'''. Prepari stereotipon el ordinara kompostaĵo : ''stereotipi kompostaĵon''. <section end="Stereotipo"/> <section begin="Sterko"/>'''Sterko'''. - 1. Brutaj ekskrementoj, miksitaj kun la pajlo, sur kiu ili kuŝis, uzataj por fruktodonigi la teron. - 2. Substanco, uzata por fruktodonigi la teron. '''Sterki'''. Fruktodonigi per sterko. <section end="Sterko"/> <section begin="Sterledo"/>'''Sterledo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj; ĝi liveras la plej bonan kaviaron (''Acipenser ruthenus''). <section end="Sterledo"/> <section begin="Sterlingo"/>'''Sterlingo'''. Angla monero, valoranta ĉirkaŭ 25 fr. <section end="Sterlingo"/> <section begin="Sterni"/>'''Sterni'''. Meti tukon tiamanere, ke ĝi kovru kiel eble plej grandan supraĵon : ''sterni tukon sur tablo, sur lito''. <section end="Sterni"/> <section begin="Stertoro"/>'''Stertoro'''. Raŭka sono, eligata el la brusto kaŭze de malfacila spirado : ''stertoro de agonianto''. '''Stertori'''. Eligi stertoron. <section end="Stertoro"/> <section begin="Stilo"/>'''Stilo'''. - 1. Maniero skribi, esprimi siajn pensojn : ''simpla stilo, peza stilo''. - 2. Tutaĵo de la trajtoj de belarto kaj precipe de la arĥitekturo, karakterizanta artiston, epokon. popolon, kiu estas la aŭtoro de ĝiaj verkoj : ''la baroka stilo''. <section end="Stilo"/> <section begin="Stilistiko"/>'''Stilistiko'''. Scienco pri la literatura stilo. <section end="Stilistiko"/> <section begin="Stimuli"/>'''Stimuli'''. Eksciti ies aktivecon, fervoron. Komparu : ''Instigi''. <section end="Stimuli"/> <section begin="Stipo"/>'''Stipo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de graminacoj (''Stipa''). <section end="Stipo"/> <section begin="Stipendio"/>'''Stipendio'''. Mona sumo, donata ĉiujare al neriĉa lernanto, por ebligi al li la studadon. <section end="Stipendio"/> <section begin="Stoika"/>'''Stoika'''. Plene reganta sin mem kaj trankvile suferanta ĉagrenojn, dolorojn kaj malsukceson. '''Stoiko'''. Homo stoika. '''Stoike'''. En stoika maniero. <section end="Stoika"/> <section begin="Stolo"/>'''Stolo'''. Longa strio, pendanta de ĉirkaŭ la kolo de l’ pastroj ĝis la genuoj, plilarĝigita ĉe la ekstremoj. <section end="Stolo"/> <section begin="Stomako"/>'''Stomako''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Granda sakforma organo de la digestado. <section end="Stomako"/> <section begin="Strabi"/>'''Strabi'''. Direkti unu okulon flanke de la rigardata objekto. '''Straba'''. Kiu strabas : ''straba okulo, straba homo''. '''Strabulo'''. Straba homo. <section end="Strabi"/> <section begin="Stranga"/>'''Stranga'''. Diferenca de aliaj samspecaj kaj per tio kaŭzanta miron. '''Strangaĵo'''. Io stranga. <section end="Stranga"/><noinclude><references/></noinclude> fr2weeaqmaqros1i9ko08galpnvzjez 104 40844 119080 119019 2026-05-22T00:53:13Z CasteloBot 76 119080 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Strange'''. En stranga maniero. '''Strangeco'''. Eco de tio, kio estas stranga. '''Strangulo'''. Stranga homo. '''Strato'''. Vojo en urbo kun vico de domoj ĉe ĉiu flanko. '''Strategio'''. Arto fari planon de milito kaj konduki la armeon ĝis la renkonto kun la malamiko. '''Strategiisto'''. Specialisto en la strategio. '''Streĉi'''. - 1. Forte tiri elastan korpon kaj teni ĝin en plilongigita stato : ''streĉi kordon, streĉi risorton, streĉi horloĝon''. - 2. En alta grado uzi siajn korpajn aŭ spiritajn fortojn : ''streĉi muskolon, streĉi atenton''. '''Streĉeco'''. Stato de tio, kio estas streĉita. '''Malstreĉi'''. Liberigi tion, kio estis streĉita. '''Streko'''. Linio, farita per unu movo de plumo, de krajono. '''Streki'''. Fari strekon. '''Substreki'''. Fari strekon sub vorto, sub frazo, por turni la atenton de la leganto. '''Trastreki'''. Fari strekon tra vorto, tra frazo, kiun oni deziras nuligi. '''Strio'''. Longa mallarĝa peco kun paralelaj randoj : ''strio de tero''. '''Strii'''. Fari striojn. Komparu : ''Rubando''. '''Strigo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Nokta raba birdo (''Strix''). '''Strigli'''. Purigi la harojn de l’ ĉevaloj kaj de aliaj hejmaj bestoj per speciala instrumento, konsistanta el paralelaj feraj kombilosimilaj klingoj. '''Striglilo'''. Instrumento por strigli. '''Striko'''. Interrompo de laboro de laboristoj, oficistoj kaj rifuzo rekomenci ĝin, se oni ne kontentigos iliajn postulojn. '''Striki'''. Ne labori kaŭze de striko. '''Striknino'''. Alkaloido de maldolĉa gusto, forta veneno, kaŭzanta tetanajn spasmojn, uzata en la medicino kaj por veneni malutilajn bestojn (ratojn''). '''Strofo'''. Kunigo de kelke da versoj en unu ritman tuton : ''trioleto, stanco''. '''Stroncio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sr. Ĥemia elemento, flaveta metalo de la alkalie-fera grupo. '''Strukturo'''. Maniero, en kiu la partoj de unu tuto estas kunmetitaj : ''strukturo de la homa korpo, strukturo de Esperanto''. '''Struto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la vico de l’ kurantaj (''Struthio cametus.) '''Studi'''. - 1. Science esplori : ''studi la strukturon de la universo''. - 2. Sin dediĉi al scienco : ''studi la matematikon''. '''Studo'''. Okupo de tiu, kiu studas. '''Studanto'''. Kiu studas. '''Studento'''. Lernanto en supera lernejo : ''studento de universitato''. '''Stufi'''. Rosti tiamaniere, ke la viando saturiĝu de la propra vaporo. '''Stuki'''. Kovri muron per miksaĵo de kalko kaj sablo. Komparu : ''Masoni''. '''Stumpo'''. Parto de membro aŭ de alia objekto, restanta sendifekta, post kiam la aliaj partoj estas detruitaj : ''stumpo de amputita mano''. '''Stupo'''. Implikitaj kanabaj aŭ linaj fadenoj, uzataj por ŝtopi. '''Sturgo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de fiŝo (''Acipenser sturio''). '''Sturno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj, facile lernanta kanti kaj paroli (''Sturnus vulgaris''). '''Sub'''. - 1. Prepozio per kiu estas esprimata : ''a'') Loko, kiu estas pli malalte ol alia loko; kiu estas kovrita de alia objekto: sub tablo, sub tegmento''. b'') Direkto al loko, kiu estas pli malalte ol alia : ''Muso kuras sub la liton''. - 2. a'') Prefikso kun la sama senco, kiel la prepozicio : ''subskribi, submeti, subtegmento, subteni''. b'') Prefikso por esprimi homon de malpli aita rango : ''suboficiro, subulo''. '''Subita'''. Okazanta rapide, neatendite : ''subita morto''. '''Subite'''. En subita maniero. '''Subiteco'''. Eco de tio, kio estas subita. '''Subjekto''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Objekto aŭ persono, pri kiu oni ion diras en la frazo. '''Subjektiva'''. Bazita sur la individuaj opinioj kaj gustoj : ''subjektiva kritiko''. '''Subjektive'''. En subjektiva maniero. '''Subjektiveco'''. Eco de tio, kio estas subjektiva. '''Sublimato'''. - 1. Substanco vaporigita kaj kolektita en la solida stato. - 2. HgCl2. Biklorido de hidrargo. '''Substanco'''. Ĉiu speco de materio : ''solida substanco''. '''Substantivo''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Vorto, prezentanta ia nomon de persono, objekto aŭ ideo. '''Subtila'''. - 1. Konsistanta el delikataj, malgrandaj eroj : ''subtila pulvoro''. - 2. Rimarkanta aŭ esprimanta la plej delikatajn nuancojn kaj diferencojn : ''subtila spirito''. '''Subtile'''. En subtila maniero. '''Subtileco'''. Eco de tio, kio estas subtila. Komparu : ''Delikata''. '''Subvencio'''. Mona helpo, precipe tiu de ŝtato al publika institucio. '''Suĉi'''. - 1. Teni en la buŝo mameton kaj eltiri el ĝi lakton. - 2. Eltiri fluidaĵon, sukon el objekto, tenata en la buŝo : ''La abelo suĉas la mielon el floroj''.<noinclude><references/></noinclude> 0qab8a39bm6rk2b8meyuvuli197j79c 119140 119080 2026-05-22T03:09:53Z CasteloBot 76 *sintakso 119140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Strange ## '''Strange'''. En stranga maniero. '''Strangeco'''. Eco de tio, kio estas stranga. '''Strangulo'''. Stranga homo. ## Strato ## '''Strato'''. Vojo en urbo kun vico de domoj ĉe ĉiu flanko. ## Strategio ## '''Strategio'''. Arto fari planon de milito kaj konduki la armeon ĝis la renkonto kun la malamiko. '''Strategiisto'''. Specialisto en la strategio. ## Streĉi ## '''Streĉi'''. - 1. Forte tiri elastan korpon kaj teni ĝin en plilongigita stato : ''streĉi kordon, streĉi risorton, streĉi horloĝon''. - 2. En alta grado uzi siajn korpajn aŭ spiritajn fortojn : ''streĉi muskolon, streĉi atenton''. '''Streĉeco'''. Stato de tio, kio estas streĉita. '''Malstreĉi'''. Liberigi tion, kio estis streĉita. ## Streko ## '''Streko'''. Linio, farita per unu movo de plumo, de krajono. '''Streki'''. Fari strekon. '''Substreki'''. Fari strekon sub vorto, sub frazo, por turni la atenton de la leganto. '''Trastreki'''. Fari strekon tra vorto, tra frazo, kiun oni deziras nuligi. ## Strio ## '''Strio'''. Longa mallarĝa peco kun paralelaj randoj : ''strio de tero''. '''Strii'''. Fari striojn. Komparu : ''Rubando''. ## Strigo ## '''Strigo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Nokta raba birdo (''Strix''). ## Strigli ## '''Strigli'''. Purigi la harojn de l’ ĉevaloj kaj de aliaj hejmaj bestoj per speciala instrumento, konsistanta el paralelaj feraj kombilosimilaj klingoj. '''Striglilo'''. Instrumento por strigli. ## Striko ## '''Striko'''. Interrompo de laboro de laboristoj, oficistoj kaj rifuzo rekomenci ĝin, se oni ne kontentigos iliajn postulojn. '''Striki'''. Ne labori kaŭze de striko. ## Striknino ## '''Striknino'''. Alkaloido de maldolĉa gusto, forta veneno, kaŭzanta tetanajn spasmojn, uzata en la medicino kaj por veneni malutilajn bestojn (ratojn''). ## Strofo ## '''Strofo'''. Kunigo de kelke da versoj en unu ritman tuton : ''trioleto, stanco''. ## Stroncio ## '''Stroncio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sr. Ĥemia elemento, flaveta metalo de la alkalie-fera grupo. ## Strukturo ## '''Strukturo'''. Maniero, en kiu la partoj de unu tuto estas kunmetitaj : ''strukturo de la homa korpo, strukturo de Esperanto''. ## Struto ## '''Struto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la vico de l’ kurantaj (''Struthio cametus.) ## Studi ## '''Studi'''. - 1. Science esplori : ''studi la strukturon de la universo''. - 2. Sin dediĉi al scienco : ''studi la matematikon''. '''Studo'''. Okupo de tiu, kiu studas. '''Studanto'''. Kiu studas. ## Studento ## '''Studento'''. Lernanto en supera lernejo : ''studento de universitato''. ## Stufi ## '''Stufi'''. Rosti tiamaniere, ke la viando saturiĝu de la propra vaporo. ## Stuki ## '''Stuki'''. Kovri muron per miksaĵo de kalko kaj sablo. Komparu : ''Masoni''. ## Stumpo ## '''Stumpo'''. Parto de membro aŭ de alia objekto, restanta sendifekta, post kiam la aliaj partoj estas detruitaj : ''stumpo de amputita mano''. ## Stupo ## '''Stupo'''. Implikitaj kanabaj aŭ linaj fadenoj, uzataj por ŝtopi. ## Sturgo ## '''Sturgo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de fiŝo (''Acipenser sturio''). ## Sturno ## '''Sturno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj, facile lernanta kanti kaj paroli (''Sturnus vulgaris''). ## Sub ## '''Sub'''. - 1. Prepozio per kiu estas esprimata : ''a'') Loko, kiu estas pli malalte ol alia loko; kiu estas kovrita de alia objekto: sub tablo, sub tegmento''. b'') Direkto al loko, kiu estas pli malalte ol alia : ''Muso kuras sub la liton''. - 2. a'') Prefikso kun la sama senco, kiel la prepozicio : ''subskribi, submeti, subtegmento, subteni''. b'') Prefikso por esprimi homon de malpli aita rango : ''suboficiro, subulo''. ## Subita ## '''Subita'''. Okazanta rapide, neatendite : ''subita morto''. '''Subite'''. En subita maniero. '''Subiteco'''. Eco de tio, kio estas subita. ## Subjekto ## '''Subjekto''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Objekto aŭ persono, pri kiu oni ion diras en la frazo. ## Subjektiva ## '''Subjektiva'''. Bazita sur la individuaj opinioj kaj gustoj : ''subjektiva kritiko''. '''Subjektive'''. En subjektiva maniero. '''Subjektiveco'''. Eco de tio, kio estas subjektiva. ## Sublimato ## '''Sublimato'''. - 1. Substanco vaporigita kaj kolektita en la solida stato. - 2. HgCl2. Biklorido de hidrargo. ## Substanco ## '''Substanco'''. Ĉiu speco de materio : ''solida substanco''. '''Substantivo''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Vorto, prezentanta ia nomon de persono, objekto aŭ ideo. ## Subtila ## '''Subtila'''. - 1. Konsistanta el delikataj, malgrandaj eroj : ''subtila pulvoro''. - 2. Rimarkanta aŭ esprimanta la plej delikatajn nuancojn kaj diferencojn : ''subtila spirito''. '''Subtile'''. En subtila maniero. '''Subtileco'''. Eco de tio, kio estas subtila. Komparu : ''Delikata''. ## Subvencio ## '''Subvencio'''. Mona helpo, precipe tiu de ŝtato al publika institucio. ## Suĉi ## '''Suĉi'''. - 1. Teni en la buŝo mameton kaj eltiri el ĝi lakton. - 2. Eltiri fluidaĵon, sukon el objekto, tenata en la buŝo : ''La abelo suĉas la mielon el floroj''.<noinclude><references/></noinclude> fwyb9vnepwgppxi3m17tsx8uscilatm 119199 119140 2026-05-22T03:36:55Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Strange"/>'''Strange'''. En stranga maniero. '''Strangeco'''. Eco de tio, kio estas stranga. '''Strangulo'''. Stranga homo. <section end="Strange"/> <section begin="Strato"/>'''Strato'''. Vojo en urbo kun vico de domoj ĉe ĉiu flanko. <section end="Strato"/> <section begin="Strategio"/>'''Strategio'''. Arto fari planon de milito kaj konduki la armeon ĝis la renkonto kun la malamiko. '''Strategiisto'''. Specialisto en la strategio. <section end="Strategio"/> <section begin="Streĉi"/>'''Streĉi'''. - 1. Forte tiri elastan korpon kaj teni ĝin en plilongigita stato : ''streĉi kordon, streĉi risorton, streĉi horloĝon''. - 2. En alta grado uzi siajn korpajn aŭ spiritajn fortojn : ''streĉi muskolon, streĉi atenton''. '''Streĉeco'''. Stato de tio, kio estas streĉita. '''Malstreĉi'''. Liberigi tion, kio estis streĉita. <section end="Streĉi"/> <section begin="Streko"/>'''Streko'''. Linio, farita per unu movo de plumo, de krajono. '''Streki'''. Fari strekon. '''Substreki'''. Fari strekon sub vorto, sub frazo, por turni la atenton de la leganto. '''Trastreki'''. Fari strekon tra vorto, tra frazo, kiun oni deziras nuligi. <section end="Streko"/> <section begin="Strio"/>'''Strio'''. Longa mallarĝa peco kun paralelaj randoj : ''strio de tero''. '''Strii'''. Fari striojn. Komparu : ''Rubando''. <section end="Strio"/> <section begin="Strigo"/>'''Strigo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Nokta raba birdo (''Strix''). <section end="Strigo"/> <section begin="Strigli"/>'''Strigli'''. Purigi la harojn de l’ ĉevaloj kaj de aliaj hejmaj bestoj per speciala instrumento, konsistanta el paralelaj feraj kombilosimilaj klingoj. '''Striglilo'''. Instrumento por strigli. <section end="Strigli"/> <section begin="Striko"/>'''Striko'''. Interrompo de laboro de laboristoj, oficistoj kaj rifuzo rekomenci ĝin, se oni ne kontentigos iliajn postulojn. '''Striki'''. Ne labori kaŭze de striko. <section end="Striko"/> <section begin="Striknino"/>'''Striknino'''. Alkaloido de maldolĉa gusto, forta veneno, kaŭzanta tetanajn spasmojn, uzata en la medicino kaj por veneni malutilajn bestojn (ratojn''). <section end="Striknino"/> <section begin="Strofo"/>'''Strofo'''. Kunigo de kelke da versoj en unu ritman tuton : ''trioleto, stanco''. <section end="Strofo"/> <section begin="Stroncio"/>'''Stroncio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sr. Ĥemia elemento, flaveta metalo de la alkalie-fera grupo. <section end="Stroncio"/> <section begin="Strukturo"/>'''Strukturo'''. Maniero, en kiu la partoj de unu tuto estas kunmetitaj : ''strukturo de la homa korpo, strukturo de Esperanto''. <section end="Strukturo"/> <section begin="Struto"/>'''Struto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la vico de l’ kurantaj (''Struthio cametus.) <section end="Struto"/> <section begin="Studi"/>'''Studi'''. - 1. Science esplori : ''studi la strukturon de la universo''. - 2. Sin dediĉi al scienco : ''studi la matematikon''. '''Studo'''. Okupo de tiu, kiu studas. '''Studanto'''. Kiu studas. <section end="Studi"/> <section begin="Studento"/>'''Studento'''. Lernanto en supera lernejo : ''studento de universitato''. <section end="Studento"/> <section begin="Stufi"/>'''Stufi'''. Rosti tiamaniere, ke la viando saturiĝu de la propra vaporo. <section end="Stufi"/> <section begin="Stuki"/>'''Stuki'''. Kovri muron per miksaĵo de kalko kaj sablo. Komparu : ''Masoni''. <section end="Stuki"/> <section begin="Stumpo"/>'''Stumpo'''. Parto de membro aŭ de alia objekto, restanta sendifekta, post kiam la aliaj partoj estas detruitaj : ''stumpo de amputita mano''. <section end="Stumpo"/> <section begin="Stupo"/>'''Stupo'''. Implikitaj kanabaj aŭ linaj fadenoj, uzataj por ŝtopi. <section end="Stupo"/> <section begin="Sturgo"/>'''Sturgo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de fiŝo (''Acipenser sturio''). <section end="Sturgo"/> <section begin="Sturno"/>'''Sturno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj, facile lernanta kanti kaj paroli (''Sturnus vulgaris''). <section end="Sturno"/> <section begin="Sub"/>'''Sub'''. - 1. Prepozio per kiu estas esprimata : ''a'') Loko, kiu estas pli malalte ol alia loko; kiu estas kovrita de alia objekto: sub tablo, sub tegmento''. b'') Direkto al loko, kiu estas pli malalte ol alia : ''Muso kuras sub la liton''. - 2. a'') Prefikso kun la sama senco, kiel la prepozicio : ''subskribi, submeti, subtegmento, subteni''. b'') Prefikso por esprimi homon de malpli aita rango : ''suboficiro, subulo''. <section end="Sub"/> <section begin="Subita"/>'''Subita'''. Okazanta rapide, neatendite : ''subita morto''. '''Subite'''. En subita maniero. '''Subiteco'''. Eco de tio, kio estas subita. <section end="Subita"/> <section begin="Subjekto"/>'''Subjekto''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Objekto aŭ persono, pri kiu oni ion diras en la frazo. <section end="Subjekto"/> <section begin="Subjektiva"/>'''Subjektiva'''. Bazita sur la individuaj opinioj kaj gustoj : ''subjektiva kritiko''. '''Subjektive'''. En subjektiva maniero. '''Subjektiveco'''. Eco de tio, kio estas subjektiva. <section end="Subjektiva"/> <section begin="Sublimato"/>'''Sublimato'''. - 1. Substanco vaporigita kaj kolektita en la solida stato. - 2. HgCl2. Biklorido de hidrargo. <section end="Sublimato"/> <section begin="Substanco"/>'''Substanco'''. Ĉiu speco de materio : ''solida substanco''. '''Substantivo''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Vorto, prezentanta ia nomon de persono, objekto aŭ ideo. <section end="Substanco"/> <section begin="Subtila"/>'''Subtila'''. - 1. Konsistanta el delikataj, malgrandaj eroj : ''subtila pulvoro''. - 2. Rimarkanta aŭ esprimanta la plej delikatajn nuancojn kaj diferencojn : ''subtila spirito''. '''Subtile'''. En subtila maniero. '''Subtileco'''. Eco de tio, kio estas subtila. Komparu : ''Delikata''. <section end="Subtila"/> <section begin="Subvencio"/>'''Subvencio'''. Mona helpo, precipe tiu de ŝtato al publika institucio. <section end="Subvencio"/> <section begin="Suĉi"/>'''Suĉi'''. - 1. Teni en la buŝo mameton kaj eltiri el ĝi lakton. - 2. Eltiri fluidaĵon, sukon el objekto, tenata en la buŝo : ''La abelo suĉas la mielon el floroj''. <section end="Suĉi"/><noinclude><references/></noinclude> 0h3rc1j2f3r3fb56rwuvxjas4jidx94 104 40845 119081 119020 2026-05-22T00:55:55Z CasteloBot 76 119081 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Suĉinfano'''. Infano, kiu sin nutras per la suĉado : ''Komparu: Sorbi''. '''Sudo'''. - 1. Parto de la horizonto, kiu estas antaŭ ni, kiam ni tagmeze rigardas la sunon. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la sudo. '''Suda'''. De sudo : ''suda klimato, suda frukto''. '''Sude'''. En la sudo. '''Suferi'''. Senti doloron fizikan aŭ moralan : ''La agonianto terure suferis''. '''Sufero'''. Sento de tiu, kiu suferas. '''Sufiĉa'''. Estanta en tia kvanto, kia estas necesa : ''sufiĉa kapitalo, sufica kompetenteco''. '''Sufiĉi'''. Esti en tia kvanto, kia estas necesa : ''Mil frankoj plene sufiĉos por la vojaĝo''. '''Sufiĉe'''. En sufiĉa kvanto; tiom, kiom estas necese. '''Sufikso''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Afikso, almetata post la radiko : ''ul, ec''. '''Sufloro'''. Persono mallaŭte, nerimarkeble diranta la vortojn de la rolo al aktoro. '''Suflori'''. Mallaŭte, nerimarkeble diri ion al persono, kiu devas ĝin mem diri, sed forgesis; ŝteldiri : ''La knabo sufloris la versojn al la kolego''. '''Sufoki'''. Mortigi per manko de la aero : ''sufoki premegante la kolon''. '''Sufoka'''. Kiu sufokas : ''sufokaj gasoj''. '''Sufokiĝi'''. Morti de manko de la aero. '''Sufragano'''. Episkopo, ne posedanta diocezon kaj helpanta alian episkopon. '''Sugesto'''. - 1. Influo je persono hipnotigita, iganta ĝin pensi kaj voli, kion deziras la hipnotiganto. - 2. Inspiro. '''Sugesta'''. De sugesto, koncernanta sugeston : ''sugesta metodo''. '''Sugesti'''. Kaŭzi sugeston. '''Suko'''. Fluidaĵo en la histoj de la bestoj kaj vegetaĵoj : ''citrona suko, suko de viando''. '''Sukceno'''. Malmola flava, diafana rezina substanco, el kiu oni faras diversajn malgrandajn objektojn, precipe buŝtubetojn de pipoj. '''Sukceso'''. Feliĉa, bona rezultato de entrepreno : ''sukceso en agado, sukceso de aktoro''. '''Sukcesi'''. Havi, atingi feliĉan, bonan rezultaton : ''sukcesi en la vivo''. '''Sukcesa'''. Kiu sukcesas : ''sukcesa batalo''. '''Sukcese'''. En sukcesa maniero. '''Sukero'''. Blanka dolĉa substanco, fabrikata el diversaj vegetaĵoj, precipe el la betoj kaj sukerkanoj. '''Sukeri'''. Dolĉigi per sukero : ''sukeri teon, sukeri kompoton''. '''Sukeraĵo'''. Dolĉa frandaĵo : ''kuko, konfitaĵo''. '''Sukeraĵejo'''. Loko, kie oni faras, vendas sukeraĵojn. '''Sulfuro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). S. Ĥemia elemento, solida flava substanco, trovata en la naturo en kombinaĵoj kun metaloj, uzata por la fabrikado de alumedoj, de l' pulvo k. t. p. '''Sulko'''. Longforma kavaĵo : ''sulko de la frunto; sulko, farita per plugilo''. '''Sulkigi'''. Fari sulkon, sulkojn : ''sulkigi la frunton''. '''Sultano'''. Mahometana aŭtokrata regnestro : ''turka sultano''. '''Sumo – 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Rezultato de la adicio; nombro, havanta tiom da unuoj, kiom da unuoj havas ĉiuj adiciitaj nombroj : ''La sumo de 5 kaj 9 estas 14''. - 2. Kvanto da mono : ''elspezi grandan sumon''. '''Sumigi'''. Adicii. '''Suno''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Centra, plej granda astro de la mondo, en kiu ni loĝas : ''la lumo de la suno''. '''Suna'''. De suno, koncernanta sunon : ''suna radio, suna sistemo''. '''Sunombrelo'''. Ombrelo, ŝirmanta de la suno. '''Supo'''. Kuirita fluida manĝaĵo, kiun oni manĝas per kulero : ''terpoma supo, buljono''. '''Supujo'''. Vazo, en kiu oni portas supon el la kuirejo. '''Super'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') Loko, kiu estas pli alta ol alia loko aŭ objekto, de kiu ĝi estas apartigita per libera interspaco: La birdo flugas super la arbo''. b'') Pli alta grado, rango, forto : ''La generalo estas super la kolonelo''. - 2. Prefikso, havanta la saman signifon : ''supernatura, superregi, superruzi, superflua''. '''Superi'''. Esti super io. '''Supera'''. Kiu estas super io : ''supera oficiro, supera matematiko''. '''Superlativo'''. Gramatika formo de la adjektivo aŭ adverbo, esprimanta la plej altan gradon de eco : ''la plej bona, plej perfekte''. '''Superstiĉo'''. Kredo pri mistera, supernatura povo de objektoj kaj cirkonstancoj : ''timo de la nombro 13''. '''Superstiĉa'''. Havanta superstiĉojn. '''Supozi'''. Akcepti ion vera, ebla, ne posedante pruvojn : ''Mi supozas, ke la vetero estos bela''. '''Supozo'''. Penso, opinio de tiu, kiu supozas. Komparu : ''Diveni, konjekti, suspekti''. '''Supre'''. En alta loko ĉe la ekstremo, kontraŭa al la bazo : ''supre sur la monto''. '''Supra'''. Estanta supre : ''supra parto de ŝtuparo''. '''Supro'''. Supra ekstremo, supra parto : ''supro de monto''. '''Supren'''. En supran lokon, al supra loko. '''Malsupre'''. En malalta loko, proksime de la bazo. '''Malsupra'''. Estanta malsupre. '''Malsupren'''. En malsupran lokon, al malsupra loko. '''Supraĵo'''. Supra, ekstera parto de objekto : ''La kubo havas 6 ebenajn supraĵojn''.<noinclude><references/></noinclude> s6elcgjmlugtrdylrau2p4feu9mbvrl 119141 119081 2026-05-22T03:09:54Z CasteloBot 76 *sintakso 119141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Suĉinfano ## '''Suĉinfano'''. Infano, kiu sin nutras per la suĉado : ''Komparu: Sorbi''. ## Sudo ## '''Sudo'''. - 1. Parto de la horizonto, kiu estas antaŭ ni, kiam ni tagmeze rigardas la sunon. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la sudo. '''Suda'''. De sudo : ''suda klimato, suda frukto''. '''Sude'''. En la sudo. ## Suferi ## '''Suferi'''. Senti doloron fizikan aŭ moralan : ''La agonianto terure suferis''. '''Sufero'''. Sento de tiu, kiu suferas. ## Sufiĉa ## '''Sufiĉa'''. Estanta en tia kvanto, kia estas necesa : ''sufiĉa kapitalo, sufica kompetenteco''. '''Sufiĉi'''. Esti en tia kvanto, kia estas necesa : ''Mil frankoj plene sufiĉos por la vojaĝo''. '''Sufiĉe'''. En sufiĉa kvanto; tiom, kiom estas necese. ## Sufikso ## '''Sufikso''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Afikso, almetata post la radiko : ''ul, ec''. ## Sufloro ## '''Sufloro'''. Persono mallaŭte, nerimarkeble diranta la vortojn de la rolo al aktoro. '''Suflori'''. Mallaŭte, nerimarkeble diri ion al persono, kiu devas ĝin mem diri, sed forgesis; ŝteldiri : ''La knabo sufloris la versojn al la kolego''. ## Sufoki ## '''Sufoki'''. Mortigi per manko de la aero : ''sufoki premegante la kolon''. '''Sufoka'''. Kiu sufokas : ''sufokaj gasoj''. '''Sufokiĝi'''. Morti de manko de la aero. ## Sufragano ## '''Sufragano'''. Episkopo, ne posedanta diocezon kaj helpanta alian episkopon. ## Sugesto ## '''Sugesto'''. - 1. Influo je persono hipnotigita, iganta ĝin pensi kaj voli, kion deziras la hipnotiganto. - 2. Inspiro. '''Sugesta'''. De sugesto, koncernanta sugeston : ''sugesta metodo''. '''Sugesti'''. Kaŭzi sugeston. ## Suko ## '''Suko'''. Fluidaĵo en la histoj de la bestoj kaj vegetaĵoj : ''citrona suko, suko de viando''. ## Sukceno ## '''Sukceno'''. Malmola flava, diafana rezina substanco, el kiu oni faras diversajn malgrandajn objektojn, precipe buŝtubetojn de pipoj. ## Sukceso ## '''Sukceso'''. Feliĉa, bona rezultato de entrepreno : ''sukceso en agado, sukceso de aktoro''. '''Sukcesi'''. Havi, atingi feliĉan, bonan rezultaton : ''sukcesi en la vivo''. '''Sukcesa'''. Kiu sukcesas : ''sukcesa batalo''. '''Sukcese'''. En sukcesa maniero. ## Sukero ## '''Sukero'''. Blanka dolĉa substanco, fabrikata el diversaj vegetaĵoj, precipe el la betoj kaj sukerkanoj. '''Sukeri'''. Dolĉigi per sukero : ''sukeri teon, sukeri kompoton''. '''Sukeraĵo'''. Dolĉa frandaĵo : ''kuko, konfitaĵo''. '''Sukeraĵejo'''. Loko, kie oni faras, vendas sukeraĵojn. ## Sulfuro ## '''Sulfuro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). S. Ĥemia elemento, solida flava substanco, trovata en la naturo en kombinaĵoj kun metaloj, uzata por la fabrikado de alumedoj, de l' pulvo k. t. p. ## Sulko ## '''Sulko'''. Longforma kavaĵo : ''sulko de la frunto; sulko, farita per plugilo''. '''Sulkigi'''. Fari sulkon, sulkojn : ''sulkigi la frunton''. ## Sultano ## '''Sultano'''. Mahometana aŭtokrata regnestro : ''turka sultano''. ## Sumo – 1 ## '''Sumo – 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Rezultato de la adicio; nombro, havanta tiom da unuoj, kiom da unuoj havas ĉiuj adiciitaj nombroj : ''La sumo de 5 kaj 9 estas 14''. - 2. Kvanto da mono : ''elspezi grandan sumon''. '''Sumigi'''. Adicii. ## Suno ## '''Suno''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Centra, plej granda astro de la mondo, en kiu ni loĝas : ''la lumo de la suno''. '''Suna'''. De suno, koncernanta sunon : ''suna radio, suna sistemo''. '''Sunombrelo'''. Ombrelo, ŝirmanta de la suno. ## Supo ## '''Supo'''. Kuirita fluida manĝaĵo, kiun oni manĝas per kulero : ''terpoma supo, buljono''. '''Supujo'''. Vazo, en kiu oni portas supon el la kuirejo. ## Super ## '''Super'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') Loko, kiu estas pli alta ol alia loko aŭ objekto, de kiu ĝi estas apartigita per libera interspaco: La birdo flugas super la arbo''. b'') Pli alta grado, rango, forto : ''La generalo estas super la kolonelo''. - 2. Prefikso, havanta la saman signifon : ''supernatura, superregi, superruzi, superflua''. '''Superi'''. Esti super io. '''Supera'''. Kiu estas super io : ''supera oficiro, supera matematiko''. ## Superlativo ## '''Superlativo'''. Gramatika formo de la adjektivo aŭ adverbo, esprimanta la plej altan gradon de eco : ''la plej bona, plej perfekte''. ## Superstiĉo ## '''Superstiĉo'''. Kredo pri mistera, supernatura povo de objektoj kaj cirkonstancoj : ''timo de la nombro 13''. '''Superstiĉa'''. Havanta superstiĉojn. ## Supozi ## '''Supozi'''. Akcepti ion vera, ebla, ne posedante pruvojn : ''Mi supozas, ke la vetero estos bela''. '''Supozo'''. Penso, opinio de tiu, kiu supozas. Komparu : ''Diveni, konjekti, suspekti''. ## Supre ## '''Supre'''. En alta loko ĉe la ekstremo, kontraŭa al la bazo : ''supre sur la monto''. '''Supra'''. Estanta supre : ''supra parto de ŝtuparo''. '''Supro'''. Supra ekstremo, supra parto : ''supro de monto''. '''Supren'''. En supran lokon, al supra loko. '''Malsupre'''. En malalta loko, proksime de la bazo. '''Malsupra'''. Estanta malsupre. '''Malsupren'''. En malsupran lokon, al malsupra loko. '''Supraĵo'''. Supra, ekstera parto de objekto : ''La kubo havas 6 ebenajn supraĵojn''.<noinclude><references/></noinclude> ryj8a33qyqrck3slsvsycwscm65dibf 119200 119141 2026-05-22T03:37:05Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Suĉinfano"/>'''Suĉinfano'''. Infano, kiu sin nutras per la suĉado : ''Komparu: Sorbi''. <section end="Suĉinfano"/> <section begin="Sudo"/>'''Sudo'''. - 1. Parto de la horizonto, kiu estas antaŭ ni, kiam ni tagmeze rigardas la sunon. