Vikifontaro
eowikisource
https://eo.wikisource.org/wiki/Vikifontaro:%C4%88efpa%C4%9Do
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Aŭdvidaĵo
Specialaĵo
Diskuto
Uzanto
Uzanto-Diskuto
Vikifontaro
Vikifontaro diskuto
Dosiero
Dosiero-Diskuto
MediaWiki
MediaWiki-Diskuto
Ŝablono
Ŝablono-Diskuto
Helpo
Helpo-Diskuto
Kategorio
Kategorio-Diskuto
Aŭtoro
Aŭtoro-Diskuto
Paĝo
Paĝo-Diskuto
Indekso
Indekso-Diskuto
TimedText
TimedText talk
Modulo
Modulo-Diskuto
Event
Event talk
Uzanto-Diskuto:Castelobranco
3
23
119309
15880
2026-05-22T22:10:10Z
Ciampix
3284
/* Vi dankis al mi? */ nova sekcio
119309
wikitext
text/x-wiki
{{Bonvenon}}[[Uzanto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]<sup>[[Uzanto-Diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]</sup> 03:28, 28 Mar. 2011 (UTC)
== ProofreadPage ==
Hi! Do you know how we could get the [[mw:Extension:Proofread Page|ProofreadPage]] extension working here on eo.wikisource? We don't seem to have Index or Page namespaces yet, so there's no way to transclude pages like [[Fundamento de Esperanto]]. Any idea who would know how to fix that? [[Uzanto:Jafeluv|Jafeluv]] 14:36, 24 Mar. 2011 (UTC)
:Hi, Jafe! The ProofreadPage extension is already installed, but we really need to ask the creation of those domains. I'll ask in bugzilla, then. Thanks! [[Uzanto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]<sup>[[Uzanto-Diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]</sup> 02:01, 28 Mar. 2011 (UTC)
::[https://bugzilla.wikimedia.org/show_bug.cgi?id=28290 Bug created]. [[Uzanto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]<sup>[[Uzanto-Diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]</sup> 12:17, 28 Mar. 2011 (UTC)
:::Great! I think you'll need to specify namespace names for "Index talk" and "Page talk" as well, though. [[Uzanto:Jafeluv|Jafeluv]] 08:48, 29 Mar. 2011 (UTC)
==Temporary access expired==
Hello Castelobranco. The temporary access you requested on this wiki has expired (see [[m:Steward requests/Permissions/2011-04|archived request]]). Thanks. [[Uzanto:Jusjih|Jusjih]] 06:49, 20 Apr. 2011 (UTC)
:No problem, Jusjih. [[Uzanto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]<sup>[[Uzanto-Diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]</sup> 19:56, 20 Apr. 2011 (UTC)
== =O ==
Estou voltando aos Wikisources (não na mesma disponibilidade de antes, mas estou), e olha só o que eu encontro e quem eu encontro nesse o que =D
De Esperanto não sei grandes coisas além de seguir com ''x'' as letras especiais em teclados sem suporte ao circunflexo invertido, mas apoio a ideia de idioma internacional neutro. Também apoio a iniciativa de [http://br.wikimedia.org/wiki/Mutir%C3%A3o:Wikimedia_Brazilo], que encontrei ao dar uma ajeitada bem simples na wiki do local chapter/mutirões (de forma que ambos co-existam), ''desde que'' fique claro que é um subgrupo e que o projeto em geral não escolheu uma língua artificial em detrimento de outra. Sei que o Esperanto é a internacional neutra mais consolidada, mas talvez as formas de lidar com esse fator precise ser um pouco trabalhado. Não sei se sabe, um brasileiro tentou (tinha que ser, "''nossa gente''" se espalha pra todo lado lol), anos atrás, criar um Wikisource Volapuk. Também apoio os esforços dele, apesar desse meu apoio ser mais focado em preservar a língua e seus escritos, mas apoio e essa forma de apoio é algo individual meu, não da WMBR. Enfim, coisas a se pensar em como evitar desentendimentos futuros, aproveitando que se está no início de tudo.
Mas não era isso que eu vim falar aqui. Na verdade, vim te perguntar duas coisas e oferecer ajuda.
# Existem muitas obras em domínio público em Esperanto? Pergunto isso pelo fator crescimento futuro do projeto. É interessante procurar já estabelecer procedimentos de traduções colaborativas de obras inéditas, ''edições comentadas'' de textos em Esperanto, cessão de obras correntes em copyleft compatível com a Wikimedia... Meio que crescer aos poucos em todos os lados. Esgotar a disponibilização de todas as PD para depois pensar nessas possibilidades vai trazer problemas futuros, sempre é bom diversificar as atividades para ver em qual nicho mais usuários serão atraídos e, apartir desse nicho, pŭá-los para os outros. Meio que como se fosse na Wikipédia, os editores de artigos de pokemons serem atraídos ao projeto por isso ser ''cool'' mas serem pŭados a ajudar em outras áreas do conhecimento e/ou tarefas usuais.
#:
# De onde essas obras estão sendo retiradas para disponibilização? Uma forma de conquistar público é atrair pela confiança no projeto, similar à verificabilidade da Wikipédia. Desfrutadores do acervo que confiem no acervo, afinal, sempre poderão ajudar, ou acabar divulgando o projeto a mais desenvolvedores potenciais de conteúdo. Por estar no começo, seria interessante pensar nisso desde já, para evitar o problema monstro que eu mesmo acabei criando ao pt.wikisource. Aliás, nele eu peguei pitadas de truques de outros 'sources para tecer algo de verificabilidade e confirmação de licenças que autorize a disponibilização de textos antigos a partir de fontes comerciais correntes além da maravilhosa ferramenta de scans de obras antigas lado a lado às transcrições. Não consegui, ainda, passar tudo ''para o papel'' mas você tem a vantagem dessa compilação estar em seu idioma natal e do coordenador de compilação estar te oferecendo pessoalmente ajuda para implementar isso ou adaptações locais no Wikisource em Esperanto =P
Pretendo também ajudar em coisas mais simples, como um índice de autores no estilo do [[:pt:Autor:A]]. Me coloco à disposição do que você quiser ser ajudado primeiro.
Em tempo: há mais usuários por aqui? Todos são falantes do Português? Para saber como poderei me comunicar com os demais (em português, inglês ou perder a preguiça e aprender esperanto de uma vez) que pergunto.
Att.,
[[User:555|Lugusto]] • [[User talk:555|※]] 21:59, 24 Apr. 2011 (UTC)
== Proofread ==
Castelo,
Me [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:555&diff=next&oldid=2614350 deram um toque]. Verifiquei as [[MediaWiki:Proofreadpage index namespace]] e [[MediaWiki:Proofreadpage_namespace]] e já estão com os prefixos pedidos como espaço nominais. Testei indo em [[Paĝo:A Patria Brazileira.djvu/1]] (a partir de [[:pt:Página:A Patria Brazileira.djvu/1]]) e a extensão já está funcionando, mesmo sem o namespace ''concreto''. [[User:555|Lugusto]] • [[User talk:555|※]] 00:33, 30 Maj. 2011 (UTC)
== Proofreadpage again ==
Hi again! Using "Paĝo:" and "Indexo:" seems to work, although they still aren't actual namespaces yet. However, for some reason editing an index page like [[Indekso:Fundamento de Esperanto.djvu]] doesn't seem to work. The index works and displays the pages just fine, but when I try to edit it there's nothing there... Any idea how to fix this? [[Uzanto:Jafeluv|Jafeluv]] 09:51, 1 Jun. 2011 (UTC)
:Hi Jafeluv, this is because [[MediaWiki:Proofreadpage index template]] have a <nowiki>{{PAGENAMEE}}</nowiki> tag and, since the namespace isn't yet created, this makes the page to call to [[:file:Indekso:Fundamento de Esperanto.djvu]] instead of [[:file:Fundamento de Esperanto.djvu]]. In the meantime an image redirect should work but right now you will need to translate [[MediaWiki:Proofreadpage index template]]: [http://eo.wikisource.org/w/index.php?title=Indekso%3AFundamento_de_Esperanto.djvu&action=historysubmit&diff=8760&oldid=8757 It] was supposed to be an null edit =/ [[User:555|Lugusto]] • [[User talk:555|※]] 21:55, 2 Jun. 2011 (UTC)
::Hmm, I'm not sure the image redirect makes a difference -- as I said, the pages were already being displayed correctly from the djvu file. The editing problem may be related to the fact that the index template has not yet been translated... By the way, it probably wasn't your intention to blank all content from the template? [http://eo.wikisource.org/w/index.php?diff=8760] [[Uzanto:Jafeluv|Jafeluv]] 09:14, 9 Jun. 2011 (UTC)
== Dankon! ==
Dankon pro la bonvenon! Mia alta estimata samideano --[[Uzanto:Sahaquiel9102|Sahaquiel9102]] [[Dosiero:Flag_of_Colombia.svg|25px]] Saluton el [[Kolombio]]! | Unu [[Tero|mondo]], Unu [[Esperanto|Lingvo]] [[Dosiero:Flag of Esperanto.svg|25px]] ---> [[Uzanto-Diskuto:Sahaquiel9102|Mia Diskutpaĝo]] 23:50, 21 Jun. 2011 (UTC)
== Nealireblo al miaj kontribuoj ==
Kara, mi konstatas ke per [[Specialaĵo:Kontribuoj/ArnoLagrange|Miaj kontribuoj]] (aŭ egale per [[Special:Contributions/ArnoLagrange]]) kiuj devus gvidi al [[Specialaĵo:Kontribuoj/ArnoLagrange]] mi estas redirektita al neekzistanta paĝo [[OldWikisource:Specialaĵo:Kontribuoj/ArnoLagrange]]. ''(Miaj kontribuoj tie estas alireblaj per [[OldWikisource:Special:Contributions/ArnoLagrange]])'' Ĉu vi havas ideon pri kialo kaj rimedo ? [[Uzanto:ArnoLagrange|ArnoLagrange]] 14:04, 8 Jul. 2011 (UTC)
:Kialo: Se projekto xx ne havas propran subdomajnon, xx.wikisource.org/ktp estas alidirektilo al wikisource.org/ktp, laŭ [https://bugzilla.wikimedia.org/show_bug.cgi?id=17008 tio]. Mi pensas ke, kiam eo.wikisource estis kreita, iu forgesis korekti tiujn URL-alidirektilojn. Poste, (preskaŭ) ĉiuj paĝoj estis korektiktaj. Vidu [https://bugzilla.wikimedia.org/show_bug.cgi?id=26136 fuŝo 26136]. Rimedo: krei [https://bugzilla.wikimedia.org/show_bug.cgi?id=29772 raporton] (vi jam faris tion), atendi kaj uzi malsaman adreson, ekzemple [http://eo.wikisource.org/w/index.php?limit=50&tagFilter=&title=Speciala%C4%B5o%3AKontribuoj&contribs=user&target=ArnoLagrange&namespace=&year=&month=-1 1]. [[Uzanto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]<sup>[[Uzanto-Diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]</sup> 23:27, 12 Jul. 2011 (UTC)
:: Ŝajnas ke la afero estas nun riparita. --[[Uzanto:ArnoLagrange|ArnoLagrange]] 22:18, 13 Jul. 2011 (UTC)
== Ligiloj al Ĉefpaĝo:Esperanto ==
Saluton! Mi rimarkis ke ankaŭ ekzistas [http://eo.wikisource.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Kio_ligas_%C4%89i_tien%3F/%C4%88efpa%C4%9Do:Esperanto multe] da paĝoj kun ligiloj al [[Ĉefpaĝo:Esperanto]], kiujn oni bezonis en oldwikisource sed ne ĉi tie. (Ĉi tie oni havas ligilon al la ĉefpaĝo en la navigada menuo.) Eble vi povus forigi ligilojn per boto? [[Uzanto:Jafeluv|Jafeluv]] 12:07, 28 Jul. 2011 (UTC)
:Klare! [[Uzanto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]<sup>[[Uzanto-Diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]</sup> 19:42, 30 Jul. 2011 (UTC)
== OTRS ==
Saluton CB, ĉu vi vidis [[otrs:5931347|ĉi tian OTRS-bileton]]? Mi pensas ke tie povus troviĝi io utila por Vikifontaro. La originalaj verkoj de la pluparto de la tradukaĵoj ankaŭ estas kopirajtitaj, sed kelkaj jam apartenas al la publika havaĵo (ekzemple tradukaĵoj de verkoj de Shakespeare) kaj kelkaj estas originalaj verkoj kun CC-a permeso. Eble ĉi tio povus esti utila por Vikifontaro? Amike, [[Uzanto:Jafeluv|Jafeluv]] ([[Uzanto-Diskuto:Jafeluv|diskuto]]) 19:52, 30 Jul. 2012 (UTC)
== Vi dankis al mi? ==
Ho! Mi dankis al vi pro via grandega laboro pri [[Vortaro de Esperanto]]! :-) [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] ([[Uzanto-Diskuto:Ciampix|diskuto]]) 22:10, 22 maj. 2026 (UTC)
d9amwwinjrb4t7gjmb3z1qt1trd890o
Uzanto-Diskuto:Ciampix
3
16500
119306
115281
2026-05-22T22:03:06Z
Castelobranco
7
/* Quo vadis? */ nova sekcio
119306
wikitext
text/x-wiki
{{Bonvenon|[[Uzanto:Lepticed7|Lepticed7]] ([[Uzanto-Diskuto:Lepticed7|diskuto]]) 12:39, 26 mar. 2022 (UTC)}}
= Diskutoj =
* 2025.10 : [[Uzanto-Diskuto:Ciampix/Henri/KielViKontribuas|kiel vi kontribuas ?]]
Mi volas kontribui unue finigante la librojn kiujn ni ne finis la lastjare --[[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] ([[Uzanto-Diskuto:Ciampix|diskuto]]) 09:37, 2 feb. 2026 (UTC)
= proponoj =
* 2026.05 : [[Uzanto-Diskuto:Ciampix/2026/05/Kompletigo de la librindekso de Lingvaj Respondoj|Kompletigo de la librindekso de Lingvaj Respondoj]]
* 2026.01 : vi povas partopreni al [[Vikifontaro:Kunlaboraĵo_de_la_monato/2026/01|la Kunlaboraĵo de la monato]] .
* 2025.10 : partopreni al [[Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2025/10|Kunlaboraĵo de oktobro]] . [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] ([[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll|diskuto]]) 13:26, 4 okt. 2025 (UTC)
* 2025.09 : [[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll/2025/09/monatalibro|septembro (monata libro)]] . [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] ([[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll|diskuto]]) 21:18, 3 sep. 2025 (UTC)
* 2025.08 : [[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll/2025/08/monatalibro|aŭgusto (monata libro)]] . [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] ([[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll|diskuto]]) 20:59, 19 aŭg. 2025 (UTC)
* 2025.07 : [[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll/2025/07/monatalibro|julio (monata libro)]] . [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] ([[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll|diskuto]]) 21:52, 30 jun. 2025 (UTC)
* 2025.06 : [[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll/2025/06/monatalibro|junio (monata libro)]] . [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] ([[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll|diskuto]]) 19:10, 1 jun. 2025 (UTC)
* 2025.05 : [[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll/2025/05/fragmentoj|Elektitaj fragmentoj]] . [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] ([[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll|diskuto]]) 16:46, 7 maj. 2025 (UTC)
* 2025.05 : [[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll/2025/05/monatalibro|majo (monata libro)]]. [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] ([[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll|diskuto]]) 08:48, 2 maj. 2025 (UTC)
* 2025.04 : [[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll/2025/04/monatalibro|aprilo (monata libro)]]
* 2025.03 : [[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll/2025/03/monatalibro|marto (monata libro)]]
* 2025.02 : [[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll/2025/02/Hamleto|Hamleto]] [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] ([[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll|diskuto]]) 08:29, 4 feb. 2025 (UTC)
* 2025.02 : [[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll/2025/02/monatalibro|februaro (monata libro)]] . [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] ([[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll|diskuto]]) 09:23, 2 feb. 2025 (UTC)
* 2025.01 : [[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll/2025/01/monatalibro|monata libro]]. [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] ([[Uzanto-Diskuto:HenriLeFoll|diskuto]]) 05:08, 22 jan. 2025 (UTC)
== ''[[Quo vadis?]]'' ==
Gratulon pro via laboro ĉe tiu verko! [[Uzanto:Castelobranco|<span style="color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;">CasteloBranco</span>]]<sup>[[Uzanto-Diskuto:Castelobranco|<span style="color:#00008b;">diskuto</span>]]</sup> 22:03, 22 maj. 2026 (UTC)
23laljff19guj661rbnu3gnupz9ba68
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/85
104
19635
119341
119221
2026-05-23T03:22:09Z
Castelobranco
7
119341
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kolekti"/>'''Kolekti'''. Kunigi, kunmeti apartajn objektojn, farante ilin sia propaĵo : ''kolekti florojn, monon''.
'''Kolektanto'''. Homo, kiu kolektas.
'''Kolektisto'''. Homo, kies profesio estas kolekti : ''kolektisto de impostoj''.
'''Kolektiĝi'''. Kuniĝi, kunevi.
'''Kolekto'''. Aro de kolektitaj objektoj : ''kolekto de antikvaj moneroj''.
'''Jarkolekto'''. Aro de ĉiuj numeroj de gazeto dum unu jaro : ''jarkolekto de « Esperantisto »''.
<section end="Kolekti"/>
<section begin="Kolektiva"/>'''Kolektiva'''. - 1. Farita de multaj personoj : ''kolektiva laboro''. - 2. Konsistanta el multaj objektoj : ''kolektiva nomo''.
<section end="Kolektiva"/>
<section begin="Koleopteroj"/>'''Koleopteroj''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insektoj, formantaj specialan vicon, karakterizatan de la malmoleco de la antaŭaj flugiloj, kovrantaj la postajn kaj ne taŭgaj por la flugado.
<section end="Koleopteroj"/>
<section begin="Kolero"/>'''Kolero'''. Sento de forta nekontenteco, montrata per vortoj aŭ faroj.
'''Koleri'''. Esti en kolero.
'''Kolera'''. Kiu koleras.
'''Kolere'''. Kun kolero.
'''Kolerema'''. Kiu facile koleras.
'''Koleremo'''. Eco de tiu, kiu estas kolerema.
'''Kolerigi'''. Fari iun kolera, kaŭzi ies koleron.
<section end="Kolero"/>
<section begin="Kolerika"/>'''Kolerika'''. Kolerema : ''kolerika temperamento''.
'''Kolerikulo'''. Homo kolerika.
<section end="Kolerika"/>
<section begin="Kolibro"/>'''Kolibro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). La plej malgranda el la birdoj, kun brilaj multkoloraj plumoj (''Trochilus'').
<section end="Kolibro"/>
<section begin="Koliko"/>'''Koliko'''. Spasma doloro de l’ intestoj.
<section end="Koliko"/>
<section begin="Kolimbo"/>'''Kolimbo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de naĝbirdo (''Colymbus'').
<section end="Kolimbo"/>
<section begin="Kolizio"/>'''Kolizio'''. Renkonto de kontraŭaj cirkonstancoj, motivoj : ''kolizio inter la honoro kaj timo''.
<section end="Kolizio"/>
<section begin="Kolodio"/>'''Kolodio'''. Solvaĵo de pafkotono en etero; senkolora densa fluidaĵo, uzata en la medicino por kunglui fendetojn, vundetojn de la haŭto.
<section end="Kolodio"/>
<section begin="Kolofono"/>'''Kolofono'''. Rezino uzata por froti la arĉojn.
<section end="Kolofono"/>
<section begin="Kolombo"/>'''Kolombo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de hejma birdo (''Columbus'').
<section end="Kolombo"/>
<section begin="Kolono"/>'''Kolono'''. Vertikale kaj libere staranta ligna, ŝtona aŭ fera subteno de parto de konstruaĵo.
'''Kolonaro'''. Vico de kolonoj.
<section end="Kolono"/>
<section begin="Kolonelo"/>'''Kolonelo'''. Ĉefo de regimento.
<section end="Kolonelo"/>
<section begin="Kolonio"/>'''Kolonio'''. Loĝloko, lando okupata de ŝtato aŭ de ĝiaj loĝantoj ekster la limoj de l’ patrujo : ''germanaj kolonioj en Afriko''.
'''Koloniano'''. Loĝanto de kolonio.
<section end="Kolonio"/>
<section begin="Koloro"/>'''Koloro'''. Impreso, kiun faras sur la okulon lumantaj objektoj sendepende de ilia formo : ''la sep koloroj de la ĉielarko''.
'''Kolori'''. Liveri koloron : ''La herbo verde koloris la kampojn''.
'''Kolora'''. Havanta koloron : ''rozkolora''.
'''Multkolora'''. Posedanta kelke da koloroj, multe da koloroj : ''multkolora birdo, tuko''. Komparu : '''{{VdE|Farbo}}'''.
<section end="Koloro"/>
<section begin="Koloraturo"/>'''Koloraturo'''. Artista ornamado de la kanto per triloj.
<section end="Koloraturo"/>
<section begin="Koloso"/>'''Koloso'''. Grandega objekto aŭ persono : ''La Rodosa koloso estis statuo de Apolono''.
<section end="Koloso"/>
<section begin="Kolporti"/>'''Kolporti'''. Vendi, disportante la komercaĵojn.
'''Kolportisto'''. Vendisto, disportanta siajn komercaĵojn.
<section end="Kolporti"/>
<section begin="Kolubro"/>'''Kolubro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de nedanĝera serpento (''Coluber'').
<section end="Kolubro"/>
<section begin="Kolzo"/>'''Kolzo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo (legomo) el la familio de l’ kruciferoj, uzata kiel paŝtaĵo (''Brassica napus oleifera'').
<section end="Kolzo"/>
<section begin="Komo"/>'''Komo'''. Interpunkcia signo, havanta la formon de vertikala kurba streketo, por apartigi partojn de frazo aŭ du frazojn unu de alia.
'''Punktokomo'''. Interpunkcia signo, konsistanta el punkto kun komo sub ĝi.
<section end="Komo"/>
<section begin="Komandi"/>'''Komandi'''. Militiste ordoni, estri militistan taĉmenton.
'''Komando'''. Ago, vortoj de tiu, kiu komandas; mallonga militista ordono.
'''Komandanto'''. Militista ĉefo : ''komandanto de citadelo''.
<section end="Komandi"/>
<section begin="Komandoro"/>'''Komandoro'''. - 1. Kavaliro de ordeno : ''komandoro de la franca legio''. - 2. Ĉefo de kavaliroj.
<section end="Komandoro"/>
<section begin="Kombi"/>'''Kombi'''. Purigi kaj ordigi la harojn per speciala ilo, provizita je longaj, maldikaj dentoj.
'''Kombilo'''. Ilo provizita je longaj kaj maldikaj dentoj por purigi kaj ordigi la harojn : ''ebura, korna, metala kombilo''.
<section end="Kombi"/>
<section begin="Kombini"/>'''Kombini'''. Kunmeti, ordigi objektojn aŭ ideojn, por ke ili formu akordan tuton, por ke ili ebligu fari konkludojn.
<section end="Kombini"/>
<section begin="Komedio"/>'''Komedio'''. - 1. Scena verko, prezentanta en amuza kaj satira maniero la morojn kaj malvirtojn de individuoj kaj de socio : ''la komedioj de Molière''. - 2. Ŝajnigo, hipokriteco : ''Perfidulo, ludanta komedion de lojaleco''.
'''Komedia'''. De komedio, kiu rilatas komedion : ''komedia aktoro, komedia verkisto''.
'''Komedianto'''. Kiu ludas komedion (en figura senco), nesincera, hipokrita.
<section end="Komedio"/>
<section begin="Komenci"/>'''Komenci'''. Fari la unuan parton de io, fari la unuan paŝon : ''komenci laboron, komenci paroli''.
'''Komenco'''. Unuaparto, unua apero, punkto de eliro : ''komenco de spektaklo, komenco de la mondo, komenco de vojo''.
'''Komence'''. En la komenco.
'''Komenciĝi'''. Havi la komencon, komenci esti : ''La nokto komenciĝas ne tuj post la subiro de la suno''.<section end="Komenci"/><noinclude><references/></noinclude>
qmn8jjzrdulfwedzg1tkfyqzv8n84su
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/86
104
19636
119342
119222
2026-05-23T03:24:02Z
Castelobranco
7
119342
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>'''Kondamno'''. Ago de tiu, kiu kondamnas.
'''Kondamnito'''. Homo, kiun oni juĝe kondamnis : ''kondamnito al la ekzilo''.
<section begin="Kondiĉo"/>'''Kondiĉo'''. - 1. Reciproka rajto kaj devo de interkonsentantaj personoj, bazo de interkonsento : ''kondiĉo de kontrakto, je kiu kondiĉo? - 2''. Tio, kio estas necesa, por ke io ekzistu, okazu : ''La oksigeno estas kondiĉo de la vivo''. - 3. Stato de aferoj, cirkonstanco : ''Ne facile estas labori en tiaj kondiĉoj''.
'''Kondiĉa'''. Dependanta de kondiĉo : ''kondiĉa promeso''.
'''Kondiĉe ke'''. En la okazo se : ''Mi venos, kondiĉe ke vi venos''.
'''Senkondiĉe'''. Sen iu ajn kondiĉo.
<section end="Kondiĉo"/>
<section begin="Kondolenci"/>'''Kondolenci'''. Esprimi sian ĉagrenon pro ies malfeliĉo, perdo : ''kondolenci la vidvinon''.
'''Kondolenco'''. Kondolencantaj vortoj.
<section end="Kondolenci"/>
<section begin="Kondoro"/>'''Kondoro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba birdo el la familio de l’ vulturoj (''Sarcoramphus gryphus'').
<section end="Kondoro"/>
<section begin="Konduki"/>'''Konduki'''. - 1. Doni la direkton al iranto : ''konduki blindulon, tenante lin je la mano; konduki bruton al la bazaro''. La pasio kondukas al krimoj. - 2. Administri, direkti : ''konduki entreprenon''.
'''Alkonduki'''. Konduki al io kaj ĝin atingi : ''alkonduki al la urbo''.
'''Dekonduki'''. Konduki de io kaj flankigi de ĝi : ''dekonduki de la vojo''.
'''Forkonduki'''. Konduki for de io kaj ĝin forlasi : ''forkonduki de la patrujo''.
'''Enkonduki'''. - 1. Konduki ien kaj veni internen : ''enkonduki en la ĉambron''. - 2. Uzi, apliki ion novan; proponi ion novan por la uzado : ''enkonduki novan vorton''.
'''Kunkonduki'''. Konduki kun io, kun si : ''kunkonduki sian filon''.
'''Trakonduki'''. Konduki tra io kaj atingi ĝian ekstremon : ''trakonduki tra la urbo''.
'''Kondukanto'''. Homo, kiu kondukas.
'''Kondukilo'''. Rimeno, ŝnuro por konduki brutojn : ''brido kun longaj kondukiloj''. Komparu : '''{{VdE|Gvidi}}'''.
<section end="Konduki"/>
<section begin="Konduktoro"/>'''Konduktoro'''. Oficisto, kontrolanta biletojn en vagono, omnibuso : ''fervoja konduktoro''.
<section end="Konduktoro"/>
<section begin="Konduti"/>'''Konduti'''. Agi konforme aŭ nekonforme al la reguloj de la bonmoreco, konveneco : ''La knabino kondutis neriproĉinde dum la tuta servado''.
'''Konduto'''. Maniero de la agado (konforma aŭ nekonforma al la reguloj de bonmoreco kaj konveneco).
'''Bonkonduta'''. De bona konduto. Komparu : '''{{VdE|Agi}}, {{VdE|Fari|fari}}, {{VdE|Procedi|procedi}}'''.
<section end="Konduti"/>
<section begin="Konfederacio"/>'''Konfederacio'''. Unuiĝo de kelke da ŝtatoj, kiuj havas komunan registaron, sed konservas sian sendependecon : ''Svisujo estas konfederacio de dudek du ŝtatoj''.
<section end="Konfederacio"/>
<section begin="Konfekcio"/>'''Konfekcio'''. Vestoj, fabrike produktataj ne laŭ mezuro.
<section end="Konfekcio"/>
<section begin="Konferenco"/>'''Konferenco'''. Kunsido por interkonsiliĝi pri gravaj aferoj : ''konferenco de diplomatoj''.
<section end="Konferenco"/>
<section begin="Konfesi"/>'''Konfesi'''. - 1. Malkaŝi siajn pekojn : ''La pastro absolvis la konfesinton''. - 2. Malkaŝe diri : ''Mi devas konfesi, ke mi tute ne amas lin''.
'''Konfeso'''. Ago, vortoj de tiu, kiu konfesas.
<section end="Konfesi"/>
<section begin="Konfidi"/>'''Konfidi'''. - 1. Esti certa pri la honesteco, kompetenteco de iu : ''Konfidu, sed vidu''. - 2. Doni, lasi ion al la zorgoj, fideleco de iu : ''Forveturante, la gepatroj konfidis la infanon al la vartistino''.
'''Konfido'''. Sento de tiu, kiu konfidas.
'''Konfidato'''. Homo al kiu oni konfidas siajn sekretojn : ''konfidato de la mastro''.
'''Konfidema'''. Kiu facile konfidas; kredema. Komparu : '''{{VdE|Fidi}}'''.
<section end="Konfidi"/>
<section begin="Konfidencio"/>'''Konfidencio'''. Sciigo, kiun oni komunikas al iu, konfidante al lia diskreteco.
'''Konfidencia'''. Komunikata kun konfido al ies diskreteco : ''konfidencia letero''.
'''Konfidencie'''. En konfidencia maniero : ''diri ion konfidencie''.
<section end="Konfidencio"/>
<section begin="Konfirmi"/>'''Konfirmi'''. - 1. Proklami la verecon de io; jesi : ''konfirmi la novaĵon''. - 2. En la katolika kaj protestanta kulto : ''solene ripeti la benon de la bapto''.
'''Konfirmo'''. Ago de tiu, kiu konfirmas; soleno, en kiu oni konfirmas.
'''Konfirmoto'''. Junulo, kiu sin preparas al la soleno de la konfirmo.
<section end="Konfirmi"/>
<section begin="Konfiski"/>'''Konfiski'''. - 1. Forpreni kiel punon por la ŝtata trezorejo : ''konfiski bienojn de ribelanto''. - 2. Forpreni objekton malpermesitan, ne konforman al la reguloj : ''konfiski al la lernanto malpermesitan libron; konfiski nefreŝan viandon en la bazaro''.
<section end="Konfiski"/>
<section begin="Konfiti"/>'''Konfiti'''. Kuiri fruktojn kun sukero, por ilin konservi en la densa siropo.
'''Konfitaĵo'''. Konfititaj fruktoj.
<section end="Konfiti"/>
<section begin="Konflikto"/>'''Konflikto'''. Malkonsento, malpaco, kaŭzita de kontraŭeco de deziroj, de opinioj : ''konflikto inter du regnoj; konflikto kun la propra konscienco''.
<section end="Konflikto"/>
<section begin="Konforma"/>'''Konforma'''. De sama karaktero, bone akordiĝanta kun io : ''Stilo konforma al la temo''.
'''Konforme'''. En maniero konforma al io.
'''Konformigi'''. Fari ion konforma al io.
'''Konformiĝi'''. Fariĝi konforma al io.
<section end="Konforma"/>
<section begin="Konfuzi"/>'''Konfuzi'''. Kaŭzi perdon de la trankvileco, de la memcerteco de iu, per subita malkovro de lia kulpo : ''La juĝisto tute konfuzis la krimulon per siaj demandoj''.
'''Konfuzo'''. Stato, sento de tiu, kiu estas konfuzita.
'''Konfuziĝi'''. Fariĝi konfuzita : ''Ŝi tute konfuziĝis, vidante la penetreman rigardon de la edzo''. Komparu : '''{{VdE|Konsterni}}'''.<section end="Konfuzi"/><noinclude><references/></noinclude>
m06uqx369sxl25lpgncit6l15ghwwg7
119343
119342
2026-05-23T03:25:32Z
Castelobranco
7
119343
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kondamni"/>'''Kondamno'''. Ago de tiu, kiu kondamnas.
'''Kondamnito'''. Homo, kiun oni juĝe kondamnis : ''kondamnito al la ekzilo''.
<section end="Kondamni"/>
<section begin="Kondiĉo"/>'''Kondiĉo'''. - 1. Reciproka rajto kaj devo de interkonsentantaj personoj, bazo de interkonsento : ''kondiĉo de kontrakto, je kiu kondiĉo? - 2''. Tio, kio estas necesa, por ke io ekzistu, okazu : ''La oksigeno estas kondiĉo de la vivo''. - 3. Stato de aferoj, cirkonstanco : ''Ne facile estas labori en tiaj kondiĉoj''.
'''Kondiĉa'''. Dependanta de kondiĉo : ''kondiĉa promeso''.
'''Kondiĉe ke'''. En la okazo se : ''Mi venos, kondiĉe ke vi venos''.
'''Senkondiĉe'''. Sen iu ajn kondiĉo.
<section end="Kondiĉo"/>
<section begin="Kondolenci"/>'''Kondolenci'''. Esprimi sian ĉagrenon pro ies malfeliĉo, perdo : ''kondolenci la vidvinon''.
'''Kondolenco'''. Kondolencantaj vortoj.
<section end="Kondolenci"/>
<section begin="Kondoro"/>'''Kondoro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba birdo el la familio de l’ vulturoj (''Sarcoramphus gryphus'').
<section end="Kondoro"/>
<section begin="Konduki"/>'''Konduki'''. - 1. Doni la direkton al iranto : ''konduki blindulon, tenante lin je la mano; konduki bruton al la bazaro''. La pasio kondukas al krimoj. - 2. Administri, direkti : ''konduki entreprenon''.
'''Alkonduki'''. Konduki al io kaj ĝin atingi : ''alkonduki al la urbo''.
'''Dekonduki'''. Konduki de io kaj flankigi de ĝi : ''dekonduki de la vojo''.
'''Forkonduki'''. Konduki for de io kaj ĝin forlasi : ''forkonduki de la patrujo''.
'''Enkonduki'''. - 1. Konduki ien kaj veni internen : ''enkonduki en la ĉambron''. - 2. Uzi, apliki ion novan; proponi ion novan por la uzado : ''enkonduki novan vorton''.
'''Kunkonduki'''. Konduki kun io, kun si : ''kunkonduki sian filon''.
'''Trakonduki'''. Konduki tra io kaj atingi ĝian ekstremon : ''trakonduki tra la urbo''.
'''Kondukanto'''. Homo, kiu kondukas.
'''Kondukilo'''. Rimeno, ŝnuro por konduki brutojn : ''brido kun longaj kondukiloj''. Komparu : '''{{VdE|Gvidi}}'''.
<section end="Konduki"/>
<section begin="Konduktoro"/>'''Konduktoro'''. Oficisto, kontrolanta biletojn en vagono, omnibuso : ''fervoja konduktoro''.
<section end="Konduktoro"/>
<section begin="Konduti"/>'''Konduti'''. Agi konforme aŭ nekonforme al la reguloj de la bonmoreco, konveneco : ''La knabino kondutis neriproĉinde dum la tuta servado''.
'''Konduto'''. Maniero de la agado (konforma aŭ nekonforma al la reguloj de bonmoreco kaj konveneco).
'''Bonkonduta'''. De bona konduto. Komparu : '''{{VdE|Agi}}, {{VdE|Fari|fari}}, {{VdE|Procedi|procedi}}'''.
<section end="Konduti"/>
<section begin="Konfederacio"/>'''Konfederacio'''. Unuiĝo de kelke da ŝtatoj, kiuj havas komunan registaron, sed konservas sian sendependecon : ''Svisujo estas konfederacio de dudek du ŝtatoj''.
<section end="Konfederacio"/>
<section begin="Konfekcio"/>'''Konfekcio'''. Vestoj, fabrike produktataj ne laŭ mezuro.
<section end="Konfekcio"/>
<section begin="Konferenco"/>'''Konferenco'''. Kunsido por interkonsiliĝi pri gravaj aferoj : ''konferenco de diplomatoj''.
<section end="Konferenco"/>
<section begin="Konfesi"/>'''Konfesi'''. - 1. Malkaŝi siajn pekojn : ''La pastro absolvis la konfesinton''. - 2. Malkaŝe diri : ''Mi devas konfesi, ke mi tute ne amas lin''.
'''Konfeso'''. Ago, vortoj de tiu, kiu konfesas.
<section end="Konfesi"/>
<section begin="Konfidi"/>'''Konfidi'''. - 1. Esti certa pri la honesteco, kompetenteco de iu : ''Konfidu, sed vidu''. - 2. Doni, lasi ion al la zorgoj, fideleco de iu : ''Forveturante, la gepatroj konfidis la infanon al la vartistino''.
'''Konfido'''. Sento de tiu, kiu konfidas.
'''Konfidato'''. Homo al kiu oni konfidas siajn sekretojn : ''konfidato de la mastro''.
'''Konfidema'''. Kiu facile konfidas; kredema. Komparu : '''{{VdE|Fidi}}'''.
<section end="Konfidi"/>
<section begin="Konfidencio"/>'''Konfidencio'''. Sciigo, kiun oni komunikas al iu, konfidante al lia diskreteco.
'''Konfidencia'''. Komunikata kun konfido al ies diskreteco : ''konfidencia letero''.
'''Konfidencie'''. En konfidencia maniero : ''diri ion konfidencie''.
<section end="Konfidencio"/>
<section begin="Konfirmi"/>'''Konfirmi'''. - 1. Proklami la verecon de io; jesi : ''konfirmi la novaĵon''. - 2. En la katolika kaj protestanta kulto : ''solene ripeti la benon de la bapto''.
'''Konfirmo'''. Ago de tiu, kiu konfirmas; soleno, en kiu oni konfirmas.
'''Konfirmoto'''. Junulo, kiu sin preparas al la soleno de la konfirmo.
<section end="Konfirmi"/>
<section begin="Konfiski"/>'''Konfiski'''. - 1. Forpreni kiel punon por la ŝtata trezorejo : ''konfiski bienojn de ribelanto''. - 2. Forpreni objekton malpermesitan, ne konforman al la reguloj : ''konfiski al la lernanto malpermesitan libron; konfiski nefreŝan viandon en la bazaro''.
<section end="Konfiski"/>
<section begin="Konfiti"/>'''Konfiti'''. Kuiri fruktojn kun sukero, por ilin konservi en la densa siropo.
'''Konfitaĵo'''. Konfititaj fruktoj.
<section end="Konfiti"/>
<section begin="Konflikto"/>'''Konflikto'''. Malkonsento, malpaco, kaŭzita de kontraŭeco de deziroj, de opinioj : ''konflikto inter du regnoj; konflikto kun la propra konscienco''.
<section end="Konflikto"/>
<section begin="Konforma"/>'''Konforma'''. De sama karaktero, bone akordiĝanta kun io : ''Stilo konforma al la temo''.
'''Konforme'''. En maniero konforma al io.
'''Konformigi'''. Fari ion konforma al io.
'''Konformiĝi'''. Fariĝi konforma al io.
<section end="Konforma"/>
<section begin="Konfuzi"/>'''Konfuzi'''. Kaŭzi perdon de la trankvileco, de la memcerteco de iu, per subita malkovro de lia kulpo : ''La juĝisto tute konfuzis la krimulon per siaj demandoj''.
'''Konfuzo'''. Stato, sento de tiu, kiu estas konfuzita.
'''Konfuziĝi'''. Fariĝi konfuzita : ''Ŝi tute konfuziĝis, vidante la penetreman rigardon de la edzo''. Komparu : '''{{VdE|Konsterni}}'''.<section end="Konfuzi"/><noinclude><references/></noinclude>
2yv0x10oclsnv4s2brwbaknov8xaemf
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/69
104
20735
119332
118208
2026-05-23T03:03:48Z
Castelobranco
7
119332
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Humo"/>'''Humo'''. Tero miksita kun malkomponiĝintaj vegetaĵoj.
<section end="Humo"/>
<section begin="Humana"/>'''Humana'''. Posedanta la noblajn ecojn de l’ homo, kompatema, bonfaranta, helpema : ''humana persono, humana ago''.
'''Humane'''. En humana maniero.
'''Humaneco'''. Eco de tio, kio estas humana.
'''Humanigi'''. Fari ion humana : ''humanigi sovaĝulon''.
<section end="Humana"/>
<section begin="Humanismo"/>'''Humanismo'''. Doktrino, akceptanta la antikvajn greke-romanajn sciencojn, artojn kaj literaturon, kiel la plej bonan rimedon, edukantan kaj perfektigantan la homan intelekton.
<section end="Humanismo"/>
<section begin="Humanisto"/>'''Humanisto'''. Specialisto en la klasikaj lingvoj kaj literaturoj.
<section end="Humanisto"/>
<section begin="Humero"/>'''Humero''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Osto de la brako.
<section end="Humero"/>
<section begin="Humila"/>'''Humila'''. Opinianta sian situacion malalta kaj montranta tion per siaj manieroj kaj konduto : ''humila servisto''. '''Humile'''. En humila maniero.
'''Humiligi'''. Fari iun humila.
'''Humileco'''. Eco de tiu, kiu estas humila. '''Malhumila'''. Havanta tro altan opinion pri si mem kaj montranta tion per sia konduto; aroganta.
'''Malhumileco'''. Eco de tiu , kiu estas malhumila. Komparu : {{VdE|Modesta}}.
<section end="Humila"/>
<section begin="Humoro"/>'''Humoro'''. Stato de la animo : ''bona humoro, gaja humoro''.
'''Humorajo''' . Gajiga neserioza literatura verko : ''« La libro de l' humoraĵo, » de Lengyel''.
<section end="Humoro"/>
<section begin="Hundo"/>'''Hundo''' ({{VdE-ml|Zool}}). Hejma kvarpieda besto,
karakterizata de la fideleco al la homo, alta inteligenteco kaj flarsento : ''ĉashundo, gardohundo, ĉambrohundo'' (''Canis domesticus'').
<section end="Hundo"/>
<section begin="Hura"/>'''Hura'''. Interjekcio de ĝoja aklamo; milita ekkrio antaŭ atako.
<section end="Hura"/>
<section begin="Husaro"/>'''Husaro'''. Soldato de malpeza kavalerio, havanta uniformon, similan al la hungara.
<section end="Husaro"/>
<section begin="Huzo"/>'''Huzo''' ({{VdE-ml|Zool}}). Mara fiŝo el la familio de
la sturgoj (''Acipenser huso'').
<section end="Huzo"/>
<section begin="Litero Ĥ"/>{{f|'''Ĥ'''|c|g=150%}}
<section end="Litero Ĥ"/>
<section begin="Ĥameleono"/>'''Ĥameleono''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kolorŝanĝa lacerto.
(''Chamaeleo'').
<section end="Ĥameleono"/>
<section begin="Ĥaoso"/>'''Ĥaoso'''. - '''1.''' Primitiva stato de la universo, laŭ la greka mitologio, kiam ĉiuj elementoj estis intermiksitaj. - '''2.''' Senordo : ''ĥaoso en diskuto''.
'''Ĥaosa'''. Senorda.
'''Ĥaose'''. En ĥaosa maniero.
<section end="Ĥaoso"/>
<section begin="Ĥemio"/>'''Ĥemio'''. Scienco pri la simplaj korpoj, iliaj komponaĵoj kaj pri la fenomenoj, en kiuj ŝangiĝas la interna strukturo de la korpoj.
<section end="Ĥemio"/>
<section begin="Ĥemia"/>'''Ĥemia'''. Kiu rilatas la ĥemion : ''ĥemia fenomeno''.
'''Ĥemiaĵo'''. Ĥemia produktaĵo.
<section end="Ĥemia"/>
<section begin="Ĥimero"/>'''Ĥimero'''. - '''1.''' Monstro de la greka mitologio kun tri kapoj kaj serpenta vosto. - '''2.''' Io nerealigebla : ''Multaj nomas la ideon de la internacia lingvo himero''.
'''Ĥimera'''. Nerealigebla : ''ĥimera projekto''.
<section end="Ĥimero"/>
<section begin="Ĥirurgo"/>'''Ĥirurgo'''. Kuracisto. specialisto en la
ĥirurgio.
<section end="Ĥirurgo"/>
<section begin="Ĥirurgio"/>'''Ĥirurgio'''. Parto de la medicino, kuracanta per la operacioj.
<section end="Ĥirurgio"/>
<section begin="Ĥolero"/>'''Ĥolero'''. Epidemia, tre danĝera malsano, karakterizata de vomado, laksado kaj fortaj doloroj de l’intestoj.
<section end="Ĥolero"/>
<section begin="Ĥoro"/>'''Ĥoro'''. Aro de personoj kunkantantaj.
'''Ĥorejo'''. Loko en la preĝejo, kie estas la
orgeno kaj kie kantas la preĝeja ĥoro..
'''Ĥoristo'''. Ano de ĥoro.
<section end="Ĥoro"/>
<section begin="Ĥromotipio"/>'''Ĥromotipio'''. Presado per koloroj.
<section end="Ĥromotipio"/>
<section begin="Litero I"/>{{f|'''I'''|c|g=150%}}
<section end="Litero I"/>
<section begin="I"/>'''I.''' Finiĝo de la aktiva infinitivo : ''fari, esti''.
<section end="I"/>
<section begin="Ia"/>'''Ia'''. Adjektiva pronomo, esprimanta nedifinitan kvaliton, nedifinitajn ecojn : ''ia stranga ĵargono''.
<section end="Ia"/>
<section begin="Ial"/>'''lal'''. Pro ia kaŭzo (malofte uzata).
<section end="Ial"/>
<section begin="Iam"/>'''Iam'''. En iu tempo : ''Iam ni estis amikoj''.
'''Iama'''. Kiu estis iam : ''iama oficiro''.
<section end="Iam"/>
<section begin="Ibiso"/>'''Ibiso''' ({{VdE-ml|Zool}}). Birdo et la vico de l’ longkruraj (''Ibis'').<section end="Ibiso"/><noinclude><references/></noinclude>
q607v6rdi7opnwjs0sfwll3go3nakkh
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/58
104
20736
119326
117060
2026-05-23T02:47:30Z
Castelobranco
7
119326
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Litero G"/>{{f|'''G'''|c|g=150%}}
<section end="Litero G"/>
<section begin="Gabio"/>'''Gabio'''. Cilindra korbo sen fundo, uzata por rapida aranĝo de redutoj.
<section end="Gabio"/>
<section begin="Gado"/>'''Gado''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de ostfiŝo, ĉefa nutraĵo de la norduloj (''Gadas'').
<section end="Gado"/>
<section begin="Gaja"/>'''Gaja'''. Ekscitita de agrablaj sentoj kaj montranta sian kontentecon per gestoj, rido : ''gaja homo, gaja junularo''.
'''Gaje'''. En gaja maniero.
'''Gajeco'''. Stato de tiu, kiu estas gaja.
'''Gajigi'''. Fari iun gaja : ''La rakonto gajigis ĉiujn''.
'''Malgaja'''. Ekscitita de malagrablaj sentoj.
'''Malgajeco'''. Stato de tiu, kiu estas malgaja.
'''Malgajigi'''. Fari iun malgaja. Komparu : '''{{VdE|Ĝoja}}'''.
<section end="Gaja"/>
<section begin="Gajlo"/>'''Gajlo'''. Tumoro sur la folioj de l’ kverko, kaŭzita de piko de vespo : ''El gajloj oni fabrikas inkon''.
<section end="Gajlo"/>
<section begin="Gajni"/>'''Gajni'''. Akiri ion aŭ bonan rezultaton en io, sukcesi en io, kio tute aŭ grandaparte dependas de sorto : ''gajni en kartludo, en loterio; gajni batalon''.
'''Malgajni'''. Perdi ion, malsukcesi en io, kio tute aŭ parte dependas de sorto : ''malgajni veton''. Komparu : '''{{VdE|Profiti}}'''.
<section end="Gajni"/>
<section begin="Galo"/>'''Galo'''. Sekrecio de la hepato : ''maldolĉa, verdeflava digesta suko''.
<section end="Galo"/>
<section begin="Galanterio"/>'''Galanterio'''. Malgrandaj luksaj objektoj por ornamo de loĝejo, de vesto : ''statuetoj, speguloj''.
<section end="Galanterio"/>
<section begin="Galantino"/>'''Galantino'''. Vianda manĝaĵo, ornamita per la propra gelateno.
<section end="Galantino"/>
<section begin="Galeno"/>'''Galeno'''. Mineralo, konsistanta el plumbo, sulfuro kaj arĝento.
<section end="Galeno"/>
<section begin="Galero"/>'''Galero'''. Komerca aŭ milita ŝipo de la mezaj jarcentoj. En Francujo iam la remistoj de galeroj estis krimuloj, ligitaj al la bordoj per ĉenoj : ''galeroj = punlaboro, malfacila, teda laboro''.
<section end="Galero"/>
<section begin="Galerio"/>'''Galerio'''. - 1. Teatra balkono kun benkoj por la spektatoroj. - 2. Longa, mallarĝa salono kun kolonoj; longa, mallarĝa subteraĵo : ''galerio de minejo''. - 3. Kolekto de objektoj de arto, de kuriozaĵoj : ''galerio de pentraĵoj''.
<section end="Galerio"/>
<section begin="Galiumo"/>'''Galiumo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ga. Ĥemia elemento, malofta metalo, parenca kun zinko.
<section end="Galiumo"/>
<section begin="Galono"/>'''Galono'''. Densa rubando el arĝento, oro, por ornamo de vesto, de kurteno : ''galonoj de oficira uniformo''.
<section end="Galono"/>
<section begin="Galopo"/>'''Galopo'''. La plej rapida kuro de l’ ĉevalo; tre rapida kuro.
'''Galopi'''. Tre rapide kuri.
'''Galope'''. En galopa kuro; tre rapide.
<section end="Galopo"/>
<section begin="Galoŝo"/>'''Galoŝo'''. Piedvesto, plej ofte kauĉuka, kiun oni metas sur la ŝuon por gardi la piedon de la malsekeco.
<section end="Galoŝo"/>
<section begin="Galvana"/>'''Galvana''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Kiu rilatas la elektron, devenantan de ĥemiaj fenomenoj.
<section end="Galvana"/>
<section begin="Galvanismo"/>'''Galvanismo''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Elektraj fenomenoj, devenantaj de ĥemiaj fenomenoj.
<section end="Galvanismo"/>
<section begin="Galvanometro"/>'''Galvanometro''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Aparato por mezuri la forton de la galvana fluo per la devio de magneta vergeto.
<section end="Galvanometro"/>
<section begin="Galvanoplastiko"/>'''Galvanoplastiko'''. Apliko de la galvana fluo por kovri objektojn per maldika tavolo de metalo, antaŭe solvita.
<section end="Galvanoplastiko"/>
<section begin="Gamo"/>'''Gamo'''. Serio de muzikaj notoj, ordigitaj en la natura vico de l' tonoj : ''Ĉiuj gamoj ricevas la nomon de la komenca noto''.
<section end="Gamo"/>
<section begin="Gamaŝo"/>'''Gamaŝo'''. Vesto, kiu kovras la malsupron de la kruro kaj la supron de la ŝuo.
<section end="Gamaŝo"/>
<section begin="Ganglio"/>'''Ganglio'''. Nerva nodo.
<section end="Ganglio"/>
<section begin="Gangreno"/>'''Gangreno'''. - 1. Detruo, morto de membro aŭ organo, kaŭzita de lezo de la nutrado, de la bakterioj : ''La gangreno estas ofta en la militaj hospitaloj dum la militiro''. - 2. Malvirteco : ''morala gangreno''.
<section end="Gangreno"/>
<section begin="Ganto"/>'''Ganto'''. Vesto de la mano : ''ledaj, lanaj gantoj''. Ĵeti la ganton = inviti al batalo. Levi la ganton = akcepti la inviton al batalo.
<section end="Ganto"/>
<section begin="Garantii"/>'''Garantii'''. - 1. Preni sur sin la respondecon : ''garantii por komercaĵo, por arestito, por prunto''. - 2. Firme aserti : ''Li garantias, ke morgaŭ estos bela vetero''.
'''Garantio'''. Respondeco de tiu, kiu garantias; garantianta objekto : ''pruntgarantio''.
<section end="Garantii"/>
<section begin="Garbo"/>'''Garbo'''. Fasko de greno : ''tritika garbo,
'''Garbejo'''''. Konstruaĵo por greno, fojno, pajlo.
<section end="Garbo"/>
<section begin="Gardi"/>'''Gardi'''. Zorgi pri ies sendanĝereco : ''gardi personon, konstruaĵon, postenon; sin gardi''.
'''Gardisto'''. Homo, kies okupo estas gardi.
'''Gardejo'''. Gardista posteno.
'''Gardostaranto'''. Gardisto dum la plenumado de sia funkcio.
'''Antaŭgardi'''. Neebligi la danĝeron antaŭ ĝia apero : ''La vakcino antaŭgardas de la variolo''. ''La asekuro''
<section end="Gardi"/><noinclude><references/></noinclude>
9d3m92riove8yabspf9ulbu69ug84hs
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/113
104
25590
119357
118907
2026-05-23T03:49:05Z
Castelobranco
7
119357
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Nu"/>'''Nu'''. Interjekcio, antaŭiranta surprizan konkludon : ''Nu, kion vi diros pri tio?
<section end="Nu"/>
<section begin="Nuanco"/>'''Nuanco'''''. Malgranda, apenaŭ sentebla diferenco inter aferoj de la sama speco : ''nuanco de koloro, nuanco de esprimo''.
'''Nuanci'''. Esprimi per nuancoj. Komparu : ''Moduli''.
<section end="Nuanco"/>
<section begin="Nubo"/>'''Nubo'''. Akva vaporo, formanta videblajn amasojn en la supraj tavoloj de la aero.
<section end="Nubo"/>
<section begin="Nuda"/>'''Nuda'''. Nevestita, nekovrita : ''nuda homo, nuda muro, nuda vero''.
'''Nudeco'''. Eco de tio, kio estas nuda.
'''Nudpieda'''. Sen ŝuoj kaj ŝtrumpoj.
<section end="Nuda"/>
<section begin="Nuko"/>'''Nuko''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Posta parto de la kolo.
<section end="Nuko"/>
<section begin="Nukso"/>'''Nukso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto kun malmola lignosimila kovraĵo.
<section end="Nukso"/>
<section begin="Nulo"/>'''Nulo'''. - 1. Gifero, kiu dekobligas la vaIoron de ĉiu alia cifero, se ĝi estas lokita dekstre de la lasta. - 2. Io senvalora : ''homa nulo''.
'''Nuligi'''. Fari, deklari ion senvalora : ''nuligi kontrakton''.
<section end="Nulo"/>
<section begin="Numero"/>'''Numero'''. Cifero, nombro, kiu montras la lokon. la vicon de objekto inter aliaj objektoj : ''numero de domo''.
'''Numeri'''. Meti, surskribi numeron : ''numeri la paĝojn de kajero''.
<section end="Numero"/>
<section begin="Numido"/>'''Numido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la kokoj (''Numida meleagris'').
<section end="Numido"/>
<section begin="Numismatiko"/>'''Numismatiko'''. Scienco pri la antikvaj moneroj kaj medaloj.
<section end="Numismatiko"/>
<section begin="Nun"/>'''Nun'''. En tiu ĉi tempo, momento; en la estanta tempo, momento.
'''Nuna'''. Kiu okazas nun.
<section end="Nun"/>
<section begin="Nuncio"/>'''Nuncio'''. Ambasadoro de papo.
<section end="Nuncio"/>
<section begin="Nur"/>'''Nur'''. - 1. Nenio, neniu plu, ne pli multe : ''Venis nur tri personoj''. La libro kostas nur du frankojn. - 2. Ne pli frue ol : ''La letero atingos lin nur morgaŭ''.
<section end="Nur"/>
<section begin="Nutri"/>'''Nutri'''. Doni, liveri al vivanta estaĵo tion, kion ĝi bezonas por daŭrigi sian ekzistadon : ''nutri per viando''. Nia fruktodona lando nutras multenombran loĝantaron.
'''Nutraĵo'''. Tio, kio nutras : ''La terpomoj estas bongusta nutraĵo''.
<section end="Nutri"/>
<section begin="Litero O"/>{{f|'''O'''|c|g=150%}}
<section end="Litero O"/>
<section begin="O"/>'''O'''. Fleksio de la substantivo kaj de la vortoj, uzataj en substantiva formo : ''tablo, dudeko, kialo''.
<section end="O"/>
<section begin="Oazo"/>'''Oazo'''. Fruktodona tero en dezerto.
<section end="Oazo"/>
<section begin="Obei"/>'''Obei'''. Plenumila volon, ordonon de alia persono : ''obei la patron, obei la ĉefon, obei ies konsilon''.
'''Obeo'''. Plenumo de ies volo,de ies ordono.
'''Obeema'''. Volonte, facile obeanta.
<section end="Obei"/>
<section begin="Obelisko"/>'''Obelisko'''. Egipta monumento en formo de kvarangula kolono kun malgranda piramido sur la supro.
<section end="Obelisko"/>
<section begin="Objekto"/>'''Objekto''' - 1. Ĉio, kio estas videbla, sentebla. - 2. Tio, kio okupas la spiriton : ''objekto de studo''. Komparu. Afero.
<section end="Objekto"/>
<section begin="Objektiva"/>'''Objektiva'''. Bazita sur senpartia esploro, ne influita de individuaj gustoj aŭ opinioj : ''objektiva kritiko''.
'''Objektiveco'''. Eco de tio, kio estas objektiva.
'''Objektive'''. En objektiva maniero.
<section end="Objektiva"/>
<section begin="-Obl"/>'''Obl'''. Sufikso, por derivi nombrajn nomojn, kelkfoje pli grandajn ol la radika : ''triobla, kvaroble''.
<section end="-Obl"/>
<section begin="Oblato"/>'''Oblato'''. Malgranda disko, bakita el faruno kun akvo.
<section end="Oblato"/>
<section begin="Obligacio"/>'''Obligacio'''. Kredita papero, donata de ŝtato aŭ privatakompanio, kiel dokumento pri ŝuldo.
<section end="Obligacio"/>
<section begin="Oblikva"/>'''Oblikva'''. Flankiranta, kliniĝanta de la horizontala aŭ vertikala direkto : ''oblikva linio''.
'''Oblikve'''. En oblikva maniero : ''oblikve staranta kolono''.
<section end="Oblikva"/>
<section begin="Obolo"/>'''Obolo'''. Antiva greka monero, valoranta 0,16 fr.
<section end="Obolo"/>
<section begin="Observi"/>'''Observi'''. Atente rigardi por esplori : ''observi ies agojn, observi la stelojn''.
'''Observo'''. Ago de tiu, kiu observas.
'''Observema'''. Kiu havas inklinon, kapablon por observi.
'''Observejo'''. Loko por specialaj observoj : ''astronomia observejo''.
<section end="Observi"/>
<section begin="Observatorio"/>'''Observatorio'''. Observejo.
<section end="Observatorio"/>
<section begin="Obstina"/>'''Obstina'''. Tro forte, tro ekskluzive sekvanta sian volon, sian opinion kontraŭ la volo de aliaj; ne cedema, ne konvinkebla : ''obstina, kiel kapro''.
'''Obstini'''. Tro forte, tro ekskluzive sekvi sian volon, sian opinion kontraŭ la volo de aliaj.
'''Obstine'''. En obstina maniero.
'''Obstineco'''. Eco de l’ tiu, kiu estas obstina. Komparu. Insisti, persisti.
<section end="Obstina"/><noinclude><references/></noinclude>
9xj95zrmi37rx9081bmxofhfr1zzynn
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/117
104
25591
119358
119250
2026-05-23T03:49:27Z
Castelobranco
7
119358
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Ovo"/>'''Ovblanko, ovflavo'''. Blanka, flava parto de ovo.