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la sudo. '''Suda'''. De sudo : ''suda klimato, suda frukto''. '''Sude'''. En la sudo. <section end="Sudo"/> <section begin="Suferi"/>'''Suferi'''. Senti doloron fizikan aŭ moralan : ''La agonianto terure suferis''. '''Sufero'''. Sento de tiu, kiu suferas. <section end="Suferi"/> <section begin="Sufiĉa"/>'''Sufiĉa'''. Estanta en tia kvanto, kia estas necesa : ''sufiĉa kapitalo, sufica kompetenteco''. '''Sufiĉi'''. Esti en tia kvanto, kia estas necesa : ''Mil frankoj plene sufiĉos por la vojaĝo''. '''Sufiĉe'''. En sufiĉa kvanto; tiom, kiom estas necese. <section end="Sufiĉa"/> <section begin="Sufikso"/>'''Sufikso''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Afikso, almetata post la radiko : ''ul, ec''. <section end="Sufikso"/> <section begin="Sufloro"/>'''Sufloro'''. Persono mallaŭte, nerimarkeble diranta la vortojn de la rolo al aktoro. '''Suflori'''. Mallaŭte, nerimarkeble diri ion al persono, kiu devas ĝin mem diri, sed forgesis; ŝteldiri : ''La knabo sufloris la versojn al la kolego''. <section end="Sufloro"/> <section begin="Sufoki"/>'''Sufoki'''. Mortigi per manko de la aero : ''sufoki premegante la kolon''. '''Sufoka'''. Kiu sufokas : ''sufokaj gasoj''. '''Sufokiĝi'''. Morti de manko de la aero. <section end="Sufoki"/> <section begin="Sufragano"/>'''Sufragano'''. Episkopo, ne posedanta diocezon kaj helpanta alian episkopon. <section end="Sufragano"/> <section begin="Sugesto"/>'''Sugesto'''. - 1. Influo je persono hipnotigita, iganta ĝin pensi kaj voli, kion deziras la hipnotiganto. - 2. Inspiro. '''Sugesta'''. De sugesto, koncernanta sugeston : ''sugesta metodo''. '''Sugesti'''. Kaŭzi sugeston. <section end="Sugesto"/> <section begin="Suko"/>'''Suko'''. Fluidaĵo en la histoj de la bestoj kaj vegetaĵoj : ''citrona suko, suko de viando''. <section end="Suko"/> <section begin="Sukceno"/>'''Sukceno'''. Malmola flava, diafana rezina substanco, el kiu oni faras diversajn malgrandajn objektojn, precipe buŝtubetojn de pipoj. <section end="Sukceno"/> <section begin="Sukceso"/>'''Sukceso'''. Feliĉa, bona rezultato de entrepreno : ''sukceso en agado, sukceso de aktoro''. '''Sukcesi'''. Havi, atingi feliĉan, bonan rezultaton : ''sukcesi en la vivo''. '''Sukcesa'''. Kiu sukcesas : ''sukcesa batalo''. '''Sukcese'''. En sukcesa maniero. <section end="Sukceso"/> <section begin="Sukero"/>'''Sukero'''. Blanka dolĉa substanco, fabrikata el diversaj vegetaĵoj, precipe el la betoj kaj sukerkanoj. '''Sukeri'''. Dolĉigi per sukero : ''sukeri teon, sukeri kompoton''. '''Sukeraĵo'''. Dolĉa frandaĵo : ''kuko, konfitaĵo''. '''Sukeraĵejo'''. Loko, kie oni faras, vendas sukeraĵojn. <section end="Sukero"/> <section begin="Sulfuro"/>'''Sulfuro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). S. Ĥemia elemento, solida flava substanco, trovata en la naturo en kombinaĵoj kun metaloj, uzata por la fabrikado de alumedoj, de l' pulvo k. t. p. <section end="Sulfuro"/> <section begin="Sulko"/>'''Sulko'''. Longforma kavaĵo : ''sulko de la frunto; sulko, farita per plugilo''. '''Sulkigi'''. Fari sulkon, sulkojn : ''sulkigi la frunton''. <section end="Sulko"/> <section begin="Sultano"/>'''Sultano'''. Mahometana aŭtokrata regnestro : ''turka sultano''. <section end="Sultano"/> <section begin="Sumo – 1"/>'''Sumo – 1'''. ({{VdE-ml|Mat}}.). Rezultato de la adicio; nombro, havanta tiom da unuoj, kiom da unuoj havas ĉiuj adiciitaj nombroj : ''La sumo de 5 kaj 9 estas 14''. - 2. Kvanto da mono : ''elspezi grandan sumon''. '''Sumigi'''. Adicii. <section end="Sumo – 1"/> <section begin="Suno"/>'''Suno''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Centra, plej granda astro de la mondo, en kiu ni loĝas : ''la lumo de la suno''. '''Suna'''. De suno, koncernanta sunon : ''suna radio, suna sistemo''. '''Sunombrelo'''. Ombrelo, ŝirmanta de la suno. <section end="Suno"/> <section begin="Supo"/>'''Supo'''. Kuirita fluida manĝaĵo, kiun oni manĝas per kulero : ''terpoma supo, buljono''. '''Supujo'''. Vazo, en kiu oni portas supon el la kuirejo. <section end="Supo"/> <section begin="Super"/>'''Super'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') Loko, kiu estas pli alta ol alia loko aŭ objekto, de kiu ĝi estas apartigita per libera interspaco: La birdo flugas super la arbo''. b'') Pli alta grado, rango, forto : ''La generalo estas super la kolonelo''. - 2. Prefikso, havanta la saman signifon : ''supernatura, superregi, superruzi, superflua''. '''Superi'''. Esti super io. '''Supera'''. Kiu estas super io : ''supera oficiro, supera matematiko''. <section end="Super"/> <section begin="Superlativo"/>'''Superlativo'''. Gramatika formo de la adjektivo aŭ adverbo, esprimanta la plej altan gradon de eco : ''la plej bona, plej perfekte''. <section end="Superlativo"/> <section begin="Superstiĉo"/>'''Superstiĉo'''. Kredo pri mistera, supernatura povo de objektoj kaj cirkonstancoj : ''timo de la nombro 13''. '''Superstiĉa'''. Havanta superstiĉojn. <section end="Superstiĉo"/> <section begin="Supozi"/>'''Supozi'''. Akcepti ion vera, ebla, ne posedante pruvojn : ''Mi supozas, ke la vetero estos bela''. '''Supozo'''. Penso, opinio de tiu, kiu supozas. Komparu : ''Diveni, konjekti, suspekti''. <section end="Supozi"/> <section begin="Supre"/>'''Supre'''. En alta loko ĉe la ekstremo, kontraŭa al la bazo : ''supre sur la monto''. '''Supra'''. Estanta supre : ''supra parto de ŝtuparo''. '''Supro'''. Supra ekstremo, supra parto : ''supro de monto''. '''Supren'''. En supran lokon, al supra loko. '''Malsupre'''. En malalta loko, proksime de la bazo. '''Malsupra'''. Estanta malsupre. '''Malsupren'''. En malsupran lokon, al malsupra loko. '''Supraĵo'''. Supra, ekstera parto de objekto : ''La kubo havas 6 ebenajn supraĵojn''. <section end="Supre"/><noinclude><references/></noinclude> a7u97dtsk6ay1l9z8x72hy3asl1rm8j 104 40846 119083 119022 2026-05-22T01:05:11Z CasteloBot 76 119083 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Ŝanceliĝema'''. Ĉiam ŝanceliĝanta antaŭ decido, ne decidema. Komparu : ''Balanci, akui, svingi''. '''Ŝanĝi'''. Anstataŭ unu objekto preni alian, aliigi : ''ŝanĝi veston, ŝanĝi loĝejon''. La uniformo tute ŝanĝis la aspekton de la junulo. '''Interŝanĝi'''. Preni objekton de iu kaj doni por ĝi alian egalvaloran kaj reciproke : ''La vilaĝano interŝanĝis kun amiko ĉapelon je ĉapo''. '''Ŝanĝebla'''. Kiu povas esti ŝanĝata : ''skribmaŝino kun ŝanĝebla alfabeto''. '''Ŝankro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta ulcero de la seksaj organoj. '''Ŝarado'''. Enigmo, en kiu oni devas diveni vorton, posedante difinon de ĉiu ĝia silabo aŭ de grupoj de ĝiaj silaboj, prezentantaj plenan vorton. '''Ŝargi'''. Ŝarĝi pafilon. '''Ŝarĝi'''. - 1. Meti sur io pezajn korpojn portotajn : ''ŝarĝi ĉevalon, veturilon, ŝipon''. - 2. Meti en pafilon pulvon, kuglojn. '''Ŝarĝo'''. Objekto per kiu oni ŝarĝas. '''Ŝarko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mara fiŝo el la vico de la transversobuŝaj (''Squalus''). '''Ŝati'''. Havi altan opinion pri ies kapabloj, valoro : ''ŝati ies talenton''. '''Ŝato'''. Opinio de tiu, kiu ŝatas. '''Malŝati'''. Havi malaltan opinion pri ies kapabloj. valoro. '''Malŝato'''. Opinio de tiu, kiu malŝatas. '''Ŝaŭmo'''. Blanka substanco. konsistanta el kuniĝintaj veziketoj de fluidaĵo, forte skuata : ''la ŝaŭmo de la ondoj''. '''Ŝaumi'''. Eligi ŝaŭmon : ''ŝaŭmanta biero''. '''Ŝelo'''. Natura kovraĵo de arboj, ovoj, fruktoj. '''Senŝeligi'''. Senigi ion de la ŝelo : ''senŝeligi pomon''. '''Ŝelko'''. Duobla elasta rubando, metata sur la ŝultroj por porti la pantalonojn. '''Ŝerci'''. Diri ion por ridigi; paroli ne serioze. '''Ŝerco'''. Vortoj de tiu, kiu ŝercas. '''Ŝerca'''. Kiu ŝercas : ''ŝerca vorto''. '''Ŝerce'''. En ŝerca maniero, kun ŝerco. '''Ŝi'''. Virina pronomo de la tria persono de l' ununombro : ''La patrino venis - ŝi venis''. '''Ŝildo'''. Ŝirmilo kontraŭ la glavoj, lancoj, kugloj. '''Ŝilingo'''. Angla monero, valoranta 1,2 fr. '''Ŝimo'''. Fungoj, kovrantaj la supraĵon de putrantaj organikaj substancoj. '''Ŝimi'''. Kovriĝi de ŝimo. '''Ŝindo'''. Ligna tabuleto, uzata por kovri la tegmentojn. '''Ŝinko'''. Salita porka femuro. '''Ŝinka'''. De ŝinko, el ŝinko. '''Ŝipo'''. Akvoveturilo : ''velŝipo, vaporŝipo, komerca ŝipo, batalŝipo, kirasa ŝipo''. '''Ŝiparo'''. - 1. Aro de ŝipoj, kolektiĝintaj por kune navigi. - 2. Tutaĵo de la ŝipoj de lando : ''Anglujo posedas la plej grandan ŝiparon''. '''Ŝipano'''. Homo, servanta sur ŝipo. '''Ŝipestro'''. Ĉefo de la ŝipanoj. '''Ŝiri'''. Perforte apartigi partojn de malmola korpo per tirado : ''ŝiri paperon, ŝiri fadenon''. Deŝiri, disŝiri, forŝiri, elŝiri. Komparu : ''Rompi''. '''Ŝirmi'''. Kovri, defendi de io malbona : ''La ombrelo ŝirmas nin de la pluvo''. La remparo ŝirmas la soldatojn de la kugloj. La patrino ŝirmas la etulon de la danĝero. '''Ŝirmilo'''. Objekto por ŝirmi : ''lampo-ŝirmilo''. '''Ŝlimo'''. Tera substanco, kovranta la fundon de la senfluaj akvujoj. '''Ŝlosi'''. Fermi per seruro : ''ŝlosi pordon, ŝlosi ĉambron, ŝlosi iun en ĉambro''. '''Ŝlosilo'''. Fera peco por ŝlosi kaj malŝlosi seruron. '''Malŝlosi'''. Malfermi seruron. '''Ŝmaci'''. Manĝi aŭ kisi kun bruo. '''Ŝmiri'''. Kovri per maldika tavolo de grasa substanco : ''ŝmiri panon per butero, ŝmiri akson de rado''. '''Ŝmiraĵo'''. Graso, per kiu oni ŝmiras. '''Ŝnuro'''. Kunplektitaj linaj, kotonaj fadenoj, uzataj por ligi diversajn objektojn, pakaĵojn. '''Ŝovi'''. Puŝi objekton, glitigante ĝin sur la surfaco, sur kiu ĝi kuŝas : ''ŝovi pakaĵon sur la planko''. Komparu : ''Puŝi, tiri''. '''Ŝoveli'''. Forigi, transŝuti grenon, karbon de unu loko en alian per speciala ilo. '''Ŝovelilo'''. Ilo por ŝoveli, konsistanta el larĝa plata aŭ iom kava ekstremo kaj longa tenilo. '''Ŝovinismo'''. Troigita patriotismo. '''Ŝpari'''. - 1. Elspezi, uzi nur tiom, kiom estas nepre necese kaj tiamaniere kolekti provizon : ''Ŝpari monon por la maljuneco''. - 2. Konservi, malmulte uzante : ''Ŝparu viajn fortojn! '''Ŝparema'''''. Kiu amas ŝpari. '''Ŝparkaso'''. Kaso, kie oni lasas la ŝparitan monon, por ricevi procentojn. '''Malŝpari'''. Elspezi multe kaj senkonsidere. Komparu : ''Avara, avida''. '''Ŝpico''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de malgranda ĉambra hundo. '''Ŝpini'''. Tiri fibrojn el fibra amaso kaj tordi ilin en fadenojn. '''Ŝpinaĵo'''. Fibra amaso, el kiu oni tiras fibrojn kaj tordas ilin en fadenojn.<noinclude><references/></noinclude> ogundfsz5qt4oj0hyvkaode0nodeity 119143 119083 2026-05-22T03:09:55Z CasteloBot 76 *sintakso 119143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Ŝanceliĝema ## '''Ŝanceliĝema'''. Ĉiam ŝanceliĝanta antaŭ decido, ne decidema. Komparu : ''Balanci, akui, svingi''. ## Ŝanĝi ## '''Ŝanĝi'''. Anstataŭ unu objekto preni alian, aliigi : ''ŝanĝi veston, ŝanĝi loĝejon''. La uniformo tute ŝanĝis la aspekton de la junulo. '''Interŝanĝi'''. Preni objekton de iu kaj doni por ĝi alian egalvaloran kaj reciproke : ''La vilaĝano interŝanĝis kun amiko ĉapelon je ĉapo''. '''Ŝanĝebla'''. Kiu povas esti ŝanĝata : ''skribmaŝino kun ŝanĝebla alfabeto''. ## Ŝankro ## '''Ŝankro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta ulcero de la seksaj organoj. ## Ŝarado ## '''Ŝarado'''. Enigmo, en kiu oni devas diveni vorton, posedante difinon de ĉiu ĝia silabo aŭ de grupoj de ĝiaj silaboj, prezentantaj plenan vorton. ## Ŝargi ## '''Ŝargi'''. Ŝarĝi pafilon. ## Ŝarĝi ## '''Ŝarĝi'''. - 1. Meti sur io pezajn korpojn portotajn : ''ŝarĝi ĉevalon, veturilon, ŝipon''. - 2. Meti en pafilon pulvon, kuglojn. '''Ŝarĝo'''. Objekto per kiu oni ŝarĝas. ## Ŝarko ## '''Ŝarko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mara fiŝo el la vico de la transversobuŝaj (''Squalus''). ## Ŝati ## '''Ŝati'''. Havi altan opinion pri ies kapabloj, valoro : ''ŝati ies talenton''. '''Ŝato'''. Opinio de tiu, kiu ŝatas. '''Malŝati'''. Havi malaltan opinion pri ies kapabloj. valoro. '''Malŝato'''. Opinio de tiu, kiu malŝatas. ## Ŝaŭmo ## '''Ŝaŭmo'''. Blanka substanco. konsistanta el kuniĝintaj veziketoj de fluidaĵo, forte skuata : ''la ŝaŭmo de la ondoj''. '''Ŝaumi'''. Eligi ŝaŭmon : ''ŝaŭmanta biero''. ## Ŝelo ## '''Ŝelo'''. Natura kovraĵo de arboj, ovoj, fruktoj. '''Senŝeligi'''. Senigi ion de la ŝelo : ''senŝeligi pomon''. ## Ŝelko ## '''Ŝelko'''. Duobla elasta rubando, metata sur la ŝultroj por porti la pantalonojn. ## Ŝerci ## '''Ŝerci'''. Diri ion por ridigi; paroli ne serioze. '''Ŝerco'''. Vortoj de tiu, kiu ŝercas. '''Ŝerca'''. Kiu ŝercas : ''ŝerca vorto''. '''Ŝerce'''. En ŝerca maniero, kun ŝerco. ## Ŝi ## '''Ŝi'''. Virina pronomo de la tria persono de l' ununombro : ''La patrino venis - ŝi venis''. ## Ŝildo ## '''Ŝildo'''. Ŝirmilo kontraŭ la glavoj, lancoj, kugloj. ## Ŝilingo ## '''Ŝilingo'''. Angla monero, valoranta 1,2 fr. ## Ŝimo ## '''Ŝimo'''. Fungoj, kovrantaj la supraĵon de putrantaj organikaj substancoj. '''Ŝimi'''. Kovriĝi de ŝimo. ## Ŝindo ## '''Ŝindo'''. Ligna tabuleto, uzata por kovri la tegmentojn. ## Ŝinko ## '''Ŝinko'''. Salita porka femuro. '''Ŝinka'''. De ŝinko, el ŝinko. ## Ŝipo ## '''Ŝipo'''. Akvoveturilo : ''velŝipo, vaporŝipo, komerca ŝipo, batalŝipo, kirasa ŝipo''. '''Ŝiparo'''. - 1. Aro de ŝipoj, kolektiĝintaj por kune navigi. - 2. Tutaĵo de la ŝipoj de lando : ''Anglujo posedas la plej grandan ŝiparon''. '''Ŝipano'''. Homo, servanta sur ŝipo. '''Ŝipestro'''. Ĉefo de la ŝipanoj. ## Ŝiri ## '''Ŝiri'''. Perforte apartigi partojn de malmola korpo per tirado : ''ŝiri paperon, ŝiri fadenon''. Deŝiri, disŝiri, forŝiri, elŝiri. Komparu : ''Rompi''. ## Ŝirmi ## '''Ŝirmi'''. Kovri, defendi de io malbona : ''La ombrelo ŝirmas nin de la pluvo''. La remparo ŝirmas la soldatojn de la kugloj. La patrino ŝirmas la etulon de la danĝero. '''Ŝirmilo'''. Objekto por ŝirmi : ''lampo-ŝirmilo''. ## Ŝlimo ## '''Ŝlimo'''. Tera substanco, kovranta la fundon de la senfluaj akvujoj. ## Ŝlosi ## '''Ŝlosi'''. Fermi per seruro : ''ŝlosi pordon, ŝlosi ĉambron, ŝlosi iun en ĉambro''. '''Ŝlosilo'''. Fera peco por ŝlosi kaj malŝlosi seruron. '''Malŝlosi'''. Malfermi seruron. ## Ŝmaci ## '''Ŝmaci'''. Manĝi aŭ kisi kun bruo. ## Ŝmiri ## '''Ŝmiri'''. Kovri per maldika tavolo de grasa substanco : ''ŝmiri panon per butero, ŝmiri akson de rado''. '''Ŝmiraĵo'''. Graso, per kiu oni ŝmiras. ## Ŝnuro ## '''Ŝnuro'''. Kunplektitaj linaj, kotonaj fadenoj, uzataj por ligi diversajn objektojn, pakaĵojn. ## Ŝovi ## '''Ŝovi'''. Puŝi objekton, glitigante ĝin sur la surfaco, sur kiu ĝi kuŝas : ''ŝovi pakaĵon sur la planko''. Komparu : ''Puŝi, tiri''. ## Ŝoveli ## '''Ŝoveli'''. Forigi, transŝuti grenon, karbon de unu loko en alian per speciala ilo. '''Ŝovelilo'''. Ilo por ŝoveli, konsistanta el larĝa plata aŭ iom kava ekstremo kaj longa tenilo. ## Ŝovinismo ## '''Ŝovinismo'''. Troigita patriotismo. ## Ŝpari ## '''Ŝpari'''. - 1. Elspezi, uzi nur tiom, kiom estas nepre necese kaj tiamaniere kolekti provizon : ''Ŝpari monon por la maljuneco''. - 2. Konservi, malmulte uzante : ''Ŝparu viajn fortojn! '''Ŝparema'''''. Kiu amas ŝpari. '''Ŝparkaso'''. Kaso, kie oni lasas la ŝparitan monon, por ricevi procentojn. '''Malŝpari'''. Elspezi multe kaj senkonsidere. Komparu : ''Avara, avida''. ## Ŝpico ## '''Ŝpico''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de malgranda ĉambra hundo. ## Ŝpini ## '''Ŝpini'''. Tiri fibrojn el fibra amaso kaj tordi ilin en fadenojn. '''Ŝpinaĵo'''. Fibra amaso, el kiu oni tiras fibrojn kaj tordas ilin en fadenojn.<noinclude><references/></noinclude> 8yj92hiq84n1f0m0fuxhw92kn4unyyd 119202 119143 2026-05-22T03:37:26Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Ŝanceliĝema"/>'''Ŝanceliĝema'''. Ĉiam ŝanceliĝanta antaŭ decido, ne decidema. Komparu : ''Balanci, akui, svingi''. <section end="Ŝanceliĝema"/> <section begin="Ŝanĝi"/>'''Ŝanĝi'''. Anstataŭ unu objekto preni alian, aliigi : ''ŝanĝi veston, ŝanĝi loĝejon''. La uniformo tute ŝanĝis la aspekton de la junulo. '''Interŝanĝi'''. Preni objekton de iu kaj doni por ĝi alian egalvaloran kaj reciproke : ''La vilaĝano interŝanĝis kun amiko ĉapelon je ĉapo''. '''Ŝanĝebla'''. Kiu povas esti ŝanĝata : ''skribmaŝino kun ŝanĝebla alfabeto''. <section end="Ŝanĝi"/> <section begin="Ŝankro"/>'''Ŝankro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta ulcero de la seksaj organoj. <section end="Ŝankro"/> <section begin="Ŝarado"/>'''Ŝarado'''. Enigmo, en kiu oni devas diveni vorton, posedante difinon de ĉiu ĝia silabo aŭ de grupoj de ĝiaj silaboj, prezentantaj plenan vorton. <section end="Ŝarado"/> <section begin="Ŝargi"/>'''Ŝargi'''. Ŝarĝi pafilon. <section end="Ŝargi"/> <section begin="Ŝarĝi"/>'''Ŝarĝi'''. - 1. Meti sur io pezajn korpojn portotajn : ''ŝarĝi ĉevalon, veturilon, ŝipon''. - 2. Meti en pafilon pulvon, kuglojn. '''Ŝarĝo'''. Objekto per kiu oni ŝarĝas. <section end="Ŝarĝi"/> <section begin="Ŝarko"/>'''Ŝarko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mara fiŝo el la vico de la transversobuŝaj (''Squalus''). <section end="Ŝarko"/> <section begin="Ŝati"/>'''Ŝati'''. Havi altan opinion pri ies kapabloj, valoro : ''ŝati ies talenton''. '''Ŝato'''. Opinio de tiu, kiu ŝatas. '''Malŝati'''. Havi malaltan opinion pri ies kapabloj. valoro. '''Malŝato'''. Opinio de tiu, kiu malŝatas. <section end="Ŝati"/> <section begin="Ŝaŭmo"/>'''Ŝaŭmo'''. Blanka substanco. konsistanta el kuniĝintaj veziketoj de fluidaĵo, forte skuata : ''la ŝaŭmo de la ondoj''. '''Ŝaumi'''. Eligi ŝaŭmon : ''ŝaŭmanta biero''. <section end="Ŝaŭmo"/> <section begin="Ŝelo"/>'''Ŝelo'''. Natura kovraĵo de arboj, ovoj, fruktoj. '''Senŝeligi'''. Senigi ion de la ŝelo : ''senŝeligi pomon''. <section end="Ŝelo"/> <section begin="Ŝelko"/>'''Ŝelko'''. Duobla elasta rubando, metata sur la ŝultroj por porti la pantalonojn. <section end="Ŝelko"/> <section begin="Ŝerci"/>'''Ŝerci'''. Diri ion por ridigi; paroli ne serioze. '''Ŝerco'''. Vortoj de tiu, kiu ŝercas. '''Ŝerca'''. Kiu ŝercas : ''ŝerca vorto''. '''Ŝerce'''. En ŝerca maniero, kun ŝerco. <section end="Ŝerci"/> <section begin="Ŝi"/>'''Ŝi'''. Virina pronomo de la tria persono de l' ununombro : ''La patrino venis - ŝi venis''. <section end="Ŝi"/> <section begin="Ŝildo"/>'''Ŝildo'''. Ŝirmilo kontraŭ la glavoj, lancoj, kugloj. <section end="Ŝildo"/> <section begin="Ŝilingo"/>'''Ŝilingo'''. Angla monero, valoranta 1,2 fr. <section end="Ŝilingo"/> <section begin="Ŝimo"/>'''Ŝimo'''. Fungoj, kovrantaj la supraĵon de putrantaj organikaj substancoj. '''Ŝimi'''. Kovriĝi de ŝimo. <section end="Ŝimo"/> <section begin="Ŝindo"/>'''Ŝindo'''. Ligna tabuleto, uzata por kovri la tegmentojn. <section end="Ŝindo"/> <section begin="Ŝinko"/>'''Ŝinko'''. Salita porka femuro. '''Ŝinka'''. De ŝinko, el ŝinko. <section end="Ŝinko"/> <section begin="Ŝipo"/>'''Ŝipo'''. Akvoveturilo : ''velŝipo, vaporŝipo, komerca ŝipo, batalŝipo, kirasa ŝipo''. '''Ŝiparo'''. - 1. Aro de ŝipoj, kolektiĝintaj por kune navigi. - 2. Tutaĵo de la ŝipoj de lando : ''Anglujo posedas la plej grandan ŝiparon''. '''Ŝipano'''. Homo, servanta sur ŝipo. '''Ŝipestro'''. Ĉefo de la ŝipanoj. <section end="Ŝipo"/> <section begin="Ŝiri"/>'''Ŝiri'''. Perforte apartigi partojn de malmola korpo per tirado : ''ŝiri paperon, ŝiri fadenon''. Deŝiri, disŝiri, forŝiri, elŝiri. Komparu : ''Rompi''. <section end="Ŝiri"/> <section begin="Ŝirmi"/>'''Ŝirmi'''. Kovri, defendi de io malbona : ''La ombrelo ŝirmas nin de la pluvo''. La remparo ŝirmas la soldatojn de la kugloj. La patrino ŝirmas la etulon de la danĝero. '''Ŝirmilo'''. Objekto por ŝirmi : ''lampo-ŝirmilo''. <section end="Ŝirmi"/> <section begin="Ŝlimo"/>'''Ŝlimo'''. Tera substanco, kovranta la fundon de la senfluaj akvujoj. <section end="Ŝlimo"/> <section begin="Ŝlosi"/>'''Ŝlosi'''. Fermi per seruro : ''ŝlosi pordon, ŝlosi ĉambron, ŝlosi iun en ĉambro''. '''Ŝlosilo'''. Fera peco por ŝlosi kaj malŝlosi seruron. '''Malŝlosi'''. Malfermi seruron. <section end="Ŝlosi"/> <section begin="Ŝmaci"/>'''Ŝmaci'''. Manĝi aŭ kisi kun bruo. <section end="Ŝmaci"/> <section begin="Ŝmiri"/>'''Ŝmiri'''. Kovri per maldika tavolo de grasa substanco : ''ŝmiri panon per butero, ŝmiri akson de rado''. '''Ŝmiraĵo'''. Graso, per kiu oni ŝmiras. <section end="Ŝmiri"/> <section begin="Ŝnuro"/>'''Ŝnuro'''. Kunplektitaj linaj, kotonaj fadenoj, uzataj por ligi diversajn objektojn, pakaĵojn. <section end="Ŝnuro"/> <section begin="Ŝovi"/>'''Ŝovi'''. Puŝi objekton, glitigante ĝin sur la surfaco, sur kiu ĝi kuŝas : ''ŝovi pakaĵon sur la planko''. Komparu : ''Puŝi, tiri''. <section end="Ŝovi"/> <section begin="Ŝoveli"/>'''Ŝoveli'''. Forigi, transŝuti grenon, karbon de unu loko en alian per speciala ilo. '''Ŝovelilo'''. Ilo por ŝoveli, konsistanta el larĝa plata aŭ iom kava ekstremo kaj longa tenilo. <section end="Ŝoveli"/> <section begin="Ŝovinismo"/>'''Ŝovinismo'''. Troigita patriotismo. <section end="Ŝovinismo"/> <section begin="Ŝpari"/>'''Ŝpari'''. - 1. Elspezi, uzi nur tiom, kiom estas nepre necese kaj tiamaniere kolekti provizon : ''Ŝpari monon por la maljuneco''. - 2. Konservi, malmulte uzante : ''Ŝparu viajn fortojn! '''Ŝparema'''''. Kiu amas ŝpari. '''Ŝparkaso'''. Kaso, kie oni lasas la ŝparitan monon, por ricevi procentojn. '''Malŝpari'''. Elspezi multe kaj senkonsidere. Komparu : ''Avara, avida''. <section end="Ŝpari"/> <section begin="Ŝpico"/>'''Ŝpico''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de malgranda ĉambra hundo. <section end="Ŝpico"/> <section begin="Ŝpini"/>'''Ŝpini'''. Tiri fibrojn el fibra amaso kaj tordi ilin en fadenojn. '''Ŝpinaĵo'''. Fibra amaso, el kiu oni tiras fibrojn kaj tordas ilin en fadenojn. <section end="Ŝpini"/><noinclude><references/></noinclude> pdp1d3r1pgcgzyabyqawg6prv69vcne 104 40847 119084 119023 2026-05-22T01:09:21Z CasteloBot 76 119084 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Ŝpinilo'''. Ligna bastoneto kun '''Ŝpinisto'''. Homo, kies metio estas ŝpini. Komparu : ''Plekti, teksi, triki''. '''Ŝpruci'''. Vivege eliĝi en fluo aŭ en gutoj : ''La sango ŝprucas el la vundo''. '''Ŝprucigi'''. Vivege eligi fluidaĵon en fluo aŭ en gutoj : ''ŝprucigi akvon sur florojn''. '''Ŝprucigilo'''. Instrumento por ŝprucigi : ''ĝardena ŝprucigilo''. '''Ŝranko'''. Alta meblo kun unu aŭ du pordoj, kun bretoj, hokoj kaj tirkestoj por la tolaĵo, vestoj. '''Ŝrapnelo'''. Kanona pafaĵo, plenigita per malgrandaj kugloj kaj eksplodanta post la pafo. '''Ŝraŭbo'''. Metala, ligna peco, cilindra aŭ konusa, spirale kanelita por kunigi, fiksi. '''Ŝraŭbi'''. Turni ŝraŭbon. '''Ŝraŭbilo'''. Instrumento por turni la ŝraŭbojn. '''Ŝtalo'''. Purigita fero, fandita kun malgranda kvanto de karbo : ''fleksebla, kiel la ŝtalo''. '''Ŝtala'''. El ŝtalo : ''ŝtala tondilo''. '''Ŝtato'''. Unuiĝo de popolo sub la sama sistemo de regado. '''Ŝtata'''. De ŝtato, koncernanta ŝtaton : ''ŝtata revolucio''. Komparu : ''Regno''. '''Ŝteli'''. Preni sekrete aŭ superforte ies propraĵon. '''Ŝtelo'''. Ago de tiu, kiu ŝtelas. '''Ŝtelisto'''. Homo, kiu profesie ŝtelas. '''Ŝteldiri, ŝteliri'''. Diri, iri tiel, ke oni restu nerimarkita : ''La atakantoj ŝteliris al la remparo''. '''Ŝtipo'''. Mallonga, larĝa peco de dehakita arbo. Komparu : ''Trabo''. '''Ŝtofo'''. Teksaĵo, el kiu oni faras vestojn : ''drapo, silka ŝtofo; eleganta kaj fortika ŝtofo''. '''Subŝtofo'''. Teksaĵo, kiun oni alkudras sub la ŝtofo de vesto : ''somera jako sen subŝtofo''. '''Ŝtono'''. Malmola minerala maso, ordinare negranda kaj movebla. '''Ŝtona'''. El ŝtono, el ŝtonoj : ''ŝtona muro''. '''Ŝtonego'''. Granda nemovebla ŝtono : ''la ŝtonegoj de monto''. '''Ŝtonmortigi'''. Mortigi per ŝtonoj. '''Ŝtopi'''. Fermi truon, plenigante ĝin per ia substanco : ''ŝtopi fendon en barelo''. '''Ŝtopilo'''. Objekto, per kiu oni ŝtopas. '''Ŝtrumpo'''. Sakforma vesto, kovranta la piedon ĝis la genuo aŭ eĉ pli alte. '''Ŝtrumpeto'''. Mallonga ŝtrumpo, ne atinganta la genuon. '''Ŝtupo'''. Ĉiu el la transversaj ŝtonoj aŭ traboj, melitaj unu post kaj super alia por supreniri, kaj malsupreniri. '''Ŝtuparo'''. Suprenirejo el ŝtupoj. '''Ŝuo'''. Malalta leda piedvesto ĝis super la maleoloj. '''Ŝuisto'''. Homo, kies metio estas fari ŝuojn. '''Ŝuldi'''. Havi la devon pagi la pruntitan monon : ''Li ŝuldas al mi 100 fr''. '''Ŝuldo'''. Mono, kiun oni ŝuldas. '''Ŝuldanto'''. Kiu ŝuldas. '''Ŝultro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la homa korpo inter la kolo kaj la supro de la brako. '''Ŝuti'''. Ĵeti substancon, konsistantan el malmolaj, nekunigitaj eroj : ''ŝuti grenon en sakon, ŝuti sablon sur teron, ŝuti salon en supon''. '''Disŝuti'''. Ŝuti en diversajn flankojn : ''semante, disŝuti grenon sur kampo''. '''Superŝuti'''. - 1. Tre abunde ŝuti, kovri per ŝutado : ''superŝuti kadavron per tero''. - 2. Tre abunde doni : ''superŝuti per donacoj, superŝuti per riproĉoj''. '''Ŝveli'''. Plivastiĝi, pligrandiĝi koncerne la volumenon : ''La vundita membro ŝvelis de la inflamo''. '''Ŝvelo'''. Stato de tio, kio ŝvelas. '''Ŝvito'''. Akvosimila fluidaĵo, eliĝanta tra la poroj de l’ haŭto. '''Ŝviti'''. Eligi ŝviton, kovriĝi de ŝvito : ''ŝviti de la varmego''.<noinclude><references/></noinclude> bqrw3cmrj1fguggb8xvjdp5qe8rn008 119144 119084 2026-05-22T03:09:56Z CasteloBot 76 *sintakso 119144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Ŝpinilo ## '''Ŝpinilo'''. Ligna bastoneto kun '''Ŝpinisto'''. Homo, kies metio estas ŝpini. Komparu : ''Plekti, teksi, triki''. ## Ŝpruci ## '''Ŝpruci'''. Vivege eliĝi en fluo aŭ en gutoj : ''La sango ŝprucas el la vundo''. '''Ŝprucigi'''. Vivege eligi fluidaĵon en fluo aŭ en gutoj : ''ŝprucigi akvon sur florojn''. '''Ŝprucigilo'''. Instrumento por ŝprucigi : ''ĝardena ŝprucigilo''. ## Ŝranko ## '''Ŝranko'''. Alta meblo kun unu aŭ du pordoj, kun bretoj, hokoj kaj tirkestoj por la tolaĵo, vestoj. ## Ŝrapnelo ## '''Ŝrapnelo'''. Kanona pafaĵo, plenigita per malgrandaj kugloj kaj eksplodanta post la pafo. ## Ŝraŭbo ## '''Ŝraŭbo'''. Metala, ligna peco, cilindra aŭ konusa, spirale kanelita por kunigi, fiksi. '''Ŝraŭbi'''. Turni ŝraŭbon. '''Ŝraŭbilo'''. Instrumento por turni la ŝraŭbojn. ## Ŝtalo ## '''Ŝtalo'''. Purigita fero, fandita kun malgranda kvanto de karbo : ''fleksebla, kiel la ŝtalo''. '''Ŝtala'''. El ŝtalo : ''ŝtala tondilo''. ## Ŝtato ## '''Ŝtato'''. Unuiĝo de popolo sub la sama sistemo de regado. '''Ŝtata'''. De ŝtato, koncernanta ŝtaton : ''ŝtata revolucio''. Komparu : ''Regno''. ## Ŝteli ## '''Ŝteli'''. Preni sekrete aŭ superforte ies propraĵon. '''Ŝtelo'''. Ago de tiu, kiu ŝtelas. '''Ŝtelisto'''. Homo, kiu profesie ŝtelas. '''Ŝteldiri, ŝteliri'''. Diri, iri tiel, ke oni restu nerimarkita : ''La atakantoj ŝteliris al la remparo''. ## Ŝtipo ## '''Ŝtipo'''. Mallonga, larĝa peco de dehakita arbo. Komparu : ''Trabo''. ## Ŝtofo ## '''Ŝtofo'''. Teksaĵo, el kiu oni faras vestojn : ''drapo, silka ŝtofo; eleganta kaj fortika ŝtofo''. '''Subŝtofo'''. Teksaĵo, kiun oni alkudras sub la ŝtofo de vesto : ''somera jako sen subŝtofo''. ## Ŝtono ## '''Ŝtono'''. Malmola minerala maso, ordinare negranda kaj movebla. '''Ŝtona'''. El ŝtono, el ŝtonoj : ''ŝtona muro''. '''Ŝtonego'''. Granda nemovebla ŝtono : ''la ŝtonegoj de monto''. '''Ŝtonmortigi'''. Mortigi per ŝtonoj. ## Ŝtopi ## '''Ŝtopi'''. Fermi truon, plenigante ĝin per ia substanco : ''ŝtopi fendon en barelo''. '''Ŝtopilo'''. Objekto, per kiu oni ŝtopas. ## Ŝtrumpo ## '''Ŝtrumpo'''. Sakforma vesto, kovranta la piedon ĝis la genuo aŭ eĉ pli alte. '''Ŝtrumpeto'''. Mallonga ŝtrumpo, ne atinganta la genuon. ## Ŝtupo ## '''Ŝtupo'''. Ĉiu el la transversaj ŝtonoj aŭ traboj, melitaj unu post kaj super alia por supreniri, kaj malsupreniri. '''Ŝtuparo'''. Suprenirejo el ŝtupoj. ## Ŝuo ## '''Ŝuo'''. Malalta leda piedvesto ĝis super la maleoloj. '''Ŝuisto'''. Homo, kies metio estas fari ŝuojn. ## Ŝuldi ## '''Ŝuldi'''. Havi la devon pagi la pruntitan monon : ''Li ŝuldas al mi 100 fr''. '''Ŝuldo'''. Mono, kiun oni ŝuldas. '''Ŝuldanto'''. Kiu ŝuldas. ## Ŝultro ## '''Ŝultro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la homa korpo inter la kolo kaj la supro de la brako. ## Ŝuti ## '''Ŝuti'''. Ĵeti substancon, konsistantan el malmolaj, nekunigitaj eroj : ''ŝuti grenon en sakon, ŝuti sablon sur teron, ŝuti salon en supon''. '''Disŝuti'''. Ŝuti en diversajn flankojn : ''semante, disŝuti grenon sur kampo''. '''Superŝuti'''. - 1. Tre abunde ŝuti, kovri per ŝutado : ''superŝuti kadavron per tero''. - 2. Tre abunde doni : ''superŝuti per donacoj, superŝuti per riproĉoj''. ## Ŝveli ## '''Ŝveli'''. Plivastiĝi, pligrandiĝi koncerne la volumenon : ''La vundita membro ŝvelis de la inflamo''. '''Ŝvelo'''. Stato de tio, kio ŝvelas. ## Ŝvito ## '''Ŝvito'''. Akvosimila fluidaĵo, eliĝanta tra la poroj de l’ haŭto. '''Ŝviti'''. Eligi ŝviton, kovriĝi de ŝvito : ''ŝviti de la varmego''.<noinclude><references/></noinclude> 8wluqxrem77iegfcuwwcpyhftwbn3gk 119203 119144 2026-05-22T03:37:35Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Ŝpinilo"/>'''Ŝpinilo'''. Ligna bastoneto kun '''Ŝpinisto'''. Homo, kies metio estas ŝpini. Komparu : ''Plekti, teksi, triki''. <section end="Ŝpinilo"/> <section begin="Ŝpruci"/>'''Ŝpruci'''. Vivege eliĝi en fluo aŭ en gutoj : ''La sango ŝprucas el la vundo''. '''Ŝprucigi'''. Vivege eligi fluidaĵon en fluo aŭ en gutoj : ''ŝprucigi akvon sur florojn''. '''Ŝprucigilo'''. Instrumento por ŝprucigi : ''ĝardena ŝprucigilo''. <section end="Ŝpruci"/> <section begin="Ŝranko"/>'''Ŝranko'''. Alta meblo kun unu aŭ du pordoj, kun bretoj, hokoj kaj tirkestoj por la tolaĵo, vestoj. <section end="Ŝranko"/> <section begin="Ŝrapnelo"/>'''Ŝrapnelo'''. Kanona pafaĵo, plenigita per malgrandaj kugloj kaj eksplodanta post la pafo. <section end="Ŝrapnelo"/> <section begin="Ŝraŭbo"/>'''Ŝraŭbo'''. Metala, ligna peco, cilindra aŭ konusa, spirale kanelita por kunigi, fiksi. '''Ŝraŭbi'''. Turni ŝraŭbon. '''Ŝraŭbilo'''. Instrumento por turni la ŝraŭbojn. <section end="Ŝraŭbo"/> <section begin="Ŝtalo"/>'''Ŝtalo'''. Purigita fero, fandita kun malgranda kvanto de karbo : ''fleksebla, kiel la ŝtalo''. '''Ŝtala'''. El ŝtalo : ''ŝtala tondilo''. <section end="Ŝtalo"/> <section begin="Ŝtato"/>'''Ŝtato'''. Unuiĝo de popolo sub la sama sistemo de regado. '''Ŝtata'''. De ŝtato, koncernanta ŝtaton : ''ŝtata revolucio''. Komparu : ''Regno''. <section end="Ŝtato"/> <section begin="Ŝteli"/>'''Ŝteli'''. Preni sekrete aŭ superforte ies propraĵon. '''Ŝtelo'''. Ago de tiu, kiu ŝtelas. '''Ŝtelisto'''. Homo, kiu profesie ŝtelas. '''Ŝteldiri, ŝteliri'''. Diri, iri tiel, ke oni restu nerimarkita : ''La atakantoj ŝteliris al la remparo''. <section end="Ŝteli"/> <section begin="Ŝtipo"/>'''Ŝtipo'''. Mallonga, larĝa peco de dehakita arbo. Komparu : ''Trabo''. <section end="Ŝtipo"/> <section begin="Ŝtofo"/>'''Ŝtofo'''. Teksaĵo, el kiu oni faras vestojn : ''drapo, silka ŝtofo; eleganta kaj fortika ŝtofo''. '''Subŝtofo'''. Teksaĵo, kiun oni alkudras sub la ŝtofo de vesto : ''somera jako sen subŝtofo''. <section end="Ŝtofo"/> <section begin="Ŝtono"/>'''Ŝtono'''. Malmola minerala maso, ordinare negranda kaj movebla. '''Ŝtona'''. El ŝtono, el ŝtonoj : ''ŝtona muro''. '''Ŝtonego'''. Granda nemovebla ŝtono : ''la ŝtonegoj de monto''. '''Ŝtonmortigi'''. Mortigi per ŝtonoj. <section end="Ŝtono"/> <section begin="Ŝtopi"/>'''Ŝtopi'''. Fermi truon, plenigante ĝin per ia substanco : ''ŝtopi fendon en barelo''. '''Ŝtopilo'''. Objekto, per kiu oni ŝtopas. <section end="Ŝtopi"/> <section begin="Ŝtrumpo"/>'''Ŝtrumpo'''. Sakforma vesto, kovranta la piedon ĝis la genuo aŭ eĉ pli alte. '''Ŝtrumpeto'''. Mallonga ŝtrumpo, ne atinganta la genuon. <section end="Ŝtrumpo"/> <section begin="Ŝtupo"/>'''Ŝtupo'''. Ĉiu el la transversaj ŝtonoj aŭ traboj, melitaj unu post kaj super alia por supreniri, kaj malsupreniri. '''Ŝtuparo'''. Suprenirejo el ŝtupoj. <section end="Ŝtupo"/> <section begin="Ŝuo"/>'''Ŝuo'''. Malalta leda piedvesto ĝis super la maleoloj. '''Ŝuisto'''. Homo, kies metio estas fari ŝuojn. <section end="Ŝuo"/> <section begin="Ŝuldi"/>'''Ŝuldi'''. Havi la devon pagi la pruntitan monon : ''Li ŝuldas al mi 100 fr''. '''Ŝuldo'''. Mono, kiun oni ŝuldas. '''Ŝuldanto'''. Kiu ŝuldas. <section end="Ŝuldi"/> <section begin="Ŝultro"/>'''Ŝultro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la homa korpo inter la kolo kaj la supro de la brako. <section end="Ŝultro"/> <section begin="Ŝuti"/>'''Ŝuti'''. Ĵeti substancon, konsistantan el malmolaj, nekunigitaj eroj : ''ŝuti grenon en sakon, ŝuti sablon sur teron, ŝuti salon en supon''. '''Disŝuti'''. Ŝuti en diversajn flankojn : ''semante, disŝuti grenon sur kampo''. '''Superŝuti'''. - 1. Tre abunde ŝuti, kovri per ŝutado : ''superŝuti kadavron per tero''. - 2. Tre abunde doni : ''superŝuti per donacoj, superŝuti per riproĉoj''. <section end="Ŝuti"/> <section begin="Ŝveli"/>'''Ŝveli'''. Plivastiĝi, pligrandiĝi koncerne la volumenon : ''La vundita membro ŝvelis de la inflamo''. '''Ŝvelo'''. Stato de tio, kio ŝvelas. <section end="Ŝveli"/> <section begin="Ŝvito"/>'''Ŝvito'''. Akvosimila fluidaĵo, eliĝanta tra la poroj de l’ haŭto. '''Ŝviti'''. Eligi ŝviton, kovriĝi de ŝvito : ''ŝviti de la varmego''. <section end="Ŝvito"/><noinclude><references/></noinclude> 9k2auq8b56gps35sp788ixwpn3gfhr6 104 40848 119086 119025 2026-05-22T01:18:26Z CasteloBot 76 119086 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Tandemo'''. - 1. Kabrioleto kun du ĉevaloj, jungitaj unu antaŭ la alia. - 2. Durada velocipedo por du personoj. '''Tanino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ekstrakto el pulvorigita ŝelo de l’ kverko, de l’ kastanarbo; kristala pulvoro uzata en la medicino, en la ledfabrikado. '''Tantalo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ta. Ĥemia elemento, malofte trovata griza metalo, uzata por elektraj lampoj. '''Tantiemo'''. Difinita procento de la profito, kiel rekompenco por la kunlaborantoj de industria aŭ komerca entrepreno. '''Tapeto'''. Papero, teksaĵo, ledo, per kiu oni kovras la murojn de ĉambroj. '''Tapeti'''. Kovri per tapeto. '''Tapiŝo'''. Teksita, brodita tuko por kovri la plankon. '''Taro'''. Pezo de la kesto, sako k. t. p., en kiu estas enpakita komercaĵo. '''Tarantelo'''. Rapida itala danco. '''Tarantulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la familio de l’ dupulmaj araneoj; ĝiaj pikoj estas iafoje mortigaj (''Tarantula''). '''Tarifo'''. Tabelo de pagoj impostaj, fervojaj. '''Taroko'''. Kartludo kun 78 kartoj inter tri personoj. '''Tartaro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kalia salo de la samnoma acido; malmola ŝelo formiĝanta sur la partoj de l' vazoj, enhavantaj junan vinon, sur la dentoj. '''Tasko'''. Laboro, ordonita, donita de alia persono; laboro farota : ''Dum akraj diskutoj ne facila estas la tasko de la prezidanto''. Komparu : ''Devo, funkcio, komisio''. '''Taso'''. - 1. Malalta larĝa malgranda vazo por trinki, ordinare porcelana aŭ fajenca. - 2. Ĝia enhavo : ''trinki tason da kafo''. '''Tatui'''. Fari sur la haŭto neforigeblajn kolorajn desegnaĵojn : ''Nur sovaĝaj popoloj tatuas sian korpon''. '''Tatuo, tatuado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tatuas. '''Tatuaĵo'''. Desegnaĵo, farita per la tatuado. '''Taŭgi'''. Esti uzebla, esti bona por io : ''Ne ĉiuj fruktoj taŭgas por la manĝado''. '''Taŭgeco'''. Eco de tio, kio taŭgas. '''Taŭga'''. Kiu taŭgas. '''Sentaŭga'''. Kiu ne taŭgas. '''Sentaŭgulo'''. Homo, kiu taŭgas por nenio. '''Tavolo'''. Tutaĵo de eroj de substanco, kuŝantaj unu apud alia en la sama alteco, rilate al la aliaj eroj, kuŝantaj supre kaj sube : ''La profundaj tavoloj de la tero''. Sur la strato kuŝas dika tavolo de neĝo. '''Teo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sekigitaj folioj de l’ tearbo kaj la trinkaĵo, preparata el ili. '''Tearbo'''. Arbo aŭ arbeto el la familio de l’ ternostremiacoj (''Tea chinensis''). '''Teatro'''. Loko, konstruaĵo, kie oni donas dramajn, operajn spektaklojn. '''Teatra'''. De teatro, koncernanta teatron. '''Teatraĵo'''. Teatra spektaklo. '''Tedi'''. Fariĝi malagrabla, kaŭzi nekontentecon per sia ofteco aŭ longedaŭreco : ''La senĉesaj pluvoj tedis la vojaĝantojn''. '''Teda'''. Kiu tedas. Komparu : ''Enuigi''. '''Tegi'''. Kovri de ĉiuj flankoj per sakforma tuko : ''tegi kusenon''. '''Tegmento'''. Supra parto de la konstruaĵo, ĝin kovranta. '''Subtegmento'''. Loko, loĝejo sub la tegmento. '''Tegolo'''. Plata, maldika briko, uzata por kovri la tegmentojn. '''Teismo'''. Religia doktrino, bazita sur la kredo je unu persona Dio. Komparu : ''Diismo''. '''Teisto'''. Adepto de la teismo. '''Tekniko'''. Tutaĵo de la metodoj kaj procedoj por plenumi verkon de arto, industrio aŭ metio. '''Teknika'''. De tekniko, koncernanta teknikon. '''Teknikisto'''. Specialisto en tekniko. '''Teknologio'''. Scienco pri la metodoj fari produktaĵojn el krudaj substancoj : ''ĥemia teknologio''. '''Teksi'''. Rektangule kruci fadenojn, seninterrompe unu apud alia : ''teksi tukon el lanaj fadenoj''. '''Teksisto'''. Homo, kies metio estas teksi. '''Teksaĵo'''. Objekto, farita per la teksado : ''silka teksaĵo''. Komparu : ''Plekti, ŝpini, triki''. '''Teksto'''. - 1. Propraj vortoj de aŭtoro, de akto, rilate al la komentarioj, tradukoj, ilustraĵoj : ''citi tekston de Demosteno''. - 2. Fragmento de la Biblio, kiel temo de prediko. '''Telefono'''. Aparato por transporti je granda interspaco la sonojn de la homa voĉo, tonojn k. t. p. per la elektra fluo. '''Telefoni'''. – 1. Uzi telefonon : ''En Varsovio la abonantoj telefonas dudek fojojn ĉiutage''. - 2. Komuniki per la telefono : ''telefoni novaĵon''. '''Telegrafo'''. Aparato optika aŭ elektromagneta por sendi per interkonsentitaj signoj sciigojn je granda interspaco. '''Telegrafi'''. - 1. Uzi la telegrafon. - 2. Komuniki per telegrafo.<noinclude><references/></noinclude> 30extb3zwpu1n6siei52ft01vkiqqyt 119146 119086 2026-05-22T03:09:57Z CasteloBot 76 *sintakso 119146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Tandemo ## '''Tandemo'''. - 1. Kabrioleto kun du ĉevaloj, jungitaj unu antaŭ la alia. - 2. Durada velocipedo por du personoj. ## Tanino ## '''Tanino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ekstrakto el pulvorigita ŝelo de l’ kverko, de l’ kastanarbo; kristala pulvoro uzata en la medicino, en la ledfabrikado. ## Tantalo ## '''Tantalo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ta. Ĥemia elemento, malofte trovata griza metalo, uzata por elektraj lampoj. ## Tantiemo ## '''Tantiemo'''. Difinita procento de la profito, kiel rekompenco por la kunlaborantoj de industria aŭ komerca entrepreno. ## Tapeto ## '''Tapeto'''. Papero, teksaĵo, ledo, per kiu oni kovras la murojn de ĉambroj. '''Tapeti'''. Kovri per tapeto. ## Tapiŝo ## '''Tapiŝo'''. Teksita, brodita tuko por kovri la plankon. ## Taro ## '''Taro'''. Pezo de la kesto, sako k. t. p., en kiu estas enpakita komercaĵo. ## Tarantelo ## '''Tarantelo'''. Rapida itala danco. ## Tarantulo ## '''Tarantulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la familio de l’ dupulmaj araneoj; ĝiaj pikoj estas iafoje mortigaj (''Tarantula''). ## Tarifo ## '''Tarifo'''. Tabelo de pagoj impostaj, fervojaj. ## Taroko ## '''Taroko'''. Kartludo kun 78 kartoj inter tri personoj. ## Tartaro ## '''Tartaro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kalia salo de la samnoma acido; malmola ŝelo formiĝanta sur la partoj de l' vazoj, enhavantaj junan vinon, sur la dentoj. ## Tasko ## '''Tasko'''. Laboro, ordonita, donita de alia persono; laboro farota : ''Dum akraj diskutoj ne facila estas la tasko de la prezidanto''. Komparu : ''Devo, funkcio, komisio''. ## Taso ## '''Taso'''. - 1. Malalta larĝa malgranda vazo por trinki, ordinare porcelana aŭ fajenca. - 2. Ĝia enhavo : ''trinki tason da kafo''. ## Tatui ## '''Tatui'''. Fari sur la haŭto neforigeblajn kolorajn desegnaĵojn : ''Nur sovaĝaj popoloj tatuas sian korpon''. '''Tatuo, tatuado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tatuas. '''Tatuaĵo'''. Desegnaĵo, farita per la tatuado. ## Taŭgi ## '''Taŭgi'''. Esti uzebla, esti bona por io : ''Ne ĉiuj fruktoj taŭgas por la manĝado''. '''Taŭgeco'''. Eco de tio, kio taŭgas. '''Taŭga'''. Kiu taŭgas. '''Sentaŭga'''. Kiu ne taŭgas. '''Sentaŭgulo'''. Homo, kiu taŭgas por nenio. ## Tavolo ## '''Tavolo'''. Tutaĵo de eroj de substanco, kuŝantaj unu apud alia en la sama alteco, rilate al la aliaj eroj, kuŝantaj supre kaj sube : ''La profundaj tavoloj de la tero''. Sur la strato kuŝas dika tavolo de neĝo. ## Teo ## '''Teo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sekigitaj folioj de l’ tearbo kaj la trinkaĵo, preparata el ili. '''Tearbo'''. Arbo aŭ arbeto el la familio de l’ ternostremiacoj (''Tea chinensis''). ## Teatro ## '''Teatro'''. Loko, konstruaĵo, kie oni donas dramajn, operajn spektaklojn. '''Teatra'''. De teatro, koncernanta teatron. '''Teatraĵo'''. Teatra spektaklo. ## Tedi ## '''Tedi'''. Fariĝi malagrabla, kaŭzi nekontentecon per sia ofteco aŭ longedaŭreco : ''La senĉesaj pluvoj tedis la vojaĝantojn''. '''Teda'''. Kiu tedas. Komparu : ''Enuigi''. ## Tegi ## '''Tegi'''. Kovri de ĉiuj flankoj per sakforma tuko : ''tegi kusenon''. ## Tegmento ## '''Tegmento'''. Supra parto de la konstruaĵo, ĝin kovranta. '''Subtegmento'''. Loko, loĝejo sub la tegmento. ## Tegolo ## '''Tegolo'''. Plata, maldika briko, uzata por kovri la tegmentojn. ## Teismo ## '''Teismo'''. Religia doktrino, bazita sur la kredo je unu persona Dio. Komparu : ''Diismo''. ## Teisto ## '''Teisto'''. Adepto de la teismo. ## Tekniko ## '''Tekniko'''. Tutaĵo de la metodoj kaj procedoj por plenumi verkon de arto, industrio aŭ metio. '''Teknika'''. De tekniko, koncernanta teknikon. '''Teknikisto'''. Specialisto en tekniko. ## Teknologio ## '''Teknologio'''. Scienco pri la metodoj fari produktaĵojn el krudaj substancoj : ''ĥemia teknologio''. ## Teksi ## '''Teksi'''. Rektangule kruci fadenojn, seninterrompe unu apud alia : ''teksi tukon el lanaj fadenoj''. '''Teksisto'''. Homo, kies metio estas teksi. '''Teksaĵo'''. Objekto, farita per la teksado : ''silka teksaĵo''. Komparu : ''Plekti, ŝpini, triki''. ## Teksto ## '''Teksto'''. - 1. Propraj vortoj de aŭtoro, de akto, rilate al la komentarioj, tradukoj, ilustraĵoj : ''citi tekston de Demosteno''. - 2. Fragmento de la Biblio, kiel temo de prediko. ## Telefono ## '''Telefono'''. Aparato por transporti je granda interspaco la sonojn de la homa voĉo, tonojn k. t. p. per la elektra fluo. '''Telefoni'''. – 1. Uzi telefonon : ''En Varsovio la abonantoj telefonas dudek fojojn ĉiutage''. - 2. Komuniki per la telefono : ''telefoni novaĵon''. ## Telegrafo ## '''Telegrafo'''. Aparato optika aŭ elektromagneta por sendi per interkonsentitaj signoj sciigojn je granda interspaco. '''Telegrafi'''. - 1. Uzi la telegrafon. - 2. Komuniki per telegrafo.<noinclude><references/></noinclude> 1no8u3xo5fsxgp3nfkfw8enfnsj92jj 119205 119146 2026-05-22T03:38:05Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Tandemo"/>'''Tandemo'''. - 1. Kabrioleto kun du ĉevaloj, jungitaj unu antaŭ la alia. - 2. Durada velocipedo por du personoj. <section end="Tandemo"/> <section begin="Tanino"/>'''Tanino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ekstrakto el pulvorigita ŝelo de l’ kverko, de l’ kastanarbo; kristala pulvoro uzata en la medicino, en la ledfabrikado. <section end="Tanino"/> <section begin="Tantalo"/>'''Tantalo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ta. Ĥemia elemento, malofte trovata griza metalo, uzata por elektraj lampoj. <section end="Tantalo"/> <section begin="Tantiemo"/>'''Tantiemo'''. Difinita procento de la profito, kiel rekompenco por la kunlaborantoj de industria aŭ komerca entrepreno. <section end="Tantiemo"/> <section begin="Tapeto"/>'''Tapeto'''. Papero, teksaĵo, ledo, per kiu oni kovras la murojn de ĉambroj. '''Tapeti'''. Kovri per tapeto. <section end="Tapeto"/> <section begin="Tapiŝo"/>'''Tapiŝo'''. Teksita, brodita tuko por kovri la plankon. <section end="Tapiŝo"/> <section begin="Taro"/>'''Taro'''. Pezo de la kesto, sako k. t. p., en kiu estas enpakita komercaĵo. <section end="Taro"/> <section begin="Tarantelo"/>'''Tarantelo'''. Rapida itala danco. <section end="Tarantelo"/> <section begin="Tarantulo"/>'''Tarantulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la familio de l’ dupulmaj araneoj; ĝiaj pikoj estas iafoje mortigaj (''Tarantula''). <section end="Tarantulo"/> <section begin="Tarifo"/>'''Tarifo'''. Tabelo de pagoj impostaj, fervojaj. <section end="Tarifo"/> <section begin="Taroko"/>'''Taroko'''. Kartludo kun 78 kartoj inter tri personoj. <section end="Taroko"/> <section begin="Tartaro"/>'''Tartaro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kalia salo de la samnoma acido; malmola ŝelo formiĝanta sur la partoj de l' vazoj, enhavantaj junan vinon, sur la dentoj. <section end="Tartaro"/> <section begin="Tasko"/>'''Tasko'''. Laboro, ordonita, donita de alia persono; laboro farota : ''Dum akraj diskutoj ne facila estas la tasko de la prezidanto''. Komparu : ''Devo, funkcio, komisio''. <section end="Tasko"/> <section begin="Taso"/>'''Taso'''. - 1. Malalta larĝa malgranda vazo por trinki, ordinare porcelana aŭ fajenca. - 2. Ĝia enhavo : ''trinki tason da kafo''. <section end="Taso"/> <section begin="Tatui"/>'''Tatui'''. Fari sur la haŭto neforigeblajn kolorajn desegnaĵojn : ''Nur sovaĝaj popoloj tatuas sian korpon''. '''Tatuo, tatuado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tatuas. '''Tatuaĵo'''. Desegnaĵo, farita per la tatuado. <section end="Tatui"/> <section begin="Taŭgi"/>'''Taŭgi'''. Esti uzebla, esti bona por io : ''Ne ĉiuj fruktoj taŭgas por la manĝado''. '''Taŭgeco'''. Eco de tio, kio taŭgas. '''Taŭga'''. Kiu taŭgas. '''Sentaŭga'''. Kiu ne taŭgas. '''Sentaŭgulo'''. Homo, kiu taŭgas por nenio. <section end="Taŭgi"/> <section begin="Tavolo"/>'''Tavolo'''. Tutaĵo de eroj de substanco, kuŝantaj unu apud alia en la sama alteco, rilate al la aliaj eroj, kuŝantaj supre kaj sube : ''La profundaj tavoloj de la tero''. Sur la strato kuŝas dika tavolo de neĝo. <section end="Tavolo"/> <section begin="Teo"/>'''Teo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sekigitaj folioj de l’ tearbo kaj la trinkaĵo, preparata el ili. '''Tearbo'''. Arbo aŭ arbeto el la familio de l’ ternostremiacoj (''Tea chinensis''). <section end="Teo"/> <section begin="Teatro"/>'''Teatro'''. Loko, konstruaĵo, kie oni donas dramajn, operajn spektaklojn. '''Teatra'''. De teatro, koncernanta teatron. '''Teatraĵo'''. Teatra spektaklo. <section end="Teatro"/> <section begin="Tedi"/>'''Tedi'''. Fariĝi malagrabla, kaŭzi nekontentecon per sia ofteco aŭ longedaŭreco : ''La senĉesaj pluvoj tedis la vojaĝantojn''. '''Teda'''. Kiu tedas. Komparu : ''Enuigi''. <section end="Tedi"/> <section begin="Tegi"/>'''Tegi'''. Kovri de ĉiuj flankoj per sakforma tuko : ''tegi kusenon''. <section end="Tegi"/> <section begin="Tegmento"/>'''Tegmento'''. Supra parto de la konstruaĵo, ĝin kovranta. '''Subtegmento'''. Loko, loĝejo sub la tegmento. <section end="Tegmento"/> <section begin="Tegolo"/>'''Tegolo'''. Plata, maldika briko, uzata por kovri la tegmentojn. <section end="Tegolo"/> <section begin="Teismo"/>'''Teismo'''. Religia doktrino, bazita sur la kredo je unu persona Dio. Komparu : ''Diismo''. <section end="Teismo"/> <section begin="Teisto"/>'''Teisto'''. Adepto de la teismo. <section end="Teisto"/> <section begin="Tekniko"/>'''Tekniko'''. Tutaĵo de la metodoj kaj procedoj por plenumi verkon de arto, industrio aŭ metio. '''Teknika'''. De tekniko, koncernanta teknikon. '''Teknikisto'''. Specialisto en tekniko. <section end="Tekniko"/> <section begin="Teknologio"/>'''Teknologio'''. Scienco pri la metodoj fari produktaĵojn el krudaj substancoj : ''ĥemia teknologio''. <section end="Teknologio"/> <section begin="Teksi"/>'''Teksi'''. Rektangule kruci fadenojn, seninterrompe unu apud alia : ''teksi tukon el lanaj fadenoj''. '''Teksisto'''. Homo, kies metio estas teksi. '''Teksaĵo'''. Objekto, farita per la teksado : ''silka teksaĵo''. Komparu : ''Plekti, ŝpini, triki''. <section end="Teksi"/> <section begin="Teksto"/>'''Teksto'''. - 1. Propraj vortoj de aŭtoro, de akto, rilate al la komentarioj, tradukoj, ilustraĵoj : ''citi tekston de Demosteno''. - 2. Fragmento de la Biblio, kiel temo de prediko. <section end="Teksto"/> <section begin="Telefono"/>'''Telefono'''. Aparato por transporti je granda interspaco la sonojn de la homa voĉo, tonojn k. t. p. per la elektra fluo. '''Telefoni'''. – 1. Uzi telefonon : ''En Varsovio la abonantoj telefonas dudek fojojn ĉiutage''. - 2. Komuniki per la telefono : ''telefoni novaĵon''. <section end="Telefono"/> <section begin="Telegrafo"/>'''Telegrafo'''. Aparato optika aŭ elektromagneta por sendi per interkonsentitaj signoj sciigojn je granda interspaco. '''Telegrafi'''. - 1. Uzi la telegrafon. - 2. Komuniki per telegrafo. <section end="Telegrafo"/><noinclude><references/></noinclude> 759wuwq8okvq7bt89ws5cowemotjpy0 104 40849 119087 119026 2026-05-22T01:24:08Z CasteloBot 76 119087 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Telegrafe'''. Per la telegrafo. '''Telegrafisto'''. Oficisto de telegrafo. '''Telegramo'''. Komunikaĵo, sendata per telegrafo. '''Telepatio'''. Kapablo vidi personojn, ricevi impresojn je interspaco supernatura, materie neebla. '''Telero'''. Plata, malprofunda vazo, ordinare porcelana aŭ fajenca, el kiuj oni manĝas : ''suptelero''. '''Teleskopo'''. Optika instrumento por observi la astrojn. '''Teluro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Te. Ĥemia elemento, bluete blanka metalo, trovata kun la oro, arĝento kaj plumbo. '''Temo'''. Tio, pri kio oni parolas, skribas : ''temo de parolado, temo de disertacio''. '''Tempo'''. - 1. Daŭro kaj sinsekvo de okazoj : ''Ĉio okazas en la tempo kaj spaco''. - 2. Difinita. mezurita daŭro : ''Kiom da tempo vi restos en la urbo? - 3''. Epoko, periodo, sezono : ''en la tempo de la franca revolucio, en la tempo de la rikolto''. - 4. Disponebla tempo : ''Mi ne havas tempon hodiaŭ''. – 5. Konvena, ĝusta tempo : ''Jam venis la tempo komenci la laboron''. '''Intertempo'''. Tempo inter du okazoj. '''Libertempo'''. Serio da tagoj, destinitaj por la ripozo de lernantoj, oficistoj. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo, en la sama momento : ''du samtempaj pafoj''. '''Samtempe'''. En la sama tempo. '''Antaŭtempa'''. Okazanta, farata antaŭ la konvena tempo, tio frua : ''antaŭtempa akuŝo''. '''Antaŭtempe'''. Antaŭ la konvena tempo, tro frue. '''Temperamento'''. Tutaĵo de la psikologiaj kaj fiziologiaj ecoj de individuo, de kiuj dependas ĝia reago je la impulsoj : ''pasia temperamento''. '''Temperaturo'''. Grado de la varmo : ''alta temperaturo''. '''Tempio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Flanka parto de la kapo, inter la frunto, okulo, orelo kaj vango. '''Templo'''. Loko, konstruaĵo, kie oni adoras Dion, diojn. '''Teni'''. - 1. Havi en la mano, en la manoj kaj ne ellasi : ''teni bastonon, teni bovon je la kornoj''. - 2. Havi en sia povo, ne ellasi : ''teni krimulon en malliberejo''. - 3. Konservi en senŝanĝa situacio : ''teni rekte la kapon''. '''Tenilo'''. Parto de instrumento, de vazo, je kiu oni ilin tenas : ''tenilo de glavo tenilo de korbo''. '''Deteni'''. Teni flanke de io, ne allasi, ne permesi fari ion : ''deteni iun de krimo''. '''Subteni'''. - 1. Teni de sube por ke io ne falu : ''subteni lamantan maljunulon''. - 2. Helpi : ''subteni ies agadon''. '''Tendo'''. Ŝirmilo kontraŭ la pluvo, nego, malvarmo, konsistanta el partoj el dika tolo, fiksitaj sur stangoj. '''Tendaro'''. Aro de tendoj, en kiuj loĝas la soldatoj dum militiro. '''Tendeno'''. - 1. Ekstremo de muskolo, kuniganta ĝin kun osto. - 2. Ŝnuro, kuniganta la ekstremojn de la pafarko. '''Tendenco'''. Emo al difinita celo, precipe emo popularigi iun ideon en literatura verko : ''morala tendenco''. '''Tendenca'''. Havanta tendencon : ''tendenca romano''. '''Tendro'''. Vagono, sekvanta la lokomotivon kaj portanta hejtaĵon kaj akvon. '''Tenio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rubanda vermo (''Taenia''). '''Tenoro'''. Plej alta vira voĉo. '''Tenoristo'''. Kantisto, posedanta la tenoron. '''Tenti'''. Instigi, altiri al malbona faro : ''la diablo tentanto''. '''Tento'''. Instigo al malbona faro. Komparu : ''Logi''. '''Teokratio'''. Politika regado en la nomo de Dio, plenumata de pastroj. '''Teologio'''. Scienco pri Dio kaj pri la religio. '''Teologia'''. De teologio, koncernanta teologion. '''Teologo'''. Specialisto en la teologio. '''Teoremo'''. Scienca aserto, kiu devas esti pruvita : ''geometria teoremo''. '''Teorio'''. - 1. Konoj spekulativaj, ne bazitaj sur la efektiva plenumo : ''la teorio de la medicino''. - 2. Tutaĵo de konoj, klarigantaj komplete grupon de fenomenoj, de faktoj : ''la teorio de la magnetismo''. '''Teoria'''. De teorio, bazita sur teorio. '''Teorie'''. En teoria maniero. '''Teoriulo'''. Specialisto en teorio. '''Tero'''. - 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Planedo, sur kiu ni loĝas : ''La tero rondiras cirkaŭ la suno'' - 2. Solida ekstera tavolo de ĉi tiu planedo : ''kuŝi sur la tero; la tero kaj la maro''. – 3. Substanco, el kiu konsistas ĉi tiu tavolo : ''sabla argila tero''. '''Tera'''. De tero, el tero, koncernanta teron : ''tera globo tera poi ''. '''Enterigi'''. Ĵeti en la teron; meti kadavron, ĉerkon en la teron, entombigi. '''Elterigi'''. Eligi el la tero. '''Teretaĝo'''. Etaĝo sur la nivelo de la tero. '''Terkolo'''. Tera strio inter du maroj, kuniganta du kontinentojn : ''Panama terkolo kunigas la du Amerikojn''. '''Terpomo'''. ({{VdE-ml|Bot}}.). Manĝebla tubero sur radikoj de vegetaĵo de la familio de l' solanacoj (''Sotanum tuberosum'').<noinclude><references/></noinclude> qjp2sk6oeji2diau26aaem811x5h6sn 119147 119087 2026-05-22T03:09:57Z CasteloBot 76 *sintakso 119147 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Telegrafe ## '''Telegrafe'''. Per la telegrafo. '''Telegrafisto'''. Oficisto de telegrafo. ## Telegramo ## '''Telegramo'''. Komunikaĵo, sendata per telegrafo. ## Telepatio ## '''Telepatio'''. Kapablo vidi personojn, ricevi impresojn je interspaco supernatura, materie neebla. ## Telero ## '''Telero'''. Plata, malprofunda vazo, ordinare porcelana aŭ fajenca, el kiuj oni manĝas : ''suptelero''. ## Teleskopo ## '''Teleskopo'''. Optika instrumento por observi la astrojn. ## Teluro ## '''Teluro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Te. Ĥemia elemento, bluete blanka metalo, trovata kun la oro, arĝento kaj plumbo. ## Temo ## '''Temo'''. Tio, pri kio oni parolas, skribas : ''temo de parolado, temo de disertacio''. ## Tempo ## '''Tempo'''. - 1. Daŭro kaj sinsekvo de okazoj : ''Ĉio okazas en la tempo kaj spaco''. - 2. Difinita. mezurita daŭro : ''Kiom da tempo vi restos en la urbo? - 3''. Epoko, periodo, sezono : ''en la tempo de la franca revolucio, en la tempo de la rikolto''. - 4. Disponebla tempo : ''Mi ne havas tempon hodiaŭ''. – 5. Konvena, ĝusta tempo : ''Jam venis la tempo komenci la laboron''. '''Intertempo'''. Tempo inter du okazoj. '''Libertempo'''. Serio da tagoj, destinitaj por la ripozo de lernantoj, oficistoj. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo, en la sama momento : ''du samtempaj pafoj''. '''Samtempe'''. En la sama tempo. '''Antaŭtempa'''. Okazanta, farata antaŭ la konvena tempo, tio frua : ''antaŭtempa akuŝo''. '''Antaŭtempe'''. Antaŭ la konvena tempo, tro frue. ## Temperamento ## '''Temperamento'''. Tutaĵo de la psikologiaj kaj fiziologiaj ecoj de individuo, de kiuj dependas ĝia reago je la impulsoj : ''pasia temperamento''. ## Temperaturo ## '''Temperaturo'''. Grado de la varmo : ''alta temperaturo''. ## Tempio ## '''Tempio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Flanka parto de la kapo, inter la frunto, okulo, orelo kaj vango. ## Templo ## '''Templo'''. Loko, konstruaĵo, kie oni adoras Dion, diojn. ## Teni ## '''Teni'''. - 1. Havi en la mano, en la manoj kaj ne ellasi : ''teni bastonon, teni bovon je la kornoj''. - 2. Havi en sia povo, ne ellasi : ''teni krimulon en malliberejo''. - 3. Konservi en senŝanĝa situacio : ''teni rekte la kapon''. '''Tenilo'''. Parto de instrumento, de vazo, je kiu oni ilin tenas : ''tenilo de glavo tenilo de korbo''. '''Deteni'''. Teni flanke de io, ne allasi, ne permesi fari ion : ''deteni iun de krimo''. '''Subteni'''. - 1. Teni de sube por ke io ne falu : ''subteni lamantan maljunulon''. - 2. Helpi : ''subteni ies agadon''. ## Tendo ## '''Tendo'''. Ŝirmilo kontraŭ la pluvo, nego, malvarmo, konsistanta el partoj el dika tolo, fiksitaj sur stangoj. '''Tendaro'''. Aro de tendoj, en kiuj loĝas la soldatoj dum militiro. ## Tendeno ## '''Tendeno'''. - 1. Ekstremo de muskolo, kuniganta ĝin kun osto. - 2. Ŝnuro, kuniganta la ekstremojn de la pafarko. ## Tendenco ## '''Tendenco'''. Emo al difinita celo, precipe emo popularigi iun ideon en literatura verko : ''morala tendenco''. '''Tendenca'''. Havanta tendencon : ''tendenca romano''. ## Tendro ## '''Tendro'''. Vagono, sekvanta la lokomotivon kaj portanta hejtaĵon kaj akvon. ## Tenio ## '''Tenio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rubanda vermo (''Taenia''). ## Tenoro ## '''Tenoro'''. Plej alta vira voĉo. '''Tenoristo'''. Kantisto, posedanta la tenoron. ## Tenti ## '''Tenti'''. Instigi, altiri al malbona faro : ''la diablo tentanto''. '''Tento'''. Instigo al malbona faro. Komparu : ''Logi''. ## Teokratio ## '''Teokratio'''. Politika regado en la nomo de Dio, plenumata de pastroj. ## Teologio ## '''Teologio'''. Scienco pri Dio kaj pri la religio. '''Teologia'''. De teologio, koncernanta teologion. ## Teologo ## '''Teologo'''. Specialisto en la teologio. ## Teoremo ## '''Teoremo'''. Scienca aserto, kiu devas esti pruvita : ''geometria teoremo''. ## Teorio ## '''Teorio'''. - 1. Konoj spekulativaj, ne bazitaj sur la efektiva plenumo : ''la teorio de la medicino''. - 2. Tutaĵo de konoj, klarigantaj komplete grupon de fenomenoj, de faktoj : ''la teorio de la magnetismo''. '''Teoria'''. De teorio, bazita sur teorio. '''Teorie'''. En teoria maniero. '''Teoriulo'''. Specialisto en teorio. ## Tero ## '''Tero'''. - 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Planedo, sur kiu ni loĝas : ''La tero rondiras cirkaŭ la suno'' - 2. Solida ekstera tavolo de ĉi tiu planedo : ''kuŝi sur la tero; la tero kaj la maro''. – 3. Substanco, el kiu konsistas ĉi tiu tavolo : ''sabla argila tero''. '''Tera'''. De tero, el tero, koncernanta teron : ''tera globo tera poi ''. '''Enterigi'''. Ĵeti en la teron; meti kadavron, ĉerkon en la teron, entombigi. '''Elterigi'''. Eligi el la tero. '''Teretaĝo'''. Etaĝo sur la nivelo de la tero. '''Terkolo'''. Tera strio inter du maroj, kuniganta du kontinentojn : ''Panama terkolo kunigas la du Amerikojn''. '''Terpomo'''. ({{VdE-ml|Bot}}.). Manĝebla tubero sur radikoj de vegetaĵo de la familio de l' solanacoj (''Sotanum tuberosum'').<noinclude><references/></noinclude> mh9k4oz3yrvx0w92v8iw3l3t9x33fd9 119206 119147 2026-05-22T03:38:15Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Telegrafe"/>'''Telegrafe'''. Per la telegrafo. '''Telegrafisto'''. Oficisto de telegrafo. <section end="Telegrafe"/> <section begin="Telegramo"/>'''Telegramo'''. Komunikaĵo, sendata per telegrafo. <section end="Telegramo"/> <section begin="Telepatio"/>'''Telepatio'''. Kapablo vidi personojn, ricevi impresojn je interspaco supernatura, materie neebla. <section end="Telepatio"/> <section begin="Telero"/>'''Telero'''. Plata, malprofunda vazo, ordinare porcelana aŭ fajenca, el kiuj oni manĝas : ''suptelero''. <section end="Telero"/> <section begin="Teleskopo"/>'''Teleskopo'''. Optika instrumento por observi la astrojn. <section end="Teleskopo"/> <section begin="Teluro"/>'''Teluro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Te. Ĥemia elemento, bluete blanka metalo, trovata kun la oro, arĝento kaj plumbo. <section end="Teluro"/> <section begin="Temo"/>'''Temo'''. Tio, pri kio oni parolas, skribas : ''temo de parolado, temo de disertacio''. <section end="Temo"/> <section begin="Tempo"/>'''Tempo'''. - 1. Daŭro kaj sinsekvo de okazoj : ''Ĉio okazas en la tempo kaj spaco''. - 2. Difinita. mezurita daŭro : ''Kiom da tempo vi restos en la urbo? - 3''. Epoko, periodo, sezono : ''en la tempo de la franca revolucio, en la tempo de la rikolto''. - 4. Disponebla tempo : ''Mi ne havas tempon hodiaŭ''. – 5. Konvena, ĝusta tempo : ''Jam venis la tempo komenci la laboron''. '''Intertempo'''. Tempo inter du okazoj. '''Libertempo'''. Serio da tagoj, destinitaj por la ripozo de lernantoj, oficistoj. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo, en la sama momento : ''du samtempaj pafoj''. '''Samtempe'''. En la sama tempo. '''Antaŭtempa'''. Okazanta, farata antaŭ la konvena tempo, tio frua : ''antaŭtempa akuŝo''. '''Antaŭtempe'''. Antaŭ la konvena tempo, tro frue. <section end="Tempo"/> <section begin="Temperamento"/>'''Temperamento'''. Tutaĵo de la psikologiaj kaj fiziologiaj ecoj de individuo, de kiuj dependas ĝia reago je la impulsoj : ''pasia temperamento''. <section end="Temperamento"/> <section begin="Temperaturo"/>'''Temperaturo'''. Grado de la varmo : ''alta temperaturo''. <section end="Temperaturo"/> <section begin="Tempio"/>'''Tempio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Flanka parto de la kapo, inter la frunto, okulo, orelo kaj vango. <section end="Tempio"/> <section begin="Templo"/>'''Templo'''. Loko, konstruaĵo, kie oni adoras Dion, diojn. <section end="Templo"/> <section begin="Teni"/>'''Teni'''. - 1. Havi en la mano, en la manoj kaj ne ellasi : ''teni bastonon, teni bovon je la kornoj''. - 2. Havi en sia povo, ne ellasi : ''teni krimulon en malliberejo''. - 3. Konservi en senŝanĝa situacio : ''teni rekte la kapon''. '''Tenilo'''. Parto de instrumento, de vazo, je kiu oni ilin tenas : ''tenilo de glavo tenilo de korbo''. '''Deteni'''. Teni flanke de io, ne allasi, ne permesi fari ion : ''deteni iun de krimo''. '''Subteni'''. - 1. Teni de sube por ke io ne falu : ''subteni lamantan maljunulon''. - 2. Helpi : ''subteni ies agadon''. <section end="Teni"/> <section begin="Tendo"/>'''Tendo'''. Ŝirmilo kontraŭ la pluvo, nego, malvarmo, konsistanta el partoj el dika tolo, fiksitaj sur stangoj. '''Tendaro'''. Aro de tendoj, en kiuj loĝas la soldatoj dum militiro. <section end="Tendo"/> <section begin="Tendeno"/>'''Tendeno'''. - 1. Ekstremo de muskolo, kuniganta ĝin kun osto. - 2. Ŝnuro, kuniganta la ekstremojn de la pafarko. <section end="Tendeno"/> <section begin="Tendenco"/>'''Tendenco'''. Emo al difinita celo, precipe emo popularigi iun ideon en literatura verko : ''morala tendenco''. '''Tendenca'''. Havanta tendencon : ''tendenca romano''. <section end="Tendenco"/> <section begin="Tendro"/>'''Tendro'''. Vagono, sekvanta la lokomotivon kaj portanta hejtaĵon kaj akvon. <section end="Tendro"/> <section begin="Tenio"/>'''Tenio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rubanda vermo (''Taenia''). <section end="Tenio"/> <section begin="Tenoro"/>'''Tenoro'''. Plej alta vira voĉo. '''Tenoristo'''. Kantisto, posedanta la tenoron. <section end="Tenoro"/> <section begin="Tenti"/>'''Tenti'''. Instigi, altiri al malbona faro : ''la diablo tentanto''. '''Tento'''. Instigo al malbona faro. Komparu : ''Logi''. <section end="Tenti"/> <section begin="Teokratio"/>'''Teokratio'''. Politika regado en la nomo de Dio, plenumata de pastroj. <section end="Teokratio"/> <section begin="Teologio"/>'''Teologio'''. Scienco pri Dio kaj pri la religio. '''Teologia'''. De teologio, koncernanta teologion. <section end="Teologio"/> <section begin="Teologo"/>'''Teologo'''. Specialisto en la teologio. <section end="Teologo"/> <section begin="Teoremo"/>'''Teoremo'''. Scienca aserto, kiu devas esti pruvita : ''geometria teoremo''. <section end="Teoremo"/> <section begin="Teorio"/>'''Teorio'''. - 1. Konoj spekulativaj, ne bazitaj sur la efektiva plenumo : ''la teorio de la medicino''. - 2. Tutaĵo de konoj, klarigantaj komplete grupon de fenomenoj, de faktoj : ''la teorio de la magnetismo''. '''Teoria'''. De teorio, bazita sur teorio. '''Teorie'''. En teoria maniero. '''Teoriulo'''. Specialisto en teorio. <section end="Teorio"/> <section begin="Tero"/>'''Tero'''. - 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Planedo, sur kiu ni loĝas : ''La tero rondiras cirkaŭ la suno'' - 2. Solida ekstera tavolo de ĉi tiu planedo : ''kuŝi sur la tero; la tero kaj la maro''. – 3. Substanco, el kiu konsistas ĉi tiu tavolo : ''sabla argila tero''. '''Tera'''. De tero, el tero, koncernanta teron : ''tera globo tera poi ''. '''Enterigi'''. Ĵeti en la teron; meti kadavron, ĉerkon en la teron, entombigi. '''Elterigi'''. Eligi el la tero. '''Teretaĝo'''. Etaĝo sur la nivelo de la tero. '''Terkolo'''. Tera strio inter du maroj, kuniganta du kontinentojn : ''Panama terkolo kunigas la du Amerikojn''. '''Terpomo'''. ({{VdE-ml|Bot}}.). Manĝebla tubero sur radikoj de vegetaĵo de la familio de l' solanacoj (''Sotanum tuberosum''). <section end="Tero"/><noinclude><references/></noinclude> o3aescne7sasi3tenoihq2pfd205vsc 104 40850 119088 119027 2026-05-22T02:26:28Z CasteloBot 76 119088 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Terapeŭtiko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Parto de la medicino pri la kuracado de la malsanoj. '''Terapio'''. Kuracado. '''Teraso'''. - 1. Ebena altaĵo, abrupte limigita kvazaŭ ŝtupo. - 2. Vasta balkono sur masonaĵo aŭ sur kolonoj; ebena tegmento kun balustrado. Komparu : ''Balkono, verando''. '''Terceto'''. Muzika verko por tri voĉoj aŭ tri instrumentoj. '''Tercio'''. Muzika tono en interspaco de du tonoj. '''Terebinto''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Flaveta, diafana rezino de pinglarboj. Distilita terebinto estas uzata en la medicino, en la fabrikado de lakoj k. t. p. '''Teritorio'''. Parto de lando, regiono, dependanta de ŝtato, de urbo. '''Termino'''. Vorto, esprimo, speciala al scienco, arto, metio : ''teknika termino''. '''Terminaro'''. Tutaĵo de la terminoj de scienco, arto, metio. '''Termito''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Tropika insekto, vivanta en societoj simile al la formikoj (''Termes''). '''Termometro'''. Instrumento por mezuri la temperaturon. '''Terni'''. Ĉe ekscito de la flarnervoj rapide kaj brue elspiri aeron. '''Terno'''. Ago de tiu, kiu ternas. '''Ternostremiacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj vegetaĵoj : ''kamelio, tearbo''. '''Teruro'''. Tre forta timo. '''Teruri'''. Tre forte timigi. '''Terura'''. Kiu teruras. '''Teruraĵo'''. Teruranta okazo, vidaĵo. '''Testamento'''. Akto, en kiu oni deklaras sian volon pri la divido de sia posedaĵo post la morto. '''Testiko''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Sperma glando de la viroj kaj bestviroj. '''Testudo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo, kies korpo estas enfermita en korna kiraso kun truoj por la kapo, piedoj kaj vosto (''Testudo''). '''Tetano''' ({{VdE-ml|Med}}.). Tre forta spasmo de muskoloj. Komparu : ''Konvulsio''. '''Tetro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo (nomo de l’ familio'') el la vico de l’ kokoj (''Tetrao''). '''Tetrao''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de l’ tetroj (''Tetrao bonasia''). '''Tezo'''. Scienca aserto, publike diskutata kaj defendata. '''Tia'''. - 1. Montra adjektiva pronomo de la kvalito : ''Tia viro mortis! - 2''. Relativa adjektiva pronomo de l’ kvalito : ''Ĉu vi deziras ruĝan aŭ blankan vinon? Donu tian, kian vi mem trinkas''. '''Tial'''. Pro tia kaŭzo. '''Tiam'''. En tiu tempo, en tiu okazo. '''Tiaro'''. Papa mitro, konsistanta el tri kronoj. '''Tibio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Longa dika osto inter la genuo kaj piedo. '''Tie'''. En tiu loko : ''La tutan vesperon li pasigas en ia drinkejo, tie vi trovos lin''. Rikolti tie, kie oni ne semis. '''Tiel'''. - 1. Tiamaniere : ''Tiel vi kontentigos ĉiujn''. - 2. En tia grado : ''La patro estas tiel alta, kiel la filo''. '''Ties'''. De tiu, apartenanta al tiu : ''Kies panon oni manĝas, ties agojn oni laŭdas''. '''Tifo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Nomo de tri infektaj febraj malsanoj : ''ekzantema tifo''. '''Tigro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba besto el la familio de l’ katoj, kun nigraj transversaj strioj (''Felis tigris''). '''Tikli'''. Eksciti al rido per delikataj kaj ripetataj tuŝoj de la haŭto, precipe de la akselo. '''Tiklo'''. Ago de tiu, kiu tiklas. '''Tilio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por mebloj, tirkestoj (''Tilia parvifolia''). '''Tiliacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotitedonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''tilio''. '''Timo'''. Malagrabla sento, kaŭzita de efektiva aŭ imagata minacanta danĝero aŭ malfeliĉo kun senkonscia emo ĝin eviti. '''Timi'''. Havi timon : ''timi la maron, timi malsanon''. '''Timema'''. Kiu facile timas. '''Timigi'''. Fari iun timanta, kaŭzi ies timon. '''Timiga'''. Kiu timigas. '''Timinda'''. Meritanta timon : ''timinda malsano''. '''Timigilo'''. Objekto por timigi : ''timigilo por birdoj''. '''Fortimigi'''. Forpeli per timigo : ''fortimigi paseron''. '''Sentima'''. Kiu ne timas. Komparu : ''Maltrankvila''. '''Timiano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata kiel incenso (''Thymus''). '''Timono'''. Longa ligna peco, ĉe kies ambaŭ flankoj oni jungas la ĉevalojn al veturilo. '''Tino'''. Granda nekovrita cilindroforma ligna vazo por fluidaĵoj. Komparu : ''Barelo''. '''Tindro'''. Spongosimila, facile ekflamanta substanco. '''Tineo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ papilioj : ''ĝiaj larvoj detruas peltojn, drapojn, grajnojn (''Tinea'')''.<noinclude><references/></noinclude> kgocyy7dph8kzvf1ohrr5xiain51qgk 119148 119088 2026-05-22T03:09:58Z CasteloBot 76 *sintakso 119148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Terapeŭtiko ## '''Terapeŭtiko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Parto de la medicino pri la kuracado de la malsanoj. ## Terapio ## '''Terapio'''. Kuracado. ## Teraso ## '''Teraso'''. - 1. Ebena altaĵo, abrupte limigita kvazaŭ ŝtupo. - 2. Vasta balkono sur masonaĵo aŭ sur kolonoj; ebena tegmento kun balustrado. Komparu : ''Balkono, verando''. ## Terceto ## '''Terceto'''. Muzika verko por tri voĉoj aŭ tri instrumentoj. ## Tercio ## '''Tercio'''. Muzika tono en interspaco de du tonoj. ## Terebinto ## '''Terebinto''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Flaveta, diafana rezino de pinglarboj. Distilita terebinto estas uzata en la medicino, en la fabrikado de lakoj k. t. p. ## Teritorio ## '''Teritorio'''. Parto de lando, regiono, dependanta de ŝtato, de urbo. ## Termino ## '''Termino'''. Vorto, esprimo, speciala al scienco, arto, metio : ''teknika termino''. '''Terminaro'''. Tutaĵo de la terminoj de scienco, arto, metio. ## Termito ## '''Termito''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Tropika insekto, vivanta en societoj simile al la formikoj (''Termes''). ## Termometro ## '''Termometro'''. Instrumento por mezuri la temperaturon. ## Terni ## '''Terni'''. Ĉe ekscito de la flarnervoj rapide kaj brue elspiri aeron. '''Terno'''. Ago de tiu, kiu ternas. ## Ternostremiacoj ## '''Ternostremiacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj vegetaĵoj : ''kamelio, tearbo''. ## Teruro ## '''Teruro'''. Tre forta timo. '''Teruri'''. Tre forte timigi. '''Terura'''. Kiu teruras. '''Teruraĵo'''. Teruranta okazo, vidaĵo. ## Testamento ## '''Testamento'''. Akto, en kiu oni deklaras sian volon pri la divido de sia posedaĵo post la morto. ## Testiko ## '''Testiko''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Sperma glando de la viroj kaj bestviroj. ## Testudo ## '''Testudo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo, kies korpo estas enfermita en korna kiraso kun truoj por la kapo, piedoj kaj vosto (''Testudo''). ## Tetano ## '''Tetano''' ({{VdE-ml|Med}}.). Tre forta spasmo de muskoloj. Komparu : ''Konvulsio''. ## Tetro ## '''Tetro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo (nomo de l’ familio'') el la vico de l’ kokoj (''Tetrao''). ## Tetrao ## '''Tetrao''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de l’ tetroj (''Tetrao bonasia''). ## Tezo ## '''Tezo'''. Scienca aserto, publike diskutata kaj defendata. ## Tia ## '''Tia'''. - 1. Montra adjektiva pronomo de la kvalito : ''Tia viro mortis! - 2''. Relativa adjektiva pronomo de l’ kvalito : ''Ĉu vi deziras ruĝan aŭ blankan vinon? Donu tian, kian vi mem trinkas''. ## Tial ## '''Tial'''. Pro tia kaŭzo. ## Tiam ## '''Tiam'''. En tiu tempo, en tiu okazo. ## Tiaro ## '''Tiaro'''. Papa mitro, konsistanta el tri kronoj. ## Tibio ## '''Tibio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Longa dika osto inter la genuo kaj piedo. ## Tie ## '''Tie'''. En tiu loko : ''La tutan vesperon li pasigas en ia drinkejo, tie vi trovos lin''. Rikolti tie, kie oni ne semis. ## Tiel ## '''Tiel'''. - 1. Tiamaniere : ''Tiel vi kontentigos ĉiujn''. - 2. En tia grado : ''La patro estas tiel alta, kiel la filo''. ## Ties ## '''Ties'''. De tiu, apartenanta al tiu : ''Kies panon oni manĝas, ties agojn oni laŭdas''. ## Tifo ## '''Tifo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Nomo de tri infektaj febraj malsanoj : ''ekzantema tifo''. ## Tigro ## '''Tigro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba besto el la familio de l’ katoj, kun nigraj transversaj strioj (''Felis tigris''). ## Tikli ## '''Tikli'''. Eksciti al rido per delikataj kaj ripetataj tuŝoj de la haŭto, precipe de la akselo. '''Tiklo'''. Ago de tiu, kiu tiklas. ## Tilio ## '''Tilio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por mebloj, tirkestoj (''Tilia parvifolia''). ## Tiliacoj ## '''Tiliacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotitedonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''tilio''. ## Timo ## '''Timo'''. Malagrabla sento, kaŭzita de efektiva aŭ imagata minacanta danĝero aŭ malfeliĉo kun senkonscia emo ĝin eviti. '''Timi'''. Havi timon : ''timi la maron, timi malsanon''. '''Timema'''. Kiu facile timas. '''Timigi'''. Fari iun timanta, kaŭzi ies timon. '''Timiga'''. Kiu timigas. '''Timinda'''. Meritanta timon : ''timinda malsano''. '''Timigilo'''. Objekto por timigi : ''timigilo por birdoj''. '''Fortimigi'''. Forpeli per timigo : ''fortimigi paseron''. '''Sentima'''. Kiu ne timas. Komparu : ''Maltrankvila''. ## Timiano ## '''Timiano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata kiel incenso (''Thymus''). ## Timono ## '''Timono'''. Longa ligna peco, ĉe kies ambaŭ flankoj oni jungas la ĉevalojn al veturilo. ## Tino ## '''Tino'''. Granda nekovrita cilindroforma ligna vazo por fluidaĵoj. Komparu : ''Barelo''. ## Tindro ## '''Tindro'''. Spongosimila, facile ekflamanta substanco. ## Tineo ## '''Tineo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ papilioj : ''ĝiaj larvoj detruas peltojn, drapojn, grajnojn (''Tinea'')''.