'''Ovforma'''. Havanta formon de ovo.
<section end="Ovo"/>
<section begin="Ovacio"/>'''Ovacio'''. Brua, entuziasma akcepto, por honori iun.
<section end="Ovacio"/>
<section begin="Ovalo"/>'''Ovalo'''. Figuro, havanta formon de kunpremita rondo.
'''Ovala'''. Ovalforma.
<section end="Ovalo"/>
<section begin="Ozono"/>'''Ozono''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Polimero de l’ oksigeno, diferencanta de ĝi per karakteriza odoro kaj per pli forta oksidiga kapablo.
<section end="Ozono"/>
<section begin="Litero P"/>{{f|'''P'''|c|g=150%}}
<section end="Litero P"/>
<section begin="Paco"/>'''Paco'''. Rilato inter du personoj aŭ landoj, karakterizata de foresto de malamikaj agoj kaj intencoj : ''Se vi deziras pacon, preparu militon''.
'''Paca'''. Estanta en stato de paco, senmilita.
'''Pace'''. En paca maniero.
'''Pacama'''. Amanta la pacon.
'''Pacigi'''. Fari iun paca.
'''Paciĝi'''. Fariĝi paca.
'''Malpaco'''. Rilato inter du personoj, karakterizata de malamikaj agoj, interparoloj aŭ intencoj.
'''Malpaca'''. Estanta en stato de malpaco.
'''Malpacigi'''. Fari iun malpaca.
'''Malpaciĝi'''. Fariĝi malpaca.
'''Malpacema'''. Inklina al la malpaco.
<section end="Paco"/>
<section begin="Pacienco"/>'''Pacienco'''. Virto, dank' al kiu oni trankvile portas la malbonon.
'''Pacienca'''. Posedanta la paciencon.
'''Pacience'''. En pacienca maniero.
<section end="Pacienco"/>
<section begin="Paciento"/>'''Paciento'''. Persono, kuracata de medicinisto.
<section end="Paciento"/>
<section begin="Pafi"/>'''Pafi'''. Sendi per armilo, por vundi aŭ mortigi : ''pafi kuglon al leono''.
'''Pafo'''. Ago de tiu, kiu pafas.
'''Mortpafi'''. Mortigi per pafo.
'''Pafisto'''. Homo, kies okupo estas pafi.
'''Pafilo'''. Armilo por pafi, precipe pulvoarmilo, portata de ĉasistoj kaj soldatoj.
'''Pafilego'''. Kanono.
'''Pafarko'''. Fleksebla ligna aŭ fera arko por ĵeti sagojn.
<section end="Pafi"/>
<section begin="Pagi"/>'''Pagi'''. Doni la monon, ŝuldatan por aĉetita objekto aŭ prunto : ''pagi tri frankojn, pagi la serviston, pagi la loĝejon''.
'''Pago'''. Ago de tiu, kiu pagas.
<section end="Pagi"/>
<section begin="Pagodo"/>'''Pagodo'''. Templo, kapelo de Budho en Indio, Ĥinujo.
<section end="Pagodo"/>
<section begin="Paĝo"/>'''Paĝo'''. Unu flanko de papera folio : ''« Fundamenta Krestomatio » havas 460 paĝojn''.
<section end="Paĝo"/>
<section begin="Paĝio"/>'''Paĝio'''. Nobela knabo, akompananta princon, por lin servi kaj lerni la militan arton.
<section end="Paĝio"/>
<section begin="Pajlo"/>'''Pajlo'''. Trunketoj de draŝita greno.
'''Pajla'''. El pajlo.
<section end="Pajlo"/>
<section begin="Paki"/>'''Paki'''. Kunmeti kaj ligi objektojn per ŝnuro; kunmeti objektojn en valizo, kofro.
'''Pakaĵo'''. Pakitaj objektoj.
<section end="Paki"/>
<section begin="Pala"/>'''Pala'''. Havanta malmulte da ruĝo : ''pala vizaĝo''.
'''Paliĝi'''. Fariĝi pala.
<section end="Pala"/>
<section begin="Palaco"/>'''Palaco'''. Granda, luksa domo, loĝloko de princo, de riĉulo.
<section end="Palaco"/>
<section begin="Paladio"/>'''Paladio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pd. Ĥemia elemento, malpeza arĝente blanka metalo, ter malmola, uzata por precizaj fizikaj instrumentoj.
<section end="Paladio"/>
<section begin="Palankeno"/>'''Palankeno'''. Ĥina portilo por pasaĝeroj, kun tegmento kaj kurtenoj.
<section end="Palankeno"/>
<section begin="Palato"/>'''Palato''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Supra parto de la interno de la buŝo.
<section end="Palato"/>
<section begin="Paleografio"/>'''Paleografio'''. Arto deĉifri la antikvajn surskribojn kaj manuskriplojn.
<section end="Paleografio"/>
<section begin="Paleontologio"/>'''Paleontologio'''. Scienco pri la elfositaj restaĵoj de ŝtonigitaj bestoj kaj vegetaĵoj.
<section end="Paleontologio"/>
<section begin="Paletro"/>'''Paletro'''. Ligna aŭ porcelana plato kun truo por la granda fingro de la maldekstra mano, sur kiu la pentristoj preparas la farbojn.
<section end="Paletro"/>
<section begin="Palinuro"/>'''Palinuro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara dekpieda kankro, same bongusta kiel la omaro. (''Palinurus quadricornis'').
<section end="Palinuro"/>
<section begin="Paliso"/>'''Paliso'''. Forta, pintita malsupre, ligna peco, kiun oni enigas en la teron.
'''Palisaro'''. Barilo, konsistanta el vico de palisoj.
<section end="Paliso"/>
<section begin="Palisandro"/>'''Palisandro'''. Viole nigra ligno, uzata por luksaj mebloj.
<section end="Palisandro"/>
<section begin="Palmo"/>'''Palmo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj, plejparte grandegaj arboj kun densa krono de kolosaj, ĉiam verdaj folioj (''Palma'').
<section end="Palmo"/>
<section begin="Palpi"/>'''Palpi'''. Tuŝi per la mano, por esplori : ''palpi la vojon en la mallumo''.
'''Palpe'''. En palpanta maniero.
'''Palpebla'''. Kiu povas esti palpita.
'''Palpilo'''. Organo de insektoj kaj aliaj bestoj por palpi.
<section end="Palpi"/>
<section begin="Palpebro"/>'''Palpebro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Movebla kovraĵo de la okulo : ''la supra kaj malsupra palpebro''.
'''Palpebrumi'''. Rapide fermi kaj malfermi la palpebrojn.<section end="Palpebro"/><noinclude><references/></noinclude>
pe7n2lij6134jc7dag82d26q6h9sahi
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/135
104
25592
119359
119179
2026-05-23T03:50:19Z
Castelobranco
7
119359
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Puto"/>'''Puto'''. Truo elfosita en tero, kie kolektiĝas akvo el fonto.
<section end="Puto"/>
<section begin="Putoro"/>'''Putoro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de la musteloj (''Putorius'').
<section end="Putoro"/>
<section begin="Putro, putrado"/>'''Putro, putrado'''. Malkonponiĝo de besta aŭ vegetaĵa organismo, kiam ilin forlasis la vivo.
'''Putri'''. Esti en stato de putrado.
'''Putraĵo'''. Putranta substanco.
<section end="Putro, putrado"/>
<section begin="Litero R"/>{{f|'''R'''|c|g=150%}}
<section end="Litero R"/>
<section begin="Rabi"/>'''Rabi'''. Superforte forpreni ies posedaĵon : ''rabi monon''. Pariso rabis Helenon, la edzinon de Menelao.
'''Rabo'''. Ago de tiu, kiu rabas.
'''Rabaĵo'''. Rabita objekto.
'''Rabisto'''. Homo, kiu sin okupas per rabado.
'''Raba'''. Kiu rabas : ''raba birdo''.
<section end="Rabi"/>
<section begin="Rabarbo"/>'''Rabarbo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el Ia familio de l’ poligonacoj, kies radiko estas uzata kiel laksiga rimedo (''Rheum officinate'').
<section end="Rabarbo"/>
<section begin="Rabato"/>'''Rabato'''. Malaltigo de la prezo, donata de la vendanto al la aĉetanto : ''La firmo donas al la ĉiamaj aĉetantoj 10% da rabato''.
<section end="Rabato"/>
<section begin="Rabeno"/>'''Rabeno'''. Hebrea pastro.
<section end="Rabeno"/>
<section begin="Rabio"/>'''Rabio'''. Malsano, plej ofte observata ĉe la hundoj, karakterizata de furioza ekscito, kiun sekvas paralizo kaj morto.
'''Rabia'''. Malsana je l’ rabio : ''Rabia lupo estas ekstreme danĝera''.
<section end="Rabio"/>
<section begin="Raboti"/>'''Raboti'''. Glatigi, ebenigi lignon, forigante la superstarantajn partojn per speciala akra instrumento.
'''Rabotilo'''. Instrumento por raboti.
<section end="Raboti"/>
<section begin="Racio"/>'''Racio'''. Motivo, praviganta agon : ''la ŝtataj racioj''.
'''Racia'''. Bazita sur racio : ''racia decido''.
<section end="Racio"/>
<section begin="Racionalismo"/>'''Racionalismo'''. Filozofia doktrino, celanta ekkoni ĉiujn sciencajn verojn per la rezonado, ne per la eksperimentado.
<section end="Racionalismo"/>
<section begin="Racionalisto"/>'''Racionalisto'''. Adepto de la racionalismo.
<section end="Racionalisto"/>
<section begin="Rado"/>'''Rado'''. Ronda ilo, turniĝanta ĉirkaŭ la akso, kiu penetras ĝian centron : ''rado de veturilo, de horloĝo, de muelejo''.
'''Du-, tri-, kvarrada'''. Havanta du, tri, kvar radojn : ''durada velocipedo''.
'''Radio'''. - 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Rekta linio, kuniganta la centron de cirklo kun ĝia ĉirkaŭo : ''radio de rondo, radio de rado''. – 2. ({{VdE-ml|Fiz}}.). Rekta luma linio, iranta de lumanta korpo : ''la sunaj radioj''.
'''Radii'''. Dissendi radiojn : ''La kupolo de la templo radias en la suno''.
<section end="Rado"/>
<section begin="Radiko"/>'''Radiko'''. – 1. ({{VdE-ml|Bot}}.). Parto de vegetaĵo, per kiu ĝi fiksiĝas en la tero kaj ricevas la nutraĵon. - 2. Primitiva vorto de lingvo, de kiu oni derivas aliajn per almetado de aliaj radikoj aŭ afiksoj : ''La Universala Vortaro enhavas tri mil radikojn''.
'''Enradikigi'''. - 1. Fiksi en la tero la radikojn de vegetaĵo : ''enradikigi arbon''. - 2. Fiksi : ''enradikigi kutimon, enradikigi ideon''.
'''Elradikigi'''. Eltiri el la tero la radikojn de vegetaĵo.
'''Enradikiĝi'''. - 1. Fiksiĝi en la tero per la radikoj. - 2. Fiksiĝi.
<section end="Radiko"/>
<section begin="Radikala"/>'''Radikala'''. Karakterizata de profundeco, subiteco kaj senindulgeco de la postulataj aŭ farataj reformoj : ''radikala ministro, radikala projekto''.
'''Radikalulo'''. Homo de radikalaj opinioj.
<section end="Radikala"/>
<section begin="Radikalismo"/>'''Radikalismo'''. Emo al radikalaj reformoj.
<section end="Radikalismo"/>
<section begin="Rafano"/>'''Rafano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj, kun manĝebla radiko. (''Raphanus'').
'''Rafaneto'''. Speco de rafano kun malgranda manĝebla radiko.
<section end="Rafano"/>
<section begin="Rafini"/>'''Rafini'''. Ĥemie purigi naturajn aŭ fabrikajn produktaĵojn : ''rafini sukeron''.
'''Rafinita'''. Subtila, delikata : ''rafinita gusto''.
'''Rafinejo'''. Fabriko, kie oni rafinas.
'''Rafinisto'''. Homo kies profesio estas rafini.
<section end="Rafini"/>
<section begin="Rajo"/>'''Rajo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo kun plata kvarangula korpo (''Raja'').
<section end="Rajo"/>
<section begin="Rajdi"/>'''Rajdi'''. Esti portata sur la dorso de besto : ''rajdi sur ĉevalo''.
'''Rajdejo'''. Loko, kie oni sin ekzercas en la rajdado.
'''Rajdisto'''. Homo, kies profesio estas rajdi.
<section end="Rajdi"/>
<section begin="Rajto"/>'''Rajto'''. Povo, bazita sur la leĝoj, sur la moroj, fari ion aŭ postuli ion de aliaj : ''La patro havas la rajton puni sian infanon''. Ĉiu havas la rajton postuli, ke oni repagu al li la ŝuldon.
'''Rajta'''. Konforma al rajto : ''rajta postulo''.
'''Rajte'''. Konforme al rajto, akorde kun rajto : ''rajte plendi''.
'''Rajtigi'''. Doni al iu rajton : ''Mi rajtigas vin voĉdoni en mia nomo''.
'''Egalrajteco'''. Stato, kiam iu havas rajton samajn, kiel aliaj : ''En ĉiuj landoj nun la virinoj celas al la egalrajteco''. Komparu : ''Juro, leĝo''.
<section end="Rajto"/>
<section begin="Raketo"/>'''Raketo'''. Arta fajraĵo, kiu leviĝas en la aeron kaj tie krevas.
<section end="Raketo"/><noinclude><references/></noinclude>
363w66uu31fwaegtu2rs14mnxhiy4g8
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/143
104
25593
119360
119187
2026-05-23T03:50:46Z
Castelobranco
7
119360
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Litero S"/>{{f|'''S'''|c|g=150%}}
<section end="Litero S"/>
<section begin="Sabato"/>'''Sabato'''. Sepa tago de la semajno.
<section end="Sabato"/>
<section begin="Sablo"/>'''Sablo'''. Speco de tero, konsistanta el tre malgrandaj grajnoj, ne kunigitaj unu kun alia : ''sablo de la dezerto''.
'''Sabla'''. De sablo, el sablo.
'''Sablaĵo'''. Sabla malprofundaĵo en maro, en rivero.
'''Sablero'''. Grajno de sablo.
<section end="Sablo"/>
<section begin="Sabro"/>'''Sabro'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa arkforma klingo. Komparu : ''Glavo, rapiro, spado''.
<section end="Sabro"/>
<section begin="Safiro"/>'''Safiro'''. Malhele blua multvalora ŝtono.
<section end="Safiro"/>
<section begin="Safrano"/>'''Safrano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ iridacoj; ĝiaj floroj estas uzataj kiel spicaĵo (''Crocus sativus'').
<section end="Safrano"/>
<section begin="Sago"/>'''Sago'''. Stangeto, pintita ĉe unu ekstremo kaj kun plumoj ĉe la alia, kiun oni ĵetas per la pafarko : ''rapide, rekte, kiel sago''.
'''Sagujo'''. Ujo por sagoj.
'''Sagforma'''. Havanta formon de sago.
<section end="Sago"/>
<section begin="Sagaca"/>'''Sagaca'''. Posedanta penetreman spiriton.
'''Sagace'''. En sagaca maniero.
'''Sagaceco'''. Eco de tiu, kiu estas sagaca.
<section end="Sagaca"/>
<section begin="Saguo"/>'''Saguo'''. Faruno el la medolo de hinda palmo.
<section end="Saguo"/>
<section begin="Saĝa"/>'''Saĝa'''. Posedanta subtilan spiriton, havanta la kapablon juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas : ''saĝa homo, saĝa konsilo''.
'''Saĝo'''. Kapablo juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas.
'''Saĝulo'''. Homo, karakterizata de granda saĝo : ''Sokrato''.
'''Malsaĝa'''. Posedanta malfortan spiritan kapablon.
'''Malsaĝo'''. Malforta spirita kapablo.
<section end="Saĝa"/>
<section begin="Sako"/>'''Sako'''. Ujo el du tolaj pecoj, kunkudritaj malsupre kaj ĉe la flankoj, kaj libera supre : ''sako por greno, sako da terpomoj''.
'''Sakforma'''. Havanta formon de sako.
<section end="Sako"/>
<section begin="Sakro"/>'''Sakro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Baza osto de la vertebra spino.
<section end="Sakro"/>
<section begin="Sakramento"/>'''Sakramento'''. Solena religia ceremonio de la kristana rito, donacanta per videbla signo la nevideblan dian favoron : ''bapto, konfirmo''.
<section end="Sakramento"/>
<section begin="Sakrilegio"/>'''Sakrilegio'''. Malrespekta ago kontraŭ sanktigita persono, objekto aŭ loko.
<section end="Sakrilegio"/>
<section begin="Sakristio"/>'''Sakristio'''. Loko en preĝejo, kie oni konservas la objektojn kaj vestojn por la diservo kaj kie la pastro sin vestas antaŭ la diservo.
'''Sakristiano'''. Servisto, kiu zorgas pri sakristio.
<section end="Sakristio"/>
<section begin="Saksifragacoj"/>'''Saksifragacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''ribo''.
<section end="Saksifragacoj"/>
<section begin="Salo"/>'''Salo'''. - 1. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Komponaĵo de metalo kaj acido. - 2. Klorato de l’ natrio, kiun oni uzas por spici la manĝaĵojn.
'''Sali'''. Spici per salo, meti salon : ''sali supon''.
'''Trosali'''. Meti tro multe da salo : ''trosali terpomojn''.
<section end="Salo"/>
<section begin="Salajro"/>'''Salajro'''. Sumo, periode pagata por servo, laboro : ''monata salajro de servisto, jara salajro de oficisto''. Komparu : ''Honorario''.
<section end="Salajro"/>
<section begin="Salamandro"/>'''Salamandro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de la vosthavaj (''Salamandra'').
<section end="Salamandro"/>
<section begin="Salato"/>'''Salato'''. Manĝaĵo, konsistanta el verdaj herboj aŭ legomoj, spicitaj per salo, vinagro kaj olivoleo.
<section end="Salato"/>
<section begin="Saldo"/>'''Saldo'''. Diferenco en kalkulo inter la kredito kaj debeto, inter la enspezoj kaj elspezoj.
<section end="Saldo"/>
<section begin="Saliko"/>'''Saliko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo aŭ arbeto el la samnoma familio; la ŝelo estas uzata por la tanado, la vergoj por korboj (''Salix'').
<section end="Saliko"/>
<section begin="Salikacoj"/>'''Salikacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''saliko, poplo''.
<section end="Salikacoj"/>
<section begin="Salivo"/>'''Salivo'''. Akvosimila, iom muka fluidaĵo de la buŝo, por malsekigi kaj digesti la manĝaĵojn.
<section end="Salivo"/>
<section begin="Salmo"/>'''Salmo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de rivera ostfiŝo (''Salmo'').
<section end="Salmo"/>
<section begin="Salono"/>'''Salono'''. Ĉambro por akcepti gastojn kaj vizitantojn.
<section end="Salono"/>
<section begin="Salpetro"/>'''Salpetro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). KNO3 Kaliazotato, senkolora salo kun speciala malvarmiga gusto, uzata por la produktado de la azotika acido, en miksaĵo kun sulfuro (pulvo'') k. t. p.
<section end="Salpetro"/>
<section begin="Salti"/>'''Salti'''. Rapide sin movi, subite levante ambaŭ piedojn de la loko, kie oni staras, kaj ree sin starigante sur ili.
'''Salto'''. Movo de tiu, kiu saltas.
<section end="Salti"/>
<section begin="Saluto"/>'''Saluto'''. Ekstera signo de ĝentileco, kiun oni esprimas per vortoj aŭ movoj al persono, kiun oni renkontas, al kiu oni skribas saluto per ĉapelo. Bonan tagon, kara amiko! Mi finas mian leteron per respektplena satuto al Via edzino.
'''Saluti'''. Fari saluton.
<section end="Saluto"/>
<section begin="Salvo"/>'''Salvo'''. Samtempa pafo de multe da pulvopafiloj.
<section end="Salvo"/><noinclude><references/></noinclude>
ftdcp70xwll19e2v9rud3ho8bjymmnm
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/157
104
25594
119361
119201
2026-05-23T03:51:27Z
Castelobranco
7
119361
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Supraĵe"/>'''Supraĵe'''. Sur la supraĵo, ne profunde, ne precize : ''supraĵe lerni''.
'''Supraĵa'''. Estanta sur la supraĵo, ne profunda, ne preciza.
<section end="Supraĵe"/>
<section begin="Sur"/>'''Sur'''. - 1. Prepozicio por esprimi : ''a'') Lokon, kiu estas pli alta ol alia loko, kiu kovras alian lokon: Libro kuŝas sur tablo''. Pentraĵo pendas sur muro. b'') Direkton al tia loko : ''Ĵeti ĉapelon sur komodon''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''surskribi, surmeti, surpaŝi''.
<section end="Sur"/>
<section begin="Surda"/>'''Surda'''. Tute ne posedanta aŭ posedanta tre malfortan kapablon aŭdi : ''La maljunuloj ofte estas surdaj''.
'''Surdeco'''. Stato de tiu, kiu estas surda.
'''Surdigi'''. Fari iun surda : ''La influenco surdigis la knabon''.
'''Surdiĝi'''. Fariĝi surda.
'''Surdulo'''. Homo surda.
<section end="Surda"/>
<section begin="Surfaco"/>'''Surfaco''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Postesigno de moviĝanta linio; figuro havanta du dimensiojn : ''la larĝecon kaj longecon; ekstera flanko, limo, supraĵo de korpo''.
<section end="Surfaco"/>
<section begin="Surogato"/>'''Surogato'''. Substanco, objekto, similanta en siaj ĉefaj ecoj pli multekostan produktaĵon kaj uzata anstataŭ ĝi : ''La kverkaj glanoj estas surogato de la kafo''.
<section end="Surogato"/>
<section begin="Surprizi"/>'''Surprizi'''. - 1. Renkonti, atingi subite kaj neatendite : ''La taĉmento surprizis la malamikon apud la arbaro''. - 2. Mirigi per sia neatenditeco : ''La novaĵo surprizis ĉiujn''.
'''Surprizo'''. Renkonto, novaĵo neatendita.
'''Surprize'''. En surprizanta maniero.
<section end="Surprizi"/>
<section begin="Surtuto"/>'''Surtuto'''. Longa vira vesto, kies bastoj plene ĉirkaŭas la korpon.
<section end="Surtuto"/>
<section begin="Suspekti"/>'''Suspekti'''. Supozi, ke iu estas kulpa : ''suspekti iun pri ŝtelo''.
'''Suspekto'''. Opinio de tiu, kiu suspektas.
'''Suspektema'''. Kiu facile suspektas.
'''Suspektinda'''. Meritanta suspekton : ''suspektinda silento''. Komparu : ''Diveni, konjekti, supozi''.
<section end="Suspekti"/>
<section begin="Sutano"/>'''Sutano'''. Pastra robo, butonumata je la antaŭa flanko.
<section end="Sutano"/>
<section begin="Svarmi"/>'''Svarmi'''. Amase sin movi en ĉiujn flankojn : ''La popolamaso svarmis sur la placo''.
<section end="Svarmi"/>
<section begin="Svati"/>'''Svati'''. Proponi iun por edziĝo kaj agi por aranĝi la edziĝon : ''svati Jozefon al Mario''.
'''Svatisto'''. Persono, kies okupo estas svati.
<section end="Svati"/>
<section begin="Sveni"/>'''Sveni'''. Perdi la konscion kaj la kapablon movi siajn membrojn : ''La malsanulo svenis, rigardante la preparojn al la operacio''.
'''Sveno'''. Perdo de la konscio kaj de la kapablo movi siajn membrojn.
<section end="Sveni"/>
<section begin="Svingi"/>'''Svingi'''. Rapide movi objekton en aero tien kaj returnen : ''svingi la naztukon por adiaŭo, la hundo svingas la voston''.
'''Svingo'''. Ago de tiu, kiu svingas. Komparu : ''Balanci, skui, ŝanceli''.
<section end="Svingi"/>
<section begin="Litero Ŝ"/>{{f|'''Ŝ'''|c|g=150%}}
<section end="Litero Ŝ"/>
<section begin="Ŝafo"/>'''Ŝafo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufulo, edukata pro viando kaj lano (''Ovis'').
<section end="Ŝafo"/>
<section begin="Ŝaho"/>'''Ŝaho'''. Persa regnestro.
<section end="Ŝaho"/>
<section begin="Ŝajni"/>'''Ŝajni'''. - 1. Havi aspekton, erarigantan pri la realoj ecoj : ''ignoranto, kiu ŝajnas scienculo''. - 2. Ne esti sciata certe, esti supozata : ''Ŝajnas al mi, ke morgaŭ pluvos''.
'''Ŝajna'''. Kiu ŝajnas : ''ŝajna fideleco''.
'''Ŝajne'''. En ŝajna maniero.
'''Ŝajno'''. Aspekto, impreso, erariganta pri la realaj ecoj.
'''Ŝajnigi'''. Preni aspekton, erarigantan pri la realaj ecoj : ''ŝajnigi amon''.
<section end="Ŝajni"/>
<section begin="Ŝakoj"/>'''Ŝakoj'''. 32 figuroj, per kiuj oni ludas samnoman ludon sur tabulo, dividita en 64 egalajn kvadratojn.
<section end="Ŝakoj"/>
<section begin="Ŝakalo"/>'''Ŝakalo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de l’ hundoj (''Canis aureus'').
<section end="Ŝakalo"/>
<section begin="Ŝakto"/>'''Ŝakto'''. Kvarangula kavo, kondukanta en minejon.
<section end="Ŝakto"/>
<section begin="Ŝalo"/>'''Ŝalo'''. Granda lana, silka tuko, kiun la virinoj portas sur la ŝultroj.
<section end="Ŝalo"/>
<section begin="Ŝalmo"/>'''Ŝalmo'''. Simpla blovinstrumento de la paŝtistoj.
<section end="Ŝalmo"/>
<section begin="Ŝalupo"/>'''Ŝalupo'''. Unumasta ŝipeto, servanta grandan ŝipon.
<section end="Ŝalupo"/>
<section begin="Ŝamo"/>'''Ŝamo'''. Delikata antilopa ledo de hele flava koloro.
<section end="Ŝamo"/>
<section begin="Ŝanco"/>'''Ŝanco'''. Probableco de sukceso : ''Via kandidato havas neniun ŝancon esti elektita''.
<section end="Ŝanco"/>
<section begin="Ŝanceli"/>'''Ŝanceli'''. Forte movi objekton tien kaj returnen por ĝin renversi : ''Samsono ekŝancelis la kolonon kaj la tuta konstruaĵo falis''.
'''Ŝanceliĝi'''. - 1. Moviĝi tien kaj returnen kaj esti minacata de la danĝero fali : ''Dum ventego ĉiuj ŝanceliĝas sur la ferdeko''. La konstruaĵo ŝanceliĝis de la tertremo - 2. Ne scii, ne esti certa, ĉu oni devas fari ion aŭ ne : ''longe ŝanceliĝi antaŭ decido''.
<section end="Ŝanceli"/><noinclude><references/></noinclude>
j3wu05zefuq4qgzzxfzmsr4rr30oqpa
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/160
104
25595
119362
119204
2026-05-23T03:51:51Z
Castelobranco
7
119362
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Litero T"/>{{f|'''T'''|c|g=150%}}
<section end="Litero T"/>
<section begin="Tabako"/>'''Tabako'''. Sekigitaj folioj de la samnoma vegetaĵo, el kiu oni faras cigarojn, cigaredojn.
'''Tabakujo'''. Skatolo, saketo por tabako.
<section end="Tabako"/>
<section begin="Tabano"/>'''Tabano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ duflugilaj; ĝi pikas la homojn kaj bestojn (''Tabanus bovinus'').
<section end="Tabano"/>
<section begin="Tabelo"/>'''Tabelo'''. Metode grupigilaj nombroj, nomoj, bildoj sur unu folio : ''kronologia tabelo, tabelo de enhavo, logaritmaj tabeloj''. Komparu : ''Listo, registro''.
<section end="Tabelo"/>
<section begin="Tablo"/>'''Tablo'''. Meblo, konsistanta el plato sur unu aŭ sur kelke da piedoj (ordinare sur kvar'') : ''ligna tablo, marmora tablo''.
'''Tablotuko'''. Tuko por kovri tablon.
<section end="Tablo"/>
<section begin="Tabulo"/>'''Tabulo'''. Peco de ligno, laŭlonge segita, plata kaj sufiĉe larga : ''La partoj de la ŝranko konsistas el tabuloj''. Damtabulo, ŝaktabulo, desegnotabulo.
<section end="Tabulo"/>
<section begin="Tabureto"/>'''Tabureto'''. Seĝo sen dorso kaj sen brakoj.
<section end="Tabureto"/>
<section begin="Taĉmento"/>'''Taĉmento'''. Aro de soldatoj, parto de regimento.
<section end="Taĉmento"/>
<section begin="Tafto"/>'''Tafto'''. Tre maldika silka ŝtofo, teksita kiel ia tolo.
<section end="Tafto"/>
<section begin="Tago"/>'''Tago'''. - 1. Tempo, dum kiu la tero plenumas sian turnon ĉirkaŭ la akso; tempo de leviĝo de la suno ĝis la plej proksima leviĝo : ''La semajno havas sep tagojn''. - 2. Tempo de la leviĝo ĝis la subiro de l’ suno : ''hela, kiel la tago''.
'''Taga'''. Okazanta, farata dum la tago : ''taga laboro''.
'''Tage'''. Dum la tago : ''Tage estas pli varme, ol nokte''.
'''Ĉiutaga'''. Okazanta, aperanta ĉiutage : ''ĉiutaga gazeto''.
<section end="Tago"/>
<section begin="Tajloro"/>'''Tajloro'''. Metiisto, kiu kudras vestojn.
<section end="Tajloro"/>
<section begin="Taksi"/>'''Taksi'''. Diri, determini la valoron de objekto : ''La bieno estis taksita je 10,000 fr''.
'''Takso'''. Determino, deklaro de la valoro de objekto.
<section end="Taksi"/>
<section begin="Taksuso"/>'''Taksuso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la klaso de l’ koniferoj (''Taxus'').
<section end="Taksuso"/>
<section begin="Takto"/>'''Takto'''. – 1. ({{VdE-ml|Muz}}.). Divido de melodio en mallongajn, egaldaŭrajn partojn, konsistantajn el tonoj, regule sekvantaj unu alian. - 2. Arto konvene agi kaj paroli kun aliaj personoj, konforme al la cirkonstancoj.
'''Takta'''. Posedanta takton, bazita sur takto.
'''Takte'''. En takta maniero, kun takto.
<section end="Takto"/>
<section begin="Taktiko"/>'''Taktiko'''. - 1. Arto dismeti la armeon en la loko de la batalo. - 2. Maniero, metodo atingi la celon.
<section end="Taktiko"/>
<section begin="Talento"/>'''Talento'''. Eksterordinara spirita kapablo : ''talento por la muziko''.
'''Talenta'''. Posedanta talenton, talentplena : ''talenta viro''.
<section end="Talento"/>
<section begin="Talero"/>'''Talero'''. Arĝenta germana monero, valoranta 3 markojn.
<section end="Talero"/>
<section begin="Talio"/>'''Talio'''. Zono de la homa korpo super la koksoj : ''virino kun bela talio''. Komparu : ''Brusto, busto, torso''.
<section end="Talio"/>
<section begin="Talismano"/>'''Talismano'''. Objekto, posedanta miraklan povon alporti feliĉon, gardi de malbono la personon, ĝin portantan.
<section end="Talismano"/>
<section begin="Taliumo"/>'''Taliumo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Tl. Ĥemia elemento, griza, mola metalo, trovata en piritoj.
<section end="Taliumo"/>
<section begin="Talko"/>'''Talko''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Verdete blanka mineralo, kun perla brilo, grasa ĉe la palpado, uzata kiel pudro, por ŝmiri maŝinojn k. t. p.
<section end="Talko"/>
<section begin="Talmudo"/>'''Talmudo'''. Kolekto de religiaj kaj juraj hebreaj libroj, verkitaj de la rabenoj en la tria jarcento.
<section end="Talmudo"/>
<section begin="Talpo"/>'''Talpo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la vico de l’ insektomanĝaj, kun velurosimila pelto (''Talpa europea'').
<section end="Talpo"/>
<section begin="Tamburo"/>'''Tamburo'''. Muzika instrumento, konsistanta el ligna cilindro, kies fundoj estas formitaj el streĉitaj ledoj, kiujn oni batas per bastonetoj.
'''Tamburi'''. Ludi tamburon.
'''Tamburisto'''. Homo, kies okupo estas ludi tamburon.
<section end="Tamburo"/>
<section begin="Tamburino"/>'''Tamburino'''. Malgranda tamburo kun sonoriletoj, kiun oni batas per la mano.
<section end="Tamburino"/>
<section begin="Tamen"/>'''Tamen'''. Konjunkcio por esprimi fortan kontraŭecon de du ideoj : ''Kvankam ĉiuj protestis per laŭtaj krioj, tamen la oratoro daŭrigis sian paroladon''.
<section end="Tamen"/>
<section begin="Tamtamo"/>'''Tamtamo'''. Ĥina instrumento muzika, konsistanta el metala disko, vertikale pendigita, kiun oni batas per bastoneto.
<section end="Tamtamo"/>
<section begin="Tani"/>'''Tani'''. Fari ledojn el feloj, banante ilin en solvaĵo de speciala substanco, produktata el la ŝelo de kverko, aŭ kastanarbo.
'''Tanejo'''. Loko, fabriko, kie oni tanas la felojn.
'''Tanisto'''. Homo, metio estas tani.
<section end="Tani"/><noinclude><references/></noinclude>
gfqy9jhozhvyr6sn0rwtzutqj1v4165
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/168
104
25596
119363
119212
2026-05-23T03:52:35Z
Castelobranco
7
119363
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Tumoro"/>'''Tumoro'''. ({{VdE-ml|Med}}.). Patologiaj histoj, kreskantaj en la organismo : ''La kankro estas mortiga tumoro''.
<section end="Tumoro"/>
<section begin="Tumulto"/>'''Tumulto'''. Brua, senorda movado kaj kurado de homamaso.
'''Tumulta'''. Plena de tumulto.
<section end="Tumulto"/>
<section begin="Tunelo"/>'''Tunelo'''. Subtera galerio por fervojo, por tramvojo : ''la Simplona tunelo''.
<section end="Tunelo"/>
<section begin="Tuniko"/>'''Tuniko'''. Ĉe la antikvuloj suba vesto kun mallongaj manikoj, atinganta ĝis la genuoj.
<section end="Tuniko"/>
<section begin="Turo"/>'''Turo'''. Tre alta, malvasta konstruaĵo : ''turo de preĝejo''.
'''Lumturo'''. Turo kun granda lanterno por lumigi la maron.
<section end="Turo"/>
<section begin="Turbo"/>'''Turbo'''. Infana ludilo, turnata sur la tero per batoj de vipo.
<section end="Turbo"/>
<section begin="Turbano"/>'''Turbano'''. Turka kapvesto, konsistanta el tuko, volvita ĉirkaŭ la kapo.
<section end="Turbano"/>
<section begin="Turbino"/>'''Turbino'''. Motoro, konsistanta el horizontala rado, movata de la akvo.
<section end="Turbino"/>
<section begin="Turdo"/>'''Turdo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo kantanta el la vico de l’ paseroj (''Tardus'').
<section end="Turdo"/>
<section begin="Turismo"/>'''Turismo'''. Sporto de la vojaĝoj.
<section end="Turismo"/>
<section begin="Turisto"/>'''Turisto'''. Persono, vojaĝanta por sia plezuro.
<section end="Turisto"/>
<section begin="Turkiso"/>'''Turkiso'''. Nediafana multekosta ŝtono, verdete-blua.
<section end="Turkiso"/>
<section begin="Turmenti"/>'''Turmenti'''. Kaŭzi doloron, suferon : ''La kato turmentas la kaptitan muson''.
'''Turmento'''. Ago de tiu, kiu turmentas.
<section end="Turmenti"/>
<section begin="Turni"/>'''Turni'''. - 1. Movi objekton ĉirkaŭ ĝia propra akso : ''turni la kapon dekstren; turni la paĝojn de libro; turni radon de maŝino - 2''. (''Fig.) : ''Turni la rigardon, turni la atenton, sin turni al iu kun peto''.
'''Turniĝi'''. Moviĝi ĉirkaŭ sia propra akso : ''La tero turniĝas ĉirkaŭ sia akso kaj rondiras ĉirkaŭ la suno''.
'''Kapturno'''. Sento de perdo de la egalpezo. Komparu:Tordi, ruli.
<section end="Turni"/>
<section begin="Turniro"/>'''Turniro'''. Publika vetbatalo de kavaliroj en la mezaj jarcentoj.
<section end="Turniro"/>
<section begin="Turto"/>'''Turto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Migranta birdo el la familio de l' kolomboj (''Turtur auritus'').
<section end="Turto"/>
<section begin="Tuso"/>'''Tuso'''. Rapida kaj brua elspiro, kaŭzita de l' ekscito de la muka membrano de la spira tubo.
'''Tusi'''. Rapide kaj brue elspiri kaŭze de l’ ekscito de la muka membrano de la spira tubo : ''La ftizuloj multe tusas''.
<section end="Tuso"/>
<section begin="Tuŝi"/>'''Tuŝi'''. - 1. Almeti la fingrojn al io : ''Ne tuŝu la hundon, ĝi estas fava! - 2''. Mencii, diri nemulte pri io, parolante pri aliaj aferoj : ''tuŝi demandon en artikolo''. - 3. Ŝanĝi : ''netuŝebla fundamento de Esperanto''. - 4. Tuŝi la koron, kortuŝi : ''kaŭzi emocion, eksciti kompaton: tuŝanta, kortuŝanta sceno''.
'''Tuŝeti'''. Tre delikate, apenaŭ senteble tuŝi : ''tuŝeti la vangon de infano''.
<section end="Tuŝi"/>
<section begin="Tuta"/>'''Tuta'''. En ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''manĝi tutan panon; la tuta mondo, la tuta popolo''.
'''Tute'''. Plene, komplete : ''Mi estas tute trankvila''. Tute ne. Eĉ en la plej malalta grado ne : ''Mi tute ne timas''.
'''Tuto'''. Objekto, afero en ĉiuj siaj partoj, nedividita : ''La tuto estas pli granda, ol ĉiu el ĝiaj partoj''.
'''Tuteco'''. Abstrakta ideo de tuto : ''konsideri demandon en ĝia tuteco''.
'''Tutaĵo'''. Ĉiuj kune, konsiderataj kiel unu : ''La tutaĵon de la ŝipoj de lando oni nomas ŝiparo''. Komparu : ''Kompleta, plena''.
<section end="Tuta"/>
<section begin="Litero U"/>{{f|'''U'''|c|g=150%}}
<section end="Litero U"/>
<section begin="-U"/>'''-U'''. - 1. Finiĝo de l’ imperativo : ''lernu, venu''. - 2. Finiĝo de tiel nomata u-modo, uzata en frazoj, dependantaj de l’ vortoj, esprimantaj ordonon, volon, peton, neceson. Oni ordonis al la soldatoj, ke ili estu pretaj antaŭ la leviĝo de l’ suno. Mi min turnas al vi kun peto, ke vi ne rifuzu. Necese estas, ke vi venu.
<section end="-U"/>
<section begin="-Uj"/>'''-Uj'''. Sufikso por derivi : ''- 1''. Nomon de l’ objekto, de l’ vazo, servanta por porti, konservi la objektojn, esprimitajn de la radiko : ''paperujo, monujo''. - 2. Nomon de l’ arbo, donanta la fruktojn, esprimitajn de la radiko : ''pomujo, pirujo''. - 3. Nomon de la lando de l’ popolo, esprimita de la radiko : ''Francujo, Turkujo''.
<section end="-Uj"/>
<section begin="-Ul"/>'''-Ul'''. Sufikso por derivi nomojn de personoj aŭ estaĵoj, kiuj estas karakterizataj per tio, kion esprimas la radiko : ''ĝibulo, bonulo, vertebrulo''.
<section end="-Ul"/>
<section begin="Ulano"/>'''Ulano'''. Soldato de la pola malpeza kavalerio, portanta lancon.
<section end="Ulano"/>
<section begin="Ulcero"/>'''Ulcero''' ({{VdE-ml|Med}}.). Inflamo de la haŭto aŭ muka membrano kun loka perdo de substanco : ''ronda ulcero de la stomako''.
<section end="Ulcero"/>
<section begin="Ulmo"/>'''Ulmo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio; ĝia ligno estas uzata por radoj (''Ulmus effusa'').
<section end="Ulmo"/>
<section begin="Ulmacoj"/>'''Ulmacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''ulmo''.
<section end="Ulmacoj"/><noinclude><references/></noinclude>
dbv4gqzyab7fv79vi1h44wucob8mer1
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/170
104
25597
119364
119214
2026-05-23T03:53:06Z
Castelobranco
7
119364
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Malutila"/>'''Malutila'''. Alportanta malbonon, donanta malbonan rezultaton : ''malutila konsilo''.
'''Malutilo'''. Io malutila.
'''Malutileco'''. Eco de tio, kis estas malutila.
'''Malutili'''. Esti malutila, alporti malutilon.
'''Senutila'''. Ne donanta utilon.
'''Senutileco'''. Eco de tio, kio estas senutila. Komparu : ''Profiti''.
<section end="Malutila"/>
<section begin="Utopio"/>'''Utopio'''. - 1. Revata lando, kie ĉio estas perfekta (la titolo de la verko de Morus''). - 2. Neefektivigebla revo, projekto.
'''utopia'''. Havanta la ecojn de utopio : ''utopia plano''.
'''Utopiisto'''. Persono, kiu kreas, kredas utopiojn.
<section end="Utopio"/>
<section begin="Uverturo"/>'''Uverturo'''. Orkestra peco, ludata antaŭ opero.
<section end="Uverturo"/>
<section begin="Uzi"/>'''Uzi'''. Preni, konsumi por sia utilo, kiel rimedon, instrumenton, materialon : ''uzi la fortojn por laboro; uzi fingrojn anstataŭ forko; uzi multe da salo''.
'''Uzo'''. Ago de tiu, kiu uzas : ''uzo de la artikolo''.
'''Eluzi'''. Difekti per longa uzado : ''eluzita vesto''.
'''Trouzi'''. Uzi tro multe, tre ofte : ''trouzi la kunmetitajn tempojn, trouzi ies paciencon''.
'''Uzurpi'''. Senrajte proprigi al si la superan povon : ''uzurpi tronon''.
'''Uzurpo'''. Ago de tiu, kiu uzurpas.
'''Uzurpulo'''. Persono, kiu uzurpas.
<section end="Uzi"/>
<section begin="Litero V"/>{{f|'''V'''|c|g=150%}}
<section end="Litero V"/>
<section begin="Vadi"/>'''Vadi'''. Paŝi en akvo, en mola substanco : ''vadi en koto, en neĝo, en sablo''.
<section end="Vadi"/>
<section begin="Vaflo"/>'''Vaflo'''. Plata kuko, bakita inter du feraj ladoj.
<section end="Vaflo"/>
<section begin="Vagi"/>'''Vagi'''. Iri de unu loko en alian sen difinita celo.
'''Vagisto'''. Vaganta, senhejma, senokupa homo. Komparu : ''Migri''.
<section end="Vagi"/>
<section begin="Vagono"/>'''Vagono'''. Surrela veturilo : ''fervoja vagono''.
'''Vagonaro'''. Aro de vagonoj, kunigitaj unu kun alia kaj tirataj de la sama lokomotivo.
<section end="Vagono"/>
<section begin="Vaki"/>'''Vaki'''. Esti libera (pri ofico'') : ''En nia oficejo estas nun vakantaj lokoj''.
<section end="Vaki"/>
<section begin="Vakcinio"/>'''Vakcinio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la samnoma familio; ĝiaj beroj estas uzataj por konfitaĵo (''Vaccinium Vitis idaea'').
<section end="Vakcinio"/>
<section begin="Vakciniacoj"/>'''Vakciniacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''mirtelo''. vakcinio.
<section end="Vakciniacoj"/>
<section begin="Vakso"/>'''Vakso'''. Flava substanco, el kiu la abeloj konstruas sian loĝejon.
'''Vaksi'''. Ŝmiri per vakso : ''vaksi la plankon''.
'''Vakstolo = Laktolo'''.
'''Sigelvakso'''. Substanco farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj.
<section end="Vakso"/>
<section begin="Valo"/>'''Valo'''. Loko inter montoj.
<section end="Valo"/>
<section begin="Valeriano"/>'''Valeriano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio; ĝia radiko estas uzata en la medicino (''Valeriana officinalis'').
<section end="Valeriano"/>
<section begin="Valerianacoj"/>'''Valerianacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''valeriano''.
<section end="Valerianacoj"/>
<section begin="Valizo"/>'''Valizo'''. Leda, fermebla kesto por vojaĝo.
<section end="Valizo"/>
<section begin="Valoro"/>'''Valoro'''. Mezuro, grado de la uzebleco de io : ''La oro havas neniun valoron en la dezerto''.
'''Valori'''. Havi valoron.
'''Valora'''. Kiu valoras.
'''Multvalora'''. Kiu multe valoras : ''Koran dankon por via multvalora kunlaborado! Komparu: Kosto, prezo''.
<section end="Valoro"/>
<section begin="Valso"/>'''Valso'''. - 1 . Turndanco de germana deveno je la tempo 3/4. - 2. Melodio lau kiu oni dancas la valson.
'''Valsi'''. Danci la valson.
<section end="Valso"/>
<section begin="Valuto"/>'''Valuto'''. - 1. Valoro de kambio. - 2. Valoro de papera mono en metalaj unuoj aŭ laŭ la kurso.
<section end="Valuto"/>
<section begin="Vampiro"/>'''Vampiro'''. - 1. ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de granda vesperto, vivanta en la tropika Ameriko. (''Vampyrus spectrum''). - 2. Fabela monstro, suĉanta sangon el la homoj kaj bestoj. - 3. Persono, sin riĉiganta per la laboro kaj propraĵo de aliaj.
<section end="Vampiro"/>
<section begin="Vana"/>'''Vana'''. Ne atinganta la rezultaton, senefika : ''Ĉerpi akvon per kribrilo estas vana laboro''.
'''Vane'''. En vana maniero, sen rezultato, sen efiko.
<section end="Vana"/>
<section begin="Vanadio"/>'''Vanadio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). V. Ĥemia elemento, arĝente-blauka metalo, uzata por la fabrikado de nigraj inkoj kaj farboj.
<section end="Vanadio"/>
<section begin="Vandalo"/>'''Vandalo'''. Barbaro, detruanta monumentojn de la artoj kaj sciencoj.
'''Vandala'''. De vandalo, havanta le econ de vandalo : ''vandala ago''.
<section end="Vandalo"/>
<section begin="Vandalismo"/>'''Vandalismo'''. Emo detrui monumentojn de la artoj kaj sciencoj.
<section end="Vandalismo"/>
<section begin="Vanelo"/>'''Vanelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda birdo el vico de la longkruraj (''Vineltus cristatus'').
<section end="Vanelo"/><noinclude><references/></noinclude>
rhioyxjdveixxi0b2osqcuycxh69e8c
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/75
104
31224
119335
118227
2026-05-23T03:10:51Z
Castelobranco
7
119335
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="-Ist"/>sio, metio, specialo estas tio, kion esprimas la radiko : ''forĝisto, telegrafisto, dentisto''.
<section end="-Ist"/>
<section begin="Istmo"/>'''Istmo'''. Mallarĝa tero, kuniganta du kontinentojn : ''Panamo''.
<section end="Istmo"/>
<section begin="-It"/>'''- It'''. Finiĝo de la pasiva participo de la pasinta tempo : ''skribita, kaŝite''.
<section end="-It"/>
<section begin="Iu"/>'''Iu'''. - 1. Pronomo persona nedifinita, uzata kiam oni parolas pri unu el multaj personoj sendepende de ĝia kvalito : ''Iu venis''. - 2. Adjektiva pronomo nedifinita kun la sama signifo : ''iuj personoj, iuj bestoj, iuj tabloj''.
<section end="Iu"/>
<section begin="Izoli"/>'''Izoli'''. Apartigi; malhelpi interrilatojn : ''izoli leprulon''.
'''Izolilo'''. Aparato por izoli elektrigitajn objektojn.
<section end="Izoli"/>
<section begin="Litero J"/>{{f|'''J'''|c|g=150%}}
<section end="Litero J"/>
<section begin="J"/>'''J'''. Finiĝo de la multenombro : ''patroj, bonaj, kelkaj, ĉiuj''.
<section end="J"/>
<section begin="Ja"/>'''Ja'''. Jesanta konjunkcio : ''estas fakto, ekzistas neniu dubo: Vi ja scias''.
<section end="Ja"/>
<section begin="Jaguaro"/>'''Jaguaro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de l’ katoj (''Felis onca'').
<section end="Jaguaro"/>
<section begin="Jaĥto"/>'''Jaĥto'''. Malpeza eleganta promenŝipo.
<section end="Jaĥto"/>
<section begin="Jako"/>'''Jako'''. Mallonga vesto, kovranta la supran parton de la korpo, sen baskoj.
<section end="Jako"/>
<section begin="Jam"/>'''Jam'''. Antaŭ la nuna momento; antaŭ pli aŭ malpli longa tempo; de pli aŭ malpli longa tempo : ''Mi jam diris tion al vi''. La verko jam estas preta.
<section end="Jam"/>
<section begin="Jambo"/>'''Jambo'''. Versmezuro, konsistanta el du silaboj : ''la unua mallonga, la dua longa, aŭ la unua neakcentita, la dua akcentita''.
<section end="Jambo"/>
<section begin="Janiĉaro"/>'''Janiĉaro'''. Soldato de la iama turka gvardio, konsistanta el junuloj, rabitaj en fremdaj landoj kaj perforte konvertitaj al la islamo.
<section end="Janiĉaro"/>
<section begin="Januaro"/>'''Januaro'''. Unua monato de la jaro.
<section end="Januaro"/>
<section begin="Jaro"/>'''Jaro'''. Tempo, dum kiu la tero faras sian rondiron ĉirkaŭ la suno — 365 kaj unu kvarono da tago.
'''Centjaro, jarcento'''. - 1. Cento da jaroj. - 2. Numerita centjara periodo, kalkulita de la jaro de l’ naskiĝo de Jezuo Kristo : ''Esperanto estis kreita en la XIX jarcento''.
'''Ĉiujare '''. En ĉiu jaro.
'''Jarkolekto'''. Kolekto de ĉiuj numeroj de gazeto, aperintaj dum unu jaro.
'''Jarlibro'''. Verko, enhavanta resumon de l’ faktoj, okazintaj dum unu jaro, statistikajn sciigojn, k. t. p.
'''Superjaro'''. Jaro enhavanta 366 tagojn.
<section end="Jaro"/>
<section begin="Jasmeno"/>'''Jasmeno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de l’ oleacoj, kun belaj bonodoraj floroj (''Jasminium'').
<section end="Jasmeno"/>
<section begin="Je"/>'''Je'''. Prepozicio, kun nedifinita signifo, uzata en la okazoj, kiam la senco de frazo ne montras klare, kiun prepozicion oni devas uzi : ''preni iun per la mano, je la ŝultro, malsana je la stomako, je la tria horo, abunda je ornamaĵoj''.
<section end="Je"/>
<section begin="Jen"/>'''Jen'''. Vorto, uzata por montri ion proksiman en la spaco aŭ en la tempo : ''Jen la libro, kiun vi serĉas''. ''Jen kion mi diros al vi''.
'''Jen... jen'''. Montras rapidan ŝanĝon de stato : ''unue''... tuj poste... : ''La infano jen ploras, jen ridas''.
'''Jeno'''. Ĉi tio; tio, kio sekvas : ''Mi volas komuniki al vi la jenon''.
<section end="Jen"/>
<section begin="Jes"/>'''Jes'''. Partikulo, uzatapor montri, ke oni konsentas, aŭ ke la parolanto esta prava : ''Ĉu vi venos hodiaŭ? Jes, mi venos''.
'''Jesa'''. Konsentanta, aprobanta : ''jesa respondo''.
'''Jesi'''. Respondi jese, konfirmi.
<section end="Jes"/>
<section begin="Jezuito"/>'''Jezuito'''. - 1. Membro de la religia societo, fondita de Lojola. - 2. Homo ruza, hipokrita.
<section end="Jezuito"/>
<section begin="Jodo"/>'''Jodo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). 1. Ĥemia elemento, malhele griza solida substanco kun metala brilo; ĝi estas uzata en la medicino, fotografado.
<section end="Jodo"/>
<section begin="Ju...des"/>'''Ju...des'''. Konjunkcio, por esprimi ideon, paralele kun kies varioj alia ideo varias en sama grado : ''Ju pli multe la drinkulo trinkas, des pli forte li soifas''.
<section end="Ju...des"/>
<section begin="Jubileo"/>'''Jubileo'''. Datreveno de grava fakto (ordinare dudek kvina, kvindeka, centa) : ''La 25-jara jubileo de Esperanto''.
<section end="Jubileo"/>
<section begin="Judaismo"/>'''Judaismo'''. Religio de la Hebreoj.
<section end="Judaismo"/>
<section begin="Jufto"/>'''Jufto'''. Bova nepenetrebla ledo, ŝmirita de la interna flanko per gudro.
<section end="Jufto"/>
<section begin="Jugo"/>'''Jugo'''. - 1. Transversa ligna peco, metata sur la kolo de jungbovoj. - 2. Transversa lanco, ligita al du aliaj, vertikale fiksitaj en la tero, sub kiu la antikvaj Romanoj devigis trairi la venkitajn malamikojn. - 3. Sklava laboro, sklaveco.
<section end="Jugo"/>
<section begin="Juglando"/>'''Juglando''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Nukso de l' juglandujo.
'''Juglandujo'''. Arbo el la samnoma familio, kun multvalora ligno kaj oleoriĉaj manĝeblaj nuksoj (''Juglans regia'').<section end="Juglando"/><noinclude><references/></noinclude>
nobtc01nosd1rtba4mksy3fz2l7bkzr
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/64
104
31225
119330
118215
2026-05-23T02:58:17Z
Castelobranco
7
119330
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude><section begin="Ĝentila"/>''La afableco estas eco kunnaskita, la ĝentileco akirita''.
<section end="Ĝentila"/>
<section begin="Ĝermo"/>'''Ĝermo'''. - 1. Vegetaĵo ĵus elkreskinta el la semo. - 2. Unua stadio, komenco, deveno : ''la ĝermo de la afero''.
'''Ĝermi'''. Komenci kreski : ''La tritiko jam ĝermas''.
<section end="Ĝermo"/>
<section begin="Ĝi"/>'''Ĝi'''. Pronomo de la tria persono, uzata kiam oni parolas pri objektoj, ideoj, aŭ pri infanoj kaj bestoj, kies sekso ne estas konata.
'''Ĝia'''. De ĝi, apartenanta al ĝi : ''Esperanto kaj ĝia historio''.
<section end="Ĝi"/>
<section begin="Ĝibo"/>'''Ĝibo'''. Kurbaĵo de la dorso.
'''Ĝiba'''. Havanta ĝibon : ''unuĝiba, duĝiba kamelo''.
'''Ĝibulo'''. Persono havanta ĝibon.
<section end="Ĝibo"/>
<section begin="Ĝino"/>'''Ĝino'''. Junipera brando.
<section end="Ĝino"/>
<section begin="Ĝirafo"/>'''Ĝirafo'''. ({{VdE-ml|Zool}}.). Duhufa remaĉulo kun tre longa kolo kaj kun la antaŭaj piedoj pli longaj, ol la postaj (''Camelopardalis giraffa'').
<section end="Ĝirafo"/>
<section begin="Ĝiro"/>'''Ĝiro'''. Surskribo sur la posta flanko de kambio, transdonanta ĝin al tria persono. surskribo; garantianta kambion.
'''Ĝiri'''. Fari ĝiron.
'''Ĝiranto'''. Persono, kiu ĝiras.
<section end="Ĝiro"/>
<section begin="Ĝis"/>'''Ĝis'''. - 1. Prepozicio esprimanta, ke ago, movo atingas punkton en la spaco aŭ tempo : ''grimpi ĝis la supro de monto, de la mateno ĝis la vespero''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''ĝisiri, ĝisvivi''.
<section end="Ĝis"/>
<section begin="Ĝoji"/>'''Ĝoji'''. Havi agrablan senton, kaŭzitan de la posedo de bono reala aŭ imagata : ''ĝoji pro la sukceso''.
'''Ĝojo'''. Agrabla sento, kaŭzita de la posedo de bono reala aŭ imagata.
'''Ĝojigi'''. Fari iun ĝoja : ''La bona novaĵo ĝojigis ĉiujn''.
'''Malĝoji'''. Havi malagrablan senton, kaŭzitan de malfeliĉo : ''Kiu ne malĝojos post la morto de bona amiko?
'''Malĝojigi'''''. Fari iun malĝoja : ''La maldiligenteco de la filo malĝojigas la gepatrojn''. Komparu : '''{{VdE|Gaja}}'''.
<section end="Ĝoji"/>
<section begin="Ĝui"/>'''Ĝui'''. Havi plezuron de io : ''ĝui freŝan aeron, ĝui la vivon''.
'''Ĝuo'''. Sento de tiu, kiu ĝuas.
'''Ĝuamo'''. Amo de ĝuoj, inklino al ĝuoj.
<section end="Ĝui"/>
<section begin="Ĝusta"/>'''Ĝusta'''. Konforma al la leĝoj, reguloj, scienco, celoj : ''ĝusta esprimo, ĝusta procedo, ĝusta ago''.
'''Ĝusteco'''. Eco de tio, kio estas ĝusta.
'''Ĝustatempe'''. En ĝusta tempo. Komparu : '''{{VdE|Justa}}, {{VdE|Prava|prava}}'''.
<section end="Ĝusta"/>
<section begin="Litero H"/>{{f|'''H'''|c|g=150%}}
<section end="Litero H"/>
<section begin="Ha"/>'''Ha'''. Interjekcio, imitanta la ridon : ''Laŭte sonis la rido: ha, ha, ha!
<section end="Ha"/>
<section begin="Hajduko"/>'''Hajduko''' - 1''. Soldato de la hungara piedistaro. - 2. Lakeo en hungara kostumo.
<section end="Hajduko"/>
<section begin="Hajlo"/>'''Hajlo'''. Glaciiĝinta pluvo, falanta en grajnoj.
'''Hajlas'''. Hajlo falas.
'''Hajlero'''. Grajno de hajlo.
<section end="Hajlo"/>
<section begin="Haki"/>'''Haki'''. Tranĉi per batoj de akra, peza ilo : ''haki arbon, haki viandon; haki per glavo''.
'''Hakilo'''. Ilo por haki : ''hakilo de ĉarpentisto''.
<section end="Haki"/>
<section begin="Halo"/>'''Halo'''. Konstruaĵo sen muroj, konsistanta nur el tegmento sur kolonoj, kie oni vendas komercaĵojn.
<section end="Halo"/>
<section begin="Haladzo"/>'''Haladzo'''. Malbonodora venena gaso, eliĝanta el brulanta korpo : ''memmortigo per haladzo''.
'''Haladzi'''. Eligi haladzon.
<section end="Haladzo"/>
<section begin="Halebardo"/>'''Halebardo'''. Lanco kun hakilo.
<section end="Halebardo"/>
<section begin="Halti"/>'''Halti'''. Ĉesi iri, ĉesi paroli, ĉesi agi : ''Post dekhora marŝo la regimento haltis''. Dum la dormo la funkcioj de l’ organismo ne haltas. La oratoro haltis, interrompita de granda bruo.
'''Halto'''. Ago, stato de tio, kio haltis.
'''Senhalta'''. Kiu ne haltas : ''Dum la tria kongreso oni aranĝis senhaltan veturadon tra Londono''.
'''Haltigi'''. Kaŭzi halton; malhelpi iri, paroli, agi : ''haltigi preterpasanton; haltigi parolanton''.
'''Haltigilo'''. Aparato por haltigi veturilojn.
<section end="Halti"/>
<section begin="Haltero"/>'''Haltero'''. Aparato por gimnastikaj ekzercoj, konsistanta el du feraj aŭ lignaj globoj kunigitaj per mallonga tenilo.
<section end="Haltero"/>
<section begin="Halucinacio"/>'''Halucinacio'''. Sintrompo, konsistanta en vidado aŭ aŭdado de neekzitantaj objektoj : ''Halucinaciojn havas nur februloj kaj psike malsanaj''.
<section end="Halucinacio"/>
<section begin="Hamako"/>'''Hamako'''. Ŝnura reto aŭ tola tuko, pendigata horizontale, uzata kiel lito.
<section end="Hamako"/>
<section begin="Hamstro"/>'''Hamstro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Besto el la familio de l' musoj (''Cricetus frumentarius'').
<section end="Hamstro"/>
<section begin="Hanzo"/>'''Hanzo'''. Potenca komerca asocio de kelkdeko da urboj en la mezaj jarcentoj.
<section end="Hanzo"/>
<section begin="Haro"/>'''Haro'''. Fadenforma elasta elkreskaĵo de la besta kaj homa korpo, pli aŭ malpli dense kovranta kelkajn ĝiajn partojn : ''blondaj, grizaj haroj''.
'''Harligo'''. Kunplektitaj kapharoj de l' virino: ''La virinoj portas la harojn ordinare en unu aŭ du harlig-''<section end="Haro"/><noinclude><references/></noinclude>
mfe41d4l6jw7ojlx2mq65lwns7s7pca
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/76
104
31226
119336
118228
2026-05-23T03:12:06Z
Castelobranco
7
119336
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Juĝi"/>'''Juĝi'''. Esplori, ĉu iu estas kulpa aŭ senkulpa, prava aŭ malprava : ''juĝi krimulon''.
'''Juĝo'''. Ago de tiu, kiu juĝas : ''juĝo de Dio, la lasta juĝo''.
'''Juĝisto'''. Homo, oficisto, kies okupo estas juĝi.
'''Juĝejo'''. Domo, ĉambro, kie oni juĝas.
<section end="Juĝi"/>
<section begin="Juki"/>'''Juki'''. Kaŭzi malagrablan senton en la haŭto, kvazaŭ de multenombraj delikataj pikoj : ''grati la jukantan vangon''.
<section end="Juki"/>
<section begin="Julio"/>'''Julio'''. Sepa monato de la jaro.
<section end="Julio"/>
<section begin="Juna"/>'''Juna'''. Kiu ankoraŭ nelonge vivas : ''juna virino''.
'''Juneco'''. - 1. Eco, stato de tiu, kiu estas juna. - 2. Tempo, dum kiu oni estas juna : ''La juneco ne longe daŭras''.
'''Junulo'''. Juna homo.
'''Junulino'''. Juna virino.
'''Junigi'''. Fari iun juna : ''La amo junigas''.
'''Maljuna'''. Kiu jam longe vivas : ''maljuna avo''.
'''Maljuneco'''. - 1. Stato de tiu, kiu estas maljuna. - 2. Tempo, dum kiu oni estas maljuna : ''En la maljuneco oni estas singardema''.
'''Maljunulo'''. Maljuna homo : ''griza maljunulo''.
'''Maljunulino'''. Maljuna virino.
'''Maljunigi'''. Fari iun maljuna : ''La ĉagrenoj maljunigas''.
'''Maljuniĝi'''. Fariĝi maljuna : ''Post la morto de sia edzino li tute maljuniĝis''. Komparu : '''{{VdE|Nova}}'''.
<section end="Juna"/>
<section begin="Jungi"/>'''Jungi'''. Alligi bruton al la tirola, veturigota objekto : ''jungi ĉevalon al veturilo''.
<section end="Jungi"/>
<section begin="Junio"/>'''Junio'''. Sesa monato de l’ jaro.
<section end="Junio"/>
<section begin="Junipero"/>'''Junipero''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto aŭ arbo el la familio de l’ koniferoj, ĉiam verda; ĝiaj beroj estas uzataj por brando, en la popola medicino (''Juniperus'').
<section end="Junipero"/>
<section begin="Junko"/>'''Junko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Unukotiledona vegetaĵo, uzata por matoj, korboj (''Spartium junceum'').
<section end="Junko"/>
<section begin="Jupo"/>'''Jupo'''. Virina vesto, kovranta la malsupran parton de lakorpo, de la zono ĝis la piedoj.
'''Subjupo'''. Jupo, portata sub la ekstera jupo.
<section end="Jupo"/>
<section begin="Juro"/>'''Juro'''. Leĝoscienco.
'''Juristo'''. Specialisto en la leĝaj kaj juĝaj aferoj.
<section end="Juro"/>
<section begin="Justa"/>'''Justa'''. Kiu kondamnas la kulpan kaj proklamas prava la senkulpan :justa juĝo.
'''Juste'''. En justa maniero.
'''Justeco'''. Eco de tio, kio estas justa.
'''Maljusta'''. Kiu kondamnas la senkulpan kaj senkulpigas la kulpan.
'''Maljuste'''. En maljusta maniero.
'''Maljustaĵo'''. Maljusta ago. Komparu : '''{{VdE|Gusta}}, {{VdE|Prava|prava}}'''.
<section end="Justa"/>
<section begin="Juto"/>'''Juto'''. Ŝtofo el hinda kanabo.
<section end="Juto"/>
<section begin="Juvelo"/>'''Juvelo'''. Malgranda, luksa objekto kun multekostaj ŝtonoj, portata por ornamo : ''broĉo''.
'''Juvelisto'''. Homo, kies profesio estas fari juvelojn.
'''Juvelujo'''. Skatolo por juveloj.
<section end="Juvelo"/>
<section begin="Litero Ĵ"/>{{f|'''Ĵ'''|c|g=150%}}
<section end="Litero Ĵ"/>
<section begin="Ĵaketo"/>'''Ĵaketo'''. - 1. Surtuto kun unu vico de butonoj. - 2. Mallonga ekstera virina vesto, malvaste ĉirkaŭanta la talion.
<section end="Ĵaketo"/>
<section begin="Ĵaluza"/>'''Ĵaluza'''. Sentanta malamon, malĝojon pro timo, ke oni senigos lin de lia bono, sukceso; amanta kun maltrankvilo, ke la amata persono preferas iun alian : ''ĵaluza pri sia gloro; ĵaluza, kiel Otelo''.
'''Ĵaluze'''. En jaluza maniero.
'''Ĵaluzo'''. Sento de tiu, kiu estas ĵaluza : ''La ĵaluzo estas vera turmento''. Komparu : ''{{VdE|Envio}}''.
<section end="Ĵaluza"/>
<section begin="Ĵargono"/>'''Ĵargono'''. Kripligita lingvo, konsistanta el aliigitaj vortoj de unu aŭ de kelke da lingvoj,
<section end="Ĵargono"/>
<section begin="Ĵaŭdo"/>'''Ĵaŭdo'''. Kvina tago de la semajno (se la dimanĉo estas la unua).
<section end="Ĵaŭdo"/>
<section begin="Ĵeti"/>'''Ĵeti'''. Vivege formovi de si tra la aero : ''ĵeti ŝtonon sur tegmenton''.
'''Ĵetkubo'''. Malgranda kubo, kies ĉiu flanko havas 1 gis 6 punktojn, por ĵetadi en ludo.
<section end="Ĵeti"/>
<section begin="Ĵokeo"/>'''Ĵokeo'''. Homo, kies profesio estas rajdi en la ĉevalaj vetkuroj.
<section end="Ĵokeo"/>
<section begin="Ĵongli"/>'''Ĵongli'''. Lerte ĵeti en la aeron diversajn objektojn, kiujn oni reĵetas kaptinte ilin.
'''Ĵonglisto'''. Cirka artisto, kiu ĵonglas.
<section end="Ĵongli"/>
<section begin="Ĵuri"/>'''Ĵuri'''. Alvoki dion aŭ ion sanktan, kiel atestanton, ke oni diras la veron : ''ĵuri per la nomo de l’ patrino''.
'''Ĵuro'''. Vortoj de tiu, kiu ĵuras.
'''Ĵurpromeso'''. Solena promeso kun ĵuro, ke oni faros ion aŭ ne faros : ''ĵurpromeso de monaĥo; ĵurpromeso ne drinki plu''.
'''Ĵurrompo'''. Neplenumo de ĵuro.
<section end="Ĵuri"/>
<section begin="Ĵurnalo"/>'''Ĵurnalo'''. Ĉiutaga gazeto.
'''Ĵurnalisto'''. Kunlaboranto de ĵurnalo.
<section end="Ĵurnalo"/>
<section begin="Ĵus"/>'''Ĵus'''. Antaŭ tre mallonga tempo : ''Mi ĵus legis''.<section end="Ĵus"/><noinclude><references/></noinclude>
qr7ceq98m84932lhffwleqod5w1xy4x
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/77
104
31228
119337
118229
2026-05-23T03:14:03Z
Castelobranco
7
119337
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Litero K"/>{{f|'''K'''|c|g=150%}}
<section end="Litero K"/>
<section begin="Kabalo"/>'''Kabalo'''. Mistera instruo de la antikvaj Hebreoj, miksaĵo de religio, filozofio kaj magio.
<section end="Kabalo"/>
<section begin="Kabano"/>'''Kabano'''. Simpla dometo (de l' kamparanoj, sur la montoj).
<section end="Kabano"/>
<section begin="Kabineto"/>'''Kabineto'''. Ĉambro, destinita al spirita laboro : ''kabineto de direktoro, de ministro, de kuracisto''.
<section end="Kabineto"/>
<section begin="Kablo"/>'''Kablo'''. Fasko de metalaj fadenoj, kovritaj per izoliloj : ''telegrafa, telefona kablo''.
<section end="Kablo"/>
<section begin="Kabrioleto"/>'''Kabrioleto'''. Malpeza unuĉevala kaleŝo.
<section end="Kabrioleto"/>
<section begin="Kaĉo"/>'''Kaĉo'''. Kuirita grio.
<section end="Kaĉo"/>
<section begin="Kadavro"/>'''Kadavro'''. Korpo de mortinta homo aŭ besto : ''La kadavroj kovris la tutan kampon de la batalo''.
<section end="Kadavro"/>
<section begin="Kadenco"/>'''Kadenco'''. Takto, ritmo en la muziko, en la versoj.
<section end="Kadenco"/>
<section begin="Kadeto"/>'''Kadeto'''. Junulo, studanta en oficira lernejo.
<section end="Kadeto"/>
<section begin="Kadmio"/>'''Kadmio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Cd. Ĥemia elemento, blanka metalo, trovata en mineraloj kun zinko.
<section end="Kadmio"/>
<section begin="Kadro"/>'''Kadro'''. Lignaj, metalaj pecoj, ĉirkaŭantaj pentraĵon, fenestron : ''Ofte la kadro valoras pli multe, ol la pentraĵo''.
'''Enkadrigi'''. Meti en kadron, ĉirkaŭi perkadro : ''enkadrigi portreton''.
<section end="Kadro"/>
<section begin="Kaduka"/>'''Kaduka'''. Malforta, malsanema de la maljuneco : ''kaduka maljunulo''.
'''Kadukeco'''. Eco, stato de tio, kio estas kaduka.
'''Kadukulo'''. Kaduka homo.
'''Kadukulejo'''. Domo por kadukuloj.
<section end="Kaduka"/>
<section begin="Kafo"/>'''Kafo'''. Grajnoj de l’ kafarbo kaj trinkaĵo, preparita el tiaj grajnoj.
'''Kafarbo ({{VdE-ml|Bot}}'''.). Araba arbo el la familio de l’ rubiacoj, transplantita Brazilujon, Cejlonon k. t. p., kies fruktoj enhavas po du grajnoj (''Coffea arabica'').
'''Kafejo'''. Loko, kie oni trinkas kafon, teon, bieron, k. t. p., legas gazetojn.
<section end="Kafo"/>
<section begin="Kaftano"/>'''Kaftano'''. Longa turka vesto.
<section end="Kaftano"/>
<section begin="K"/>'''Kaĝo'''. Skatolo, kesto el metala reto, el kradoj, por enfermi birdojn, sovaĝajn bestojn : ''leono en kaĝo''.
<section end="K"/>
<section begin="Kahelo"/>'''Kahelo'''. Plato el bakita kaj. glazurita argilo, uzata por kamenoj.
<section end="Kahelo"/>
<section begin="Kaj"/>'''Kaj'''. Konjunkcio, liganta aŭ kontraŭmetanta du vortojn aŭ frazojn : ''Muelisto, lia filo kaj azeno''. Mi laboras, kaj li dormas.
<section end="Kaj"/>
<section begin="Kajo"/>'''Kajo'''. Apudborda strato, trotuaro; vojo inter la akvo kaj domoj.
<section end="Kajo"/>
<section begin="Kajero"/>'''Kajero'''. Kelke da falditaj kaj kunkudritaj paperaj folioj : ''kajeroj de lernanto; eldonaĵo, aperanta en kajeroj''.
<section end="Kajero"/>
<section begin="Kajuto"/>'''Kajuto'''. Ĉambreto de ŝipo : ''kajuto de la kapitano, de pasaĝero''.
<section end="Kajuto"/>
<section begin="Kakao"/>'''Kakao'''. Grajnoj de la kakaujo, el kiuj oni faras la ĉokoladon.
'''Kakaujo ({{VdE-ml|Bot}}'''.). Arbo el la familio de l’ malvacoj, kreskanta en la Centra Ameriko (''{{sic|Theobroma Cacao|Theobroma cacao}}'').
<section end="Kakao"/>
<section begin="Kakatuo"/>'''Kakatuo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de papago (''Cacatua'').
<section end="Kakatuo"/>
<section begin="Kakto"/>'''Kakto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Amerika vegetaĵo el la samnoma familio kun neregule dikiĝintaj verdaj trunketoj kaj dornosimilaj folioj, kun belaj floroj (''Cactus'').
<section end="Kakto"/>
<section begin="Kalo"/>'''Kalo'''. Dikiĝinta kaj malmoliĝinta haŭto : ''kaloj sur la manfingroj de la laboristoj; kaloj sur la piedfingroj''.
<section end="Kalo"/>
<section begin="Kalandri"/>'''Kalandri'''. Glatigi lavitan kaj sekigitan tolaĵon, premante ĝin per rulcilindroj.
'''Kalandrilo'''. Maŝino por kalandri.
<section end="Kalandri"/>
<section begin="Kalcio"/>'''Kalcio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}). Ca. Ĥemia elemento, flava metalo; ĝia kombinaĵo kun oksigeno — kalko estas uzata kiel mortero.
<section end="Kalcio"/>
<section begin="Kaldrono"/>'''Kaldrono'''. Granda metala vazo, en kiu oni boligas, kuiras.
<section end="Kaldrono"/>
<section begin="Kalejdoskopo"/>'''Kalejdoskopo'''. Optika ludaparato, donanta simetriajn bildojn, senĉese ŝanĝiĝantajn.
<section end="Kalejdoskopo"/>
<section begin="Kalendaro"/>'''Kalendaro'''. Sistemo de l’ tempkalkulado : ''Ĉiuj civilizitaj popoloj akceptis jam de longe la Gregorian kalendaron, per kiu la papo Gregorio XIII anstataŭigis en la jaro 1582 la Julian kalendaron''.
<section end="Kalendaro"/>
<section begin="Kalendulo"/>'''Kalendulo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kompozitoj, kun belaj floroj (''Calendula'').
<section end="Kalendulo"/>
<section begin="Kaleŝo"/>'''Kaleŝo'''. Kovrita luksa veturilo por personoj.<section end="Kaleŝo"/><noinclude><references/></noinclude>
cpf95fypp1ownidgg57njsentu1oxzr
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/96
104
31229
119356
119232
2026-05-23T03:47:49Z
Castelobranco
7
119356
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kvin"/>'''Kvin'''. Kvar plus unu ; 5 : ''La kvin fingroj de la mano''.
<section end="Kvin"/>
<section begin="Kvinto"/>'''Kvinto'''. Tono, kvina de la baza.
<section end="Kvinto"/>
<section begin="Kvintesenco"/>'''Kvintesenco'''. Esenco de esenco; plej koncize esprimita esenco de afero.
<section end="Kvintesenco"/>
<section begin="Kvintiliono"/>'''Kvintiliono'''. Miliono da trilionoj : ''1,000,000,000,000,000,000''.
<section end="Kvintiliono"/>
<section begin="Kvita"/>'''Kvita'''. Nenion ŝuldanta al iu, fininta la kalkulojn kun iu sen ŝuldo : ''Mi ŝuldas al vi ankoraŭ 100 frankojn; post unu monato mi pagos ilin kaj ni estos kvitaj''.
'''Kvitiĝi'''. Fini la kalkulojn kun iu sen ŝuldo : ''kvitiĝi kun iu''.
<section end="Kvita"/>
<section begin="Kvitanco"/>'''Kvitanco'''. Ricevatesto.
'''Kvitanci'''. Doni, skribi kvitancon.
<section end="Kvitanco"/>
<section begin="Litero L"/>{{f|'''L'''|c|g=150%}}
<section end="Litero L"/>
<section begin="La"/>'''La, l''''. Artikolo difinita, uzata kiam oni parolas pri konataj personoj, objektoj, aferoj.
<section end="La"/>
<section begin="Labiatoj"/>'''Labiatoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj, unupetalaj vegetaĵoj : ''mento, salvio''.
<section end="Labiatoj"/>
<section begin="Labirinto"/>'''Labirinto'''. Konstruaĵo, konsistanta el granda nombro da ĉambroj, tiel dismetitaj, ke tre malfacile estas trovila eliron; loko, el kiu malfacile estas trovi eliron : ''La antikva kvartalo de nia urbo estas vera labirinto''.
<section end="Labirinto"/>
<section begin="Labori"/>'''Labori'''. Streĉi siajn korpajn aŭ spiritajn fortojn por atingi celon, por plenumi ion : ''labori en fabriko, labori en oficejo''.
'''Laboro'''. Ago de tiu, kiu laboras : ''Dolĉa estas la ripozo post la laboro''.
'''Laboranto'''. Homo, kiu laboras.
'''Laboristo'''. Iionio, kiu sin dungas por laboro.
'''Laborejo'''. Loko, kie oni laboras.
'''Laborema'''. Kiu amas labori.
'''Mallaborema'''. Kiu ne amas labori, maldiligenta.
'''Kunlabori'''. Plenumi komunan laboron kun aliaj personoj : ''kunlabori en gazeto''.
'''Punlaboro'''. Laboro, kiun plenumas kondamnito, kiel punon : ''punlaboro en la minejoj''.
<section end="Labori"/>
<section begin="Laca"/>'''Laca'''. Perdinta de la laboro aŭ maldormo la fortojn kaj la deziron labori : ''laca de la draŝado, de la marŝado, de la nokta diboĉo''.
'''Lacigi'''. Fari iun laca. La rapida laboro baldaŭ lacigas.
'''Laciĝi'''. Fariĝi laca : ''laciĝi de kurado''.
'''Laceco'''. Stato de tiu, kiu estas laca.
'''Nelacigebla'''. Kiu ne laciĝas : ''nelacigebla propagandisto''.
<section end="Laca"/>
<section begin="Lacerto"/>'''Lacerto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo, kies longa korpo estas kovrita de kornaj skvamoj (''Lacerto'').
<section end="Lacerto"/>
<section begin="Laĉo"/>'''Laĉo'''. Ŝnuro el linaj, kotonaj, silkaj fadenoj, kiun oni traigas tra specialaj truoj por kuntiri korseton, ŝuon k. t. p.
'''Laĉi'''. Kuntiri, ligi per laĉo.
<section end="Laĉo"/>
<section begin="Lado"/>'''Lado'''. Metalo en folioj, precipe stanita fera folio.
<section end="Lado"/>
<section begin="Lafo"/>'''Lafo'''. Fandita, varmega substanco, eliĝanta el la vulkanoj.
<section end="Lafo"/>
<section begin="Lago"/>'''Lago'''. Granda akvujo, ĉirkaŭita de la tero : ''la Ĝeneva lago''.
'''Lageto'''. Malgranda akvujo de senflua akvo, ĉirkaŭita de la tero : ''lageto en ĝardeno''.
<section end="Lago"/>
<section begin="Laguno"/>'''Laguno'''. Apudborda neprofunda parto de maro kun multaj insuletoj, formanta kvazaŭ lagon : ''la lagunoj de Venecio''.
<section end="Laguno"/>
<section begin="Laiko"/>'''Laiko'''. - 1. Homo, kiu ne apartenas al la pastraro. - 2. Homo nekompetenta, nespecialisto.
'''Laika'''. De laiko, kiu koncernas laikon : ''laika edukado''.
<section end="Laiko"/>
<section begin="Lako"/>'''Lako'''. Terebinta aŭ alkohola solvaĵo de rezino, uzata por gardi objektojn de la malsekeco kaj fari ilin brilantaj.
'''Laki'''. Kovri per lako.
'''Laktolo'''. Lakita tolo, Komparu : '''{{VdE|Emajlo}}, {{VdE|Glazuro|glazuro}}, {{VdE|Poluro|poluro}}'''.
<section end="Lako"/>
<section begin="Lakeo"/>'''Lakeo'''. - 1. Hejma servisto ĉe riĉuloj, plej ofte portanta specialan livreon. - 2. Homo tro humila, sen memestimo.
<section end="Lakeo"/>
<section begin="Lakmuso"/>'''Lakmuso'''. Blua farbo ruĝiĝanta de l’ acidoj kaj ree bluiĝanta de l’ alkalioj.
<section end="Lakmuso"/>
<section begin="Lakona"/>'''Lakona'''. Konciza.
'''Lakone'''. En lakona maniero.
'''Lakonismo'''. Maniero paroli koncize.
<section end="Lakona"/>
<section begin="Lakso"/>'''Lakso'''. Ofta eligado de nenormale fluidaj ekskrementoj.
'''Laksi'''. Ofte eligi nenormale fluidajn ekskrementojn.
'''Laksigi'''. Kaŭzi lakson de iu.
'''Laksiga'''. Kaŭzanta lakson : ''La ricina oleo estas la plej populara laksiga rimedo''.
'''Lakto'''. Blanka fluidaĵo, produktata de la inoj de l’ mambestoj por nutri la idojn : ''la bovina lakto''.
'''Lakta'''. E1 lakto, konsistanta el lakto : ''lakta manĝaĵo, lakta dieto''.
<section end="Lakso"/>
<section begin="Laktuko"/>'''Laktuko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo (salato) el la familio de l’ kompozitoj (''Lactuca'').
<section end="Laktuko"/>
<section begin="Lamo"/>'''Lamo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Remaĉulo el la familio de l’ kameloj (''Auchenia lama'').<section end="Lamo"/><noinclude><references/></noinclude>
4gj3gc9ehms6ek8ezma8il2wrsyjo2h
Paĝo:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf/220
104
32552
119307
106413
2026-05-22T22:03:13Z
Ciampix
3284
119307
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>{{Titolo|ĈAPITRO XXVII}}
De tiu momento ŝi montriĝadis pli malofte en la komuna
ĉambro kaj pli malofte proksimiĝadis al la lito de Vinicius.
Sed ŝia trankvileco ne revenis. Ŝi vidis, ke Vinicius sekvas ŝin
per petega rigardo, ke li atendas ĉiun ŝian vorton, kiel favoron,
ke li suferas kaj ne kuraĝas plendi, por ne malplaĉi al ŝi, ke ŝi
sola estas lia sano kaj ĝojo, kaj tiam ŝia koro ŝveladis pro
kompato. Baldaŭ ŝi ankaŭ rimarkis, ke ju pli ŝi penas lin eviti,
des pli ŝi lin kompatas, kaj pro ĉi tio mem des pli molaj sentoj
naskiĝas en ŝia koro. La trankvileco forlasis ŝin. Kelkfoje ŝi
diradis al si, ke estas ĝuste ŝia devo esti apud li senĉese, unue
tial, ke la Dia instruo ordonas pagi bonon por malbono, kaj
due, ĉar parolante kun li, ŝi povus inklinigi lin al tiu ĉi
instruo. Sed samtempe la konscienco diradis al ŝi, ke ŝi trompas
sin mem, kaj ke logas ŝin al li nenio alia, ol lia amo kaj lia
ĉarmo. Tiel ŝi vivis en senĉesa anima malpaco, kiu grandiĝadis
de tago al tago. Iafoje ŝajnis al ŝi, ke ŝin ĉirkaŭas ia reto, kaj
ŝi, volante ĝin traŝiri, implikiĝas en ĝi ĉiam pli. Ŝi devis ankaŭ
konfesi al si, ke lia vido ĉiutage iĝas al ŝi pli bezona, lia voĉo
pli aminda, kaj ke ŝi devas turforte batali kontraŭ la deziro
sidadi apud lia lito. Kiam ŝi proksimiĝadis al li kaj li radiis
de ĝojo, ankaŭ ŝian koron superverŝadis feliĉo. Unu tagon ŝi
rimarkis signojn de larmoj sur liaj okulharoj, kaj unuafoje en
la vivo ŝi ekpensis, ke ŝi povus sekigi ilin per kisoj. Terurita
de tiu ĉi penso kaj plena malestimo por si mem, ŝi traploris
la tutan sekvintan nokton.
Kaj li estis pacienca, kvazaŭ li ĵurus al si pacienci. Se iafoje
liaj okuloj ekfajris per malpacienco, memvolo kaj kolero, tuj
li retenadis tiujn brilojn, poste rigardis ŝin kun maltrankvilo,
kvazaŭ volante peti de ŝi pardonon, kaj ŝin tio tuŝis ankoraŭ
pli. Neniam ŝi havis la senton, ke ŝi estas tiel amata, kaj kiam
ŝi pensis pri tio, ŝi sentis sin kune kulpa kaj feliĉa. Vinicius
dume efektive aliiĝadis. En liaj interparoloj kun Glaucus estis
malpli da fiereco. Ofte venadis al li la ideo, ke eĉ ĉi tiu malriĉa
kuracisto-sklavo kaj la alilandanino, maljuna Miriam,
kiu ĉirkaŭigis lin per zorgemo, kaj Crispus, kiun li vidadis kon-<noinclude><references/>
{{rh|216||}}</noinclude>
5l0122i95es55zsgqxa0dku3no4kcp1
Paĝo:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf/221
104
32553
119308
106414
2026-05-22T22:03:43Z
Ciampix
3284
119308
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>stante dronantan en preĝoj, estas tamen homoj. Li miris similajn
pensojn, tamen li havis ilin. Ursuson li ekamis post ia tempo
kaj nun parolis kun li tutajn tagojn, ĉar li povis paroli kun li
pri Ligia; la grandegulo estis nelacigebla en la rakontado kaj,
plenumante plej simplajn servojn ĉe la malsanulo, komencis
ankaŭ elmontradi al li certan sindonemon. Ligia ĉiam estis por
Vinicias estaĵo, kvazaŭ apartenanta al alia speco, centoble
superanta tiujn, kiuj ŝin ĉirkaŭis; malgraŭ tio li komencis
tamen observi tiujn homojn, simplajn kaj malriĉajn, kion li
faris neniam antaŭe en la vivo, kaj komencis malkovradi en ili
diversajn atentindajn trajtojn, kies ekziston li neniam antaŭe
supozis.
Nur Nazariuson li ne povis toleri, ĉar ŝajnis al li, ke la
juna knabo kuraĝas ami Ligian. Dum longa tempo li detenis
sin, vere, ne montrante al li malsimpation, sed foje, kiam
Nazarius alportis al la knabino du koturnojn, kiujn li aĉetis en
foirejo por sia propra, perlaborita mono, en Vinicius vekiĝis
la posteulo de la kviritoj, por kiu veninto el fremda nacio
malpli signifis, ol plej mizera vermo. Aŭdante dankojn de
Ligia, li terure paliĝis kaj, kiam Nazarius eliris por alporti
akvon por la birdoj, li diris:
— Ligia, ĉu vi povas toleri, ke li faru al vi donacojn? Ĉu
vi ne scias, ke la homojn el lia nacio la grekoj nomas judaj
hundoj?
— Mi ne scias, kiel ilin nomas la grekoj — ŝi respondis —
sed mi scias, ke Nazarius estas kristano kaj mia frato.
Dirinte ĉi tion, ŝi rigardis lin kun miro kaj riproĉo, ĉar li
jam dekutimigis ŝin de similaj eksplodoj, kaj li kunpremis la
dentojn, por ne diri al ŝi, ke tian ŝian fraton li ordonus
mortvidi aŭ sendus lin en kamparon, por ke li, kiel {{Lingvo|la|''compeditus''}},
fosu la teron en liaj siciliaj vinberejoj… Li ekregis sin tamen,
subpreminte en si la koleron, kaj nur post momento diris:
— Pardonu min, Ligia. Vi estas por mi reĝa filino kaj
krominfano de Plautiusoj.
Kaj li subigis sian naturon tiagrade, ke kiam Nazarius denove
montriĝis en la ĉambro, li promesis al la knabo, ke post la
reveno en sian {{Lingvo|la|''insula''}} li donacos al li paron da pavoj aŭ paron
da fenikopteroj, de kiuj li havis plenajn ĝardenojn.
Ligia komprenis, kiom devas al li kosti tiaj venkoj kontraŭ
si mem. Sed ju pli ofte li ilin atingadis, des pli ŝia koro emis
al li. Lia merito rilate al Nazarius estis tamen malpli granda,
ol ŝi supozis. Vinicius povis momente indigniĝi kontraŭ li, sed<noinclude><references/>
{{rh|||217}}</noinclude>
syzpz3fq1wgrfwedwqxktux576z4ntq
Paĝo:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf/213
104
32565
119296
106406
2026-05-22T19:12:14Z
Ciampix
3284
119296
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/>
Vinicius, kvankam nur etaj detaloj en la rakonto de Ursus
estis al li nekonataj, aŭskultis kun plezuro, ĉar lian senliman
patrician fierecon agrable flatis tio, ke memvidinta atestanto
konfirmis la reĝan devenon de Ligia. Kiel reĝa filino, ŝi povus
okupi en la cezara kortego lokon, egalan al tiuj, okupataj
de filinoj de plej eminentaj romanaj gentoj, tiom pli, ke la
nacio, kies reganto estis ŝia patro, neniam ĝis nun militis
kontraŭ Romo, kaj kvankam barbara, ĝi povus tamen, laŭ
la atesto de Atelius Hister mem, montriĝi timinda, ĉar ĝi
posedis „sennombran amason” da militistoj.
Ursus cetere plene konfirmis tiun ateston, ĉar al demando
de Vinicius pri la ligoj li respondis:
— Ni loĝas en arbaroj, sed nia lando estas tiel granda,
ke neniu scias, kie finiĝas la arbarego, kaj la popolo estas tie
multa. Estas ankaŭ en la arbaroj lignaj urboj, kie regas
granda bonstato, ĉar kion la semnonoj, markomanoj, vandaloj
kaj kvadoj militrabas en la modo, tion ni forprenas de ili.
Sed ili ne kuraĝas militi kontraŭ ni, nur kiam vento blovas
de ilia flanko, ili bruligas niajn arbarojn. Kaj ni timas nek ilin,
nek la roman cezaron.
— La dioj donis al Romo la regadon super la mondo —
diris Vinicius severe.
— La dioj estas malbonaj spiritoj — respondis simple Ursus
— kaj kie ne estas la romanoj, tie ne estas ankaŭ ilia regado.
Ĉe tio li bonigis la fajron kaj parolis kvazaŭ al si mem:
— Kiam la cezaro prenis Callinan en la kortegon kaj
mi pensis, ke tie povas trafi ŝin malbono, mi volis iri for,
en la arbarojn, kaj venigi la ligojn helpe al la reĝidino. Kaj
la ligoj ekirus al Danubo, ĉar tio estas popolo bona, kvankam
idolana. Jen! mi portus al ili la „bonan novaĵon”. Sed mi ja
ĉiuokaze, kiam Callina revenos al Pomponia, petos ŝin riverence,
ke ŝi lasu min iri al ili, ĉar Kristo naskiĝis malproksime
kaj ili eĉ ne aŭdis pri Li… Li sciis pli bone, ol mi,
kie Li devis naskiĝis, sed se Li venus en la mondon ĉe ni, en
la arbaro, ni Lin certe ne martirigus, sed ni vartus la Infaneton
kaj zorgus, ke manku al Ĝi nek ĉasaĵoj, nek fungoj, nek
kastoraj feloj, nek sukceno. Kaj kion ni militprenus de la
svevoj kaj markomanoj, tion ni al Ĝi redonus, ke Ĝi havu
bonstaton kaj komforton.
Tiel parolante, li almetis al la fajro vazon kun supo,
destinita por Vinicius, kaj eksilentis. Lia penso vagis videble
dum ia tempo en la Ligaj arbaroj, kaj nur, kiam la fluidaĵo<noinclude><references/>
{[rh|||209}}</noinclude>
oo0z1op5ucp8y236kwfxjdqdm177eg3
119297
119296
2026-05-22T19:12:36Z
Ciampix
3284
119297
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/>
Vinicius, kvankam nur etaj detaloj en la rakonto de Ursus
estis al li nekonataj, aŭskultis kun plezuro, ĉar lian senliman
patrician fierecon agrable flatis tio, ke memvidinta atestanto
konfirmis la reĝan devenon de Ligia. Kiel reĝa filino, ŝi povus
okupi en la cezara kortego lokon, egalan al tiuj, okupataj
de filinoj de plej eminentaj romanaj gentoj, tiom pli, ke la
nacio, kies reganto estis ŝia patro, neniam ĝis nun militis
kontraŭ Romo, kaj kvankam barbara, ĝi povus tamen, laŭ
la atesto de Atelius Hister mem, montriĝi timinda, ĉar ĝi
posedis „sennombran amason” da militistoj.
Ursus cetere plene konfirmis tiun ateston, ĉar al demando
de Vinicius pri la ligoj li respondis:
— Ni loĝas en arbaroj, sed nia lando estas tiel granda,
ke neniu scias, kie finiĝas la arbarego, kaj la popolo estas tie
multa. Estas ankaŭ en la arbaroj lignaj urboj, kie regas
granda bonstato, ĉar kion la semnonoj, markomanoj, vandaloj
kaj kvadoj militrabas en la modo, tion ni forprenas de ili.
Sed ili ne kuraĝas militi kontraŭ ni, nur kiam vento blovas
de ilia flanko, ili bruligas niajn arbarojn. Kaj ni timas nek ilin,
nek la roman cezaron.
— La dioj donis al Romo la regadon super la mondo —
diris Vinicius severe.
— La dioj estas malbonaj spiritoj — respondis simple Ursus
— kaj kie ne estas la romanoj, tie ne estas ankaŭ ilia regado.
Ĉe tio li bonigis la fajron kaj parolis kvazaŭ al si mem:
— Kiam la cezaro prenis Callinan en la kortegon kaj
mi pensis, ke tie povas trafi ŝin malbono, mi volis iri for,
en la arbarojn, kaj venigi la ligojn helpe al la reĝidino. Kaj
la ligoj ekirus al Danubo, ĉar tio estas popolo bona, kvankam
idolana. Jen! mi portus al ili la „bonan novaĵon”. Sed mi ja
ĉiuokaze, kiam Callina revenos al Pomponia, petos ŝin riverence,
ke ŝi lasu min iri al ili, ĉar Kristo naskiĝis malproksime
kaj ili eĉ ne aŭdis pri Li… Li sciis pli bone, ol mi,
kie Li devis naskiĝis, sed se Li venus en la mondon ĉe ni, en
la arbaro, ni Lin certe ne martirigus, sed ni vartus la Infaneton
kaj zorgus, ke manku al Ĝi nek ĉasaĵoj, nek fungoj, nek
kastoraj feloj, nek sukceno. Kaj kion ni militprenus de la
svevoj kaj markomanoj, tion ni al Ĝi redonus, ke Ĝi havu
bonstaton kaj komforton.
Tiel parolante, li almetis al la fajro vazon kun supo,
destinita por Vinicius, kaj eksilentis. Lia penso vagis videble
dum ia tempo en la Ligaj arbaroj, kaj nur, kiam la fluidaĵo<noinclude><references/>
{{rh|||209}}</noinclude>
o9nd7ny7dqbzoa4ae2t48dc8w3oku14
Paĝo:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf/214
104
32566
119298
106407
2026-05-22T19:13:03Z
Ciampix
3284
119298
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>komencis sibli, li verŝis ĝin en malprofundan pladon kaj, malvarmiginte
ĝin sufiĉe, diris:
— Glaucus konsilas, sinjoro, ke vi movu kiel eble malmulte
eĉ tiun brakon, kiu estas sana, do Callina ordonis, ke mi
vin nutru.
Ligia ordonis! kontraŭ tio estis nenia respondo. En la kapon
de Vinicius ne venis eĉ la ideo kontraŭstari al ŝia volo, kvazaŭ
ŝi estus filino de cezaro, aŭ diino, li ne respondis do eĉ unu
vorton, kaj Ursus, sidiĝinte apud lia lito, komencis ĉerpi la
supon el la plado per malgranda trinkvazo kaj porti ĝin al la
buŝo de Vinicius. Li tion faris tiel zorgeme, kun tiel bona
rideto en siaj bluaj okuloj, ke Vinicius ne kredis al siaj okuloj,
ke tio ĉi povas esti la sama terura titano, kiu en la antaŭa
tago, mortinginte Croton, atakis lin mem, kiel ventego, kaj
disŝirus lin, se Ligia lin ne kompatus. La juna patricio unuafoje
en la vivo konsideris, kio povas okazi en la animo de
simplulo kaj barbaro.
Sed Ursus montriĝis vartisto tiom mallerta, kiom zorgema.
La trinkvazo tute malaperis inter liaj herkulaj fingroj, tiel,
ke por la buŝo de Vinicius restis neniom da loko. Post kelkaj
malsukcesaj provoj la fortegulo, en grandega embaraso, diris:
— He, pli facile estus eltreni uron el ĝia kaŝejo…
Viniciuson ekamuzis la embarasiteco de la ligo, sed ne malpli
ekinteresis lin lia rimarko. Li vidadis en cirkoj terurajn urojn,
venigatajn el la nordaj arbaregoj, kiujn plej bravaj {{Lingvo|la|''bestiarii''}}
ĉasis kun timo kaj kiujn nur elefantoj superis per grandeco kaj
forto.
— Ĉu vi iam provis kapti tiajn bestegojn je la kornoj? —
demandis li kun granda miro.
— Antaŭ ol pasis super mi dudek vintroj, mi timis — respondis
Ursus — sed poste ĝi okazadis!
Kaj denove li komencis nutri Viniciuson, ankoraŭ pli mallerte,
ol antaŭe
— Mi devas peti Miriamon aŭ Nazariuson — li diris.
Sed dume la pala kapeto de Ligia elŝovis sin el post la kurteno.
— Tuj mi helpos — ŝi diris.
Kaj post momento ŝi eliris el la {{Lingvo|la|''cubiculum''}}, ke ŝi estis
videble pretiĝanta al dormo, ĉar ŝi estis vestita nur per alfigura
tuniko, nomata de la antikvuloj {{Lingvo|la|''capitium''}}, precize kovranta
la bruston, kaj havis disligitajn harojn. Vinicius, kies
koro ekbatis pli vive je ŝia vido, komencis ŝin riproĉi, ke
ĝis nun ŝi ne pensis pri dormo, sed ŝi respondis gaje:<noinclude><references/>
{{rh|210||}}</noinclude>
dk730vy1mq87ar6wvmypqcg4gdayljb
Paĝo:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf/215
104
32567
119299
106408
2026-05-22T19:13:29Z
Ciampix
3284
119299
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/>
— Mi ĝuste intencis tion fari, sed antaŭe mi anstataŭos
Ursuson.
Kaj preninte la trinkvazon, ŝi sidiĝis sur la rando de la
lito kaj komencis nutri Viniciuson, kiu sentis sin samptempe
humiligita kaj feliĉa. Kiomfoje ŝi kliniĝis al li, radiis al li la
varmo de ŝia korpo kaj ŝiaj disligitaj haroj faladis sur lian
bruston; li paliĝadis pro la impreso, sed en la tumulto kaj
ekscito de la pasioj li sentis ankaŭ, ke ŝi estas al li kara
super ĉio kaj super ĉio adorata estaĵo, kompare kun kiu la
tuta mondo estas nenio. Unue li avidis ŝin, nun li komencis
plenbruste ŝin ami. Antaŭe, kiel ĝenerale en la vivo, ankaŭ
en siaj sentoj li estis, kiel ĉiuj tiamaj homoj, blinda, senkonsidera
egoisto, kiu zorgis nur pri si mem; nun li komencis
zorgi ankaŭ pri ŝi.
Post momento li sekve rifuzis manĝi plu kaj, kvankam li
trovis senliman volupton en ŝia vido kaj en ŝia ĉeesto, li diris:
— Sufiĉe. Iru dormi, mia dia.
— Ne nomu min tiel — ŝi respondis — ne decas al mi
tion aŭskulti.
Tamen ŝi ridetis al li kaj poste diris, ke ŝia dormemo pasis,
ke ŝi ne sentas sin laca kaj ne iros kuŝiĝi, antaŭ ol Glaucus
alvenos. Li aŭskultis ŝiajn vortojn, kiel muzikon, kaj samtempe
lia koro pleniĝadis per ĉiam pli granda emocio, ĉiam pli
granda admiro, ĉiam pli granda dankemo, kaj la penso serĉis
manieron, por elmontri al ŝi tiun dankemon.
— Ligia — li diris post momenta silento — mi vin antaŭe
ne konis. Sed nun mi scias, ke mi iris malĝustan vojon, por vin
akiri, do mi diras al vi: revenu al Pomponia Graecina kaj
estu certa, ke de nun neniu levos kontraŭ vin la manon.
Sed ŝia vizaĝo subite malgajiĝis
— Mi estus feliĉa — ŝi respondis — se mi povus ŝin ekvidi,
almenaŭ de malproksime, sed reveni al ŝi mi jam ne povas.
— Kial? — demandis Vinicius kun miro.
— Ni, kristanoj, scias pere de Acte, kio okazos sur Palatino.
{{SIC|Ĝu|Ĉu}} vi ne aŭdis, ke la cezaro baldaŭ post mia forkuro,
kaj antaŭ sia forveturo en Neapolon, alvokis Auluson kaj Pomponian
— kaj kredante, ke ili min helpis, minacis ilin per sia
kolero. Feliĉe, Aulus povis al li respondi: „Vi scias, sinjoro,
ke neniam mensogo eliris el mia buŝo; mi ĵuras al vi, ke ni ne
helpis ŝin forkuri kaj ke, same kiel vi, ni ne scias, kio kun
ŝi okazis.” La cezaro ekkredis, poste li forgesis — kaj mi laŭ
la konsilo de niaj superuloj, neniam skribis al la patrino, kie<noinclude><references/>
{{rh|||211}}</noinclude>
7w89hlht9qursceicfy6f9zw7u9ig19
Paĝo:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf/216
104
32568
119300
106409
2026-05-22T19:13:53Z
Ciampix
3284
119300
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>mi estas, por ke ŝi ĉiam povu purkonscience ĵuri, ke ŝi nenion scias
pri mi. Vi tion eble ne komprenos, Vinicius, sed al ni ne estas
permesite mesongi, eĉ por savi la vivon. Tia estas nia instruo,
al kiu ni volas agordi la korojn, do mi ne vidis Pomponian de
la tempo, kiam mi forlasis ŝian domon, kaj ŝin nur de tempo
al tempo atingis malproksimaj ehoj, ke mi vivas kaj estas sekura.
Ĉe tio ekposedis ŝin sopiro, ĉar roso de larmoj kovris ŝiajn
okulojn, sed baldaŭ ŝi trankviliĝis kaj diris:
— Mi scias, ke ankaŭ Pomponia sopiras je mi, ni tamen
havas niajn konsilojn, kiujn ne havas aliaj homoj.
— Jes — rediris Vinicius — via konsilo estas Kristo, sed
mi tion ne komprenas.
— Rigardu min: por ni ne ekzistas disiĝoj, ne ekzistas doloroj
kaj suferoj, kaj se ili venas, ili ŝanĝas sin en ĝojon. Eĉ
la morto mem, kiu por vi estas la fino de la vivo, por ni estas
nur ĝia komenco kaj ŝanĝo de feliĉo malpli bona je la pli
bona, de la malpli trankvila je la pli trankvila kaj eterna.
Konsideru, kia devas esti nia instruo, kiu ordonas al ni kompaton
eĉ por niaj malamikoj, malpermesas mensogon, purigas
niajn animojn de malbono kaj promesas senmezuran feliĉon
postmorte.
— Mi aŭdis tion en Ostriano, mi vidis, kiel vi agis kun
mi mem kaj kun Chilo, kaj kiam mi pensas pri tio, ĝis nun ŝajnas
al mi, ke ĝi estas sonĝo kaj ke mi devas kredi nek miajn
orelojn, nek la okulojn. Sed vi respondu al mia alia demando:
ĉu vi estas feliĉa?
— Jes! — rediris Ligia — Konfesante Kriston mi ne povas
esti malfeliĉa.
Vinicius rigardis ŝin tiel, kvazaŭ tio, kion ŝi diris, estus
tute ekster la mezuro de la homa rezonado.
— Kaj vi ne volus reveni al Pomponia?
— Mi volus per la tuta animo kaj mi revenos, se tia estos
la volo de Dio.
— Do mi diras al vi: revenu, kaj mi ĵuras al vi je miaj
laroj, ke mi ne levos kontraŭ vin la manon.
Ligia enpensiĝis momente, poste ŝi respondis:
— Ne. Mi ne povas endanĝerigi miajn familianojn. La
cezaro ne amas la genton de Plautiusoj. Se mi revenus — vi
scias, kiel per sklavoj diskoniĝas en Romo ĉiu novaĵo — ankaŭ
mia reveno iĝus konata en la urbo kaj Nero sendube
ekscius pri ĝi pere de siaj sklavoj. Tiam li punus Aulusojn,
kaj en plej bona okazo denove forprenus min de ili.<noinclude><references/>
{{rh|212||}}</noinclude>
p08ng26wqfahajqmjg2fijjwvhab9a0
Paĝo:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf/217
104
32569
119301
106410
2026-05-22T19:14:17Z
Ciampix
3284
119301
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><nowiki/>
— Jes — dirus Vinicius, kuntirante la brovojn — tio povus
okazi. Li farus ĝin, eĉ simple tial, por montri, ke lia volo
devas esti plenumita. Vere estas, ke li nur forgesis pri vi,
aŭ ne volis pensi, opiniante, ke ne li, sed mi estas ofendita.
Eble tamen… forpreninte vin de Aulusoj… li vin redonus
al mi, kaj mi revenigus vin al Pomponia.
Sed ŝi demandis malgaje:
— Vinicius, ĉu vi volus denove vidi min sur Palatino?
Li kunpremis la dentojn kaj respondis:
— Ne. Vi estas prava. Mi parolis, kiel malsaĝulo! Ne!
Kaj subite li ekvidis antaŭ si kvazaŭ abismon sen fundo.
Li estis patricio, li estis armea tribuno, li estis potenca homo,
sed super ĉiuj potencoj de la mondo, al kiu li apartenis, staris
ja la furiozulo, kies volon nek malicecon oni ne povis antaŭvidi.
Ne konsideri lin, ne timi lin povis eble nur tiaj homoj,
kiel la kristanoj, por kiuj tiu ĉi tuta mondo, ĝiaj disiĝoj,
suferoj kaj la morto mem estis nenio. Ĉiuj aliaj devis tremi
antaŭ li. La terureco de la tempo, en kiu ili vivis, elmontris
sin al Vinicius en sia tuta monstra amplekso. Jen li ne povis redoni
Ligian al Aulusoj pro la timo, ke la monstro rememoros pri
ŝi kaj direktos al ŝi sian koleron; pro tiu sama kaŭzo, se li nun
edzinigus Ligian, li povus endanĝerigi ŝin, sin mem kaj Aulusojn.
Unu momento de malbonhumoro sufiĉis, por ĉiujn pereigi.
Vinicius unuafoje en la vivo eksentis, ke aŭ la mondo devas
ŝanĝiĝi kaj alinaskiĝi, aŭ la vivo iĝos tute neebla. Li ekkomprenis
ankaŭ tion, kio ankoraŭ antaŭ momento estis por li
malklara, ke en tia tempo nur la kristanoj solaj povis esti feliĉaj.
Sed antaŭ ĉio ekkaptis lin bedaŭro, ĉar li komprenis ankaŭ
tion, ke li mem tiel implikis la vivon al si mem kaj al Ligia,
kaj ke tiu implikaĵo estas preskaŭ senelira. Kaj sub la influo
de tiu bedaŭro li komencis paroli:
— Ĉu vi scias, ke vi estas pli feliĉa, ol mi? En malriĉeco
kaj en tiu ĉi unu ĉambro inter la simpluloj vi havis vian instruon
kaj vian Kriston, dum mi havas nur vin, kaj kiam
mi perdis vin, mi estis kiel mizerulo, kiu havas nek tegmenton
super si, nek panon. Vi estas al mi pli kara, ol la tuta mondo.
Mi serĉis vin, ĉar mi ne povis vivi sen vi. Mi volis nek festenojn,
nek dormon. Se mi ne esperus vin retrovi, mi ĵetus min
sur glavon. Sed mi timas la morton, ĉar mi ne povus vin
rigardi. Mi diras al vi puran veron, ke mi ne kapablas vivi
sen vi kaj ke ĝis nun mi vivis nur per la espero, ke mi vin
retrovos kaj revidos. Ĉu vi memoras niajn interparolojn ĉe<noinclude><references/>
{{rh|||213}}</noinclude>
gh5znyi5w8xnuijydewqv176sqo37ha
Paĝo:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf/218
104
32570
119303
106411
2026-05-22T22:01:34Z
Ciampix
3284
119303
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>Aulusoj? Foje vi desegnis al mi fiŝon sur la sablo, sed mi ne
komprenis, kion ĝi signifas. Ĉu vi memoras, kiel ni ludis pilkon?
Alvenis Aulus, timigis nin per Libitino kaj interrompis al ni
la interparolon. Pomponia diris ĉe la adiaŭo al Petronius, ke
Dio estas unu, ĉiopova kaj kompatema, sed en niajn kapojn
ne venis eĉ la ideo, ke via Dio estas Kristo. Li redonu vin
al mi, kaj mi Lin ekmaos, kvankam Li ŝajnas al mi Dio de
sklavoj, fremduloj kaj mizeruloj. Vi sidas apud mi kaj nur pri
Li vi pensas. Pensu ankaŭ pri mi, alie mi Lin ekmalamos. Por
mi vi sola estas diino. Benita estas via patro kaj patrino, benita
la lando, kiu vin naskis. Mi volus ĉirkaŭpreni viajn piedojn
kaj preĝi al vi, mi volus al vi honordoni, al vi fari oferojn,
al vi min adorklini — vi trioble dia!! Vi ne scias, vi ne povas
scii, kiel mi vin amas…
Tiel parolante, li traŝovis la manojn sur sia paliĝinta frunto
kaj duonfermis la okulojn. Lia naturo neniam konis barojn,
nek en kolero, nek en amo. Li parolis kun emocio, kiel homo,
kiu, ĉesinte sin regi, volas konsideri nenian mezuron en la
vortoj, nek en la adoro. Sed li parolis el la fundo de la animo
kaj sincere. Oni povis senti, ke la doloro, admiro, pasio kaj
adoro, amasiĝinte el lia brusto, ŝprucegis per neretenebla torento
da vortoj. Al Ligia liaj vortoj ekŝajnis blasfemaj, tamen
ŝia koro komencis bati, kvazaŭ ĝi volus disŝiri la tunikon,
ĝenantan la bruston. Ŝi ne povis kontraŭstari kompaton por li
kaj por lia turmento. Kortuŝis ŝin la adoro, kun kiu li parolis
al ŝi. Ŝi sentis sin amata kaj adorata sen limo, ŝi sentis, ke ĉi
tiu nefleksebla kaj danĝera homo apartenas nun al ŝi anime
kaj korpe, kiel sklavo, kaj tiu sento de lia humileco, de la
propra potenco plenigis ŝin per feliĉo. La rememoroj reviviĝis
en ŝi en unu momento. Li estis por ŝi denove tiu mirinda kaj
belega, kiel idolana dio, Vinicius, kiu en la domo de Aulusoj
parolis al ŝi pri amo kaj vekis, kvazaŭ el dormo, ŝian tiam
ankoraŭ duoninfanan koron; tiu sama, kies kisojn ŝi ankoraŭ
sentis sur sia buŝo, el kies brakoj Ursus elŝiris ŝin sur Palatino,
kvazaŭ li elŝirus ŝin el flamo. Sed nun, kun admiro kaj kune
kun doloro sur sia agla vizaĝo, kun paliĝinta frunto
kaj petega okulesprimo, vundita, venkita de l’amo, ameganta,
plena de adoro kaj humileco, li ekŝajnis al ŝi tia, kian ŝi tiam
dezirus lin havi kaj kian ŝi ekamus per la tuta animo, sekve
pli kara, ol iam ajn.
Kaj subite ŝi ekkomprenis, ke povas veni momento, en kiu
lia amo ekregos kaj ekkaptos ŝin, kiel ventego, kaj eksentinte<noinclude><references/>
{{rh|214||}}</noinclude>
c8lydniu4c0esruqmsimmalq3ckrzy3
Paĝo:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf/219
104
32571
119304
106412
2026-05-22T22:01:54Z
Ciampix
3284
119304
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>ĉi tion, ŝi mem spertis tiun impreson, kiun li spertis antaŭ
momento: nome, ke ŝi staras ĉe la rando de abismo. Por tio
do ŝi forlasis la domon de Aulusoj? por tio ŝi savis sin per
forkuro? por tio ŝi kaŝis sin tiel longe en la mizeraj kvartaloj
de la urbo? Kiu estis tiu Vinicius? Aŭgustano, soldato kaj kortegano
de Nero. Li ja partoprenis en la malvirtoj kaj diboĉoj
de la cezaro, kiel atestis tiu festeno, kiun Ligia ne povis forgesi,
li ja kune kun aliaj vizitadis la templojn kaj oferdonadis al
la malindaj dioj, je kiuj li eble eĉ ne kredis, sed al kiuj li
tamen donadis oficialan honoron. Li ja persekutis ŝin, por
ŝin fari sia sklavino kaj amatino, kaj samtempe enpuŝi ŝin
en tiun teruran mondon de luksoj, voluptoj, krimoj kaj malnoblaĵoj,
vokantoj pri la Dia kolero kaj vengo. Li, vere, ŝajnis
al ŝi ŝanĝita, sed ja li mem ĵus diris al ŝi, ke se ŝi pensos pri
Kristo pli multe, ol pri li, li estas preta Lin ekmalami. Al Ligia
ŝajnis, ke la nura penso pri iu ajn alia amo, ol la amo al
Kristo, jam estas peko kontraŭ Li kaj kontraŭ la instruo, kiam
do ŝi rimarkis, ke en la fundo de ŝia animo povus vekiĝi aliaj
sentoj kaj deziroj, ekkaptis ŝin timo antaŭ la propra estonteco
kaj antaŭ la propra koro.
En tiu momento de ŝia interna batalo aperis Glaucus, kiu
venis prizorgi la malsanulon kaj esplori lian sanon. Sur la
vizaĝo de Vinicius en unu sekundo bildiĝis kolero kaj malpacienco.
Li estis malkontenta, ke oni malhelpis lian interparolon
kun Ligia, kaj kiam Glaucus komencis fari al li demandojn,
li respondadis preskaŭ kun malestimo. Baldaŭ li, vere,
moderigis sin, sed se Ligia havis iajn iluziojn, ke tio, kion li
aŭdis en Ostriano, povus impresi lian neinflueblan naturon,
tiuj ŝiaj iluzioj devis neniiĝi. Li ŝanĝis sin nur por ŝi, sed ekster
tiu ĉi sola sento restis en lia brusto la iama, severa kaj egoista,
vere romana kaj kune lupa koro, nekapabla ne nur al kompreno
de la dolĉa kristana instruo, sed eĉ al dankemo.
Ŝi foriris, fine, plena de interna zorgo kaj maltrankvilo. Iam
en preĝoj ŝi oferadis al Kristo koron serenan kaj efektive puran,
kiel larmo. Nun tiu sereneco estis nubigita. La internon de l’
floro penetris venena vermo kaj komencis tie zumi. Eĉ dormo,
malgraŭ la du sendormaj noktoj, ne alportis al ŝi kvietecon.
Ŝi sonĝis, ke en Ostriano Nero, fronte de sekvantaro, formita el
aŭgustanoj, bakhantinoj, cibelpastroj kaj gladiatoroj, veturpremas
per rozkronita ĉaro amasojn da kristanoj, kaj Vinicius
kaptas ŝin en la brakojn, tiras sur kvadrigon kaj, premante
ŝin al la brusto, flustras: „Venu kun ni!”<noinclude><references/>
{{rh|||215}}</noinclude>
i21zvb0s3txmcy5djqbqwyyl99blczm
119305
119304
2026-05-22T22:02:42Z
Ciampix
3284
119305
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude>ĉi tion, ŝi mem spertis tiun impreson, kiun li spertis antaŭ
momento: nome, ke ŝi staras ĉe la rando de abismo. Por tio
do ŝi forlasis la domon de Aulusoj? por tio ŝi savis sin per
forkuro? por tio ŝi kaŝis sin tiel longe en la mizeraj kvartaloj
de la urbo? Kiu estis tiu Vinicius? Aŭgustano, soldato kaj kortegano
de Nero. Li ja partoprenis en la malvirtoj kaj diboĉoj
de la cezaro, kiel atestis tiu festeno, kiun Ligia ne povis forgesi,
li ja kune kun aliaj vizitadis la templojn kaj oferdonadis al
la malindaj dioj, je kiuj li eble eĉ ne kredis, sed al kiuj li
tamen donadis oficialan honoron. Li ja persekutis ŝin, por
ŝin fari sia sklavino kaj amatino, kaj samtempe enpuŝi ŝin
en tiun teruran mondon de luksoj, voluptoj, krimoj kaj malnoblaĵoj,
vokantoj pri la Dia kolero kaj vengo. Li, vere, ŝajnis
al ŝi ŝanĝita, sed ja li mem ĵus diris al ŝi, ke se ŝi pensos pri
Kristo pli multe, ol pri li, li estas preta Lin ekmalami. Al Ligia
ŝajnis, ke la nura penso pri iu ajn alia amo, ol la amo al
Kristo, jam estas peko kontraŭ Li kaj kontraŭ la instruo, kiam
do ŝi rimarkis, ke en la fundo de ŝia animo povus vekiĝi aliaj
sentoj kaj deziroj, ekkaptis ŝin timo antaŭ la propra estonteco
kaj antaŭ la propra koro.
En tiu momento de ŝia interna batalo aperis Glaucus, kiu
venis prizorgi la malsanulon kaj esplori lian sanon. Sur la
vizaĝo de Vinicius en unu sekundo bildiĝis kolero kaj malpacienco.