<noinclude><references/></noinclude> p9l9cgqhe5nu12qveb5vf386kf7crjl 119207 119148 2026-05-22T03:38:25Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Terapeŭtiko"/>'''Terapeŭtiko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Parto de la medicino pri la kuracado de la malsanoj. <section end="Terapeŭtiko"/> <section begin="Terapio"/>'''Terapio'''. Kuracado. <section end="Terapio"/> <section begin="Teraso"/>'''Teraso'''. - 1. Ebena altaĵo, abrupte limigita kvazaŭ ŝtupo. - 2. Vasta balkono sur masonaĵo aŭ sur kolonoj; ebena tegmento kun balustrado. Komparu : ''Balkono, verando''. <section end="Teraso"/> <section begin="Terceto"/>'''Terceto'''. Muzika verko por tri voĉoj aŭ tri instrumentoj. <section end="Terceto"/> <section begin="Tercio"/>'''Tercio'''. Muzika tono en interspaco de du tonoj. <section end="Tercio"/> <section begin="Terebinto"/>'''Terebinto''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Flaveta, diafana rezino de pinglarboj. Distilita terebinto estas uzata en la medicino, en la fabrikado de lakoj k. t. p. <section end="Terebinto"/> <section begin="Teritorio"/>'''Teritorio'''. Parto de lando, regiono, dependanta de ŝtato, de urbo. <section end="Teritorio"/> <section begin="Termino"/>'''Termino'''. Vorto, esprimo, speciala al scienco, arto, metio : ''teknika termino''. '''Terminaro'''. Tutaĵo de la terminoj de scienco, arto, metio. <section end="Termino"/> <section begin="Termito"/>'''Termito''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Tropika insekto, vivanta en societoj simile al la formikoj (''Termes''). <section end="Termito"/> <section begin="Termometro"/>'''Termometro'''. Instrumento por mezuri la temperaturon. <section end="Termometro"/> <section begin="Terni"/>'''Terni'''. Ĉe ekscito de la flarnervoj rapide kaj brue elspiri aeron. '''Terno'''. Ago de tiu, kiu ternas. <section end="Terni"/> <section begin="Ternostremiacoj"/>'''Ternostremiacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj vegetaĵoj : ''kamelio, tearbo''. <section end="Ternostremiacoj"/> <section begin="Teruro"/>'''Teruro'''. Tre forta timo. '''Teruri'''. Tre forte timigi. '''Terura'''. Kiu teruras. '''Teruraĵo'''. Teruranta okazo, vidaĵo. <section end="Teruro"/> <section begin="Testamento"/>'''Testamento'''. Akto, en kiu oni deklaras sian volon pri la divido de sia posedaĵo post la morto. <section end="Testamento"/> <section begin="Testiko"/>'''Testiko''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Sperma glando de la viroj kaj bestviroj. <section end="Testiko"/> <section begin="Testudo"/>'''Testudo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo, kies korpo estas enfermita en korna kiraso kun truoj por la kapo, piedoj kaj vosto (''Testudo''). <section end="Testudo"/> <section begin="Tetano"/>'''Tetano''' ({{VdE-ml|Med}}.). Tre forta spasmo de muskoloj. Komparu : ''Konvulsio''. <section end="Tetano"/> <section begin="Tetro"/>'''Tetro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo (nomo de l’ familio'') el la vico de l’ kokoj (''Tetrao''). <section end="Tetro"/> <section begin="Tetrao"/>'''Tetrao''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de l’ tetroj (''Tetrao bonasia''). <section end="Tetrao"/> <section begin="Tezo"/>'''Tezo'''. Scienca aserto, publike diskutata kaj defendata. <section end="Tezo"/> <section begin="Tia"/>'''Tia'''. - 1. Montra adjektiva pronomo de la kvalito : ''Tia viro mortis! - 2''. Relativa adjektiva pronomo de l’ kvalito : ''Ĉu vi deziras ruĝan aŭ blankan vinon? Donu tian, kian vi mem trinkas''. <section end="Tia"/> <section begin="Tial"/>'''Tial'''. Pro tia kaŭzo. <section end="Tial"/> <section begin="Tiam"/>'''Tiam'''. En tiu tempo, en tiu okazo. <section end="Tiam"/> <section begin="Tiaro"/>'''Tiaro'''. Papa mitro, konsistanta el tri kronoj. <section end="Tiaro"/> <section begin="Tibio"/>'''Tibio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Longa dika osto inter la genuo kaj piedo. <section end="Tibio"/> <section begin="Tie"/>'''Tie'''. En tiu loko : ''La tutan vesperon li pasigas en ia drinkejo, tie vi trovos lin''. Rikolti tie, kie oni ne semis. <section end="Tie"/> <section begin="Tiel"/>'''Tiel'''. - 1. Tiamaniere : ''Tiel vi kontentigos ĉiujn''. - 2. En tia grado : ''La patro estas tiel alta, kiel la filo''. <section end="Tiel"/> <section begin="Ties"/>'''Ties'''. De tiu, apartenanta al tiu : ''Kies panon oni manĝas, ties agojn oni laŭdas''. <section end="Ties"/> <section begin="Tifo"/>'''Tifo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Nomo de tri infektaj febraj malsanoj : ''ekzantema tifo''. <section end="Tifo"/> <section begin="Tigro"/>'''Tigro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba besto el la familio de l’ katoj, kun nigraj transversaj strioj (''Felis tigris''). <section end="Tigro"/> <section begin="Tikli"/>'''Tikli'''. Eksciti al rido per delikataj kaj ripetataj tuŝoj de la haŭto, precipe de la akselo. '''Tiklo'''. Ago de tiu, kiu tiklas. <section end="Tikli"/> <section begin="Tilio"/>'''Tilio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por mebloj, tirkestoj (''Tilia parvifolia''). <section end="Tilio"/> <section begin="Tiliacoj"/>'''Tiliacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotitedonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''tilio''. <section end="Tiliacoj"/> <section begin="Timo"/>'''Timo'''. Malagrabla sento, kaŭzita de efektiva aŭ imagata minacanta danĝero aŭ malfeliĉo kun senkonscia emo ĝin eviti. '''Timi'''. Havi timon : ''timi la maron, timi malsanon''. '''Timema'''. Kiu facile timas. '''Timigi'''. Fari iun timanta, kaŭzi ies timon. '''Timiga'''. Kiu timigas. '''Timinda'''. Meritanta timon : ''timinda malsano''. '''Timigilo'''. Objekto por timigi : ''timigilo por birdoj''. '''Fortimigi'''. Forpeli per timigo : ''fortimigi paseron''. '''Sentima'''. Kiu ne timas. Komparu : ''Maltrankvila''. <section end="Timo"/> <section begin="Timiano"/>'''Timiano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata kiel incenso (''Thymus''). <section end="Timiano"/> <section begin="Timono"/>'''Timono'''. Longa ligna peco, ĉe kies ambaŭ flankoj oni jungas la ĉevalojn al veturilo. <section end="Timono"/> <section begin="Tino"/>'''Tino'''. Granda nekovrita cilindroforma ligna vazo por fluidaĵoj. Komparu : ''Barelo''. <section end="Tino"/> <section begin="Tindro"/>'''Tindro'''. Spongosimila, facile ekflamanta substanco. <section end="Tindro"/> <section begin="Tineo"/>'''Tineo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ papilioj : ''ĝiaj larvoj detruas peltojn, drapojn, grajnojn (''Tinea'')''. <section end="Tineo"/><noinclude><references/></noinclude> hlndpal8ro450tnq5qj6jjorvy93245 104 40851 119089 119028 2026-05-22T02:28:33Z CasteloBot 76 119089 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Tinko'''. ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj : ''(''Tinca vulgaris'')''. '''Tinkturo'''. - 1. Fluida substanco por koloriĝi ŝtofojn, trempante ilin en ĝi. - 2. Densa solvaĵo de medikamento en alkoholo aŭ etero. '''Tinkturi'''. Kolorigi ŝtofojn. '''Tinkturisto'''. Homo, kies profesio estas tinkturi. '''Tinti'''. Eligi sonon sonorantan kaj tremantan : ''La spronoj tintas''. '''Tintilo'''. Instrumento por tinti. '''Tio'''. Montra kaj relativa pronomo substantiva por objektoj, aferoj, ideoj : ''Metu tion sur la tablo''. Kion ? Tion, kion mi montras al vi. '''Tiom'''. Tia nombro, tia kvanto; tian nombron, kvanton : ''Tiom da soldatoj pereis en la batalo! Li elspezas tiom da mono, kiom li enspezas''. '''Tipo'''. Ideala modelo (objekto aŭ persono''), kuniganta en si en tre alta grado la esencajn trajtojn de ĉiuj objektoj aŭ personoj de la sama speco : ''la japana tipo''. '''Tipa'''. - 1. Estanta tipo : ''tipa drinkulo''. - 2. Karakterizanta tipon : ''tipaj ecoj de la Angloj''. '''Tiri'''. Per streĉo de la fortoj movi objekton al si : ''La ĉevaloj tiras la veturilon''. '''Tiro'''. Ago de tiu, kiu tiras. '''Altiri'''. Tiri al io. '''Eltiri'''. Tiri el io, el interno de io : ''eltiri la glavon el la ingo, '''Kuntiri'''''. Tiri kune de du, de kelke da flankoj : ''kuntiri pakaĵon per ŝnuro''. '''Retiri'''. Tiri al direkto kontraŭa je la antaŭa movo : ''retiri la etenditan manon''. Komparu : ''Treni''. '''Tirano'''. - 1. Absoluta, kruela regnestro. - 2. Kruela kaj absoluta homo. '''Tirana'''. Kruela kaj absoluta. '''Tiraneco'''. Eco de tiu, kiu estas tirana. '''Titano'''. Fortega grandegulo. '''Titolo'''. - 1. Surskribo sur libro, sur ĉapitro, montranta en unu, en kelke da vortoj ĝian enhavon : ''la titolo de romano''. - 2. Honora ofico, honora posteno : ''akcepti la titolon de prezidanto''. '''Titoli'''. - 1. Doni litolon : ''Kiel vi titolos vian novan verkon? - 2''. Nomi per la titolo : ''Ne forgesu dum la aŭdienco ĉiam titoli la ĉefon generalo! '''Tiu'''''. Montra kaj relativa adjektiva pronomo : ''Sidiĝu sur tiu seĝo''. Sidiĝu sur tiu seĝo, kiu staras ĉe la pordo. '''Tosto'''. Paroladeto dum festeno kun propono trinki por ies sano, por la sukceso de entrepreno. '''Tosti'''. Diri toston : ''Oni tostis ĝis la matenruĝo''. '''Togo'''. Longa vasta vesto de la antikvaj Romanoj, kovranta en drapŝiraĵoj la maldekstran brakon kaj lasanta la dekstran libera. '''Tolo'''. Ŝtofo el lino aŭ el kanabo. '''Tolaĵo'''. Diversaj objektoj, farataj ordinare el tolo : ''ĉemizoj, kalesonoj, kolumoj, litotukoj, buŝtukoj''. '''Laktolo'''. Tolo, kovrita per lako. '''Toleri'''. Permesi, ne malhelpi ion malagrablan por si, ion kontraŭan al siaj principoj, kvankam oni povus tion fari, se oni dezirus : ''toleri la kapricojn de sia infano, toleri ĉiujn religiojn en sia regno''. '''Tolerema'''. Kiu facile toleras : ''tolerema ĉefo''. '''Toleremo'''. Eco de homo tolerema. '''Tolerebla'''. Kiu povas esti tolerata : ''tolerebla eraro''. '''Tomato''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ solanacoj (''Solanum lycopersicum''). '''Tombo'''. Kavo en la tero, kie oni metas la homajn kadavrojn, la ĉerkojn kun la homaj kadavroj. '''Tombejo'''. Loko, kie oni faras tombojn. '''Tombisto'''. Homo, kiu enterigas la homajn kadavrojn. '''Entombigi'''. Meti en tombon. '''Tombako'''. Fandaĵo el kupro kaj zinko, similanta oron. '''Tombolo'''. Publika amuzo kun loterio. '''Tono'''. - 1. Pura, muzika sono : ''La tonoj de la fortepiano, la tonoj de la homa voĉo''. - 2. Maniero paroli por esprimi sian senton : ''kolera tono''. '''Unutona'''. Enuiga, teda per la manko de ŝanĝo : ''unutona rakonto''. Komparu : ''Sono, sonoro''. '''Tondi'''. Fortranĉi harojn, lanon, herbon k. t. p. per speciala instrumento, nomata tondilo. '''Tondilo'''. Instrumento konsistanta el du ŝtalaj krucitaj brakoj kun interna tranĉa rando. '''Tondro'''. Granda ruliĝanta bruo, akompananta la fulmon. '''Tondri'''. Fari la bruon de tondro : ''Hodiaŭ tondris multfoje''. Ektondris la voĉo de la kolonelo. '''Fulmotondro'''. Ventego kun fulmoj kaj tondroj. '''Tonsuro'''. Senhara rondeto sur la supro de la kapo de la katolikaj pastroj, farata per razado de la haroj. '''Topazo'''. Multvalora flava ŝtono. '''Topografio'''. Detala priskribo de la situacio de loko, de ĝia surfaco kun ĝiaj akvoj, arboj, vojoj, konstruaĵoj. '''Torĉo'''. Simpla lumigilo, konsistanta el ligna mallonga bastono, ŝmirita per rezino, per peĉo.<noinclude><references/></noinclude> qcam0sr66f56nxecucv9pmjt3yhjxu1 119149 119089 2026-05-22T03:09:59Z CasteloBot 76 *sintakso 119149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Tinko ## '''Tinko'''. ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj : ''(''Tinca vulgaris'')''. ## Tinkturo ## '''Tinkturo'''. - 1. Fluida substanco por koloriĝi ŝtofojn, trempante ilin en ĝi. - 2. Densa solvaĵo de medikamento en alkoholo aŭ etero. '''Tinkturi'''. Kolorigi ŝtofojn. '''Tinkturisto'''. Homo, kies profesio estas tinkturi. ## Tinti ## '''Tinti'''. Eligi sonon sonorantan kaj tremantan : ''La spronoj tintas''. '''Tintilo'''. Instrumento por tinti. ## Tio ## '''Tio'''. Montra kaj relativa pronomo substantiva por objektoj, aferoj, ideoj : ''Metu tion sur la tablo''. Kion ? Tion, kion mi montras al vi. ## Tiom ## '''Tiom'''. Tia nombro, tia kvanto; tian nombron, kvanton : ''Tiom da soldatoj pereis en la batalo! Li elspezas tiom da mono, kiom li enspezas''. ## Tipo ## '''Tipo'''. Ideala modelo (objekto aŭ persono''), kuniganta en si en tre alta grado la esencajn trajtojn de ĉiuj objektoj aŭ personoj de la sama speco : ''la japana tipo''. '''Tipa'''. - 1. Estanta tipo : ''tipa drinkulo''. - 2. Karakterizanta tipon : ''tipaj ecoj de la Angloj''. ## Tiri ## '''Tiri'''. Per streĉo de la fortoj movi objekton al si : ''La ĉevaloj tiras la veturilon''. '''Tiro'''. Ago de tiu, kiu tiras. '''Altiri'''. Tiri al io. '''Eltiri'''. Tiri el io, el interno de io : ''eltiri la glavon el la ingo, '''Kuntiri'''''. Tiri kune de du, de kelke da flankoj : ''kuntiri pakaĵon per ŝnuro''. '''Retiri'''. Tiri al direkto kontraŭa je la antaŭa movo : ''retiri la etenditan manon''. Komparu : ''Treni''. ## Tirano ## '''Tirano'''. - 1. Absoluta, kruela regnestro. - 2. Kruela kaj absoluta homo. '''Tirana'''. Kruela kaj absoluta. '''Tiraneco'''. Eco de tiu, kiu estas tirana. ## Titano ## '''Titano'''. Fortega grandegulo. ## Titolo ## '''Titolo'''. - 1. Surskribo sur libro, sur ĉapitro, montranta en unu, en kelke da vortoj ĝian enhavon : ''la titolo de romano''. - 2. Honora ofico, honora posteno : ''akcepti la titolon de prezidanto''. '''Titoli'''. - 1. Doni litolon : ''Kiel vi titolos vian novan verkon? - 2''. Nomi per la titolo : ''Ne forgesu dum la aŭdienco ĉiam titoli la ĉefon generalo! ## Tiu ## '''Tiu'''''. Montra kaj relativa adjektiva pronomo : ''Sidiĝu sur tiu seĝo''. Sidiĝu sur tiu seĝo, kiu staras ĉe la pordo. ## Tosto ## '''Tosto'''. Paroladeto dum festeno kun propono trinki por ies sano, por la sukceso de entrepreno. '''Tosti'''. Diri toston : ''Oni tostis ĝis la matenruĝo''. ## Togo ## '''Togo'''. Longa vasta vesto de la antikvaj Romanoj, kovranta en drapŝiraĵoj la maldekstran brakon kaj lasanta la dekstran libera. ## Tolo ## '''Tolo'''. Ŝtofo el lino aŭ el kanabo. '''Tolaĵo'''. Diversaj objektoj, farataj ordinare el tolo : ''ĉemizoj, kalesonoj, kolumoj, litotukoj, buŝtukoj''. '''Laktolo'''. Tolo, kovrita per lako. ## Toleri ## '''Toleri'''. Permesi, ne malhelpi ion malagrablan por si, ion kontraŭan al siaj principoj, kvankam oni povus tion fari, se oni dezirus : ''toleri la kapricojn de sia infano, toleri ĉiujn religiojn en sia regno''. '''Tolerema'''. Kiu facile toleras : ''tolerema ĉefo''. '''Toleremo'''. Eco de homo tolerema. '''Tolerebla'''. Kiu povas esti tolerata : ''tolerebla eraro''. ## Tomato ## '''Tomato''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ solanacoj (''Solanum lycopersicum''). ## Tombo ## '''Tombo'''. Kavo en la tero, kie oni metas la homajn kadavrojn, la ĉerkojn kun la homaj kadavroj. '''Tombejo'''. Loko, kie oni faras tombojn. '''Tombisto'''. Homo, kiu enterigas la homajn kadavrojn. '''Entombigi'''. Meti en tombon. ## Tombako ## '''Tombako'''. Fandaĵo el kupro kaj zinko, similanta oron. ## Tombolo ## '''Tombolo'''. Publika amuzo kun loterio. ## Tono ## '''Tono'''. - 1. Pura, muzika sono : ''La tonoj de la fortepiano, la tonoj de la homa voĉo''. - 2. Maniero paroli por esprimi sian senton : ''kolera tono''. '''Unutona'''. Enuiga, teda per la manko de ŝanĝo : ''unutona rakonto''. Komparu : ''Sono, sonoro''. ## Tondi ## '''Tondi'''. Fortranĉi harojn, lanon, herbon k. t. p. per speciala instrumento, nomata tondilo. '''Tondilo'''. Instrumento konsistanta el du ŝtalaj krucitaj brakoj kun interna tranĉa rando. ## Tondro ## '''Tondro'''. Granda ruliĝanta bruo, akompananta la fulmon. '''Tondri'''. Fari la bruon de tondro : ''Hodiaŭ tondris multfoje''. Ektondris la voĉo de la kolonelo. '''Fulmotondro'''. Ventego kun fulmoj kaj tondroj. ## Tonsuro ## '''Tonsuro'''. Senhara rondeto sur la supro de la kapo de la katolikaj pastroj, farata per razado de la haroj. ## Topazo ## '''Topazo'''. Multvalora flava ŝtono. ## Topografio ## '''Topografio'''. Detala priskribo de la situacio de loko, de ĝia surfaco kun ĝiaj akvoj, arboj, vojoj, konstruaĵoj. ## Torĉo ## '''Torĉo'''. Simpla lumigilo, konsistanta el ligna mallonga bastono, ŝmirita per rezino, per peĉo.<noinclude><references/></noinclude> qe7z645x9avo21y3vp25rt2c31eulws 119208 119149 2026-05-22T03:38:34Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Tinko"/>'''Tinko'''. ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ karpoj : ''(''Tinca vulgaris'')''. <section end="Tinko"/> <section begin="Tinkturo"/>'''Tinkturo'''. - 1. Fluida substanco por koloriĝi ŝtofojn, trempante ilin en ĝi. - 2. Densa solvaĵo de medikamento en alkoholo aŭ etero. '''Tinkturi'''. Kolorigi ŝtofojn. '''Tinkturisto'''. Homo, kies profesio estas tinkturi. <section end="Tinkturo"/> <section begin="Tinti"/>'''Tinti'''. Eligi sonon sonorantan kaj tremantan : ''La spronoj tintas''. '''Tintilo'''. Instrumento por tinti. <section end="Tinti"/> <section begin="Tio"/>'''Tio'''. Montra kaj relativa pronomo substantiva por objektoj, aferoj, ideoj : ''Metu tion sur la tablo''. Kion ? Tion, kion mi montras al vi. <section end="Tio"/> <section begin="Tiom"/>'''Tiom'''. Tia nombro, tia kvanto; tian nombron, kvanton : ''Tiom da soldatoj pereis en la batalo! Li elspezas tiom da mono, kiom li enspezas''. <section end="Tiom"/> <section begin="Tipo"/>'''Tipo'''. Ideala modelo (objekto aŭ persono''), kuniganta en si en tre alta grado la esencajn trajtojn de ĉiuj objektoj aŭ personoj de la sama speco : ''la japana tipo''. '''Tipa'''. - 1. Estanta tipo : ''tipa drinkulo''. - 2. Karakterizanta tipon : ''tipaj ecoj de la Angloj''. <section end="Tipo"/> <section begin="Tiri"/>'''Tiri'''. Per streĉo de la fortoj movi objekton al si : ''La ĉevaloj tiras la veturilon''. '''Tiro'''. Ago de tiu, kiu tiras. '''Altiri'''. Tiri al io. '''Eltiri'''. Tiri el io, el interno de io : ''eltiri la glavon el la ingo, '''Kuntiri'''''. Tiri kune de du, de kelke da flankoj : ''kuntiri pakaĵon per ŝnuro''. '''Retiri'''. Tiri al direkto kontraŭa je la antaŭa movo : ''retiri la etenditan manon''. Komparu : ''Treni''. <section end="Tiri"/> <section begin="Tirano"/>'''Tirano'''. - 1. Absoluta, kruela regnestro. - 2. Kruela kaj absoluta homo. '''Tirana'''. Kruela kaj absoluta. '''Tiraneco'''. Eco de tiu, kiu estas tirana. <section end="Tirano"/> <section begin="Titano"/>'''Titano'''. Fortega grandegulo. <section end="Titano"/> <section begin="Titolo"/>'''Titolo'''. - 1. Surskribo sur libro, sur ĉapitro, montranta en unu, en kelke da vortoj ĝian enhavon : ''la titolo de romano''. - 2. Honora ofico, honora posteno : ''akcepti la titolon de prezidanto''. '''Titoli'''. - 1. Doni litolon : ''Kiel vi titolos vian novan verkon? - 2''. Nomi per la titolo : ''Ne forgesu dum la aŭdienco ĉiam titoli la ĉefon generalo! <section end="Titolo"/> <section begin="Tiu"/>'''Tiu'''''. Montra kaj relativa adjektiva pronomo : ''Sidiĝu sur tiu seĝo''. Sidiĝu sur tiu seĝo, kiu staras ĉe la pordo. <section end="Tiu"/> <section begin="Tosto"/>'''Tosto'''. Paroladeto dum festeno kun propono trinki por ies sano, por la sukceso de entrepreno. '''Tosti'''. Diri toston : ''Oni tostis ĝis la matenruĝo''. <section end="Tosto"/> <section begin="Togo"/>'''Togo'''. Longa vasta vesto de la antikvaj Romanoj, kovranta en drapŝiraĵoj la maldekstran brakon kaj lasanta la dekstran libera. <section end="Togo"/> <section begin="Tolo"/>'''Tolo'''. Ŝtofo el lino aŭ el kanabo. '''Tolaĵo'''. Diversaj objektoj, farataj ordinare el tolo : ''ĉemizoj, kalesonoj, kolumoj, litotukoj, buŝtukoj''. '''Laktolo'''. Tolo, kovrita per lako. <section end="Tolo"/> <section begin="Toleri"/>'''Toleri'''. Permesi, ne malhelpi ion malagrablan por si, ion kontraŭan al siaj principoj, kvankam oni povus tion fari, se oni dezirus : ''toleri la kapricojn de sia infano, toleri ĉiujn religiojn en sia regno''. '''Tolerema'''. Kiu facile toleras : ''tolerema ĉefo''. '''Toleremo'''. Eco de homo tolerema. '''Tolerebla'''. Kiu povas esti tolerata : ''tolerebla eraro''. <section end="Toleri"/> <section begin="Tomato"/>'''Tomato''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo manĝebla el la familio de l’ solanacoj (''Solanum lycopersicum''). <section end="Tomato"/> <section begin="Tombo"/>'''Tombo'''. Kavo en la tero, kie oni metas la homajn kadavrojn, la ĉerkojn kun la homaj kadavroj. '''Tombejo'''. Loko, kie oni faras tombojn. '''Tombisto'''. Homo, kiu enterigas la homajn kadavrojn. '''Entombigi'''. Meti en tombon. <section end="Tombo"/> <section begin="Tombako"/>'''Tombako'''. Fandaĵo el kupro kaj zinko, similanta oron. <section end="Tombako"/> <section begin="Tombolo"/>'''Tombolo'''. Publika amuzo kun loterio. <section end="Tombolo"/> <section begin="Tono"/>'''Tono'''. - 1. Pura, muzika sono : ''La tonoj de la fortepiano, la tonoj de la homa voĉo''. - 2. Maniero paroli por esprimi sian senton : ''kolera tono''. '''Unutona'''. Enuiga, teda per la manko de ŝanĝo : ''unutona rakonto''. Komparu : ''Sono, sonoro''. <section end="Tono"/> <section begin="Tondi"/>'''Tondi'''. Fortranĉi harojn, lanon, herbon k. t. p. per speciala instrumento, nomata tondilo. '''Tondilo'''. Instrumento konsistanta el du ŝtalaj krucitaj brakoj kun interna tranĉa rando. <section end="Tondi"/> <section begin="Tondro"/>'''Tondro'''. Granda ruliĝanta bruo, akompananta la fulmon. '''Tondri'''. Fari la bruon de tondro : ''Hodiaŭ tondris multfoje''. Ektondris la voĉo de la kolonelo. '''Fulmotondro'''. Ventego kun fulmoj kaj tondroj. <section end="Tondro"/> <section begin="Tonsuro"/>'''Tonsuro'''. Senhara rondeto sur la supro de la kapo de la katolikaj pastroj, farata per razado de la haroj. <section end="Tonsuro"/> <section begin="Topazo"/>'''Topazo'''. Multvalora flava ŝtono. <section end="Topazo"/> <section begin="Topografio"/>'''Topografio'''. Detala priskribo de la situacio de loko, de ĝia surfaco kun ĝiaj akvoj, arboj, vojoj, konstruaĵoj. <section end="Topografio"/> <section begin="Torĉo"/>'''Torĉo'''. Simpla lumigilo, konsistanta el ligna mallonga bastono, ŝmirita per rezino, per peĉo. <section end="Torĉo"/><noinclude><references/></noinclude> 1gb828thzmk3j7jv8ks93mrxae411rh 104 40852 119090 119029 2026-05-22T02:30:16Z CasteloBot 76 119090 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Tordi'''. Turni korpon per ĝiaj ekstremoj en kontraŭaj direktoj : ''tordi ŝnuron''. '''Tordo'''. Ago de tiu, kiu tordas. '''Toreadoro'''. Hispana cirka batalanto kontraŭ la bovoj. '''Torento'''. Rapidega fluo. '''Torfo'''. Elfosebla substanco, konsistanta el karbigitaj vegetaĵoj, miksitaj kun tero. '''Torio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Th. Ĥemia elemento, malofta metalo. '''Torni'''. Turni sur speciala stablo lignan aŭ metalan pecon ĉirkaŭ ĝia akso kaj rondigi per akra instrumento : ''torni lignon, torni globon el ligno''. '''Tornistro'''. Leda ujo, portata sur la dorso, de la soldatoj, lernantoj. '''Torpedo'''. Subakva eksploda aparato, kiun oni ĵetas de batalŝipoj. '''Torso'''. Skulptaĵo, prezentanta nur la superan parton de la homa korpo, sen la kapo kaj brakoj. Komparu : ''Brusto, busto, talio''. '''Torto'''. Granda rondforma kuko. '''Torturo'''. - 1. Kruela turmento, per kiu oni iam devigis la akuzitojn fari konfesojn. - 2. Kruela turmento : ''Fervoja vojaĝo dum varmego estas vera torturo''. '''Torturi'''. Kruele turmenti. '''Tra'''. - 1. Prepozicio por esprimi movon, agon de unu ekstremo ĝis alia : ''veturi tra la tuta urbo''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''traveturi urbon, tralegi libron''. '''Trabo'''. Longa kvadratforma ligna peco de arbo laŭlonge segita. Komparu : ''Ŝtipo''. '''Tradicio'''. - 1. Buŝa komuniko de opinioj, doktrinoj, ritoj, moroj de unu generacio al alia : ''La tradicio ligas la jarcentojn''. - 2. Opinioj, doktrinoj k. t. p., tiamaniere komunikitaj. '''Tradicia'''. De tradicio, bazita sur tradicio : ''tradicia festo''. '''Traduki'''. Esprimi vortojn, frazojn k. t. p. de unu lingvo per samsencaj vortoj, frazoj de alia lingvo : ''traduki esperante francan novelon''. '''Traduko'''. - 1. Laboro de tiu, kiu tradukas : ''La traduko daŭris tri monatojn''. - 2. Verko rezultato de la traduko : ''La traduko aperis samtempe kun la originalo''. '''Trafi'''. Atingi per ĵetita objekto : ''trafi per kuglo''. '''Maltrafi'''. Ne atingi per ĵetita objekto : ''maltrafi leporon''. '''Tragedio'''. - 1. Teatra verko de altidea enhavo, prezentanta homojn de granda karaktero, kiuj batalas por nobla celo kaj pereas en ĉi tiu batalo : ''La tragedioj de Ŝekspiro''. - 2. Malfeliĉo, terura okazo, katastrofo : ''familia tragedio''. '''Tragedia'''. - 1. De tragedio : ''tragedia spektaklo''. - 2. Ekscitanta kompaton per sia malfeliĉo : ''tragedia morto''. '''Tragikomedio'''. - 1. Tragedio, kiu enhavas ankaŭ komikajn scenojn kaj ne finiĝas per la morto de la heroo. - 2. Miksaĵo de aferoj seriozaj kaj komikaj. '''Traĥeo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Tubo de la spira aparato inter la laringo kaj la bronkoj. '''Trajto'''. - 1. Linio de la vizaĝo : ''belaj trajtoj, severaj trajtoj''. - 2. Eco de karaktero : ''Kompleta forgeso pri si mem estas la ĉefa trajto de lia karaktero''. '''Trakti'''. Priparoli kun iu la kondiĉojn de afero por veni al interkonsento : ''trakti kun la venkinto pri la paco; trakti kun la domposedanto pri la luo de loĝejo''. '''Traktado'''. Agoj, vortoj de tiu, kiu traktas. '''Traktato'''. - 1. Grava scienca raporto. - 2. Skribita interkonsento inter du ŝtatoj : ''komerca traktato inter Germanujo kaj Rusujo''. '''Tramo'''. Omnibuso, veturanta sur reloj. '''Tramrelo'''. Konkava relo, sur kiu veturas la tramo. '''Tramvojo'''. Rela vojo por tramo : ''La tramvojoj kunigas ĉiujn gravajn punktojn de nia urbo''. '''Tranĉi'''. Dividi partojn de solida korpo per instrumento kun tre maldika rando : ''tranĉi panon''. '''Tranĉo, tranĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tranĉas. '''Detranĉi, fortranĉi'''. Apartigi, forigi per tranĉo : ''fortranĉi ekstremon de bastono''. '''Ĉirkaŭtranĉi'''. Tranĉi ĉirkaŭe, fortranĉi la ĉirkaŭon. '''Tranĉilo'''. Ŝtala instrumento kun akra rando : ''forkoj kaj tranĉiloj''. '''Ambaŭtranĉa'''. Havanta klingon, kies ambaŭ randoj estas akraj. '''Tranĉeo'''. Kavo, elfosita en la tero por ŝirmi la atakantojn. '''Trankvila'''. Estanta en stato de certeco kaj sen timo pri tio, kio okazos : ''esti trankvila pri la sukceso''. '''Trankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas trankvila. '''Trankviligi'''. Fari iun trankvila : ''La vortoj de la kuracisto trankviligis la malsanulon''. '''Trankviliĝi'''. Fariĝi trankvila : ''La akuzato trankviliĝis, aŭdinte la verdikton''. '''Maltrankvila'''. Estanta en stato de necerteco kaj timo pri tio, kio okazos. '''Maltrankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas maltrankvila. '''Maltrankviligi'''. Fari iun maltrankvila, kaŭzi ies maltrankvilon. '''Maltrankviliĝi'''. Farigi maltrankvila. Komparu : ''Kvieta, milda, serena''. '''Trans'''. - 1. Prepozicio por esprimi lokon, kiu estas ĉe la alia flanko de objekto aŭ direkton al tiu loko : ''La lanterno staras trans la muro''. Ĵetu la pilkon trans la muron. - 2. Prefikso por esprimi movon trans io, de unu loko en alian : ''transiri, transĵeti, transskribi''.<noinclude><references/></noinclude> ak1iz29r48xmh9v6xjmiyr0vhyopvxt 119150 119090 2026-05-22T03:10:00Z CasteloBot 76 *sintakso 119150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Tordi ## '''Tordi'''. Turni korpon per ĝiaj ekstremoj en kontraŭaj direktoj : ''tordi ŝnuron''. '''Tordo'''. Ago de tiu, kiu tordas. ## Toreadoro ## '''Toreadoro'''. Hispana cirka batalanto kontraŭ la bovoj. ## Torento ## '''Torento'''. Rapidega fluo. ## Torfo ## '''Torfo'''. Elfosebla substanco, konsistanta el karbigitaj vegetaĵoj, miksitaj kun tero. ## Torio ## '''Torio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Th. Ĥemia elemento, malofta metalo. ## Torni ## '''Torni'''. Turni sur speciala stablo lignan aŭ metalan pecon ĉirkaŭ ĝia akso kaj rondigi per akra instrumento : ''torni lignon, torni globon el ligno''. ## Tornistro ## '''Tornistro'''. Leda ujo, portata sur la dorso, de la soldatoj, lernantoj. ## Torpedo ## '''Torpedo'''. Subakva eksploda aparato, kiun oni ĵetas de batalŝipoj. ## Torso ## '''Torso'''. Skulptaĵo, prezentanta nur la superan parton de la homa korpo, sen la kapo kaj brakoj. Komparu : ''Brusto, busto, talio''. ## Torto ## '''Torto'''. Granda rondforma kuko. ## Torturo ## '''Torturo'''. - 1. Kruela turmento, per kiu oni iam devigis la akuzitojn fari konfesojn. - 2. Kruela turmento : ''Fervoja vojaĝo dum varmego estas vera torturo''. '''Torturi'''. Kruele turmenti. ## Tra ## '''Tra'''. - 1. Prepozicio por esprimi movon, agon de unu ekstremo ĝis alia : ''veturi tra la tuta urbo''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''traveturi urbon, tralegi libron''. ## Trabo ## '''Trabo'''. Longa kvadratforma ligna peco de arbo laŭlonge segita. Komparu : ''Ŝtipo''. ## Tradicio ## '''Tradicio'''. - 1. Buŝa komuniko de opinioj, doktrinoj, ritoj, moroj de unu generacio al alia : ''La tradicio ligas la jarcentojn''. - 2. Opinioj, doktrinoj k. t. p., tiamaniere komunikitaj. '''Tradicia'''. De tradicio, bazita sur tradicio : ''tradicia festo''. ## Traduki ## '''Traduki'''. Esprimi vortojn, frazojn k. t. p. de unu lingvo per samsencaj vortoj, frazoj de alia lingvo : ''traduki esperante francan novelon''. '''Traduko'''. - 1. Laboro de tiu, kiu tradukas : ''La traduko daŭris tri monatojn''. - 2. Verko rezultato de la traduko : ''La traduko aperis samtempe kun la originalo''. ## Trafi ## '''Trafi'''. Atingi per ĵetita objekto : ''trafi per kuglo''. '''Maltrafi'''. Ne atingi per ĵetita objekto : ''maltrafi leporon''. ## Tragedio ## '''Tragedio'''. - 1. Teatra verko de altidea enhavo, prezentanta homojn de granda karaktero, kiuj batalas por nobla celo kaj pereas en ĉi tiu batalo : ''La tragedioj de Ŝekspiro''. - 2. Malfeliĉo, terura okazo, katastrofo : ''familia tragedio''. '''Tragedia'''. - 1. De tragedio : ''tragedia spektaklo''. - 2. Ekscitanta kompaton per sia malfeliĉo : ''tragedia morto''. ## Tragikomedio ## '''Tragikomedio'''. - 1. Tragedio, kiu enhavas ankaŭ komikajn scenojn kaj ne finiĝas per la morto de la heroo. - 2. Miksaĵo de aferoj seriozaj kaj komikaj. ## Traĥeo ## '''Traĥeo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Tubo de la spira aparato inter la laringo kaj la bronkoj. ## Trajto ## '''Trajto'''. - 1. Linio de la vizaĝo : ''belaj trajtoj, severaj trajtoj''. - 2. Eco de karaktero : ''Kompleta forgeso pri si mem estas la ĉefa trajto de lia karaktero''. ## Trakti ## '''Trakti'''. Priparoli kun iu la kondiĉojn de afero por veni al interkonsento : ''trakti kun la venkinto pri la paco; trakti kun la domposedanto pri la luo de loĝejo''. ## Traktado ## '''Traktado'''. Agoj, vortoj de tiu, kiu traktas. '''Traktato'''. - 1. Grava scienca raporto. - 2. Skribita interkonsento inter du ŝtatoj : ''komerca traktato inter Germanujo kaj Rusujo''. ## Tramo ## '''Tramo'''. Omnibuso, veturanta sur reloj. '''Tramrelo'''. Konkava relo, sur kiu veturas la tramo. '''Tramvojo'''. Rela vojo por tramo : ''La tramvojoj kunigas ĉiujn gravajn punktojn de nia urbo''. ## Tranĉi ## '''Tranĉi'''. Dividi partojn de solida korpo per instrumento kun tre maldika rando : ''tranĉi panon''. '''Tranĉo, tranĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tranĉas. '''Detranĉi, fortranĉi'''. Apartigi, forigi per tranĉo : ''fortranĉi ekstremon de bastono''. '''Ĉirkaŭtranĉi'''. Tranĉi ĉirkaŭe, fortranĉi la ĉirkaŭon. '''Tranĉilo'''. Ŝtala instrumento kun akra rando : ''forkoj kaj tranĉiloj''. '''Ambaŭtranĉa'''. Havanta klingon, kies ambaŭ randoj estas akraj. ## Tranĉeo ## '''Tranĉeo'''. Kavo, elfosita en la tero por ŝirmi la atakantojn. ## Trankvila ## '''Trankvila'''. Estanta en stato de certeco kaj sen timo pri tio, kio okazos : ''esti trankvila pri la sukceso''. '''Trankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas trankvila. '''Trankviligi'''. Fari iun trankvila : ''La vortoj de la kuracisto trankviligis la malsanulon''. '''Trankviliĝi'''. Fariĝi trankvila : ''La akuzato trankviliĝis, aŭdinte la verdikton''. '''Maltrankvila'''. Estanta en stato de necerteco kaj timo pri tio, kio okazos. '''Maltrankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas maltrankvila. '''Maltrankviligi'''. Fari iun maltrankvila, kaŭzi ies maltrankvilon. '''Maltrankviliĝi'''. Farigi maltrankvila. Komparu : ''Kvieta, milda, serena''. ## Trans ## '''Trans'''. - 1. Prepozicio por esprimi lokon, kiu estas ĉe la alia flanko de objekto aŭ direkton al tiu loko : ''La lanterno staras trans la muro''. Ĵetu la pilkon trans la muron. - 2. Prefikso por esprimi movon trans io, de unu loko en alian : ''transiri, transĵeti, transskribi''.