Li estis malkontenta, ke oni malhelpis lian interparolon
kun Ligia, kaj kiam Glaucus komencis fari al li demandojn,
li respondadis preskaŭ kun malestimo. Baldaŭ li, vere,
moderigis sin, sed se Ligia havis iajn iluziojn, ke tio, kion li
aŭdis en Ostriano, povus impresi lian neinflueblan naturon,
tiuj ŝiaj iluzioj devis neniiĝi. Li ŝanĝis sin nur por ŝi, sed ekster
tiu ĉi sola sento restis en lia brusto la iama, severa kaj egoista,
vere romana kaj kune lupa koro, nekapabla ne nur al kompreno
de la dolĉa kristana instruo, sed eĉ al dankemo.
Ŝi foriris, fine, plena de interna zorgo kaj maltrankvilo. Iam
en preĝoj ŝi oferadis al Kristo koron serenan kaj efektive puran,
kiel larmo. Nun tiu sereneco estis nubigita. La internon de l’
floro penetris venena vermo kaj komencis tie zumi. Eĉ dormo,
malgraŭ la du sendormaj noktoj, ne alportis al ŝi kvietecon.
Ŝi sonĝis, ke en Ostriano Nero, fronte de sekvantaro, formita el
aŭgustanoj, bakhantinoj, cibelpastroj kaj gladiatoroj, veturpremas
per rozkronita ĉaro amasojn da kristanoj, kaj Vinicius
kaptas ŝin en la brakojn, tiras sur kvadrigon kaj, premante
ŝin al la brusto, flustras: „Venu kun ni!”
{{brn|3em}}
{{---|50px}}<noinclude><references/>
{{rh|||215}}</noinclude>
isgz6qf90iignxg5dm86z35st6iu8gz
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/30
104
37672
119313
116143
2026-05-23T02:19:40Z
Castelobranco
7
119313
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Cerio"/>'''Cerio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ce. Ĥemia elemento, mola griza metalo.
<section end="Cerio"/>
<section begin="Certa"/>'''Certa'''. - 1. Ne dubanta : ''Mi estas certa, ke li venos''. - 2. Senduba, nedubebla : ''certa sciigo''. '''Certe'''. En certa maniero.
'''Certeco'''. Eco de tio, kio estas certa.
'''Certigi'''. Fari ion certa : ''Mi certigas vin, ke li venos''. ''La persisto certigas nian sukceson''. Komparu: '''{{VdE|Aserti}}'''.
<section end="Certa"/>
<section begin="Cervo"/>'''Cervo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Duhufulo kun grandaj, belaj kornoj (''Cervus'').
<section end="Cervo"/>
<section begin="Cetera"/>'''Cetera'''. Ĉiu alia; ĉiu, pri kiu oni ankoraŭ ne parolis : ''La entuziasmo daŭris nelonge : unuj baldaŭ perdis la esperon, aliaj tuj laciĝis, la ceteraj tute forgesis pri la afero''.
'''Cetere'''. Krom tio, aliflanke.
<section end="Cetera"/>
<section begin="Cezio"/>'''Cezio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Cs. Ĥemia elemento, en pura stato mola metalo de la grupo alkalia.
<section end="Cezio"/>
<section begin="Ciano"/>'''Ciano''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). CN. Senkolora venena gaso; en komponaĵoj ĝi ludas rolon kvazaŭ de elemento (KCN, CNHO, k. t. p.).
<section end="Ciano"/>
<section begin="Ci"/>'''Ci'''. Pronomo de la dua persono de la unumombro (familiara formo anstataŭ '''vi''').
<section end="Ci"/>
<section begin="Cibeto"/>'''Cibeto'''. Bonodora substanco, produktata de glando de kato, vivanta en Afriko kaj suda Azio.
'''Cibetkato'''. Kato, produktanta cibeton (''Civetta viverra'').
<section end="Cibeto"/>
<section begin="Cidonio"/>'''Cidonio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l' cidoniarbo. '''Cidoniarbo'''. Arbo el la familio de l' pomacoj (''Cidonia vulgaris'').
<section end="Cidonio"/>
<section begin="Cidro"/>'''Cidro'''. Vino el fruktoj, precipe el pomoj.
<section end="Cidro"/>
<section begin="Cifero"/>'''Cifero'''. Signo por skribi nombrojn : ''La arabaj ciferoj estas nun uzataj de ĉiuj civilizitaj popoloj''.
'''Ciferplato'''. Disko de horloĝo kun ciferoj, montrantaj la horojn.
<section end="Cifero"/>
<section begin="Cigaro"/>'''Cigaro'''. Longa kunvolvaĵo de tabakaj folioj, por fumi : ''havana cigaro''.
'''Cigaringo'''. Tubeto, en kiun oni enmetas cigaron, por fumi.
'''Cigarujo'''. Ujo, en kiu oni portas cigarojn.
<section end="Cigaro"/>
<section begin="Cigaredo"/>'''Cigaredo'''. Tabako, envolvita en tre maldika papero.
<section end="Cigaredo"/>
<section begin="Cigno"/>'''Cigno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda, blanka naĝbirdo el la familio de l' lamenbekaj kun tre longa kolo : ''kanto de cigno'' = lasta verko antaŭ la morto, antaŭ ĉesigo de l' verkado (''Cygnus'').
<section end="Cigno"/>
<section begin="Cikado"/>'''Cikado''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la familio de l’ egalflugilaj (''Cicada'').
<section end="Cikado"/>
<section begin="Cikado"/>'''Cikatro'''. Postesigno sur homa aŭ besta korpo, resaniĝinta de vundo aŭ ulcero. '''Cikatriĝi'''. Fermiĝi, kovriĝi per cikatro : ''vundo cikatriĝas''.
<section end="Cikado"/>
<section begin="Ciklo"/>'''Ciklo'''. – 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Periodo, post kiu ripetiĝas la samaj astronomiaj fenomenoj: ''La luna ciklo estas periodo de 19 jaroj, post kiuj la fazoj de la luno okazas en la sama tempo''. - 2. Kolekto de literaturaĵoj, precipe de epopeoj, pri la sama epoko, kun komuna plano. - 3. Velocipedo. '''Ciklisto'''. Velocipedisto.
<section end="Ciklo"/>
<section begin="Ciklono"/>'''Ciklono'''. Uragano en tropikaj landoj, kiu antaŭeniras, rapidege turniĝante. Komparu: '''{{VdE|Trombo}}'''.
<section end="Ciklono"/>
<section begin="Ciklopo"/>'''Ciklopo'''. Mitologia giganto kun okulo en la mezo de la frunto.
<section end="Ciklopo"/>
<section begin="Cikonio"/>'''Cikonio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo migranta el la familio de la longpiedaj (''Ciconia'').
<section end="Cikonio"/>
<section begin="Cikorio"/>'''Cikorio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kompozitoj, kies radiko estas uzata kiel surogato de l’ kafo (Cichorium intybus).
<section end="Cikorio"/>
<section begin="Cikuto"/>'''Cikuto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Venena vegetaĵo el la familio de l' umbeliferoj: ''Sokrato estis kondamnita trinki cikuton'' (''Cicuta virosa'').
<section end="Cikuto"/>
<section begin="Cilindro"/>'''Cilindro'''. Korpo, limigita de du egalaj paralelaj rondoj kaj de kurba surfaco, kuniganta ilin. '''Cilindra'''. Havanta formon de cilindro.
<section end="Cilindro"/>
<section begin="Cimo"/>'''Cimo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazita insekto el la familio de l' hemipteroj, kun malagrabla odoro (''Cimex Acanthia lectularia'' = litcimo).
<section end="Cimo"/>
<section begin="Cimbalo"/>'''Cimbalo'''. Muzika instrumento, konsistanta el tabulo, sur kiu estas streĉitaj metalaj kordoj aŭ metitaj sur korkoj metalaj tabuletoj, kiujn oni frapas per lignaj bastonetoj.
<section end="Cimbalo"/>
<section begin="Cinabro"/>'''Cinabro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). HgS. Ruĝa hidrarga sulfido: ''Cinabro fabrike produktata, estas uzata, kiel farbo''.
<section end="Cinabro"/>
<section begin="Cinamo"/>'''Cinamo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sekigita ŝelo de arbo el la familio de l' miristikacoj, kreskanta en Cejlono kaj en la tropika Azio : ĝi estas uzata kiel spicaĵo (''Cinnamonum'').
<section end="Cinamo"/>
<section begin="Cindro"/>'''Cindro'''. Restaĵo de brulinta korpo. '''Cindrigi'''. Fari ion cindro : ''La brulo cindrigis la tutan urbon''.
<section end="Cindro"/>
<section begin="Cinika"/>'''Cinika'''. - 1. Kiu rilatas la grekan antikvan filozofian instruon, laŭ kiu povas esti feliĉa nur tiu, kiu malŝatas la komforton, artojn, k. t. p. - 2. Senhonta, maldeca : ''cinika parolado, cinika konfeso''.
'''Cinikeco'''. Eco de tio, kio estas cinika.
'''Cinikulo'''. Homo cinika.
<section end="Cinika"/>
<section begin="Cipreso"/>'''Cipreso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Pinglarbo el la samnoma familio, de bela piramida formo (''Cupressus'').
<section end="Cipreso"/>
<section begin="Ciro"/>'''Ciro'''. Ŝmiraĵo por ŝuoj, por doni al ili brilon.<section end="Ciro"/><noinclude><references/></noinclude>
k5s9heate5en6xgvhp05el1li326ydb
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/51
104
37694
119314
117047
2026-05-23T02:22:18Z
Castelobranco
7
119314
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Femuro"/>'''Femuro'''. Parto de la korpo, de la kokso ĝis la genuo.
'''Femurosto'''. Osto de la femuro, la plej granda osto de la korpo.
<section end="Femuro"/>
<section begin="Fendi"/>'''Fendi'''. Perforte apartigi, disigi laŭlonge : ''fendi arbon, lignon''.
'''Fendo'''. Mallarĝa laŭtonga truo.
'''Fendeto'''. Neprofunda fendo, ne trapenetranta la objekton : ''fendeto en dento''. Komparu : '''{{VdE|Krevigi}}''', '''{{VdE|Spliti|spliti}}'''.
<section end="Fendi"/>
<section begin="Fenestro"/>'''Fenestro'''. Malfermaĵo en muro por lumo kaj aero.
'''Fenestra'''. De fenestro : ''fenestra vitro''.
<section end="Fenestro"/>
<section begin="Fenikoptero"/>'''Fenikoptero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de l’ lamenbekaj. (''Phoenicopterus''.)
<section end="Fenikoptero"/>
<section begin="Fenikso"/>'''Fenikso'''. - 1. Fabela birdo, renaskiĝanta el la propra cindro. - 2. Persono aŭ objekto tre malofta, supera, unika.
<section end="Fenikso"/>
<section begin="Fenkolo"/>'''Fenkolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de la umbeliferoj; ĝiaj semoj estas uzataj kiel spicaĵo. (''Foeniculum''.)
<section end="Fenkolo"/>
<section begin="Fenolo"/>'''Fenolo'''. Vid. Karbolo.
<section end="Fenolo"/>
<section begin="Fenomeno"/>'''Fenomeno'''. - 1. Ĉio, kion oni perceptas per la sentoj aŭ per la konscio : ''astronomiaj, fizikaj, fiziologiaj fenomenoj''. - 2. Eksterordinara afero, maloftaĵo : ''Renkonti vin estas vera fenomeno''.
'''Fenomena'''. Eksterordinara, malofta.
<section end="Fenomeno"/>
<section begin="Fero"/>'''Fero''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Fe. Ĥemia elemento, peza metalo, uzata por plej diversaj vazoj, maŝinoj, instrumentoj.
'''Fera'''. El fero : ''fera ŝlosilo''.
<section end="Fero"/>
<section begin="Ferdeko"/>'''Ferdeko'''. Horizontala platformo aŭ planko, sin etendanta de unu flanko de ŝipo al la alia, el tabuloj subtenataj de traboj.
<section end="Ferdeko"/>
<section begin="Fermi"/>'''Fermi'''. - 1. Kaŭzi, ke ne estu eniro : ''fermi pordon, fermi ĉambron, fermi iun en ĉambro''. - 2. Ĉesigi : ''fermi kunsidon, kongreson''.
'''Fermo'''. Ago de tiu, kiu fermas.
'''Malfermi'''. - 1. Kaŭzi, ke estu eniro, liberigi eniron : ''malfermi okulojn, pordon, ĉambron''. – 2. Komenci : ''malfermi balon, kongreson''.
'''Malfermaĵo'''. Loko de eniro. Komparu : {{VdE|Ŝlosi}}.
<section end="Fermi"/>
<section begin="Fermento"/>'''Fermento'''. Organika substanco, kaŭzanta malkomponiĝon de aliaj organikaj substancoj, ne malkomponiĝante mem.
'''Fermenti'''. Malkomponiĝi sub la influo de fermento : ''Fermentanta alkoholo fariĝas vinagro''.
'''Fermentado'''. Fenomeno de la malkomponiĝo sub la influo de fermento : ''fermentado alkohola, vinagra''.
<section end="Fermento"/>
<section begin="Fervoro"/>'''Fervoro'''. Granda aktiveco, inspirita de la kredo, amo, sindonemo : ''fervoro de servisto, de propagandisto''.
'''Fervora'''. Kiu posedas fervoron : ''fervora adepto''.
'''Fervore'''. En fervora maniero.
<section end="Fervoro"/>
<section begin="Festo"/>'''Festo'''. Senlabora tago, por rememorigi gravan fakton religian aŭ politikan : ''Pasko, la festo de la 14 Julio en Francujo''.
'''Festi'''. Soleni feston, ne labori. Komparu : {{VdE|''Soleno''}}.
<section end="Festo"/>
<section begin="Festeno"/>'''Festeno'''. Solena, luksa tag-, vespermanĝo : ''edziĝa festeno''.
'''Festeni'''. Partopreni en festeno.
<section end="Festeno"/>
<section begin="Festono"/>'''Festono'''. Ornamaĵo en formo de duonkrono el floroj, verdaĵo, koloraj teksaĵoj.
<section end="Festono"/>
<section begin="Feto"/>'''Feto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Ido en la utero de l' patrino, kiam ĝiaj membroj jam estas diferencigitaj. Komparu : '''{{VdE|Embrio}}'''.
<section end="Feto"/>
<section begin="Fetiĉo"/>'''Fetiĉo'''. - 1. Objekto respektegata de sovaĝuloj, kiel diaĵo. - 2. Afero, persono, tre ŝatata kaj respektata.
<section end="Fetiĉo"/>
<section begin="Fetiĉismo"/>'''Fetiĉismo'''. Kulto de fetiĉoj.
<section end="Fetiĉismo"/>
<section begin="Fezo"/>'''Fezo'''. Malalta simpla turka ĉapo el ruĝa aŭ blanka drapo kun nigra peniko.
<section end="Fezo"/>
<section begin="Fi"/>'''Fi'''. Interjekcio, esprimanta abomenon : ''Fi, kia malbona odoro!
<section end="Fi"/>
<section begin="Fiakro"/>'''Fiakro'''''. Publika luebla veturilo, kaleŝo.
'''Fiakristo'''. Veturigisto de fiakro.
<section end="Fiakro"/>
<section begin="Fianĉo"/>'''Fianĉo'''. Persono, kiu faris solenan promeson edziĝi.
'''Fianĉiĝi'''. Fariĝi fianĉo : ''fianĉiĝi kun fraŭlino''.
'''Fianĉiĝo'''. Solena promeso edziĝi.
'''Fianĉino'''. Virino, kiu akceptis solenan promeson de viro, ke li edziĝos kun ŝi.
'''Fianĉiniĝi'''. Fariĝi fianĉino.
'''Fianĉiniĝo'''. Akcepto de solena promeso edziĝi.
'''Gefianĉoj'''. Fianĉo kun fianĉino.
<section end="Fianĉo"/>
<section begin="Fiasko"/>'''Fiasko'''. Kompleta malsukceso : ''la spektaklo faris fiaskon''.
<section end="Fiasko"/>
<section begin="Fibro"/>'''Fibro'''. Maldika fadeno, kiu kun samspecaj fadenoj, paralele kunmetitaj en faskoj, formas korpon de bestoj kaj vegetaĵoj : ''muskolaj fibroj, lignaj fibroj''.
<section end="Fibro"/>
<section begin="Fidi"/>'''Fidi'''. Esti certa, trankvila, ke iu bone plenumos laboron, komision, kiun oni donis al li : ''Vi povas plene fidi al li: li ĉion aranĝos ne malpli bone, ol vi mem''.
'''Fido'''. Sento de tiu, kiu fidas.
'''Fidinda'''. Kiu indas fidon : ''fidinda advokato''.
'''Memfido'''. Fido je si mem. Komparu : '''{{VdE|Konfidi}}'''.
<section end="Fidi"/>
<section begin="Fidela"/>'''Fidela'''. - 1. Konscience plenumanta sian devon : ''fidela servisto''. - 2. Ne perfida : ''fidela edzo''. - 3. Vera, preciza, laŭvorta, ne diferencanta de la originalo : ''fidela kopio, fidela traduko''.
'''Fidele'''. En fidela maniero.
'''Fideleco'''. Eco de tiu, kiu estas fidela.
<section end="Fidela"/>
<section begin="Fiera"/>'''Fiera'''. - 1. Konscianta siajn verajn meritojn kaj virtojn : ''fiera pro sukceso''. - 2. Tro taksanta siajn virtojn kaj meritojn kaj malŝatanta aliajn personojn : ''fiera superulo''.
<section end="Fiera"/><noinclude><references/></noinclude>
2p9oyj5cnfkg4qpjo1f459ihlzq7gy2
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/52
104
37695
119315
117048
2026-05-23T02:26:20Z
Castelobranco
7
119315
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Fiere"/>'''Fiere'''. En fiera maniero.
'''Fiereco'''. Eco de tiu, kiu estas fiera.
'''Fierulo'''. Persono fiera.
<section end="Fiere"/>
<section begin="Figo"/>'''Figo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ figarbo.
'''Figarbo'''. Arbo aŭ arbeto el la familio de l’ moracoj. (''Ficus, ficus carica'').
<section end="Figo"/>
<section begin="Figuro"/>'''Figuro'''. - 1. Objekto prezentanta, reproduktanta korpon : ''figuro marmora de poeto''. - 2. Ekstera formo de korpo; aspekto : ''Kia stranga figuro!'' - 3. ({{VdE-ml|Geom}}.). Kuniĝo de linioj, punktoj kaj surfacoj : ''kubo, sfero''. - 4. Vorto, esprimo, uzita en alia signifo, ol ordinare, por doni pli da vivo al la stilo : ''metaforo, alegorio''.
'''Figura'''. Uzita, kiel figuro : ''figura esprimo''.
'''Figure'''. En figura maniero. Komparu : '''{{VdE|Formo}}'''.
<section end="Figuro"/>
<section begin="Fiksi"/>'''Fiksi'''. Senmovigi, alligi; fari ion neŝanĝebla, konstanta : ''fiksi pentraĵon sur muro; fiksi regulon; fiksi okulojn sur io''.
<section end="Fiksi"/>
<section begin="Fiktiva"/>'''Fiktiva'''. Nereala, ŝajna, malvera; neekzistanta : ''En la listo estas multe da fiktivaj membroj''. Fiktivaj kontoj de bilanco.
<section end="Fiktiva"/>
<section begin="Filo"/>'''Filo'''. Ido de vira sekso rilate al la gepatroj : ''Kaino estis filo de Adamo kaj Eva''.
'''Filigi'''. Adopti.
'''Bofilo'''. Edzo de filino.
<section end="Filo"/>
<section begin="Filantropo"/>'''Filantropo'''. Persono, kiu amas la homojn kaj zorgas pri ilia bono; bonfaranto.
<section end="Filantropo"/>
<section begin="Filantropio"/>'''Filantropio'''. Amo al la homaro kaj zorgo pri ĝia bono.
<section end="Filantropio"/>
<section begin="Filatelo"/>'''Filatelo'''. Scioj pri la poŝtaj markoj.
'''Filatelisto'''. Specialisto en la filatelo; kolektanto de poŝtaj markoj.
<section end="Filatelo"/>
<section begin="Filharmonio"/>'''Filharmonio'''. Institucio, por akceli la progresojn de l’ muzikarto kaj ĝian popularigon.
<section end="Filharmonio"/>
<section begin="Filio"/>'''Filio'''. Institucio, dependanta de alia (ĉefa, metropola) institucio kaj anstataŭanta ĝin en alia loko : ''banka filio; filio de societo''.
<section end="Filio"/>
<section begin="Filigrano"/>'''Filigrano'''. Tre delikata teksaĵo el oraj aŭ arĝentaj fadenoj.
<section end="Filigrano"/>
<section begin="Filiko"/>'''Filiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio kriptogama, plejparte multjaraj herboj kun belaj grandaj folioj; en la karba epoko ili formis tutajn arbarojn. (''Filix''.)
<section end="Filiko"/>
<section begin="Filistro"/>'''Filistro'''. - 1. Kiu ne estas studento de universitato (esprimo de l‘ germanaj studentoj). - 2. Persono, kiun interesas nur la ĉiutagaj, hejmaj aferoj, indiferenta por ĝeneralaj, altaj, noblaj aferoj.
<section end="Filistro"/>
<section begin="Filoksero"/>'''Filoksero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto, detruanta la vinberejojn. (''Phytloxera vastatrix''.)
<section end="Filoksero"/>
<section begin="Filologo"/>'''Filologo'''. Scienculo, kiu studas lingvojn : ''La fratoj Grimm estis famaj germanaj filologoj''.
<section end="Filologo"/>
<section begin="Filologio"/>'''Filologio'''. Lingvoscienco.
<section end="Filologio"/>
<section begin="Filozofo"/>'''Filozofo'''. Scienculo, studanta la filozofion.
<section end="Filozofo"/>
<section begin="Filozofio"/>'''Filozofio'''. Scienco pri la esenco de la naturo; scienco de l' sciencoj.
<section end="Filozofio"/>
<section begin="Filtro"/>'''Filtro'''. Aparato por purigi fluidajojn, gutigante ilin tra sorba papero, tolo, k. t. p. : ''La filtro de Pasteur''.
'''Filtri'''. Purigi per filtro.
<section end="Filtro"/>
<section begin="Fino"/>'''Fino'''. Lasta spaca aŭ tempa limo de afero aŭ de ago; ekstremo : ''fino de urbo, fino de monato, fino de parolado''.
'''Fini'''. Alkonduki al fino.
'''Finiĝi'''. Veni al fino. Komparu : '''{{VdE|Ekstremo}}, '''{{VdE|Limo|limo}}'''.
<section end="Fino"/>
<section begin="Finalo"/>'''Finalo'''. ({{VdE-ml|Muz}}.). Lasta parto de muzika verko.
<section end="Finalo"/>
<section begin="Financoj"/>'''Financoj'''. Monaj aferoj; elspezoj kaj enspezoj : ''financoj de ŝtato''.
'''Financa'''. Kiu rilatas financojn : ''financa ministro''.
'''Financisto'''. Specialisto en monaj aferoj, kondukanta grandajn monajn aferojn.
<section end="Financoj"/>
<section begin="Fingro"/>'''Fingro'''. Ekstrema movebla parto de mano aŭ de piedo : ''La homa mano havas kvin fingrojn: la plej granda estas dika fingro, ĝin sekvas montra, longa, ringa kaj malgranda fingro''.
'''Fingringo'''. Metala ĉapeleto, kiun oni metas sur la longan fingron de la dekstra mano dum la kudrado.
<section end="Fingro"/>
<section begin="Firma"/>'''Firma'''. - 1. Forte fiksita kaj konsistanta el forte kunigitaj eroj : ''firma muro''. - 2. Neŝanĝebla, neŝancelebla : ''firma volo, firma decido''.
'''Firme'''. En firma maniero.
'''Firmeco'''. Eco de tio, kio estas firma : ''firmeco de konstruaĵo, firmeco de karaktero''. Komparu : '''{{VdE|Fortika}}, {{VdE|Masiva|masiva}}, {{VdE|Solida|solida}}'''.
<section end="Firma"/>
<section begin="Firmo"/>'''Firmo'''. - 1. Nomo de negoco : ''Esperanto Verlag, Moeller und Borel''. - 2. Negoco, komerca domo : ''granda, malnova, fidinda firmo''.
<section end="Firmo"/>
<section begin="Firmamento"/>'''Firmamento'''. Ĉiela arkaĵo.
<section end="Firmamento"/>
<section begin="Fisko"/>'''Fisko'''. Ŝtata trezorejo.
'''Fiska'''. Kiu rilatas ŝtatan trezorejon.
<section end="Fisko"/>
<section begin="Fistulo"/>'''Fistulo'''. Kanalo kondukanta kaj produktanta puson.
<section end="Fistulo"/>
<section begin="Fiŝo"/>'''Fiŝo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Vivanta en la akvo vertebra besto, kiu spiras per brankoj kaj sin movas per naĝiloj : ''ezoko, ŝarko''.
'''Fiŝisto'''. Persono, kiu profesie edukas, kaptas aŭ vendas fiŝojn : '''Fiŝedukisto, fiŝkaptisto, fiŝvendisto'''.
'''Fiŝhoko'''. Hoko por kapti fiŝojn. <section end="Fiŝo"/><noinclude><references/></noinclude>
lgqxli7itjc1g81vw8eke19fly09eud
119316
119315
2026-05-23T02:26:54Z
Castelobranco
7
119316
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Fiere"/>'''Fiere'''. En fiera maniero.
'''Fiereco'''. Eco de tiu, kiu estas fiera.
'''Fierulo'''. Persono fiera.
<section end="Fiere"/>
<section begin="Figo"/>'''Figo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ figarbo.
'''Figarbo'''. Arbo aŭ arbeto el la familio de l’ moracoj. (''Ficus, ficus carica'').
<section end="Figo"/>
<section begin="Figuro"/>'''Figuro'''. - 1. Objekto prezentanta, reproduktanta korpon : ''figuro marmora de poeto''. - 2. Ekstera formo de korpo; aspekto : ''Kia stranga figuro!'' - 3. ({{VdE-ml|Geom}}.). Kuniĝo de linioj, punktoj kaj surfacoj : ''kubo, sfero''. - 4. Vorto, esprimo, uzita en alia signifo, ol ordinare, por doni pli da vivo al la stilo : ''metaforo, alegorio''.
'''Figura'''. Uzita, kiel figuro : ''figura esprimo''.
'''Figure'''. En figura maniero. Komparu : '''{{VdE|Formo}}'''.
<section end="Figuro"/>
<section begin="Fiksi"/>'''Fiksi'''. Senmovigi, alligi; fari ion neŝanĝebla, konstanta : ''fiksi pentraĵon sur muro; fiksi regulon; fiksi okulojn sur io''.
<section end="Fiksi"/>
<section begin="Fiktiva"/>'''Fiktiva'''. Nereala, ŝajna, malvera; neekzistanta : ''En la listo estas multe da fiktivaj membroj''. Fiktivaj kontoj de bilanco.
<section end="Fiktiva"/>
<section begin="Filo"/>'''Filo'''. Ido de vira sekso rilate al la gepatroj : ''Kaino estis filo de Adamo kaj Eva''.
'''Filigi'''. Adopti.
'''Bofilo'''. Edzo de filino.
<section end="Filo"/>
<section begin="Filantropo"/>'''Filantropo'''. Persono, kiu amas la homojn kaj zorgas pri ilia bono; bonfaranto.
<section end="Filantropo"/>
<section begin="Filantropio"/>'''Filantropio'''. Amo al la homaro kaj zorgo pri ĝia bono.
<section end="Filantropio"/>
<section begin="Filatelo"/>'''Filatelo'''. Scioj pri la poŝtaj markoj.
'''Filatelisto'''. Specialisto en la filatelo; kolektanto de poŝtaj markoj.
<section end="Filatelo"/>
<section begin="Filharmonio"/>'''Filharmonio'''. Institucio, por akceli la progresojn de l’ muzikarto kaj ĝian popularigon.
<section end="Filharmonio"/>
<section begin="Filio"/>'''Filio'''. Institucio, dependanta de alia (ĉefa, metropola) institucio kaj anstataŭanta ĝin en alia loko : ''banka filio; filio de societo''.
<section end="Filio"/>
<section begin="Filigrano"/>'''Filigrano'''. Tre delikata teksaĵo el oraj aŭ arĝentaj fadenoj.
<section end="Filigrano"/>
<section begin="Filiko"/>'''Filiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio kriptogama, plejparte multjaraj herboj kun belaj grandaj folioj; en la karba epoko ili formis tutajn arbarojn. (''Filix''.)
<section end="Filiko"/>
<section begin="Filistro"/>'''Filistro'''. - 1. Kiu ne estas studento de universitato (esprimo de l‘ germanaj studentoj). - 2. Persono, kiun interesas nur la ĉiutagaj, hejmaj aferoj, indiferenta por ĝeneralaj, altaj, noblaj aferoj.
<section end="Filistro"/>
<section begin="Filoksero"/>'''Filoksero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto, detruanta la vinberejojn. (''Phytloxera vastatrix''.)
<section end="Filoksero"/>
<section begin="Filologo"/>'''Filologo'''. Scienculo, kiu studas lingvojn : ''La fratoj Grimm estis famaj germanaj filologoj''.
<section end="Filologo"/>
<section begin="Filologio"/>'''Filologio'''. Lingvoscienco.
<section end="Filologio"/>
<section begin="Filozofo"/>'''Filozofo'''. Scienculo, studanta la filozofion.
<section end="Filozofo"/>
<section begin="Filozofio"/>'''Filozofio'''. Scienco pri la esenco de la naturo; scienco de l' sciencoj.
<section end="Filozofio"/>
<section begin="Filtro"/>'''Filtro'''. Aparato por purigi fluidajojn, gutigante ilin tra sorba papero, tolo, k. t. p. : ''La filtro de Pasteur''.
'''Filtri'''. Purigi per filtro.
<section end="Filtro"/>
<section begin="Fino"/>'''Fino'''. Lasta spaca aŭ tempa limo de afero aŭ de ago; ekstremo : ''fino de urbo, fino de monato, fino de parolado''.
'''Fini'''. Alkonduki al fino.
'''Finiĝi'''. Veni al fino. Komparu : '''{{VdE|Ekstremo}}, {{VdE|Limo|limo}}'''.
<section end="Fino"/>
<section begin="Finalo"/>'''Finalo'''. ({{VdE-ml|Muz}}.). Lasta parto de muzika verko.
<section end="Finalo"/>
<section begin="Financoj"/>'''Financoj'''. Monaj aferoj; elspezoj kaj enspezoj : ''financoj de ŝtato''.
'''Financa'''. Kiu rilatas financojn : ''financa ministro''.
'''Financisto'''. Specialisto en monaj aferoj, kondukanta grandajn monajn aferojn.
<section end="Financoj"/>
<section begin="Fingro"/>'''Fingro'''. Ekstrema movebla parto de mano aŭ de piedo : ''La homa mano havas kvin fingrojn: la plej granda estas dika fingro, ĝin sekvas montra, longa, ringa kaj malgranda fingro''.
'''Fingringo'''. Metala ĉapeleto, kiun oni metas sur la longan fingron de la dekstra mano dum la kudrado.
<section end="Fingro"/>
<section begin="Firma"/>'''Firma'''. - 1. Forte fiksita kaj konsistanta el forte kunigitaj eroj : ''firma muro''. - 2. Neŝanĝebla, neŝancelebla : ''firma volo, firma decido''.
'''Firme'''. En firma maniero.
'''Firmeco'''. Eco de tio, kio estas firma : ''firmeco de konstruaĵo, firmeco de karaktero''. Komparu : '''{{VdE|Fortika}}, {{VdE|Masiva|masiva}}, {{VdE|Solida|solida}}'''.
<section end="Firma"/>
<section begin="Firmo"/>'''Firmo'''. - 1. Nomo de negoco : ''Esperanto Verlag, Moeller und Borel''. - 2. Negoco, komerca domo : ''granda, malnova, fidinda firmo''.
<section end="Firmo"/>
<section begin="Firmamento"/>'''Firmamento'''. Ĉiela arkaĵo.
<section end="Firmamento"/>
<section begin="Fisko"/>'''Fisko'''. Ŝtata trezorejo.
'''Fiska'''. Kiu rilatas ŝtatan trezorejon.
<section end="Fisko"/>
<section begin="Fistulo"/>'''Fistulo'''. Kanalo kondukanta kaj produktanta puson.
<section end="Fistulo"/>
<section begin="Fiŝo"/>'''Fiŝo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Vivanta en la akvo vertebra besto, kiu spiras per brankoj kaj sin movas per naĝiloj : ''ezoko, ŝarko''.
'''Fiŝisto'''. Persono, kiu profesie edukas, kaptas aŭ vendas fiŝojn : '''Fiŝedukisto, fiŝkaptisto, fiŝvendisto'''.
'''Fiŝhoko'''. Hoko por kapti fiŝojn. <section end="Fiŝo"/><noinclude><references/></noinclude>
0a9xdm5e6iqfkfzf5vphjqnoaij5jlw
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/53
104
37696
119317
117049
2026-05-23T02:28:09Z
Castelobranco
7
119317
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Fiziko"/>'''Fiziko'''. Scienco pri la fenomenoj de la naturo, en kiuj ne aliiĝas la interna strukturo de la korpoj.
'''Fizika'''. Kiu rilatas la fizikon aŭ ĝiajn fenomenojn; materia : ''fizika leĝo, fizika strukturo''.
'''Fizikisto'''. Scienculo studanta la fizikon.
<section end="Fiziko"/>
<section begin="Fiziologio"/>'''Fiziologio'''. Scienco pri la fenomenoj de la vivo de l’ bestoj, pri la funkcioj de la besta organismo.
'''Fiziologiisto'''. Scienculo, studanta la fiziologion.
<section end="Fiziologio"/>
<section begin="Fizionomio"/>'''Fizionomio'''. Trajtoj de la vizaĝo, aspekto de la vizaĝo; aspekto : ''fizionomio sincera, malgaja''. Malbona transkripcio ofte tute ŝanĝas la fizionomion de internacia vorto.
<section end="Fizionomio"/>
<section begin="Fjordo"/>'''Fjordo'''. Mallarĝa longa golfo kun ŝtonegaj, krutaj bordoj : ''la fjordoj de Norvegujo''.
<section end="Fjordo"/>
<section begin="Flago"/>'''Flago'''. Peco de kolora tolo aŭ de alia ŝtofo sur bastono por ornami domojn, balkonojn dum festaj, solenaj tagoj, por fari signalojn : ''nacia flago, admirala flago''. Komparu : '''{{VdE|Standardo}}'''.
<section end="Flago"/>
<section begin="Flagri"/>'''Flagri'''. Esti rapide movata de vento tien kaj returnen (esprimo uzata pri flamo).
<section end="Flagri"/>
<section begin="Flamo"/>'''Flamo'''. - 1. Brulantaj kaj hele lumantaj gasoj, leviĝantaj de korpo, konsumata de fajro. - 2. Pasio, entuziasmo : ''flamo de kolero''.
'''Flama'''. - 1. Brulanta kun flamoj. - 2. Pasia : ''flama deziro''.
'''Flami'''. - 1. Eligi flamojn, bruli kun flamoj : ''flamanta ligno''. - 2. Esti regata de pasio : ''flami por virino''.
'''Ekflami'''. Komenci flami, fariĝi flamanta.
'''Flamigi'''. Fari ion flamanta : ''flamigi fajron per blovado''.
'''Flamema'''. Kiu facile flamas, pasia : ''flamema substanco, flamema homo''.
<section end="Flamo"/>
<section begin="Flano"/>'''Flano'''. Plata bakaĵo de pasto.
<section end="Flano"/>
<section begin="Flanelo"/>'''Flanelo'''. Malpeza ŝtofo el delikata lano.
'''Flanela'''. El flanelo.
<section end="Flanelo"/>
<section begin="Flanko"/>'''Flanko'''. Ĉiu parto aŭ surfaco de objekto, ekster la supra kaj malsupra : ''antaŭa, posta, dekstra, maldekstra flanko de domo, de skatolo''.
'''Flanka'''. - 1. Estanta de flankoj, okupanta flankon : ''flanka konstruaĵo''. – 2. Ne ĉefa, ne grava : ''flanka demando''.
'''Flanke'''. Ĉe flanko, apud.
'''Flankiri'''. Iri al flanko, malproksimiĝi, foriri de rekta vojo.
<section end="Flanko"/>
<section begin="Flari"/>'''Flari'''. Uzi la senton, kiu rekonas kaj distingas la odoroj : ''flari rozont flari bonordoron''.
<section end="Flari"/>
<section begin="Flati"/>'''Flati'''. Laŭdi por akiri ies favoron : ''La korteganoj flatas la princon''.
'''Flatema'''. Kiu havas inklinon flati.
'''Flatulo'''. Persono flatema.
<section end="Flati"/>
<section begin="Flava"/>'''Flava'''. Havanta la koloron de la citrono, de velkinta folio.
<section end="Flava"/>
<section begin="Flegi"/>'''Flegi'''. Zorgi kaj kontentigi ĉiujn bezonojn de malsanulo.
'''Flegistino'''. Virino, kies metio estas flegi. Komparu : '''{{VdE|Varti}}'''.
<section end="Flegi"/>
<section begin="Flegmo"/>'''Flegmo'''. Karaktero indiferenta, nesentema por emocioj, malrapidema; indiferenteco, nesentemo : ''paroli kun flegmo''.
'''Flegma'''. Karakterizata de flegmo : ''flegma homo, flegmaj vortoj''.
'''Flegme'''. En flegma rnaniero, kun flegmo.
'''Flegmulo'''. Persono flegma.
<section end="Flegmo"/>
<section begin="Fleksi"/>'''Fleksi'''. - 1. Kurbigi, arkformigi : ''fleksi branĉon''. - 2. Venki, obeigi, humiligi : ''fleksi obstinon, fieron''.
'''Fleksiĝi'''. Fariĝi fleksita.
'''Fleksebla'''. Kiu povas esti fleksita : ''La fero estas fleksebla, la ŝtono ne estas fleksebla''.
<section end="Fleksi"/>
<section begin="Fleksio"/>'''Fleksio'''. Gramatika finiĝo, kiu ŝanĝiĝas en la deklinacio kaj konjugacio : ''« i » estas la fleksio de l’ infinitivo''.
<section end="Fleksio"/>
<section begin="Fliki"/>'''Fliki'''. Surkudri sur truita vesto pecojn de drapo, tolo, k. t. p. : ''fliki malnovan ĉemizon''.
'''Flikaĵo'''. Peco de drapo, tolo, k. t. p., surkudrita sur truita vesto : ''La jako de la almozulo estis plena de diverskoloraj flikaĵoj''.
<section end="Fliki"/>
<section begin="Flirti"/>'''Flirti'''. - 1. Delikate moviĝi en la aero tien kaj returnen; flugi ĉirkaŭ io tien kaj returnen : ''La flagoj flirtas, movataj de vento''. La papilioj flirtas ĉirkaŭ la floroj. - 2. Amindumi : ''Ne ĉiam amas tiu, kiu flirtas''.
'''Flirto'''. Movoj de tio, kio flirtas; agoj, vortoj de tiu, kiu flirtas.
'''Flirtema'''. Kiu facile flirtas, kiu havas inklinon al flirto.
<section end="Flirti"/>
<section begin="Floko"/>'''Floko'''. Malgranda peco de ŝtofo, moviĝanta en la aero kaj ne tuj falanta teren : ''flokoj de lano, de neĝo''.
<section end="Floko"/>
<section begin="Flori"/>'''Flori'''. - 1. Produkti, naski florojn; esti kovrita de floroj : ''La arboj floras en la printempo''. - 2. Esti en prospera stato : ''Vivu, kresku kaj floru via societo!
'''Floro'''''. Kolora parto de vegetaĵo, enhavanta la reproduktajn organojn : ''La rozo estas la reĝino de la floroj''.
'''Florado'''. Stato, tempo, kiam la vegetaĵo floras.
'''Ekflori'''. Kovriĝi de floroj, komenci flori : ''Post la nokta pluvo ekfloris ĉiuj arboj kaj arbetoj de nia ĝardeno''.
<section end="Flori"/>
<section begin="Floreno"/>'''Floreno'''. Aŭstria monero, valoranta du frankojn.
<section end="Floreno"/>
<section begin="Floso"/>'''Floso'''. Trabaro por surakva transporto de la ligno, el kiu ĝi konsistas.
'''Flosi'''. Transporti per floso.
'''Flosisto'''. Persono, kies profesio estas konduki flosojn.<section end="Floso"/><noinclude><references/></noinclude>
6qmiltkj929u3vgzv9tedkmxqlodis2
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/54
104
37697
119318
117050
2026-05-23T02:30:26Z
Castelobranco
7
119318
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Flui"/>'''Flui'''. Ĉe malforta kuniĝo de la eroj moviĝi malsupren : ''La akvo fluas en la rivero''. La vino fluas tra truo en la barelo.
'''Fluo'''. Movo de tio, kio fluas : ''La fluo de akvofalo estas tre rapida''.
'''Flua'''. - 1. Kiu fluas. - 2. Facila, senhalta : ''flua parolado''.
'''Flue'''. En flua maniero.
'''Senflua'''. Ne posedanta fluon : ''La akvo de lageto estas senflua''.
'''Alfluo'''. Leviĝo de la akvo de l’ maro kaj ĝia fluo al la bordo.
'''Forfluo'''. Malleviĝo de la mara akvo kaj ĝia fluo for de la bordo.
'''Superfluo'''. Troo.
'''Superflua'''. Troa, ne necesa.
<section end="Flui"/>
<section begin="Flugi"/>'''Flugi'''. Sin movi en la aero per specialaj membroj, kiujn posedas la birdoj kaj insektoj : ''La birdoj povas flugi antaŭen, rondflugi kaj flugpendi''.
'''Flugo'''. Movoj de tio, kio flugas.
'''Flugilo'''. Membro de insektoj kaj birdoj, per kiu ili sin movas en la aero.
<section end="Flugi"/>
<section begin="Fluida"/>'''Fluida'''. Kies eroj facile moviĝas unu apud alia kaj sur alia : ''La akvo, benzino, biero estas korpoj fluidaj''.
'''Fluidaĵo'''. Fluida korpo : ''La fiziko distingas solidaĵojn, gasojn kaj fluidaĵojn''.
'''Fluidigi'''. Fari ion fluida : ''fluidigi glacion''.
'''Fluidiĝi'''. Fariĝi fluida.
<section end="Fluida"/>
<section begin="Fluoro"/>'''Fluoro''' (Ĥem.). Fl. Ĥemia elemento, verdete flava gaso, malkomponanta la akvon kaj formanta komponaĵojn kun ĉiuj elementoj, ekster la oksigeno.
<section end="Fluoro"/>
<section begin="Fluto"/>'''Fluto'''. Muzika blovinstrumento, konsistanta el ligna truita tubo kun klavoj, kiun oni tenas horizontale kaj en kiun oni fajfblovas tra flanka truo.
'''Flutisto'''. Muzikisto, kiu ludas fluton.
<section end="Fluto"/>
<section begin="Foiro"/>'''Foiro'''. Granda bazaro, aranĝata periode en antaŭfiksitaj tagoj.
<section end="Foiro"/>
<section begin="Fojo"/>'''Fojo'''. Vorto, kiu kunigita kun nombra vorto, esprimas kvanton, ripeton : ''unufojon aŭ unufoje; du fojojn aŭ dufoje'', k. t. p. ''Mi legis la artikolon du fojojn, kaj mi ne komprenis ĝin''.
'''Foje'''. Iam (en la pasinta tempo).
'''Iafoje'''. En kelkaj momentoj, de tempo al tempo.
'''Ĉiun fojon'''. En ĉiu aparta fojo.
'''Per unu fojo'''. Ne prokrastante, ne haltante, per unu sola ago : ''Per unu fojo trahaki ŝtipon''.
<section end="Fojo"/>
<section begin="Fojno"/>'''Fojno'''. Falĉita kaj sekigita herbo, uzata kiel paŝtaĵo.
<section end="Fojno"/>
<section begin="Foko"/>'''Foko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Marhundo (''Phoca vitilina'').
<section end="Foko"/>
<section begin="Fokuso"/>'''Fokuso'''. Punkto de optika sistemo, kie kuniĝas la radioj de la lumo.
<section end="Fokuso"/>
<section begin="Folio"/>'''Folio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). - 1. Kreskanta sur la trunko aŭ branĉoj plata, ordinare verda parto de vegetaĵoj : ''La folioj de la palmoj estas tre longaj kaj mallarĝaj''. - 2. Plata ebena objekto : ''papera folio, kupra folio''.
'''Foliaro'''. La tutaĵo de la folioj de arbo : ''La foliaro de cipreso formas piramidon''.
'''Trifolio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de l‘ fabacoj, uzata kiel paŝtaĵo (''Trifolium'').
<section end="Folio"/>
<section begin="Fondi"/>'''Fondi'''. Krei kaj aranĝi institucion : ''fondi societon''.
'''Fondo'''. Ago de tiu, kiu fondas.
<section end="Fondi"/>
<section begin="Fonetiko"/>'''Fonetiko'''. Parto de la gramatiko pri la sonoj de la lingvo.
'''Fonetika'''. - 1. Kiu rilatas la fonetikon : ''fonetika teorio''. - 2. Konforma al la fonetiko : ''fonetika ortografio''.
'''Fonetike'''. En fonetika maniero.
<section end="Fonetiko"/>
<section begin="Fonografo"/>'''Fonografo'''. Aparato, kiu notas kaj reproduktas sonojn : ''la fonografo de Edison''.
<section end="Fonografo"/>
<section begin="Fonometro"/>'''Fonometro''' (Fiz.). Aparato por mezuri la intensecon de sonoj.
<section end="Fonometro"/>
<section begin="Fonto"/>'''Fonto'''. - 1. Loko, kie akvo aŭ alia fluidaĵo eliĝas el la tero : ''fonto de trinkebla akvo, fonto de petrolo''. - 2. Kaŭzo, punkto de deveno; loko, kie oni prenas, akiras ion : ''fonto de malĝojo; fonto por aĉetoj, fonto por scienca verko''.
<section end="Fonto"/>
<section begin="Fontano"/>'''Fontano'''. - 1. Akvo aŭ alia fluidaĵo ŝprucanta supren el la tero : ''fontanoj de petrolo''. - 2. Aparato ŝpruciganta la akvon alten per la pezforto : ''La fontanojn oni konstruas ordinare sur placoj aŭ en ĝardenoj''.
<section end="Fontano"/>
<section begin="For"/>'''For'''. - 1. Interjekcio, esprimanta malestiman ordonon eliri, malproksimiĝi, flankiri : ''For, sendanka filo! - 2''. Prepozicio (for de) esprimanta : ''esti malproksime de io, malproksimiĝi de io: Li estas for de tie ĉi''. Li veturas for de tie ĉi. - 3. Prefikso, havanta la saman sencon, kiel la prepozicio : ''foresti, forporti, forpeli''.
<section end="For"/>
<section begin="Forgesi"/>'''Forgesi'''. - 1. Perdi la memoron pro io, ne plu memori pri io : ''forgesi ies nomon, forgesi gramatikan regulon''. - 2. Ne fari ion pro forgeso; lasi, preterlasi pro forgeso : ''forgesi hejme la gantojn; forgesi nomon en la listo''.
'''Forgeso'''. Perdo de la memoro pri io, manko de la memoro pri io.
'''Forgesema'''. Kiu facile forgesas, kiu havas malbonan memoron.
'''Forgesemo'''. Eco de tiu, kiu estas forgesema.
<section end="Forgesi"/>
<section begin="Forĝi"/>'''Forĝi'''. Doni deziratan formon al fero per la fajro kaj martelo : ''Forĝu feron, dum ĝi estas varmega''.
'''Forĝejo'''. Loko, kie oni forĝas.
'''Forĝisto'''. Homo, kies metio estas forĝi.
'''Kunforĝi'''. Kunigi per forĝado.
'''Forĝebla'''. Kiu povas esti forĝata : ''forĝebla metalo''.
<section end="Forĝi"/>
<section begin="Forko"/>'''Forko'''. Tenilo kun du, tri, kvar longaj dentoj ĉe la ekstremo, per kiu oni trapikas pecojn de manĝaĵo, por porti ilin al la buŝo.
'''Forkego'''. Longa bastono kun du; tri, kvar longaj lignaj aŭ metalaj dentoj ĉe unu ekstremo por pajlo, fojno, k. t. p.<section end="Forko"/><noinclude><references/></noinclude>
nckosve3693na3te1zhbf9x5wbifkxg
119319
119318
2026-05-23T02:30:51Z
Castelobranco
7
119319
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Flui"/>'''Flui'''. Ĉe malforta kuniĝo de la eroj moviĝi malsupren : ''La akvo fluas en la rivero''. La vino fluas tra truo en la barelo.
'''Fluo'''. Movo de tio, kio fluas : ''La fluo de akvofalo estas tre rapida''.
'''Flua'''. - 1. Kiu fluas. - 2. Facila, senhalta : ''flua parolado''.
'''Flue'''. En flua maniero.
'''Senflua'''. Ne posedanta fluon : ''La akvo de lageto estas senflua''.
'''Alfluo'''. Leviĝo de la akvo de l’ maro kaj ĝia fluo al la bordo.
'''Forfluo'''. Malleviĝo de la mara akvo kaj ĝia fluo for de la bordo.
'''Superfluo'''. Troo.
'''Superflua'''. Troa, ne necesa.
<section end="Flui"/>
<section begin="Flugi"/>'''Flugi'''. Sin movi en la aero per specialaj membroj, kiujn posedas la birdoj kaj insektoj : ''La birdoj povas flugi antaŭen, rondflugi kaj flugpendi''.
'''Flugo'''. Movoj de tio, kio flugas.
'''Flugilo'''. Membro de insektoj kaj birdoj, per kiu ili sin movas en la aero.
<section end="Flugi"/>
<section begin="Fluida"/>'''Fluida'''. Kies eroj facile moviĝas unu apud alia kaj sur alia : ''La akvo, benzino, biero estas korpoj fluidaj''.
'''Fluidaĵo'''. Fluida korpo : ''La fiziko distingas solidaĵojn, gasojn kaj fluidaĵojn''.
'''Fluidigi'''. Fari ion fluida : ''fluidigi glacion''.
'''Fluidiĝi'''. Fariĝi fluida.
<section end="Fluida"/>
<section begin="Fluoro"/>'''Fluoro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Fl. Ĥemia elemento, verdete flava gaso, malkomponanta la akvon kaj formanta komponaĵojn kun ĉiuj elementoj, ekster la oksigeno.
<section end="Fluoro"/>
<section begin="Fluto"/>'''Fluto'''. Muzika blovinstrumento, konsistanta el ligna truita tubo kun klavoj, kiun oni tenas horizontale kaj en kiun oni fajfblovas tra flanka truo.
'''Flutisto'''. Muzikisto, kiu ludas fluton.
<section end="Fluto"/>
<section begin="Foiro"/>'''Foiro'''. Granda bazaro, aranĝata periode en antaŭfiksitaj tagoj.
<section end="Foiro"/>
<section begin="Fojo"/>'''Fojo'''. Vorto, kiu kunigita kun nombra vorto, esprimas kvanton, ripeton : ''unufojon aŭ unufoje; du fojojn aŭ dufoje'', k. t. p. ''Mi legis la artikolon du fojojn, kaj mi ne komprenis ĝin''.
'''Foje'''. Iam (en la pasinta tempo).
'''Iafoje'''. En kelkaj momentoj, de tempo al tempo.
'''Ĉiun fojon'''. En ĉiu aparta fojo.
'''Per unu fojo'''. Ne prokrastante, ne haltante, per unu sola ago : ''Per unu fojo trahaki ŝtipon''.
<section end="Fojo"/>
<section begin="Fojno"/>'''Fojno'''. Falĉita kaj sekigita herbo, uzata kiel paŝtaĵo.
<section end="Fojno"/>
<section begin="Foko"/>'''Foko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Marhundo (''Phoca vitilina'').
<section end="Foko"/>
<section begin="Fokuso"/>'''Fokuso'''. Punkto de optika sistemo, kie kuniĝas la radioj de la lumo.
<section end="Fokuso"/>
<section begin="Folio"/>'''Folio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). - 1. Kreskanta sur la trunko aŭ branĉoj plata, ordinare verda parto de vegetaĵoj : ''La folioj de la palmoj estas tre longaj kaj mallarĝaj''. - 2. Plata ebena objekto : ''papera folio, kupra folio''.
'''Foliaro'''. La tutaĵo de la folioj de arbo : ''La foliaro de cipreso formas piramidon''.
'''Trifolio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de l‘ fabacoj, uzata kiel paŝtaĵo (''Trifolium'').
<section end="Folio"/>
<section begin="Fondi"/>'''Fondi'''. Krei kaj aranĝi institucion : ''fondi societon''.
'''Fondo'''. Ago de tiu, kiu fondas.
<section end="Fondi"/>
<section begin="Fonetiko"/>'''Fonetiko'''. Parto de la gramatiko pri la sonoj de la lingvo.
'''Fonetika'''. - 1. Kiu rilatas la fonetikon : ''fonetika teorio''. - 2. Konforma al la fonetiko : ''fonetika ortografio''.
'''Fonetike'''. En fonetika maniero.
<section end="Fonetiko"/>
<section begin="Fonografo"/>'''Fonografo'''. Aparato, kiu notas kaj reproduktas sonojn : ''la fonografo de Edison''.
<section end="Fonografo"/>
<section begin="Fonometro"/>'''Fonometro''' (Fiz.). Aparato por mezuri la intensecon de sonoj.
<section end="Fonometro"/>
<section begin="Fonto"/>'''Fonto'''. - 1. Loko, kie akvo aŭ alia fluidaĵo eliĝas el la tero : ''fonto de trinkebla akvo, fonto de petrolo''. - 2. Kaŭzo, punkto de deveno; loko, kie oni prenas, akiras ion : ''fonto de malĝojo; fonto por aĉetoj, fonto por scienca verko''.
<section end="Fonto"/>
<section begin="Fontano"/>'''Fontano'''. - 1. Akvo aŭ alia fluidaĵo ŝprucanta supren el la tero : ''fontanoj de petrolo''. - 2. Aparato ŝpruciganta la akvon alten per la pezforto : ''La fontanojn oni konstruas ordinare sur placoj aŭ en ĝardenoj''.
<section end="Fontano"/>
<section begin="For"/>'''For'''. - 1. Interjekcio, esprimanta malestiman ordonon eliri, malproksimiĝi, flankiri : ''For, sendanka filo! - 2''. Prepozicio (for de) esprimanta : ''esti malproksime de io, malproksimiĝi de io: Li estas for de tie ĉi''. Li veturas for de tie ĉi. - 3. Prefikso, havanta la saman sencon, kiel la prepozicio : ''foresti, forporti, forpeli''.
<section end="For"/>
<section begin="Forgesi"/>'''Forgesi'''. - 1. Perdi la memoron pro io, ne plu memori pri io : ''forgesi ies nomon, forgesi gramatikan regulon''. - 2. Ne fari ion pro forgeso; lasi, preterlasi pro forgeso : ''forgesi hejme la gantojn; forgesi nomon en la listo''.
'''Forgeso'''. Perdo de la memoro pri io, manko de la memoro pri io.
'''Forgesema'''. Kiu facile forgesas, kiu havas malbonan memoron.
'''Forgesemo'''. Eco de tiu, kiu estas forgesema.
<section end="Forgesi"/>
<section begin="Forĝi"/>'''Forĝi'''. Doni deziratan formon al fero per la fajro kaj martelo : ''Forĝu feron, dum ĝi estas varmega''.
'''Forĝejo'''. Loko, kie oni forĝas.
'''Forĝisto'''. Homo, kies metio estas forĝi.
'''Kunforĝi'''. Kunigi per forĝado.
'''Forĝebla'''. Kiu povas esti forĝata : ''forĝebla metalo''.
<section end="Forĝi"/>
<section begin="Forko"/>'''Forko'''. Tenilo kun du, tri, kvar longaj dentoj ĉe la ekstremo, per kiu oni trapikas pecojn de manĝaĵo, por porti ilin al la buŝo.
'''Forkego'''. Longa bastono kun du; tri, kvar longaj lignaj aŭ metalaj dentoj ĉe unu ekstremo por pajlo, fojno, k. t. p.<section end="Forko"/><noinclude><references/></noinclude>
n14t34d6ykodfs0i1yfh0vjfgi0fbtu
119320
119319
2026-05-23T02:31:20Z
Castelobranco
7
119320
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Flui"/>'''Flui'''. Ĉe malforta kuniĝo de la eroj moviĝi malsupren : ''La akvo fluas en la rivero''. La vino fluas tra truo en la barelo.
'''Fluo'''. Movo de tio, kio fluas : ''La fluo de akvofalo estas tre rapida''.
'''Flua'''. - 1. Kiu fluas. - 2. Facila, senhalta : ''flua parolado''.
'''Flue'''. En flua maniero.
'''Senflua'''. Ne posedanta fluon : ''La akvo de lageto estas senflua''.
'''Alfluo'''. Leviĝo de la akvo de l’ maro kaj ĝia fluo al la bordo.
'''Forfluo'''. Malleviĝo de la mara akvo kaj ĝia fluo for de la bordo.
'''Superfluo'''. Troo.
'''Superflua'''. Troa, ne necesa.
<section end="Flui"/>
<section begin="Flugi"/>'''Flugi'''. Sin movi en la aero per specialaj membroj, kiujn posedas la birdoj kaj insektoj : ''La birdoj povas flugi antaŭen, rondflugi kaj flugpendi''.
'''Flugo'''. Movoj de tio, kio flugas.
'''Flugilo'''. Membro de insektoj kaj birdoj, per kiu ili sin movas en la aero.
<section end="Flugi"/>
<section begin="Fluida"/>'''Fluida'''. Kies eroj facile moviĝas unu apud alia kaj sur alia : ''La akvo, benzino, biero estas korpoj fluidaj''.
'''Fluidaĵo'''. Fluida korpo : ''La fiziko distingas solidaĵojn, gasojn kaj fluidaĵojn''.
'''Fluidigi'''. Fari ion fluida : ''fluidigi glacion''.
'''Fluidiĝi'''. Fariĝi fluida.
<section end="Fluida"/>
<section begin="Fluoro"/>'''Fluoro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Fl. Ĥemia elemento, verdete flava gaso, malkomponanta la akvon kaj formanta komponaĵojn kun ĉiuj elementoj, ekster la oksigeno.
<section end="Fluoro"/>
<section begin="Fluto"/>'''Fluto'''. Muzika blovinstrumento, konsistanta el ligna truita tubo kun klavoj, kiun oni tenas horizontale kaj en kiun oni fajfblovas tra flanka truo.
'''Flutisto'''. Muzikisto, kiu ludas fluton.
<section end="Fluto"/>
<section begin="Foiro"/>'''Foiro'''. Granda bazaro, aranĝata periode en antaŭfiksitaj tagoj.
<section end="Foiro"/>
<section begin="Fojo"/>'''Fojo'''. Vorto, kiu kunigita kun nombra vorto, esprimas kvanton, ripeton : ''unufojon aŭ unufoje; du fojojn aŭ dufoje'', k. t. p. ''Mi legis la artikolon du fojojn, kaj mi ne komprenis ĝin''.
'''Foje'''. Iam (en la pasinta tempo).
'''Iafoje'''. En kelkaj momentoj, de tempo al tempo.
'''Ĉiun fojon'''. En ĉiu aparta fojo.
'''Per unu fojo'''. Ne prokrastante, ne haltante, per unu sola ago : ''Per unu fojo trahaki ŝtipon''.
<section end="Fojo"/>
<section begin="Fojno"/>'''Fojno'''. Falĉita kaj sekigita herbo, uzata kiel paŝtaĵo.
<section end="Fojno"/>
<section begin="Foko"/>'''Foko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Marhundo (''Phoca vitilina'').
<section end="Foko"/>
<section begin="Fokuso"/>'''Fokuso'''. Punkto de optika sistemo, kie kuniĝas la radioj de la lumo.
<section end="Fokuso"/>
<section begin="Folio"/>'''Folio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). - 1. Kreskanta sur la trunko aŭ branĉoj plata, ordinare verda parto de vegetaĵoj : ''La folioj de la palmoj estas tre longaj kaj mallarĝaj''. - 2. Plata ebena objekto : ''papera folio, kupra folio''.
'''Foliaro'''. La tutaĵo de la folioj de arbo : ''La foliaro de cipreso formas piramidon''.
'''Trifolio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de l‘ fabacoj, uzata kiel paŝtaĵo (''Trifolium'').
<section end="Folio"/>
<section begin="Fondi"/>'''Fondi'''. Krei kaj aranĝi institucion : ''fondi societon''.
'''Fondo'''. Ago de tiu, kiu fondas.
<section end="Fondi"/>
<section begin="Fonetiko"/>'''Fonetiko'''. Parto de la gramatiko pri la sonoj de la lingvo.
'''Fonetika'''. - 1. Kiu rilatas la fonetikon : ''fonetika teorio''. - 2. Konforma al la fonetiko : ''fonetika ortografio''.
'''Fonetike'''. En fonetika maniero.
<section end="Fonetiko"/>
<section begin="Fonografo"/>'''Fonografo'''. Aparato, kiu notas kaj reproduktas sonojn : ''la fonografo de Edison''.
<section end="Fonografo"/>
<section begin="Fonometro"/>'''Fonometro''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Aparato por mezuri la intensecon de sonoj.
<section end="Fonometro"/>
<section begin="Fonto"/>'''Fonto'''. - 1. Loko, kie akvo aŭ alia fluidaĵo eliĝas el la tero : ''fonto de trinkebla akvo, fonto de petrolo''. - 2. Kaŭzo, punkto de deveno; loko, kie oni prenas, akiras ion : ''fonto de malĝojo; fonto por aĉetoj, fonto por scienca verko''.
<section end="Fonto"/>
<section begin="Fontano"/>'''Fontano'''. - 1. Akvo aŭ alia fluidaĵo ŝprucanta supren el la tero : ''fontanoj de petrolo''. - 2. Aparato ŝpruciganta la akvon alten per la pezforto : ''La fontanojn oni konstruas ordinare sur placoj aŭ en ĝardenoj''.
<section end="Fontano"/>
<section begin="For"/>'''For'''. - 1. Interjekcio, esprimanta malestiman ordonon eliri, malproksimiĝi, flankiri : ''For, sendanka filo! - 2''. Prepozicio (for de) esprimanta : ''esti malproksime de io, malproksimiĝi de io: Li estas for de tie ĉi''. Li veturas for de tie ĉi. - 3. Prefikso, havanta la saman sencon, kiel la prepozicio : ''foresti, forporti, forpeli''.
<section end="For"/>
<section begin="Forgesi"/>'''Forgesi'''. - 1. Perdi la memoron pro io, ne plu memori pri io : ''forgesi ies nomon, forgesi gramatikan regulon''. - 2. Ne fari ion pro forgeso; lasi, preterlasi pro forgeso : ''forgesi hejme la gantojn; forgesi nomon en la listo''.
'''Forgeso'''. Perdo de la memoro pri io, manko de la memoro pri io.
'''Forgesema'''. Kiu facile forgesas, kiu havas malbonan memoron.
'''Forgesemo'''. Eco de tiu, kiu estas forgesema.
<section end="Forgesi"/>
<section begin="Forĝi"/>'''Forĝi'''. Doni deziratan formon al fero per la fajro kaj martelo : ''Forĝu feron, dum ĝi estas varmega''.
'''Forĝejo'''. Loko, kie oni forĝas.
'''Forĝisto'''. Homo, kies metio estas forĝi.
'''Kunforĝi'''. Kunigi per forĝado.
'''Forĝebla'''. Kiu povas esti forĝata : ''forĝebla metalo''.
<section end="Forĝi"/>
<section begin="Forko"/>'''Forko'''. Tenilo kun du, tri, kvar longaj dentoj ĉe la ekstremo, per kiu oni trapikas pecojn de manĝaĵo, por porti ilin al la buŝo.
'''Forkego'''. Longa bastono kun du; tri, kvar longaj lignaj aŭ metalaj dentoj ĉe unu ekstremo por pajlo, fojno, k. t. p.<section end="Forko"/><noinclude><references/></noinclude>
o0y5ak7u6sgu0bxag6omaiyaypmxko3
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/55
104
37698
119321
117051
2026-05-23T02:33:50Z
Castelobranco
7
119321
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Formo"/>'''Formo'''. - 1. Vazo, kesto, en kiun oni verŝas fanditan metalon, metas paston, k. t. p., por ricevi objekton, reproduktantan la geometrian aspekton de tiu ĉi vazo, kesto : ''formo por kukaĵo; formo por arĝenta kandelingo''. - 2. Eksteraĵo, ekstera aspekto, geometria aspekto : ''formo de skatolo''.
'''Formi'''. - 1. Doni formon; fari laŭ modelo : ''formi poton el argilo''. - 2. Esti la materialo, el kiu io konsistas : ''La vaporoj formas nebulojn''.
'''Formiĝi'''. Ricevi formon : ''La tera globo formiĝis dum multe da jarcentoj''.
'''Forma'''. Havanta la formon de : ''rondforma, ondforma, pirforma, ŝipforma''.
'''Aliformiĝi'''. Ricevi alian formon, aliiĝi : ''La socio aliformiĝas evolucie kaj revolucie''.
'''Reformi'''. Aliformigi, plibonigi per ŝanĝoj : ''reformi la ŝtaton''. Komparu : '''{{VdE|Figuro}}'''.
<section end="Formo"/>
<section begin="Formacio"/>'''Formacio'''. Tavoloj de la tero, formitaj en unu geologia epoko.
<section end="Formacio"/>
<section begin="Formala"/>'''Formala'''. Laŭforma, laŭleĝa, laŭregula; koncernanta nur la formon, ne la esencon de l‘ afero : ''formala kontrakto; formala demando dum kunsido''.
'''Formalaĵo'''. Formala afero : ''formalaĵoj de proceso''.
<section end="Formala"/>
<section begin="Formato"/>'''Formato'''. Formo kaj grandeco de presaĵo : ''formato de l’ « Fundamenta Krestomatio »''.
<section end="Formato"/>
<section begin="Formiko"/>'''Formiko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto, vivanta en societoj, el la vico de la himenopteroj (''Formica'').
<section end="Formiko"/>
<section begin="Formulo"/>'''Formulo'''. - 1. Ĝenerale aplikebla, esprimita per signoj, rezultato de algebra kalkulo; scienca leĝo, mallonge esprimita per signoj : ''formulo de la falado de l’ korpoj''. - 2. Ĝenerale uzataj vortoj por akto, petskribo : ''formulo de ĵuro''.
'''Formuli'''. Mallonge, precize esprimi : ''Lerte formuli la decidotan demandon estas la plej bona maniero mallongigi la disputojn''.
<section end="Formulo"/>
<section begin="Forno"/>'''Forno'''. Masonita aŭ metala fajrujo por kuiri, baki, por fandi metalojn kaj por aliaj industriaj celoj : ''forno de kuirejo, de metalfandejo''. Komparu : '''{{VdE|Kameno}}'''.
<section end="Forno"/>
<section begin="Forta"/>'''Forta'''. - 1. Kapabla venki kontraŭstaron, levi pezan korpon : ''forta luktisto, forta brako''. - 2. Malfacile rompebla, fortika : ''forta ŝtofo''. - 3. Energia : ''forta volo''. – 4. Granda, de alta grado : ''forta tuso, forta pluvo''.
'''Forto'''. – 1. Kapablo venki kontraŭstaron, levi grandan pezon; aganta kaŭzo : ''forto de homo; fortoj de la naturo: elektro''. - 2. Energio : ''forto de volo''. - 3. Grado : ''forto de febro''.
'''Fortigi'''. Fari ion forta : ''fortiga dieto''.
'''Fortulo'''. Homo tre forta.
'''Perforto, superforto'''. Devigo per forto.
'''Perforti, superforti'''. Devigi per forto.
<section end="Forta"/>
<section begin="Fortepiano"/>'''Fortepiano'''. Granda muzika instrumento sur tri piedoj, kun kordoj kaj klavoj.
<section end="Fortepiano"/>
<section begin="Fortika"/>'''Fortika'''. Malfacile disŝirebla, malfacile rompebla, malfacile difektebla : ''fortika drapo, fortika muro''.
'''Fortikigi'''. Fari ion fortika.
'''Fortikaĵo'''. Fortikigita loko, kun garnizono, por defendi la landon de invado de malamikoj : ''La fortikaĵojn oni konstruas precipe proksime de la landlimoj''. Komparu : '''{{VdE|Firma}}, {{VdE|Masiva|masiva}}, {{VdE|Solida|solida}}'''.
<section end="Fortika"/>
<section begin="Forumo"/>'''Forumo'''. - 1. Placo en la antikva Romo por diskutoj pri publikaj aferoj. - 2. Loko, kie oni traktas publikajn aferojn : ''La afero, longe kaŝata, fine venis sur la publikan forumon''.
<section end="Forumo"/>
<section begin="Fosi"/>'''Fosi'''. Fari truojn en la tero, malfirmigi la teron per fera tranĉanta plato kun longa ligna tenilo : ''fosi teron, fosi truon, fosi puton''.
'''Fosilo'''. Instrumento por fosi : ''fera tranĉanta plato kun longa ligna tenilo''.
<section end="Fosi"/>
<section begin="Fosforo"/>'''Fosforo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). P. Ĥemia elemento, senkolora mola substanco, facile ekbruligebla, uzata por fabriki alumetojn.
<section end="Fosforo"/>
<section begin="Fosto"/>'''Fosto'''. Trabo, servanta kiel subteno.
<section end="Fosto"/>
<section begin="Fotografi"/>'''Fotografi'''. Fari bildojn de objektoj aŭ personoj per la ĥemia agado de la lumo sur impreseblan platon kun helpo de speciala aparato, nomata malluma kamero.
'''Fotografaĵo'''. Bildo farita per fotografado.
'''Fotografisto'''. Persono, kies profesio estas fotografi.
<section end="Fotografi"/>
<section begin="Frago"/>'''Frago''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto (bero) de l’ fragujo.
'''Fragujo'''. Herbo el la familio de l’ rozacoj; ĝiaj fruktoj estas manĝataj kiel deserto kaj konfitaĵo. (''Fragaria vesca'').
<section end="Frago"/>
<section begin="Fragmento"/>'''Fragmento'''. - 1. Peco de rompita objekto : ''fragmento de poto''. - 2. Eltiraĵo, parto de literatura verko : ''Krestomatio ordinare enhavas multajn fragmentojn''.
<section end="Fragmento"/>
<section begin="Frajo"/>'''Frajo'''. Ovoj de fiŝoj, de ranoj : ''La kaviaro estas frajo de sturgoj''.
'''Fraji'''. Meti ovojn.
<section end="Frajo"/>
<section begin="Frako"/>'''Frako'''. Vira ceremonia vesto kun mallarĝaj baskoj.
'''Frakulo'''. Persono, portanta frakon : ''Frakuloj estas malmultaj en niaj kongresoj''.
<section end="Frako"/>
<section begin="Frakasi"/>'''Frakasi'''. - 1. Dispecigi, tute rompi kun bruo : ''frakasi vitron''. - 2. Venki, kaŭzante grandajn perdojn al malamikoj : ''frakasi malamikan armeon''.
<section end="Frakasi"/>
<section begin="Frakcio"/>'''Frakcio''' - 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Parto de unuo, parto : ''frakcio ordinara, decimala''. - 2. Partio, precipe parlamenta.<section end="Frakcio"/><noinclude><references/></noinclude>
8ecx0zqr4oo9dvmko3yxbbu36y4mo4b
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/56
104
37704
119322
117052
2026-05-23T02:37:30Z
Castelobranco
7
119322
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Frakseno"/>'''Frakseno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ oleacoj; ĝia ligno estas uzata por mebloj (''Fraxinus'').
<section end="Frakseno"/>
<section begin="Framasono"/>'''Framasono'''. Ano de la religie-mistika societo, kies celo estas morala perfektiĝo sur la bazo de ĝenerala egaleco kaj frateco.
<section end="Framasono"/>
<section begin="Frambo"/>'''Frambo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto (bero) de l’ frambujo.
'''Frambujo'''. Arbeto el la familio de l’ rozacoj; ĝiaj fruktoj estas uzataj por konfitaĵoj, por siropo (''{{sic|Rubus Idaeus|Rubus idaeus}}'').
<section end="Frambo"/>
<section begin="Frandi"/>'''Frandi'''. Kun plezuro, kun ĝuo manĝi, gustumi ion bongustan : ''La infanoj frandis peceton de torto''.
'''Frandema'''. Havanta inklinon al frandado, amanta delikatajn, bongustajn manĝojn.
'''Frandaĵo'''. Delikata, bongusta manĝo.
<section end="Frandi"/>
<section begin="Frangolo"/>'''Frangolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de l’ ramnacoj; ĝiaj beroj kaj ŝelo estas uzata kiel laksiga rimedo (''Rhamnus frangula'').
<section end="Frangolo"/>
<section begin="Fraĝo"/>'''Fraĝo'''. Ornamo, konsistanta el dense kunmetitaj mallongaj fadenoj, libere pendantaj ĉe rando de vesto, de meblo.
<section end="Fraĝo"/>
<section begin="Franko"/>'''Franko'''. Franca monero, valoranta 80 fenigojn, 25 kopekojn.
<section end="Franko"/>
<section begin="Frapi"/>'''Frapi'''. - 1. Bati kaj produkti mallongan sonon; bati por atentigi per la produktata sono; bati : ''frapi pordon''. - 2. Atentigi, mirigi : ''Lia stranga konduto frapis ĉiujn''.
'''Frapo, frapado'''. Ago, agoj de tiu, kiu frapas.
<section end="Frapi"/>
<section begin="Frato"/>'''Frato'''. Vira ido de la sama patro aŭ patrino : ''Abelo kaj Kaino estis fratoj''.
'''Fratino'''. Virina ido de la sama patro aŭ patrino.
'''Frateco'''. Rilato inter fratoj; rilato kvazaŭ inter fratoj, amikeco.
'''Fratiĝi'''. Fariĝi kvazaŭ fratoj, intime amikiĝi.
'''Bofrato'''. Edzo de fratino; frato de edzo, frato de edzino, edzo de bofratino (edzo de fratino de edzino).
'''Kunfrato'''. Kolego, kamarado.
<section end="Frato"/>
<section begin="Fraŭlo"/>'''Fraŭlo'''. Viro senedzina, ne edzigita.
'''Fraŭlino'''. Virino senedza, ne edzinigita.
'''Fraŭla'''. Senedza. Fraŭleco. Senedzeco.
<section end="Fraŭlo"/>
<section begin="Frazo"/>'''Frazo'''. - 1. Ideo, esprimita per vortoj; kolekto de vortoj, havanta kompletan signifon : ''La ĉefaj partoj de la frazo estas la subjekto kaj la predikato''. - 2. Paroloj sen signifo; belaj vortoj, sed ne esprimantaj la veran Opinion de la parolanto : ''Grandaj frazoj, malgrandaj agoj!
<section end="Frazo"/>
<section begin="Fregato"/>'''Fregato'''''. Trimasta milita velŝipo; malpeza kirasa ŝipo kun unu baterio : ''La fregatojn anstataŭas nun la krozŝipoj''.
<section end="Fregato"/>
<section begin="Fremda"/>'''Fremda'''. Venanta el alia loko aŭ lando; nekonata.
'''Fremdulo'''. Homo nekonata, alilandulo.
'''Fremdlando'''. Ĉiu lando ekster la patrujo, eksterlando.
<section end="Fremda"/>
<section begin="Freneza"/>'''Freneza'''. Kiu perdis la prudenton, la memkonscion : ''freneza homo, freneza ago''.
'''Frenezulo'''. Homo freneza.
'''Freneziĝi'''. Fariĝi freneza : ''freneziĝi de timo''.
'''Frenezigi'''. Fari iun freneza : ''La alkoholo frenezigas''.
<section end="Freneza"/>
<section begin="Fresko"/>'''Fresko'''. Pentraĵo, farita sur ĵus stukita muro.
<section end="Fresko"/>
<section begin="Freŝa"/>'''Freŝa'''. - 1. Jus farita, antaŭ nelonge farita : ''freŝa pano, freŝa numero de gazeto''. - 2. Ne eluzita, ne malbonigita, ne malkomponiĝinta : ''freŝa vesto, freŝa fiŝo''.
'''Freŝeco'''. Eco de tio, kio estas freŝa.
'''Refreŝigi'''. Fari ion ree freŝa : ''refreŝigi bulkon''.
<section end="Freŝa"/>
<section begin="Fringo"/>'''Fringo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj (''Fringilla coelebs'').
<section end="Fringo"/>
<section begin="Fringelo"/>'''Fringelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la paseroj. (''Fringilla spinus'').
<section end="Fringelo"/>
<section begin="Fripono"/>'''Fripono'''. Ruza trompisto, nehonesta homo.
'''Friponi'''. Plenumi agojn de fripono.
'''Friponaĵo'''. Ago de fripono.
<section end="Fripono"/>
<section begin="Friso"/>'''Friso'''. Surmura ornamaĵo inter la arĥitravo kaj kornico.
<section end="Friso"/>
<section begin="Friti"/>'''Friti'''. Prepari manĝaĵon kun graso per la varmego de forno (ekstere) : ''frititaj terpomoj''. Komparu : '''{{VdE|Baki}}, {{VdE|Kuiri|kuiri}}, {{VdE|Rosti|rosti}}'''.
<section end="Friti"/>
<section begin="Frivola"/>'''Frivola'''. Ne serioza, havanta inklinon al vantaj aferoj, senpripensa, senkonsidera : ''frivola homo, frivola ago''.
'''Frivole'''. En frivola maniero.
'''Frivoleco'''. Eco de tio, kio estas frivola : ''la frivoleco de la virina karaktero''.
<section end="Frivola"/>
<section begin="Frizi"/>'''Frizi'''. Arte kombi harojn, farante krispojn, buklojn.
'''Frizisto'''. Homo, kies profesio estas frizi, kombi harojn.
<section end="Frizi"/>
<section begin="Fromaĝo"/>'''Fromaĝo'''. Manĝaĵo, produktata el fermentinta kazeo : ''svisa, holanda fromaĝo''.
<section end="Fromaĝo"/>
<section begin="Fronto"/>'''Fronto'''. Antaŭa parto de konstruaĵo, de militista taĉmento.
<section end="Fronto"/>
<section begin="Frontono"/>'''Frontono'''. Triangula ornamaĵo super la kornico de fronto.
<section end="Frontono"/>
<section begin="Frosto"/>'''Frosto'''. Malvarmo de tia grado, ke ĝi glaciigas la akvon : ''La tropikaj landoj ne konas la froston''.
<section end="Frosto"/>
<section begin="Froti"/>'''Froti'''. Movi tien kaj returnen, premante unu korpon sur alia : ''froti pargeton per vakso''. Komparu : '''{{VdE|Grati}}, {{VdE|Skrapi|skrapi}}, {{VdE|Viŝi|viŝi}}'''.
<section end="Froti"/>
<section begin="Frua"/>'''Frua'''. Okazanta en tempo proksima al la komenca momento : ''frua mateno, frua printempo, frua morto''.
'''Frue'''. En frua tempo.
'''Malfrua'''. Okazanta en tempo malproksima<section end="Frua"/><noinclude><references/></noinclude>
8jks05ixulqcyxoxu5crd2x0g4nkc0j
119323
119322
2026-05-23T02:39:37Z
Castelobranco
7
+sic
119323
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Frakseno"/>'''Frakseno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ oleacoj; ĝia ligno estas uzata por mebloj (''Fraxinus'').
<section end="Frakseno"/>
<section begin="Framasono"/>'''Framasono'''. Ano de la religie-mistika societo, kies celo estas morala perfektiĝo sur la bazo de ĝenerala egaleco kaj frateco.
<section end="Framasono"/>
<section begin="Frambo"/>'''Frambo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto (bero) de l’ frambujo.
'''Frambujo'''. Arbeto el la familio de l’ rozacoj; ĝiaj fruktoj estas uzataj por konfitaĵoj, por siropo (''{{sic|Rubus Idaeus|Rubus idaeus}}'').
<section end="Frambo"/>
<section begin="Frandi"/>'''Frandi'''. Kun plezuro, kun ĝuo manĝi, gustumi ion bongustan : ''La infanoj frandis peceton de torto''.
'''Frandema'''. Havanta inklinon al frandado, amanta delikatajn, bongustajn manĝojn.
'''Frandaĵo'''. Delikata, bongusta manĝo.
<section end="Frandi"/>
<section begin="Frangolo"/>'''Frangolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de l’ ramnacoj; ĝiaj beroj kaj ŝelo estas uzata kiel laksiga rimedo (''Rhamnus frangula'').
<section end="Frangolo"/>
<section begin="Fraĝo"/>'''Fraĝo'''. Ornamo, konsistanta el dense kunmetitaj mallongaj fadenoj, libere pendantaj ĉe rando de vesto, de meblo.
<section end="Fraĝo"/>
<section begin="Franko"/>'''Franko'''. Franca monero, valoranta 80 {{sic|fenigojn|pfenigojn}}, 25 kopekojn.
<section end="Franko"/>
<section begin="Frapi"/>'''Frapi'''. - 1. Bati kaj produkti mallongan sonon; bati por atentigi per la produktata sono; bati : ''frapi pordon''. - 2. Atentigi, mirigi : ''Lia stranga konduto frapis ĉiujn''.
'''Frapo, frapado'''. Ago, agoj de tiu, kiu frapas.
<section end="Frapi"/>
<section begin="Frato"/>'''Frato'''. Vira ido de la sama patro aŭ patrino : ''Abelo kaj Kaino estis fratoj''.
'''Fratino'''. Virina ido de la sama patro aŭ patrino.
'''Frateco'''. Rilato inter fratoj; rilato kvazaŭ inter fratoj, amikeco.
'''Fratiĝi'''. Fariĝi kvazaŭ fratoj, intime amikiĝi.
'''Bofrato'''. Edzo de fratino; frato de edzo, frato de edzino, edzo de bofratino (edzo de fratino de edzino).
'''Kunfrato'''. Kolego, kamarado.
<section end="Frato"/>
<section begin="Fraŭlo"/>'''Fraŭlo'''. Viro senedzina, ne edzigita.
'''Fraŭlino'''. Virino senedza, ne edzinigita.
'''Fraŭla'''. Senedza. Fraŭleco. Senedzeco.
<section end="Fraŭlo"/>
<section begin="Frazo"/>'''Frazo'''. - 1. Ideo, esprimita per vortoj; kolekto de vortoj, havanta kompletan signifon : ''La ĉefaj partoj de la frazo estas la subjekto kaj la predikato''. - 2. Paroloj sen signifo; belaj vortoj, sed ne esprimantaj la veran Opinion de la parolanto : ''Grandaj frazoj, malgrandaj agoj!
<section end="Frazo"/>
<section begin="Fregato"/>'''Fregato'''''. Trimasta milita velŝipo; malpeza kirasa ŝipo kun unu baterio : ''La fregatojn anstataŭas nun la krozŝipoj''.
<section end="Fregato"/>
<section begin="Fremda"/>'''Fremda'''. Venanta el alia loko aŭ lando; nekonata.
'''Fremdulo'''. Homo nekonata, alilandulo.
'''Fremdlando'''. Ĉiu lando ekster la patrujo, eksterlando.
<section end="Fremda"/>
<section begin="Freneza"/>'''Freneza'''. Kiu perdis la prudenton, la memkonscion : ''freneza homo, freneza ago''.
'''Frenezulo'''. Homo freneza.
'''Freneziĝi'''. Fariĝi freneza : ''freneziĝi de timo''.
'''Frenezigi'''. Fari iun freneza : ''La alkoholo frenezigas''.
<section end="Freneza"/>
<section begin="Fresko"/>'''Fresko'''. Pentraĵo, farita sur ĵus stukita muro.
<section end="Fresko"/>
<section begin="Freŝa"/>'''Freŝa'''. - 1. Jus farita, antaŭ nelonge farita : ''freŝa pano, freŝa numero de gazeto''. - 2. Ne eluzita, ne malbonigita, ne malkomponiĝinta : ''freŝa vesto, freŝa fiŝo''.
'''Freŝeco'''. Eco de tio, kio estas freŝa.
'''Refreŝigi'''. Fari ion ree freŝa : ''refreŝigi bulkon''.
<section end="Freŝa"/>
<section begin="Fringo"/>'''Fringo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj (''Fringilla coelebs'').
<section end="Fringo"/>
<section begin="Fringelo"/>'''Fringelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la paseroj. (''Fringilla spinus'').
<section end="Fringelo"/>
<section begin="Fripono"/>'''Fripono'''. Ruza trompisto, nehonesta homo.
'''Friponi'''. Plenumi agojn de fripono.
'''Friponaĵo'''. Ago de fripono.
<section end="Fripono"/>
<section begin="Friso"/>'''Friso'''. Surmura ornamaĵo inter la arĥitravo kaj kornico.
<section end="Friso"/>
<section begin="Friti"/>'''Friti'''. Prepari manĝaĵon kun graso per la varmego de forno (ekstere) : ''frititaj terpomoj''. Komparu : '''{{VdE|Baki}}, {{VdE|Kuiri|kuiri}}, {{VdE|Rosti|rosti}}'''.
<section end="Friti"/>
<section begin="Frivola"/>'''Frivola'''. Ne serioza, havanta inklinon al vantaj aferoj, senpripensa, senkonsidera : ''frivola homo, frivola ago''.
'''Frivole'''. En frivola maniero.
'''Frivoleco'''. Eco de tio, kio estas frivola : ''la frivoleco de la virina karaktero''.
<section end="Frivola"/>
<section begin="Frizi"/>'''Frizi'''. Arte kombi harojn, farante krispojn, buklojn.
'''Frizisto'''. Homo, kies profesio estas frizi, kombi harojn.
<section end="Frizi"/>
<section begin="Fromaĝo"/>'''Fromaĝo'''. Manĝaĵo, produktata el fermentinta kazeo : ''svisa, holanda fromaĝo''.
<section end="Fromaĝo"/>
<section begin="Fronto"/>'''Fronto'''. Antaŭa parto de konstruaĵo, de militista taĉmento.
<section end="Fronto"/>
<section begin="Frontono"/>'''Frontono'''. Triangula ornamaĵo super la kornico de fronto.
<section end="Frontono"/>
<section begin="Frosto"/>'''Frosto'''. Malvarmo de tia grado, ke ĝi glaciigas la akvon : ''La tropikaj landoj ne konas la froston''.
<section end="Frosto"/>
<section begin="Froti"/>'''Froti'''. Movi tien kaj returnen, premante unu korpon sur alia : ''froti pargeton per vakso''. Komparu : '''{{VdE|Grati}}, {{VdE|Skrapi|skrapi}}, {{VdE|Viŝi|viŝi}}'''.
<section end="Froti"/>
<section begin="Frua"/>'''Frua'''. Okazanta en tempo proksima al la komenca momento : ''frua mateno, frua printempo, frua morto''.
'''Frue'''. En frua tempo.
'''Malfrua'''. Okazanta en tempo malproksima<section end="Frua"/><noinclude><references/></noinclude>
jz1ocrvsixylk3mopzqsnsi2qmpjd6m
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/57
104
37705
119324
117053
2026-05-23T02:42:07Z
Castelobranco
7
119324
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Frua"/>de la komenca momento, de la interkonsentita ĝusta momento : ''malfrua vizito''.
'''Malfrui'''. Veni malfrue, okazi malfrue : ''Akurata homo neniam malfruas''. La horloĝo malfruas kvin minutojn.
'''Trofrua'''. Okazanta tro frue : ''trofrua decido''.
'''Frumatene'''. En frua mateno.
<section end="Frua"/>
<section begin="Frugilego"/>'''Frugilego''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio. de l’ korvoj (''Corvus frugilegus'').
<section end="Frugilego"/>
<section begin="Frukto"/>'''Frukto'''. - 1. Produktaĵo de l’ vegetaĵoj, sekvanta la floron kaj enhavanta la semon : ''pomo, oranĝo, pruno''. - 2. Rezultato : ''frukto de laboro''.
'''Fruktodona, fruktoporta'''. Donanta multe da fruktoj : ''fruktodona tero, fruktodona arbo; fruktodona laboro''.
'''Senfrukta'''. Ne havanta, ne donanta fruktojn.
<section end="Frukto"/>
<section begin="Frunto"/>'''Frunto'''. Supra parto de l’ vizaĝo, de la harlimo ĝis la brovoj : ''Alta frunto montras ofte grandan inteligentecon''. Sulkigi la frunton.
<section end="Frunto"/>
<section begin="Ftizo"/>'''Ftizo''' (Med.). Tuberkulozo, precipe tuberkulozo de la pulmoj.
'''Ftizulo'''. Homo malsana je la tuberkulozo de la pulmoj.
<section end="Ftizo"/>
<section begin="Fugo"/>'''Fugo'''. Muzika verko, en kiu temo ludita de unu instrumento estas ripetata de aliaj : ''La fugoj de Bach''.
<section end="Fugo"/>
<section begin="Fuksino"/>'''Fuksino'''. Anilina ruĝa farbo.
<section end="Fuksino"/>
<section begin="Fulardo"/>'''Fulardo'''. - 1. Malpeza silka ŝtofo por vestoj, kravatoj, k. t. p. - 2. Koltuko.
<section end="Fulardo"/>
<section begin="Fulgo"/>'''Fulgo'''. Nigra densa substanco de la karbono, ne komplete forbrulinta : ''La fulgo amasiĝas en la kamentuboj''. Nigra kiel fulgo.
<section end="Fulgo"/>
<section begin="Fulmo"/>'''Fulmo'''. Grandega fajrero, produktata de la elektro de la nuboj : ''Fulmo lumigis la malluman ĉielon''.
'''Fulmotondro'''. Granda pluvo, akompanata de vento, fulmoj kaj tondroj : ''La fulmotondroj estas oftaj somere''. Komparu : '''{{VdE|Ventego}}'''.
'''Fulmas'''. Aperas fulmoj, fulmoj lumigas : ''Fulmas, sed oni ne aŭdas la tondrojn''.
<section end="Fulmo"/>
<section begin="Fumo"/>'''Fumo'''. Miksaĵo de gaso, vaporo kaj subtilaj solidaj substancoj, leviĝantaj de brulanta korpo : ''Fumo leviĝas de la kamentubo''.
'''Fumi'''. Enspiri kaj elspiri la fumon de tabako : ''fumi cigaron''. Oni petas ne fumi.
'''Fumiĝi'''. Eligi fumon : ''Brulanta ligno fumiĝas''.
'''Fumaĵi'''. Saturi per fumo por fari konservebla : ''fumaĵi ŝinkon, fiŝon''.
<section end="Fumo"/>
<section begin="Fundo"/>'''Fundo'''. - 1. La plej malalta parto de kavo, solida parto sub granda amaso da akvo : '':fundo de valo, de rivero''. - 2. Malsupra plato de vazo, de barelo. - 3. Parto plej malproksima de la eniro : ''fundo de ĉambro''. – 4. Kio estas kaŝita en la animo : ''Dio vidas la fundojn de l’ koroj''. - 5. La plej alta grado de malsukceso : ''La fundo de l’ mizero''.
'''Surfundaĵo'''. Solidaj substancoj, falintaj sur la fundon el solvaĵo, el miksaĵo de solidoj kaj fluidoj : ''ŝlimo''.
<section end="Fundo"/>
<section begin="Fundamento"/>'''Fundamento'''. - 1. Subtera masonaĵo, sur kiu oni konstruas : ''la fundamento de domo''. - 2. Esenco, ĉefa principo, bazo : ''La fundamento de Esperanto''.
'''Fundamenta'''. - 1. De fundamento, kiu apartenas al fundamento : ''fundamenta ŝtono''. - 2. Ĉefa, grava : ''fundamenta vero''. Komparu : '''{{VdE|Bazo}}'''.
<section end="Fundamento"/>
<section begin="Funebro"/>'''Funebro'''. - 1. Malĝojo, kaŭzita de la morto, de granda malfeliĉo : ''familia funebro, nacia funebro''. - 2. Eksteraj signoj de funebro : ''porti funebron = porti funebrajn vestojn''. - 3. Tempo de la funebro : ''La funebro daŭras unu jaron''.
'''Funebra'''. - 1. Kiu rilatas la funebron : ''funebra ceremonio''. 2. Malĝoja : ''funebra mieno''.
'''Funebri'''. Malĝoji pro la morto, pro granda malfeliĉo; plori ion : ''funebri la morton de la patro''.
<section end="Funebro"/>
<section begin="Funelo"/>'''Funelo'''. Vazo supre larĝa, mallarĝiĝanta en tubon, por transverŝi fluidaĵojn.
<section end="Funelo"/>
<section begin="Fungo"/>'''Fungo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Kriptogama vegetaĵo sen klorofilo; multaj el ili estas manĝeblaj, multaj venenaj, kaŭzas malsanojn de l’ homoj, bestoj kaj vegetaĵoj, detruas la lignon, k. t. p. (''Fungus'').
<section end="Fungo"/>
<section begin="Funkcio"/>'''Funkcio'''. - 1. Agado dum la plenumo de sia specialo, de sia tasko : ''funkcio de episkopo''. - 2. Agado de organo, de maŝino : ''La penso estas funkcio de la cerbo''.
'''Funkcii'''. Plenumi sian funkcion : ''La maŝino funkcias bone''. Komparu : '''{{VdE|Devo}}, {{VdE|Komisio|komisio}}, {{VdE|Tasko|tasko}}'''.
<section end="Funkcio"/>
<section begin="Funto"/>'''Funto'''. Mezuro de la pezo (en diversaj landoj malsama) : ''La germana funto pezas 500 gramojn''.
<section end="Funto"/>
<section begin="Furaĝo"/>'''Furaĝo'''. Nutraĵo por brutoj.
<section end="Furaĝo"/>
<section begin="Furio"/>'''Furio'''. Diino de venĝo.
<section end="Furio"/>
<section begin="Furiozo"/>'''Furiozo'''. Granda, nehaltigata kolero.
'''Furioza'''. Kiu estas en la stato de furiozo.
'''Furiozi'''. Esti en la stato de furiozo.
<section end="Furiozo"/>
<section begin="Furunko"/>'''Furunko'''. Malgranda dolora tumoro de la haŭto, kaŭzita de inflamo de la subhaŭta histo.
<section end="Furunko"/>
<section begin="Fusteno"/>'''Fusteno'''. Ŝtofo el lino kaj kotono, kun unu malglata flanko.
<section end="Fusteno"/>
<section begin="Fuŝi"/>'''Fuŝi'''. Malbone fari ion : ''fuŝi veston''.
'''Fuŝulo'''. Persono, kiu fuŝas.
<section end="Fuŝi"/>
<section begin="Futo"/>'''Futo'''. Mezuro de la longeco (en diversaj landoj malsama) : ''La angla futo egalas 30 centimetrojn''.<section end="Futo"/><noinclude><references/></noinclude>
ip6vcz74qukkdkvkwhc9du973u2g7gu
119325
119324
2026-05-23T02:43:54Z
Castelobranco
7
119325
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Frua"/>de la komenca momento, de la interkonsentita ĝusta momento : ''malfrua vizito''.
'''Malfrui'''. Veni malfrue, okazi malfrue : ''Akurata homo neniam malfruas''. La horloĝo malfruas kvin minutojn.
'''Trofrua'''. Okazanta tro frue : ''trofrua decido''.
'''Frumatene'''. En frua mateno.
<section end="Frua"/>
<section begin="Frugilego"/>'''Frugilego''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio. de l’ korvoj (''Corvus frugilegus'').
<section end="Frugilego"/>
<section begin="Frukto"/>'''Frukto'''. - 1. Produktaĵo de l’ vegetaĵoj, sekvanta la floron kaj enhavanta la semon : ''pomo, oranĝo, pruno''. - 2. Rezultato : ''frukto de laboro''.
'''Fruktodona, fruktoporta'''. Donanta multe da fruktoj : ''fruktodona tero, fruktodona arbo; fruktodona laboro''.
'''Senfrukta'''. Ne havanta, ne donanta fruktojn.
<section end="Frukto"/>
<section begin="Frunto"/>'''Frunto'''. Supra parto de l’ vizaĝo, de la harlimo ĝis la brovoj : ''Alta frunto montras ofte grandan inteligentecon''. Sulkigi la frunton.
<section end="Frunto"/>
<section begin="Ftizo"/>'''Ftizo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Tuberkulozo, precipe tuberkulozo de la pulmoj.
'''Ftizulo'''. Homo malsana je la tuberkulozo de la pulmoj.
<section end="Ftizo"/>
<section begin="Fugo"/>'''Fugo'''. Muzika verko, en kiu temo ludita de unu instrumento estas ripetata de aliaj : ''La fugoj de Bach''.
<section end="Fugo"/>
<section begin="Fuksino"/>'''Fuksino'''. Anilina ruĝa farbo.
<section end="Fuksino"/>
<section begin="Fulardo"/>'''Fulardo'''. - 1. Malpeza silka ŝtofo por vestoj, kravatoj, k. t. p. - 2. Koltuko.
<section end="Fulardo"/>
<section begin="Fulgo"/>'''Fulgo'''. Nigra densa substanco de la karbono, ne komplete forbrulinta : ''La fulgo amasiĝas en la kamentuboj''. Nigra kiel fulgo.
<section end="Fulgo"/>
<section begin="Fulmo"/>'''Fulmo'''. Grandega fajrero, produktata de la elektro de la nuboj : ''Fulmo lumigis la malluman ĉielon''.
'''Fulmotondro'''. Granda pluvo, akompanata de vento, fulmoj kaj tondroj : ''La fulmotondroj estas oftaj somere''. Komparu : '''{{VdE|Ventego}}'''.
'''Fulmas'''. Aperas fulmoj, fulmoj lumigas : ''Fulmas, sed oni ne aŭdas la tondrojn''.
<section end="Fulmo"/>
<section begin="Fumo"/>'''Fumo'''. Miksaĵo de gaso, vaporo kaj subtilaj solidaj substancoj, leviĝantaj de brulanta korpo : ''Fumo leviĝas de la kamentubo''.
'''Fumi'''. Enspiri kaj elspiri la fumon de tabako : ''fumi cigaron''. Oni petas ne fumi.
'''Fumiĝi'''. Eligi fumon : ''Brulanta ligno fumiĝas''.
'''Fumaĵi'''. Saturi per fumo por fari konservebla : ''fumaĵi ŝinkon, fiŝon''.
<section end="Fumo"/>
<section begin="Fundo"/>'''Fundo'''. - 1. La plej malalta parto de kavo, solida parto sub granda amaso da akvo : '':fundo de valo, de rivero''. - 2. Malsupra plato de vazo, de barelo. - 3. Parto plej malproksima de la eniro : ''fundo de ĉambro''. – 4. Kio estas kaŝita en la animo : ''Dio vidas la fundojn de l’ koroj''. - 5. La plej alta grado de malsukceso : ''La fundo de l’ mizero''.
'''Surfundaĵo'''. Solidaj substancoj, falintaj sur la fundon el solvaĵo, el miksaĵo de solidoj kaj fluidoj : ''ŝlimo''.
<section end="Fundo"/>
<section begin="Fundamento"/>'''Fundamento'''. - 1. Subtera masonaĵo, sur kiu oni konstruas : ''la fundamento de domo''. - 2. Esenco, ĉefa principo, bazo : ''La fundamento de Esperanto''.
'''Fundamenta'''. - 1. De fundamento, kiu apartenas al fundamento : ''fundamenta ŝtono''. - 2. Ĉefa, grava : ''fundamenta vero''. Komparu : '''{{VdE|Bazo}}'''.
<section end="Fundamento"/>
<section begin="Funebro"/>'''Funebro'''. - 1. Malĝojo, kaŭzita de la morto, de granda malfeliĉo : ''familia funebro, nacia funebro''. - 2. Eksteraj signoj de funebro : ''porti funebron = porti funebrajn vestojn''. - 3. Tempo de la funebro : ''La funebro daŭras unu jaron''.
'''Funebra'''. - 1. Kiu rilatas la funebron : ''funebra ceremonio''. 2. Malĝoja : ''funebra mieno''.
'''Funebri'''. Malĝoji pro la morto, pro granda malfeliĉo; plori ion : ''funebri la morton de la patro''.
<section end="Funebro"/>
<section begin="Funelo"/>'''Funelo'''. Vazo supre larĝa, mallarĝiĝanta en tubon, por transverŝi fluidaĵojn.
<section end="Funelo"/>
<section begin="Fungo"/>'''Fungo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Kriptogama vegetaĵo sen klorofilo; multaj el ili estas manĝeblaj, multaj venenaj, kaŭzas malsanojn de l’ homoj, bestoj kaj vegetaĵoj, detruas la lignon, k. t. p. (''Fungus'').
<section end="Fungo"/>
<section begin="Funkcio"/>'''Funkcio'''. - 1. Agado dum la plenumo de sia specialo, de sia tasko : ''funkcio de episkopo''. - 2. Agado de organo, de maŝino : ''La penso estas funkcio de la cerbo''.
'''Funkcii'''. Plenumi sian funkcion : ''La maŝino funkcias bone''. Komparu : '''{{VdE|Devo}}, {{VdE|Komisio|komisio}}, {{VdE|Tasko|tasko}}'''.
<section end="Funkcio"/>
<section begin="Funto"/>'''Funto'''. Mezuro de la pezo (en diversaj landoj malsama) : ''La germana funto pezas 500 gramojn''.
<section end="Funto"/>
<section begin="Furaĝo"/>'''Furaĝo'''. Nutraĵo por brutoj.
<section end="Furaĝo"/>
<section begin="Furio"/>'''Furio'''. Diino de venĝo.
<section end="Furio"/>
<section begin="Furiozo"/>'''Furiozo'''. Granda, nehaltigata kolero.
'''Furioza'''. Kiu estas en la stato de furiozo.
'''Furiozi'''. Esti en la stato de furiozo.
<section end="Furiozo"/>
<section begin="Furunko"/>'''Furunko'''. Malgranda dolora tumoro de la haŭto, kaŭzita de inflamo de la subhaŭta histo.
<section end="Furunko"/>
<section begin="Fusteno"/>'''Fusteno'''. Ŝtofo el lino kaj kotono, kun unu malglata flanko.
<section end="Fusteno"/>
<section begin="Fuŝi"/>'''Fuŝi'''. Malbone fari ion : ''fuŝi veston''.
'''Fuŝulo'''. Persono, kiu fuŝas.
<section end="Fuŝi"/>
<section begin="Futo"/>'''Futo'''. Mezuro de la longeco (en diversaj landoj malsama) : ''La angla futo egalas 30 centimetrojn''.<section end="Futo"/><noinclude><references/></noinclude>
nz1h5i0n9bfauani3opih4vwh61cnpv
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/59
104
37708
119327
117061
2026-05-23T02:50:04Z
Castelobranco
7
119327
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Gardi"/>''antaŭgardas de la perdoj''.
'''Antaŭgarda'''. Kiu antaŭgardas : ''antaŭgarda vakcino''.
'''Singardema'''. Zorgema pri sia sendanĝereco.
<section end="Gardi"/>
<section begin="Gardenio"/>'''Gardenio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ rubiacoj (''Gardenia'').
<section end="Gardenio"/>
<section begin="Gargari"/>'''Gargari'''. Lavi la buŝon, la gorĝon per fluidaĵo, kiun oni skuas en ili per elspirata aero : ''gargari la gorĝon per borika acido''.
<section end="Gargari"/>
<section begin="Garni"/>'''Garni'''. Ornami veston per puntoj, galonoj; ornami manĝaĵon per legomoj, arte dismetitaj.
'''Garnaĵo'''. Garnanta objekto : ''kotleto kun garnaĵo''.
<section end="Garni"/>
<section begin="Garnizono"/>'''Garnizono'''. Militistaro, gardanta urbon, fortikaĵon.
<section end="Garnizono"/>
<section begin="Garolo"/>'''Garolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de l' korvoj (''Garrulus glandarius'').
<section end="Garolo"/>
<section begin="Gaso"/>'''Gaso''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Korpo, kiu ne havas propran formon kaj kies eroj havas la emon sin malproksimigi unu de alia : ''aero, lumiga gaso''.
<section end="Gaso"/>
<section begin="Gasometro"/>'''Gasometro'''. Instrumento por mezuri la kvanton de produktita aŭ konsumita gaso.
<section end="Gasometro"/>
<section begin="Gasto"/>'''Gasto'''. - 1. Vizitanto aŭ amiko, akceptata en la hejmo aŭ ĉe la tablo de alia : ''Gasto en la domo — Dio en la domo (pola proverbo)''. - 2. Loĝanto en hotelo, vizitanto en restoracio.
'''Gasti'''. Resti kiel gasto, loĝi kiel gasto : ''gasti tutan tagon''.
'''Gastama'''. Volonte, afable akceptanta gastojn : ''gastama homo, gastama lando''.
'''Gastigi'''. Akcepti, loĝigi kiel gaston.
'''Gastejo'''. Ejo. kie oni gastigas por pago; simpla, senkomlorta ejo, kie oni povas loĝi kaj manĝi por pago.
<section end="Gasto"/>
<section begin="Gastronomo"/>'''Gastronomo'''. Specialisto en la kuirarto; amanto de luksaj, delikataj manĝoj.
<section end="Gastronomo"/>
<section begin="Gastronomio"/>'''Gastronomio'''. Kuirarto.
<section end="Gastronomio"/>
<section begin="Gavoto"/>'''Gavoto'''. Iama franca danco.
<section end="Gavoto"/>
<section begin="Gazo"/>'''Gazo'''. Travidebla, malpeza ŝtofo silka, lina.
<section end="Gazo"/>
<section begin="Gazelo"/>'''Gazelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Remaĉulo el la familio de l’ antilopoj (''Antilope dorcas'').
<section end="Gazelo"/>
<section begin="Gazeto"/>'''Gazeto'''. Periode aperanta presaĵo de konstanta formato kun aktualaĵoj, literaturaĵoj : ''gazeto ĉiutaga, semajna, dusemajna, duonmonata''. monata, dumonata.
'''Gazetaro'''. Tutaĵo de la gazetoj de urbo, de lando; literaturo de la gazetoj : ''La gazetaro amike akceptis la aperon de nia revuo''.
<section end="Gazeto"/>
<section begin="Ge"/>'''Ge-'''. Prefikso por derivi nomojn esprimatajn ambaŭ seksojn kune, precipe uzigan paron : ''gepatroj — patro kaj patrino, geonkloj = onklo kaj onklino, gefianĉoj = fianĉo kaj fianĉino''.
<section end="Ge"/>
<section begin="Geheno"/>'''Geheno'''. Infero (Biblia esprimo).
<section end="Geheno"/>
<section begin="Gelateno"/>'''Gelateno'''. Besta gluo, produktata el la histoj.
<section end="Gelateno"/>
<section begin="Gemo"/>'''Gemo'''. Polurita multekosta ŝtono.
<section end="Gemo"/>
<section begin="Genciano"/>'''Genciano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la samnoma familio (''Gentiana'').
<section end="Genciano"/>
<section begin="Genealogio"/>'''Genealogio'''. Tabelo de la deveno kaj parenceco de la membroj de gento : ''Ofte oni prezentas la genealogion en formo de arbo - genealogia arbo''.
<section end="Genealogio"/>
<section begin="Generacio"/>'''Generacio'''. Tutaĵo de l’ homoj samtempe vivantaj : ''La nuntempa generacio malamas la militon''.
<section end="Generacio"/>
<section begin="Generalo"/>'''Generalo'''. - 1. Supera militista ĉefo, komandanta armeon, korpuson de armeo. - 2. Ĉefo : ''generalo de la jezuitoj''.
<section end="Generalo"/>
<section begin="Genezo"/>'''Genezo'''. - 1. La unua libro de la Biblio pri la komenco de la mondo. - 2. Deveno.
<section end="Genezo"/>
<section begin="Genio"/>'''Genio'''. - 1. Diaĵo, laŭ la opinio de la antikvuloj, protektanta ĉiun homon : ''bona, malbona genio''. - 2. La plej alta grado de homaj kapabloj, precipe kreanta kapablo en la sciencoj kaj artoĵ : ''Por krei lingvon internacian necesa estis la genio de Zamenhof''.
'''Genia'''. Kiu posedas genion : ''genia homo, genia verko''.
'''Geniulo'''. Homo genia.
<section end="Genio"/>
<section begin="Genitivo"/>'''Genitivo''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Dua kazo de la deklinacio, formata en Esperanto per la prepozicio de kaj esprimanta posedon, kvaliton, k. t. p. : ''libro de l’ patro, homo de grandaj kapabloj''.
<section end="Genitivo"/>
<section begin="Genoto"/>'''Genoto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rabobesto el la familio de l’ ursoj, kun bela pelto (''Genetta'').
<section end="Genoto"/>
<section begin="Gento"/>'''Gento'''. - 1. Posteularo de unu praantaŭulo, kune vivanta kaj komandata de unu ĉefo; subdivido de nacio : ''sovaĝaj gentoj de Afriko; la gento de Judo''. - 2. Subdivido de familio (en la natursciencoj) : ''tipo, klaso, vico, familio, gento, speco''.
<section end="Gento"/>
<section begin="Genuo"/>'''Genuo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la korpo, kie la femuro kuniĝas kun la kruro.
'''Genui'''. Stari sur la genuoj : ''genui antaŭ altaro''.
'''Ekgenui, genufleksi'''. Stariĝi sur la genuoj.
<section end="Genuo"/>
<section begin="Geodezio"/>'''Geodezio'''. Scienco pri la mezurado de la surfaco de la tero.
<section end="Geodezio"/>
<section begin="Geognozio"/>'''Geognozio'''. Scienco pri la strukturo de la tera ŝelo kaj pri ĝiaj ŝtonegoj.
<section end="Geognozio"/>
<section begin="Geografo"/>'''Geografo'''. Scienculo, studanta la geografion; specialisto en la geografio.
<section end="Geografo"/>
<section begin="Geografio"/>'''Geografio'''. Scienco pri la tero, kiel parto de la universo kaj loĝloko de la homo : ''geografio matematika, fizika kaj politika''.
<section end="Geografio"/><noinclude><references/></noinclude>
tiz3vph9pz9iu138n1lbwwp5r9nkwm0
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/60
104
37709
119328
118211
2026-05-23T02:52:47Z
Castelobranco
7
119328
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Geologo"/>'''Geologo'''. Scienculo studanta la geologion; specialisto en Ja geologio.
<section end="Geologo"/>
<section begin="Geologio"/>'''Geologio'''. Scienco pri la evolucio kaj strukturo de la tero, de la momento de la malmoliĝo de la tera ŝelo ĝis la nuna tempo.
<section end="Geologio"/>
<section begin="Geometro"/>'''Geometro'''. Scienculo, studanta la geometrion; specialisto en la geometrio.
'''Geometrio'''. Matematika scienco pri la figuroj, pri la mezurado de ilia surfaco kaj volumeno.
<section end="Geometro"/>
<section begin="Geranio"/>'''Geranio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo (arbetoj, herboj) el la familio de geraniacoj kun belaj floroj (''Geranium'').
<section end="Geranio"/>
<section begin="Geraniacoj"/>'''Geraniacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''geranio''.
<section end="Geraniacoj"/>
<section begin="Gerundio"/>'''Gerundio''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Formo de la latina konjugacio, havanta sencon de substantivo, devenanta de verbo : ''ars scribendi'' — la arto de l' skribado.
<section end="Gerundio"/>
<section begin="Gesto"/>'''Gesto'''. Movo de la korpo, precipe de la mano kaj brako, akompananta la paroladon aŭ ĝin anstataŭanta : ''nea, jesa gesto; gesto de miro''.
'''Gesti'''. Fari gestojn.
<section end="Gesto"/>
<section begin="Giganto"/>'''Giganto'''. Grandegulo, grandega objekto : ''homo giganto, monto giganto''.
'''Giganta'''. Grandega.
<section end="Giganto"/>
<section begin="Gildo"/>'''Gildo'''. Divido, kategorio, korporacio de la komercistoj : ''En Rusujo la komercistoj estas dividataj en du gildojn; al la unua apartenas la posedantoj de grandaj komercaj firmoj, la bankieroj, k. t. p.''
<section end="Gildo"/>
<section begin="Gilotino"/>'''Gilotino'''. Aparato por senkapigo de l' kondamnitoj al la morto.
'''Gilotini'''. Senkapigi per gilotino.
<section end="Gilotino"/>
<section begin="Gimnastiko"/>'''Gimnastiko'''. Ekzercado de la fortoj kaj de la lerteco per movoj de la korpo : ''La gimnastiko ludas gravan roton en la edukado de l' junuloj''.
'''Gimnastika'''. Kiu rilatas al la gimnastiko : ''gimnastikaj ekzercoj''.
'''Gimnastiki'''. Ekzerci per la gimnastiko : ''gimnastiki la brakojn''.
'''Gimnastikejo'''. Ejo por la gimnastiko.
'''Gimnastikisto'''. Specialisto en la gimnastiko.
<section end="Gimnastiko"/>
<section begin="Gimnazio"/>'''Gimnazio'''. Mezgrada lernejo, liceo.
'''Gimnaziano'''. Lernanto en gimnazio.
<section end="Gimnazio"/>
<section begin="Gineo"/>'''Gineo'''. Angla ora monero, neekzistanta plu, valoranta 21 ŝilingojn.
<section end="Gineo"/>
<section begin="Gipso"/>'''Gipso''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sulfato de kalko.
'''Gipsi'''. Ŝmiri per gipso, aldoni gipson al solvaĵo, surŝuti per gipso : ''gipsi kamenon; gipsi vinon; gipsi kampon''.
<section end="Gipso"/>
<section begin="Girlando"/>'''Girlando'''. Kunplektaĵo de floroj kaj folioj en formo de ŝnuro.
<section end="Girlando"/>
<section begin="Gitaro"/>'''Gitaro'''. Muzika instrumento kun ses kordoj, kiun oni ludas, pinĉante la kordojn per la fingroj.
<section end="Gitaro"/>
<section begin="Glacio"/>'''Glacio'''. Akvo aŭ alia fluidaĵo solidigita de la frosto.
'''Glaciaĵo'''. Sukeraĵo, konsistanta el glaciigita kremo kun aŭ sen aldonoj : ''krema, ĉokolada glaciaĵo''.
'''Glaciigi'''. Solidigi per la malvarmo : ''La frosto glaciigis la tagon''.
'''Glaciiĝi'''. - 1. Fariĝi glacio : ''la Meza Maro neniam glaciiĝas''. - 2. Senti grandan malvarmon : ''En la suno hodiaŭ estas tre varme, kaj en la ombro oni glaciiĝas''.
'''Glaciejo'''. Konstanta granda amaso de glacio sur montoj.
<section end="Glacio"/>
<section begin="Gladi"/>'''Gladi'''. Glatigi per varmega metalo : ''gladi tolaĵon, veston''.
'''Gladilo'''. Instrumento por gladi.
'''Gladistino'''. Virino, kies profesio estas gladi.
<section end="Gladi"/>
<section begin="Gladiatoro"/>'''Gladiatoro'''. Luktisto en la cirkoj de la antikva Romo : ''Cezaro, salutas vin la mortontoj, t. e. la gladiatoroj''.
<section end="Gladiatoro"/>
<section begin="Glano"/>'''Glano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ kverko.
<section end="Glano"/>
<section begin="Glando"/>'''Glando'''. Organo, kies funkcio estas produkti sekrecion : ''hepato, salivaj glandoj''.
<section end="Glando"/>
<section begin="Glaso"/>'''Glaso'''. Vitra vazo por trinki : ''Meze granda glaso enhavas 200 kub''. centimetrojn.
<section end="Glaso"/>
<section begin="Glata"/>'''Glata'''. Kies partoj ne superstaras unu alian, sur kiu oni povas libere konduki la manon : ''glata papero, glata tolo''.
'''Glatigi'''. Fari ion glata : ''glatigi lignon per rabotilo, per fajlilo''.
'''Malglata'''. Kies partoj superstaras unu alian : ''Fusteno estas malglata ŝtofo''. Komparu : '''{{VdE|Ebena}}, {{VdE|Plata|plata}}'''.
<section end="Glata"/>
<section begin="Glavo"/>'''Glavo'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa aŭ dutranĉa klingo. Komparu : '''{{VdE|Rapiro}}, {{VdE|Sabro|sabro}}, {{VdE|Spado|spado}}'''.
<section end="Glavo"/>
<section begin="Glazuro"/>'''Glazuro'''. Rapide malmoliĝanta fandaĵo, solvaĵo, per kiu oni kovras diversajn objektojn por fari ilin pli fortikaj (ne penetreblaj por la aero, akvo) aŭ pli glataj, brilantaj.
'''Glazuri'''. Kovri per glazuro : ''glazurita poto''. Komparu : '''{{VdE|Emajlo}}, {{VdE|Lako|lako}}, {{VdE|Poluro|poluro}}'''.
<section end="Glazuro"/>
<section begin="Glicerino"/>'''Glicerino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). C<sub>3</sub>H<sub>8</sub>O<sub>3</sub>. Densa, dolĉa fluidaĵo, solvebla en akvo. Ĝi estas ekstraktata el grasoj kaj uzata por ŝmiri la haŭton, por fabriki dinamiton, por konservi fruktojn, k. t. p.
<section end="Glicerino"/>
<section begin="Glicirizo"/>'''Glicirizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ fabacoj; el ĝia dolĉa radiko oni ekstraktas sukon, kiu estas uzata kiel medikamento kontraŭ la tuso, por dolĉigi medikamentojn, bieron (''Glycyrrhiza'').
<section end="Glicirizo"/>
<section begin="Glikozo"/>'''Glikozo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Vinbera sukero.
<section end="Glikozo"/>
<section begin="Glimo"/>'''Glimo'''. Diafana mineralo, uzata anstataŭ fenestra vitro.<section end="Glimo"/><noinclude><references/></noinclude>
4h72mnzcn0dwgpyu1yicjqpr04cxmcc
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/61
104
37710
119329
118212
2026-05-23T02:55:03Z
Castelobranco
7
119329
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Gliptoteko"/>'''Gliptoteko'''. Muzeo de statuoj kaj skulptaĵoj.
<section end="Gliptoteko"/>
<section begin="Gliti"/>'''Gliti'''. - 1. Facile moviĝi sur glata supraĵo : ''Ŝtono glitas sur glacio''. - 2. Perdi la egalpezon sur glata supraĵo : ''gliti kaj fali sur kota vojo''.
'''Glitiga'''. Kiu igas iun gliti : ''glitiga trotuaro''.
'''Glitkuri'''. Gliti sur glacio por amuzo, por sporto.
'''Glitilo'''. Ligna aŭ metala plando kun ŝtala klingo, sur kiu oni glitas.
'''Glitveturilo'''. Veturilo sen radoj por gliti sur la neĝo aŭ glacio.
<section end="Gliti"/>
<section begin="Globo"/>'''Globo'''. Objekto sferforma : ''La tero ne estas perfekta globo, kvankam oni nomas ĝin terglobo''. Komparu : '''{{VdE|Kuglo}}'''.
<section end="Globo"/>
<section begin="Gloro"/>'''Gloro'''. La plej alta opinio de la plimulto pri la meritoj, virtoj, talento : ''La gloro venas ofte nur post la morto de verkisto''.
'''Glori'''. Honori per gloro : ''Estu glorata la nomo de Dio!