<noinclude><references/></noinclude> 47xbga9qw4beqqdt6ipaz3ltkq32jnv 119209 119150 2026-05-22T03:38:45Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Tordi"/>'''Tordi'''. Turni korpon per ĝiaj ekstremoj en kontraŭaj direktoj : ''tordi ŝnuron''. '''Tordo'''. Ago de tiu, kiu tordas. <section end="Tordi"/> <section begin="Toreadoro"/>'''Toreadoro'''. Hispana cirka batalanto kontraŭ la bovoj. <section end="Toreadoro"/> <section begin="Torento"/>'''Torento'''. Rapidega fluo. <section end="Torento"/> <section begin="Torfo"/>'''Torfo'''. Elfosebla substanco, konsistanta el karbigitaj vegetaĵoj, miksitaj kun tero. <section end="Torfo"/> <section begin="Torio"/>'''Torio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Th. Ĥemia elemento, malofta metalo. <section end="Torio"/> <section begin="Torni"/>'''Torni'''. Turni sur speciala stablo lignan aŭ metalan pecon ĉirkaŭ ĝia akso kaj rondigi per akra instrumento : ''torni lignon, torni globon el ligno''. <section end="Torni"/> <section begin="Tornistro"/>'''Tornistro'''. Leda ujo, portata sur la dorso, de la soldatoj, lernantoj. <section end="Tornistro"/> <section begin="Torpedo"/>'''Torpedo'''. Subakva eksploda aparato, kiun oni ĵetas de batalŝipoj. <section end="Torpedo"/> <section begin="Torso"/>'''Torso'''. Skulptaĵo, prezentanta nur la superan parton de la homa korpo, sen la kapo kaj brakoj. Komparu : ''Brusto, busto, talio''. <section end="Torso"/> <section begin="Torto"/>'''Torto'''. Granda rondforma kuko. <section end="Torto"/> <section begin="Torturo"/>'''Torturo'''. - 1. Kruela turmento, per kiu oni iam devigis la akuzitojn fari konfesojn. - 2. Kruela turmento : ''Fervoja vojaĝo dum varmego estas vera torturo''. '''Torturi'''. Kruele turmenti. <section end="Torturo"/> <section begin="Tra"/>'''Tra'''. - 1. Prepozicio por esprimi movon, agon de unu ekstremo ĝis alia : ''veturi tra la tuta urbo''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''traveturi urbon, tralegi libron''. <section end="Tra"/> <section begin="Trabo"/>'''Trabo'''. Longa kvadratforma ligna peco de arbo laŭlonge segita. Komparu : ''Ŝtipo''. <section end="Trabo"/> <section begin="Tradicio"/>'''Tradicio'''. - 1. Buŝa komuniko de opinioj, doktrinoj, ritoj, moroj de unu generacio al alia : ''La tradicio ligas la jarcentojn''. - 2. Opinioj, doktrinoj k. t. p., tiamaniere komunikitaj. '''Tradicia'''. De tradicio, bazita sur tradicio : ''tradicia festo''. <section end="Tradicio"/> <section begin="Traduki"/>'''Traduki'''. Esprimi vortojn, frazojn k. t. p. de unu lingvo per samsencaj vortoj, frazoj de alia lingvo : ''traduki esperante francan novelon''. '''Traduko'''. - 1. Laboro de tiu, kiu tradukas : ''La traduko daŭris tri monatojn''. - 2. Verko rezultato de la traduko : ''La traduko aperis samtempe kun la originalo''. <section end="Traduki"/> <section begin="Trafi"/>'''Trafi'''. Atingi per ĵetita objekto : ''trafi per kuglo''. '''Maltrafi'''. Ne atingi per ĵetita objekto : ''maltrafi leporon''. <section end="Trafi"/> <section begin="Tragedio"/>'''Tragedio'''. - 1. Teatra verko de altidea enhavo, prezentanta homojn de granda karaktero, kiuj batalas por nobla celo kaj pereas en ĉi tiu batalo : ''La tragedioj de Ŝekspiro''. - 2. Malfeliĉo, terura okazo, katastrofo : ''familia tragedio''. '''Tragedia'''. - 1. De tragedio : ''tragedia spektaklo''. - 2. Ekscitanta kompaton per sia malfeliĉo : ''tragedia morto''. <section end="Tragedio"/> <section begin="Tragikomedio"/>'''Tragikomedio'''. - 1. Tragedio, kiu enhavas ankaŭ komikajn scenojn kaj ne finiĝas per la morto de la heroo. - 2. Miksaĵo de aferoj seriozaj kaj komikaj. <section end="Tragikomedio"/> <section begin="Traĥeo"/>'''Traĥeo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Tubo de la spira aparato inter la laringo kaj la bronkoj. <section end="Traĥeo"/> <section begin="Trajto"/>'''Trajto'''. - 1. Linio de la vizaĝo : ''belaj trajtoj, severaj trajtoj''. - 2. Eco de karaktero : ''Kompleta forgeso pri si mem estas la ĉefa trajto de lia karaktero''. <section end="Trajto"/> <section begin="Trakti"/>'''Trakti'''. Priparoli kun iu la kondiĉojn de afero por veni al interkonsento : ''trakti kun la venkinto pri la paco; trakti kun la domposedanto pri la luo de loĝejo''. <section end="Trakti"/> <section begin="Traktado"/>'''Traktado'''. Agoj, vortoj de tiu, kiu traktas. '''Traktato'''. - 1. Grava scienca raporto. - 2. Skribita interkonsento inter du ŝtatoj : ''komerca traktato inter Germanujo kaj Rusujo''. <section end="Traktado"/> <section begin="Tramo"/>'''Tramo'''. Omnibuso, veturanta sur reloj. '''Tramrelo'''. Konkava relo, sur kiu veturas la tramo. '''Tramvojo'''. Rela vojo por tramo : ''La tramvojoj kunigas ĉiujn gravajn punktojn de nia urbo''. <section end="Tramo"/> <section begin="Tranĉi"/>'''Tranĉi'''. Dividi partojn de solida korpo per instrumento kun tre maldika rando : ''tranĉi panon''. '''Tranĉo, tranĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu tranĉas. '''Detranĉi, fortranĉi'''. Apartigi, forigi per tranĉo : ''fortranĉi ekstremon de bastono''. '''Ĉirkaŭtranĉi'''. Tranĉi ĉirkaŭe, fortranĉi la ĉirkaŭon. '''Tranĉilo'''. Ŝtala instrumento kun akra rando : ''forkoj kaj tranĉiloj''. '''Ambaŭtranĉa'''. Havanta klingon, kies ambaŭ randoj estas akraj. <section end="Tranĉi"/> <section begin="Tranĉeo"/>'''Tranĉeo'''. Kavo, elfosita en la tero por ŝirmi la atakantojn. <section end="Tranĉeo"/> <section begin="Trankvila"/>'''Trankvila'''. Estanta en stato de certeco kaj sen timo pri tio, kio okazos : ''esti trankvila pri la sukceso''. '''Trankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas trankvila. '''Trankviligi'''. Fari iun trankvila : ''La vortoj de la kuracisto trankviligis la malsanulon''. '''Trankviliĝi'''. Fariĝi trankvila : ''La akuzato trankviliĝis, aŭdinte la verdikton''. '''Maltrankvila'''. Estanta en stato de necerteco kaj timo pri tio, kio okazos. '''Maltrankvilo'''. Stato de tiu, kiu estas maltrankvila. '''Maltrankviligi'''. Fari iun maltrankvila, kaŭzi ies maltrankvilon. '''Maltrankviliĝi'''. Farigi maltrankvila. Komparu : ''Kvieta, milda, serena''. <section end="Trankvila"/> <section begin="Trans"/>'''Trans'''. - 1. Prepozicio por esprimi lokon, kiu estas ĉe la alia flanko de objekto aŭ direkton al tiu loko : ''La lanterno staras trans la muro''. Ĵetu la pilkon trans la muron. - 2. Prefikso por esprimi movon trans io, de unu loko en alian : ''transiri, transĵeti, transskribi''. <section end="Trans"/><noinclude><references/></noinclude> 0upjnjzqw72cmhyj1je274sa50dn90x 104 40853 119091 119030 2026-05-22T02:31:54Z CasteloBot 76 119091 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Transepto'''. Transversa parto en krucformaj preĝejoj. Komparu : ''Navo''. '''Transitiva''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Esprimanta agon, kiu transiras rekte de la subjekto al komplemento (pri la verboj'') : ''bati iun''. '''Transversa'''. Havanta direkton, perpendikularan al la laŭlonga; laŭlarĝa : ''transversa strio''. '''Trapezo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Kvadrangulo kun du paralelaj neegalaj lateroj. '''Trato'''. Speco de kambio, pagota ne de la ŝuldanto (''Tratanto''), sed de alia persono (''Tratato''). '''Trati'''. Doni, subskribi traton. '''Travestii'''. Aliigi verkon seriozan en ŝercan : ''travestii Iliadon''. '''Tre'''. En alta grado, forte : ''tre bona, tre longe, tre timi''. '''Trefo'''. Unu el la kvar koloroj de la ludkartoj, markita per trifolioj. '''Tremi'''. Esti movata tien kaj returnen de rapidaj, malgrandaj, preskaŭ nerimarkeblaj skuoj : ''tremi de teruro''. La ponto tremas, kiam oni veturas sur ĝi. '''Tremo'''. Stato de tio, kio tremas : ''tertremo''. '''Febrotremo'''. Tremo de membroj de persono, kiu havas febron. '''Tremolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de la salikacoj (''Populus tremula''). '''Trempi'''. Meti en fluidaĵon por malsekiĝi : ''trempi plumon en inko''. '''Treni'''. Tiri post si ion, kio kroĉiĝas al la tero, al la surfaco, sur kiu ĝi estas tirata; malfacile tiri post si : ''treni la piedojn de laciĝo; treni la jupon; treni la glavon''. '''Trenaĵo'''. Io, kion oni trenas; parto de la jupo, trenata sur la tero. '''Trezoro'''. - 1. Amaso da kaŝita mono, da multvaloraj kaŝitaj objektoj : ''trovi trezoron sub ruinoj''. - 2. Io tre ŝatinda, persono tre amata : ''Tia sekretario estas vera trezoro''. Mia anĝelo, mia trezoro! '''Trezorejo'''. Loko, kie oni gardas monon, multvalorajn objektojn. '''Trezoristo'''. Oficisto, kiu gardas, administras la trezorejon. '''Tri'''. Du plus unu; 3 : ''La fortepiano havas tri piedojn''. '''Tria'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro 3; kiu sekvas du : ''tria vico, tria horo''. '''Trio'''. Tri kunigitaj personoj aŭ objektoj : ''koncerta trio''. '''Trifoje'''. Tri fojojn. '''Triobla'''. Trifoje pli granda : ''prezo triobla kompare kun la antaŭa''. '''Triobligi'''. Fari ion trifoje pli granda. '''Triobliĝi'''. Fariĝi trifoje pli granda. '''Triono'''. Ĉiu el la tri egalaj partoj, en kiuj estas dividita tuto : ''triono da dekduo estas kvar''. '''Triope'''. Kune tri (pri personoj''). '''Tridento'''. Forko kun tri dentoj : ''la tridento de Neptuno''. '''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. '''Triangulo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de ebeno, limigila de tri rektaj linioj, sin reciproke renkontantaj. '''Triunuo'''. Dio Patro, Jezuo Kristo kaj la Sankta Spirito. '''Tribuno'''. Levita horizontala ebeno el tabuloj por la oratoroj. '''Tribunalo'''. - 1. Juĝejo. - 2. Juĝantaro. '''Tributo'''. Sumo periode pagata de unu lando al alia, kiel signo de dependeco. Komparu : ''Kontribucio''. '''Triciklo'''. Trirada velocipedo. '''Trigonometrio'''. Matematika scienco pri la mezurado de la trianguloj. '''Triki'''. Fari ŝtofon, plektante la fadenojn per dratoj : ''triki ŝtrumpon''. '''Trikilo'''. Drato por triki. Komparu : ''Plekti, ŝpini, teksi''. '''Trikoto'''. Trikita ŝtofo, vesto. '''Trilo'''. Muzika ornamaĵo, konsistanta je rapida ripetado de du najbaraj tonoj. '''Trili'''. Fari trilon. '''Triliono'''. Miliono da milionoj; 1 000 000 000 000. '''Trinki'''. Preni en la buŝon kaj gluti fluidaĵon : ''trinki akvon, vinon''. '''Trinkaĵo'''. Tio, kion oni trinkas : ''La akvo estas la plej bona trinkaĵo''. '''Tripoj'''. Manĝeblaj intestoj de la bestoj : ''En Polujo oni manĝas la tripojn ĵaŭde kaj dimanĉe''. '''Tritiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Spika vegetaĵo el la familio de la graminacoj; el ĝiaj grajnoj oni faras delikatan farunon (''Triticum''). '''Triumfo - 1'''. Pompa kaj solena eniro de antikva roma militestro post granda venko. - 2. Granda sukceso kaj ĝojo pro ĝi; granda venko. '''Triumfi'''. Akiri grandan sukceson, grandan venkon kaj ĝoji pro ĝi. '''Triumfa'''. De triumfo, koncernanta triumfon : ''triumfaj krioj, triumfa ĉaro''. '''Triumfe'''. Kun triumfo. '''Triviala'''. Maldelikata, vulgara (pri vortoj aŭ pri konduto'') : ''triviala spritaĵo''. Komparu : ''Banala''. '''Tro - 1'''. Adverbo kun la signifo : ''en pli alta grada, ol tio devus esti: tro longa, tro laŭte, tro ami - 2''. Prefikso kun la sama senco : ''trouzi''. '''Trofeo'''. Milita akiro, kiel signo de la venko.<noinclude><references/></noinclude> hkdm7uqygihqr4ib676tdjjvzh5vwr6 119151 119091 2026-05-22T03:10:00Z CasteloBot 76 *sintakso 119151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Transepto ## '''Transepto'''. Transversa parto en krucformaj preĝejoj. Komparu : ''Navo''. ## Transitiva ## '''Transitiva''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Esprimanta agon, kiu transiras rekte de la subjekto al komplemento (pri la verboj'') : ''bati iun''. ## Transversa ## '''Transversa'''. Havanta direkton, perpendikularan al la laŭlonga; laŭlarĝa : ''transversa strio''. ## Trapezo ## '''Trapezo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Kvadrangulo kun du paralelaj neegalaj lateroj. ## Trato ## '''Trato'''. Speco de kambio, pagota ne de la ŝuldanto (''Tratanto''), sed de alia persono (''Tratato''). '''Trati'''. Doni, subskribi traton. ## Travestii ## '''Travestii'''. Aliigi verkon seriozan en ŝercan : ''travestii Iliadon''. ## Tre ## '''Tre'''. En alta grado, forte : ''tre bona, tre longe, tre timi''. ## Trefo ## '''Trefo'''. Unu el la kvar koloroj de la ludkartoj, markita per trifolioj. ## Tremi ## '''Tremi'''. Esti movata tien kaj returnen de rapidaj, malgrandaj, preskaŭ nerimarkeblaj skuoj : ''tremi de teruro''. La ponto tremas, kiam oni veturas sur ĝi. '''Tremo'''. Stato de tio, kio tremas : ''tertremo''. '''Febrotremo'''. Tremo de membroj de persono, kiu havas febron. ## Tremolo ## '''Tremolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de la salikacoj (''Populus tremula''). ## Trempi ## '''Trempi'''. Meti en fluidaĵon por malsekiĝi : ''trempi plumon en inko''. ## Treni ## '''Treni'''. Tiri post si ion, kio kroĉiĝas al la tero, al la surfaco, sur kiu ĝi estas tirata; malfacile tiri post si : ''treni la piedojn de laciĝo; treni la jupon; treni la glavon''. '''Trenaĵo'''. Io, kion oni trenas; parto de la jupo, trenata sur la tero. ## Trezoro ## '''Trezoro'''. - 1. Amaso da kaŝita mono, da multvaloraj kaŝitaj objektoj : ''trovi trezoron sub ruinoj''. - 2. Io tre ŝatinda, persono tre amata : ''Tia sekretario estas vera trezoro''. Mia anĝelo, mia trezoro! '''Trezorejo'''. Loko, kie oni gardas monon, multvalorajn objektojn. '''Trezoristo'''. Oficisto, kiu gardas, administras la trezorejon. ## Tri ## '''Tri'''. Du plus unu; 3 : ''La fortepiano havas tri piedojn''. '''Tria'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro 3; kiu sekvas du : ''tria vico, tria horo''. '''Trio'''. Tri kunigitaj personoj aŭ objektoj : ''koncerta trio''. '''Trifoje'''. Tri fojojn. '''Triobla'''. Trifoje pli granda : ''prezo triobla kompare kun la antaŭa''. '''Triobligi'''. Fari ion trifoje pli granda. '''Triobliĝi'''. Fariĝi trifoje pli granda. '''Triono'''. Ĉiu el la tri egalaj partoj, en kiuj estas dividita tuto : ''triono da dekduo estas kvar''. '''Triope'''. Kune tri (pri personoj''). '''Tridento'''. Forko kun tri dentoj : ''la tridento de Neptuno''. '''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. '''Triangulo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de ebeno, limigila de tri rektaj linioj, sin reciproke renkontantaj. '''Triunuo'''. Dio Patro, Jezuo Kristo kaj la Sankta Spirito. ## Tribuno ## '''Tribuno'''. Levita horizontala ebeno el tabuloj por la oratoroj. ## Tribunalo ## '''Tribunalo'''. - 1. Juĝejo. - 2. Juĝantaro. ## Tributo ## '''Tributo'''. Sumo periode pagata de unu lando al alia, kiel signo de dependeco. Komparu : ''Kontribucio''. ## Triciklo ## '''Triciklo'''. Trirada velocipedo. ## Trigonometrio ## '''Trigonometrio'''. Matematika scienco pri la mezurado de la trianguloj. ## Triki ## '''Triki'''. Fari ŝtofon, plektante la fadenojn per dratoj : ''triki ŝtrumpon''. '''Trikilo'''. Drato por triki. Komparu : ''Plekti, ŝpini, teksi''. ## Trikoto ## '''Trikoto'''. Trikita ŝtofo, vesto. ## Trilo ## '''Trilo'''. Muzika ornamaĵo, konsistanta je rapida ripetado de du najbaraj tonoj. '''Trili'''. Fari trilon. ## Triliono ## '''Triliono'''. Miliono da milionoj; 1 000 000 000 000. ## Trinki ## '''Trinki'''. Preni en la buŝon kaj gluti fluidaĵon : ''trinki akvon, vinon''. '''Trinkaĵo'''. Tio, kion oni trinkas : ''La akvo estas la plej bona trinkaĵo''. ## Tripoj ## '''Tripoj'''. Manĝeblaj intestoj de la bestoj : ''En Polujo oni manĝas la tripojn ĵaŭde kaj dimanĉe''. ## Tritiko ## '''Tritiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Spika vegetaĵo el la familio de la graminacoj; el ĝiaj grajnoj oni faras delikatan farunon (''Triticum''). ## Triumfo - 1 ## '''Triumfo - 1'''. Pompa kaj solena eniro de antikva roma militestro post granda venko. - 2. Granda sukceso kaj ĝojo pro ĝi; granda venko. '''Triumfi'''. Akiri grandan sukceson, grandan venkon kaj ĝoji pro ĝi. '''Triumfa'''. De triumfo, koncernanta triumfon : ''triumfaj krioj, triumfa ĉaro''. '''Triumfe'''. Kun triumfo. ## Triviala ## '''Triviala'''. Maldelikata, vulgara (pri vortoj aŭ pri konduto'') : ''triviala spritaĵo''. Komparu : ''Banala''. ## Tro - 1 ## '''Tro - 1'''. Adverbo kun la signifo : ''en pli alta grada, ol tio devus esti: tro longa, tro laŭte, tro ami - 2''. Prefikso kun la sama senco : ''trouzi''. ## Trofeo ## '''Trofeo'''. Milita akiro, kiel signo de la venko.<noinclude><references/></noinclude> d3z8c629sjrfs3gwy6aswoul1is3d8w 119210 119151 2026-05-22T03:38:57Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Transepto"/>'''Transepto'''. Transversa parto en krucformaj preĝejoj. Komparu : ''Navo''. <section end="Transepto"/> <section begin="Transitiva"/>'''Transitiva''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Esprimanta agon, kiu transiras rekte de la subjekto al komplemento (pri la verboj'') : ''bati iun''. <section end="Transitiva"/> <section begin="Transversa"/>'''Transversa'''. Havanta direkton, perpendikularan al la laŭlonga; laŭlarĝa : ''transversa strio''. <section end="Transversa"/> <section begin="Trapezo"/>'''Trapezo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Kvadrangulo kun du paralelaj neegalaj lateroj. <section end="Trapezo"/> <section begin="Trato"/>'''Trato'''. Speco de kambio, pagota ne de la ŝuldanto (''Tratanto''), sed de alia persono (''Tratato''). '''Trati'''. Doni, subskribi traton. <section end="Trato"/> <section begin="Travestii"/>'''Travestii'''. Aliigi verkon seriozan en ŝercan : ''travestii Iliadon''. <section end="Travestii"/> <section begin="Tre"/>'''Tre'''. En alta grado, forte : ''tre bona, tre longe, tre timi''. <section end="Tre"/> <section begin="Trefo"/>'''Trefo'''. Unu el la kvar koloroj de la ludkartoj, markita per trifolioj. <section end="Trefo"/> <section begin="Tremi"/>'''Tremi'''. Esti movata tien kaj returnen de rapidaj, malgrandaj, preskaŭ nerimarkeblaj skuoj : ''tremi de teruro''. La ponto tremas, kiam oni veturas sur ĝi. '''Tremo'''. Stato de tio, kio tremas : ''tertremo''. '''Febrotremo'''. Tremo de membroj de persono, kiu havas febron. <section end="Tremi"/> <section begin="Tremolo"/>'''Tremolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de la salikacoj (''Populus tremula''). <section end="Tremolo"/> <section begin="Trempi"/>'''Trempi'''. Meti en fluidaĵon por malsekiĝi : ''trempi plumon en inko''. <section end="Trempi"/> <section begin="Treni"/>'''Treni'''. Tiri post si ion, kio kroĉiĝas al la tero, al la surfaco, sur kiu ĝi estas tirata; malfacile tiri post si : ''treni la piedojn de laciĝo; treni la jupon; treni la glavon''. '''Trenaĵo'''. Io, kion oni trenas; parto de la jupo, trenata sur la tero. <section end="Treni"/> <section begin="Trezoro"/>'''Trezoro'''. - 1. Amaso da kaŝita mono, da multvaloraj kaŝitaj objektoj : ''trovi trezoron sub ruinoj''. - 2. Io tre ŝatinda, persono tre amata : ''Tia sekretario estas vera trezoro''. Mia anĝelo, mia trezoro! '''Trezorejo'''. Loko, kie oni gardas monon, multvalorajn objektojn. '''Trezoristo'''. Oficisto, kiu gardas, administras la trezorejon. <section end="Trezoro"/> <section begin="Tri"/>'''Tri'''. Du plus unu; 3 : ''La fortepiano havas tri piedojn''. '''Tria'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro 3; kiu sekvas du : ''tria vico, tria horo''. '''Trio'''. Tri kunigitaj personoj aŭ objektoj : ''koncerta trio''. '''Trifoje'''. Tri fojojn. '''Triobla'''. Trifoje pli granda : ''prezo triobla kompare kun la antaŭa''. '''Triobligi'''. Fari ion trifoje pli granda. '''Triobliĝi'''. Fariĝi trifoje pli granda. '''Triono'''. Ĉiu el la tri egalaj partoj, en kiuj estas dividita tuto : ''triono da dekduo estas kvar''. '''Triope'''. Kune tri (pri personoj''). '''Tridento'''. Forko kun tri dentoj : ''la tridento de Neptuno''. '''Tripiedo'''. Seĝo, tablo kun tri piedoj. '''Triangulo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Parto de ebeno, limigila de tri rektaj linioj, sin reciproke renkontantaj. '''Triunuo'''. Dio Patro, Jezuo Kristo kaj la Sankta Spirito. <section end="Tri"/> <section begin="Tribuno"/>'''Tribuno'''. Levita horizontala ebeno el tabuloj por la oratoroj. <section end="Tribuno"/> <section begin="Tribunalo"/>'''Tribunalo'''. - 1. Juĝejo. - 2. Juĝantaro. <section end="Tribunalo"/> <section begin="Tributo"/>'''Tributo'''. Sumo periode pagata de unu lando al alia, kiel signo de dependeco. Komparu : ''Kontribucio''. <section end="Tributo"/> <section begin="Triciklo"/>'''Triciklo'''. Trirada velocipedo. <section end="Triciklo"/> <section begin="Trigonometrio"/>'''Trigonometrio'''. Matematika scienco pri la mezurado de la trianguloj. <section end="Trigonometrio"/> <section begin="Triki"/>'''Triki'''. Fari ŝtofon, plektante la fadenojn per dratoj : ''triki ŝtrumpon''. '''Trikilo'''. Drato por triki. Komparu : ''Plekti, ŝpini, teksi''. <section end="Triki"/> <section begin="Trikoto"/>'''Trikoto'''. Trikita ŝtofo, vesto. <section end="Trikoto"/> <section begin="Trilo"/>'''Trilo'''. Muzika ornamaĵo, konsistanta je rapida ripetado de du najbaraj tonoj. '''Trili'''. Fari trilon. <section end="Trilo"/> <section begin="Triliono"/>'''Triliono'''. Miliono da milionoj; 1 000 000 000 000. <section end="Triliono"/> <section begin="Trinki"/>'''Trinki'''. Preni en la buŝon kaj gluti fluidaĵon : ''trinki akvon, vinon''. '''Trinkaĵo'''. Tio, kion oni trinkas : ''La akvo estas la plej bona trinkaĵo''. <section end="Trinki"/> <section begin="Tripoj"/>'''Tripoj'''. Manĝeblaj intestoj de la bestoj : ''En Polujo oni manĝas la tripojn ĵaŭde kaj dimanĉe''. <section end="Tripoj"/> <section begin="Tritiko"/>'''Tritiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Spika vegetaĵo el la familio de la graminacoj; el ĝiaj grajnoj oni faras delikatan farunon (''Triticum''). <section end="Tritiko"/> <section begin="Triumfo - 1"/>'''Triumfo - 1'''. Pompa kaj solena eniro de antikva roma militestro post granda venko. - 2. Granda sukceso kaj ĝojo pro ĝi; granda venko. '''Triumfi'''. Akiri grandan sukceson, grandan venkon kaj ĝoji pro ĝi. '''Triumfa'''. De triumfo, koncernanta triumfon : ''triumfaj krioj, triumfa ĉaro''. '''Triumfe'''. Kun triumfo. <section end="Triumfo - 1"/> <section begin="Triviala"/>'''Triviala'''. Maldelikata, vulgara (pri vortoj aŭ pri konduto'') : ''triviala spritaĵo''. Komparu : ''Banala''. <section end="Triviala"/> <section begin="Tro - 1"/>'''Tro - 1'''. Adverbo kun la signifo : ''en pli alta grada, ol tio devus esti: tro longa, tro laŭte, tro ami - 2''. Prefikso kun la sama senco : ''trouzi''. <section end="Tro - 1"/> <section begin="Trofeo"/>'''Trofeo'''. Milita akiro, kiel signo de la venko. <section end="Trofeo"/><noinclude><references/></noinclude> hdek5w5p74ci8vjieab6wkq43j256h1 104 40854 119092 119031 2026-05-22T02:34:01Z CasteloBot 76 119092 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Trogo'''. Granda ligna vazo, en kiu oni donas manĝaĵon al la brutoj. '''Trokeo'''. Dusilaba versmezuro, konsistanta el unu longa kaj unu mallonga silabo, aŭ el unu akcentita kaj unu neakcentita. '''Trombo'''. Akva amaso, levita de la maro de turnvento kaj movata antaŭen kun granda bruo. Komparu : ''Ciklono''. '''Trombono'''. Granda trumpeto, konsistanta el du partoj, kiujn oni enŝovas aŭ elŝovas unu el la alia por ŝanĝi la altecon de la tonoj. '''Trompi'''. Intence erarigi iun por sia profito : ''trompi la aĉetanton''. '''Trompo'''. Ago de tiu, kiu trompas. '''Trono'''. - 1. Seĝo de la reĝoj por solenaj okazoj. - 2. Reĝa povo, reĝa titolo : ''perdi la tronon''. '''Troni'''. - 1. Sidi sur trono, reĝi : ''Dio tronas en la ĉielo''. - 2. Ludi rolon de plej grava persono en kunveno : ''La markizo ĉie kaj ĉiam volis troni''. '''Detronigi'''. Forigi reĝon de la trono, senigi reĝon de la trono : ''La sultano Abdul Hamid estis detronigita en la jaro 1909''. '''Tropo'''. Stila figuro : ''metaforo''. '''Tropiko'''. Cirklo de la tera globo, paralela al la ekvatoro je la distanco de 23° 28' de ĝi : ''suda kaj norda tropiko''. '''Tropika'''. De tropiko, inter la tropikoj : ''tropika varmego, tropika lando''. '''Troto'''. Kuro de la ĉevaloj kaj de kelkaj kvarpieduloj, meza inter la paŝo kaj galopo. '''Troti'''. Kuri troton. '''Trotuaro'''. Vojo, ordinare bitumita aŭ kovrita per ŝtonplatoj, ĉe ambaŭ flankoj de strato aŭ de ŝoseo. '''Trovi'''. - 1. Unuafoje ekvidi, akiri unuan scion pri io perdita aŭ nekonata : ''trovi la perditan naztukon, trovi rimedon, trovi solvon; trovi oron en nova lando''. - 2. Opinii ion ia : ''trovi la frukton bongusta''. '''Bontrovo'''. Libera, neinfluata opinio, ĉu io estas bona aŭ ne : ''Mi nenion konsilas al vi, agu laŭ via bontrovo''. '''Eltrovi'''. Trovi, krei ion novan. nekonatan antaŭe en scienco aŭ tekniko. '''Truo'''. Malplena, libera interspaco en korpo : ''truo en La tero, truo en vesto, naztruo''. '''Trui'''. Fari truojn en io : ''trui paperon''. '''Trudi'''. Devigi al io malagrabla kontraŭ ies volo : ''trudi al iu sian opinion, trudi al iu tedan taskon''. '''Trudema'''. Kiu havas la inklinon trudi, sin trudi : ''trudema gasto''. '''Trufo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Subtera fungo, uzata kiel spicaĵo (''Tuber''). '''Trulo'''. Ilo de la masonistoj, konsistanta el triangula aŭ trapezforma lado kun kurbigita tenilo. '''Trumpeto'''. Muzika blovinstrumento, ordinare kupra. '''Trumpeti'''. Ludi trumpeton. '''Trumpetisto'''. Muzikisto, ludanta trumpeton. '''Trunko'''. - 1. Parto de arbo de la loko de la elkresko de la radikoj ĝis la loko de la elkresko de la branĉoj. - 2. Parto de la homa korpo sen la kapo kaj sen la ekstremaj membroj. - 3. Parto de solida geometria figuro, restanta post kiam oni fortranĉis la supron : ''trunko de piramido''. '''Trunketo'''. Facile fleksebla trunko de malgrandaj vegetaĵoj : ''trunketo de tritiko''. '''Trupo'''. Tutaĵo de la artistoj de teatro : ''opera trupo''. '''Trusto'''. Grandega sindikato de fabrikantoj, akaparantaj ĉiujn produktaĵojn de unu industrio, por altigi la prezon. '''Truto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Ostfiŝo manĝebla el la familio de l’ salmoj (''Trutta fario''). '''Tualeto'''. Tutaĵo de objektoj, per kiuj oni sin vestas : ''eleganta tualeto, bala tualeto''. '''Tualetejo'''. Ĉambro, kie oni sin vestas. '''Tubo'''. Malplena cilindra korpo : ''lada tubo, vitra tubo, kamentubo''. '''Tubero'''. Globforma korpo sur la surfaco aŭ en la interno de alia korpo : ''tubero sur la frunto''. '''Tuberkulo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malgranda tubero, kreskanta en la lokoj, kie la baciloj de la tuberkulozo penetris en la histojn. '''Tuberkulozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta malsano, kaŭzata de la bacilo de Koch kaj evoluanta en diversaj organoj, precipe en la pulmoj. '''Tufo'''. Kolekto de maldikaj, longformaj objektoj : ''tufo de herboj''. '''Tuj'''. - 1. Post tre mallonga tempo, senprokraste : ''Ili tuj venis post via foriro''. Atendu, la patro tuj venos. - 2. En tre malgranda interspaco de io, tre proksime apud io : ''tuj post la ĝardeno, tuj apud la trotuaro''. '''Tuja'''. Okazanta tuj. '''Tuko'''. Peco de teksaĵo, ordinare rektangula, por speciala celo : ''tabtotuko, naztuko, litotuko''. '''Tulo'''. Maldika, malpeza, diafana teksaĵo retosimila. '''Tulipo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Bulba vegetaĵo el la familio de la liliacoj, kun belaj grandaj floroj (''Tulipa'').<noinclude><references/></noinclude> 4mmk6pm18fu7eiue1gtx4uizin3nljj 119152 119092 2026-05-22T03:10:01Z CasteloBot 76 *sintakso 119152 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Trogo ## '''Trogo'''. Granda ligna vazo, en kiu oni donas manĝaĵon al la brutoj. ## Trokeo ## '''Trokeo'''. Dusilaba versmezuro, konsistanta el unu longa kaj unu mallonga silabo, aŭ el unu akcentita kaj unu neakcentita. ## Trombo ## '''Trombo'''. Akva amaso, levita de la maro de turnvento kaj movata antaŭen kun granda bruo. Komparu : ''Ciklono''. ## Trombono ## '''Trombono'''. Granda trumpeto, konsistanta el du partoj, kiujn oni enŝovas aŭ elŝovas unu el la alia por ŝanĝi la altecon de la tonoj. ## Trompi ## '''Trompi'''. Intence erarigi iun por sia profito : ''trompi la aĉetanton''. '''Trompo'''. Ago de tiu, kiu trompas. ## Trono ## '''Trono'''. - 1. Seĝo de la reĝoj por solenaj okazoj. - 2. Reĝa povo, reĝa titolo : ''perdi la tronon''. '''Troni'''. - 1. Sidi sur trono, reĝi : ''Dio tronas en la ĉielo''. - 2. Ludi rolon de plej grava persono en kunveno : ''La markizo ĉie kaj ĉiam volis troni''. '''Detronigi'''. Forigi reĝon de la trono, senigi reĝon de la trono : ''La sultano Abdul Hamid estis detronigita en la jaro 1909''. ## Tropo ## '''Tropo'''. Stila figuro : ''metaforo''. ## Tropiko ## '''Tropiko'''. Cirklo de la tera globo, paralela al la ekvatoro je la distanco de 23° 28' de ĝi : ''suda kaj norda tropiko''. '''Tropika'''. De tropiko, inter la tropikoj : ''tropika varmego, tropika lando''. ## Troto ## '''Troto'''. Kuro de la ĉevaloj kaj de kelkaj kvarpieduloj, meza inter la paŝo kaj galopo. '''Troti'''. Kuri troton. ## Trotuaro ## '''Trotuaro'''. Vojo, ordinare bitumita aŭ kovrita per ŝtonplatoj, ĉe ambaŭ flankoj de strato aŭ de ŝoseo. ## Trovi ## '''Trovi'''. - 1. Unuafoje ekvidi, akiri unuan scion pri io perdita aŭ nekonata : ''trovi la perditan naztukon, trovi rimedon, trovi solvon; trovi oron en nova lando''. - 2. Opinii ion ia : ''trovi la frukton bongusta''. '''Bontrovo'''. Libera, neinfluata opinio, ĉu io estas bona aŭ ne : ''Mi nenion konsilas al vi, agu laŭ via bontrovo''. '''Eltrovi'''. Trovi, krei ion novan. nekonatan antaŭe en scienco aŭ tekniko. ## Truo ## '''Truo'''. Malplena, libera interspaco en korpo : ''truo en La tero, truo en vesto, naztruo''. '''Trui'''. Fari truojn en io : ''trui paperon''. ## Trudi ## '''Trudi'''. Devigi al io malagrabla kontraŭ ies volo : ''trudi al iu sian opinion, trudi al iu tedan taskon''. '''Trudema'''. Kiu havas la inklinon trudi, sin trudi : ''trudema gasto''. ## Trufo ## '''Trufo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Subtera fungo, uzata kiel spicaĵo (''Tuber''). ## Trulo ## '''Trulo'''. Ilo de la masonistoj, konsistanta el triangula aŭ trapezforma lado kun kurbigita tenilo. ## Trumpeto ## '''Trumpeto'''. Muzika blovinstrumento, ordinare kupra. '''Trumpeti'''. Ludi trumpeton. '''Trumpetisto'''. Muzikisto, ludanta trumpeton. ## Trunko ## '''Trunko'''. - 1. Parto de arbo de la loko de la elkresko de la radikoj ĝis la loko de la elkresko de la branĉoj. - 2. Parto de la homa korpo sen la kapo kaj sen la ekstremaj membroj. - 3. Parto de solida geometria figuro, restanta post kiam oni fortranĉis la supron : ''trunko de piramido''. '''Trunketo'''. Facile fleksebla trunko de malgrandaj vegetaĵoj : ''trunketo de tritiko''. ## Trupo ## '''Trupo'''. Tutaĵo de la artistoj de teatro : ''opera trupo''. ## Trusto ## '''Trusto'''. Grandega sindikato de fabrikantoj, akaparantaj ĉiujn produktaĵojn de unu industrio, por altigi la prezon. '''Truto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Ostfiŝo manĝebla el la familio de l’ salmoj (''Trutta fario''). ## Tualeto ## '''Tualeto'''. Tutaĵo de objektoj, per kiuj oni sin vestas : ''eleganta tualeto, bala tualeto''. '''Tualetejo'''. Ĉambro, kie oni sin vestas. ## Tubo ## '''Tubo'''. Malplena cilindra korpo : ''lada tubo, vitra tubo, kamentubo''. ## Tubero ## '''Tubero'''. Globforma korpo sur la surfaco aŭ en la interno de alia korpo : ''tubero sur la frunto''. ## Tuberkulo ## '''Tuberkulo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malgranda tubero, kreskanta en la lokoj, kie la baciloj de la tuberkulozo penetris en la histojn. ## Tuberkulozo ## '''Tuberkulozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta malsano, kaŭzata de la bacilo de Koch kaj evoluanta en diversaj organoj, precipe en la pulmoj. ## Tufo ## '''Tufo'''. Kolekto de maldikaj, longformaj objektoj : ''tufo de herboj''. ## Tuj ## '''Tuj'''. - 1. Post tre mallonga tempo, senprokraste : ''Ili tuj venis post via foriro''. Atendu, la patro tuj venos. - 2. En tre malgranda interspaco de io, tre proksime apud io : ''tuj post la ĝardeno, tuj apud la trotuaro''. '''Tuja'''. Okazanta tuj. ## Tuko ## '''Tuko'''. Peco de teksaĵo, ordinare rektangula, por speciala celo : ''tabtotuko, naztuko, litotuko''. ## Tulo ## '''Tulo'''. Maldika, malpeza, diafana teksaĵo retosimila. ## Tulipo ## '''Tulipo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Bulba vegetaĵo el la familio de la liliacoj, kun belaj grandaj floroj (''Tulipa'').<noinclude><references/></noinclude> 8k3nrlvfxvxy8st5wwywllc6j9wlnw7 119211 119152 2026-05-22T03:39:07Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Trogo"/>'''Trogo'''. Granda ligna vazo, en kiu oni donas manĝaĵon al la brutoj. <section end="Trogo"/> <section begin="Trokeo"/>'''Trokeo'''. Dusilaba versmezuro, konsistanta el unu longa kaj unu mallonga silabo, aŭ el unu akcentita kaj unu neakcentita. <section end="Trokeo"/> <section begin="Trombo"/>'''Trombo'''. Akva amaso, levita de la maro de turnvento kaj movata antaŭen kun granda bruo. Komparu : ''Ciklono''. <section end="Trombo"/> <section begin="Trombono"/>'''Trombono'''. Granda trumpeto, konsistanta el du partoj, kiujn oni enŝovas aŭ elŝovas unu el la alia por ŝanĝi la altecon de la tonoj. <section end="Trombono"/> <section begin="Trompi"/>'''Trompi'''. Intence erarigi iun por sia profito : ''trompi la aĉetanton''. '''Trompo'''. Ago de tiu, kiu trompas. <section end="Trompi"/> <section begin="Trono"/>'''Trono'''. - 1. Seĝo de la reĝoj por solenaj okazoj. - 2. Reĝa povo, reĝa titolo : ''perdi la tronon''. '''Troni'''. - 1. Sidi sur trono, reĝi : ''Dio tronas en la ĉielo''. - 2. Ludi rolon de plej grava persono en kunveno : ''La markizo ĉie kaj ĉiam volis troni''. '''Detronigi'''. Forigi reĝon de la trono, senigi reĝon de la trono : ''La sultano Abdul Hamid estis detronigita en la jaro 1909''. <section end="Trono"/> <section begin="Tropo"/>'''Tropo'''. Stila figuro : ''metaforo''. <section end="Tropo"/> <section begin="Tropiko"/>'''Tropiko'''. Cirklo de la tera globo, paralela al la ekvatoro je la distanco de 23° 28' de ĝi : ''suda kaj norda tropiko''. '''Tropika'''. De tropiko, inter la tropikoj : ''tropika varmego, tropika lando''. <section end="Tropiko"/> <section begin="Troto"/>'''Troto'''. Kuro de la ĉevaloj kaj de kelkaj kvarpieduloj, meza inter la paŝo kaj galopo. '''Troti'''. Kuri troton. <section end="Troto"/> <section begin="Trotuaro"/>'''Trotuaro'''. Vojo, ordinare bitumita aŭ kovrita per ŝtonplatoj, ĉe ambaŭ flankoj de strato aŭ de ŝoseo. <section end="Trotuaro"/> <section begin="Trovi"/>'''Trovi'''. - 1. Unuafoje ekvidi, akiri unuan scion pri io perdita aŭ nekonata : ''trovi la perditan naztukon, trovi rimedon, trovi solvon; trovi oron en nova lando''. - 2. Opinii ion ia : ''trovi la frukton bongusta''. '''Bontrovo'''. Libera, neinfluata opinio, ĉu io estas bona aŭ ne : ''Mi nenion konsilas al vi, agu laŭ via bontrovo''. '''Eltrovi'''. Trovi, krei ion novan. nekonatan antaŭe en scienco aŭ tekniko. <section end="Trovi"/> <section begin="Truo"/>'''Truo'''. Malplena, libera interspaco en korpo : ''truo en La tero, truo en vesto, naztruo''. '''Trui'''. Fari truojn en io : ''trui paperon''. <section end="Truo"/> <section begin="Trudi"/>'''Trudi'''. Devigi al io malagrabla kontraŭ ies volo : ''trudi al iu sian opinion, trudi al iu tedan taskon''. '''Trudema'''. Kiu havas la inklinon trudi, sin trudi : ''trudema gasto''. <section end="Trudi"/> <section begin="Trufo"/>'''Trufo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Subtera fungo, uzata kiel spicaĵo (''Tuber''). <section end="Trufo"/> <section begin="Trulo"/>'''Trulo'''. Ilo de la masonistoj, konsistanta el triangula aŭ trapezforma lado kun kurbigita tenilo. <section end="Trulo"/> <section begin="Trumpeto"/>'''Trumpeto'''. Muzika blovinstrumento, ordinare kupra. '''Trumpeti'''. Ludi trumpeton. '''Trumpetisto'''. Muzikisto, ludanta trumpeton. <section end="Trumpeto"/> <section begin="Trunko"/>'''Trunko'''. - 1. Parto de arbo de la loko de la elkresko de la radikoj ĝis la loko de la elkresko de la branĉoj. - 2. Parto de la homa korpo sen la kapo kaj sen la ekstremaj membroj. - 3. Parto de solida geometria figuro, restanta post kiam oni fortranĉis la supron : ''trunko de piramido''. '''Trunketo'''. Facile fleksebla trunko de malgrandaj vegetaĵoj : ''trunketo de tritiko''. <section end="Trunko"/> <section begin="Trupo"/>'''Trupo'''. Tutaĵo de la artistoj de teatro : ''opera trupo''. <section end="Trupo"/> <section begin="Trusto"/>'''Trusto'''. Grandega sindikato de fabrikantoj, akaparantaj ĉiujn produktaĵojn de unu industrio, por altigi la prezon. '''Truto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Ostfiŝo manĝebla el la familio de l’ salmoj (''Trutta fario''). <section end="Trusto"/> <section begin="Tualeto"/>'''Tualeto'''. Tutaĵo de objektoj, per kiuj oni sin vestas : ''eleganta tualeto, bala tualeto''. '''Tualetejo'''. Ĉambro, kie oni sin vestas. <section end="Tualeto"/> <section begin="Tubo"/>'''Tubo'''. Malplena cilindra korpo : ''lada tubo, vitra tubo, kamentubo''. <section end="Tubo"/> <section begin="Tubero"/>'''Tubero'''. Globforma korpo sur la surfaco aŭ en la interno de alia korpo : ''tubero sur la frunto''. <section end="Tubero"/> <section begin="Tuberkulo"/>'''Tuberkulo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malgranda tubero, kreskanta en la lokoj, kie la baciloj de la tuberkulozo penetris en la histojn. <section end="Tuberkulo"/> <section begin="Tuberkulozo"/>'''Tuberkulozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta malsano, kaŭzata de la bacilo de Koch kaj evoluanta en diversaj organoj, precipe en la pulmoj. <section end="Tuberkulozo"/> <section begin="Tufo"/>'''Tufo'''. Kolekto de maldikaj, longformaj objektoj : ''tufo de herboj''. <section end="Tufo"/> <section begin="Tuj"/>'''Tuj'''. - 1. Post tre mallonga tempo, senprokraste : ''Ili tuj venis post via foriro''. Atendu, la patro tuj venos. - 2. En tre malgranda interspaco de io, tre proksime apud io : ''tuj post la ĝardeno, tuj apud la trotuaro''. '''Tuja'''. Okazanta tuj. <section end="Tuj"/> <section begin="Tuko"/>'''Tuko'''. Peco de teksaĵo, ordinare rektangula, por speciala celo : ''tabtotuko, naztuko, litotuko''. <section end="Tuko"/> <section begin="Tulo"/>'''Tulo'''. Maldika, malpeza, diafana teksaĵo retosimila. <section end="Tulo"/> <section begin="Tulipo"/>'''Tulipo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Bulba vegetaĵo el la familio de la liliacoj, kun belaj grandaj floroj (''Tulipa''). <section end="Tulipo"/><noinclude><references/></noinclude> cffcl9xeylrjo5tjwleeys1jrkqo8dm 104 40855 119094 119033 2026-05-22T02:38:37Z CasteloBot 76 119094 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Ulno'''. Mezuro de la longeco, malsama en diversaj landoj : ''La pola ulno estas 576 milimetrojn longa''. '''Ultimato'''. Neŝanĝebla decido, definitivaj kondiĉoj de interkonsento, kies malakcepto signifas rompon de la traktado, proklamon de milito. '''-Um'''. Sufikso sen fiksita signifo por derivi vortojn, kies rilato al la radiko ne povas esti esprimita per aliaj afiksoj : ''plenumi, nazumo, kolumo, krucumi''. '''Umbeliferoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''apio, petroselo, karoto''. '''Umbiliko''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Kaveto sur la centro de la ventro. '''Unco'''. Apoteka pezilo = 30 gr. '''Ungo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Malmola elkreskaĵo ĉe la supro de la homaj fingroj : ''purigi la ungojn''. '''Ungego'''. Akraj ungoj de la birdoj kaj de multaj mambestoj. '''Uniformo'''. Serva kostumo de militisto, de ŝtata oficisto. Komparu : ''Kostumo, livreo''. '''Unika'''. Sola en sia speco, ne havanta alian egalan aŭ similan : ''Unika vidaĵo! '''Unisono''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Plenumo de la sama tono, de la sama melodio samtempe per du voĉoj aŭ instrumentoj. '''Universo'''. Tutaĵo de tio, kio ekzistas; la tuta mondo. '''Universala'''. Taŭga absolute por ĉiuj, por ĉio; koncernanta absolute ĉiujn, ĉion : ''universala rimedo''. universala genio. Komparu : ''Ĝenerala, komuna''. '''Universitato'''. Supera lernejo, kie oni instruas diversajn branĉojn de la sciencoj kaj artoj : ''la fakultatoj de universitato''. '''Unu'''. - 1. Nombro 1 : ''Ni havas unu buŝon kaj du orelojn''. - 2. Nedifinita artikolo : ''Unu vidvino havis du filinojn''. (''Malofte uzata en tia senco.) '''Unua'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro unu; estanta antaŭ ĉiuj kaj sekvata de ili : ''la unua vico en la teatro''. '''Unue'''. Antaŭ ĉio, en la unua loko : ''Unue mi devas diri al vi''. '''Unuo'''. - 1. Unu objekto, kiel kontraŭo de pli granda nombro : ''La deko konsistas el dek unuoj''. - 2. Kvanto, elektita kiel komuna mezuro de ĉiuj aliaj de la sama speco : ''La metro estas unuo de la longeco''. Monunuo, tempunuo. '''Unueco'''. – 1. Eco esti unu : ''La unueco estas la plej grava principo de la universala lingvo''. - 2. Samtempa kaj samcela harmonia agado : ''La unueco donas fortojn''. '''Unuigi'''. Kunigi multajn objekton en unu tuton : ''unuigi la fortojn''. La Unuigitaj Ŝtatoj de la Norda Ameriko. '''Unuiĝi'''. Kuniĝi, estante multaj, en unu tuton : ''Dek societoj unuiĝis en unu ligon''. Komparu : ''Asocio, kompanio, ligo, societo''. '''Upupo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Krianta birdo el la vico de l’ paseroj (''Upupa''). '''Uro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Duhufa mambesto el la familio de l’ bovoj, la plej granda eŭropa mambesto (''Bison europeus''). '''Uragano'''. Ekstreme forta vento. '''Urano'''. - 1. Dio de la greka mitologio patro de Kronoso, de l’ ciklopoj kaj titanoj. – 2. ({{VdE-ml|Astr}}.). Planedo. - 3. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). U. Ĥemia elemento, uzata por farboj. '''Urbo'''. Granda aro de domoj, dismetitaj laŭ stratoj. '''Urba'''. De urbo, koncernanta urbon : ''urba strato, urba moro''. '''Urbano'''. Loĝanto de urbo. '''Urbestro'''. Persono, administranta urbon. '''Antaŭurbo'''. Parto de urbo ekster la urba bariero, ekstera parto de urbo. '''Ĉefurbo'''. Ĉefa urbo de regno, de lando, de provinco : ''Berlino estas la ĉefurbo de Germanujo''. '''Urĝi'''. Devi tuj esti farita, ne povi esti prokrastita : ''La afero urĝas''. '''Urĝa'''. Kiu urĝas : ''urĝa decido''. '''Urino'''. Flava, fluida ekskremento, produktata de la renoj kaj eligata de la veziko. '''Urini'''. Eligi la urinon. '''Urinejo'''. Loko, kie oni urinas. '''Urno'''. Argila aŭ metala vazo, uzata en la antikvaj tempoj por konservi la cindrojn de la mortintoj, nun por kolekti voĉdonajn kartojn. '''Urogalo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la vico de l’ kokoj (''Tetrao urogallus''). '''Urso''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de kvinfingra raba mambesto (''Ursus''). '''Urtiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun brogantaj haretoj (''Urtica''). '''Urtikacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''kanabo, urtiko''. '''-Us'''. Finiĝo de la kondiĉa modo : ''Se mi scius, mi dirus al vi''. '''Utero''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ina seksa organo de l’ homoj kaj de aliaj bestoj, en kiu evoluas la feto. '''Utila'''. Alportanta bonon, donanta bonan rezultaton : ''utila instruo''. '''Utilo'''. Io utila. '''Utileco'''. Eco de tio, kio estas utila : ''Ĉiuj komprenas la utilecon de la internacia lingvo, sed ne ĉiuj kredas je ĝia ebleco''. '''Utili'''. Esti utila, alporti utilon : ''Ŝenĉesaj admonoj tute ne utilas''.<noinclude><references/></noinclude> nbv9cjxdl26lwrqtnakfiaurwlrmk7r 119154 119094 2026-05-22T03:10:02Z CasteloBot 76 *sintakso 119154 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Ulno ## '''Ulno'''. Mezuro de la longeco, malsama en diversaj landoj : ''La pola ulno estas 576 milimetrojn longa''. ## Ultimato ## '''Ultimato'''. Neŝanĝebla decido, definitivaj kondiĉoj de interkonsento, kies malakcepto signifas rompon de la traktado, proklamon de milito. ## -Um ## '''-Um'''. Sufikso sen fiksita signifo por derivi vortojn, kies rilato al la radiko ne povas esti esprimita per aliaj afiksoj : ''plenumi, nazumo, kolumo, krucumi''. ## Umbeliferoj ## '''Umbeliferoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''apio, petroselo, karoto''. ## Umbiliko ## '''Umbiliko''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Kaveto sur la centro de la ventro. ## Unco ## '''Unco'''. Apoteka pezilo = 30 gr. ## Ungo ## '''Ungo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Malmola elkreskaĵo ĉe la supro de la homaj fingroj : ''purigi la ungojn''. '''Ungego'''. Akraj ungoj de la birdoj kaj de multaj mambestoj. ## Uniformo ## '''Uniformo'''. Serva kostumo de militisto, de ŝtata oficisto. Komparu : ''Kostumo, livreo''. ## Unika ## '''Unika'''. Sola en sia speco, ne havanta alian egalan aŭ similan : ''Unika vidaĵo! ## Unisono ## '''Unisono''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Plenumo de la sama tono, de la sama melodio samtempe per du voĉoj aŭ instrumentoj. ## Universo ## '''Universo'''. Tutaĵo de tio, kio ekzistas; la tuta mondo. ## Universala ## '''Universala'''. Taŭga absolute por ĉiuj, por ĉio; koncernanta absolute ĉiujn, ĉion : ''universala rimedo''. universala genio. Komparu : ''Ĝenerala, komuna''. ## Universitato ## '''Universitato'''. Supera lernejo, kie oni instruas diversajn branĉojn de la sciencoj kaj artoj : ''la fakultatoj de universitato''. ## Unu ## '''Unu'''. - 1. Nombro 1 : ''Ni havas unu buŝon kaj du orelojn''. - 2. Nedifinita artikolo : ''Unu vidvino havis du filinojn''. (''Malofte uzata en tia senco.) '''Unua'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro unu; estanta antaŭ ĉiuj kaj sekvata de ili : ''la unua vico en la teatro''. '''Unue'''. Antaŭ ĉio, en la unua loko : ''Unue mi devas diri al vi''. '''Unuo'''. - 1. Unu objekto, kiel kontraŭo de pli granda nombro : ''La deko konsistas el dek unuoj''. - 2. Kvanto, elektita kiel komuna mezuro de ĉiuj aliaj de la sama speco : ''La metro estas unuo de la longeco''. Monunuo, tempunuo. '''Unueco'''. – 1. Eco esti unu : ''La unueco estas la plej grava principo de la universala lingvo''. - 2. Samtempa kaj samcela harmonia agado : ''La unueco donas fortojn''. '''Unuigi'''. Kunigi multajn objekton en unu tuton : ''unuigi la fortojn''. La Unuigitaj Ŝtatoj de la Norda Ameriko. '''Unuiĝi'''. Kuniĝi, estante multaj, en unu tuton : ''Dek societoj unuiĝis en unu ligon''. Komparu : ''Asocio, kompanio, ligo, societo''. ## Upupo ## '''Upupo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Krianta birdo el la vico de l’ paseroj (''Upupa''). ## Uro ## '''Uro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Duhufa mambesto el la familio de l’ bovoj, la plej granda eŭropa mambesto (''Bison europeus''). ## Uragano ## '''Uragano'''. Ekstreme forta vento. ## Urano ## '''Urano'''. - 1. Dio de la greka mitologio patro de Kronoso, de l’ ciklopoj kaj titanoj. – 2. ({{VdE-ml|Astr}}.). Planedo. - 3. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). U. Ĥemia elemento, uzata por farboj. ## Urbo ## '''Urbo'''. Granda aro de domoj, dismetitaj laŭ stratoj. '''Urba'''. De urbo, koncernanta urbon : ''urba strato, urba moro''. '''Urbano'''. Loĝanto de urbo. '''Urbestro'''. Persono, administranta urbon. '''Antaŭurbo'''. Parto de urbo ekster la urba bariero, ekstera parto de urbo. '''Ĉefurbo'''. Ĉefa urbo de regno, de lando, de provinco : ''Berlino estas la ĉefurbo de Germanujo''. ## Urĝi ## '''Urĝi'''. Devi tuj esti farita, ne povi esti prokrastita : ''La afero urĝas''. '''Urĝa'''. Kiu urĝas : ''urĝa decido''. ## Urino ## '''Urino'''. Flava, fluida ekskremento, produktata de la renoj kaj eligata de la veziko. '''Urini'''. Eligi la urinon. '''Urinejo'''. Loko, kie oni urinas. ## Urno ## '''Urno'''. Argila aŭ metala vazo, uzata en la antikvaj tempoj por konservi la cindrojn de la mortintoj, nun por kolekti voĉdonajn kartojn. ## Urogalo ## '''Urogalo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la vico de l’ kokoj (''Tetrao urogallus''). ## Urso ## '''Urso''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de kvinfingra raba mambesto (''Ursus''). ## Urtiko ## '''Urtiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun brogantaj haretoj (''Urtica''). ## Urtikacoj ## '''Urtikacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''kanabo, urtiko''. ## -Us ## '''-Us'''. Finiĝo de la kondiĉa modo : ''Se mi scius, mi dirus al vi''. ## Utero ## '''Utero''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ina seksa organo de l’ homoj kaj de aliaj bestoj, en kiu evoluas la feto. ## Utila ## '''Utila'''. Alportanta bonon, donanta bonan rezultaton : ''utila instruo''. '''Utilo'''. Io utila. '''Utileco'''. Eco de tio, kio estas utila : ''Ĉiuj komprenas la utilecon de la internacia lingvo, sed ne ĉiuj kredas je ĝia ebleco''. '''Utili'''. Esti utila, alporti utilon : ''Ŝenĉesaj admonoj tute ne utilas''.<noinclude><references/></noinclude> rg3gaqbpyr8iruvlouy8jlrb0746ydi 119213 119154 2026-05-22T03:39:27Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Ulno"/>'''Ulno'''. Mezuro de la longeco, malsama en diversaj landoj : ''La pola ulno estas 576 milimetrojn longa''. <section end="Ulno"/> <section begin="Ultimato"/>'''Ultimato'''. Neŝanĝebla decido, definitivaj kondiĉoj de interkonsento, kies malakcepto signifas rompon de la traktado, proklamon de milito. <section end="Ultimato"/> <section begin="-Um"/>'''-Um'''. Sufikso sen fiksita signifo por derivi vortojn, kies rilato al la radiko ne povas esti esprimita per aliaj afiksoj : ''plenumi, nazumo, kolumo, krucumi''. <section end="-Um"/> <section begin="Umbeliferoj"/>'''Umbeliferoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''apio, petroselo, karoto''. <section end="Umbeliferoj"/> <section begin="Umbiliko"/>'''Umbiliko''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Kaveto sur la centro de la ventro. <section end="Umbiliko"/> <section begin="Unco"/>'''Unco'''. Apoteka pezilo = 30 gr. <section end="Unco"/> <section begin="Ungo"/>'''Ungo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Malmola elkreskaĵo ĉe la supro de la homaj fingroj : ''purigi la ungojn''. '''Ungego'''. Akraj ungoj de la birdoj kaj de multaj mambestoj. <section end="Ungo"/> <section begin="Uniformo"/>'''Uniformo'''. Serva kostumo de militisto, de ŝtata oficisto. Komparu : ''Kostumo, livreo''. <section end="Uniformo"/> <section begin="Unika"/>'''Unika'''. Sola en sia speco, ne havanta alian egalan aŭ similan : ''Unika vidaĵo! <section end="Unika"/> <section begin="Unisono"/>'''Unisono''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Plenumo de la sama tono, de la sama melodio samtempe per du voĉoj aŭ instrumentoj. <section end="Unisono"/> <section begin="Universo"/>'''Universo'''. Tutaĵo de tio, kio ekzistas; la tuta mondo. <section end="Universo"/> <section begin="Universala"/>'''Universala'''. Taŭga absolute por ĉiuj, por ĉio; koncernanta absolute ĉiujn, ĉion : ''universala rimedo''. universala genio. Komparu : ''Ĝenerala, komuna''. <section end="Universala"/> <section begin="Universitato"/>'''Universitato'''. Supera lernejo, kie oni instruas diversajn branĉojn de la sciencoj kaj artoj : ''la fakultatoj de universitato''. <section end="Universitato"/> <section begin="Unu"/>'''Unu'''. - 1. Nombro 1 : ''Ni havas unu buŝon kaj du orelojn''. - 2. Nedifinita artikolo : ''Unu vidvino havis du filinojn''. (''Malofte uzata en tia senco.) '''Unua'''. Okupanta lokon, signitan per la nombro unu; estanta antaŭ ĉiuj kaj sekvata de ili : ''la unua vico en la teatro''. '''Unue'''. Antaŭ ĉio, en la unua loko : ''Unue mi devas diri al vi''. '''Unuo'''. - 1. Unu objekto, kiel kontraŭo de pli granda nombro : ''La deko konsistas el dek unuoj''. - 2. Kvanto, elektita kiel komuna mezuro de ĉiuj aliaj de la sama speco : ''La metro estas unuo de la longeco''. Monunuo, tempunuo. '''Unueco'''. – 1. Eco esti unu : ''La unueco estas la plej grava principo de la universala lingvo''. - 2. Samtempa kaj samcela harmonia agado : ''La unueco donas fortojn''. '''Unuigi'''. Kunigi multajn objekton en unu tuton : ''unuigi la fortojn''. La Unuigitaj Ŝtatoj de la Norda Ameriko. '''Unuiĝi'''. Kuniĝi, estante multaj, en unu tuton : ''Dek societoj unuiĝis en unu ligon''. Komparu : ''Asocio, kompanio, ligo, societo''. <section end="Unu"/> <section begin="Upupo"/>'''Upupo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Krianta birdo el la vico de l’ paseroj (''Upupa''). <section end="Upupo"/> <section begin="Uro"/>'''Uro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Duhufa mambesto el la familio de l’ bovoj, la plej granda eŭropa mambesto (''Bison europeus''). <section end="Uro"/> <section begin="Uragano"/>'''Uragano'''. Ekstreme forta vento. <section end="Uragano"/> <section begin="Urano"/>'''Urano'''. - 1. Dio de la greka mitologio patro de Kronoso, de l’ ciklopoj kaj titanoj. – 2. ({{VdE-ml|Astr}}.). Planedo. - 3. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). U. Ĥemia elemento, uzata por farboj. <section end="Urano"/> <section begin="Urbo"/>'''Urbo'''. Granda aro de domoj, dismetitaj laŭ stratoj. '''Urba'''. De urbo, koncernanta urbon : ''urba strato, urba moro''. '''Urbano'''. Loĝanto de urbo. '''Urbestro'''. Persono, administranta urbon. '''Antaŭurbo'''. Parto de urbo ekster la urba bariero, ekstera parto de urbo. '''Ĉefurbo'''. Ĉefa urbo de regno, de lando, de provinco : ''Berlino estas la ĉefurbo de Germanujo''. <section end="Urbo"/> <section begin="Urĝi"/>'''Urĝi'''. Devi tuj esti farita, ne povi esti prokrastita : ''La afero urĝas''. '''Urĝa'''. Kiu urĝas : ''urĝa decido''. <section end="Urĝi"/> <section begin="Urino"/>'''Urino'''. Flava, fluida ekskremento, produktata de la renoj kaj eligata de la veziko. '''Urini'''. Eligi la urinon. '''Urinejo'''. Loko, kie oni urinas. <section end="Urino"/> <section begin="Urno"/>'''Urno'''. Argila aŭ metala vazo, uzata en la antikvaj tempoj por konservi la cindrojn de la mortintoj, nun por kolekti voĉdonajn kartojn. <section end="Urno"/> <section begin="Urogalo"/>'''Urogalo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda birdo el la vico de l’ kokoj (''Tetrao urogallus''). <section end="Urogalo"/> <section begin="Urso"/>'''Urso''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de kvinfingra raba mambesto (''Ursus''). <section end="Urso"/> <section begin="Urtiko"/>'''Urtiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio, kun brogantaj haretoj (''Urtica''). <section end="Urtiko"/> <section begin="Urtikacoj"/>'''Urtikacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''kanabo, urtiko''. <section end="Urtikacoj"/> <section begin="-Us"/>'''-Us'''. Finiĝo de la kondiĉa modo : ''Se mi scius, mi dirus al vi''. <section end="-Us"/> <section begin="Utero"/>'''Utero''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ina seksa organo de l’ homoj kaj de aliaj bestoj, en kiu evoluas la feto. <section end="Utero"/> <section begin="Utila"/>'''Utila'''. Alportanta bonon, donanta bonan rezultaton : ''utila instruo''. '''Utilo'''. Io utila. '''Utileco'''. Eco de tio, kio estas utila : ''Ĉiuj komprenas la utilecon de la internacia lingvo, sed ne ĉiuj kredas je ĝia ebleco''. '''Utili'''. Esti utila, alporti utilon : ''Ŝenĉesaj admonoj tute ne utilas''. <section end="Utila"/><noinclude><references/></noinclude> 6can6e61qqifv8dopv9e9jtvti0505c 104 40856 119096 119035 2026-05-22T02:42:15Z CasteloBot 76 119096 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Vango'''. Flanka parto de la vizaĝo : ''kisi je la vango''. '''Vangharoj'''. Haroj, kovrantaj la vangojn de l’ viroj. '''Vangofrapo'''. Bato per la mano je la vango. '''Vangofrapi'''. Doni al iu vangofrapon. '''Vanilo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Parazita vegetaĵo el la familio de l’ orkideacoj; ĝiaj fruktoj estas uzataj kiel bonodora spicaĵo (''Vanilla planifolia''). '''Vanta'''. - 1. Senvalora, negrava, nedaŭra : ''Ĉio estas vanta kompare kun la eterneco''. - 2. Amanta posedi kaj montri vantajn aferojn : ''vanta virino''. '''Vanteco'''. Eco de tio, kio estas vanta. '''Vantaĵo'''. Objekto, afero vanta. '''Vaporo'''. Gaso, formiĝinta el varmigita fluidaĵo : ''vaporo de la akvo, vaporo de l' etero''. '''Vaporigi'''. Fari ion vaporo : ''vaporigi akvon en kaldrono''. '''Vaporiĝi'''. Fariĝi vaporo : ''La akvo abunde vaporiĝas dum la someraj varmegoj''. '''Vaporŝipo'''. Ŝipo, movata de la akva vaporo. '''Vaporbano'''. Bano en akva vaporo. '''Vaporbanejo'''. Loko por vaporbanoj : ''En Rusujo ĉiu kamparano posedas sian vaporbanejon''. '''Varbi'''. - 1. Instigi iun sin enskribi en la armeon : ''varbi soldatojn''. - 2. Instigi iun sin enskribi en partion, akcepti doktrinon : ''varbi samideanojn''. '''Varbo, varbado'''. Ago, agoj de tiu, kiu varbas. '''Varii'''. Ŝanĝiĝi, esti diversa laŭ la cirkonstancoj; esti jen tia, jen alia : ''La temperaturo senĉese varias hodiaŭ''. '''Varia'''. Diversa laŭ la cirkonstancoj; jen tia, jen alia. '''Variolo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta, febra malsano, karakterizata de pustuloj de la haŭto, lasantaj post sia malapero malgrandajn cikatrojn. '''Varmo'''. - 1. Sento, kiun kaŭzas brulanta korpo, la sunaj radioj k. s. je la nervoj de nia haŭto. - 2. Fizika fenomeno, de kiu leviĝas la temperaturo de korpo : ''La varmo estas ondforma, laŭlonga vibrado de la molekutoj de korpo''. '''Varma'''. - 1. Havanta aŭ transdonanta la varmon : ''varma haŭto, varma klimato''. - 2. Konservanta la varmon : ''varma vesto''. '''Varmigi'''. Fari ion varma : ''varmigi akvon''. '''Varmiĝi'''. Fariĝi varma : ''La aksoj varmiĝas dum la veturado''. '''Varmego'''. Tre forta varmo : ''tropika varmego''. '''Varmega'''. Tre varma; kies temperaturo estas multe pli alta, ol tiu de nia korpo : ''varmegat ruĝa fero''. '''Varmeta'''. Iom varma; kies temperaturo estas iom pli alta, ol tiu de nia korpo : ''lavi vundon per varmeta akvo''. '''Malvarmo'''. Sento, kiun kaŭzas la glacio, la vintra aero, k. s. '''Malvarma'''. Havanta aŭ transdonanta malvarmon. '''Malvarmego'''. Tre forta malvarmo : ''siberia malvarmego''. '''Malvarmumi'''. Fariĝi malsana de malvarmo. '''Varti'''. Gardi kaj zorgi malgrandan infanon : ''La virinoj pli bone vartas, ol la viroj''. '''Vartistino'''. Virino, kies okupo estas varti. Komparu : ''Flegi''. '''Vasalo'''. En la mezaj jarcentoj posedanto de bienoj, paganta tributon al la regnestro, de kiu li ricevis ilin. '''Vasta'''. Havanta grandajn dimensiojn, povanta enteni multe : ''vasta ĉambro, vasta vesto, vasta programo''. '''Vasteco'''. Eco de tio, kio estas vasta. '''Plivastigi'''. Fari ion pli vasta : ''plivastigi manikon''. '''Malvasta'''. Havanta malgrandajn dimensiojn, povanta enteni malmulte : ''malvasta kesto, malvasta spirito''. '''Vaste'''. En vasta maniero. '''Disvastigi'''. Fari ion vasta en ĉiuj direktoj, vaste diskonigi ion : ''vastigi famon''. '''Vato'''. Kotono, uzata por esti lokita sub la ŝtofo de vesto aŭ por bandaĝoj. '''Vazo'''. Ujo argila, metala, ligna k. t. p., de plej diversa grandeco kaj formo, destinita por diversaj substancoj, fluidaj aŭ solidaj : ''glaso, supujo, florvazo, lavvazo''. '''Vazelino'''. Graso, produktata el kruda petrolo kaj uzata por ŝmiri la haŭton, por pomadoj. '''Ve'''. Ekkria partikulo, esprimanta ofendon pro malfeliĉo : ''Ho ve al mi, malfeliĉa! '''Vegeti'''''. - 1. Vivi vivon, konsistantan je sinnutrado, digestado kaj konservado de la speco : ''La arbo vegetas''. - 2. Vivi vivon mizeran, senesperan : ''vegeti en la provinco''. '''Vegetaĵo'''. Estaĵo vegetanta : ''arbo, herbo, fungo, ŝimo''. '''Vegetara'''. Konsistanta nur el vegetaĵoj, legomoj (pri manĝaĵoj'') : ''vegetara dieto''. '''Vegetaristo'''. Persono, manĝanta nur vegetaĵojn. '''Vegetarismo'''. Sistemo de sinnutrado ekskluzive per vegetaĵoj. '''Vejno'''. - 1. Angio, kondukanta la sangon de la histoj al la koro. - 2. Longa, mallarĝa parto vejnosimila, en ligno, ŝtono, tero. '''Vejna'''. De vejno, el vejnoj : ''vejna sistemo, vejna sango''. '''Veki'''. - 1. Interrompi ies dormon : ''veki iun el profunda dormo''. – 2. Vigligi : ''veki la atenton de la aŭskultantoj''. '''Veko'''. Ago de tiu, kiu vekas. '''Vekiĝi'''. Rekonciiĝi el dormo : ''vekiĝi frumatene''. '''Vekiĝo'''. Stato de tiu, kiu vekiĝas. '''Vekhorloĝo'''. Horloĝo kun sonorilo por veki.<noinclude><references/></noinclude> cfgthursvlwo7y31xy4y1wtxr38lnek 119156 119096 2026-05-22T03:10:04Z CasteloBot 76 *sintakso 119156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Vango ## '''Vango'''. Flanka parto de la vizaĝo : ''kisi je la vango''. '''Vangharoj'''. Haroj, kovrantaj la vangojn de l’ viroj. '''Vangofrapo'''. Bato per la mano je la vango. '''Vangofrapi'''. Doni al iu vangofrapon. ## Vanilo ## '''Vanilo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Parazita vegetaĵo el la familio de l’ orkideacoj; ĝiaj fruktoj estas uzataj kiel bonodora spicaĵo (''Vanilla planifolia''). ## Vanta ## '''Vanta'''. - 1. Senvalora, negrava, nedaŭra : ''Ĉio estas vanta kompare kun la eterneco''. - 2. Amanta posedi kaj montri vantajn aferojn : ''vanta virino''. '''Vanteco'''. Eco de tio, kio estas vanta. '''Vantaĵo'''. Objekto, afero vanta. ## Vaporo ## '''Vaporo'''. Gaso, formiĝinta el varmigita fluidaĵo : ''vaporo de la akvo, vaporo de l' etero''. '''Vaporigi'''. Fari ion vaporo : ''vaporigi akvon en kaldrono''. '''Vaporiĝi'''. Fariĝi vaporo : ''La akvo abunde vaporiĝas dum la someraj varmegoj''. '''Vaporŝipo'''. Ŝipo, movata de la akva vaporo. '''Vaporbano'''. Bano en akva vaporo. '''Vaporbanejo'''. Loko por vaporbanoj : ''En Rusujo ĉiu kamparano posedas sian vaporbanejon''. ## Varbi ## '''Varbi'''. - 1. Instigi iun sin enskribi en la armeon : ''varbi soldatojn''. - 2. Instigi iun sin enskribi en partion, akcepti doktrinon : ''varbi samideanojn''. '''Varbo, varbado'''. Ago, agoj de tiu, kiu varbas. ## Varii ## '''Varii'''. Ŝanĝiĝi, esti diversa laŭ la cirkonstancoj; esti jen tia, jen alia : ''La temperaturo senĉese varias hodiaŭ''. '''Varia'''. Diversa laŭ la cirkonstancoj; jen tia, jen alia. ## Variolo ## '''Variolo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta, febra malsano, karakterizata de pustuloj de la haŭto, lasantaj post sia malapero malgrandajn cikatrojn. ## Varmo ## '''Varmo'''. - 1. Sento, kiun kaŭzas brulanta korpo, la sunaj radioj k. s. je la nervoj de nia haŭto. - 2. Fizika fenomeno, de kiu leviĝas la temperaturo de korpo : ''La varmo estas ondforma, laŭlonga vibrado de la molekutoj de korpo''. '''Varma'''. - 1. Havanta aŭ transdonanta la varmon : ''varma haŭto, varma klimato''. - 2. Konservanta la varmon : ''varma vesto''. '''Varmigi'''. Fari ion varma : ''varmigi akvon''. '''Varmiĝi'''. Fariĝi varma : ''La aksoj varmiĝas dum la veturado''. '''Varmego'''. Tre forta varmo : ''tropika varmego''. '''Varmega'''. Tre varma; kies temperaturo estas multe pli alta, ol tiu de nia korpo : ''varmegat ruĝa fero''. '''Varmeta'''. Iom varma; kies temperaturo estas iom pli alta, ol tiu de nia korpo : ''lavi vundon per varmeta akvo''. '''Malvarmo'''. Sento, kiun kaŭzas la glacio, la vintra aero, k. s. '''Malvarma'''. Havanta aŭ transdonanta malvarmon. '''Malvarmego'''. Tre forta malvarmo : ''siberia malvarmego''. '''Malvarmumi'''. Fariĝi malsana de malvarmo. ## Varti ## '''Varti'''. Gardi kaj zorgi malgrandan infanon : ''La virinoj pli bone vartas, ol la viroj''. '''Vartistino'''. Virino, kies okupo estas varti. Komparu : ''Flegi''. ## Vasalo ## '''Vasalo'''. En la mezaj jarcentoj posedanto de bienoj, paganta tributon al la regnestro, de kiu li ricevis ilin. ## Vasta ## '''Vasta'''. Havanta grandajn dimensiojn, povanta enteni multe : ''vasta ĉambro, vasta vesto, vasta programo''. '''Vasteco'''. Eco de tio, kio estas vasta. '''Plivastigi'''. Fari ion pli vasta : ''plivastigi manikon''. '''Malvasta'''. Havanta malgrandajn dimensiojn, povanta enteni malmulte : ''malvasta kesto, malvasta spirito''. '''Vaste'''. En vasta maniero. '''Disvastigi'''. Fari ion vasta en ĉiuj direktoj, vaste diskonigi ion : ''vastigi famon''. ## Vato ## '''Vato'''. Kotono, uzata por esti lokita sub la ŝtofo de vesto aŭ por bandaĝoj. ## Vazo ## '''Vazo'''. Ujo argila, metala, ligna k. t. p., de plej diversa grandeco kaj formo, destinita por diversaj substancoj, fluidaj aŭ solidaj : ''glaso, supujo, florvazo, lavvazo''. ## Vazelino ## '''Vazelino'''. Graso, produktata el kruda petrolo kaj uzata por ŝmiri la haŭton, por pomadoj. ## Ve ## '''Ve'''. Ekkria partikulo, esprimanta ofendon pro malfeliĉo : ''Ho ve al mi, malfeliĉa! ## Vegeti ## '''Vegeti'''''. - 1. Vivi vivon, konsistantan je sinnutrado, digestado kaj konservado de la speco : ''La arbo vegetas''. - 2. Vivi vivon mizeran, senesperan : ''vegeti en la provinco''. '''Vegetaĵo'''. Estaĵo vegetanta : ''arbo, herbo, fungo, ŝimo''. ## Vegetara ## '''Vegetara'''. Konsistanta nur el vegetaĵoj, legomoj (pri manĝaĵoj'') : ''vegetara dieto''. '''Vegetaristo'''. Persono, manĝanta nur vegetaĵojn. ## Vegetarismo ## '''Vegetarismo'''. Sistemo de sinnutrado ekskluzive per vegetaĵoj. ## Vejno ## '''Vejno'''. - 1. Angio, kondukanta la sangon de la histoj al la koro. - 2. Longa, mallarĝa parto vejnosimila, en ligno, ŝtono, tero. '''Vejna'''. De vejno, el vejnoj : ''vejna sistemo, vejna sango''. ## Veki ## '''Veki'''. - 1. Interrompi ies dormon : ''veki iun el profunda dormo''. – 2. Vigligi : ''veki la atenton de la aŭskultantoj''. '''Veko'''. Ago de tiu, kiu vekas. '''Vekiĝi'''. Rekonciiĝi el dormo : ''vekiĝi frumatene''. '''Vekiĝo'''. Stato de tiu, kiu vekiĝas. '''Vekhorloĝo'''. Horloĝo kun sonorilo por veki.<noinclude><references/></noinclude> 5dy3ix2pwm2884961o0f11zd9a0btaj 119215 119156 2026-05-22T03:39:53Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119215 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Vango"/>'''Vango'''. Flanka parto de la vizaĝo : ''kisi je la vango''. '''Vangharoj'''. Haroj, kovrantaj la vangojn de l’ viroj. '''Vangofrapo'''. Bato per la mano je la vango. '''Vangofrapi'''. Doni al iu vangofrapon. <section end="Vango"/> <section begin="Vanilo"/>'''Vanilo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Parazita vegetaĵo el la familio de l’ orkideacoj; ĝiaj fruktoj estas uzataj kiel bonodora spicaĵo (''Vanilla planifolia''). <section end="Vanilo"/> <section begin="Vanta"/>'''Vanta'''. - 1. Senvalora, negrava, nedaŭra : ''Ĉio estas vanta kompare kun la eterneco''. - 2. Amanta posedi kaj montri vantajn aferojn : ''vanta virino''. '''Vanteco'''. Eco de tio, kio estas vanta. '''Vantaĵo'''. Objekto, afero vanta. <section end="Vanta"/> <section begin="Vaporo"/>'''Vaporo'''. Gaso, formiĝinta el varmigita fluidaĵo : ''vaporo de la akvo, vaporo de l' etero''. '''Vaporigi'''. Fari ion vaporo : ''vaporigi akvon en kaldrono''. '''Vaporiĝi'''. Fariĝi vaporo : ''La akvo abunde vaporiĝas dum la someraj varmegoj''. '''Vaporŝipo'''. Ŝipo, movata de la akva vaporo. '''Vaporbano'''. Bano en akva vaporo. '''Vaporbanejo'''. Loko por vaporbanoj : ''En Rusujo ĉiu kamparano posedas sian vaporbanejon''. <section end="Vaporo"/> <section begin="Varbi"/>'''Varbi'''. - 1. Instigi iun sin enskribi en la armeon : ''varbi soldatojn''. - 2. Instigi iun sin enskribi en partion, akcepti doktrinon : ''varbi samideanojn''. '''Varbo, varbado'''. Ago, agoj de tiu, kiu varbas. <section end="Varbi"/> <section begin="Varii"/>'''Varii'''. Ŝanĝiĝi, esti diversa laŭ la cirkonstancoj; esti jen tia, jen alia : ''La temperaturo senĉese varias hodiaŭ''. '''Varia'''. Diversa laŭ la cirkonstancoj; jen tia, jen alia. <section end="Varii"/> <section begin="Variolo"/>'''Variolo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta, febra malsano, karakterizata de pustuloj de la haŭto, lasantaj post sia malapero malgrandajn cikatrojn. <section end="Variolo"/> <section begin="Varmo"/>'''Varmo'''. - 1. Sento, kiun kaŭzas brulanta korpo, la sunaj radioj k. s. je la nervoj de nia haŭto. - 2. Fizika fenomeno, de kiu leviĝas la temperaturo de korpo : ''La varmo estas ondforma, laŭlonga vibrado de la molekutoj de korpo''. '''Varma'''. - 1. Havanta aŭ transdonanta la varmon : ''varma haŭto, varma klimato''. - 2. Konservanta la varmon : ''varma vesto''. '''Varmigi'''. Fari ion varma : ''varmigi akvon''. '''Varmiĝi'''. Fariĝi varma : ''La aksoj varmiĝas dum la veturado''. '''Varmego'''. Tre forta varmo : ''tropika varmego''. '''Varmega'''. Tre varma; kies temperaturo estas multe pli alta, ol tiu de nia korpo : ''varmegat ruĝa fero''. '''Varmeta'''. Iom varma; kies temperaturo estas iom pli alta, ol tiu de nia korpo : ''lavi vundon per varmeta akvo''. '''Malvarmo'''. Sento, kiun kaŭzas la glacio, la vintra aero, k. s. '''Malvarma'''. Havanta aŭ transdonanta malvarmon. '''Malvarmego'''. Tre forta malvarmo : ''siberia malvarmego''. '''Malvarmumi'''. Fariĝi malsana de malvarmo. <section end="Varmo"/> <section begin="Varti"/>'''Varti'''. Gardi kaj zorgi malgrandan infanon : ''La virinoj pli bone vartas, ol la viroj''. '''Vartistino'''. Virino, kies okupo estas varti. Komparu : ''Flegi''. <section end="Varti"/> <section begin="Vasalo"/>'''Vasalo'''. En la mezaj jarcentoj posedanto de bienoj, paganta tributon al la regnestro, de kiu li ricevis ilin. <section end="Vasalo"/> <section begin="Vasta"/>'''Vasta'''. Havanta grandajn dimensiojn, povanta enteni multe : ''vasta ĉambro, vasta vesto, vasta programo''. '''Vasteco'''. Eco de tio, kio estas vasta. '''Plivastigi'''. Fari ion pli vasta : ''plivastigi manikon''. '''Malvasta'''. Havanta malgrandajn dimensiojn, povanta enteni malmulte : ''malvasta kesto, malvasta spirito''. '''Vaste'''. En vasta maniero. '''Disvastigi'''. Fari ion vasta en ĉiuj direktoj, vaste diskonigi ion : ''vastigi famon''. <section end="Vasta"/> <section begin="Vato"/>'''Vato'''. Kotono, uzata por esti lokita sub la ŝtofo de vesto aŭ por bandaĝoj. <section end="Vato"/> <section begin="Vazo"/>'''Vazo'''. Ujo argila, metala, ligna k. t. p., de plej diversa grandeco kaj formo, destinita por diversaj substancoj, fluidaj aŭ solidaj : ''glaso, supujo, florvazo, lavvazo''. <section end="Vazo"/> <section begin="Vazelino"/>'''Vazelino'''. Graso, produktata el kruda petrolo kaj uzata por ŝmiri la haŭton, por pomadoj. <section end="Vazelino"/> <section begin="Ve"/>'''Ve'''. Ekkria partikulo, esprimanta ofendon pro malfeliĉo : ''Ho ve al mi, malfeliĉa! <section end="Ve"/> <section begin="Vegeti"/>'''Vegeti'''''. - 1. Vivi vivon, konsistantan je sinnutrado, digestado kaj konservado de la speco : ''La arbo vegetas''. - 2. Vivi vivon mizeran, senesperan : ''vegeti en la provinco''. '''Vegetaĵo'''. Estaĵo vegetanta : ''arbo, herbo, fungo, ŝimo''. <section end="Vegeti"/> <section begin="Vegetara"/>'''Vegetara'''. Konsistanta nur el vegetaĵoj, legomoj (pri manĝaĵoj'') : ''vegetara dieto''. '''Vegetaristo'''. Persono, manĝanta nur vegetaĵojn. <section end="Vegetara"/> <section begin="Vegetarismo"/>'''Vegetarismo'''. Sistemo de sinnutrado ekskluzive per vegetaĵoj. <section end="Vegetarismo"/> <section begin="Vejno"/>'''Vejno'''. - 1. Angio, kondukanta la sangon de la histoj al la koro. - 2. Longa, mallarĝa parto vejnosimila, en ligno, ŝtono, tero. '''Vejna'''. De vejno, el vejnoj : ''vejna sistemo, vejna sango''. <section end="Vejno"/> <section begin="Veki"/>'''Veki'''. - 1. Interrompi ies dormon : ''veki iun el profunda dormo''. – 2. Vigligi : ''veki la atenton de la aŭskultantoj''. '''Veko'''. Ago de tiu, kiu vekas. '''Vekiĝi'''. Rekonciiĝi el dormo : ''vekiĝi frumatene''. '''Vekiĝo'''. Stato de tiu, kiu vekiĝas. '''Vekhorloĝo'''. Horloĝo kun sonorilo por veki. <section end="Veki"/><noinclude><references/></noinclude> btekun1hu558bwtlujc3ph3sunhurtw 104 40857 119097 119036 2026-05-22T02:43:49Z CasteloBot 76 119097 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Verto'''. - 1. Trabeto por porti du sitelojn sur la ŝultroj. - 2. Transversa trabeto de ordinara pezilo. '''Velo'''. Granda tola tuko, kiun oni streĉas ĉe la mastoj por kapti la venton. '''Velŝipo'''. Ŝipo, movata de la vento per la veloj. '''Velveturi'''. Veturi en velŝipo. '''Veleno'''. Bela, brila, rigida papero, similanta pergamenon. '''Velki'''. Perdi la vivsukojn, vivfreŝecon : ''velkinta floro, velkinta vizaĝo, velkinta koloro''. '''Velocipedo'''. Malgranda veturilo por sin mem transporti per mekanismo, movata per la piedoj : ''durada, trirada velocipedo''. '''Veluro'''. Teksaĵo, provizita sur unu flanko per mallongaj, densaj, rekte starantaj, brilaj haroj. '''Velura'''. El veluro, similanta veluron : ''velura veŝto, velura mano''. '''Veni'''. Atingi lokon precize difinitan; atingi lokon, kien oni iras : ''Venu al mi! La armeo venis en la urbon nokte''. '''Venigi'''. Mendi, inviti, ke io venu : ''venigi libron; venigi kuraciston''. '''Deveni'''. Veni de, esti ido, esti rezultato : ''La Italoj devenas de la antikvaj Romanoj''. La patologia graseco devenas de abunda manĝo kaj de manko de la movado. '''Kunveni'''. Veni ien por kune resti tie, por kune fari ion : ''La partoprenantoj de la ekskurso kunvenos en la stacidomo''. La societanoj kunvenas hodiaŭ por elekti sian estraron. '''Kunveno'''. Kolektiĝo por speciala celo : ''kunveno de pacifistoj''. '''Kunsidi'''. Kunveni por diskuti ion : ''La komitato kunsidis dek fojojn dum la pasinta jaro''. '''Kunsido'''. Kunveno por diskuti ion : ''kunsido de la parlamento''. '''Reveni'''. Veni tien, de kie oni foriris : ''reveni hejmen''. '''Reveno'''. Veno tien, de kie oni foriris. '''Vendi'''. Cedi ion por interkonsentita prezo : ''vendi ĉapelon por dek frankoj''. '''Vendo, vendado'''. Ago, agoj de tiu, kiu vendas. '''Vendejo'''. Loko, kie oni vendas. '''Vendebla'''. Kio povas esti vendita : ''En la nunaj tempoj ĉio estas vendebla, ĉio aĉetebla''. '''Revendi'''. Vendi tion, kion oni aĉetis : ''revendi pli kare, ol oni aĉetis''. '''Vendredo'''. Sesa tago de la semajno. '''Vendrede'''. Dum vendredo : ''Vendrede oni fastas''. '''Veneno'''. Substanco, detruanta la funkciojn de la vivo : ''Fosforo estas mortiga veneno''. '''Veneni'''. - 1. Detrui la funkciojn de la vivo per veneno; mortigi per veneno : ''veneni rabian hundon''. - 2. Almiksi venenon : ''veneni vinon''. - 3. Fari malfeliĉa, malagrabla : ''Infano, vi venenas mian maljunecon! Veneni plezuron''. '''Venera''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano seksa kaj devenanta de seksa rilato : ''venera ulcero''. '''Venĝi'''. Fari al iu saman malbonon, kiu estis farita de li al ni aŭ al personoj, karaj por ni : ''venĝi al iu la ofendon, venĝi sin, venĝi amikon''. '''Venĝo'''. Ago de tiu, kiu venĝas. '''Venĝema'''. Havanta inklinon venĝi : ''venĝema malamiko''. '''Venki'''. Superi en batalo : ''Nia armeo venkis la matamikojn''. La laŭreato facile venkis ĉiujn poetojn en la konkurso. '''Venko'''. Sukceso en batalo : ''Ankoraŭ unu tia venko, kaj mi restos sen armeo! '''Malvenko'''''. Malsukceso en batalo. '''Vento'''. Movado de la atmosfera aero : ''suda varma vento''. '''Ventego'''. Tre forta vento, ordinare akompanata de pluvo. Komparu : ''Fulmotondro''. '''Ventumi'''. Refreŝigi, movante la aeron al iu : ''sin ventumi''. '''Ventumilo'''. Objekto, instrumento por ventumi. '''Ventoli'''. Refreŝigi la aeron en fermita spaco : ''ventoli tunelon''. '''Ventolilo'''. Aparato por ventoli. Komparu : ''Aerumi''. '''Ventro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Parto de la korpo, kie estas la intestoj, inter la brusto kaj la seksaj organoj. '''Ventroparolisto'''. Persono, scianta paroli tiamaniere, ke la movoj de la lipoj estas nerimarkeblaj kaj ŝajnas, ke la voĉo venas de la ventro. '''Vera'''. - 1. Akorda kun tio, kio estas, kun la faktoj : ''vera rakonto''. - 2. Ne ŝajna, ne falsita, ne imitita : ''vera amiko, vera pentraĵo de Rafaelo''. '''Vero'''. Abstrakta ideo de io vera : ''La vero ĉiam venkas''. '''Vereco'''. Eco de tio, kio estas vera : ''Vi ne havas la rajton dubi je la vereco de miaj vortoj''. '''Verama'''. Kiu amas la veron kaj ĉiam ĝin diras. '''Verando'''. Speco de laŭbo kun fenestroj, konstruita ĉe domo. Komparu : ''Balkono, teraso''. '''Verbo'''. Vorto, esprimanta la staton aŭ agon de la subjekto kaj la tempon de ili : ''la suno lumas; la birdo forflugis; la patro venos''. '''Verbeno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo ornama el la samnoma familio (''Verbena''). '''Verda'''. Havanta la koloron, identan kun tiu de la herbo, de la folioj de la arboj k. t. p. : ''la verda standardo''. '''Verdo'''. Verda koloro : ''La verdo rapide velkas''. '''Verdaĵo'''. Objekto, objektoj verdaj : ''verdaĵo de la kampoj''. '''Verdeta'''. Havanta koloron kun verda nuanco. '''Verdigro'''. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Acetato de l’ kupro (veneno''), verda farbo.<noinclude><references/></noinclude> 7c6e8c8na7bzr3ssdo951n2ka6qwkcd 119157 119097 2026-05-22T03:10:04Z CasteloBot 76 *sintakso 119157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Verto ## '''Verto'''. - 1. Trabeto por porti du sitelojn sur la ŝultroj. - 2. Transversa trabeto de ordinara pezilo. ## Velo ## '''Velo'''. Granda tola tuko, kiun oni streĉas ĉe la mastoj por kapti la venton. '''Velŝipo'''. Ŝipo, movata de la vento per la veloj. '''Velveturi'''. Veturi en velŝipo. ## Veleno ## '''Veleno'''. Bela, brila, rigida papero, similanta pergamenon. ## Velki ## '''Velki'''. Perdi la vivsukojn, vivfreŝecon : ''velkinta floro, velkinta vizaĝo, velkinta koloro''. ## Velocipedo ## '''Velocipedo'''. Malgranda veturilo por sin mem transporti per mekanismo, movata per la piedoj : ''durada, trirada velocipedo''. ## Veluro ## '''Veluro'''. Teksaĵo, provizita sur unu flanko per mallongaj, densaj, rekte starantaj, brilaj haroj. '''Velura'''. El veluro, similanta veluron : ''velura veŝto, velura mano''. ## Veni ## '''Veni'''. Atingi lokon precize difinitan; atingi lokon, kien oni iras : ''Venu al mi! La armeo venis en la urbon nokte''. '''Venigi'''. Mendi, inviti, ke io venu : ''venigi libron; venigi kuraciston''. '''Deveni'''. Veni de, esti ido, esti rezultato : ''La Italoj devenas de la antikvaj Romanoj''. La patologia graseco devenas de abunda manĝo kaj de manko de la movado. '''Kunveni'''. Veni ien por kune resti tie, por kune fari ion : ''La partoprenantoj de la ekskurso kunvenos en la stacidomo''. La societanoj kunvenas hodiaŭ por elekti sian estraron. '''Kunveno'''. Kolektiĝo por speciala celo : ''kunveno de pacifistoj''. '''Kunsidi'''. Kunveni por diskuti ion : ''La komitato kunsidis dek fojojn dum la pasinta jaro''. '''Kunsido'''. Kunveno por diskuti ion : ''kunsido de la parlamento''. '''Reveni'''. Veni tien, de kie oni foriris : ''reveni hejmen''. '''Reveno'''. Veno tien, de kie oni foriris. ## Vendi ## '''Vendi'''. Cedi ion por interkonsentita prezo : ''vendi ĉapelon por dek frankoj''. '''Vendo, vendado'''. Ago, agoj de tiu, kiu vendas. '''Vendejo'''. Loko, kie oni vendas. '''Vendebla'''. Kio povas esti vendita : ''En la nunaj tempoj ĉio estas vendebla, ĉio aĉetebla''. '''Revendi'''. Vendi tion, kion oni aĉetis : ''revendi pli kare, ol oni aĉetis''. ## Vendredo ## '''Vendredo'''. Sesa tago de la semajno. '''Vendrede'''. Dum vendredo : ''Vendrede oni fastas''. ## Veneno ## '''Veneno'''. Substanco, detruanta la funkciojn de la vivo : ''Fosforo estas mortiga veneno''. '''Veneni'''. - 1. Detrui la funkciojn de la vivo per veneno; mortigi per veneno : ''veneni rabian hundon''. - 2. Almiksi venenon : ''veneni vinon''. - 3. Fari malfeliĉa, malagrabla : ''Infano, vi venenas mian maljunecon! Veneni plezuron''. ## Venera ## '''Venera''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano seksa kaj devenanta de seksa rilato : ''venera ulcero''. ## Venĝi ## '''Venĝi'''. Fari al iu saman malbonon, kiu estis farita de li al ni aŭ al personoj, karaj por ni : ''venĝi al iu la ofendon, venĝi sin, venĝi amikon''. '''Venĝo'''. Ago de tiu, kiu venĝas. '''Venĝema'''. Havanta inklinon venĝi : ''venĝema malamiko''. ## Venki ## '''Venki'''. Superi en batalo : ''Nia armeo venkis la matamikojn''. La laŭreato facile venkis ĉiujn poetojn en la konkurso. '''Venko'''. Sukceso en batalo : ''Ankoraŭ unu tia venko, kaj mi restos sen armeo! '''Malvenko'''''. Malsukceso en batalo. ## Vento ## '''Vento'''. Movado de la atmosfera aero : ''suda varma vento''. '''Ventego'''. Tre forta vento, ordinare akompanata de pluvo. Komparu : ''Fulmotondro''. '''Ventumi'''. Refreŝigi, movante la aeron al iu : ''sin ventumi''. '''Ventumilo'''. Objekto, instrumento por ventumi. ## Ventoli ## '''Ventoli'''. Refreŝigi la aeron en fermita spaco : ''ventoli tunelon''. '''Ventolilo'''. Aparato por ventoli. Komparu : ''Aerumi''. ## Ventro ## '''Ventro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Parto de la korpo, kie estas la intestoj, inter la brusto kaj la seksaj organoj. '''Ventroparolisto'''. Persono, scianta paroli tiamaniere, ke la movoj de la lipoj estas nerimarkeblaj kaj ŝajnas, ke la voĉo venas de la ventro. ## Vera ## '''Vera'''. - 1. Akorda kun tio, kio estas, kun la faktoj : ''vera rakonto''. - 2. Ne ŝajna, ne falsita, ne imitita : ''vera amiko, vera pentraĵo de Rafaelo''. '''Vero'''. Abstrakta ideo de io vera : ''La vero ĉiam venkas''. '''Vereco'''. Eco de tio, kio estas vera : ''Vi ne havas la rajton dubi je la vereco de miaj vortoj''. '''Verama'''. Kiu amas la veron kaj ĉiam ĝin diras. ## Verando ## '''Verando'''. Speco de laŭbo kun fenestroj, konstruita ĉe domo. Komparu : ''Balkono, teraso''. ## Verbo ## '''Verbo'''. Vorto, esprimanta la staton aŭ agon de la subjekto kaj la tempon de ili : ''la suno lumas; la birdo forflugis; la patro venos''. ## Verbeno ## '''Verbeno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo ornama el la samnoma familio (''Verbena''). ## Verda ## '''Verda'''. Havanta la koloron, identan kun tiu de la herbo, de la folioj de la arboj k. t. p. : ''la verda standardo''. '''Verdo'''. Verda koloro : ''La verdo rapide velkas''. '''Verdaĵo'''. Objekto, objektoj verdaj : ''verdaĵo de la kampoj''. '''Verdeta'''. Havanta koloron kun verda nuanco. ## Verdigro ## '''Verdigro'''. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Acetato de l’ kupro (veneno''), verda farbo.<noinclude><references/></noinclude> duohr3qhh9of7omelzko5b4qh1xig9p 119216 119157 2026-05-22T03:40:03Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119216 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Verto"/>'''Verto'''. - 1. Trabeto por porti du sitelojn sur la ŝultroj. - 2. Transversa trabeto de ordinara pezilo. <section end="Verto"/> <section begin="Velo"/>'''Velo'''. Granda tola tuko, kiun oni streĉas ĉe la mastoj por kapti la venton. '''Velŝipo'''. Ŝipo, movata de la vento per la veloj. '''Velveturi'''. Veturi en velŝipo. <section end="Velo"/> <section begin="Veleno"/>'''Veleno'''. Bela, brila, rigida papero, similanta pergamenon. <section end="Veleno"/> <section begin="Velki"/>'''Velki'''. Perdi la vivsukojn, vivfreŝecon : ''velkinta floro, velkinta vizaĝo, velkinta koloro''. <section end="Velki"/> <section begin="Velocipedo"/>'''Velocipedo'''. Malgranda veturilo por sin mem transporti per mekanismo, movata per la piedoj : ''durada, trirada velocipedo''. <section end="Velocipedo"/> <section begin="Veluro"/>'''Veluro'''. Teksaĵo, provizita sur unu flanko per mallongaj, densaj, rekte starantaj, brilaj haroj. '''Velura'''. El veluro, similanta veluron : ''velura veŝto, velura mano''. <section end="Veluro"/> <section begin="Veni"/>'''Veni'''. Atingi lokon precize difinitan; atingi lokon, kien oni iras : ''Venu al mi! La armeo venis en la urbon nokte''. '''Venigi'''. Mendi, inviti, ke io venu : ''venigi libron; venigi kuraciston''. '''Deveni'''. Veni de, esti ido, esti rezultato : ''La Italoj devenas de la antikvaj Romanoj''. La patologia graseco devenas de abunda manĝo kaj de manko de la movado. '''Kunveni'''. Veni ien por kune resti tie, por kune fari ion : ''La partoprenantoj de la ekskurso kunvenos en la stacidomo''. La societanoj kunvenas hodiaŭ por elekti sian estraron. '''Kunveno'''. Kolektiĝo por speciala celo : ''kunveno de pacifistoj''. '''Kunsidi'''. Kunveni por diskuti ion : ''La komitato kunsidis dek fojojn dum la pasinta jaro''. '''Kunsido'''. Kunveno por diskuti ion : ''kunsido de la parlamento''. '''Reveni'''. Veni tien, de kie oni foriris : ''reveni hejmen''. '''Reveno'''. Veno tien, de kie oni foriris. <section end="Veni"/> <section begin="Vendi"/>'''Vendi'''. Cedi ion por interkonsentita prezo : ''vendi ĉapelon por dek frankoj''. '''Vendo, vendado'''. Ago, agoj de tiu, kiu vendas. '''Vendejo'''. Loko, kie oni vendas. '''Vendebla'''. Kio povas esti vendita : ''En la nunaj tempoj ĉio estas vendebla, ĉio aĉetebla''. '''Revendi'''. Vendi tion, kion oni aĉetis : ''revendi pli kare, ol oni aĉetis''. <section end="Vendi"/> <section begin="Vendredo"/>'''Vendredo'''. Sesa tago de la semajno. '''Vendrede'''. Dum vendredo : ''Vendrede oni fastas''. <section end="Vendredo"/> <section begin="Veneno"/>'''Veneno'''. Substanco, detruanta la funkciojn de la vivo : ''Fosforo estas mortiga veneno''. '''Veneni'''. - 1. Detrui la funkciojn de la vivo per veneno; mortigi per veneno : ''veneni rabian hundon''. - 2. Almiksi venenon : ''veneni vinon''. - 3. Fari malfeliĉa, malagrabla : ''Infano, vi venenas mian maljunecon! Veneni plezuron''. <section end="Veneno"/> <section begin="Venera"/>'''Venera''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano seksa kaj devenanta de seksa rilato : ''venera ulcero''. <section end="Venera"/> <section begin="Venĝi"/>'''Venĝi'''. Fari al iu saman malbonon, kiu estis farita de li al ni aŭ al personoj, karaj por ni : ''venĝi al iu la ofendon, venĝi sin, venĝi amikon''. '''Venĝo'''. Ago de tiu, kiu venĝas. '''Venĝema'''. Havanta inklinon venĝi : ''venĝema malamiko''. <section end="Venĝi"/> <section begin="Venki"/>'''Venki'''. Superi en batalo : ''Nia armeo venkis la matamikojn''. La laŭreato facile venkis ĉiujn poetojn en la konkurso. '''Venko'''. Sukceso en batalo : ''Ankoraŭ unu tia venko, kaj mi restos sen armeo! '''Malvenko'''''. Malsukceso en batalo. <section end="Venki"/> <section begin="Vento"/>'''Vento'''. Movado de la atmosfera aero : ''suda varma vento''. '''Ventego'''. Tre forta vento, ordinare akompanata de pluvo. Komparu : ''Fulmotondro''. '''Ventumi'''. Refreŝigi, movante la aeron al iu : ''sin ventumi''. '''Ventumilo'''. Objekto, instrumento por ventumi. <section end="Vento"/> <section begin="Ventoli"/>'''Ventoli'''. Refreŝigi la aeron en fermita spaco : ''ventoli tunelon''. '''Ventolilo'''. Aparato por ventoli. Komparu : ''Aerumi''. <section end="Ventoli"/> <section begin="Ventro"/>'''Ventro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Parto de la korpo, kie estas la intestoj, inter la brusto kaj la seksaj organoj. '''Ventroparolisto'''. Persono, scianta paroli tiamaniere, ke la movoj de la lipoj estas nerimarkeblaj kaj ŝajnas, ke la voĉo venas de la ventro. <section end="Ventro"/> <section begin="Vera"/>'''Vera'''. - 1. Akorda kun tio, kio estas, kun la faktoj : ''vera rakonto''. - 2. Ne ŝajna, ne falsita, ne imitita : ''vera amiko, vera pentraĵo de Rafaelo''. '''Vero'''. Abstrakta ideo de io vera : ''La vero ĉiam venkas''. '''Vereco'''. Eco de tio, kio estas vera : ''Vi ne havas la rajton dubi je la vereco de miaj vortoj''. '''Verama'''. Kiu amas la veron kaj ĉiam ĝin diras. <section end="Vera"/> <section begin="Verando"/>'''Verando'''. Speco de laŭbo kun fenestroj, konstruita ĉe domo. Komparu : ''Balkono, teraso''. <section end="Verando"/> <section begin="Verbo"/>'''Verbo'''. Vorto, esprimanta la staton aŭ agon de la subjekto kaj la tempon de ili : ''la suno lumas; la birdo forflugis; la patro venos''. <section end="Verbo"/> <section begin="Verbeno"/>'''Verbeno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo ornama el la samnoma familio (''Verbena''). <section end="Verbeno"/> <section begin="Verda"/>'''Verda'''. Havanta la koloron, identan kun tiu de la herbo, de la folioj de la arboj k. t. p. : ''la verda standardo''. '''Verdo'''. Verda koloro : ''La verdo rapide velkas''. '''Verdaĵo'''. Objekto, objektoj verdaj : ''verdaĵo de la kampoj''. '''Verdeta'''. Havanta koloron kun verda nuanco. <section end="Verda"/> <section begin="Verdigro"/>'''Verdigro'''. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Acetato de l’ kupro (veneno''), verda farbo. <section end="Verdigro"/><noinclude><references/></noinclude> avlfqieiowz4h9h08610ou1jtznsjtb 104 40858 119098 119037 2026-05-22T02:45:21Z CasteloBot 76 119098 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Verdikto'''. - 1. Decido de la juĝantaro pri la kulpeco de la akuzito kaj pri la puno : ''severa verdikto''. - 2. Decido de iu ajn juĝantaro : ''la verdikto en konkurso''. '''Vergo'''. Maldika fleksebla branĉeto, maldika fleksebla bastoneto : ''betula vergo, fera vergo''. Komparu : ''Branĉeto''. '''Verki'''. Produkti, krei ion novan en scienco aŭ arto : ''verki novelon, verki operon''. '''Verko'''. Scienca aŭ arta kreaĵo : ''la verkoj de Newton, de Dante''. '''Verkado'''. Okupo, laboro de tiu, kiu verkas. '''Verkisto'''. Homo, kies okupo estas verki, aŭtoro. '''Vermo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mola, longforma, senmembra besto : ''solitero, askarido''. '''Vermoforma'''. Havanta formon de vermo. '''Vermiĉelo'''. Maldikaj pastaj strioj, manĝataj kun supo. '''Vermuto'''. Blanka vino, en kiu estas infuzitaj diversaj maldolĉaj substancoj. '''Verso'''. Frazo, kolekto de vortoj, ritme ordigitaj kaj okupantaj unu linion skribe aŭ prese. '''Versaĵo'''. Poezia verko, verkita en versoj : ''la versaĵoj de Zamenhof''. '''Versi'''. Verki, fari versojn. '''Versisto'''. Aŭtoro de versoj. '''Versto'''. Rusa mezuro de la longeco de la vojoj''' ({{VdE-ml|1067 m}}.). '''Verŝi'''. Fluigi el vazo en vazon : ''verŝi akvon el kruĉo en glason''. '''Disverŝi'''. Verŝi en diversajn flankojn, precipe pro nelerta movo : ''disverŝi inkon sur paperojn''. '''Surverŝi'''. Verŝi sur ion, precipe por refreŝigi vegetaĵon, por forigi polvon : ''surverŝi floron, surverŝi vojon''. '''Transverŝi'''. Verŝi el unu loko, vazo en alian : ''transverŝi teon''. '''Verto''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Supro de la kapo. '''Vertebro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ĉiu el la ostoj, el kiuj konsistas la osta kolono de l’ kolo kaj de la dorso. '''Vertebra'''. - 1. De vertebro : ''vertebra truo''. - 2. Havanta vertebrojn : ''vertebra besto''. '''Vertebrulo'''. Besto, havanta vertebrojn : ''kvarpiedulo, birdo, fiŝo''. '''Vertikala'''. Havanta la direkton, perpendikularan al la horizontala : ''havanta la direkton de ŝnuro, ĉe kies ekstremo pendas peza objekto''. '''Vertikale'''. En vertikala direkto. '''Veruko'''. Malgranda elkreskaĵo de la haŭto, ordinare sur la vizaĝo aŭ sur la manoj. '''Vervo'''. Fervora kaj viva skrib- aŭ parolmaniero; viva inspiro de verkisto : ''paroli kun vervo''. Komparu : ''Aplombo, emfazo, patoso''. '''Vespo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la familio de la himenopteroj, vivanta en societoj aŭ aparte (''Vespa''). '''Vespero'''. Tempo de la subiro de la suno gis la apero de la nokta mallumo. '''Vespera'''. De vespero : ''vespera horo, vespera silento''. '''Vespere'''. Dum vespero. '''Vesperto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de mambesto, posedanta flugaparaton - fluganta muso (''Vespertitio murinus''). '''Vesto'''. Ĉio, kion oni portas sur si por kovri la korpon : ''pantalono, jupo, jako, palto''. '''Vesti'''. Meti sur iun veston : ''vesti infanon, sin vesti per surtuto''. '''Vestejo'''. Loko, ĉambro, kie oni konservas, kie oni lasas la vestojn : ''Ŝia vestejo estas plena, kaj ĉiam ŝi plendas, ke ŝi havas nenion por sin vesti''. La ĉapelo ĝenos vin dum la spektaklo, lasu ĝin en la vestejo. '''Senvestigi'''. Demeti veston : ''sin senvestigi antaŭ la bano''. '''Vestiblo'''. Parto de domo, tra kiu oni eniras de ekstere en la aliajn partojn, ĉambrojn. Komparu : ''Antaŭĉambro''. '''Veŝto'''. Senmanika vira brustvesto, kiun oni portas sub la jako, sub la redingoto. '''Veto'''. Interkonsento de du diskutantaj personoj, ke tiu, kiu montriĝos malprava, pagos al la alia antaŭe difinitan sumon. '''Veti'''. Fari veton : ''Mi vetas kun vi dek frankojn, ke morgaŭ pluvos''. Veti dek frankojn kontraŭ unu. '''Vetbatali'''. Batali pro veto, kiu estos la venkinto. '''Vetkuri'''. Kuri pro veto, kiu la unua atingos la celon. '''Vetero'''. Stato de la atmosfero koncerne ĝian temperaturon, malsekecon, ventojn k. t. p. : ''bela vetero, konstanta vetero''. '''Veterano'''. - 1. Malnova soldato : ''la lastaj veteranoj de la militoj de Napoleono''. - 2. Homo, kiu maljuniĝis, plenumante profesion : ''oficisto veterano''. '''Veterinaro'''. Bestkuracisto. '''Veturi'''. Esti transportata de unu loko al alia per speciala ilo : ''veturi en kaleŝo, em vagono, sur ŝipo; kaleŝo, ŝipo, biciklo veturas''. '''Veturigi'''. Transporti iun de unu loko al alia per speciala ilo : ''veturigi grenon al bazaro''. '''Veturigisto'''. Homo, kiu direktas veturilon. '''Veturilo'''. Ilo, per kiu oni veturas, precipe tia ilo kun radoj. '''Glitveturilo'''. Veturilo, kiu anstataŭ radoj havas lignajn trabetojn por gliti sur la neĝo. '''Elveturi'''. Veturi el iu loko kaj ĝin forlasi : ''La artilerio elveturis el la citadelo hieraŭ''. '''Enveturi'''. Veturi en iun lokon kaj ĝin atingi : ''La kavalerio enveturis en la urbon''. '''Traveturi'''. Veturi tra io kaj atingi ĝian ekstremon : ''Traveturi la tutan Eŭropon''.<noinclude><references/></noinclude> jc9ubfzpvifjy1h2incnsns5mv1nfam 119158 119098 2026-05-22T03:10:05Z CasteloBot 76 *sintakso 119158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Verdikto ## '''Verdikto'''. - 1. Decido de la juĝantaro pri la kulpeco de la akuzito kaj pri la puno : ''severa verdikto''. - 2. Decido de iu ajn juĝantaro : ''la verdikto en konkurso''. ## Vergo ## '''Vergo'''. Maldika fleksebla branĉeto, maldika fleksebla bastoneto : ''betula vergo, fera vergo''. Komparu : ''Branĉeto''. ## Verki ## '''Verki'''. Produkti, krei ion novan en scienco aŭ arto : ''verki novelon, verki operon''. '''Verko'''. Scienca aŭ arta kreaĵo : ''la verkoj de Newton, de Dante''. '''Verkado'''. Okupo, laboro de tiu, kiu verkas. '''Verkisto'''. Homo, kies okupo estas verki, aŭtoro. ## Vermo ## '''Vermo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mola, longforma, senmembra besto : ''solitero, askarido''. '''Vermoforma'''. Havanta formon de vermo. ## Vermiĉelo ## '''Vermiĉelo'''. Maldikaj pastaj strioj, manĝataj kun supo. ## Vermuto ## '''Vermuto'''. Blanka vino, en kiu estas infuzitaj diversaj maldolĉaj substancoj. ## Verso ## '''Verso'''. Frazo, kolekto de vortoj, ritme ordigitaj kaj okupantaj unu linion skribe aŭ prese. '''Versaĵo'''. Poezia verko, verkita en versoj : ''la versaĵoj de Zamenhof''. '''Versi'''. Verki, fari versojn. '''Versisto'''. Aŭtoro de versoj. ## Versto ## '''Versto'''. Rusa mezuro de la longeco de la vojoj''' ({{VdE-ml|1067 m}}.). ## Verŝi ## '''Verŝi'''. Fluigi el vazo en vazon : ''verŝi akvon el kruĉo en glason''. '''Disverŝi'''. Verŝi en diversajn flankojn, precipe pro nelerta movo : ''disverŝi inkon sur paperojn''. '''Surverŝi'''. Verŝi sur ion, precipe por refreŝigi vegetaĵon, por forigi polvon : ''surverŝi floron, surverŝi vojon''. '''Transverŝi'''. Verŝi el unu loko, vazo en alian : ''transverŝi teon''. ## Verto ## '''Verto''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Supro de la kapo. ## Vertebro ## '''Vertebro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ĉiu el la ostoj, el kiuj konsistas la osta kolono de l’ kolo kaj de la dorso. '''Vertebra'''. - 1. De vertebro : ''vertebra truo''. - 2. Havanta vertebrojn : ''vertebra besto''. '''Vertebrulo'''. Besto, havanta vertebrojn : ''kvarpiedulo, birdo, fiŝo''. ## Vertikala ## '''Vertikala'''. Havanta la direkton, perpendikularan al la horizontala : ''havanta la direkton de ŝnuro, ĉe kies ekstremo pendas peza objekto''. '''Vertikale'''. En vertikala direkto. ## Veruko ## '''Veruko'''. Malgranda elkreskaĵo de la haŭto, ordinare sur la vizaĝo aŭ sur la manoj. ## Vervo ## '''Vervo'''. Fervora kaj viva skrib- aŭ parolmaniero; viva inspiro de verkisto : ''paroli kun vervo''. Komparu : ''Aplombo, emfazo, patoso''. ## Vespo ## '''Vespo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la familio de la himenopteroj, vivanta en societoj aŭ aparte (''Vespa''). ## Vespero ## '''Vespero'''. Tempo de la subiro de la suno gis la apero de la nokta mallumo. '''Vespera'''. De vespero : ''vespera horo, vespera silento''. '''Vespere'''. Dum vespero. ## Vesperto ## '''Vesperto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de mambesto, posedanta flugaparaton - fluganta muso (''Vespertitio murinus''). ## Vesto ## '''Vesto'''. Ĉio, kion oni portas sur si por kovri la korpon : ''pantalono, jupo, jako, palto''. '''Vesti'''. Meti sur iun veston : ''vesti infanon, sin vesti per surtuto''. '''Vestejo'''. Loko, ĉambro, kie oni konservas, kie oni lasas la vestojn : ''Ŝia vestejo estas plena, kaj ĉiam ŝi plendas, ke ŝi havas nenion por sin vesti''. La ĉapelo ĝenos vin dum la spektaklo, lasu ĝin en la vestejo. '''Senvestigi'''. Demeti veston : ''sin senvestigi antaŭ la bano''. ## Vestiblo ## '''Vestiblo'''. Parto de domo, tra kiu oni eniras de ekstere en la aliajn partojn, ĉambrojn. Komparu : ''Antaŭĉambro''. ## Veŝto ## '''Veŝto'''. Senmanika vira brustvesto, kiun oni portas sub la jako, sub la redingoto. ## Veto ## '''Veto'''. Interkonsento de du diskutantaj personoj, ke tiu, kiu montriĝos malprava, pagos al la alia antaŭe difinitan sumon. '''Veti'''. Fari veton : ''Mi vetas kun vi dek frankojn, ke morgaŭ pluvos''. Veti dek frankojn kontraŭ unu. '''Vetbatali'''. Batali pro veto, kiu estos la venkinto. '''Vetkuri'''. Kuri pro veto, kiu la unua atingos la celon. ## Vetero ## '''Vetero'''. Stato de la atmosfero koncerne ĝian temperaturon, malsekecon, ventojn k. t. p. : ''bela vetero, konstanta vetero''. ## Veterano ## '''Veterano'''. - 1. Malnova soldato : ''la lastaj veteranoj de la militoj de Napoleono''. - 2. Homo, kiu maljuniĝis, plenumante profesion : ''oficisto veterano''. ## Veterinaro ## '''Veterinaro'''. Bestkuracisto. ## Veturi ## '''Veturi'''. Esti transportata de unu loko al alia per speciala ilo : ''veturi en kaleŝo, em vagono, sur ŝipo; kaleŝo, ŝipo, biciklo veturas''. '''Veturigi'''. Transporti iun de unu loko al alia per speciala ilo : ''veturigi grenon al bazaro''. '''Veturigisto'''. Homo, kiu direktas veturilon. '''Veturilo'''. Ilo, per kiu oni veturas, precipe tia ilo kun radoj. '''Glitveturilo'''. Veturilo, kiu anstataŭ radoj havas lignajn trabetojn por gliti sur la neĝo. '''Elveturi'''. Veturi el iu loko kaj ĝin forlasi : ''La artilerio elveturis el la citadelo hieraŭ''. '''Enveturi'''. Veturi en iun lokon kaj ĝin atingi : ''La kavalerio enveturis en la urbon''. '''Traveturi'''. Veturi tra io kaj atingi ĝian ekstremon : ''Traveturi la tutan Eŭropon''.<noinclude><references/></noinclude> axlxidi4euh6kg55ffy21h95oojo9j7 119217 119158 2026-05-22T03:40:13Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119217 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Verdikto"/>'''Verdikto'''. - 1. Decido de la juĝantaro pri la kulpeco de la akuzito kaj pri la puno : ''severa verdikto''. - 2. Decido de iu ajn juĝantaro : ''la verdikto en konkurso''. <section end="Verdikto"/> <section begin="Vergo"/>'''Vergo'''. Maldika fleksebla branĉeto, maldika fleksebla bastoneto : ''betula vergo, fera vergo''. Komparu : ''Branĉeto''. <section end="Vergo"/> <section begin="Verki"/>'''Verki'''. Produkti, krei ion novan en scienco aŭ arto : ''verki novelon, verki operon''. '''Verko'''. Scienca aŭ arta kreaĵo : ''la verkoj de Newton, de Dante''. '''Verkado'''. Okupo, laboro de tiu, kiu verkas. '''Verkisto'''. Homo, kies okupo estas verki, aŭtoro. <section end="Verki"/> <section begin="Vermo"/>'''Vermo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mola, longforma, senmembra besto : ''solitero, askarido''. '''Vermoforma'''. Havanta formon de vermo. <section end="Vermo"/> <section begin="Vermiĉelo"/>'''Vermiĉelo'''. Maldikaj pastaj strioj, manĝataj kun supo. <section end="Vermiĉelo"/> <section begin="Vermuto"/>'''Vermuto'''. Blanka vino, en kiu estas infuzitaj diversaj maldolĉaj substancoj. <section end="Vermuto"/> <section begin="Verso"/>'''Verso'''. Frazo, kolekto de vortoj, ritme ordigitaj kaj okupantaj unu linion skribe aŭ prese. '''Versaĵo'''. Poezia verko, verkita en versoj : ''la versaĵoj de Zamenhof''. '''Versi'''. Verki, fari versojn. '''Versisto'''. Aŭtoro de versoj. <section end="Verso"/> <section begin="Versto"/>'''Versto'''. Rusa mezuro de la longeco de la vojoj''' ({{VdE-ml|1067 m}}.). <section end="Versto"/> <section begin="Verŝi"/>'''Verŝi'''. Fluigi el vazo en vazon : ''verŝi akvon el kruĉo en glason''. '''Disverŝi'''. Verŝi en diversajn flankojn, precipe pro nelerta movo : ''disverŝi inkon sur paperojn''. '''Surverŝi'''. Verŝi sur ion, precipe por refreŝigi vegetaĵon, por forigi polvon : ''surverŝi floron, surverŝi vojon''. '''Transverŝi'''. Verŝi el unu loko, vazo en alian : ''transverŝi teon''. <section end="Verŝi"/> <section begin="Verto"/>'''Verto''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Supro de la kapo. <section end="Verto"/> <section begin="Vertebro"/>'''Vertebro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ĉiu el la ostoj, el kiuj konsistas la osta kolono de l’ kolo kaj de la dorso. '''Vertebra'''. - 1. De vertebro : ''vertebra truo''. - 2. Havanta vertebrojn : ''vertebra besto''. '''Vertebrulo'''. Besto, havanta vertebrojn : ''kvarpiedulo, birdo, fiŝo''. <section end="Vertebro"/> <section begin="Vertikala"/>'''Vertikala'''. Havanta la direkton, perpendikularan al la horizontala : ''havanta la direkton de ŝnuro, ĉe kies ekstremo pendas peza objekto''. '''Vertikale'''. En vertikala direkto. <section end="Vertikala"/> <section begin="Veruko"/>'''Veruko'''. Malgranda elkreskaĵo de la haŭto, ordinare sur la vizaĝo aŭ sur la manoj. <section end="Veruko"/> <section begin="Vervo"/>'''Vervo'''. Fervora kaj viva skrib- aŭ parolmaniero; viva inspiro de verkisto : ''paroli kun vervo''. Komparu : ''Aplombo, emfazo, patoso''. <section end="Vervo"/> <section begin="Vespo"/>'''Vespo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la familio de la himenopteroj, vivanta en societoj aŭ aparte (''Vespa''). <section end="Vespo"/> <section begin="Vespero"/>'''Vespero'''. Tempo de la subiro de la suno gis la apero de la nokta mallumo. '''Vespera'''. De vespero : ''vespera horo, vespera silento''. '''Vespere'''. Dum vespero. <section end="Vespero"/> <section begin="Vesperto"/>'''Vesperto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de mambesto, posedanta flugaparaton - fluganta muso (''Vespertitio murinus''). <section end="Vesperto"/> <section begin="Vesto"/>'''Vesto'''. Ĉio, kion oni portas sur si por kovri la korpon : ''pantalono, jupo, jako, palto''. '''Vesti'''. Meti sur iun veston : ''vesti infanon, sin vesti per surtuto''. '''Vestejo'''. Loko, ĉambro, kie oni konservas, kie oni lasas la vestojn : ''Ŝia vestejo estas plena, kaj ĉiam ŝi plendas, ke ŝi havas nenion por sin vesti''. La ĉapelo ĝenos vin dum la spektaklo, lasu ĝin en la vestejo. '''Senvestigi'''. Demeti veston : ''sin senvestigi antaŭ la bano''. <section end="Vesto"/> <section begin="Vestiblo"/>'''Vestiblo'''. Parto de domo, tra kiu oni eniras de ekstere en la aliajn partojn, ĉambrojn. Komparu : ''Antaŭĉambro''. <section end="Vestiblo"/> <section begin="Veŝto"/>'''Veŝto'''. Senmanika vira brustvesto, kiun oni portas sub la jako, sub la redingoto. <section end="Veŝto"/> <section begin="Veto"/>'''Veto'''. Interkonsento de du diskutantaj personoj, ke tiu, kiu montriĝos malprava, pagos al la alia antaŭe difinitan sumon. '''Veti'''. Fari veton : ''Mi vetas kun vi dek frankojn, ke morgaŭ pluvos''. Veti dek frankojn kontraŭ unu. '''Vetbatali'''. Batali pro veto, kiu estos la venkinto. '''Vetkuri'''. Kuri pro veto, kiu la unua atingos la celon. <section end="Veto"/> <section begin="Vetero"/>'''Vetero'''. Stato de la atmosfero koncerne ĝian temperaturon, malsekecon, ventojn k. t. p. : ''bela vetero, konstanta vetero''. <section end="Vetero"/> <section begin="Veterano"/>'''Veterano'''. - 1. Malnova soldato : ''la lastaj veteranoj de la militoj de Napoleono''. - 2. Homo, kiu maljuniĝis, plenumante profesion : ''oficisto veterano''. <section end="Veterano"/> <section begin="Veterinaro"/>'''Veterinaro'''. Bestkuracisto. <section end="Veterinaro"/> <section begin="Veturi"/>'''Veturi'''. Esti transportata de unu loko al alia per speciala ilo : ''veturi en kaleŝo, em vagono, sur ŝipo; kaleŝo, ŝipo, biciklo veturas''. '''Veturigi'''. Transporti iun de unu loko al alia per speciala ilo : ''veturigi grenon al bazaro''. '''Veturigisto'''. Homo, kiu direktas veturilon. '''Veturilo'''. Ilo, per kiu oni veturas, precipe tia ilo kun radoj. '''Glitveturilo'''. Veturilo, kiu anstataŭ radoj havas lignajn trabetojn por gliti sur la neĝo. '''Elveturi'''. Veturi el iu loko kaj ĝin forlasi : ''La artilerio elveturis el la citadelo hieraŭ''. '''Enveturi'''. Veturi en iun lokon kaj ĝin atingi : ''La kavalerio enveturis en la urbon''. '''Traveturi'''. Veturi tra io kaj atingi ĝian ekstremon : ''Traveturi la tutan Eŭropon''. <section end="Veturi"/><noinclude><references/></noinclude> t1k3p0uub3vdbw89ph4i89ukzu8rnl6 104 40859 119099 118976 2026-05-22T02:47:19Z CasteloBot 76 119099 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Transveturi'''. Veturi trans ion kaj atingi ĝian alian flankon : ''transveturi ponton''. '''Reveturi'''. Veturi tien, de kie oni venis : ''reveturi patrujon''. '''Aer-, mar-, velveturi'''. Veturi en la aero, sur la maro, per velŝipo. '''Veziko'''. - 1. Membrana sako : ''urina veziko, naĝveziko''. - 2. Objekto, similanta vezikon : ''gasa veziko en la botanta akvo''. '''Veziro'''. Turka ministro. '''Vi'''. Pronomo de la dua persono de l' ununombro (ĝentila formo anstataŭ ci'') kaj de la dua persono de l’ multenombro. '''Viadukto'''. Ponto sur arkadoj, konstruita super vojo. '''Viando'''. Manĝebla substanco, kovranta la ostojn de l’ bestoj kaj konsistanta el muskoloj. Komparu : ''Karno''. '''Vibro'''. Tremo de sonanta korpo : ''vibroj de frapita kordo''. '''Vibri'''. Fari vibrojn : ''Ju pli alta estas la tono, des pli rapide vibras la molekuloj''. '''Viburno ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la kaprifoliacoj, kun blankaj floroj kaj ruĝaj fruktoj (''Viburnum''). '''Vico'''. - 1. Linio, sur kiu estas dismetita serio de objektoj aŭ personoj, unu flanke de alia aŭ antaŭ alia : ''unua vico de seĝoj en teatro, vico de soldatoj en taĉmento, vico de arboj en ĝardeno''. - 2. Momento en serio de agoj intersekvaj, en kiu estas plenumata ĉiu el ili : ''Nun estas via vico paroli''. '''Vic-'''. Prefikso por esprimi anstataŭanton vicprezidanto, vicreĝo. '''Vicio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ fabacoj (''Vicia''). '''Vidi'''. - 1. Percepti per la okuloj : ''Mi vidas ŝipon sur la lago''. La blindulo vidas nenion. - 2. Koni, kompreni : ''Dio vidas la fundon de nia koro''. Nun oni vidas, kion celis la tuta agitado. - 3. Rimarki : ''Mi vidas, ke vi ne estas malsata''. '''Vidado'''. Vidkapablo. '''Vidaĵo'''. Tio, kion oni vidas : ''Kia bela vidaĵo! '''Videbla'''''. Kiu povas esti vidata : ''Multaj steloj ne estas videblaj per nearmita okulo''. '''Vidinda'''. Kiu meritas esti vidata : ''vidinda pentraĵo''. '''Vidpunkto'''. - 1. Loko, de kiu oni rigardas objekton : ''La pejzaĝo estis plej pentrinda de alta vidpunkto''. - 2. Maniero konsideri aferon : ''La konkludo dependas de la vidpunkto''. '''Antaŭvidi'''. Scii, koni de antaŭe : ''antaŭvidi la sorton''. '''Ekvidi'''. Rimarki per la vido. '''Revidi'''. Vidi tion, kion oni jam vidis : ''revidi amikon post longa foresta''. '''Revido'''. Ago de tiu, kiu revidas, de tiuj, kiuj revidas, de tiuj, kiuj revidas unu alian : ''ĝis revido! '''Travidi'''''. Vidi tra io : ''travidi glason''. '''Travidebla'''. Tra kiu io povas esti vidata : ''travidebla akvo''. Komparu : ''Rigardi''. '''Vidvo'''. Viro, kiu perdis sian edzinon kaj ne reedziĝis. '''Vidvino'''. Virino, kiu perdis sian edzon kaj ne reedziniĝis. '''Vidva'''. Perdinta edzon aŭ edzinon kaj ne reedziĝininta aŭ ne reedziĝinta. '''Vidveco'''. Stato de tiu, kiu estas vidva. '''Vigla'''. - 1. Vekiĝinta el bona dormo kaj tial freŝa, gaja, plena de fortoj : ''vigla homo, vigla vizaĝo''. - 2. Freŝa, plena de fortoj, energia : ''vigla ĉefo, vigla propagando''. '''Vigle'''. En vigla maniero, vive : ''vigle labori''. '''Vigleco'''. Eco de tiu, kiu estas vigla. '''Vigligi'''. Fari iun vigla. '''Vikario'''. Pastro, helpanta kaj anstataŭanta paroĥestron. '''Vikuno ({{VdE-ml|Zool}}.). Amerika remaĉulo similanta lamon, kun delikata lano. (''Auchenia vicunna''). '''Vilo'''. Tufo de haroj, de fadenoj, dependantaj de supraĵo. '''Vilaĝo'''. Aro de domoj, pli malgranda kaj simpla, ol urbo, kaj loĝata precipe de kamparanoj. '''Vilaĝano'''. Loĝanto de vilaĝo. '''Vino'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el suko de samnomaj beroj : ''blanka vino, ruĝa vino''. Vinbero. '''Vinagro'''. Acidigita vino, uzata kiel spicaĵo : ''salato kun vinagro''. '''Vindi'''. Ĉirkaŭvolvi suĉinfanon per tuko. '''Vinjeto'''. Malgranda ornamanta desegnaĵo en la komenco aŭ en la fino de libro, de ĉapitro; desegnaĵo, ornamanta paĝojn, en formo de kadro. '''Vinkto'''. Fera najlo kun larĝa kapo por kunigi ferajn pecojn. '''Vinkti'''. Kunigi per vinkto. '''Vintro'''. La plej malvarma el la kvar sezonoj de la jaro, de la plej mallonga decembra tago ĝis la marta tagnoktegaleco. '''Vintra'''. De vintro, havanta la ecojn de vintro : ''vintra temperaturo''. '''Violo ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo, kun belaj bonodoraj floroj, el la samnoma familio (''Viola''). '''Violacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''violo''. '''Violono'''. Kvarkorda arĉa instrumento : ''violono de Stradivarius, ludi violonon''. '''Violonisto'''. Artisto ludanta violonon. '''Violonĉelo'''. Granda kvarkorda arĉa instrumento. '''Violonĉelisto'''. Artisto ludanta violonĉelon.