'''Malgloro'''''. La plej malalta opinio pri la morala aŭ intelekta valoro : ''akiri malgloron per friponaĵoj''.
'''Glorkrono'''. Luma cirklo, per kiu la pentristoj ordinare ĉirkaŭas la kapojn de l’ sanktuloj ; aŭreolo.
<section end="Gloro"/>
<section begin="Gloso"/>'''Gloso'''. Klarigo de la senco de vorto per surmarĝena noto; komentario.
'''Glosaro'''. Vortaro de arĥaikaj aŭ specialaj vortoj, uzitaj de aŭtoro.
<section end="Gloso"/>
<section begin="Gluo"/>'''Gluo'''. Densa fluida substanco, uzata por firme kunigi du objektojn : ''gumo araba''.
'''Glui'''. Kunigi per gluo.
'''Alglui'''. Glui malgrandan objekton je granda : ''alglui poŝtmarkon''.
'''Kunglui'''. Glui du objektojn proksimume same grandajn : ''kunglui du paperajn foliojn''.
'''Malglui'''. Liberigi objekton, kunigitan kun alia objekto per gluo : ''malglui poŝtan markon''.
<section end="Gluo"/>
<section begin="Gluti"/>'''Gluti'''. Per la movoj de la muskoloj de la gorĝo transporti el la buŝo en la ezofagon kaj stomakon : ''gluti manĝaĵon, pilolon''.
<section end="Gluti"/>
<section begin="Gnomo"/>'''Gnomo'''. Fabela estaĵo, gardanta trezorojn en la interno de la tero.
<section end="Gnomo"/>
<section begin="Gnomono"/>'''Gnomono'''. Sunhorloĝo, kompaso.
<section end="Gnomono"/>
<section begin="Gobio"/>'''Gobio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de riverfiŝo. (''Gobio'').
<section end="Gobio"/>
<section begin="Goeleto"/>'''Goeleto'''. Malgranda dumasta velŝipo.
<section end="Goeleto"/>
<section begin="Golfo"/>'''Golfo'''. Parto de maro, de oceano, eniĝinta en kontinenton : ''la Biskaja golfo''.
<section end="Golfo"/>
<section begin="Gondolo"/>'''Gondolo'''. Longa, plata ŝipeto, uzata precipe en Venecio.
'''Gondolisto'''. Remisto de gondolo.
<section end="Gondolo"/>
<section begin="Gonoreo"/>'''Gonoreo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Inflamo de la muka membrano de la uretro aŭ de unu el la najbaraj organoj, kun pusa sekrecio.
<section end="Gonoreo"/>
<section begin="Gorĝo"/>'''Gorĝo'''. Interna parto de la kolo, la kavo post la buŝo.
<section end="Gorĝo"/>
<section begin="Gorilo"/>'''Gorilo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). La plej granda simio, el la familio de l’ homosimilaj (''Gorilla'').
<section end="Gorilo"/>
<section begin="Gotika"/>'''Gotika''' ({{VdE-ml|Arĥitekt}}.). Karakterizata de akrepintaj arkaĵoj : ''Notre-Dame de Paris estas gotika konstruaĵo''.
<section end="Gotika"/>
<section begin="Gracia"/>'''Gracia'''. Posedanta harmonian strukturon, harmoniajn proporciojn : ''gracia knabino''.
'''Gracieco'''. Eco de tio, kio estas gracia.
'''Malgracia'''. Posedanta senharmoniajn proporciojn.
<section end="Gracia"/>
<section begin="Grado"/>'''Grado'''. - 1. Ĉiu el la 360 partoj de la cirklo : ''Grado = 60 minut''. - 2. Divido de la termometra skalo : ''10 gradoj super la nulo''. - 3. Mezuro de eco : ''gradoj de komparo, la plej alta grado de kolero''.
'''Gradigi'''. Dividi en gradojn; dismeti, ordigi laŭ grado : ''gradigi termometron, gradigitaj legaĵoj''.
'''Grade'''. Laŭ grado.
<section end="Grado"/>
<section begin="Grafo"/>'''Grafo'''. Persono posedanta nobelan titolon, kies alteco estas inter tiu de princo kaj barono.
'''Graflando'''. Provinco, regata de grafo.
<section end="Grafo"/>
<section begin="Grafiko"/>'''Grafiko'''. Reproduktado de objektoj per linioj kaj figuroj : ''La alfabeto de Esperanto plej bone konservas la grafikon kaj la fonetikon de l’ internaciaj vortoj''.
<section end="Grafiko"/>
<section begin="Grafito"/>'''Grafito'''. Grize-nigra, mola speco de karbono, uzata precipe por la fabrikado de krajonoj.
<section end="Grafito"/>
<section begin="Grafologo"/>'''Grafologo'''. Specialisto en la grafologio.
<section end="Grafologo"/>
<section begin="Grafologio"/>'''Grafologio'''. Arto ekkoni la karakteron de persono per la esploro de lia skribo.
<section end="Grafologio"/>
<section begin="Grajno"/>'''Grajno'''. - 1. Malgranda seka frukto aŭ semo, precipe de greno : ''grajno de tritiko, de pipro''. - 2. Objekto, similanta grajnon : ''hajla grajno''. Komparu : '''{{VdE|Greno}}, {{VdE|Kerno|kerno}}, {{VdE|Semo|semo}}'''.
<section end="Grajno"/>
<section begin="Graki"/>'''Graki'''. Eligi sonojn, kiel la korniko.
<section end="Graki"/>
<section begin="Gramo"/>'''Gramo'''. Pezunuo de la metra sistemo : ''pezo de unu kuba centimetro de distilita akvo, ĉe la temperaturo de ĝia plej granda denseco''.
<section end="Gramo"/>
<section begin="Gramatiko"/>'''Gramatiko'''. Scienco, instruanta korekte skribi kaj paroli; verko, enhavanta regulojn de la gramatiko.
'''Gramatika'''. Kiu rilatas la gramatikon : ''gramatika regulo''.
<section end="Gramatiko"/>
<section begin="Graminacoj"/>'''Graminacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj : ''tritiko, sekalo, hordeo, aveno, maizo''.
<section end="Graminacoj"/>
<section begin="Granato"/>'''Granato''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ granatarbo.
'''Granatujo'''. Arbo el la familio de l’ mirtacoj (''Punica granatum'').<section end="Granato"/><noinclude><references/></noinclude>
s1chtmxloc8u85k3ttbyoi0yqyl24b7
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/68
104
37716
119331
118221
2026-05-23T03:02:40Z
Castelobranco
7
119331
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Hodiaŭ"/>'''Hodiaŭ'''. En la tago, kiu estas nun : ''Hodiaŭ por mono, morgaŭ senpage''.
'''Hodiaŭa'''. Okazanta, estanta hodiaŭ : ''hodiaŭa kunsido''.
'''Hodiaŭo'''. Hodiaŭa tago.
<section end="Hodiaŭ"/>
<section begin="Hoko"/>'''Hoko'''. Kurbigita fera peco, per kiu oni ion altiras, aŭ sur kiu oni ion pendigas.
'''Fiŝhoko'''. Hoko por fiŝkapti.
'''Pordhoko'''. Hoko, sur kiu estas pendigita kaj sur kiu turniĝas pordo.
<section end="Hoko"/>
<section begin="Holdo"/>'''Holdo'''. Interno de ŝipo de la fundo ĝis la ferdeko.
<section end="Holdo"/>
<section begin="Homo"/>'''Homo'''. Supera mambesto, karakterizata de vertikala teniĝo, alta inteligenteco kaj parolkapablo : ''
'''Homaro'''''. La homa gento : ''bonfaranto de la homaro''.
'''Homama'''. Amanta la homojn, zorganta pri ilia feliĉo : ''homama persono, homama ago''.
'''Senhoma'''. Neloĝata de homoj : ''senhoma insulo''.
<section end="Homo"/>
<section begin="Homeopatio"/>'''Homeopatio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Kuraca metodo, aplikanta tre malgrandajn dozojn de rimedoj, kiuj en granda dozo kaŭzus malsanon, analogian al la kuracata.
'''Homeopatia'''. Kiu rilatas la homeopation; tre malgranda (pri la kvanto) : ''homeopatia kuracado; homeopatia kvanto''.
<section end="Homeopatio"/>
<section begin="Homeopato"/>'''Homeopato'''. Kuracisto adepto de l' homeopatio.
<section end="Homeopato"/>
<section begin="Homogena"/>'''Homogena'''. Kies ĉiuj partoj havas saman naturon, konsiston.
<section end="Homogena"/>
<section begin="Homologia"/>'''Homologia'''. – 1. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kies strukturo havas la saman ĥemian formulon kaj la samajn hemiajn ecojn : ''La homologiaj acidoj'' : C<sub>n</sub>H<sub>2n</sub>O<sub>2</sub>. - 2. ({{VdE-ml|Biol}}.). Samforma, samstruktura, sed servanta al diversaj celoj fiziologiaj ĉe malsamaj bestoj aŭ vegetaĵoj : ''La piedoj de l' kvarpiedulo kaj la naĝilo de l' fiŝo estas organoj homologiaj''.
<section end="Homologia"/>
<section begin="Homonimo"/>'''Homonimo'''. Vorto, kiu havas la saman formon (ortografion) kun alia, sed malsaman sencon : ''diamanto'' (brilianto) kaj ''diamanto'' (amanta Dion)''.
<section end="Homonimo"/>
<section begin="Honesta"/>'''Honesta'''. Respektanta fremdan propraĵon, ne trompanta : ''honesta trovinto de perdita monujo; honesta komercisto''.
'''Honeste'''. En honesta maniero.
'''Honesteco'''. Eco de tiu, kiu estas honesta.
'''Malhonesta'''. Ne respektanta fremdan propraĵon, trompanta.
'''Malhonestaĵo'''. Malhonesta ago.
<section end="Honesta"/>
<section begin="Honoro"/>'''Honoro'''. - 1. Reputacio, estimo, bazita sur neriproĉindeco de ies karaktero, agoj. - 2. Signo, pruvo de alta estimo, ŝato.
'''Honori'''. Doni al iu pruvon de alta estimo, de ŝato : ''honori iun per elekto, honori kunvenon per sia ĉeesto''.
'''Honora'''. Bazita sur honoro : ''honora ofico''.
<section end="Honoro"/>
<section begin="Honorario"/>'''Honorario'''. Sumo unufoje pagata por laboro, servo en t. n. liberaj profesioj : ''honorario de kuracisto, de advokato''. Komparu : '''{{VdE|Salajro}}'''.
<section end="Honorario"/>
<section begin="Honto"/>'''Honto'''. Malgrabla sento, kaŭzita de la konscio pri malhonesta, malbona ago, pri maldeca ago aŭ stato : ''ruĝiĝi de honto''.
'''Honti'''. Senti honton.
'''Hontigi'''. Fari iun hontanta : ''La vortoj de la instruisto hontigis la maldiligentan knabon''.
'''Hontinda'''. Kiu indas honton : ''hontinta ago''.
'''Senhonta'''. Ne sentanta honton : ''senhonta homo, senhontaj vortoj''.
'''Hontema'''. Kiu facile hontas : ''hontema knabino''.
<section end="Honto"/>
<section begin="Horo"/>'''Horo'''. 24-ono de tago; momento de l' tago : ''Kioma horo estas? Malfrua horo''.
'''Ĉiuhore'''. En ĉiu horo.
<section end="Horo"/>
<section begin="Hordeo"/>'''Hordeo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ graminacoj, kies grajnoj estas uzataj kiel paŝtaĵo, por produktado de pano, biero (''Hordeum'').
<section end="Hordeo"/>
<section begin="Horizonto"/>'''Horizonto'''. Parto de la tera surfaco, videbla al observanto; la limo de tiu ĉi parto, la loko, kie la tero ŝajnas kuniĝi kun la ĉielo : ''vasta horizonto; aperi sur la horizonto''.
<section end="Horizonto"/>
<section begin="Horizontala"/>'''Horizontala'''. Paralela al la surfaco de la senmova akvo : ''horizontala ebenaĵo, linio''.
<section end="Horizontala"/>
<section begin="Horloĝo"/>'''Horloĝo'''. Instrumento por mezuri la tempon kaj montri la horojn : ''poŝhorloĝo, murhorloĝo, turhorloĝo, vekhorloĝo''.
'''Horloĝisto'''. Fabrikanto, rebonigisto de l’ horloĝoj.
<section end="Horloĝo"/>
<section begin="Horoskopo"/>'''Horoskopo'''. Antaŭdiro de l‘ astrologo pri la estonta sorto de infano laŭ la stato de la ĉielo en la momento de ĝia naskiĝo; antaŭdiro.
<section end="Horoskopo"/>
<section begin="Hortensio"/>'''Hortensio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de l’ saksifragacoj kun belaj floroj (''Hydrangea hortensium'').
<section end="Hortensio"/>
<section begin="Hortulano"/>'''Hortulano''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la paseroj (''Emberiza hortulana'').
<section end="Hortulano"/>
<section begin="Hospitalo"/>'''Hospitalo'''. Malsanulejo.
<section end="Hospitalo"/>
<section begin="Hostio"/>'''Hostio'''. Oblato, kiun la pastro sanktigas dum la meso kaj disdonas kiel komunion.
<section end="Hostio"/>
<section begin="Hotelo"/>'''Hotelo'''. Meblita domo, kie fremduloj loĝas por difinita pago, ordinare dum mallonga tempo.
'''Hotelmastro'''. Posedanto, administranto de hotelo.
<section end="Hotelo"/>
<section begin="Hufo"/>'''Hufo'''. Korna ekstremo de l‘ piedoj de multaj bestoj : ''hufo de ĉevalo, de bovo''.
'''Unuhufulo'''. Kies hufo ne estas fendita : ''La ĉevalo estas unuhufulo, la bovo — duhufulo''.
'''Hufofero'''. Arkforma fera peco, kiun oni najlas al la piedoj de la ĉevaloj.<section end="Hufo"/><noinclude><references/></noinclude>
2yu7rmcs3hp4owa734t2rrdgxj4yefc
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/70
104
37720
119333
118210
2026-05-23T03:04:53Z
Castelobranco
7
119333
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="-Id"/>'''- Id'''. Sufikso por derivi nomojn kun la signifo : ''infano, filo, naskito: bovido, reĝido, Napoleonido''.
'''Ido'''. Infano, filo, naskito, posteulo.
<section end="-Id"/>
<section begin="Ideo"/>'''Ideo'''. - 1. Imago pri tio, kion oni ne povas senti : ''ideo de la bono''. - 2. Opinio, por kiu oni estas preta batali; alta celo : ''morti por ideo''.
'''Samideano'''. Havanta la saman altan celon, la samajn ideojn : ''La Esperantistoj sin nomas ordinare samideanoj''.
<section end="Ideo"/>
<section begin="Ideala"/>'''Ideala'''. Perfekta en la plej alta grado, en neatingebla grado : ''ideala beleco''.
'''Idealo'''. - 1. Io ideala : ''La artisto devas celi la idealon''. - 2. La plej alta nobla celo : ''la idealoj de la homaro''.
'''Idealigi'''. Fari ion idealo, prezenti kiel idealon; tro alte taksi : ''La pentristo ofte idealigas sian modelon''.
<section end="Ideala"/>
<section begin="Idealismo"/>'''Idealismo'''. - 1. Celado al la perfekteco sen zorgoj pri la reala vivo. - 2. Filozofia doktrino, laŭ kiu la objektoj de la mondo ekzistas nur en niaj sentoj.
<section end="Idealismo"/>
<section begin="Idealisto"/>'''Idealisto'''. - 1. Homo, kiu celas al la perfekteco, ne zorgante pri la reala vivo. - 2. Adepto de la filozofia doktrino de la idealismo.
<section end="Idealisto"/>
<section begin="Identa"/>'''Identa'''. Tute sama : ''identa projekto''.
'''Idente'''. En identa maniero.
'''Identeco'''. Eco de tio, kio estas identa.
'''Identigi'''. Fari ion identa, opinii identa, prezenti kiel identa : ''Eĉ en la demokrataj regnoj oni ne devas identigi la registaron kun la popolo''.
<section end="Identa"/>
<section begin="Ideografio"/>'''Ideografio'''. Skribo, uzanta anstataŭ literoj signojn, prezentantajn la ideojn kaj objektojn : ''la ĥina skribo''.
<section end="Ideografio"/>
<section begin="Idilio"/>'''Idilio'''. - 1. Versaĵo prezentanta la vivon en la kamparo, la vivon kaj amon de la paŝtistoj. - 2. Naiva amo : ''La idilio de Paŭlo kaj Virginio''.
<section end="Idilio"/>
<section begin="Idiomo"/>'''Idiomo'''. Lingvo, dialekto.
<section end="Idiomo"/>
<section begin="Idioto"/>'''Idioto'''. - 1. Homo ne posedanta inteligentecon kaŭze de cerbaj lezoj. - 2. Homo tute neinteligenta, tre malsaĝa.
<section end="Idioto"/>
<section begin="Idiotismo"/>'''Idiotismo'''. Nelogika esprimo, uzata en unu lingvo kaj ne ekzistanta en aliaj : ''En Esperanto oni devas eviti idiotismojn, kiuj ne estas internacie kompreneblaj''.
<section end="Idiotismo"/>
<section begin="Idolo"/>'''Idolo'''. - 1. Statuo, prezentanta estaĵon aŭ objekton, honoratan kiel dio. - 2. Objekto de adoro : ''Ŝi estas lia idolo''.
'''Idolano, idolisto'''. Adepto de iu ajn religio, ekster la kristana, hebrea kaj mahometana.
<section end="Idolo"/>
<section begin="Ie"/>'''Ie'''. En iu loko : ''Mi jam vidis vin ie, sed kie, mi ne memoras''.
<section end="Ie"/>
<section begin="Iel"/>'''Iel'''. Iamaniere : ''Peni iel klarigi la aferon''.
<section end="Iel"/>
<section begin="Ies"/>'''Ies'''. De iu, apartenanta al iu : ''En la antaŭĉambro restis ies ĉapelo''.
<section end="Ies"/>
<section begin="-Ig"/>'''- Ig'''. Sufiksu, por derivi vortojn kun la senco : ''fari ion ia; kaŭzi, ke io estu ia: blankigi, pendigi, edzigi''.
<section end="-Ig"/>
<section begin="Ignamo"/>'''Ignamo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Grimpanta vegetaĵo el la familio de l’ dioskoreacoj, kies radiko estas uzata por nutraĵo en la tropikaj landoj (''Dioscorea'').
<section end="Ignamo"/>
<section begin="Ignori"/>'''Ignori'''. Ne scii : ''Li ignoras, kio okazis''.
'''Ignoranto'''. Homo neldera : ''Kiom da ignorantoj diskutas pri la internacia lingvo!
<section end="Ignori"/>
<section begin="-Iĝ"/>'''- Iĝ'''''. Sufikso, por derivi vortojn kun la neŭtra senco : ''esti farata io, esti farata iu: blankiĝi, turniĝi, edziĝi''.
<section end="-Iĝ"/>
<section begin="Iĥtiokolo"/>'''Iĥtiokolo'''. Gluo, fabrikata el la naĝveziko de kelkaj fiŝoj (sturgo).
<section end="Iĥtiokolo"/>
<section begin="-Il"/>'''-Il'''. Sufikso por derivi nomojn de objektoj, kiuj estas uzataj por plenumi agon, esprimitan de la radiko : ''tondilo, hakilo''.
'''Ilo'''. Instrumento, aparato, maŝino.
<section end="-Il"/>
<section begin="Ili"/>'''Ili'''. Pronomo de la tria persono de l’ multenombro.
<section end="Ili"/>
<section begin="Ilumini"/>'''Ilumini'''. Lumigi per simetrie dismetitaj lumoj okaze de festo, de soleno : ''ilumini urbon''.
'''Ilumino'''. Iluminanta lumigo.
<section end="Ilumini"/>
<section begin="Iluminacio"/>'''Iluminacio'''. Ilumino.
<section end="Iluminacio"/>
<section begin="Ilustri"/>'''Ilustri'''. Klarigi, ornami tekston per desegnaĵoj : ''ilustrita revuo''.
'''Ilustraĵo'''. Ilustranta desegnaĵo.
'''Ilustristo'''. Desegnisto, faranta ilustraĵojn.
<section end="Ilustri"/>
<section begin="Iluzio"/>'''Iluzio'''. - 1. Senttrompo, konsistanta en vidado aŭ aŭdado de objektoj alie, ol ili estas efektive. - 2. Io nereala, ĥimero.
'''Iluzia'''. Bazita sur senttrompo, sur eraro.
<section end="Iluzio"/>
<section begin="Imagi"/>'''Imagi'''. Spirite vidi ion : ''Imagu nian ĝojon!
'''Imago'''''. Spirita vido.
'''Imaga'''. Kiu rilatas imagon.
<section end="Imagi"/>
<section begin="Imiti"/>'''Imiti'''. Fari aŭ peni fari same, kiel faras iu alia : ''imiti sian instruiston, imiti verkiston,
'''Imitaĵo'''''. Objekto imitita : ''imitaĵo de poemo, imitaĵo de oro''.
<section end="Imiti"/>
<section begin="Imperfekto"/>'''Imperfekto''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Formo de la pasinta tempo, esprimanta agon aŭ staton longedaŭran, ripetatan aŭ samtempan kun alia pasinta tempo.
<section end="Imperfekto"/>
<section begin="Imperio"/>'''Imperio'''. Granda, grava regno, regata de estro, posedanta la plej altan titolon : ''la Roma imperio, la Germana imperio''.
'''Imperia'''. Apartenanta al imperio : ''imperia krono''.
'''Imperiestro'''. Regnestro de imperio : ''la imperiestro Francisko Jozefo''.
<section end="Imperio"/>
<section begin="Imperialo"/>'''Imperialo'''. Loko por veturantoj sur la tegmento de vagono.<section end="Imperialo"/><noinclude><references/></noinclude>
1avno83g4gbmh7ujl6jd06goeargs3j
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/73
104
37723
119334
118225
2026-05-23T03:08:02Z
Castelobranco
7
119334
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude><section begin="Inside"/>insidas. '''Insida'''. Bazita sur insido.
'''Inside'''. En insida maniero.
'''Insidema'''. Havanta inklinon al insido.
<section end="Inside"/>
<section begin="Insigno"/>'''Insigno'''. Blazono; signo de povo, de ofico : ''reĝa krono''.
<section end="Insigno"/>
<section begin="Insisti"/>'''Insisti'''. Firme resti ĉe sia opinio kaj postuli de aliaj agojn konformajn al ĝi; ne cedi al la opinio de aliaj : ''insisti pri la graveco de la unueco en la internacia lingvo''. Komparu : '''{{VdE|Obstini}}''', '''{{VdE|Persisti|persisti}}'''.
<section end="Insisti"/>
<section begin="Inspekti"/>'''Inspekti'''. Kontroli la laboron de oficistoj, laboristoj. Komparu : '''{{VdE|Kontroli}}''', '''{{VdE|Revizi|revizi}}'''.
<section end="Inspekti"/>
<section begin="Inspektoro"/>'''Inspektoro'''. Supera oficisto, kies funkcio estas kontroli.
<section end="Inspektoro"/>
<section begin="Inspiri"/>'''Inspiri'''. Naskigi penson, planon : ''inspiri al iu temon por literatura verko''. Komparu : '''{{VdE|Sugesti}}'''.
<section end="Inspiri"/>
<section begin="Instali"/>'''Instali'''. - 1. Solene enkonduki en oficon, okupon : ''instali direktoron''. - 2. Meti en la ĝusta loko kaj definitive aranĝi por la agado : ''instali maŝinon''.
<section end="Instali"/>
<section begin="Instalo"/>'''Instalo'''. Ago de tiu, kiu instalas.
'''Instanco'''. Grado de la juĝa povo : ''apelacio al supera instanco''.
<section end="Instalo"/>
<section begin="Instigi"/>'''Instigi'''. Morale puŝi al ago : ''La flama deziro proksimigi la momenton de la fina venko instigas ĉiujn Esperantistojn al la laboro por nia ideo''.
'''Instigo'''. Ago de tiu, kiu instigas. Komparu : '''{{VdE|Eksciti}}''', '''{{VdE|Stimuli|stimuli}}'''.
<section end="Instigi"/>
<section begin="Instinkto"/>'''Instinkto'''. Interna, senkonsidera im" pulso por ago : ''la instinkto de l' bestoj''.
'''Instinkte'''. Per instinkto.
<section end="Instinkto"/>
<section begin="Institucio"/>'''Institucio'''. Publika aŭ privata fondaĵo, organizaĵo : ''juraj institucioj''.
<section end="Institucio"/>
<section begin="Instituto"/>'''Instituto'''. Nomo de diversaj institucioj, precipe lernejaj : ''instituto de inĝenieroj; franca instituto = franca akademiaro''.
<section end="Instituto"/>
<section begin="Instrui"/>'''Instrui'''. Konigi al iu sciencon, doni lecionojn : ''instrui infanon; instrui matematikon; instrui al infano la gramatikon''.
'''Instrua'''. Kiu instruas : ''La eraroj de atiaj personoj malofte estas instruaj por ni''.
'''Instruado'''. Agoj de tiu, kiu instruas.
<section end="Instrui"/>
<section begin="Instrukcio"/>'''Instrukcio'''. Ordonoj kaj informoj, laŭ kiuj io devas esti farita : ''doni instrukcion al ambasadoro, al sendito''.
<section end="Instrukcio"/>
<section begin="Instrumento"/>'''Instrumento'''. Ilo, servanta kiel helpo la artoj, sciencoj, metioj : ''muzika instrumento, matematika, serurista''. Komparu : '''{{VdE|Aparato}}''', '''{{VdE|Maŝino}}'''.
<section end="Instrumento"/>
<section begin="Insulo"/>'''Insulo'''. Tero, de ĉiuj flankoj ĉirkaŭita de l’ akvo.
'''Insulano'''. Loĝanto de insulo : ''La Angloj estas insulanoj''.
'''Insularo'''. Kolekto de najbaraj insuloj; arĥipelago : ''La Filipina insularo''.
'''Duoninsulo'''. Tero, de kelke da flankoj ĉirkaŭita de la akvo, kaj de unu kunigita kun la kontinento : ''la Balkana duoninsulo''.
<section end="Insulo"/>
<section begin="Insulti"/>'''Insulti'''. Diri al iu ofendajn, maldecajn vortojn : ''For de ĉi tie fripono, porko!
'''Insulto'''''. Vortoj de tiu, kiu insultas.
<section end="Insulti"/>
<section begin="-Int"/>'''-Int'''. Finiĝo de l' aktiva participo de la pasinta tempo : ''farinta, fininte''.
<section end="-Int"/>
<section begin="Integrala"/>'''Integrala'''. Ne apartigebla, nedividebla, tuta, kompleta : ''integrala parto de tuto''.
<section end="Integrala"/>
<section begin="Intelekto"/>'''Intelekto'''. Kapablo pensi : ''La bestoj ne posedas intelekton''.
'''Intelekta'''. Kiu rilatas la intelekton.
<section end="Intelekto"/>
<section begin="Inteligenta"/>'''Inteligenta'''. Posedanta spiritajn kapablojn.
'''Inteligenteco'''. Eco de tiu, kiu estas inteligenta.
<section end="Inteligenta"/>
<section begin="Intenci"/>'''Intenci'''. Fiksi siajn pensojn sur io, por ĝin fari.
'''Intenco'''. Stato de l' animo de tiu, kiu intencas : ''Ne sufiĉas bonaj intencoj''. Komparu : '''{{VdE|Plano}}, {{VdE|Projekto|projekto}}'''.
<section end="Intenci"/>
<section begin="Intendanto"/>'''Intendanto'''. Persono administranta domon, bienon : ''intendanto de princa palaco''.
<section end="Intendanto"/>
<section begin="Intensa"/>'''Intensa'''. Kondukata kun streĉitaj fortoj : ''intensa
laboro, intensa terkulturado''.
'''Intense'''. En intensa maniero.
'''Intenseco'''. Eco de tio, kio estas intensa.
<section end="Intensa"/>
<section begin="Inter"/>'''Inter'''. - 1. Prepozicio por esprimi : ''havante de unu flanko unu objekton kaj de alia alian, sed restante ekster ĉiu aparte; en la nombro de: La tablo staras inter la pordo kaj fenestro''. Venis cent personoj, inter ili dek infanoj. - 2. Prefikso por esprimi : ''reciproke, unu je alia: interparoli, interkonsenti''.
<section end="Inter"/>
<section begin="Interdikto"/>'''Interdikto'''. Papa malpermeso al pastro plenumi liajn funkciojn.
<section end="Interdikto"/>
<section begin="Interesi"/>'''Interesi'''. Veki la scivolon; esti grava por iu : ''La lingvistikaj demandoj interesas multajn Esperantistojn''.
'''Intereso'''. Efiko de tio, kio interesas : ''intereso de libro; intereso de leganto''.
'''Interesa'''. Kiu interesas ; interesa romano.
'''Interesiĝri'''. Havi scivolon por io : ''interesiĝi je la botaniko''.
<section end="Interesi"/>
<section begin="Interjekcio"/>'''Interjekcio'''. Vorto, uzata kiel ekkrio kaj esprimanta sentojn : ''ah! ho ve!
<section end="Interjekcio"/>
<section begin="Intermiti"/>'''Intermiti'''''. Halti kaj rekomenciĝi en egalaj intertempoj.
'''Intermita'''. Kiu intermitas : ''intermita febro, intermita fontano''.
'''Intermite'''. En intermitanta maniero.
<section end="Intermiti"/>
<section begin="Interna"/>'''Interna'''. - 1. Ĉirkaŭita de la limoj, de la surfacoj de fermita spaco; estanta en fermita spaco : ''interna korto, interna malsano''. - 2. Morala, spirita, idea : ''la interna senco de la esperantismo''. - 3. Koncernanta la landon mem, ne ĝiajn rilatojn<section end="Interna"/><noinclude><references/></noinclude>
t730rnv10uuazo2h8agxbu4o8wif6nk
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/78
104
37728
119338
118231
2026-05-23T03:15:06Z
Castelobranco
7
119338
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kalio"/>'''Kalio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}). K. Ĥemia elemento, alkalia mineralo; ĝiaj saloj : ''kalinitrato (salpetro); kalibromido uzata en la medicino k. t. p.''
<section end="Kalio"/>
<section begin="Kalfatri"/>'''Kalfatri'''. Ŝtopi fendojn de ŝipo per stupo kaj gudro.
<section end="Kalfatri"/>
<section begin="Kalibro"/>'''Kalibro'''. Diametro de cilindra, de sfera objekto : ''kalibro de pafilo, de kuglo, kanono de granda kalibro''.
<section end="Kalibro"/>
<section begin="Kalifo"/>'''Kalifo'''. Regnestro de Arabujo post la morto de Mahometo.
<section end="Kalifo"/>
<section begin="Kaliko"/>'''Kaliko'''. Trinkvazo pli larĝa supre, sur piedo.
<section end="Kaliko"/>
<section begin="Kalikoto"/>'''Kalikoto'''. Glata, densa kotona teksaĵo, similanta la tolon.
<section end="Kalikoto"/>
<section begin="Kalko"/>'''Kalko''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kalcioksido, substanco uzata kiel mortero. Komparu : '''{{VdE|Cemento}}''', '''{{VdE|Mortero|mortero}}''', '''{{VdE|Stuko|stuko}}'''.
<section end="Kalko"/>
<section begin="Kalkano"/>'''Kalkano'''. Posta parto de la homa piedo : ''la kalkano de Aĥilo''.
'''Kalkanumo'''. Posta parto de la ŝuo sub la plando.
<section end="Kalkano"/>
<section begin="Kalkuli"/>'''Kalkuli'''. - 1. Serĉi la nombron de objektoj : ''kalkuli sian monon; kalkuli la voĉojn por kaj kontraŭ la propono''. - 2. Fari matematikan operacion : ''kalkuli la jaran profiton, konante la sumon kaj la procenton''.
'''Kalkulo'''. Procedo, operacio, per kiu oni kalkulas.
'''Kalkulema'''. Kiu havas inklinon al la kalkuloj; ne malavara.
'''Alkalkuli'''. Aldoni per la kalkulo : ''alkalkuli la poŝtajn spezojn''.
'''Dekalkuli'''. Depreni per la kalkulo : ''dekalkuli la rabaton''.
'''Kalkulebla'''. Kiu povas esti kalkulita : ''La steloj de la serena ĉielo ŝajnas nekalkuleblaj''.
<section end="Kalkuli"/>
<section begin="Kalomelo"/>'''Kalomelo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Hg<sub>2</sub>Cl<sub>2</sub>. Hidrargoklorido, blanka pulvoro, uzata kiel laksiga rimedo, kontraŭ la sifiliso.
<section end="Kalomelo"/>
<section begin="Kalsono"/>'''Kalsono'''. Tola, kalikota pantalono, portata sub la jupo, sub la pantalono.
<section end="Kalsono"/>
<section begin="Kalumnii"/>'''Kalumnii'''. Komuniki mensogajn sciigojn, malutilajn por ies honoro aŭ reputacio.
'''Kalumnio'''. Vortoj de tiu, kiu kalumnias.
'''Kalumniulo'''. Homo, kiu kalumnias.
<section end="Kalumnii"/>
<section begin="Kamarado"/>'''Kamarado'''. Kunulo, kolego, samideano.
<section end="Kamarado"/>
<section begin="Kambio"/>'''Kambio'''. Dokumento pri prunto, skribita sur speciala stampita papero.
<section end="Kambio"/>
<section begin="Kameo"/>'''Kameo'''. Juvela ŝtono kun konveksa skulptaĵo.
<section end="Kameo"/>
<section begin="Kamelo"/>'''Kamelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Remaĉanta mambesto kun unu aŭ du ĝiboj de la dorso (Camelus).
<section end="Kamelo"/>
<section begin="Kamelio"/>'''Kamelio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la ternostremiacoj, kun belaj floroj (''Camellia'').
<section end="Kamelio"/>
<section begin="Kameno"/>'''Kameno'''. Masonita aŭ metala fajrujo por hejti.
'''Kamentubo'''. Tubo, tra kiu eliĝas la fumo de la kameno.
'''Kamentubisto'''. Homo, kies okupo estas purigi la kamentubojn. Komparu : '''{{VdE|Forno}}'''.
<section end="Kameno"/>
<section begin="Kamero"/>'''Kamero'''. Senfenestra ĉambro.
<section end="Kamero"/>
<section begin="Kamerlingo"/>'''Kamerlingo'''. Kardinalo, administranta la katolikan eklezion dum la elektado de nova papo.
<section end="Kamerlingo"/>
<section begin="Kamforo"/>'''Kamforo'''. Blanka aroma substanco, tre facile vaporiĝanta, ekstraktata el samnoma arbo kaj uzata en la medicino, pirotekniko, kontraŭ tineoj.
<section end="Kamforo"/>
<section begin="Kamizolo"/>'''Kamizolo'''. Vesto de la supra parto de la korpo, ordinare trikita el lano, kun manikoj, portata sur aŭ sub la ĉemizo. Komparu : '''{{VdE|Veŝto}}'''.
<section end="Kamizolo"/>
<section begin="Kamloto"/>'''Kamloto'''. Vulgara lana teksaĵo.
<section end="Kamloto"/>
<section begin="Kamomilo"/>'''Kamomilo '''({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de l’ kompozitoj, kies floroj estas uzataj en la medicino (''Chamomilla'').
<section end="Kamomilo"/>
<section begin="Kampo"/>'''Kampo'''. Ebena tera areo, precipe kulturebla tera areo : ''tritika kampo, kampo de batalo''.
'''Kamparo'''. Aro de kultureblaj kampoj (kiel la maio de la urbo).
'''Kamparano'''. Loĝanto de kamparo, neinstruita terkulturisto.
<section end="Kampo"/>
<section begin="Kano"/>'''Kano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Alta herbo el la familio de la graminacoj, kies sekigitaj trunketoj estas tre fortikaj, flekseblaj kaj uzataj, kiel bastonoj, por mebloj (''Phragmites'').
<section end="Kano"/>
<section begin="Kanabo"/>'''Kanabo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de la kanabacoj, el kies fadenoj oni faras teksaĵojn. (''Cannabis sativa'').
<section end="Kanabo"/>
<section begin="Kanabacoj"/>'''Kanabacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetajoj : ''kanabo''.
<section end="Kanabacoj"/>
<section begin="Kanabeno"/>'''Kanabeno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj (''Fringilla linota'').
<section end="Kanabeno"/>
<section begin="Kanajlo"/>'''Kanajlo'''. Senhonora, senhonesta homo.
<section end="Kanajlo"/>
<section begin="Kanalo"/>'''Kanalo'''. Artefarita akva defluejo : ''urbaj kanaloj por la malpuraĵoj; la Sueza kanalo''.
<section end="Kanalo"/>
<section begin="Kanalizi"/>'''Kanalizi'''. Konstrui kanalojn, provizi per kanaloj : ''kanalizi urbon''.
<section end="Kanalizi"/>
<section begin="Kanapo"/>'''Kanapo'''. Longa apogseĝo por kelke da personoj.
<section end="Kanapo"/>
<section begin="Kanario"/>'''Kanario''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Passer canarius'').
<section end="Kanario"/>
<section begin="Kanastro"/>'''Kanastro'''. Speco de forta tabako.
<section end="Kanastro"/>
<section begin="Kancelario"/>'''Kancelario'''. Oficeja ĉambro, en kiu oni akceptas la klientojn, donas kaj prenas dokumentojn k. t. p.
<section end="Kancelario"/>
<section begin="Kanceliero"/>'''Kanceliero'''. Plej alta ŝtata oficisto : ''kanceliero de la Germana imperio''.<section end="Kanceliero"/><noinclude><references/></noinclude>
gnyotgnmmj3h0tcezuvubvygx8gcmdq
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/83
104
37737
119302
118271
2026-05-22T21:57:31Z
Ciampix
3284
/* Provlegita */
119302
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Ciampix" />{{rh|KINEMATOGRAFO|- 77 -|KLISTERO}}</noinclude>
<section begin="Kinematografo"/>'''Kinematografo'''. Projekcia aparato, ĵetanta sur ekranon moviĝantajn bildojn.
<section end="Kinematografo"/>
<section begin="Kinino"/>'''Kinino'''. Senkolora kristala substanco ekstraktata el la ŝelo de la samnoma arbo kaj uzata kontraŭ la febro.
<section end="Kinino"/>
<section begin="Kio"/>'''Kio'''. Demanda kaj relativa pronomo por objektoj, aferoj, ideoj : ''''Kio falis de la tegmento? Kio okazis? Redonu tion, kion vi prenis''.''
<section end="Kio"/>
<section begin="Kiom"/>'''Kiom'''. Kia nombro, kia kvanto; kian nombron, kvanton : ''''Kiom da gastoj venos? Kiom da lingvoj vi parolas? Kiom da kapoj, tiom da ĉapoj''''.
<section end="Kiom"/>
<section begin="Kiraso"/>'''Kiraso'''. Armaĵo, natura aŭ artefarita, kovranta kaj ŝirmanta la korpon : ''''kiraso de soldato, de ŝipo, de testudo''''.
<section end="Kiraso"/>
<section begin="Kirli"/>'''Kirli'''. Rondturni fluidaĵon per bastoneto : ''''kirli ovojn, acidan lakton''.
'''Kirlo'''. Rondturno : ''''akvokirlo, ventokirlo''. '''Kirlilo'''. Bastoneto, instrumento por kirli.
<section end="Kirli"/>
<section begin="Kirŝo"/>'''Kirŝo'''. Brando, farata el ĉerizoj kaj merizoj.
<section end="Kirŝo"/>
<section begin="Kiso"/>'''Kiso'''. Delikata tuŝo per lipoj, kiel esprimo de la amo aŭ respekto. '''Kisi'''. Delikate tuŝi per la lipoj, por esprimi la amon aŭ respekton : ''kisi iun, kisi manon, kisi iun je la mano''. '''Kisado'''. Ripetitaj kisoj.
<section end="Kiso"/>
<section begin="Kitelo"/>'''Kitelo'''. Vasta longa tola vesto por la viroj. Komparu : ''Bluzo, burnuso, mantelo''.
<section end="Kitelo"/>
<section begin="Kiu"/>'''Kiu'''. - '''1'''. Pronomo persona, demanda kaj relativa : ''Kiu venis? Salutu ĉiujn, kiujn vi renkontos''. - '''2'''. Adjektiva pronomo, demanda kaj relativa : ''En kiu urbo vi loĝas? Mi loĝas en Madrido''. Kiun kordon vi tuŝos, tiu eksonos''.
<section end="Kiu"/>
<section begin="Klaĉi"/>'''Klaĉi'''. Paroli malbone pri iu kun la intenco malutili al lia reputacio.
<section end="Klaĉi"/>
<section begin="Klafto"/>'''Klafto'''. Mezuro de la longeco = 1,93 m.
<section end="Klafto"/>
<section begin="Klaki"/>'''Klaki'''. Fari sekan mallongan sonon, kiel ekzemple brubatante la manojn.
<section end="Klaki"/>
<section begin="Klapo"/>'''Klapo'''. Ligna, metala aŭ leda kovraĵo por enlasi internen fluidaĵon, gason kaj malhelpi ĝin eliĝi, aŭ por ellasi ĝin, kaj malhelpi eniĝi : ''''klapo de vapormaŝino''''.
<section end="Klapo"/>
<section begin="Klara"/>'''Klara'''. -'''1'''. Pura kaj travidebla : ''klara akvo''. -'''2'''. Facile komprenebla : ''klara esprimo''. '''Klare'''. En klara maniero. '''Klareco'''. Eco de tio, kio estas klara : ''''klareco de vino, de frazo''''. '''Klarigi'''. Fari ion klara : ''klarigi fluidaĵon, proponon''. '''Klariĝi'''. Fariĝi klara.
'''Klarigebla'''. Kiu povas esti klarigita. '''Malklara'''. - '''1'''. Malpura kaj netravidebla. -'''2'''. Malfacile komprenebla.
<section end="Klara"/>
<section begin="Klarneto"/>'''Klarneto'''. Muzika ligna blovinstrumento kun beko kaj klavoj.
'''Klarnetisto'''. Klarneta ludisto.
<section end="Klarneto"/>
<section begin="Klaso"/>'''Klaso'''. Grupo de vivantaj estaĵoj aŭ objektoj, arigitaj laŭ la rango, naturo :
''klaso de lernejo, de socio, de vagonaro, de bestoj aŭ vegetaĵoj''.
<section end="Klaso"/>
<section begin="Klasifiki"/>'''Klasifiki'''. Grupigi laŭ klasoj : ''klasifiki la sciencojn''. '''Klasifiko'''. Grupigo laŭ klasoj.
<section end="Klasifiki"/>
<section begin="Klasika"/>'''Klasika'''. -'''1'''. Konforma al la maniero de la antikvaj grekaj kaj latinaj aŭtoroj kaj artistoj : ''la klasika kaj la romantika literaturo''. -'''2''' Antikva greka kaj latina (lingvo) : ''la klasikaj lingvoj''. -'''3'''. Tre bona, modela, imitinda : ''klasika stilo''. '''Klasike'''. En klasika maniero. '''Klasikeco'''. Eco de tio, kio estas klasika. '''Klasikulo'''. Klasika aŭtoro.
<section end="Klasika"/>
<section begin="Klavo"/>'''Klavo'''. Tabuleto aŭ butono, kiun oni premas aŭ frapas por ludi instrumenton : ''klavo de fortepiano, klavo de skribmaŝino''. '''Klavaro'''. Vico, vicoj de klavoj de instrumento.
<section end="Klavo"/>
<section begin="Klemato"/>'''Klemato''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Volverampanta arbeto el la familio de 1’ ranunkulacoj (''Clematis vitalba'').
<section end="Klemato"/>
<section begin="Klera"/>'''Klera'''. Instruila, kiu konas la sciencojn. '''Klereco'''. Eco de tiu, kiu estas klera. '''Klerulo'''. Klera homo. '''Klerigi'''. Fari iun klera. '''Kleriĝi'''. Fariĝi klera. '''Malklera'''. Tute neklera.
<section end="Klera"/>
<section begin="Klerikala"/>'''Klerikala'''. Partiano de la pastraro kaj de ĝia supereco.
<section end="Klerikala"/>
<section begin="Kliento"/>'''Kliento'''. -'''1'''. Konstanta aĉetanto, mendanto : ''komerca kliento''. -'''2'''. Persono, kiu konfidas siajn aferojn al advokato, sian sanon al kuracisto : ''kliento de advokato, kliento de kuracisto''. '''Klientaro'''. Tutaĵo de
klientoj.
<section end="Kliento"/>
<section begin="Klimato"/>'''Klimato'''. Tutaĵo de la atmosferaj kaj veteraj kondiĉoj de lando aŭ regiono,
precipe la temperaturo kaj malsekeco : ''milda, akra klimato''.
<section end="Klimato"/>
<section begin="Klini"/>'''Klini'''. Fleksi malsupren : ''klini la kapon, sin klini''.
<section end="Klini"/>
<section begin="Klingo"/>'''Klingo'''. Metala akra parto de tranĉilo, de glavo : ''La glavo konsistas el klingo kaj tenilo''.
<section end="Klingo"/>
<section begin="Kliniko"/>'''Kliniko'''. Hospitala sekcio, malsanulejo por la medicinaj esploroj kaj studoj.
<section end="Kliniko"/>
<section begin="Klistero"/>'''Klistero'''. Laksiga lavaĵo, injektata en la rektan inteston. '''Klisteri'''. Injekti klisteron. '''Klisterilo'''. Instrumento por klisteri.
<section end="Klistero"/><noinclude><references/></noinclude>
fxrgxenpf16dsmqdcre4gvm60l68sjy
119310
119302
2026-05-23T02:15:13Z
Castelobranco
7
/* Validigita */
119310
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Castelobranco" />{{rh|KINEMATOGRAFO|- 77 -|KLISTERO}}</noinclude>
<section begin="Kinematografo"/>'''Kinematografo'''. Projekcia aparato, ĵetanta sur ekranon moviĝantajn bildojn.
<section end="Kinematografo"/>
<section begin="Kinino"/>'''Kinino'''. Senkolora kristala substanco ekstraktata el la ŝelo de la samnoma arbo kaj uzata kontraŭ la febro.
<section end="Kinino"/>
<section begin="Kio"/>'''Kio'''. Demanda kaj relativa pronomo por objektoj, aferoj, ideoj : ''''Kio falis de la tegmento? Kio okazis? Redonu tion, kion vi prenis''.''
<section end="Kio"/>
<section begin="Kiom"/>'''Kiom'''. Kia nombro, kia kvanto; kian nombron, kvanton : ''Kiom da gastoj venos? Kiom da lingvoj vi parolas? Kiom da kapoj, tiom da ĉapoj''.
<section end="Kiom"/>
<section begin="Kiraso"/>'''Kiraso'''. Armaĵo, natura aŭ artefarita, kovranta kaj ŝirmanta la korpon : ''kiraso de soldato, de ŝipo, de testudo''.
<section end="Kiraso"/>
<section begin="Kirli"/>'''Kirli'''. Rondturni fluidaĵon per bastoneto : ''kirli ovojn, acidan lakton''.
'''Kirlo'''. Rondturno : ''akvokirlo, ventokirlo''.
'''Kirlilo'''. Bastoneto, instrumento por kirli.
<section end="Kirli"/>
<section begin="Kirŝo"/>'''Kirŝo'''. Brando, farata el ĉerizoj kaj merizoj.
<section end="Kirŝo"/>
<section begin="Kiso"/>'''Kiso'''. Delikata tuŝo per lipoj, kiel esprimo de la amo aŭ respekto. '''Kisi'''. Delikate tuŝi per la lipoj, por esprimi la amon aŭ respekton : ''kisi iun, kisi manon, kisi iun je la mano''.
'''Kisado'''. Ripetitaj kisoj.
<section end="Kiso"/>
<section begin="Kitelo"/>'''Kitelo'''. Vasta longa tola vesto por la viroj. Komparu : ''Bluzo, burnuso, mantelo''.
<section end="Kitelo"/>
<section begin="Kiu"/>'''Kiu'''. - '''1'''. Pronomo persona, demanda kaj relativa : ''Kiu venis? Salutu ĉiujn, kiujn vi renkontos''. - '''2'''. Adjektiva pronomo, demanda kaj relativa : ''En kiu urbo vi loĝas? Mi loĝas en Madrido''. ''Kiun kordon vi tuŝos, tiu eksonos''.
<section end="Kiu"/>
<section begin="Klaĉi"/>'''Klaĉi'''. Paroli malbone pri iu kun la intenco malutili al lia reputacio.
<section end="Klaĉi"/>
<section begin="Klafto"/>'''Klafto'''. Mezuro de la longeco = 1,93 m.
<section end="Klafto"/>
<section begin="Klaki"/>'''Klaki'''. Fari sekan mallongan sonon, kiel ekzemple brubatante la manojn.
<section end="Klaki"/>
<section begin="Klapo"/>'''Klapo'''. Ligna, metala aŭ leda kovraĵo por enlasi internen fluidaĵon, gason kaj malhelpi ĝin eliĝi, aŭ por ellasi ĝin, kaj malhelpi eniĝi : ''klapo de vapormaŝino''.
<section end="Klapo"/>
<section begin="Klara"/>'''Klara'''. -'''1'''. Pura kaj travidebla : ''klara akvo''. -'''2'''. Facile komprenebla : ''klara esprimo''.
'''Klare'''. En klara maniero.
'''Klareco'''. Eco de tio, kio estas klara : ''''klareco de vino, de frazo''''. '''Klarigi'''. Fari ion klara : ''klarigi fluidaĵon, proponon''.
'''Klariĝi'''. Fariĝi klara.
'''Klarigebla'''. Kiu povas esti klarigita.
'''Malklara'''. - '''1'''. Malpura kaj netravidebla. -'''2'''. Malfacile komprenebla.
<section end="Klara"/>
<section begin="Klarneto"/>'''Klarneto'''. Muzika ligna blovinstrumento kun beko kaj klavoj.
'''Klarnetisto'''. Klarneta ludisto.
<section end="Klarneto"/>
<section begin="Klaso"/>'''Klaso'''. Grupo de vivantaj estaĵoj aŭ objektoj, arigitaj laŭ la rango, naturo :
''klaso de lernejo, de socio, de vagonaro, de bestoj aŭ vegetaĵoj''.
<section end="Klaso"/>
<section begin="Klasifiki"/>'''Klasifiki'''. Grupigi laŭ klasoj : ''klasifiki la sciencojn''. '''Klasifiko'''. Grupigo laŭ klasoj.
<section end="Klasifiki"/>
<section begin="Klasika"/>'''Klasika'''. -'''1'''. Konforma al la maniero de la antikvaj grekaj kaj latinaj aŭtoroj kaj artistoj : ''la klasika kaj la romantika literaturo''. -'''2''' Antikva greka kaj latina (lingvo) : ''la klasikaj lingvoj''. -'''3'''. Tre bona, modela, imitinda : ''klasika stilo''.
'''Klasike'''. En klasika maniero.
'''Klasikeco'''. Eco de tio, kio estas klasika.
'''Klasikulo'''. Klasika aŭtoro.
<section end="Klasika"/>
<section begin="Klavo"/>'''Klavo'''. Tabuleto aŭ butono, kiun oni premas aŭ frapas por ludi instrumenton : ''klavo de fortepiano, klavo de skribmaŝino''.
'''Klavaro'''. Vico, vicoj de klavoj de instrumento.
<section end="Klavo"/>
<section begin="Klemato"/>'''Klemato''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Volverampanta arbeto el la familio de l’ ranunkulacoj (''Clematis vitalba'').
<section end="Klemato"/>
<section begin="Klera"/>'''Klera'''. Instruila, kiu konas la sciencojn.
'''Klereco'''. Eco de tiu, kiu estas klera.
'''Klerulo'''. Klera homo.
'''Klerigi'''. Fari iun klera.
'''Kleriĝi'''. Fariĝi klera.
'''Malklera'''. Tute neklera.
<section end="Klera"/>
<section begin="Klerikala"/>'''Klerikala'''. Partiano de la pastraro kaj de ĝia supereco.
<section end="Klerikala"/>
<section begin="Kliento"/>'''Kliento'''. -'''1'''. Konstanta aĉetanto, mendanto : ''komerca kliento''. -'''2'''. Persono, kiu konfidas siajn aferojn al advokato, sian sanon al kuracisto : ''kliento de advokato, kliento de kuracisto''.
'''Klientaro'''. Tutaĵo de klientoj.
<section end="Kliento"/>
<section begin="Klimato"/>'''Klimato'''. Tutaĵo de la atmosferaj kaj veteraj kondiĉoj de lando aŭ regiono,
precipe la temperaturo kaj malsekeco : ''milda, akra klimato''.
<section end="Klimato"/>
<section begin="Klini"/>'''Klini'''. Fleksi malsupren : ''klini la kapon, sin klini''.
<section end="Klini"/>
<section begin="Klingo"/>'''Klingo'''. Metala akra parto de tranĉilo, de glavo : ''La glavo konsistas el klingo kaj tenilo''.
<section end="Klingo"/>
<section begin="Kliniko"/>'''Kliniko'''. Hospitala sekcio, malsanulejo por la medicinaj esploroj kaj studoj.
<section end="Kliniko"/>
<section begin="Klistero"/>'''Klistero'''. Laksiga lavaĵo, injektata en la rektan inteston.
'''Klisteri'''. Injekti klisteron.
'''Klisterilo'''. Instrumento por klisteri.
<section end="Klistero"/><noinclude><references/></noinclude>
ihb8y2fju2fgp94onqhzxgeiy8s8wmm
119311
119310
2026-05-23T02:15:30Z
Castelobranco
7
119311
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Castelobranco" />{{rh|KINEMATOGRAFO|- 77 -|KLISTERO}}</noinclude>
<section begin="Kinematografo"/>'''Kinematografo'''. Projekcia aparato, ĵetanta sur ekranon moviĝantajn bildojn.
<section end="Kinematografo"/>
<section begin="Kinino"/>'''Kinino'''. Senkolora kristala substanco ekstraktata el la ŝelo de la samnoma arbo kaj uzata kontraŭ la febro.
<section end="Kinino"/>
<section begin="Kio"/>'''Kio'''. Demanda kaj relativa pronomo por objektoj, aferoj, ideoj : ''Kio falis de la tegmento? Kio okazis? Redonu tion, kion vi prenis''.
<section end="Kio"/>
<section begin="Kiom"/>'''Kiom'''. Kia nombro, kia kvanto; kian nombron, kvanton : ''Kiom da gastoj venos? Kiom da lingvoj vi parolas? Kiom da kapoj, tiom da ĉapoj''.
<section end="Kiom"/>
<section begin="Kiraso"/>'''Kiraso'''. Armaĵo, natura aŭ artefarita, kovranta kaj ŝirmanta la korpon : ''kiraso de soldato, de ŝipo, de testudo''.
<section end="Kiraso"/>
<section begin="Kirli"/>'''Kirli'''. Rondturni fluidaĵon per bastoneto : ''kirli ovojn, acidan lakton''.
'''Kirlo'''. Rondturno : ''akvokirlo, ventokirlo''.
'''Kirlilo'''. Bastoneto, instrumento por kirli.
<section end="Kirli"/>
<section begin="Kirŝo"/>'''Kirŝo'''. Brando, farata el ĉerizoj kaj merizoj.
<section end="Kirŝo"/>
<section begin="Kiso"/>'''Kiso'''. Delikata tuŝo per lipoj, kiel esprimo de la amo aŭ respekto. '''Kisi'''. Delikate tuŝi per la lipoj, por esprimi la amon aŭ respekton : ''kisi iun, kisi manon, kisi iun je la mano''.
'''Kisado'''. Ripetitaj kisoj.
<section end="Kiso"/>
<section begin="Kitelo"/>'''Kitelo'''. Vasta longa tola vesto por la viroj. Komparu : ''Bluzo, burnuso, mantelo''.
<section end="Kitelo"/>
<section begin="Kiu"/>'''Kiu'''. - '''1'''. Pronomo persona, demanda kaj relativa : ''Kiu venis? Salutu ĉiujn, kiujn vi renkontos''. - '''2'''. Adjektiva pronomo, demanda kaj relativa : ''En kiu urbo vi loĝas? Mi loĝas en Madrido''. ''Kiun kordon vi tuŝos, tiu eksonos''.
<section end="Kiu"/>
<section begin="Klaĉi"/>'''Klaĉi'''. Paroli malbone pri iu kun la intenco malutili al lia reputacio.
<section end="Klaĉi"/>
<section begin="Klafto"/>'''Klafto'''. Mezuro de la longeco = 1,93 m.
<section end="Klafto"/>
<section begin="Klaki"/>'''Klaki'''. Fari sekan mallongan sonon, kiel ekzemple brubatante la manojn.
<section end="Klaki"/>
<section begin="Klapo"/>'''Klapo'''. Ligna, metala aŭ leda kovraĵo por enlasi internen fluidaĵon, gason kaj malhelpi ĝin eliĝi, aŭ por ellasi ĝin, kaj malhelpi eniĝi : ''klapo de vapormaŝino''.
<section end="Klapo"/>
<section begin="Klara"/>'''Klara'''. -'''1'''. Pura kaj travidebla : ''klara akvo''. -'''2'''. Facile komprenebla : ''klara esprimo''.
'''Klare'''. En klara maniero.
'''Klareco'''. Eco de tio, kio estas klara : ''''klareco de vino, de frazo''''. '''Klarigi'''. Fari ion klara : ''klarigi fluidaĵon, proponon''.
'''Klariĝi'''. Fariĝi klara.
'''Klarigebla'''. Kiu povas esti klarigita.
'''Malklara'''. - '''1'''. Malpura kaj netravidebla. -'''2'''. Malfacile komprenebla.
<section end="Klara"/>
<section begin="Klarneto"/>'''Klarneto'''. Muzika ligna blovinstrumento kun beko kaj klavoj.
'''Klarnetisto'''. Klarneta ludisto.
<section end="Klarneto"/>
<section begin="Klaso"/>'''Klaso'''. Grupo de vivantaj estaĵoj aŭ objektoj, arigitaj laŭ la rango, naturo :
''klaso de lernejo, de socio, de vagonaro, de bestoj aŭ vegetaĵoj''.
<section end="Klaso"/>
<section begin="Klasifiki"/>'''Klasifiki'''. Grupigi laŭ klasoj : ''klasifiki la sciencojn''. '''Klasifiko'''. Grupigo laŭ klasoj.
<section end="Klasifiki"/>
<section begin="Klasika"/>'''Klasika'''. -'''1'''. Konforma al la maniero de la antikvaj grekaj kaj latinaj aŭtoroj kaj artistoj : ''la klasika kaj la romantika literaturo''. -'''2''' Antikva greka kaj latina (lingvo) : ''la klasikaj lingvoj''. -'''3'''. Tre bona, modela, imitinda : ''klasika stilo''.
'''Klasike'''. En klasika maniero.
'''Klasikeco'''. Eco de tio, kio estas klasika.
'''Klasikulo'''. Klasika aŭtoro.
<section end="Klasika"/>
<section begin="Klavo"/>'''Klavo'''. Tabuleto aŭ butono, kiun oni premas aŭ frapas por ludi instrumenton : ''klavo de fortepiano, klavo de skribmaŝino''.
'''Klavaro'''. Vico, vicoj de klavoj de instrumento.
<section end="Klavo"/>
<section begin="Klemato"/>'''Klemato''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Volverampanta arbeto el la familio de l’ ranunkulacoj (''Clematis vitalba'').
<section end="Klemato"/>
<section begin="Klera"/>'''Klera'''. Instruila, kiu konas la sciencojn.
'''Klereco'''. Eco de tiu, kiu estas klera.
'''Klerulo'''. Klera homo.
'''Klerigi'''. Fari iun klera.
'''Kleriĝi'''. Fariĝi klera.
'''Malklera'''. Tute neklera.
<section end="Klera"/>
<section begin="Klerikala"/>'''Klerikala'''. Partiano de la pastraro kaj de ĝia supereco.
<section end="Klerikala"/>
<section begin="Kliento"/>'''Kliento'''. -'''1'''. Konstanta aĉetanto, mendanto : ''komerca kliento''. -'''2'''. Persono, kiu konfidas siajn aferojn al advokato, sian sanon al kuracisto : ''kliento de advokato, kliento de kuracisto''.
'''Klientaro'''. Tutaĵo de klientoj.
<section end="Kliento"/>
<section begin="Klimato"/>'''Klimato'''. Tutaĵo de la atmosferaj kaj veteraj kondiĉoj de lando aŭ regiono,
precipe la temperaturo kaj malsekeco : ''milda, akra klimato''.
<section end="Klimato"/>
<section begin="Klini"/>'''Klini'''. Fleksi malsupren : ''klini la kapon, sin klini''.
<section end="Klini"/>
<section begin="Klingo"/>'''Klingo'''. Metala akra parto de tranĉilo, de glavo : ''La glavo konsistas el klingo kaj tenilo''.
<section end="Klingo"/>
<section begin="Kliniko"/>'''Kliniko'''. Hospitala sekcio, malsanulejo por la medicinaj esploroj kaj studoj.
<section end="Kliniko"/>
<section begin="Klistero"/>'''Klistero'''. Laksiga lavaĵo, injektata en la rektan inteston.
'''Klisteri'''. Injekti klisteron.
'''Klisterilo'''. Instrumento por klisteri.
<section end="Klistero"/><noinclude><references/></noinclude>
egpqkfbb66oibvmr307s7wccnvw4t1e
119312
119311
2026-05-23T02:15:59Z
Castelobranco
7
119312
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Castelobranco" />{{rh|KINEMATOGRAFO|- 77 -|KLISTERO}}</noinclude>
<section begin="Kinematografo"/>'''Kinematografo'''. Projekcia aparato, ĵetanta sur ekranon moviĝantajn bildojn.
<section end="Kinematografo"/>
<section begin="Kinino"/>'''Kinino'''. Senkolora kristala substanco ekstraktata el la ŝelo de la samnoma arbo kaj uzata kontraŭ la febro.
<section end="Kinino"/>
<section begin="Kio"/>'''Kio'''. Demanda kaj relativa pronomo por objektoj, aferoj, ideoj : ''Kio falis de la tegmento? Kio okazis? Redonu tion, kion vi prenis''.
<section end="Kio"/>
<section begin="Kiom"/>'''Kiom'''. Kia nombro, kia kvanto; kian nombron, kvanton : ''Kiom da gastoj venos? Kiom da lingvoj vi parolas? Kiom da kapoj, tiom da ĉapoj''.
<section end="Kiom"/>
<section begin="Kiraso"/>'''Kiraso'''. Armaĵo, natura aŭ artefarita, kovranta kaj ŝirmanta la korpon : ''kiraso de soldato, de ŝipo, de testudo''.
<section end="Kiraso"/>
<section begin="Kirli"/>'''Kirli'''. Rondturni fluidaĵon per bastoneto : ''kirli ovojn, acidan lakton''.
'''Kirlo'''. Rondturno : ''akvokirlo, ventokirlo''.
'''Kirlilo'''. Bastoneto, instrumento por kirli.
<section end="Kirli"/>
<section begin="Kirŝo"/>'''Kirŝo'''. Brando, farata el ĉerizoj kaj merizoj.
<section end="Kirŝo"/>
<section begin="Kiso"/>'''Kiso'''. Delikata tuŝo per lipoj, kiel esprimo de la amo aŭ respekto. '''Kisi'''. Delikate tuŝi per la lipoj, por esprimi la amon aŭ respekton : ''kisi iun, kisi manon, kisi iun je la mano''.
'''Kisado'''. Ripetitaj kisoj.
<section end="Kiso"/>
<section begin="Kitelo"/>'''Kitelo'''. Vasta longa tola vesto por la viroj. Komparu : ''Bluzo, burnuso, mantelo''.
<section end="Kitelo"/>
<section begin="Kiu"/>'''Kiu'''. - '''1'''. Pronomo persona, demanda kaj relativa : ''Kiu venis? Salutu ĉiujn, kiujn vi renkontos''. - '''2'''. Adjektiva pronomo, demanda kaj relativa : ''En kiu urbo vi loĝas? Mi loĝas en Madrido''. ''Kiun kordon vi tuŝos, tiu eksonos''.
<section end="Kiu"/>
<section begin="Klaĉi"/>'''Klaĉi'''. Paroli malbone pri iu kun la intenco malutili al lia reputacio.
<section end="Klaĉi"/>
<section begin="Klafto"/>'''Klafto'''. Mezuro de la longeco = 1,93 m.
<section end="Klafto"/>
<section begin="Klaki"/>'''Klaki'''. Fari sekan mallongan sonon, kiel ekzemple brubatante la manojn.
<section end="Klaki"/>
<section begin="Klapo"/>'''Klapo'''. Ligna, metala aŭ leda kovraĵo por enlasi internen fluidaĵon, gason kaj malhelpi ĝin eliĝi, aŭ por ellasi ĝin, kaj malhelpi eniĝi : ''klapo de vapormaŝino''.
<section end="Klapo"/>
<section begin="Klara"/>'''Klara'''. -'''1'''. Pura kaj travidebla : ''klara akvo''. -'''2'''. Facile komprenebla : ''klara esprimo''.
'''Klare'''. En klara maniero.
'''Klareco'''. Eco de tio, kio estas klara : ''klareco de vino, de frazo''. '''Klarigi'''. Fari ion klara : ''klarigi fluidaĵon, proponon''.
'''Klariĝi'''. Fariĝi klara.
'''Klarigebla'''. Kiu povas esti klarigita.
'''Malklara'''. - '''1'''. Malpura kaj netravidebla. -'''2'''. Malfacile komprenebla.
<section end="Klara"/>
<section begin="Klarneto"/>'''Klarneto'''. Muzika ligna blovinstrumento kun beko kaj klavoj.
'''Klarnetisto'''. Klarneta ludisto.
<section end="Klarneto"/>
<section begin="Klaso"/>'''Klaso'''. Grupo de vivantaj estaĵoj aŭ objektoj, arigitaj laŭ la rango, naturo :
''klaso de lernejo, de socio, de vagonaro, de bestoj aŭ vegetaĵoj''.
<section end="Klaso"/>
<section begin="Klasifiki"/>'''Klasifiki'''. Grupigi laŭ klasoj : ''klasifiki la sciencojn''. '''Klasifiko'''. Grupigo laŭ klasoj.
<section end="Klasifiki"/>
<section begin="Klasika"/>'''Klasika'''. -'''1'''. Konforma al la maniero de la antikvaj grekaj kaj latinaj aŭtoroj kaj artistoj : ''la klasika kaj la romantika literaturo''. -'''2''' Antikva greka kaj latina (lingvo) : ''la klasikaj lingvoj''. -'''3'''. Tre bona, modela, imitinda : ''klasika stilo''.
'''Klasike'''. En klasika maniero.
'''Klasikeco'''. Eco de tio, kio estas klasika.
'''Klasikulo'''. Klasika aŭtoro.
<section end="Klasika"/>
<section begin="Klavo"/>'''Klavo'''. Tabuleto aŭ butono, kiun oni premas aŭ frapas por ludi instrumenton : ''klavo de fortepiano, klavo de skribmaŝino''.
'''Klavaro'''. Vico, vicoj de klavoj de instrumento.
<section end="Klavo"/>
<section begin="Klemato"/>'''Klemato''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Volverampanta arbeto el la familio de l’ ranunkulacoj (''Clematis vitalba'').
<section end="Klemato"/>
<section begin="Klera"/>'''Klera'''. Instruila, kiu konas la sciencojn.
'''Klereco'''. Eco de tiu, kiu estas klera.
'''Klerulo'''. Klera homo.
'''Klerigi'''. Fari iun klera.
'''Kleriĝi'''. Fariĝi klera.
'''Malklera'''. Tute neklera.
<section end="Klera"/>
<section begin="Klerikala"/>'''Klerikala'''. Partiano de la pastraro kaj de ĝia supereco.
<section end="Klerikala"/>
<section begin="Kliento"/>'''Kliento'''. -'''1'''. Konstanta aĉetanto, mendanto : ''komerca kliento''. -'''2'''. Persono, kiu konfidas siajn aferojn al advokato, sian sanon al kuracisto : ''kliento de advokato, kliento de kuracisto''.
'''Klientaro'''. Tutaĵo de klientoj.
<section end="Kliento"/>
<section begin="Klimato"/>'''Klimato'''. Tutaĵo de la atmosferaj kaj veteraj kondiĉoj de lando aŭ regiono,
precipe la temperaturo kaj malsekeco : ''milda, akra klimato''.
<section end="Klimato"/>
<section begin="Klini"/>'''Klini'''. Fleksi malsupren : ''klini la kapon, sin klini''.
<section end="Klini"/>
<section begin="Klingo"/>'''Klingo'''. Metala akra parto de tranĉilo, de glavo : ''La glavo konsistas el klingo kaj tenilo''.
<section end="Klingo"/>
<section begin="Kliniko"/>'''Kliniko'''. Hospitala sekcio, malsanulejo por la medicinaj esploroj kaj studoj.
<section end="Kliniko"/>
<section begin="Klistero"/>'''Klistero'''. Laksiga lavaĵo, injektata en la rektan inteston.
'''Klisteri'''. Injekti klisteron.
'''Klisterilo'''. Instrumento por klisteri.
<section end="Klistero"/><noinclude><references/></noinclude>
c8sz67phz9b3yy02nbxtpasypydp974
119339
119312
2026-05-23T03:18:23Z
Castelobranco
7
119339
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Castelobranco" />{{rh|KINEMATOGRAFO|- 77 -|KLISTERO}}</noinclude>
<section begin="Kinematografo"/>'''Kinematografo'''. Projekcia aparato, ĵetanta sur ekranon moviĝantajn bildojn.
<section end="Kinematografo"/>
<section begin="Kinino"/>'''Kinino'''. Senkolora kristala substanco ekstraktata el la ŝelo de la samnoma arbo kaj uzata kontraŭ la febro.
<section end="Kinino"/>
<section begin="Kio"/>'''Kio'''. Demanda kaj relativa pronomo por objektoj, aferoj, ideoj : ''Kio falis de la tegmento? Kio okazis? Redonu tion, kion vi prenis''.
<section end="Kio"/>
<section begin="Kiom"/>'''Kiom'''. Kia nombro, kia kvanto; kian nombron, kvanton : ''Kiom da gastoj venos? Kiom da lingvoj vi parolas? Kiom da kapoj, tiom da ĉapoj''.
<section end="Kiom"/>
<section begin="Kiraso"/>'''Kiraso'''. Armaĵo, natura aŭ artefarita, kovranta kaj ŝirmanta la korpon : ''kiraso de soldato, de ŝipo, de testudo''.
<section end="Kiraso"/>
<section begin="Kirli"/>'''Kirli'''. Rondturni fluidaĵon per bastoneto : ''kirli ovojn, acidan lakton''.
'''Kirlo'''. Rondturno : ''akvokirlo, ventokirlo''.
'''Kirlilo'''. Bastoneto, instrumento por kirli.
<section end="Kirli"/>
<section begin="Kirŝo"/>'''Kirŝo'''. Brando, farata el ĉerizoj kaj merizoj.
<section end="Kirŝo"/>
<section begin="Kiso"/>'''Kiso'''. Delikata tuŝo per lipoj, kiel esprimo de la amo aŭ respekto. '''Kisi'''. Delikate tuŝi per la lipoj, por esprimi la amon aŭ respekton : ''kisi iun, kisi manon, kisi iun je la mano''.
'''Kisado'''. Ripetitaj kisoj.
<section end="Kiso"/>
<section begin="Kitelo"/>'''Kitelo'''. Vasta longa tola vesto por la viroj. Komparu : '''{{VdE|Bluzo}}, {{VdE|Burnuso|burnuso}}, {{VdE|Mantelo|mantelo}}'''.
<section end="Kitelo"/>
<section begin="Kiu"/>'''Kiu'''. - '''1'''. Pronomo persona, demanda kaj relativa : ''Kiu venis? Salutu ĉiujn, kiujn vi renkontos''. - '''2'''. Adjektiva pronomo, demanda kaj relativa : ''En kiu urbo vi loĝas? Mi loĝas en Madrido''. ''Kiun kordon vi tuŝos, tiu eksonos''.
<section end="Kiu"/>
<section begin="Klaĉi"/>'''Klaĉi'''. Paroli malbone pri iu kun la intenco malutili al lia reputacio.
<section end="Klaĉi"/>
<section begin="Klafto"/>'''Klafto'''. Mezuro de la longeco = 1,93 m.
<section end="Klafto"/>
<section begin="Klaki"/>'''Klaki'''. Fari sekan mallongan sonon, kiel ekzemple brubatante la manojn.
<section end="Klaki"/>
<section begin="Klapo"/>'''Klapo'''. Ligna, metala aŭ leda kovraĵo por enlasi internen fluidaĵon, gason kaj malhelpi ĝin eliĝi, aŭ por ellasi ĝin, kaj malhelpi eniĝi : ''klapo de vapormaŝino''.
<section end="Klapo"/>
<section begin="Klara"/>'''Klara'''. -'''1'''. Pura kaj travidebla : ''klara akvo''. -'''2'''. Facile komprenebla : ''klara esprimo''.
'''Klare'''. En klara maniero.
'''Klareco'''. Eco de tio, kio estas klara : ''klareco de vino, de frazo''. '''Klarigi'''. Fari ion klara : ''klarigi fluidaĵon, proponon''.
'''Klariĝi'''. Fariĝi klara.
'''Klarigebla'''. Kiu povas esti klarigita.
'''Malklara'''. - '''1'''. Malpura kaj netravidebla. -'''2'''. Malfacile komprenebla.
<section end="Klara"/>
<section begin="Klarneto"/>'''Klarneto'''. Muzika ligna blovinstrumento kun beko kaj klavoj.
'''Klarnetisto'''. Klarneta ludisto.
<section end="Klarneto"/>
<section begin="Klaso"/>'''Klaso'''. Grupo de vivantaj estaĵoj aŭ objektoj, arigitaj laŭ la rango, naturo :
''klaso de lernejo, de socio, de vagonaro, de bestoj aŭ vegetaĵoj''.
<section end="Klaso"/>
<section begin="Klasifiki"/>'''Klasifiki'''. Grupigi laŭ klasoj : ''klasifiki la sciencojn''. '''Klasifiko'''. Grupigo laŭ klasoj.
<section end="Klasifiki"/>
<section begin="Klasika"/>'''Klasika'''. -'''1'''. Konforma al la maniero de la antikvaj grekaj kaj latinaj aŭtoroj kaj artistoj : ''la klasika kaj la romantika literaturo''. -'''2''' Antikva greka kaj latina (lingvo) : ''la klasikaj lingvoj''. -'''3'''. Tre bona, modela, imitinda : ''klasika stilo''.
'''Klasike'''. En klasika maniero.
'''Klasikeco'''. Eco de tio, kio estas klasika.
'''Klasikulo'''. Klasika aŭtoro.
<section end="Klasika"/>
<section begin="Klavo"/>'''Klavo'''. Tabuleto aŭ butono, kiun oni premas aŭ frapas por ludi instrumenton : ''klavo de fortepiano, klavo de skribmaŝino''.
'''Klavaro'''. Vico, vicoj de klavoj de instrumento.
<section end="Klavo"/>
<section begin="Klemato"/>'''Klemato''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Volverampanta arbeto el la familio de l’ ranunkulacoj (''Clematis vitalba'').
<section end="Klemato"/>
<section begin="Klera"/>'''Klera'''. Instruila, kiu konas la sciencojn.
'''Klereco'''. Eco de tiu, kiu estas klera.
'''Klerulo'''. Klera homo.
'''Klerigi'''. Fari iun klera.
'''Kleriĝi'''. Fariĝi klera.
'''Malklera'''. Tute neklera.
<section end="Klera"/>
<section begin="Klerikala"/>'''Klerikala'''. Partiano de la pastraro kaj de ĝia supereco.
<section end="Klerikala"/>
<section begin="Kliento"/>'''Kliento'''. -'''1'''. Konstanta aĉetanto, mendanto : ''komerca kliento''. -'''2'''. Persono, kiu konfidas siajn aferojn al advokato, sian sanon al kuracisto : ''kliento de advokato, kliento de kuracisto''.
'''Klientaro'''. Tutaĵo de klientoj.
<section end="Kliento"/>
<section begin="Klimato"/>'''Klimato'''. Tutaĵo de la atmosferaj kaj veteraj kondiĉoj de lando aŭ regiono,
precipe la temperaturo kaj malsekeco : ''milda, akra klimato''.
<section end="Klimato"/>
<section begin="Klini"/>'''Klini'''. Fleksi malsupren : ''klini la kapon, sin klini''.
<section end="Klini"/>
<section begin="Klingo"/>'''Klingo'''. Metala akra parto de tranĉilo, de glavo : ''La glavo konsistas el klingo kaj tenilo''.
<section end="Klingo"/>
<section begin="Kliniko"/>'''Kliniko'''. Hospitala sekcio, malsanulejo por la medicinaj esploroj kaj studoj.
<section end="Kliniko"/>
<section begin="Klistero"/>'''Klistero'''. Laksiga lavaĵo, injektata en la rektan inteston.
'''Klisteri'''. Injekti klisteron.
'''Klisterilo'''. Instrumento por klisteri.
<section end="Klistero"/><noinclude><references/></noinclude>
cspzxqaldemm8i28vhspjuffeqclqy5
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/84
104
37740
119340
118272
2026-05-23T03:19:52Z
Castelobranco
7
119340
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kliŝo"/>'''Kliŝo'''. - 1. Fotografia negativo, fiksita sur vifcro, por fari kopiojn. - 2. Metala plato, sur kiu estas reproduktita la presota bildo.
'''Kliŝi'''. Fari kliŝon.
<section end="Kliŝo"/>
<section begin="Kloako"/>'''Kloako'''. Kavo por malpuraĵoj kaj ekskrementoj.
<section end="Kloako"/>
<section begin="Klopodi"/>'''Klopodi'''. Peni sukcesigi, realigi entreprenon : ''klopodi por fondi societon; klopodi ĉe la registaro''.
'''Klopodo'''. Ago de tiu, kiu klopodas.
<section end="Klopodi"/>
<section begin="Kloro"/>'''Kloro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ch. Ĥemia elemento, gaso verdete-flava kun forte sufoka odoro, uzata por blankigi teksaĵojn, por desinfekto.
<section end="Kloro"/>
<section begin="Klorofilo"/>'''Klorofilo'''. Verda substanco de la ĉeloj de l’ folioj kaj herboj, asimilanta karbonon.
<section end="Klorofilo"/>
<section begin="Klorozo"/>'''Klorozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano de la sango de maturiĝantaj knabinoj, karakterizata de paleco de la haŭto kaj de manko de l’ fortoj.
<section end="Klorozo"/>
<section begin="Kloŝo"/>'''Kloŝo'''. Vazo, plej ofte vitra, por kovri diversajn objektojn : ''horloĝon, fromaĝon, k''. t. p.
<section end="Kloŝo"/>
<section begin="Klubo"/>'''Klubo - 1'''. Societo por amuzo, por sporto : ''klubo de ŝakludantoj''. - 2. Politika societo.
'''Klubano'''. Membro de klubo.
<section end="Klubo"/>
<section begin="Kluki"/>'''Kluki'''. Eligi sonojn kiel la kokinoj.
<section end="Kluki"/>
<section begin="Kluzo"/>'''Kluzo'''. Akvobaro surkanalo, rivero por konservi la nivelon de la akvo kaj faciligi la navigadon.
<section end="Kluzo"/>
<section begin="Knabo"/>'''Knabo'''. Infano de la vira sekso; junulo.
'''Knabino'''. Infano de la virina sekso; junulino.
<section end="Knabo"/>
<section begin="Knari"/>'''Knari'''. Eligi sonon, kiel tiu de rado, kies akso ne estas ŝmirita per graso.
<section end="Knari"/>
<section begin="Knedi"/>'''Knedi'''. Premi kaj miksi en homogenan mason : ''knedi paston, knedi argilon''.
'''Knedujo'''. Vazo, en kiu oni knedas.
<section end="Knedi"/>
<section begin="Knuto"/>'''Knuto'''. Vipo por kondamnitoj en Rusujo.
<section end="Knuto"/>
<section begin="Koakso"/>'''Koakso'''. Hejtoksidita porhava karbo.
<section end="Koakso"/>
<section begin="Koalicio"/>'''Koalicio'''. Ligo de regnoj, de partioj por komuna agado.
<section end="Koalicio"/>
<section begin="Kobalto"/>'''Kobalto''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ko. Ĥemia elemento, blanka ruĝeta metalo kun forta brilo, uzata por la produktado de farboj.
<section end="Kobalto"/>
<section begin="Koboldo"/>'''Koboldo'''. Fabela estaĵo — spirito de la montoj, gardanta iliajn trezorojn.
<section end="Koboldo"/>
<section begin="Koĉenilo"/>'''Koĉenilo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de la egalflugilaj, el kiu oni ekstraktas la karminon (''Coccus cacti'').
<section end="Koĉenilo"/>
<section begin="Kodo"/>'''Kodo'''. Leĝaro : ''civila kodo, komerca kodo''.
<section end="Kodo"/>
<section begin="Kodicilo"/>'''Kodicilo'''. Aldono, kompletigo de testamento.
<section end="Kodicilo"/>
<section begin="Koeficiento"/>'''Koeficiento'''. Nombro, metita antaŭ algebra kvanto kaj ĝin multiplikanta : ''2ab''.
<section end="Koeficiento"/>
<section begin="Kofro"/>'''Kofro'''. Fermebla vojaĝa kesto. Komparu : '''{{VdE|Valizo}}'''.
<section end="Kofro"/>
<section begin="Koheri"/>'''Koheri'''. Kuniĝi, altiri unu alian (molekuloj).
<section end="Koheri"/>
<section begin="Koincidi"/>'''Koincidi'''. Okazi en la sama tempo : ''La organiza komitato zorgis, ke la specialistaj kunvenoj ne koincidu''.
<section end="Koincidi"/>
<section begin="Kojno"/>'''Kojno'''. - 1. Ligna aŭ mefala peco, dika ĉe unu ekstremo, iom post iom maldikiĝanta, kun akra rando ĉe la alia ekstremo, uzata por fendi. - 2. Kojnforma objekto.
<section end="Kojno"/>
<section begin="Koko"/>'''Koko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Korta birdo kun bongusta viando; la inoj metas bongustajn ovojn (''Gallus domesticus'').
<section end="Koko"/>
<section begin="Kokardo"/>'''Kokardo'''. Fantazia banto el rubando, el tuko, portata kiel ornamo.
<section end="Kokardo"/>
<section begin="Kokcinelo"/>'''Kokcinelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de la koleopteroj kun duonsfera korpo (''Coccinelta'').
<section end="Kokcinelo"/>
<section begin="Koketi"/>'''Koketi'''. Peni plaĉi, allogi, precipe personon de alia sekso, per sia eksteraĵo kaj konduto : ''Vane ŝi koketis la malvarman junulon''.
'''Koketa'''. Kiu koketas.
'''Kokete'''. En koketa maniero.
'''Koketeco'''. Eco de tiu, kiu estas koketa.
<section end="Koketi"/>
<section begin="Kokluŝo"/>'''Kokluŝo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta malsano de l’ infanoj, karakterizata de konvulsia tuso.
<section end="Kokluŝo"/>
<section begin="Kokono"/>'''Kokono''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Larvo de silka raŭpo kaj de aliaj insektoj, ĉirkaŭvolvita per la propraj fadenoj.
<section end="Kokono"/>
<section begin="Kokoso"/>'''Kokoso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Grandega nukso de la kokosarbo.
'''Kokosarbo'''. Alta arbo el la familio de l’ palmoj (''Cocos nucifera'').
<section end="Kokoso"/>
<section begin="Kokso"/>'''Kokso''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de l’ korpo, kie la femuro kuniĝas kun la trunko.
<section end="Kokso"/>
<section begin="Kolo"/>'''Kolo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). - 1. Parto de la korpo, kuniganta la kapon kun la trunko : ''La ĝirafo havas tre longan kolon''. - 2. Longa, mallarĝa kolsimila parto de objekto : ''la kolo de botelo''.
'''Kolumo'''. Parto de vesto, ĉirkaŭanta la kolon : ''kolumo de ĉemizo, de surtuto''.
<section end="Kolo"/>
<section begin="Kolbaso"/>'''Kolbaso'''. Besta intesto, plenigita per hakita, spicita viando.
'''Kolbaseto'''. Mallonga kaj mallarĝa kolbaso.
<section end="Kolbaso"/>
<section begin="Kolego"/>'''Kolego'''. Kune studanta, kune laboranta : ''kolego de liceo, de universitato, de ofico''.
'''Kolege'''. Kiel kolego, amike.
<section end="Kolego"/>
<section begin="Kolegio"/>'''Kolegio'''. - 1. Aro de personoj samrangaj, kune plenumantaj oficon : ''kolegio de kardinaloj''. - 2. Supera lernejo : ''la kolegioj de Kembriĝo''.<section end="Kolegio"/><noinclude><references/></noinclude>
qiscad301y58ilougi371xwal31oq5d
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/87
104
37741
119344
119223
2026-05-23T03:26:57Z
Castelobranco
7
119344
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Konglomerato"/>'''Konglomerato'''. - 1. Kungluaĵo, konsistanta el nature kuniĝintaj diversaj ŝtonegoj. - 2. Objekto, konsistanta el kunigitaj ne samspecaj, ne unuformaj partoj.
<section end="Konglomerato"/>
<section begin="Kongregacio"/>'''Kongregacio'''. - 1. Religia kunfrataro. - 2. Komisio de kardinaloj, al kiuj la papo konfidas aferojn de la eklezio.
<section end="Kongregacio"/>
<section begin="Kongreso"/>'''Kongreso'''. Kuniĝo de personoj, kunvenintaj de diversaj urboj aŭ landoj por diskuti komunajn aferojn, sciencajn demandojn : ''internacia kongreso de kuracistoj''.
<section end="Kongreso"/>
<section begin="Koniferoj"/>'''Koniferoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Pinglarboj : ''granda klaso de nudsemaj arboj kaj arbetoj plejparte kun pinglosimilaj ĉiam verdaj folioj: abio, pino''.
<section end="Koniferoj"/>
<section begin="Konjako"/>'''Konjako'''. Speco de brando el fermentinta vina suko, fabrikata en la samnoma franca urbo.
<section end="Konjako"/>
<section begin="Konjekti"/>'''Konjekti'''. Fari konkludojn, ne ŝufiĉe certajn pro manko de bazo.
'''Konjekto'''. Konkludo, opinio de tiu, kiu konjektas.
'''Konjektebla'''. Kiun oni povas konjekti. Komparu : '''{{VdE|Diveni}}, {{VdE|Supozi|supozi}}, {{VdE|Suspekti|suspekti}}'''.
<section end="Konjekti"/>
<section begin="Konjugi"/>'''Konjugi'''. Ŝanĝi la finiĝon de verbo laŭ la tempoj, nombroj, personoj, modoj, formoj (aktiva, pasiva).
'''Konjugo'''. Paradigmo, tabelo, laŭ kiu oni konjugas : ''En la latina, franca lingvo ekzistas kvar konjugoj''.
<section end="Konjugi"/>
<section begin="Konjugacio"/>'''Konjugacio'''. Konjugo.
<section end="Konjugacio"/>
<section begin="Konjunkcio"/>'''Konjunkcio'''. Vorto neŝanĝebla, kuniganta vortojn aŭ frazojn : ''kaj, se, ke''.
<section end="Konjunkcio"/>
<section begin="Konko"/>'''Konko'''. - 1. Malmola kovraĵo, ĉirkaŭanta kelkajn specojn de moluskoj. - 2. Objekto, havanta la formon de konko : ''la konko de la oreto''.
<section end="Konko"/>
<section begin="Konkava"/>'''Konkava'''. Sfere kava : ''Konkava okulvitro korektas la miopecon''.
<section end="Konkava"/>
<section begin="Konkiri"/>'''Konkiri'''. Akiri per milito; aligi al sia lando per milito, almiliti : ''La Romanoj konkiris la tutan antikvan mondon''.
<section end="Konkiri"/>
<section begin="Konkludi"/>'''Konkludi'''. Formi sian opinion, kiel rezultaton de sia rezonado aŭ sin bazante sur agoj aŭ vortoj de alia persono : ''konkludi de io, el io''.
'''Konkludo'''. Opinio de tiu, kiu konkludas.
'''Konklude'''. Kiel konkludo.
<section end="Konkludi"/>
<section begin="Konkreta"/>'''Konkreta'''. Perceptebla per la sentoj; neimagata, reala.
'''Konkrete'''. En konkreta maniero.
<section end="Konkreta"/>
'''Konkuri'''. Peni superi alian, kiu kondukas saman komercan aferon aŭ havas la saman celon (vakanta loko, premio) : ''konkuri kun iu''.
'''Konkuro'''. Agoj de tiu, kiu konkuras : ''lojala konkuro''.
'''Konkuranto'''. Persono, kiu konkuras.
<section begin="Konkurso"/>'''Konkurso'''. Batalo inter konkurantoj laŭ difinitaj reguloj, kies rezultato estas juĝata de speciale elektitaj personoj.
'''Konkursa'''. De konkurso, bazita sur konkurso : ''konkursaj kondiĉoj, konkursa ekzameno''.
<section end="Konkurso"/>
<section begin="Konscio"/>'''Konscio'''. - 1. Plena regado de siaj sentoj : ''Kiam oni svenas, oni perdas la konscion''. - 2. Interna sento, scio de sia interna mondo : ''Neniaj meĥanikaj teorioj sukcesas klarigi la konscion''.
'''Konscii'''. Havi la konscion.
'''Konscia'''. Havanta la konscion, ne instinkta : ''konscia homo, konscia ago''.
'''Konscie'''. En konscia maniero, kun konscio.
'''Rekonsciiĝi'''. Reakiri la konscion : ''rekonsciiĝi de sveno''.
<section end="Konscio"/>
<section begin="Konscienco"/>'''Konscienco'''. Konscio pri la praveco aŭ malpraveco de la propraj faroj : ''la riproĉoj de la konscienco; pura konscienco''.
<section end="Konscienco"/>
<section begin="Konsekvenca"/>'''Konsekvenca'''. Akordiĝanta logike kun la antaŭaj pensoj aŭ faroj; plene konformiganta siajn farojn al siaj principoj.
'''Konsekvence'''. En konsekvenca maniero.
<section end="Konsekvenca"/>
<section begin="Konsenti"/>'''Konsenti'''. Havi la saman opinion, akcepti proponon : ''konsenti kun rezonado; konsenti fari ion''.
'''Konsento'''. Esprimo de la sama opinio, akcepto de propono.
'''Konsentema'''. Kiu facile konsentas.
'''Malkonsento'''. Diferenco de opinioj, rifuzo al propono.
'''Interkonsenti'''. Reciproke konsenti dum traktado de afero. Komparu : '''{{VdE|Promesi}}'''.
<section end="Konsenti"/>
<section begin="Konservi"/>'''Konservi'''. Zorgi, ke io ne perdiĝu, ne malboniĝu : ''konservi dokumenton; konservi fruktojn en provizejo; konservi sekreton''.
<section end="Konservi"/>
<section begin="Konservativa"/>'''Konservativa'''. Celanta konservi la nunan staton de la aferoj; kontraŭa al ŝanĝoj kaj reformoj.
'''Konservativulo'''. Homo konservativa.
<section end="Konservativa"/>
<section begin="Konservatorio"/>'''Konservatorio'''. Supera muzika lernejo.
<section end="Konservatorio"/>
<section begin="Konsideri"/>'''Konsideri'''. Atente esplori en la spirito ĉiuflanke : ''Konsiderinte la cirkonstancojn, oni prokrastis la projekton''.
'''Konsidero'''. Pensoj de tiu, kiu konsideras.
<section end="Konsideri"/>
<section begin="Konsili"/>'''Konsili'''. Esprimi sian opinion al alia persono, kion ĝi devas fari : ''Mi konsilas al vi: faru, kion vivolas''.
'''Konsiliĝi'''. Interparoli kun iu, por peti lian konsilon.
'''Konsisti'''. Esti kunmetita el partoj ; havi kiel partojn, kielerojn : ''La verko konsistas el kvin volumoj''.
<section end="Konsili"/>
<section begin="Konsistorio"/>'''Konsistorio'''. Eklezia estraro por la administraj kaj juĝaj aferoj.
<section end="Konsistorio"/>
<section begin="Konsoli"/>'''Konsoli'''. Trankviligi la spiriton en doloro aŭ malfeliĉo kaj doni al ĝi novan esperon.
'''Konsolo'''. Konsolantaj vortoj.
'''Nekonsolebla'''. Kiu ne povas esti konsolita : ''nekonsolebla doloro''.<section end="Konsoli"/><noinclude><references/></noinclude>
7v31r0vyai5tu7ws0ombsjaf1zp3zup
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/88
104
37742
119345
119224
2026-05-23T03:28:04Z
Castelobranco
7
119345
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Konsonanto"/>'''Konsonanto'''. Sono, kiu povas esti elparolita nur kun vokalo : ''b, k, r''.
<section end="Konsonanto"/>
<section begin="Konspiri"/>'''Konspiri'''. Sekrete kunagi en politika afero : ''konspiri kontraŭ la registaro''.
'''Konspiro'''. Ago de tiuj, kiuj konspiras. Komparu : '''{{VdE|Komploto}}'''.
<section end="Konspiri"/>
<section begin="Konstanta"/>'''Konstanta'''. - 1. Senĉesa, ofta : ''konstanta pluvo''. - 2. Neŝanĝebla, ĉiam sama (pri la karaktero) : ''konstanta homo''.
'''Konstante'''. En konstanta maniero, senĉese : ''konstante ripeti la samon''.
'''Konstanteco'''. Eco de tio, kio estas konstanta : ''konstanteco en la amo''.
<section end="Konstanta"/>
<section begin="Konstati"/>'''Konstati'''. Rimarki ion, kiel senduban fakton : ''La kuracisto povis nur konstati la morton''.
'''Konstato'''. Ago de tiu, kiu konstatas.
<section end="Konstati"/>
<section begin="Konstelacio"/>'''Konstelacio'''. Grupo de steloj, prezentanta ian figuron kaj havanta specialan nomon : ''la konstelacio de la granda Ursino''.
<section end="Konstelacio"/>
<section begin="Konsterni"/>'''Konsterni'''. Subite mirigi kaj timigi iun, farante lin nekapabla agi, paroli. Komparu : '''{{VdE|Konfuzi}}'''.
<section end="Konsterni"/>
<section begin="Konstitucio"/>'''Konstitucio'''. Ŝtata sistemo de la landoj, regataj de la reprezentantoj de la popolo.
'''Konstitucia'''. De la konstitucio, posedanta konstitucion : ''konstitucia leĝo, konstitucia reĝlando''.
<section end="Konstitucio"/>
<section begin="Konstrui"/>'''Konstrui'''. Kunmeti la partojn de tuto en ĝusta loko kaj ordo : ''konstrui domon, ponton, frazon''.
'''Konstruo'''. Ago de tiu, kiu konstruas : ''La konstruo daŭris kvar jarojn''.
'''Konstruaĵo'''. Objekto konstruita, domo.
<section end="Konstrui"/>
<section begin="Konsulo"/>'''Konsulo'''. Reprezentanto de lando ĉe fremda registaro, ŝirmanta la aferojn de siaj samlandanoj.
'''Konsulejo'''. Oficejo de konsulo.
<section end="Konsulo"/>
<section begin="Konsulti"/>'''Konsulti'''. Demandi la opinion, peti konsilon de specialisto : ''konsulti kuraciston, advokaton''.
<section end="Konsulti"/>
<section begin="Konsumi"/>'''Konsumi'''. Plene formanĝi, plene malaperigi, detrui : ''konsumi la provizojn, konsumi la fortojn''. La fajro konsumis la tutan domon.
'''Konsumo'''. Ago de tiu, kiu konsumas.
'''Konsumiĝi'''. Fariĝi konsumita : ''La sano rapide konsumiĝas de ĉiuj trouzoj''.
<section end="Konsumi"/>
<section begin="Konto"/>'''Konto'''. Kalkulo de persono aŭ afero en la ĉefa komerca libro : ''enskribi sumon en ies konto''.
<section end="Konto"/>
<section begin="Kontakto"/>'''Kontakto'''. Stato de objektoj, kiuj tuŝas unu alian : ''elektra kontakto; malsano komunikata per kontakto''.
<section end="Kontakto"/>
<section begin="Kontanta"/>'''Kontanta'''. Pagata tuj per preta mono.
'''Kontante'''. Pagante per preta mono.
<section end="Kontanta"/>
<section begin="Kontenta"/>'''Kontenta'''. Kies stato akordiĝas kun la deziroj; ne havanta pluajn dezirojn : ''kontenta de la servisto, kontenta de si mem''.
'''Kontenteco'''. Stato de tiu, kiu estas kontenta.
'''Kontentigi'''. Fari iun kontenta : ''Ekzistas homoj, kiujn nenio kontentigas''.
'''Kontentiga'''. Kiu kontentigas.
'''Kontentige'''. En kontentiga maniero.
<section end="Kontenta"/>
<section begin="Kontinento"/>'''Kontinento'''. Granda teritorio, kiun oni povas trapasi, ne transirante la maron : ''Amerikon oni nomas la nova kontinento''.
<section end="Kontinento"/>
<section begin="Kontingento"/>'''Kontingento'''. Parto, nombro, kiun ĉiu devas liveri : ''kontingento de rekrutoj''.
<section end="Kontingento"/>
<section begin="Kontinueco"/>'''Kontinueco'''. Ne interrompata interligo de partoj, de periodoj : ''kontinueco de la spino; kontinueco de lingvo''.
<section end="Kontinueco"/>
<section begin="Kontoro"/>'''Kontoro'''. Kancelario de negoco, de fabriko.
<section end="Kontoro"/>
<section begin="Kontrabando"/>'''Kontrabando'''. Sekreta importado de malpermesitaj objektoj aŭ de komercaĵoj, por kiuj oni devas pagi limimposton.
'''Kontrabandisto'''. Homo, kiu sin okupas per la kontrabando.
<section end="Kontrabando"/>
<section begin="Kontrabaso"/>'''Kontrabaso'''. La plej granda arĉa instrumento, posedanta la plej malaltan tonon kaj uzata precipe por la akompano.
<section end="Kontrabaso"/>
<section begin="Kontrakto"/>'''Kontrakto'''. Komerca interkonsento, laŭleĝe farita.
'''Kontrakti'''. Fari kontrakton; preni per kontrakto : ''kontrakti liveradon por la armeo''.
'''Kontraktanto'''. Persono, kiu faras kontrakton.
<section end="Kontrakto"/>
<section begin="Kontrapunkto"/>'''Kontrapunkto'''. Teorio de la muzika komponado, donanta regulojn por harmonia kunmetado de voĉoj en melodio.
<section end="Kontrapunkto"/>
<section begin="Kontrasto"/>'''Kontrasto'''. Kompleta malsameco, kontraŭeco de du apudmetitaj objektoj aŭ ideoj : ''La kontrasto de la ombro kaj de la lumo''.
'''Kontrasti'''. Prezenti kontraston, esti en kontrasto kun io : ''La ruĝaj floroj bele kontrastis la verdan herbejon''.
<section end="Kontrasto"/>
<section begin="Kontraŭ"/>'''Kontraŭ'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a) Loko, kie estas unu persono aŭ objekto, apartigita per libera interspaco de alia persono, objekto, kies vizaĝo, antaŭa flanko estas turnita al la unua persono, objekto: Kontraŭ la preĝejo estas la hospitalo''. Li staris kontraŭ mi, ne deturnante siajn okulojn de miaj. b) Persono, objekto, al kiu estas direktata malamika ago, batalo : ''sendi regimentojn kontraŭ malamiko, paroli kontraŭ projekto, naĝi kontraŭ fluo''. - 2. Prefikso, kun la sama senco, kiel la prepozicio : ''kontraŭmeti, kontraŭbatali, kontraŭstari''.
'''Kontraŭa'''. Kiu estas kontraŭ : ''kontraŭa flanko, kontraŭa direkto, kontraŭa propono''.
'''Kontraŭe'''. En kontraŭa maniero.
'''Kontraŭulo'''. Homo, kiu kontraŭbatalas iun, kiu apartonas al kontraŭa partio : ''politika kontraŭulo''.<section end="Kontraŭ"/><noinclude><references/></noinclude>
rdzhlc3gglhc60wtruplbng3hjj4edj
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/89
104
37743
119346
119225
2026-05-23T03:30:07Z
Castelobranco
7
119346
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kontribucio"/>'''Kontribucio'''. Sumo, pagata de venkita lando al la venkinto, kiel repago de la militaj elspezoj. Komparu : '''{{VdE|Tributo}}'''.
<section end="Kontribucio"/>
<section begin="Kontroli"/>'''Kontroli'''. Esplori, ĉu io estas tia, kia ĝi devas esti : ''kontroli kalkulon, kontroli la biletojn en teatro''.
<section end="Kontroli"/>
<section begin="Kontrolo"/>'''Kontrolo'''. Ago de tiu, kiu kontrolas : ''ĉiutaga kontrolo de kaso''.
'''Kontrolisto'''. Homo, kies okupo estas kontroli : ''fervoja kontrolisto''. Komparu : '''{{VdE|Inspekti}}, {{VdE|revizi}}'''.
<section end="Kontrolo"/>
<section begin="Konturo"/>'''Konturo'''. Linio, prezentanta la eksteran limon de objekto; desegnaĵo, prezentanta nur la eksterajn liniojn de objekto.
<section end="Konturo"/>
<section begin="Kontuzi"/>'''Kontuzi'''. Lezi la korpon, difekti la histojn, ne vundante la eksteran kovraĵon (la haŭton) : ''La kuglo resaltis de la muro kaj kontuzis la piedon de la soldato''.
'''Kontuzo'''. Kontuzanta lezo.
<section end="Kontuzi"/>
<section begin="Konuso"/>'''Konuso''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Geometria figuro, kiu formiĝas, kiam ortangula triangulo turniĝas ĉirkaŭ unu el la lateroj de la orta angulo.
'''Konusa'''. Kiu havas la formon de konuso.
<section end="Konuso"/>
<section begin="Konvalo"/>'''Konvalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ liliacoj kun bonodoraj sonorilformaj floroj (''Convallaria'').
<section end="Konvalo"/>
<section begin="Konveksa"/>'''Konveksa'''. Kurba kaj rondigita eksteren (pri surfacoj) : ''La konveksaj speguloj malgrandigas la objektojn''.
<section end="Konveksa"/>
<section begin="Konveni"/>'''Konveni'''. Esti konforma al la moroj, al la situacio, al la reguloj : ''Bone edukita homo ĉiam scias, kio konvenas kaj kio ne konvenas''.
'''Konvena'''. Kiu konvenas : ''konvena vorto''.
'''Konveneco'''. Eco de tio, kio estas konvena : ''la reguloj de la konveneco''.
'''Malkonvena'''. Kontraŭa al la moroj, al la situacio, al la reguloj. Komparu : '''{{VdE|Deci}}'''.
<section end="Konveni"/>
<section begin="Konvencio"/>'''Konvencio'''. Interkonsento, kontrakto, precipe inter regnoj : ''literatura konvencio, gardanta la aŭtorajn rajtojn''.
<section end="Konvencio"/>
<section begin="Konverĝi"/>'''Konverĝi''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Celi al la sama punkto : ''La sunaj radioj, trapasinte konveksan lenson, konverĝas al ĝia fokuso''.
<section end="Konverĝi"/>
<section begin="Konversacio"/>'''Konversacio'''. Interparolado por pasigi la tempon, por lerni lingvon.
<section end="Konversacio"/>
<section begin="Konverti"/>'''Konverti'''. Igi iun ŝanĝi la religion, la partion, konvinkinte lin pri la supereco la nova : ''konverti al la kristanismo''.
'''Konvertiĝi'''. Fariĝi konvertita.
<section end="Konverti"/>
<section begin="Konvinki"/>'''Konvinki'''. Igi iun kredi, opinii per sufiĉaj pruvoj aŭ argumentoj : ''Ne facile estas konvinki homon obstinan''.
'''Konvinkiĝi'''. Fariĝi konvinkita. Komparu : '''{{VdE|Persvadi}}'''.
<section end="Konvinki"/>
<section begin="Konvolvulo"/>'''Konvolvulo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Volverampanta el la familio de l’ konvolvulacoj
<section end="Konvolvulo"/>
<section begin="Konvolvulacoj"/>'''Konvolvulacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''konvolvulo''.
<section end="Konvolvulacoj"/>
<section begin="Konvulsio"/>'''Konvulsio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Subita kaj kontraŭvola streĉo de muskoloj aŭ membroj, kun vivegaj neregulaj movoj kaj kun perdo de la konscio : ''La konvulsioj estas oftaj ĉe la infanoj''. Komparu : '''{{VdE|Spasmo}}, {{VdE|Tetano|tetano}}'''.
<section end="Konvulsio"/>
<section begin="Kopeko"/>'''Kopeko'''. Rusa monero, valoranta 2,5 centimojn (precize — 2,66).
<section end="Kopeko"/>
<section begin="Kopio"/>'''Kopio'''. Reprodukto de skribaĵo, de pentraĵo : ''Ofte oni trompas naivulojn, vendante kopiojn anstataŭ originaloj''.
'''Kopii'''. Fari kopion.
'''Kopilibro'''. Libro, en kiu oni kopias leterojn.
<section end="Kopio"/>
<section begin="Koro"/>'''Koro'''. - 1. Ĉefa, centra organo de la cirkulado de la sango : ''La homa koro konsistas el kvar kavoj''. - 2. Centro de la sentimentoj : ''bona, nobla koro''. - 3. Centro, ĉefa punkto : ''Parizo estas la koro de Francujo''.
'''Kora'''. Amika, sincera : ''kora akcepto, kora saluto''.
'''Kore'''. En kora maniero.
'''Kortuŝi'''. Tuŝi la sentimentojn : ''kortuŝanta sceno''.
<section end="Koro"/>
<section begin="Koralo"/>'''Koralo'''. Kalka kovraĵo, formiĝanta sur la korpo de samnoma mara besto, el kiu oni produktas juvelojn : ''La maro apud Sicilio estas riĉa je koraloj''.
'''Korala'''. - 1. E1 koralo : ''korala juvelo, korala insulo''. - 2. De la koloro de koralo, ruĝa : ''koralaj lipoj''.
<section end="Koralo"/>
<section begin="Korano"/>'''Korano'''. Sankta libro, enhavanta la religian leĝon de Mahometo.
<section end="Korano"/>
<section begin="Korbo"/>'''Korbo'''. Portebla ujo el salikaj vergoj, el metalfadenoj.
<section end="Korbo"/>
<section begin="Kordo"/>'''Kordo'''. Fadeno el bestaj intestoj, el metalo por muzika instrumento : ''La kordojn de la violono oni frotas per arĉo, la kordojn de la fortepiano oni frapas per marteletoj''.
'''Korda'''. Havanta kordojn : ''korda instrumento''.
<section end="Kordo"/>
<section begin="Kordono"/>'''Kordono'''. Vico de militistaj postenoj por gardi limon, por malhelpi penetron de epidemio.
<section end="Kordono"/>
<section begin="Korekti"/>'''Korekti'''. Anstataŭigi eraran vorton, literon, sonon, nombron per ĝusta : ''korekti skriberaron, korekti elparoladon, korekti kalkulon''.
'''Korekto'''. Ago, noto detiu, kiu korektas : ''Ju pli klare estas skribita la manuskripto, des pli malmultaj estas la korektoj en la presprovaĵo''.
'''Korektisto'''. Homo, kies okupo estas korekti la preserarojn.
<section end="Korekti"/>
<section begin="Korelativa"/>'''Korelativa'''. Havanta reciprokan rilaton al alia.<section end="Korelativa"/><noinclude><references/></noinclude>
fgfelm5nwkjc310zzv7f9tvw0zonapq
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/90
104
37744
119347
119226
2026-05-23T03:32:04Z
Castelobranco
7
119347
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Korespondi"/>'''Korespondi'''. Interŝanĝi leterojn : ''La Esperantistoj tre multe korespondas''.
'''Korespondanto'''. Persono, kiu korespondas.
'''Korespondado'''. Interŝanĝado de leteroj.
<section end="Korespondi"/>
<section begin="Koridoro"/>'''Koridoro'''. Trairejo, kuniganta ĉambrojn de loĝejo, partojn de domo.
<section end="Koridoro"/>
<section begin="Korifeo"/>'''Korifeo'''. Homo eminenta en la sciencoj aŭ artoj.
<section end="Korifeo"/>
<section begin="Korko"/>'''Korko'''. Peco de ligno, de vitro, per kiu oni ŝtopas botelon.
'''Korki'''. Ŝtopi botelon per korko.
'''Korktirilo'''. Instrumento, per kiu oni eltiras korkojn el boteloj.
<section end="Korko"/>
<section begin="Korno"/>'''Korno'''. Malmola pinta elkreskaĵo sur la kapo de kelkaj remaĉantaj bestoj : ''El la kornoj oni fabrikas kombilojn, butonojn k''. t. p.
'''Ĉaskorno'''. Instrumento de ĉasistoj por doni signalojn.
'''Unukorna, dukorna'''. Havanta unu, du kornojn : ''La rinocero aŭ nazkornulo estas besto unukorna''.
<section end="Korno"/>
<section begin="Korneo"/>'''Korneo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Travidebla antaŭa membrano de l’ okulo.
<section end="Korneo"/>
<section begin="Korneto"/>'''Korneto'''. Malgranda trumpeto kun butonoj - la ĉefa blovinstrumento de orkestro.
<section end="Korneto"/>
<section begin="Kornico"/>'''Kornico'''. Arĥitektura ornamaĵo, reliefo sur muro sub tegmento, sub plafono.
<section end="Kornico"/>
<section begin="Korniko"/>'''Korniko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Griza birdo el la familio de l’ korvoj (''Corvus cornix'').
<section end="Korniko"/>
<section begin="Korolo"/>'''Korolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Diverskoloraj folietoj (petaloj) de l’ floro, kovrantaj ĝiajn seksajn organojn (stamenojn kaj pistilojn).
<section end="Korolo"/>
<section begin="Korpo"/>'''Korpo'''. - 1. Materia parto de l’ homoj kaj bestoj. - 2. Organika aŭ neorganika substanco : ''Ĉiuj korpoj havas dimensiojn kaj pezon''.
'''Korpa'''. De korpo; kiu rilatas la korpon : ''korpa puno''.
'''Korpigi'''. Fari ion korphava; prezenti en korpa formo : ''Kion la poeto kantas, tion korpigas la skulptisto''.
'''Korpiĝi'''. Preni, akcepti formon de korpo : ''Dio korpiĝis en la persono de Kristo''.
<section end="Korpo"/>
<section begin="Korporacio"/>'''Korporacio'''. Societo de samprofesianoj, posedanta la rajtojn de leĝa persono.
<section end="Korporacio"/>
<section begin="Korpuso"/>'''Korpuso'''. Parto de armeo, havanta ĉiujn specojn de la armiloj kaj militistoj kaj apartan ĉefon.
<section end="Korpuso"/>
<section begin="Korsaĵo"/>'''Korsaĵo'''. Supra parto de la virina vesto, kovranta la buston.
<section end="Korsaĵo"/>
<section begin="Korsaro"/>'''Korsaro'''. Mara rabisto.
<section end="Korsaro"/>
<section begin="Korseto"/>'''Korseto'''. Laĉebla virina vesto kun balenostoj por subteni la buston.
<section end="Korseto"/>
<section begin="Korto"/>'''Korto'''. Spaco, supre libera, ĉirkaŭita de konstruaĵo; ĉirkaŭbarita spaco antaŭ konstruaĵo.
'''Kortego'''. Ĉirkaŭantaro de regnestro, de princo : ''
'''Kortegano'''''. Persono, apartenanta al kortego.
<section end="Korto"/>
<section begin="Korupti"/>'''Korupti'''. Akiri ies favoron en kontraŭleĝa afero per mono aŭ donaco : ''korupti juĝiston''.
<section end="Korupti"/>
<section begin="Korvo"/>'''Korvo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Nigra raba birdo el la vico de l’ paseroj (''Corvus'').
<section end="Korvo"/>
<section begin="Korveto"/>'''Korveto'''. Trimasta milita ŝipo, pli malgranda ol la fregato.
<section end="Korveto"/>
<section begin="Kosmo"/>'''Kosmo'''. Tutmondo, universo.
<section end="Kosmo"/>
<section begin="Kosmetiko"/>'''Kosmetiko'''. Arto plibeligi la korpon kaj konservi ĝian freŝecon.
<section end="Kosmetiko"/>
<section begin="Kosmogonio"/>'''Kosmogonio'''. Scienco pri la deveno de la universo.
<section end="Kosmogonio"/>
<section begin="Kosmografio"/>'''Kosmografio'''. Scienco pri la strukturo de la universo, pri la movoj de la astroj.
<section end="Kosmografio"/>
<section begin="Kosmologio"/>'''Kosmologio'''. Scienco pri la leĝoj, regantaj la universon.
<section end="Kosmologio"/>
<section begin="Kosmopolito"/>'''Kosmopolito'''. Civitano de la tuta mondo; homo, ŝatanta pli alte la bonon de la homaro, ol tiun de sia patrujo.
<section end="Kosmopolito"/>
<section begin="Kosto"/>'''Kosto'''. Sumo necesa por fari, akiri ion : ''La kostoj de la konstruo''.
'''Kosti'''. - 1. Bezoni monon, laboron, penon, oferon por esti farita : ''La publikigo kostis mil frankojn''. La konfeso kostis al li multe. - 2. Esti vendata je la prezo de : ''La volumo kostas du frankojn''.
'''Multekosta'''. Kiu multe kostas; kara, altpreza. Komparu : {{VdE|''Prezo, valoro''}}. La konstruo de la domo kostis milionon da frankoj kaj oni volas vendi ĝin je la prezo de 1,200,000 fr., sed ĝia valoro ne atingas eĉ duonon de la lasta sumo, ĉar la loĝejoj estas ne komfortaj kaj malsekaj.
<section end="Kosto"/>
<section begin="Kostumo"/>'''Kostumo'''. Vesto propra al cirkonstancoj, al nacieco : ''festa kostumo, nacia kostumo''. Komparu : '''{{VdE|Livreo}}, {{VdE|Uniformo|uniformo}}'''.
<section end="Kostumo"/>
<section begin="Koto"/>'''Koto'''. Polvo, tero de stratoj, de vojoj, miksita kun akvo.
<section end="Koto"/>
<section begin="Kotiledono"/>'''Kotiledono''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Embrio de la primitiva folio en la semo de l’ vegetaĵoj (''Cotiledo'').
<section end="Kotiledono"/>
<section begin="Kotizi"/>'''Kotizi'''. Pagi sian parton en komunan kason, por komuna celo.
'''Kotizaĵo'''. Sumo kotizata : ''La kotizaĵo en la esperantistaj societoj ne estas alta''.
<section end="Kotizi"/>
<section begin="Kotleto"/>'''Kotleto'''. Rostita vianda ripopeco : ''bovida kotleto''.
<section end="Kotleto"/>
<section begin="Kotono"/>'''Kotono'''. Longa, delikata lanugo, kiu ĉirkaŭvolvas la grajnojn de la samnoma arbeto kaj el kiu oni fabrikas tolosimilan ŝtofon, drapon.
'''Kotona'''. El kotono.
'''Kotonujo'''. Arbeto el la familio de l’ malvacoj (''Gossypium'').<section end="Kotono"/><noinclude><references/></noinclude>
aiu5aqp3uhf5he4gnqle9cqpkozmvgg
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/91
104
37745
119348
119227
2026-05-23T03:34:08Z
Castelobranco
7
119348
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Koturno"/>'''Koturno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la kokoj (''Coturnix'').
<section end="Koturno"/>
<section begin="Kovi"/>'''Kovi'''. Maturigi la embriojn en la ovoj, varmigante ilin per la propra korpo.
<section end="Kovi"/>
<section begin="Koverto"/>'''Koverto'''. Faldita papera folio, en kiun oni metas leteron kaj sur kiu oni skribas la adreson.
<section end="Koverto"/>
<section begin="Kovri"/>'''Kovri'''. Meti objekton aŭ objektojn sur alia, por kaŝi, konservi, ornami la lastan : ''kovri la kapon per tuko; kovri tombon per floroj''.
'''Kovrilo, kovraĵo'''. Objekto uzata por kovri.
'''Malkovri'''. - 1. Forpreni objekton, kovrantan alian objekton : ''Salutante sur la strato, oni malkovras la kapon''. - 2. Trovi ion, kio estis kaŝita, nekonata : ''malkovri Amerikon, malkovri sekreton''. Komparu : '''{{VdE|Elpensi}}'''.
<section end="Kovri"/>
<section begin="Kozako"/>'''Kozako'''. Loĝanto de la sud-oriento de Rusujo, servanta en la rusa kavalerio.
<section end="Kozako"/>
<section begin="Krabo"/>'''Krabo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Dekpieda krustulo, vivanta en la konkoj de moluskoj (''Cancer pagurus'').
<section end="Krabo"/>
<section begin="Krabro"/>'''Krabro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de vespo (''Vespa crabro'').
<section end="Krabro"/>
<section begin="Kraĉi"/>'''Kraĉi'''. Eligi per rapida elspiro tion, kio estas en la buŝo : ''kraĉi salivon, kraĉi sangon''.
'''Kraĉaĵo'''. Tio, kion oni kraĉas.
'''Kraĉujo'''. Vazo, en kiun oni kraĉas.
<section end="Kraĉi"/>
<section begin="Krado"/>'''Krado'''. Aro de paralelaj stangoj, kunigitaj per aliaj, perpendikularaj al ili, servanta kiel forta baro : ''krado en fenestro de malliberejo; krado de ĉirkaŭbaro''.
'''Kradrostilo'''. Rostilo en la formo de fera krado.
<section end="Krado"/>
<section begin="Krajono"/>'''Krajono'''. Maldika peceto de grafito, de kolorita kreto, fiksita en ligna bastoneto, por skribi, desegni.
<section end="Krajono"/>
<section begin="Kraki"/>'''Kraki'''. Eligi sekan bruon dum krevado, dum rompiĝado : ''Rompiĝanta branĉo krakas''. Sekaj folioj krakas sub la piedoj de la pasantoj.
'''Kraketi'''. Eligi sonon, kiel la salo, ĵetita en la fajron. Komparu : '''{{VdE|Knari}}'''.
<section end="Kraki"/>
<section begin="Krakeno"/>'''Krakeno'''. Seka kuko. Komparu : '''{{VdE|Kringo}}'''.
<section end="Krakeno"/>
<section begin="Krampo"/>'''Krampo'''. Fera kurbigita peco kun akraj pintoj por forte kunigi, fiksi : ''kunigi du trabojn per krampoj''.
<section end="Krampo"/>
'''Krano'''. Turnebla aparato ĉe tuboj, ĉe vazoj por fermi aŭ malfermi la elfluon de fluidaĵo.
<section begin="Kranio"/>'''Kranio''' (Anat.). Osta skatolo, kiu entenas cerbon de la vertebruloj.