<noinclude><references/></noinclude> mqoc1yvl8wibwfy1glve9worxek2bky 119159 119099 2026-05-22T03:10:06Z CasteloBot 76 *sintakso 119159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Transveturi ## '''Transveturi'''. Veturi trans ion kaj atingi ĝian alian flankon : ''transveturi ponton''. '''Reveturi'''. Veturi tien, de kie oni venis : ''reveturi patrujon''. '''Aer-, mar-, velveturi'''. Veturi en la aero, sur la maro, per velŝipo. ## Veziko ## '''Veziko'''. - 1. Membrana sako : ''urina veziko, naĝveziko''. - 2. Objekto, similanta vezikon : ''gasa veziko en la botanta akvo''. ## Veziro ## '''Veziro'''. Turka ministro. ## Vi ## '''Vi'''. Pronomo de la dua persono de l' ununombro (ĝentila formo anstataŭ ci'') kaj de la dua persono de l’ multenombro. ## Viadukto ## '''Viadukto'''. Ponto sur arkadoj, konstruita super vojo. ## Viando ## '''Viando'''. Manĝebla substanco, kovranta la ostojn de l’ bestoj kaj konsistanta el muskoloj. Komparu : ''Karno''. ## Vibro ## '''Vibro'''. Tremo de sonanta korpo : ''vibroj de frapita kordo''. '''Vibri'''. Fari vibrojn : ''Ju pli alta estas la tono, des pli rapide vibras la molekuloj''. '''Viburno ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la kaprifoliacoj, kun blankaj floroj kaj ruĝaj fruktoj (''Viburnum''). ## Vico ## '''Vico'''. - 1. Linio, sur kiu estas dismetita serio de objektoj aŭ personoj, unu flanke de alia aŭ antaŭ alia : ''unua vico de seĝoj en teatro, vico de soldatoj en taĉmento, vico de arboj en ĝardeno''. - 2. Momento en serio de agoj intersekvaj, en kiu estas plenumata ĉiu el ili : ''Nun estas via vico paroli''. '''Vic-'''. Prefikso por esprimi anstataŭanton vicprezidanto, vicreĝo. ## Vicio ## '''Vicio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ fabacoj (''Vicia''). ## Vidi ## '''Vidi'''. - 1. Percepti per la okuloj : ''Mi vidas ŝipon sur la lago''. La blindulo vidas nenion. - 2. Koni, kompreni : ''Dio vidas la fundon de nia koro''. Nun oni vidas, kion celis la tuta agitado. - 3. Rimarki : ''Mi vidas, ke vi ne estas malsata''. '''Vidado'''. Vidkapablo. '''Vidaĵo'''. Tio, kion oni vidas : ''Kia bela vidaĵo! '''Videbla'''''. Kiu povas esti vidata : ''Multaj steloj ne estas videblaj per nearmita okulo''. '''Vidinda'''. Kiu meritas esti vidata : ''vidinda pentraĵo''. '''Vidpunkto'''. - 1. Loko, de kiu oni rigardas objekton : ''La pejzaĝo estis plej pentrinda de alta vidpunkto''. - 2. Maniero konsideri aferon : ''La konkludo dependas de la vidpunkto''. '''Antaŭvidi'''. Scii, koni de antaŭe : ''antaŭvidi la sorton''. '''Ekvidi'''. Rimarki per la vido. '''Revidi'''. Vidi tion, kion oni jam vidis : ''revidi amikon post longa foresta''. '''Revido'''. Ago de tiu, kiu revidas, de tiuj, kiuj revidas, de tiuj, kiuj revidas unu alian : ''ĝis revido! '''Travidi'''''. Vidi tra io : ''travidi glason''. '''Travidebla'''. Tra kiu io povas esti vidata : ''travidebla akvo''. Komparu : ''Rigardi''. ## Vidvo ## '''Vidvo'''. Viro, kiu perdis sian edzinon kaj ne reedziĝis. '''Vidvino'''. Virino, kiu perdis sian edzon kaj ne reedziniĝis. '''Vidva'''. Perdinta edzon aŭ edzinon kaj ne reedziĝininta aŭ ne reedziĝinta. '''Vidveco'''. Stato de tiu, kiu estas vidva. ## Vigla ## '''Vigla'''. - 1. Vekiĝinta el bona dormo kaj tial freŝa, gaja, plena de fortoj : ''vigla homo, vigla vizaĝo''. - 2. Freŝa, plena de fortoj, energia : ''vigla ĉefo, vigla propagando''. '''Vigle'''. En vigla maniero, vive : ''vigle labori''. '''Vigleco'''. Eco de tiu, kiu estas vigla. '''Vigligi'''. Fari iun vigla. ## Vikario ## '''Vikario'''. Pastro, helpanta kaj anstataŭanta paroĥestron. '''Vikuno ({{VdE-ml|Zool}}.). Amerika remaĉulo similanta lamon, kun delikata lano. (''Auchenia vicunna''). ## Vilo ## '''Vilo'''. Tufo de haroj, de fadenoj, dependantaj de supraĵo. ## Vilaĝo ## '''Vilaĝo'''. Aro de domoj, pli malgranda kaj simpla, ol urbo, kaj loĝata precipe de kamparanoj. '''Vilaĝano'''. Loĝanto de vilaĝo. ## Vino ## '''Vino'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el suko de samnomaj beroj : ''blanka vino, ruĝa vino''. Vinbero. ## Vinagro ## '''Vinagro'''. Acidigita vino, uzata kiel spicaĵo : ''salato kun vinagro''. ## Vindi ## '''Vindi'''. Ĉirkaŭvolvi suĉinfanon per tuko. '''Vinjeto'''. Malgranda ornamanta desegnaĵo en la komenco aŭ en la fino de libro, de ĉapitro; desegnaĵo, ornamanta paĝojn, en formo de kadro. ## Vinkto ## '''Vinkto'''. Fera najlo kun larĝa kapo por kunigi ferajn pecojn. '''Vinkti'''. Kunigi per vinkto. ## Vintro ## '''Vintro'''. La plej malvarma el la kvar sezonoj de la jaro, de la plej mallonga decembra tago ĝis la marta tagnoktegaleco. '''Vintra'''. De vintro, havanta la ecojn de vintro : ''vintra temperaturo''. '''Violo ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo, kun belaj bonodoraj floroj, el la samnoma familio (''Viola''). '''Violacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''violo''. ## Violono ## '''Violono'''. Kvarkorda arĉa instrumento : ''violono de Stradivarius, ludi violonon''. '''Violonisto'''. Artisto ludanta violonon. ## Violonĉelo ## '''Violonĉelo'''. Granda kvarkorda arĉa instrumento. '''Violonĉelisto'''. Artisto ludanta violonĉelon.<noinclude><references/></noinclude> 37do2pzyuucci6mulxeyw14zb5p7o7j 119218 119159 2026-05-22T03:40:38Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119218 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Transveturi"/>'''Transveturi'''. Veturi trans ion kaj atingi ĝian alian flankon : ''transveturi ponton''. '''Reveturi'''. Veturi tien, de kie oni venis : ''reveturi patrujon''. '''Aer-, mar-, velveturi'''. Veturi en la aero, sur la maro, per velŝipo. <section end="Transveturi"/> <section begin="Veziko"/>'''Veziko'''. - 1. Membrana sako : ''urina veziko, naĝveziko''. - 2. Objekto, similanta vezikon : ''gasa veziko en la botanta akvo''. <section end="Veziko"/> <section begin="Veziro"/>'''Veziro'''. Turka ministro. <section end="Veziro"/> <section begin="Vi"/>'''Vi'''. Pronomo de la dua persono de l' ununombro (ĝentila formo anstataŭ ci'') kaj de la dua persono de l’ multenombro. <section end="Vi"/> <section begin="Viadukto"/>'''Viadukto'''. Ponto sur arkadoj, konstruita super vojo. <section end="Viadukto"/> <section begin="Viando"/>'''Viando'''. Manĝebla substanco, kovranta la ostojn de l’ bestoj kaj konsistanta el muskoloj. Komparu : ''Karno''. <section end="Viando"/> <section begin="Vibro"/>'''Vibro'''. Tremo de sonanta korpo : ''vibroj de frapita kordo''. '''Vibri'''. Fari vibrojn : ''Ju pli alta estas la tono, des pli rapide vibras la molekuloj''. '''Viburno ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la kaprifoliacoj, kun blankaj floroj kaj ruĝaj fruktoj (''Viburnum''). <section end="Vibro"/> <section begin="Vico"/>'''Vico'''. - 1. Linio, sur kiu estas dismetita serio de objektoj aŭ personoj, unu flanke de alia aŭ antaŭ alia : ''unua vico de seĝoj en teatro, vico de soldatoj en taĉmento, vico de arboj en ĝardeno''. - 2. Momento en serio de agoj intersekvaj, en kiu estas plenumata ĉiu el ili : ''Nun estas via vico paroli''. '''Vic-'''. Prefikso por esprimi anstataŭanton vicprezidanto, vicreĝo. <section end="Vico"/> <section begin="Vicio"/>'''Vicio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ fabacoj (''Vicia''). <section end="Vicio"/> <section begin="Vidi"/>'''Vidi'''. - 1. Percepti per la okuloj : ''Mi vidas ŝipon sur la lago''. La blindulo vidas nenion. - 2. Koni, kompreni : ''Dio vidas la fundon de nia koro''. Nun oni vidas, kion celis la tuta agitado. - 3. Rimarki : ''Mi vidas, ke vi ne estas malsata''. '''Vidado'''. Vidkapablo. '''Vidaĵo'''. Tio, kion oni vidas : ''Kia bela vidaĵo! '''Videbla'''''. Kiu povas esti vidata : ''Multaj steloj ne estas videblaj per nearmita okulo''. '''Vidinda'''. Kiu meritas esti vidata : ''vidinda pentraĵo''. '''Vidpunkto'''. - 1. Loko, de kiu oni rigardas objekton : ''La pejzaĝo estis plej pentrinda de alta vidpunkto''. - 2. Maniero konsideri aferon : ''La konkludo dependas de la vidpunkto''. '''Antaŭvidi'''. Scii, koni de antaŭe : ''antaŭvidi la sorton''. '''Ekvidi'''. Rimarki per la vido. '''Revidi'''. Vidi tion, kion oni jam vidis : ''revidi amikon post longa foresta''. '''Revido'''. Ago de tiu, kiu revidas, de tiuj, kiuj revidas, de tiuj, kiuj revidas unu alian : ''ĝis revido! '''Travidi'''''. Vidi tra io : ''travidi glason''. '''Travidebla'''. Tra kiu io povas esti vidata : ''travidebla akvo''. Komparu : ''Rigardi''. <section end="Vidi"/> <section begin="Vidvo"/>'''Vidvo'''. Viro, kiu perdis sian edzinon kaj ne reedziĝis. '''Vidvino'''. Virino, kiu perdis sian edzon kaj ne reedziniĝis. '''Vidva'''. Perdinta edzon aŭ edzinon kaj ne reedziĝininta aŭ ne reedziĝinta. '''Vidveco'''. Stato de tiu, kiu estas vidva. <section end="Vidvo"/> <section begin="Vigla"/>'''Vigla'''. - 1. Vekiĝinta el bona dormo kaj tial freŝa, gaja, plena de fortoj : ''vigla homo, vigla vizaĝo''. - 2. Freŝa, plena de fortoj, energia : ''vigla ĉefo, vigla propagando''. '''Vigle'''. En vigla maniero, vive : ''vigle labori''. '''Vigleco'''. Eco de tiu, kiu estas vigla. '''Vigligi'''. Fari iun vigla. <section end="Vigla"/> <section begin="Vikario"/>'''Vikario'''. Pastro, helpanta kaj anstataŭanta paroĥestron. '''Vikuno ({{VdE-ml|Zool}}.). Amerika remaĉulo similanta lamon, kun delikata lano. (''Auchenia vicunna''). <section end="Vikario"/> <section begin="Vilo"/>'''Vilo'''. Tufo de haroj, de fadenoj, dependantaj de supraĵo. <section end="Vilo"/> <section begin="Vilaĝo"/>'''Vilaĝo'''. Aro de domoj, pli malgranda kaj simpla, ol urbo, kaj loĝata precipe de kamparanoj. '''Vilaĝano'''. Loĝanto de vilaĝo. <section end="Vilaĝo"/> <section begin="Vino"/>'''Vino'''. Alkohola trinkaĵo, produktata el suko de samnomaj beroj : ''blanka vino, ruĝa vino''. Vinbero. <section end="Vino"/> <section begin="Vinagro"/>'''Vinagro'''. Acidigita vino, uzata kiel spicaĵo : ''salato kun vinagro''. <section end="Vinagro"/> <section begin="Vindi"/>'''Vindi'''. Ĉirkaŭvolvi suĉinfanon per tuko. '''Vinjeto'''. Malgranda ornamanta desegnaĵo en la komenco aŭ en la fino de libro, de ĉapitro; desegnaĵo, ornamanta paĝojn, en formo de kadro. <section end="Vindi"/> <section begin="Vinkto"/>'''Vinkto'''. Fera najlo kun larĝa kapo por kunigi ferajn pecojn. '''Vinkti'''. Kunigi per vinkto. <section end="Vinkto"/> <section begin="Vintro"/>'''Vintro'''. La plej malvarma el la kvar sezonoj de la jaro, de la plej mallonga decembra tago ĝis la marta tagnoktegaleco. '''Vintra'''. De vintro, havanta la ecojn de vintro : ''vintra temperaturo''. '''Violo ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo, kun belaj bonodoraj floroj, el la samnoma familio (''Viola''). '''Violacoj ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''violo''. <section end="Vintro"/> <section begin="Violono"/>'''Violono'''. Kvarkorda arĉa instrumento : ''violono de Stradivarius, ludi violonon''. '''Violonisto'''. Artisto ludanta violonon. <section end="Violono"/> <section begin="Violonĉelo"/>'''Violonĉelo'''. Granda kvarkorda arĉa instrumento. '''Violonĉelisto'''. Artisto ludanta violonĉelon. <section end="Violonĉelo"/><noinclude><references/></noinclude> lg6qrfah3cuh7p052hdo9lkb03zg4on 104 40860 119100 118977 2026-05-22T02:48:56Z CasteloBot 76 119100 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Vipo'''. Ilo por bati, konsistanta el bastono, al kies ekstremo estas ligita ŝnuro aŭ rimeno. '''Vipi'''. Bati per vipo. '''Vipuro ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de venena serpento (''Vipera''). '''Viro'''. Homo aŭ besto apartenanta al la forta sekso (kontraŭo de la virino, de la ino''); en matura aĝo (kontraŭo de la infano, de l’ knabo''). '''Virino'''. Homo aŭ besto apartenanta al la malforta sekso, en matura aĝo. '''Vireco'''. Eco de tiu, kiu estas viro. '''Virineco'''. Eco de tiu, kiu estas virino : ''« la eterna virineco »''. '''Vira'''. De viro, havanta la karakterizajn trajtojn de viro : ''vira vizaĝo''. '''Virina'''. De virino, havanta la karakterizajn trajtojn de virino. '''Virga'''. - 1. Kiu ne havis ankoraŭ seksajn rilatojn : ''virga knabino''. - 2. Ne esplorita, ne kulturita : ''virga arbaro, virga tero''. '''Virgeco'''. Eco de tiu, kiu estas virga. '''Virgulo'''. Viro virga. '''Virgulino'''. Virino virga. '''Virto'''. Konstanta emo de la animo fari bonon, plenumi la devojn : ''honesteco, ĉasteco''. '''Virta'''. Posedanta virton, virtojn. '''Malvirto'''. Konstanta emo de la animo fari malbonon, ne plenumi la devojn : ''maldiligenleco''. Malriĉeco ne estas malvirto. '''Malvirta'''. Posedanta malvirton, malvirtojn. '''Virtuozo'''. - 1. Artisto, posedanta grandan talenton por plenumi muzikajn verkojn : ''Paganini estis granda virtuozo''. - 2. Homo, posedanta grandajn kapablojn por fari ion : ''virtuozo de sporto''. '''Virtuozeco'''. Eco de tiu, kiu estas virtuozo. '''Visko ({{VdE-ml|Bot}}.). Dukotiledona senpetala parazita vegetaĵo (''Viscum album''). '''Viskio'''. Amerika brando. '''Visto'''. Kartludo por kvar personoj, dividitaj en du partiojn. '''Viŝi'''. Purigi objekton, forigante de ĝi polvon, malsekecon per frotado : ''viŝi tablon post la tagmanĝo, viŝi polvon de tablo''. Komparu : ''Froti, grati, skrapi''. '''Vitro'''. - 1. Perfekte travidebla, facile rompebla substanco, produktata per fando de silika sablo kun potaso aŭ sodo. - 2. Diversaj objektoj, faritaj el vitro : ''fenestra vitro, okulvitroj''. '''Vitra'''. El vitro : ''vitra glaso''. '''Vitriolo ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sulfurika acido, sulfurika salo. '''Vivi'''. Havi la bazon de sia aliiĝo kaj evoluo en si mem, konservante malgraŭ ili la esencan formon : ''La bestoj kaj vegetaĵoj vivas, la mineraloj ne vivas''. '''Vivo'''. Stato de tio, kio vivas. '''Viva'''. Vigla, rapidmova, energia : ''viva disputo, viva maljunulo''. '''Vivanta'''. Kiu vivas : ''vivanta estaĵo''. '''Ĝisvivi'''. Vivi ĝis iu momento : ''La patrino ne ĝisvivis la edziĝon de sia filo''. '''Postvivi'''. Vivi ankoraŭ post ies morto : ''postvivi sian filon''. '''Revivigi'''. Fari iun ree vivanta; redoni al iu la vivon : ''revivigi droninton''. '''Travivi'''. Pasigi vivante : ''travivi la junecon en malliberejo''. '''Vizo'''. Surskribo sur pasporto, atestanta ĝian aŭtentikecon. '''Vizi'''. Fari vizon. '''Vizaĝo'''. Antaŭa parto de la kapo de l' homo : ''vizaĝo ronda, ovala; ridanta vizaĝo''. '''Vizio'''. Objekto, kiun oni imagas vidi, dank'al trompo de la vidsento. Komparu : ''Fantomo''. '''Viziero'''. Movebla ŝirmilo de kasko. '''Viziti'''. - 1. Iri en ies hejmon, por lin vidi : ''viziti dimanĉe la konatojn''. - 2. Ofte, regule iri ien : ''viziti klinikon, viziti lernejojn''. '''Vizito'''. Ago de tiu, kiu vizitas : ''kondolenca vizito''. '''Vizitanto'''. Persono, kiu vizitas : ''Sinjorino ne akceptas hodiaŭ la vizitantojn''. Komparu : ''Gasto''. '''Voĉo'''. - 1. Kapablo produkti sonojn per la laringo : ''La fiŝoj ne posedas voĉon''. - 2. Sono, produktata de la laringo : ''De malproksime estis aŭdeblaj homaj voĉoj''. - 3.Parto de muzika verko, harmonie akordiĝanta kun la aliaj partoj, samtempe ludataj aŭ kantataj : ''violona voĉo de simfonio''. - 4.Esprimo de sia deziro, opinio en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj : ''La prezidanto estis elektita per 90 voĉoj el 95''. La projekto estis akceptita per granda plimulto de la voĉoj. '''Voĉdoni'''. Esprimi sian deziron, opinion en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj. '''Unuvoĉe'''. Per ĉiuj voĉoj : ''La propono estis akceptita unuvoĉe''. '''Vojo'''. - 1. Spaco, sur kiu oni sin movas, irante de unu loko al alia : ''vojo de planedo''. La vojo de Barcelono Peterburgon estas longa. - 2. Loko, speciale preparita por iri aŭ veturi sur ĝi de unu loko al alia : ''pavimita vojo''. - 3. Rimedo : ''plej bona vojo por fariĝi riĉa''. '''Vojaĝi'''. Iri, veturi en malproksiman landon, urbon : ''vojaĝi eksterlandon''. '''Vojaĝo'''. Ago de tiu, kiu vojaĝas : ''La vojaĝoj estas agrablaj kaj instruaj''. '''Vojaĝanto'''. Persono, kiu vojaĝas.<noinclude><references/></noinclude> szazj565uccq4geaykrwhuin871a35k 119101 119100 2026-05-22T02:50:01Z CasteloBot 76 119101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> '''Vipo'''. Ilo por bati, konsistanta el bastono, al kies ekstremo estas ligita ŝnuro aŭ rimeno. '''Vipi'''. Bati per vipo. '''Vipuro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de venena serpento (''Vipera''). '''Viro'''. Homo aŭ besto apartenanta al la forta sekso (kontraŭo de la virino, de la ino''); en matura aĝo (kontraŭo de la infano, de l’ knabo''). '''Virino'''. Homo aŭ besto apartenanta al la malforta sekso, en matura aĝo. '''Vireco'''. Eco de tiu, kiu estas viro. '''Virineco'''. Eco de tiu, kiu estas virino : ''« la eterna virineco »''. '''Vira'''. De viro, havanta la karakterizajn trajtojn de viro : ''vira vizaĝo''. '''Virina'''. De virino, havanta la karakterizajn trajtojn de virino. '''Virga'''. - 1. Kiu ne havis ankoraŭ seksajn rilatojn : ''virga knabino''. - 2. Ne esplorita, ne kulturita : ''virga arbaro, virga tero''. '''Virgeco'''. Eco de tiu, kiu estas virga. '''Virgulo'''. Viro virga. '''Virgulino'''. Virino virga. '''Virto'''. Konstanta emo de la animo fari bonon, plenumi la devojn : ''honesteco, ĉasteco''. '''Virta'''. Posedanta virton, virtojn. '''Malvirto'''. Konstanta emo de la animo fari malbonon, ne plenumi la devojn : ''maldiligenleco''. Malriĉeco ne estas malvirto. '''Malvirta'''. Posedanta malvirton, malvirtojn. '''Virtuozo'''. - 1. Artisto, posedanta grandan talenton por plenumi muzikajn verkojn : ''Paganini estis granda virtuozo''. - 2. Homo, posedanta grandajn kapablojn por fari ion : ''virtuozo de sporto''. '''Virtuozeco'''. Eco de tiu, kiu estas virtuozo. '''Visko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Dukotiledona senpetala parazita vegetaĵo (''Viscum album''). '''Viskio'''. Amerika brando. '''Visto'''. Kartludo por kvar personoj, dividitaj en du partiojn. '''Viŝi'''. Purigi objekton, forigante de ĝi polvon, malsekecon per frotado : ''viŝi tablon post la tagmanĝo, viŝi polvon de tablo''. Komparu : ''Froti, grati, skrapi''. '''Vitro'''. - 1. Perfekte travidebla, facile rompebla substanco, produktata per fando de silika sablo kun potaso aŭ sodo. - 2. Diversaj objektoj, faritaj el vitro : ''fenestra vitro, okulvitroj''. '''Vitra'''. El vitro : ''vitra glaso''. '''Vitriolo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sulfurika acido, sulfurika salo. '''Vivi'''. Havi la bazon de sia aliiĝo kaj evoluo en si mem, konservante malgraŭ ili la esencan formon : ''La bestoj kaj vegetaĵoj vivas, la mineraloj ne vivas''. '''Vivo'''. Stato de tio, kio vivas. '''Viva'''. Vigla, rapidmova, energia : ''viva disputo, viva maljunulo''. '''Vivanta'''. Kiu vivas : ''vivanta estaĵo''. '''Ĝisvivi'''. Vivi ĝis iu momento : ''La patrino ne ĝisvivis la edziĝon de sia filo''. '''Postvivi'''. Vivi ankoraŭ post ies morto : ''postvivi sian filon''. '''Revivigi'''. Fari iun ree vivanta; redoni al iu la vivon : ''revivigi droninton''. '''Travivi'''. Pasigi vivante : ''travivi la junecon en malliberejo''. '''Vizo'''. Surskribo sur pasporto, atestanta ĝian aŭtentikecon. '''Vizi'''. Fari vizon. '''Vizaĝo'''. Antaŭa parto de la kapo de l' homo : ''vizaĝo ronda, ovala; ridanta vizaĝo''. '''Vizio'''. Objekto, kiun oni imagas vidi, dank'al trompo de la vidsento. Komparu : ''Fantomo''. '''Viziero'''. Movebla ŝirmilo de kasko. '''Viziti'''. - 1. Iri en ies hejmon, por lin vidi : ''viziti dimanĉe la konatojn''. - 2. Ofte, regule iri ien : ''viziti klinikon, viziti lernejojn''. '''Vizito'''. Ago de tiu, kiu vizitas : ''kondolenca vizito''. '''Vizitanto'''. Persono, kiu vizitas : ''Sinjorino ne akceptas hodiaŭ la vizitantojn''. Komparu : ''Gasto''. '''Voĉo'''. - 1. Kapablo produkti sonojn per la laringo : ''La fiŝoj ne posedas voĉon''. - 2. Sono, produktata de la laringo : ''De malproksime estis aŭdeblaj homaj voĉoj''. - 3.Parto de muzika verko, harmonie akordiĝanta kun la aliaj partoj, samtempe ludataj aŭ kantataj : ''violona voĉo de simfonio''. - 4.Esprimo de sia deziro, opinio en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj : ''La prezidanto estis elektita per 90 voĉoj el 95''. La projekto estis akceptita per granda plimulto de la voĉoj. '''Voĉdoni'''. Esprimi sian deziron, opinion en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj. '''Unuvoĉe'''. Per ĉiuj voĉoj : ''La propono estis akceptita unuvoĉe''. '''Vojo'''. - 1. Spaco, sur kiu oni sin movas, irante de unu loko al alia : ''vojo de planedo''. La vojo de Barcelono Peterburgon estas longa. - 2. Loko, speciale preparita por iri aŭ veturi sur ĝi de unu loko al alia : ''pavimita vojo''. - 3. Rimedo : ''plej bona vojo por fariĝi riĉa''. '''Vojaĝi'''. Iri, veturi en malproksiman landon, urbon : ''vojaĝi eksterlandon''. '''Vojaĝo'''. Ago de tiu, kiu vojaĝas : ''La vojaĝoj estas agrablaj kaj instruaj''. '''Vojaĝanto'''. Persono, kiu vojaĝas.<noinclude><references/></noinclude> iyuea11hp8u2cq9ssryqpf2uyoq1srr 119160 119101 2026-05-22T03:10:06Z CasteloBot 76 *sintakso 119160 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Castelobranco" /></noinclude> ## Vipo ## '''Vipo'''. Ilo por bati, konsistanta el bastono, al kies ekstremo estas ligita ŝnuro aŭ rimeno. '''Vipi'''. Bati per vipo. ## Vipuro ## '''Vipuro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de venena serpento (''Vipera''). ## Viro ## '''Viro'''. Homo aŭ besto apartenanta al la forta sekso (kontraŭo de la virino, de la ino''); en matura aĝo (kontraŭo de la infano, de l’ knabo''). '''Virino'''. Homo aŭ besto apartenanta al la malforta sekso, en matura aĝo. '''Vireco'''. Eco de tiu, kiu estas viro. '''Virineco'''. Eco de tiu, kiu estas virino : ''« la eterna virineco »''. '''Vira'''. De viro, havanta la karakterizajn trajtojn de viro : ''vira vizaĝo''. '''Virina'''. De virino, havanta la karakterizajn trajtojn de virino. ## Virga ## '''Virga'''. - 1. Kiu ne havis ankoraŭ seksajn rilatojn : ''virga knabino''. - 2. Ne esplorita, ne kulturita : ''virga arbaro, virga tero''. '''Virgeco'''. Eco de tiu, kiu estas virga. '''Virgulo'''. Viro virga. '''Virgulino'''. Virino virga. ## Virto ## '''Virto'''. Konstanta emo de la animo fari bonon, plenumi la devojn : ''honesteco, ĉasteco''. '''Virta'''. Posedanta virton, virtojn. '''Malvirto'''. Konstanta emo de la animo fari malbonon, ne plenumi la devojn : ''maldiligenleco''. Malriĉeco ne estas malvirto. '''Malvirta'''. Posedanta malvirton, malvirtojn. ## Virtuozo ## '''Virtuozo'''. - 1. Artisto, posedanta grandan talenton por plenumi muzikajn verkojn : ''Paganini estis granda virtuozo''. - 2. Homo, posedanta grandajn kapablojn por fari ion : ''virtuozo de sporto''. '''Virtuozeco'''. Eco de tiu, kiu estas virtuozo. ## Visko ## '''Visko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Dukotiledona senpetala parazita vegetaĵo (''Viscum album''). ## Viskio ## '''Viskio'''. Amerika brando. ## Visto ## '''Visto'''. Kartludo por kvar personoj, dividitaj en du partiojn. ## Viŝi ## '''Viŝi'''. Purigi objekton, forigante de ĝi polvon, malsekecon per frotado : ''viŝi tablon post la tagmanĝo, viŝi polvon de tablo''. Komparu : ''Froti, grati, skrapi''. ## Vitro ## '''Vitro'''. - 1. Perfekte travidebla, facile rompebla substanco, produktata per fando de silika sablo kun potaso aŭ sodo. - 2. Diversaj objektoj, faritaj el vitro : ''fenestra vitro, okulvitroj''. '''Vitra'''. El vitro : ''vitra glaso''. ## Vitriolo ## '''Vitriolo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sulfurika acido, sulfurika salo. ## Vivi ## '''Vivi'''. Havi la bazon de sia aliiĝo kaj evoluo en si mem, konservante malgraŭ ili la esencan formon : ''La bestoj kaj vegetaĵoj vivas, la mineraloj ne vivas''. '''Vivo'''. Stato de tio, kio vivas. '''Viva'''. Vigla, rapidmova, energia : ''viva disputo, viva maljunulo''. '''Vivanta'''. Kiu vivas : ''vivanta estaĵo''. '''Ĝisvivi'''. Vivi ĝis iu momento : ''La patrino ne ĝisvivis la edziĝon de sia filo''. '''Postvivi'''. Vivi ankoraŭ post ies morto : ''postvivi sian filon''. '''Revivigi'''. Fari iun ree vivanta; redoni al iu la vivon : ''revivigi droninton''. '''Travivi'''. Pasigi vivante : ''travivi la junecon en malliberejo''. ## Vizo ## '''Vizo'''. Surskribo sur pasporto, atestanta ĝian aŭtentikecon. '''Vizi'''. Fari vizon. ## Vizaĝo ## '''Vizaĝo'''. Antaŭa parto de la kapo de l' homo : ''vizaĝo ronda, ovala; ridanta vizaĝo''. ## Vizio ## '''Vizio'''. Objekto, kiun oni imagas vidi, dank'al trompo de la vidsento. Komparu : ''Fantomo''. ## Viziero ## '''Viziero'''. Movebla ŝirmilo de kasko. ## Viziti ## '''Viziti'''. - 1. Iri en ies hejmon, por lin vidi : ''viziti dimanĉe la konatojn''. - 2. Ofte, regule iri ien : ''viziti klinikon, viziti lernejojn''. '''Vizito'''. Ago de tiu, kiu vizitas : ''kondolenca vizito''. '''Vizitanto'''. Persono, kiu vizitas : ''Sinjorino ne akceptas hodiaŭ la vizitantojn''. Komparu : ''Gasto''. ## Voĉo ## '''Voĉo'''. - 1. Kapablo produkti sonojn per la laringo : ''La fiŝoj ne posedas voĉon''. - 2. Sono, produktata de la laringo : ''De malproksime estis aŭdeblaj homaj voĉoj''. - 3.Parto de muzika verko, harmonie akordiĝanta kun la aliaj partoj, samtempe ludataj aŭ kantataj : ''violona voĉo de simfonio''. - 4.Esprimo de sia deziro, opinio en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj : ''La prezidanto estis elektita per 90 voĉoj el 95''. La projekto estis akceptita per granda plimulto de la voĉoj. '''Voĉdoni'''. Esprimi sian deziron, opinion en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj. '''Unuvoĉe'''. Per ĉiuj voĉoj : ''La propono estis akceptita unuvoĉe''. ## Vojo ## '''Vojo'''. - 1. Spaco, sur kiu oni sin movas, irante de unu loko al alia : ''vojo de planedo''. La vojo de Barcelono Peterburgon estas longa. - 2. Loko, speciale preparita por iri aŭ veturi sur ĝi de unu loko al alia : ''pavimita vojo''. - 3. Rimedo : ''plej bona vojo por fariĝi riĉa''. '''Vojaĝi'''. Iri, veturi en malproksiman landon, urbon : ''vojaĝi eksterlandon''. ## Vojaĝo ## '''Vojaĝo'''. Ago de tiu, kiu vojaĝas : ''La vojaĝoj estas agrablaj kaj instruaj''. '''Vojaĝanto'''. Persono, kiu vojaĝas.<noinclude><references/></noinclude> 20c6j2vijnr4n5niy924tlt1zpkr46o 119219 119160 2026-05-22T03:40:48Z Castelobranco 7 /* Provlegita */ 119219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Vipo"/>'''Vipo'''. Ilo por bati, konsistanta el bastono, al kies ekstremo estas ligita ŝnuro aŭ rimeno. '''Vipi'''. Bati per vipo. <section end="Vipo"/> <section begin="Vipuro"/>'''Vipuro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de venena serpento (''Vipera''). <section end="Vipuro"/> <section begin="Viro"/>'''Viro'''. Homo aŭ besto apartenanta al la forta sekso (kontraŭo de la virino, de la ino''); en matura aĝo (kontraŭo de la infano, de l’ knabo''). '''Virino'''. Homo aŭ besto apartenanta al la malforta sekso, en matura aĝo. '''Vireco'''. Eco de tiu, kiu estas viro. '''Virineco'''. Eco de tiu, kiu estas virino : ''« la eterna virineco »''. '''Vira'''. De viro, havanta la karakterizajn trajtojn de viro : ''vira vizaĝo''. '''Virina'''. De virino, havanta la karakterizajn trajtojn de virino. <section end="Viro"/> <section begin="Virga"/>'''Virga'''. - 1. Kiu ne havis ankoraŭ seksajn rilatojn : ''virga knabino''. - 2. Ne esplorita, ne kulturita : ''virga arbaro, virga tero''. '''Virgeco'''. Eco de tiu, kiu estas virga. '''Virgulo'''. Viro virga. '''Virgulino'''. Virino virga. <section end="Virga"/> <section begin="Virto"/>'''Virto'''. Konstanta emo de la animo fari bonon, plenumi la devojn : ''honesteco, ĉasteco''. '''Virta'''. Posedanta virton, virtojn. '''Malvirto'''. Konstanta emo de la animo fari malbonon, ne plenumi la devojn : ''maldiligenleco''. Malriĉeco ne estas malvirto. '''Malvirta'''. Posedanta malvirton, malvirtojn. <section end="Virto"/> <section begin="Virtuozo"/>'''Virtuozo'''. - 1. Artisto, posedanta grandan talenton por plenumi muzikajn verkojn : ''Paganini estis granda virtuozo''. - 2. Homo, posedanta grandajn kapablojn por fari ion : ''virtuozo de sporto''. '''Virtuozeco'''. Eco de tiu, kiu estas virtuozo. <section end="Virtuozo"/> <section begin="Visko"/>'''Visko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Dukotiledona senpetala parazita vegetaĵo (''Viscum album''). <section end="Visko"/> <section begin="Viskio"/>'''Viskio'''. Amerika brando. <section end="Viskio"/> <section begin="Visto"/>'''Visto'''. Kartludo por kvar personoj, dividitaj en du partiojn. <section end="Visto"/> <section begin="Viŝi"/>'''Viŝi'''. Purigi objekton, forigante de ĝi polvon, malsekecon per frotado : ''viŝi tablon post la tagmanĝo, viŝi polvon de tablo''. Komparu : ''Froti, grati, skrapi''. <section end="Viŝi"/> <section begin="Vitro"/>'''Vitro'''. - 1. Perfekte travidebla, facile rompebla substanco, produktata per fando de silika sablo kun potaso aŭ sodo. - 2. Diversaj objektoj, faritaj el vitro : ''fenestra vitro, okulvitroj''. '''Vitra'''. El vitro : ''vitra glaso''. <section end="Vitro"/> <section begin="Vitriolo"/>'''Vitriolo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sulfurika acido, sulfurika salo. <section end="Vitriolo"/> <section begin="Vivi"/>'''Vivi'''. Havi la bazon de sia aliiĝo kaj evoluo en si mem, konservante malgraŭ ili la esencan formon : ''La bestoj kaj vegetaĵoj vivas, la mineraloj ne vivas''. '''Vivo'''. Stato de tio, kio vivas. '''Viva'''. Vigla, rapidmova, energia : ''viva disputo, viva maljunulo''. '''Vivanta'''. Kiu vivas : ''vivanta estaĵo''. '''Ĝisvivi'''. Vivi ĝis iu momento : ''La patrino ne ĝisvivis la edziĝon de sia filo''. '''Postvivi'''. Vivi ankoraŭ post ies morto : ''postvivi sian filon''. '''Revivigi'''. Fari iun ree vivanta; redoni al iu la vivon : ''revivigi droninton''. '''Travivi'''. Pasigi vivante : ''travivi la junecon en malliberejo''. <section end="Vivi"/> <section begin="Vizo"/>'''Vizo'''. Surskribo sur pasporto, atestanta ĝian aŭtentikecon. '''Vizi'''. Fari vizon. <section end="Vizo"/> <section begin="Vizaĝo"/>'''Vizaĝo'''. Antaŭa parto de la kapo de l' homo : ''vizaĝo ronda, ovala; ridanta vizaĝo''. <section end="Vizaĝo"/> <section begin="Vizio"/>'''Vizio'''. Objekto, kiun oni imagas vidi, dank'al trompo de la vidsento. Komparu : ''Fantomo''. <section end="Vizio"/> <section begin="Viziero"/>'''Viziero'''. Movebla ŝirmilo de kasko. <section end="Viziero"/> <section begin="Viziti"/>'''Viziti'''. - 1. Iri en ies hejmon, por lin vidi : ''viziti dimanĉe la konatojn''. - 2. Ofte, regule iri ien : ''viziti klinikon, viziti lernejojn''. '''Vizito'''. Ago de tiu, kiu vizitas : ''kondolenca vizito''. '''Vizitanto'''. Persono, kiu vizitas : ''Sinjorino ne akceptas hodiaŭ la vizitantojn''. Komparu : ''Gasto''. <section end="Viziti"/> <section begin="Voĉo"/>'''Voĉo'''. - 1. Kapablo produkti sonojn per la laringo : ''La fiŝoj ne posedas voĉon''. - 2. Sono, produktata de la laringo : ''De malproksime estis aŭdeblaj homaj voĉoj''. - 3.Parto de muzika verko, harmonie akordiĝanta kun la aliaj partoj, samtempe ludataj aŭ kantataj : ''violona voĉo de simfonio''. - 4.Esprimo de sia deziro, opinio en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj : ''La prezidanto estis elektita per 90 voĉoj el 95''. La projekto estis akceptita per granda plimulto de la voĉoj. '''Voĉdoni'''. Esprimi sian deziron, opinion en kunveno, kunvokita por elektoj, decidoj. '''Unuvoĉe'''. Per ĉiuj voĉoj : ''La propono estis akceptita unuvoĉe''. <section end="Voĉo"/> <section begin="Vojo"/>'''Vojo'''. - 1. Spaco, sur kiu oni sin movas, irante de unu loko al alia : ''vojo de planedo''. La vojo de Barcelono Peterburgon estas longa. - 2. Loko, speciale preparita por iri aŭ veturi sur ĝi de unu loko al alia : ''pavimita vojo''. - 3. Rimedo : ''plej bona vojo por fariĝi riĉa''. '''Vojaĝi'''. Iri, veturi en malproksiman landon, urbon : ''vojaĝi eksterlandon''. <section end="Vojo"/> <section begin="Vojaĝo"/>'''Vojaĝo'''. Ago de tiu, kiu vojaĝas : ''La vojaĝoj estas agrablaj kaj instruaj''. '''Vojaĝanto'''. Persono, kiu vojaĝas. <section end="Vojaĝo"/><noinclude><references/></noinclude> ovsdpo2aktgrwc148fog8yq4i4zdb0v