<section end="Kranio"/>
<section begin="Kratago"/>'''Kratago''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l‘ rozacoj, kies ligno estas uzata de l' lornistoj (''Crataegus'').
<section end="Kratago"/>
<section begin="Kratero"/>'''Kratero'''. Malfermaĵo de vulkano.
<section end="Kratero"/>
<section begin="Kravato"/>'''Kravato'''. Silka, lana peco, per kiu oni ĉirkaŭigas la kolon, la kolumon.
<section end="Kravato"/>
<section begin="Krei"/>'''Krei'''. Fari objekton, estaĵon et nenio; Dio kreis la mondon.
'''Kreinto'''. Tiu, kiu kreis : ''Dio, Kreinto de l’ mondo''.
'''Kreaĵo'''. Objekto, estaĵo kreita.
<section end="Krei"/>
<section begin="Kredi"/>'''Kredi'''. Opinii vera, prava; esti konvinkita pri la vereco, pravero : ''Ne kredu al mensogulo''. Kredi je Dio.
'''Kredo'''. Opinio, sento de tiu, kiu kredas : ''firma kredo, naiva kredo''.
'''Kredebla'''. Kiun oni povas kredi.
'''Kredinda'''. Kiu meritas kredon. Kredema. Kiu facile kredas : ''Homo kredema estas ofte trompata''.
'''Kredemo'''. Eco de tiu, kiu facile kredas.
<section end="Kredi"/>
<section begin="Kredito"/>'''Kredito'''. - 1. Konfido, ĝuata de komercisto pri akurateco en la pagado de ŝuldoj. - 2. Pruntedonado en kontanta mono aŭ rajtigo prokrasti la pagon por ricevita komercaĵo. - 3. Parto de konto, kie oni enskribas sub ies nomo la sumojn, kiuj al li ŝuldas la komercisto. Jam longe antaŭ la bankroto, ili tute perdis la krediton. Havi krediton de cent mil frankoj en la regna banko. Aĉeti, vendi je kredito. Enskribi en ies kredito.
<section end="Kredito"/>
<section begin="Kreditoro"/>'''Kreditoro'''. Persono, al kiu oni ŝuldas.
<section end="Kreditoro"/>
<section begin="Krejcero"/>'''Krejcero'''. Aŭstria monero, valoranta 2 centimojn.
<section end="Krejcero"/>
<section begin="Kremo"/>'''Kremo'''. - 1. Grasa parto de la lakto, kiu en vazo leviĝas al la supraĵo : ''Kafo kun kremo''. - 2. Plej bona, plej eminenta parto de aro de personoj : ''la kremo de societo''.
'''Senkremigi'''. Depreni la kremon de lakto : ''senkremigita lakto''.
<section end="Kremo"/>
<section begin="Kreno"/>'''Kreno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de l’ kruciferoj; ĝia radiko estas uzata kiel spicaĵo (''Cochlearia armoracia'').
<section end="Kreno"/>
<section begin="Kreolo"/>'''Kreolo'''. Ido de Eŭropanoj, naskita en Hindujo aŭ en la hispanaj kaj portugalaj kolonioj de Ameriko.
<section end="Kreolo"/>
<section begin="Kreozoto"/>'''Kreozoto'''. Senkolora, olea fluidaĵo, ekstraktata per distilado el gudro kaj uzata kiel antisepsa rimedo, kontraŭ la ftizo.
<section end="Kreozoto"/>
<section begin="Krepo"/>'''Krepo'''. Maldensa silka, lana teksaĵo kun sulkigita supraĵo : ''La nigra krepo estas signo de funebro''.
<section end="Krepo"/>
<section begin="Krepusko"/>'''Krepusko'''. Nehela lumo antaŭ la leviĝo de la suno kaj post ĝia subiro.
<section end="Krepusko"/>
<section begin="Kreso"/>'''Kreso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la kruciferoj, rimedo kontraŭ la puloj (''Lepidium'').
<section end="Kreso"/>
<section begin="Kreski"/>'''Kreski'''. - 1. Aperi, ekzisti (pri la vegetaĵoj) : ''En la dezerto kreskas nenio''. - 2. Fariĝi pli alta, pli granda (pri la veget-<section end="Kreski"/><noinclude><references/></noinclude>
747vqe62vofngjy3ej2xd26kllaad30
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/92
104
37746
119349
119228
2026-05-23T03:36:55Z
Castelobranco
7
119349
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kreski"/>aĵoj kaj bestoj) : ''''La malbonaj herboj kreskas rapide''''. - 3. Pligrandiĝi, fariĝi pli multenombra ; ''societo kreskas''.
'''Kresko'''. - 1. Stato de tio, kio kreskas. - 2. Alteco de estaĵo, kiel rezultato de la kreskado : ''''infanoj de sama kresko''''.
'''Kreskaĵo'''. Vegetaĵo.
'''Altkreska'''. De alta kresko : ''''altkreska viro''''.
<section end="Kreski"/>
<section begin="Kresto"/>'''Kresto'''. Elkreskaĵo, similanta kombilon, sur la kapo de la koko kaj de kelkaj aliaj birdoj.
<section end="Kresto"/>
<section begin="Krestomatio"/>'''Krestomatio'''. Sisteme ordigita kolekto el plej bonaj aŭtoroj, por la studado de lingvo aŭ de literaturo; legolibro.
<section end="Krestomatio"/>
<section begin="Kreto"/>'''Kreto'''. Delikata, blanka karbonato de kalko, uzata por skribi sur nigra tabulo.
<section end="Kreto"/>
<section begin="Kreteno"/>'''Kreteno'''. Spirita kaj fizika kriplulo; idioto, homo tre malsaĝa.
<section end="Kreteno"/>
<section begin="Krevi"/>'''Krevi'''. Subite disiĝi, fendiĝi de interna forto : ''bombo krevas''.
'''Krevigi'''. Fari, ke io krevu : ''krevigi ŝtonon per pulvo''. Komparu : '''{{VdE|Fendi}}, {{VdE|Spliti|spliti}}'''.
<section end="Krevi"/>
<section begin="Krii"/>'''Krii'''. Eligi subitajn laŭtajn sonojn per la voĉo : ''krii de doloro, krii helpon''.
'''Krio'''. Laŭta subita sono de la voĉo.
'''Kriema'''. Kiu havas inklinon al la kriado : ''kriema virino''.
<section end="Krii"/>
<section begin="Kribri"/>'''Kribri'''. Apartigi de subtilaj partoj de seka korpo la grandajn, aŭ de la solidaj la fluidajn per speciala truita instrumento, nomata Kribrilo.
<section end="Kribri"/>
<section begin="Krimo"/>'''Krimo'''. Ĉiu ago kontraŭ grava morala, religia aŭ civila leĝo : ''mortigo''.
'''Krimi'''. Plenumi krimon.
'''Krima'''. - 1 Kulpa je krimo : ''krima homo''. - 2. Kiu rilatas krimon : ''krima ago''.
'''Krimulo'''. Homo krima.
<section end="Krimo"/>
<section begin="Kriminala"/>'''Kriminala'''. Koncernanta la juron pri la krimoj : ''kriminala proceso''.
<section end="Kriminala"/>
<section begin="Kringo"/>'''Kringo'''. Ringforma kuko. Komparu : '''{{VdE|Krakeno}}'''.
<section end="Kringo"/>
<section begin="Kripla"/>'''Kripla'''. Perdinta unu aŭ kelke da membroj; perdinta la kapablon uzi unu aŭ kelke da membroj : ''surda, lama''.
'''Kripligi'''. Fari iun kripla : ''La pafvundo kripligis la soldaton''.
'''Kriplulo'''. Homo kripla.
<section end="Kripla"/>
<section begin="Kripto"/>'''Kripto'''. Subteraĵo de preĝejo, kie oni iam enterigadis la mortintojn.
<section end="Kripto"/>
<section begin="Kriptogamoj"/>'''Kriptogamoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sensemaj vegetaĵoj : ''fungoj, likenoj, muskoj''.
<section end="Kriptogamoj"/>
<section begin="Krispo"/>'''Krispo'''. - 1. Faldoj de la peritoneo, kiuj fiksas la diversajn partojn de la intestoj. - 2. Objekto kun multaj faldoj, similanta krispon : ''Oni portis kolumojn krispojn en la XV kaj XVI jarcento''.
'''Krispa'''. Havanta multe da krispoj, konsistanta el multaj krispoj.
<section end="Krispo"/>
<section begin="Kristo"/>'''Kristo'''. La Filo de Dio. Kristano. Ano de la eklezio de Kristo : ''katoliko, protestanto''.
'''Kristnasko'''. Tago de la naskiĝo de Kristo.
<section end="Kristo"/>
<section begin="Kristalo"/>'''Kristalo'''. - 1. Ero de mineralo en la formo de regula aŭ simetria poliedro. - 2. Tre pura senkolora vitro.
'''Kristaligi'''. Ŝanĝi en kristalon : ''kristaligi el solvaĵo''.
'''Kristaliĝi'''. Fariĝi kristalo.
<section end="Kristalo"/>
<section begin="Kriterio"/>'''Kriterio'''. Certa konfidinda propreco, per kiu oni povas distingi veron de malvero.
<section end="Kriterio"/>
<section begin="Kritiki"/>'''Kritiki'''. - 1. Esplori verkon de scienco, literaturo aŭ arto, por montri ĝiajn bonaĵojn kaj malbonaĵojn. - 2. Severe juĝi, mallaŭdi : ''Nenio kontentigas lin, - li ĉion kritikas''.
'''Kritiko'''. Ago, artikolo de tiu, kiu kritikas : ''severa, favora, akra kritiko''.
'''Kritikisto'''. Homo, kies specialo, okupo estas kritiki : ''teatra kritikisto''.
<section end="Kritiki"/>
<section begin="Krizo"/>'''Krizo'''. - 1. Ŝanĝo en bonon aŭ malbonon, okazanta subite dum malsano. - 2. Danĝera, decida momento de afero : ''financa krizo''.
'''Kriza'''. De krizo; danĝera : ''kriza momento''.
<section end="Krizo"/>
<section begin="Krizalido"/>'''Krizalido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Formo de insekto antaŭ la elkresko de ĝiaj flugiloj. Komparu : '''{{VdE|Larvo}}, {{VdE|Kokono|kokono}}, {{VdE|Raŭpo|raŭpo}}'''.
<section end="Krizalido"/>
<section begin="Krokodilo"/>'''Krokodilo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda kvarpieda rampulo, vivanta en varmegaj landoj (''Crocodilus'').
<section end="Krokodilo"/>
<section begin="Krom"/>'''Krom'''. Prepozicio, kun la senco : ''- 1''. Ne nur... sed ankaŭ... : ''Krom la samurbanoj venis multaj eksterlandaj gastoj''. - 2. Ekster, se oni esceptas : ''Venis ĉiuj, krom la patro''.
<section end="Krom"/>
<section begin="Kromo"/>'''Kromo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Gr. Ĥemia elemento, grizeta metalo; ĝiaj kombinaĵoj kun aliaj metaloj estas uzataj en la industrio.
<section end="Kromo"/>
<section begin="Kromata"/>'''Kromata''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). - 1. Koncernanta la kolorojn : ''kromata aberacio''. – 2. ({{VdE-ml|Muz}}.). Konsistanta el notoj kun intervalo de duontono : ''kromata gamo''.
<section end="Kromata"/>
<section begin="Krono"/>'''Krono'''. - 1. Kunplektaĵo de floroj kaj folioj en la formo de cirklo : ''Dum la promenado la knabinoj ornamis la kapojn per kronoj''.- 2. Surkapa ornamaĵo kun multekostaj ŝtonoj, kiun la reĝoj surmetas dum solenaj okazoj, kiel signon de sia rango.
'''Kroni'''. - 1. Meti kronon sur la kapon : ''kroni la kapon per floroj''. - 2. Unuafoje solene surmeti la reĝan kronon kiel signon de la reĝa povo : ''Napoleono estis kronita kiel imperiestro en la jaro 1804''.
'''Glorkrono'''. Nimbo.
<section end="Krono"/>
<section begin="Kroniko"/>'''Kroniko'''. - 1. Simplaj, laŭjaraj notoj pri faktoj, okazantaj en regno, komun-<section end="Kroniko"/><noinclude><references/></noinclude>
enkdvfg6aznyq87wxxs4tutjy0jwmof
119350
119349
2026-05-23T03:37:24Z
Castelobranco
7
119350
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kreski"/>aĵoj kaj bestoj) : ''La malbonaj herboj kreskas rapide''. - 3. Pligrandiĝi, fariĝi pli multenombra ; ''societo kreskas''.
'''Kresko'''. - 1. Stato de tio, kio kreskas. - 2. Alteco de estaĵo, kiel rezultato de la kreskado : ''infanoj de sama kresko''.
'''Kreskaĵo'''. Vegetaĵo.
'''Altkreska'''. De alta kresko : ''altkreska viro''.
<section end="Kreski"/>
<section begin="Kresto"/>'''Kresto'''. Elkreskaĵo, similanta kombilon, sur la kapo de la koko kaj de kelkaj aliaj birdoj.
<section end="Kresto"/>
<section begin="Krestomatio"/>'''Krestomatio'''. Sisteme ordigita kolekto el plej bonaj aŭtoroj, por la studado de lingvo aŭ de literaturo; legolibro.
<section end="Krestomatio"/>
<section begin="Kreto"/>'''Kreto'''. Delikata, blanka karbonato de kalko, uzata por skribi sur nigra tabulo.
<section end="Kreto"/>
<section begin="Kreteno"/>'''Kreteno'''. Spirita kaj fizika kriplulo; idioto, homo tre malsaĝa.
<section end="Kreteno"/>
<section begin="Krevi"/>'''Krevi'''. Subite disiĝi, fendiĝi de interna forto : ''bombo krevas''.
'''Krevigi'''. Fari, ke io krevu : ''krevigi ŝtonon per pulvo''. Komparu : '''{{VdE|Fendi}}, {{VdE|Spliti|spliti}}'''.
<section end="Krevi"/>
<section begin="Krii"/>'''Krii'''. Eligi subitajn laŭtajn sonojn per la voĉo : ''krii de doloro, krii helpon''.
'''Krio'''. Laŭta subita sono de la voĉo.
'''Kriema'''. Kiu havas inklinon al la kriado : ''kriema virino''.
<section end="Krii"/>
<section begin="Kribri"/>'''Kribri'''. Apartigi de subtilaj partoj de seka korpo la grandajn, aŭ de la solidaj la fluidajn per speciala truita instrumento, nomata Kribrilo.
<section end="Kribri"/>
<section begin="Krimo"/>'''Krimo'''. Ĉiu ago kontraŭ grava morala, religia aŭ civila leĝo : ''mortigo''.
'''Krimi'''. Plenumi krimon.
'''Krima'''. - 1 Kulpa je krimo : ''krima homo''. - 2. Kiu rilatas krimon : ''krima ago''.
'''Krimulo'''. Homo krima.
<section end="Krimo"/>
<section begin="Kriminala"/>'''Kriminala'''. Koncernanta la juron pri la krimoj : ''kriminala proceso''.
<section end="Kriminala"/>
<section begin="Kringo"/>'''Kringo'''. Ringforma kuko. Komparu : '''{{VdE|Krakeno}}'''.
<section end="Kringo"/>
<section begin="Kripla"/>'''Kripla'''. Perdinta unu aŭ kelke da membroj; perdinta la kapablon uzi unu aŭ kelke da membroj : ''surda, lama''.
'''Kripligi'''. Fari iun kripla : ''La pafvundo kripligis la soldaton''.
'''Kriplulo'''. Homo kripla.
<section end="Kripla"/>
<section begin="Kripto"/>'''Kripto'''. Subteraĵo de preĝejo, kie oni iam enterigadis la mortintojn.
<section end="Kripto"/>
<section begin="Kriptogamoj"/>'''Kriptogamoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sensemaj vegetaĵoj : ''fungoj, likenoj, muskoj''.
<section end="Kriptogamoj"/>
<section begin="Krispo"/>'''Krispo'''. - 1. Faldoj de la peritoneo, kiuj fiksas la diversajn partojn de la intestoj. - 2. Objekto kun multaj faldoj, similanta krispon : ''Oni portis kolumojn krispojn en la XV kaj XVI jarcento''.
'''Krispa'''. Havanta multe da krispoj, konsistanta el multaj krispoj.
<section end="Krispo"/>
<section begin="Kristo"/>'''Kristo'''. La Filo de Dio. Kristano. Ano de la eklezio de Kristo : ''katoliko, protestanto''.
'''Kristnasko'''. Tago de la naskiĝo de Kristo.
<section end="Kristo"/>
<section begin="Kristalo"/>'''Kristalo'''. - 1. Ero de mineralo en la formo de regula aŭ simetria poliedro. - 2. Tre pura senkolora vitro.
'''Kristaligi'''. Ŝanĝi en kristalon : ''kristaligi el solvaĵo''.
'''Kristaliĝi'''. Fariĝi kristalo.
<section end="Kristalo"/>
<section begin="Kriterio"/>'''Kriterio'''. Certa konfidinda propreco, per kiu oni povas distingi veron de malvero.
<section end="Kriterio"/>
<section begin="Kritiki"/>'''Kritiki'''. - 1. Esplori verkon de scienco, literaturo aŭ arto, por montri ĝiajn bonaĵojn kaj malbonaĵojn. - 2. Severe juĝi, mallaŭdi : ''Nenio kontentigas lin, - li ĉion kritikas''.
'''Kritiko'''. Ago, artikolo de tiu, kiu kritikas : ''severa, favora, akra kritiko''.
'''Kritikisto'''. Homo, kies specialo, okupo estas kritiki : ''teatra kritikisto''.
<section end="Kritiki"/>
<section begin="Krizo"/>'''Krizo'''. - 1. Ŝanĝo en bonon aŭ malbonon, okazanta subite dum malsano. - 2. Danĝera, decida momento de afero : ''financa krizo''.
'''Kriza'''. De krizo; danĝera : ''kriza momento''.
<section end="Krizo"/>
<section begin="Krizalido"/>'''Krizalido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Formo de insekto antaŭ la elkresko de ĝiaj flugiloj. Komparu : '''{{VdE|Larvo}}, {{VdE|Kokono|kokono}}, {{VdE|Raŭpo|raŭpo}}'''.
<section end="Krizalido"/>
<section begin="Krokodilo"/>'''Krokodilo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda kvarpieda rampulo, vivanta en varmegaj landoj (''Crocodilus'').
<section end="Krokodilo"/>
<section begin="Krom"/>'''Krom'''. Prepozicio, kun la senco : ''- 1''. Ne nur... sed ankaŭ... : ''Krom la samurbanoj venis multaj eksterlandaj gastoj''. - 2. Ekster, se oni esceptas : ''Venis ĉiuj, krom la patro''.
<section end="Krom"/>
<section begin="Kromo"/>'''Kromo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Gr. Ĥemia elemento, grizeta metalo; ĝiaj kombinaĵoj kun aliaj metaloj estas uzataj en la industrio.
<section end="Kromo"/>
<section begin="Kromata"/>'''Kromata''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). - 1. Koncernanta la kolorojn : ''kromata aberacio''. – 2. ({{VdE-ml|Muz}}.). Konsistanta el notoj kun intervalo de duontono : ''kromata gamo''.
<section end="Kromata"/>
<section begin="Krono"/>'''Krono'''. - 1. Kunplektaĵo de floroj kaj folioj en la formo de cirklo : ''Dum la promenado la knabinoj ornamis la kapojn per kronoj''.- 2. Surkapa ornamaĵo kun multekostaj ŝtonoj, kiun la reĝoj surmetas dum solenaj okazoj, kiel signon de sia rango.
'''Kroni'''. - 1. Meti kronon sur la kapon : ''kroni la kapon per floroj''. - 2. Unuafoje solene surmeti la reĝan kronon kiel signon de la reĝa povo : ''Napoleono estis kronita kiel imperiestro en la jaro 1804''.
'''Glorkrono'''. Nimbo.
<section end="Krono"/>
<section begin="Kroniko"/>'''Kroniko'''. - 1. Simplaj, laŭjaraj notoj pri faktoj, okazantaj en regno, komun-<section end="Kroniko"/><noinclude><references/></noinclude>
m8c188335516zj988594uyscahuuwjy
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/93
104
37747
119351
119229
2026-05-23T03:41:48Z
Castelobranco
7
119351
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kroniko"/>umo, familio. - 2. Artikolo en gazeto pri la lastaj novaĵoj : ''politika kroniko''.
<section end="Kroniko"/>
<section begin="Kronologio"/>'''Kronologio'''. Scienco pri la historiaj datoj.
<section end="Kronologio"/>
<section begin="Kronometro"/>'''Kronometro'''. Tre preciza horloĝo : ''astronomia kronometro''.
<section end="Kronometro"/>
<section begin="Kropo"/>'''Kropo'''. - 1. Poŝo, prezentanta ŝvelon de la kola parto de l’ ezofago de la grajnomanĝantaj birdoj. - 2. Tumoro de la tiroida (surlaringa) glando de l’ homo.
<section end="Kropo"/>
<section begin="Krozi"/>'''Krozi'''. Veturi kaj reveturi por kontroli la navigadon.
'''Krozŝipo'''. Milita ŝipo por krozi.
<section end="Krozi"/>
<section begin="Kruco"/>'''Kruco'''. Figuro aŭ korpo, konsistanta el du rektaj partoj, formantaj kvar rektajn angulojn : ''desegni krucon sur papero; la kruco de Kristo, la signo de la kruco dum la preĝado''.
'''Kruci'''. Kunmeti du objektojn, formante el ili krucon : ''kruci la brakojn''.
'''Kruciĝi'''. Sin renkonti reciproke, formante krucon : ''vojoj, linioj kruciĝas''.
'''Krucumi'''. Najli al kruco por ekzekuti : ''Kristo estis krucumita''.
'''Vojkruco'''. Loko, kie la vojoj kruciĝas.
<section end="Kruco"/>
<section begin="Krucifikso"/>'''Krucifikso'''. Kruco kun figuro de krucumita Kristo.
<section end="Krucifikso"/>
<section begin="Kruĉo"/>'''Kruĉo'''. Vazo por fluidaĵoj, kun larĝa ventro kaj pli mallarĝa kolo kun orelo : ''tekruĉo, kafokruĉo''.
<section end="Kruĉo"/>
<section begin="Kruda"/>'''Kruda'''. - 1. En natura stato : ''kruda fero''. - 2. Needukita, neĝentila : ''kruda kamparano''.
'''Krudeco'''. Eco de tio, kio estas kruda.
'''Krude'''. En kruda maniero. Komparu : '''{{VdE|Maldelikata}}'''.
<section end="Kruda"/>
<section begin="Kruela"/>'''Kruela'''. Inklina turmenti vivantajn estaĵojn : ''kruela besto, kruela tirano''.
'''Kruele'''. En kruela maniero : ''kruele mortigi; kruele doloranta vundo''.
'''Krueleco'''. Eco de tiu, kiu estas kruela.
<section end="Kruela"/>
<section begin="Krupo"/>'''Krupo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta malsano, karakterizata de membranoj en la laringo kaj de simptomoj de sufoko.
<section end="Krupo"/>
<section begin="Kruro"/>'''Kruro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la malsupra ekstrema membro, de la genuo ĝis la piedo.
<section end="Kruro"/>
<section begin="Krusto"/>'''Krusto'''. Malmoliĝinta kovraĵo de korpo : ''krusto de pano, krusto de vundo''.
'''Krustuloj''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Klaso de artropodoj, kovritaj de krusto : ''konkoj'' (''Crustacea'').
<section end="Krusto"/>
<section begin="Kruta"/>'''Kruta'''. Forte klinita al horizonto; havanta direkton, proksiman al la vertikala : ''kruta monto''. Komparu : '''{{VdE|Abrupta}}, {{VdE|Dekliva|dekliva}}'''.
<section end="Kruta"/>
<section begin="Ksilofono"/>'''Ksilofono'''. Muzika instrumento, konsistanta el paralelaj lignaj trabetoj de neegala longeco, kiujn oni frapas per du ^naĴ bastonetoj.
<section end="Ksilofono"/>
<section begin="Ksilografi"/>'''Ksilografi'''. Fari desegnaĵojn sur ligno per speciala ŝtala instrumento, por reprodukti ilin per la presado.
'''Ksilografo'''. Homo, kies specialo estas ksilografi.
'''Ksilografio'''. Arto ksilografi.
<section end="Ksilografi"/>
<section begin="K. t. p."/>'''K. t. p.''' Kaj tiel plu.
<section end="K. t. p."/>
<section begin="Kubo"/>'''Kubo'''. - 1. Figuro, korpo kun ses egalaj kvadrataj surfacoj. - 2. Tria potenco : ''a3 estas la kubo de a''.
'''Kuba'''. Kiu havas formon, valoron de kubo : ''kuba skatolo, kuba potenco''.
<section end="Kubo"/>
<section begin="Kubuto"/>'''Kubuto''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la supra ekstrema membro, kie la humero kuniĝas kun la brako : ''sin apogi sur la kubutoj''.
<section end="Kubuto"/>
<section begin="Kudri"/>'''Kudri - 1'''. Kunigi per fadeno, traigante ĝin tra tolo, drapo k. t. p. per speciala instrumento, nomata kudrilo : ''La virinoj volonte kudras''. - 2. Produkti per la kudrado : ''kudri veston''.
'''Kudrilo'''. Malgranda ŝtala maldika instrumento kun akra pinto ĉe unu ekstremo kaj truo ĉe la alia, por kudri.
'''Kudristino'''. Virino, kies profesio estas kudri.
'''Kudrejo'''. Ejo, kie oni kudras.
<section end="Kudri"/>
<section begin="Kufo"/>'''Kufo'''. Simpla kovraĵo de la kapo de virinoj.
<section end="Kufo"/>
<section begin="Kuglo"/>'''Kuglo'''. Plumba globo, per kiu oni ŝarĝas la pulvopafilojn.
<section end="Kuglo"/>
<section begin="Kuiri"/>'''Kuiri'''. Prepari nutraĵon per la fajro, precipe boligi fluidan nutraĵon aŭ solidan en fluida : ''kuiri viandon, kuiri supon''.
'''Kuirejo'''. Loko, kie oni kuiras.
'''Kuiristo'''. Homo, kies profesio estas kuiri.
'''Kuiristino'''. Virino, kies profesio estas kuiri. Komparu : '''{{VdE|Baki}}, {{VdE|Friti|friti}}, {{VdE|Rosti|rosti}}'''.
<section end="Kuiri"/>
<section begin="Kuko"/>'''Kuko'''. Bakaĵo el delikata pasto kun sukero.
'''Kukejo'''. Loko, kie oni faras kaj vendas kukojn, konfitaĵojn, k. t. p.
<section end="Kuko"/>
<section begin="Kukolo"/>'''Kukolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo rimarkinda per tio, ke la ino metas siajn ovojn en la nestoj de aliaj birdoj (''Cuculus'').
<section end="Kukolo"/>
<section begin="Kukumo"/>'''Kukumo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kukurbacoj, uzata kiel manĝaĵo, tre populara en Germanujo, Polujo, Rusujo (''Cucumis sativus'').
<section end="Kukumo"/>
<section begin="Kukurbo"/>'''Kukurbo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kukurbacoj kun grandaj fruktoj (ĝis 100 kg.) (''Cucurbita'').
<section end="Kukurbo"/>
<section begin="Kukurbacoj"/>'''Kukurbacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''kukurbo, kukumo, melono''.
<section end="Kukurbacoj"/>
<section begin="Kulo"/>'''Kulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la familio dela duflugilaj, sin nutranta per la sango de bestoj (''Culex'').
<section end="Kulo"/>
<section begin="Kulero"/>'''Kulero'''. Ilo kun tenilo, por ĉerpi, manĝi fluidaĵojn : ''tekulero; kulero da medikamento''.<section end="Kulero"/><noinclude><references/></noinclude>
k8io0oy0frpatpzk61oo6v4v4pmtvod
119352
119351
2026-05-23T03:41:59Z
Castelobranco
7
119352
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kroniko"/>umo, familio. - 2. Artikolo en gazeto pri la lastaj novaĵoj : ''politika kroniko''.
<section end="Kroniko"/>
<section begin="Kronologio"/>'''Kronologio'''. Scienco pri la historiaj datoj.
<section end="Kronologio"/>
<section begin="Kronometro"/>'''Kronometro'''. Tre preciza horloĝo : ''astronomia kronometro''.
<section end="Kronometro"/>
<section begin="Kropo"/>'''Kropo'''. - 1. Poŝo, prezentanta ŝvelon de la kola parto de l’ ezofago de la grajnomanĝantaj birdoj. - 2. Tumoro de la tiroida (surlaringa) glando de l’ homo.
<section end="Kropo"/>
<section begin="Krozi"/>'''Krozi'''. Veturi kaj reveturi por kontroli la navigadon.
'''Krozŝipo'''. Milita ŝipo por krozi.
<section end="Krozi"/>
<section begin="Kruco"/>'''Kruco'''. Figuro aŭ korpo, konsistanta el du rektaj partoj, formantaj kvar rektajn angulojn : ''desegni krucon sur papero; la kruco de Kristo, la signo de la kruco dum la preĝado''.
'''Kruci'''. Kunmeti du objektojn, formante el ili krucon : ''kruci la brakojn''.
'''Kruciĝi'''. Sin renkonti reciproke, formante krucon : ''vojoj, linioj kruciĝas''.
'''Krucumi'''. Najli al kruco por ekzekuti : ''Kristo estis krucumita''.
'''Vojkruco'''. Loko, kie la vojoj kruciĝas.
<section end="Kruco"/>
<section begin="Krucifikso"/>'''Krucifikso'''. Kruco kun figuro de krucumita Kristo.
<section end="Krucifikso"/>
<section begin="Kruĉo"/>'''Kruĉo'''. Vazo por fluidaĵoj, kun larĝa ventro kaj pli mallarĝa kolo kun orelo : ''tekruĉo, kafokruĉo''.
<section end="Kruĉo"/>
<section begin="Kruda"/>'''Kruda'''. - 1. En natura stato : ''kruda fero''. - 2. Needukita, neĝentila : ''kruda kamparano''.
'''Krudeco'''. Eco de tio, kio estas kruda.
'''Krude'''. En kruda maniero. Komparu : '''{{VdE|Maldelikata}}'''.
<section end="Kruda"/>
<section begin="Kruela"/>'''Kruela'''. Inklina turmenti vivantajn estaĵojn : ''kruela besto, kruela tirano''.
'''Kruele'''. En kruela maniero : ''kruele mortigi; kruele doloranta vundo''.
'''Krueleco'''. Eco de tiu, kiu estas kruela.
<section end="Kruela"/>
<section begin="Krupo"/>'''Krupo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta malsano, karakterizata de membranoj en la laringo kaj de simptomoj de sufoko.
<section end="Krupo"/>
<section begin="Kruro"/>'''Kruro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la malsupra ekstrema membro, de la genuo ĝis la piedo.
<section end="Kruro"/>
<section begin="Krusto"/>'''Krusto'''. Malmoliĝinta kovraĵo de korpo : ''krusto de pano, krusto de vundo''.
'''Krustuloj''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Klaso de artropodoj, kovritaj de krusto : ''konkoj'' (''Crustacea'').
<section end="Krusto"/>
<section begin="Kruta"/>'''Kruta'''. Forte klinita al horizonto; havanta direkton, proksiman al la vertikala : ''kruta monto''. Komparu : '''{{VdE|Abrupta}}, {{VdE|Dekliva|dekliva}}'''.
<section end="Kruta"/>
<section begin="Ksilofono"/>'''Ksilofono'''. Muzika instrumento, konsistanta el paralelaj lignaj trabetoj de neegala longeco, kiujn oni frapas per du ^naĴ bastonetoj.
<section end="Ksilofono"/>
<section begin="Ksilografi"/>'''Ksilografi'''. Fari desegnaĵojn sur ligno per speciala ŝtala instrumento, por reprodukti ilin per la presado.
'''Ksilografo'''. Homo, kies specialo estas ksilografi.
'''Ksilografio'''. Arto ksilografi.
<section end="Ksilografi"/>
<section begin="K. t. p."/>'''K. t. p.''' Kaj tiel plu.
<section end="K. t. p."/>
<section begin="Kubo"/>'''Kubo'''. - 1. Figuro, korpo kun ses egalaj kvadrataj surfacoj. - 2. Tria potenco : ''a3 estas la kubo de a''.
'''Kuba'''. Kiu havas formon, valoron de kubo : ''kuba skatolo, kuba potenco''.
<section end="Kubo"/>
<section begin="Kubuto"/>'''Kubuto''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la supra ekstrema membro, kie la humero kuniĝas kun la brako : ''sin apogi sur la kubutoj''.
<section end="Kubuto"/>
<section begin="Kudri"/>'''Kudri - 1'''. Kunigi per fadeno, traigante ĝin tra tolo, drapo k. t. p. per speciala instrumento, nomata kudrilo : ''La virinoj volonte kudras''. - 2. Produkti per la kudrado : ''kudri veston''.
'''Kudrilo'''. Malgranda ŝtala maldika instrumento kun akra pinto ĉe unu ekstremo kaj truo ĉe la alia, por kudri.
'''Kudristino'''. Virino, kies profesio estas kudri.
'''Kudrejo'''. Ejo, kie oni kudras.
<section end="Kudri"/>
<section begin="Kufo"/>'''Kufo'''. Simpla kovraĵo de la kapo de virinoj.
<section end="Kufo"/>
<section begin="Kuglo"/>'''Kuglo'''. Plumba globo, per kiu oni ŝarĝas la pulvopafilojn.
<section end="Kuglo"/>
<section begin="Kuiri"/>'''Kuiri'''. Prepari nutraĵon per la fajro, precipe boligi fluidan nutraĵon aŭ solidan en fluida : ''kuiri viandon, kuiri supon''.
'''Kuirejo'''. Loko, kie oni kuiras.
'''Kuiristo'''. Homo, kies profesio estas kuiri.
'''Kuiristino'''. Virino, kies profesio estas kuiri. Komparu : '''{{VdE|Baki}}, {{VdE|Friti|friti}}, {{VdE|Rosti|rosti}}'''.
<section end="Kuiri"/>
<section begin="Kuko"/>'''Kuko'''. Bakaĵo el delikata pasto kun sukero.
'''Kukejo'''. Loko, kie oni faras kaj vendas kukojn, konfitaĵojn, k. t. p.
<section end="Kuko"/>
<section begin="Kukolo"/>'''Kukolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo rimarkinda per tio, ke la ino metas siajn ovojn en la nestoj de aliaj birdoj (''Cuculus'').
<section end="Kukolo"/>
<section begin="Kukumo"/>'''Kukumo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kukurbacoj, uzata kiel manĝaĵo, tre populara en Germanujo, Polujo, Rusujo (''Cucumis sativus'').
<section end="Kukumo"/>
<section begin="Kukurbo"/>'''Kukurbo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kukurbacoj kun grandaj fruktoj (ĝis 100 kg.) (''Cucurbita'').
<section end="Kukurbo"/>
<section begin="Kukurbacoj"/>'''Kukurbacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''kukurbo, kukumo, melono''.
<section end="Kukurbacoj"/>
<section begin="Kulo"/>'''Kulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la familio dela duflugilaj, sin nutranta per la sango de bestoj (''Culex'').
<section end="Kulo"/>
<section begin="Kulero"/>'''Kulero'''. Ilo kun tenilo, por ĉerpi, manĝi fluidaĵojn : ''tekulero; kulero da medikamento''.<section end="Kulero"/><noinclude><references/></noinclude>
8sqh0ozct7ev8qqexsuxq1ecton5j8p
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/94
104
37748
119353
119230
2026-05-23T03:43:20Z
Castelobranco
7
119353
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kuliso"/>'''Kuliso'''. Pentrita movebla flanka parto sur la scenejo : ''post la kulisoj — kaŝe''.
<section end="Kuliso"/>
<section begin="Kulpa"/>'''Kulpa'''. Plenuminta krimon, malbonan faron, eraron : ''La kuracisto ne estis kulpa pri la morto de la malsanulo aŭ ke la malsanulo mortis''.
'''Kulpulo'''. Homo kulpa.
'''Kulpo'''. Malrespekto de leĝo aŭ devo de tiu, kiu estas kulpa.
'''Kulpigi'''. Proklami iun kulpa : ''kulpigi iun pri io''.
'''Kulpigito'''. Persono kulpigita, precipe juĝe kulpigita.
'''Senkulpa'''. Ne kulpa.
'''Senkulpigi'''. Proklami iun senkulpa.
<section end="Kulpa"/>
<section begin="Kulto"/>'''Kulto'''. Alta respekto al Dio, al forte amataj, ŝatataj personoj; religio; religiaj ceremonioj : ''la katolika kulto''. Li sentas veran kulton al sia edzino.
<section end="Kulto"/>
<section begin="Kulturi"/>'''Kulturi'''. - 1. Plenumi la laborojn, kiuj faras la teron fruktodona : ''kulturi kampon''. - 2. Civilizi : ''kulturita nacio''.
'''Kulturo'''. Civilizacio.
<section end="Kulturi"/>
<section begin="Kumino"/>'''Kumino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ umbeliferoj, kies semoj estas uzataj kiel spicaĵo (''Carum carvi'').
<section end="Kumino"/>
<section begin="Kun"/>'''Kun'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a) Akompano, samtempeco: Iru kun mi''. Mi venis kun ĉiuj aliaj. b) Maniero : ''akcepti iun kun malfermitaj brakoj''. - 2. Prefikso, esprimanta akompanon, samtempecon; agon per kiu el du aŭ kelke da objektoj oni faras unu : ''kunveni, kunkudri,
'''kunigi'''''. Kune. En la sama tempo, akompanante unu alian : ''Ni kune faru la laboron''.
<section end="Kun"/>
<section begin="Kuniklo"/>'''Kuniklo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mambesto el la familio de la leporoj (''Lepus cuniculus'').
<section end="Kuniklo"/>
<section begin="Kupo"/>'''Kupo'''. Malgranda vazo, kiun oni almetas al la haŭto, maldensiginte la aeron per bruligo de alkoholo, por kaŭzi lokan sangalfluon : ''La kupoj estas preskaŭ ne uzataj en la moderna medicino''.
<section end="Kupo"/>
<section begin="Kupeo"/>'''Kupeo'''. Parto de vagono, apartigita de la aliaj, kun aparta pordo : ''kupeo por la fumantoj, kupeo por la sinjorinoj''.
<section end="Kupeo"/>
<section begin="Kupolo"/>'''Kupolo'''. Duongloba supro de konstruaĵo.
<section end="Kupolo"/>
<section begin="Kupono"/>'''Kupono'''. Dokumento ĉe akcioj aŭ obligacioj, post prezento de kiu oni ricevas la procentojn.
<section end="Kupono"/>
<section begin="Kupro"/>'''Kupro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Cu. Ĥemia elemento, brune ruĝa peza metalo. uzata por plej diversaj objektoj : ''tuboj, moneroj, en kunfandaĵoj kun stano (bronzo) kun zinko (latuno)''.
<section end="Kupro"/>
<section begin="Kupuliferoj"/>'''Kupuliferoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''fago, kverko, kaŝtano''.
<section end="Kupuliferoj"/>
<section begin="Kuri"/>'''Kuri'''. Rapide sin movi per la piedoj : ''La homo ne kuras tiel rapide, kiel la ĉevalo''.
'''Alkuri'''. Kuri al io kaj ĝin atingi : ''alkuri al la urbo''.
'''Forkuri'''. Kuri for de io kaj ĝin forlasi : ''forkuri el la malliberejo''.
<section end="Kuri"/>
<section begin="Kuraci"/>'''Kuraci'''. Fari tion, kio estas necesa por resanigi malsanulon : ''Oni ne devas kuraci sole per medikamentoj''.
'''Kuracato'''. Persono, kiun oni kuracas.
'''Kuracisto'''. Homo, kies profesio estas kuraci.
<section end="Kuraci"/>
<section begin="Kuraĝa"/>'''Kuraĝa'''. Ne perdanta la trankvilon, ne timanta dum danĝero : ''kuraĝa soldato, kuraĝa ĥirurgo''.
'''Kuraĝo'''. Stato de animo de tiu, kiu estas kuraĝa.
'''Kuraĝi'''. Havi Ia kuraĝon : ''La knabo ne kuraĝis peti la patron''.
'''Kuraĝigi'''. Inspiri al iu kuraĝon, fari iun kuraĝa : ''La aplaŭdoj kuraĝigis la timeman oratoron''.
'''Kuraĝiĝi'''. Fariĝi iuraĝa : ''Post la unua venko la junaj soldatoj kuraĝiĝis''.
'''Kuraĝulo'''. Homo kuraĝa.
'''Kuraĝe'''. En kuraĝa maniero : ''« Kuraĝe! » — ekkriis la generalo''.
'''Malkuraĝa'''. Maltrankvila, timanta dum danĝero.
'''Senkuraĝa'''. Nekuraĝa.
'''Senkuraĝigi'''. Senigi iun de kuraĝo.
'''Rekuraĝigi'''. lnspiri kuraĝon al persono, kiu ĝin perdis; ree fari iun kuraĝa.
<section end="Kuraĝa"/>
<section begin="Kuratoro"/>'''Kuratoro'''. Persono jure nomita, por gardi la havon de neplenaĝa orfo, de iu ne posedanta la personajn rajtojn : ''kuratoro de infano, de idioto''.
<section end="Kuratoro"/>
<section begin="Kurba"/>'''Kurba'''. Nerekta kaj ne konsistanta el rektaj partoj : ''La linio povas esti rekta (la plej mallonga vojo inter du punktoj), kurba aŭ rompita''.
'''Kurbeco'''. Eco de tio, kio estas kurba.
'''Kurbigi'''. Fari ion kurba : ''La aĝo kurbigas''.
'''Kurbiĝi'''. Fariĝi kurba.
<section end="Kurba"/>
<section begin="Kurio"/>'''Kurio'''. - 1. Ĉiu el la klasoj, en kiujn estis dividitaj la eminentaj gentoj de la antikva Romo. - 2. Papa kortego kaj kolegio de la kardinaloj.
<section end="Kurio"/>
<section begin="Kuriero"/>'''Kuriero'''. Homo, kies okupo estas porti korespondaĵojn.
<section end="Kuriero"/>
<section begin="Kurioza"/>'''Kurioza'''. Interesa per sia malofteco, eksterordinareco.
<section end="Kurioza"/>
<section begin="Kurso"/>'''Kurso'''. - 1. Meza valoro de akcioj, kambioj, eksterlanda mono, notata ĉiutage en la borso : ''alta, malalta kurso; kurso leviĝas, falas''. - 2. Sistema instruo de scienco, arto, metio : ''kurso de la itala lingvo, kurso de la naĝarto''.
<section end="Kurso"/>
<section begin="Kursivo"/>'''Kursivo'''. Klinitaj presliteroj, similantaj la skribliterojn : ''Ĉiuj ekzemploj en nia vortaro estas presitaj per la kursivo''.
'''Kursiva'''. Havanta la formon de l’ kursivo.
'''Kursive'''. Per kursivo.
<section end="Kursivo"/>
<section begin="Kurtaĝo"/>'''Kurtaĝo'''. Pago al makleristo. <section end="Kurtaĝo"/><noinclude><references/></noinclude>
80ukgfhgvretb9oc5gizugrydm6qtgs
Paĝo:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf/95
104
37749
119354
119231
2026-05-23T03:45:17Z
Castelobranco
7
119354
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kurteno"/>'''Kurteno'''. Pendanta tuko por ŝirmi de la lumo, por kaŝi ion : ''litkurteno, pordokurteno''.
<section end="Kurteno"/>
<section begin="Kuseno"/>'''Kuseno'''. Sako, plenigita per molaj objektoj (anseraj plumoj, haregoj k. t. p.) : ''kapkuseno, litkuseno''.
<section end="Kuseno"/>
<section begin="Kuŝi"/>'''Kuŝi'''. Resti horizontale sur sia plej granda supraĵo : ''kuŝi en lito, kuŝi sur kanapo, sur la tero''.
'''Kuŝejo'''. Loko, kie oni kuŝas.
'''Kuŝigi'''. Meti ion tiel, ke ĝi kuŝu : ''kuŝigi infanon en lulilo''.
'''Kuŝiĝi'''. Fariĝi kuŝanta : ''kuŝiĝi sur pajlo''.
<section end="Kuŝi"/>
<section begin="Kutimo"/>'''Kutimo'''. Emo, inklino, akirita per ofta ripetado aŭ uzado : ''Interrompi la kontraŭulon dum la diskuto estas malbona kutimo''.
'''Kutimi'''. Akiri kutimon : ''La ĉevalo jam preskaŭ kutimis ne manĝi, sed bedaŭrinde ĝi mortis''.
'''Kutima'''. Bazita sur kutimo, ordinara.
'''Kutimigi'''. Kaŭzi ies kutimon : ''kutimigi infanon al akurateco''.
<section end="Kutimo"/>
<section begin="Kutro"/>'''Kutro'''. Rapida unumasta ŝipo.
<section end="Kutro"/>
<section begin="Kuvo"/>'''Kuvo'''. Granda vazo por diversaj hejmaj uzoj : ''lavkuvo, bankuvo''.
<section end="Kuvo"/>
<section begin="Kuzo"/>'''Kuzo'''. Filo de frato aŭ de fratino de unu el la gepatroj.
'''Kuzino'''. Filino de frato aŭ de fratino de unu el la gepatroj.
<section end="Kuzo"/>
<section begin="Kvadranto"/>'''Kvadranto''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Kvarono de rondo.
<section end="Kvadranto"/>
<section begin="Kvadrato"/>'''Kvadrato'''. - 1. Ortangula kvarangulo, kies ĉiuj flankoj estas egalaj. - 2. Dua potenco : ''a2 estas la kvadrato de a''.
'''Kvadrata'''. Kiu havas la formon de kvadrato; de la dua potenco : ''kvadrata folio, kvadrata ekvacio''.
<section end="Kvadrato"/>
<section begin="Kvadraturo"/>'''Kvadraturo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Desegno de kvadrato, egalsurfaca kun donita figuro.
<section end="Kvadraturo"/>
<section begin="Kvadrigo"/>'''Kvadrigo'''. Ĉaro de la antikvaj Romanoj, al kiu oni jungis kvar ĉevalojn : ''blankĉevala kvadrigo de triumfanto''.
<section end="Kvadrigo"/>
<section begin="Kvadrilo"/>'''Kvadrilo'''. Franca danco, internacie konata, en kiu du vicoj, konsistantaj el paroj, dancas unu kontraŭ la alia : ''La kvadrilo konsistas el ses figuroj''.
<section end="Kvadrilo"/>
<section begin="Kvadriliono"/>'''Kvadriliono'''. Milo da trilionoj : ''1,000,000,000,000,000''.
<section end="Kvadriliono"/>
<section begin="Kvaki"/>'''Kvaki'''. Eligi sonojn, kiel tiu de l’ ranoj.
<section end="Kvaki"/>
<section begin="Kvakero"/>'''Kvakero'''. Ano de protestanta sekto, karakterizata de sobraj moroj, disvastigita en Anglujo kaj Ameriko.
<section end="Kvakero"/>
<section begin="Kvalifiki"/>'''Kvalifiki'''. Determini, al kia kategorio devas io aŭ iu aparteni : ''kvalifiki en la 9*>ardion''.
<section end="Kvalifiki"/>
<section begin="Kvalito"/>'''Kvalito'''. – 1. Tio, kio faras, ke persono aŭ objekto estas tia, kaj ne alia : ''posedi ĉiujn kvalitojn de bona oratoro''. - 2. Grado de eco : ''tuto de plej alta kvalito''.
<section end="Kvalito"/>
<section begin="Kvankam"/>'''Kvankam'''. Ceda konjunkcio = malgraŭ tio, ke : ''Kvankam ŝi estas riĉa, ŝi vestas sin tre simple''.
<section end="Kvankam"/>
<section begin="Kvanto"/>'''Kvanto'''. Eco, dank' al kiu objekto povas esti kalkulita, mezurita; grandeco, nombro : ''La kvanto de la idolistoj estas granda en Afriko''. La kvalito estas pli grava, ol la kvanto.
<section end="Kvanto"/>
<section begin="Kvar"/>'''Kvar'''. Dufoje du; 4 : ''La kvar sezonoj''.
'''Kvara'''. Kiu okupas lokon, signitan per la nombro kvar; kiu sekvas tri : ''kvara vico, kvara volumo''.
'''Kvarfoje'''. Kvar fojojn.
'''Kvarobla'''. Kvarfoje pli granda : ''kvarobla prezo''.
'''Kvarobligi'''. Fari ion kvarfoje pli granda : ''kvarobligi la amplekson de revuo''.
'''Kvarobliĝi'''. Fariĝi kvarfoje pli granda : ''Dum unu jaro la kvanto de l’ societanoj kvarobliĝis''.
'''Kvarono'''. Ĉiu el la kvar egalaj partoj, en kiujn estas dividita tuto : ''kvarono da horo = 15 minutoj''.
'''Kvarope'''. Kune kvar (pri personoj) : ''promeni kvarope''.
<section end="Kvar"/>
<section begin="Kvaranteno"/>'''Kvaranteno'''. Restado pli aŭ malpli longa, kiun devas fari en izolita loko la personoj kaj bestoj, venantaj de infektita lando : ''kvaranteno kontraŭ la pesto''.
<section end="Kvaranteno"/>
<section begin="Kvarco"/>'''Kvarco''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Mineralo, konsistanta el pura siliko.
<section end="Kvarco"/>
<section begin="Kvarto"/>'''Kvarto'''. Tono, kvara de la baza.
<section end="Kvarto"/>
<section begin="Kvartalo"/>'''Kvartalo'''. Parto de urbo : ''La Latina kvartalo en Parizo estas loĝata de studentoj''.
<section end="Kvartalo"/>
<section begin="Kvarteto"/>'''Kvarteto'''. - 1. Muzika verko por kvar voĉoj aŭ por kvar instrumentoj. - 2. Personoj, kiuj ludas tian verkon.
<section end="Kvarteto"/>
<section begin="Kvasto"/>'''Kvasto'''. Ornamaĵo de mebloj, de vestoj, en formo de ronda peniko.
<section end="Kvasto"/>
<section begin="Kvazaŭ"/>'''Kvazaŭ'''. Prepozicio kun la senco : ''kiel se: Li parolas kvazaŭ pastro = kiel se li estus pastro''.
<section end="Kvazaŭ"/>
<section begin="Kvestoro"/>'''Kvestoro'''. Oficisto de la trezorejo. en la antikva Romo.
<section end="Kvestoro"/>
<section begin="Kverko"/>'''Kverko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ kupuliferoj : ĝia ligno, tre fortika, estas uzata por mebloj, plankoj (''Quercus'').
<section end="Kverko"/>
<section begin="Kvieta"/>'''Kvieta'''. Nekolerema, nefacile incitebla, nepasia, pacema : ''kvieta karaktero, kvieta besto''.
'''Kvieto'''. Kvieteco. Stato de tio, kio estas kvieta.
'''Kvietigi'''. Fari iun kvieta : ''kvietigi homon, sovaĝan beston, doloron''.
'''Kvietiĝi'''. Fariĝi kvieta.
'''Kvietigisto'''. {nun : ''domptisto} Homo, kies specialo estas kvieligi la sovaĝajn bestojn''. Komparu : {{VdE|''Milda, trankvila, serena''}}.<section end="Kvieta"/><noinclude><references/></noinclude>
0hgmev4wktu245243w50z6li7qka3zt
119355
119354
2026-05-23T03:46:07Z
Castelobranco
7
119355
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude>
<section begin="Kurteno"/>'''Kurteno'''. Pendanta tuko por ŝirmi de la lumo, por kaŝi ion : ''litkurteno, pordokurteno''.
<section end="Kurteno"/>
<section begin="Kuseno"/>'''Kuseno'''. Sako, plenigita per molaj objektoj (anseraj plumoj, haregoj k. t. p.) : ''kapkuseno, litkuseno''.
<section end="Kuseno"/>
<section begin="Kuŝi"/>'''Kuŝi'''. Resti horizontale sur sia plej granda supraĵo : ''kuŝi en lito, kuŝi sur kanapo, sur la tero''.
'''Kuŝejo'''. Loko, kie oni kuŝas.
'''Kuŝigi'''. Meti ion tiel, ke ĝi kuŝu : ''kuŝigi infanon en lulilo''.
'''Kuŝiĝi'''. Fariĝi kuŝanta : ''kuŝiĝi sur pajlo''.
<section end="Kuŝi"/>
<section begin="Kutimo"/>'''Kutimo'''. Emo, inklino, akirita per ofta ripetado aŭ uzado : ''Interrompi la kontraŭulon dum la diskuto estas malbona kutimo''.
'''Kutimi'''. Akiri kutimon : ''La ĉevalo jam preskaŭ kutimis ne manĝi, sed bedaŭrinde ĝi mortis''.
'''Kutima'''. Bazita sur kutimo, ordinara.
'''Kutimigi'''. Kaŭzi ies kutimon : ''kutimigi infanon al akurateco''.
<section end="Kutimo"/>
<section begin="Kutro"/>'''Kutro'''. Rapida unumasta ŝipo.
<section end="Kutro"/>
<section begin="Kuvo"/>'''Kuvo'''. Granda vazo por diversaj hejmaj uzoj : ''lavkuvo, bankuvo''.
<section end="Kuvo"/>
<section begin="Kuzo"/>'''Kuzo'''. Filo de frato aŭ de fratino de unu el la gepatroj.
'''Kuzino'''. Filino de frato aŭ de fratino de unu el la gepatroj.
<section end="Kuzo"/>
<section begin="Kvadranto"/>'''Kvadranto''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Kvarono de rondo.
<section end="Kvadranto"/>
<section begin="Kvadrato"/>'''Kvadrato'''. - 1. Ortangula kvarangulo, kies ĉiuj flankoj estas egalaj. - 2. Dua potenco : ''a2 estas la kvadrato de a''.
'''Kvadrata'''. Kiu havas la formon de kvadrato; de la dua potenco : ''kvadrata folio, kvadrata ekvacio''.
<section end="Kvadrato"/>
<section begin="Kvadraturo"/>'''Kvadraturo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Desegno de kvadrato, egalsurfaca kun donita figuro.
<section end="Kvadraturo"/>
<section begin="Kvadrigo"/>'''Kvadrigo'''. Ĉaro de la antikvaj Romanoj, al kiu oni jungis kvar ĉevalojn : ''blankĉevala kvadrigo de triumfanto''.
<section end="Kvadrigo"/>
<section begin="Kvadrilo"/>'''Kvadrilo'''. Franca danco, internacie konata, en kiu du vicoj, konsistantaj el paroj, dancas unu kontraŭ la alia : ''La kvadrilo konsistas el ses figuroj''.
<section end="Kvadrilo"/>
<section begin="Kvadriliono"/>'''Kvadriliono'''. Milo da trilionoj : ''1,000,000,000,000,000''.
<section end="Kvadriliono"/>
<section begin="Kvaki"/>'''Kvaki'''. Eligi sonojn, kiel tiu de l’ ranoj.
<section end="Kvaki"/>
<section begin="Kvakero"/>'''Kvakero'''. Ano de protestanta sekto, karakterizata de sobraj moroj, disvastigita en Anglujo kaj Ameriko.
<section end="Kvakero"/>
<section begin="Kvalifiki"/>'''Kvalifiki'''. Determini, al kia kategorio devas io aŭ iu aparteni : ''kvalifiki en la 9*>ardion''.
<section end="Kvalifiki"/>
<section begin="Kvalito"/>'''Kvalito'''. – 1. Tio, kio faras, ke persono aŭ objekto estas tia, kaj ne alia : ''posedi ĉiujn kvalitojn de bona oratoro''. - 2. Grado de eco : ''tuto de plej alta kvalito''.
<section end="Kvalito"/>
<section begin="Kvankam"/>'''Kvankam'''. Ceda konjunkcio = malgraŭ tio, ke : ''Kvankam ŝi estas riĉa, ŝi vestas sin tre simple''.
<section end="Kvankam"/>
<section begin="Kvanto"/>'''Kvanto'''. Eco, dank' al kiu objekto povas esti kalkulita, mezurita; grandeco, nombro : ''La kvanto de la idolistoj estas granda en Afriko''. La kvalito estas pli grava, ol la kvanto.
<section end="Kvanto"/>
<section begin="Kvar"/>'''Kvar'''. Dufoje du; 4 : ''La kvar sezonoj''.
'''Kvara'''. Kiu okupas lokon, signitan per la nombro kvar; kiu sekvas tri : ''kvara vico, kvara volumo''.
'''Kvarfoje'''. Kvar fojojn.
'''Kvarobla'''. Kvarfoje pli granda : ''kvarobla prezo''.
'''Kvarobligi'''. Fari ion kvarfoje pli granda : ''kvarobligi la amplekson de revuo''.
'''Kvarobliĝi'''. Fariĝi kvarfoje pli granda : ''Dum unu jaro la kvanto de l’ societanoj kvarobliĝis''.
'''Kvarono'''. Ĉiu el la kvar egalaj partoj, en kiujn estas dividita tuto : ''kvarono da horo = 15 minutoj''.
'''Kvarope'''. Kune kvar (pri personoj) : ''promeni kvarope''.
<section end="Kvar"/>
<section begin="Kvaranteno"/>'''Kvaranteno'''. Restado pli aŭ malpli longa, kiun devas fari en izolita loko la personoj kaj bestoj, venantaj de infektita lando : ''kvaranteno kontraŭ la pesto''.
<section end="Kvaranteno"/>
<section begin="Kvarco"/>'''Kvarco''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Mineralo, konsistanta el pura siliko.
<section end="Kvarco"/>
<section begin="Kvarto"/>'''Kvarto'''. Tono, kvara de la baza.
<section end="Kvarto"/>
<section begin="Kvartalo"/>'''Kvartalo'''. Parto de urbo : ''La Latina kvartalo en Parizo estas loĝata de studentoj''.
<section end="Kvartalo"/>
<section begin="Kvarteto"/>'''Kvarteto'''. - 1. Muzika verko por kvar voĉoj aŭ por kvar instrumentoj. - 2. Personoj, kiuj ludas tian verkon.
<section end="Kvarteto"/>
<section begin="Kvasto"/>'''Kvasto'''. Ornamaĵo de mebloj, de vestoj, en formo de ronda peniko.
<section end="Kvasto"/>
<section begin="Kvazaŭ"/>'''Kvazaŭ'''. Prepozicio kun la senco : ''kiel se: Li parolas kvazaŭ pastro = kiel se li estus pastro''.
<section end="Kvazaŭ"/>
<section begin="Kvestoro"/>'''Kvestoro'''. Oficisto de la trezorejo. en la antikva Romo.
<section end="Kvestoro"/>
<section begin="Kverko"/>'''Kverko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ kupuliferoj : ĝia ligno, tre fortika, estas uzata por mebloj, plankoj (''Quercus'').
<section end="Kverko"/>
<section begin="Kvieta"/>'''Kvieta'''. Nekolerema, nefacile incitebla, nepasia, pacema : ''kvieta karaktero, kvieta besto''.
'''Kvieto'''. Kvieteco. Stato de tio, kio estas kvieta.
'''Kvietigi'''. Fari iun kvieta : ''kvietigi homon, sovaĝan beston, doloron''.
'''Kvietiĝi'''. Fariĝi kvieta.
'''Kvietigisto'''. {nun : ''domptisto} Homo, kies specialo estas kvieligi la sovaĝajn bestojn''. Komparu : '''{{VdE|Milda}}, {{VdE|Trankvila|trankvila}}, {{VdE|Serena|serena}}'''.<section end="Kvieta"/><noinclude><references/></noinclude>
56kzmkpuiod9ur1bd9o16lu8z2jfar8