Vikifontaro eowikisource https://eo.wikisource.org/wiki/Vikifontaro:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikifontaro Vikifontaro diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto Aŭtoro Aŭtoro-Diskuto Paĝo Paĝo-Diskuto Indekso Indekso-Diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 102 4177 121585 96791 2026-05-25T14:22:27Z HenriLeFoll 4277 /* Romanoj */ 121585 wikitext text/x-wiki {{aŭtoro}} ==Verkoj== ===Romanoj=== *''[[Quo vadis?]]'' – trad. {{de|Lidja Zamenhof}} (1934) ===Noveloj=== *''[[Janko-Muzikanto]]'' – trad. {{de|Antoni Grabowski}} (1891) *''[[La juĝo de Zeŭs]]'' – trad. {{de|Antoni Grabowski}} (1892) *''[[La Juĝo de Oziris]]'' – trad. {{de|Antoni Grabowski}} (1908) *''[[Kio okazis foje en Sidono]]'' – trad. {{de|Antoni Grabowski}} (1909) *''[[Ŝi, la tria]]'' – trad. {{de|Antoni Grabowski}} (1913) *''[[Noveloj (Sienkiewicz)|Noveloj]]'' – trad. {{de|Lidja Zamenhof}} (1925): **''[[Noveloj (Sienkiewicz)/Lux in tenebris lucet|Lux in tenebris lucet]]'' **''[[Noveloj (Sienkiewicz)/La maljuna servisto|La maljuna servisto]]'' **''[[Noveloj (Sienkiewicz)/Dioklo|Dioklo]]'' **''[[Noveloj (Sienkiewicz)/Estu benita|Estu benita]]'' **''[[Noveloj (Sienkiewicz)/La anĝelo|La anĝelo]]'' == Pri li == * ''[[Noveloj (Sienkiewicz)/Henryk Sienkiewicz|Henryk Sienkiewicz]]'' (antaŭparolo de ''[[Noveloj (Sienkiewicz)|Noveloj]]'') – [[Aŭtoro:Lidja Zamenhof|Lidja Zamenhof]] (1925) pq1fdtnkpowm0cfqo1cegt04u58wdv9 104 16569 121627 115374 2026-05-26T00:16:19Z Castelobranco 7 *ligilo 121627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|AGLOMERATO|- 4 -|AKLAMI}}</noinclude><section begin="Aglomerato"/><nowiki /> '''Aglomerato'''. Aglomeraĵo. <section end="Aglomerato"/> <section begin="Aglutini"/>'''Aglutini''' ({{VdE-ml|Med}}.). Kunglui : ''aglutini la'' ''randojn de vundo; aglutini leŭkocitojn''. <section end="Aglutini"/> <section begin="Agonio"/>'''Agonio'''. Batalo de la mortanto kontraŭ la morto; la lastaj suferoj de la mortanto. '''Agonii'''. Esti en la stato de l’ agonio. '''Agonianto'''. Persono, kiu agonias. <section end="Agonio"/> <section begin="Agordi"/>'''Agordi'''. Konformigi reciproke la kordojn de instrumento, unu instrumenton al alia. '''Agordo'''. Reciproka, konformigo de l’ kordoj de instrumento, de unu instrumento al alia. <section end="Agordi"/> <section begin="Agrabla"/>'''Agrabla'''. Kiun oni volonte vidas, aŭskultas, k. t. p. : ''agrabla persono, vizaĝo,'' ''voĉo''. '''Malagrabla'''. Kiun oni ne volonte vidas, aŭskultas, k. t. p. <section end="Agrabla"/> <section begin="Agrafo"/>'''Agrafo'''. Metala hoketo kun ringeto, kiu servas por kunigi du randojn de vesto. '''Agrafi'''. Kunigi per agrafo. Komparu : '''{{VdE|Broĉo}}, {{VdE|Buko|buko}}, {{VdE|Pinglo|pinglo}}'''. <section end="Agrafo"/> <section begin="Agregato"/>'''Agregato''' ({{VdE-ml|Filoz}}.). Io formita per kuniĝo de unuspecaj objektoj : ''agregato de molekuloj.'' <section end="Agregato"/> <section begin="Agrikulturo"/>'''Agrikulturo'''. Kulturado de la tero. <section end="Agrikulturo"/> <section begin="Agronomio"/>'''Agronomio'''. Scienco, arto kulturi la teron. <section end="Agronomio"/> <section begin="Agronomo"/>'''Agronomo'''. Persono, kiu konas la agronomion, kiu sin okupas per la agronomio. <section end="Agronomo"/> <section begin="Aĝo"/>'''Aĝo'''. Tempo, pasinta de la naskiĝo : ''Kian aĝon li havas? Li estas kvardekjara.'' '''Aĝa'''. Havanta aĝon : ''Li estas pli aĝa, ol lia'' ''fratino''. '''Plenaĝa'''. Havanta la aĝon, en kiu oni posedas ĉiujn personajn rajtojn : ''En'' ''tre multaj landoj oni fariĝas plenaĝa post la'' ''dudekunua jaro de la vivo.'' <section end="Aĝo"/> <section begin="Aĝio"/>'''Aĝio'''. Diferenco inter la nominala kaj efektiva (laŭkursa) valoro de la mono. <section end="Aĝio"/> <section begin="Aĝioto"/>'''Aĝioto'''. Spekulacio en la borso per publikaj paperoj. '''Aĝioti'''. Sin okupi per la aĝioto. '''Aĝiotisto'''. Persono, kiu profesie aĝiotas. <section end="Aĝioto"/> <section begin="Ajlo"/>'''Ajlo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Bulba vegetaĵo kun forta odoro, uzata kiel spicaĵo (''Allium sativum''). <section end="Ajlo"/> <section begin="Ajn"/>'''Ajn'''. Ĝeneraliga sendifina partikulo, aldonata al pronomoj, adverboj kaj konjunkcioj : ''kiu ajn, kiel ajn, kiam ajn.'' <section end="Ajn"/> <section begin="-Aĵ"/>'''-Aĵ'''. Sufikso por derivi nomon de objekto, afero, farita el tio, devenanta de tio, kion esprimas la radiko; por esprimi ion konkretan : ''porkaĵo'' = porka viando; ''amikaĵo'' = amika ago. '''Aĵo'''. Afero, objekto. <section end="-Aĵ"/> <section begin="Akacio"/>'''Akacio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’mimozacoj (''Acacia''). <section end="Akacio"/> <section begin="Akademio"/>'''Akademio'''. '''- 1'''. Supera lernejo, universitato. '''- 2'''. Societo de scienculoj, literaturistoj, artistoj. <section end="Akademio"/> <section begin="Akanto"/>'''Akanto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Suda dorna vegetaĵo (''Acanthus''). <section end="Akanto"/> <section begin="Akapari"/>'''Akapari'''. '''- 1'''. Aĉeti kiel eble plej grandan kvanton da komercaĵo, por plialtigi la prezon kaj vendi kare. '''- 2'''. Proprigi al si kun malutilo por aliaj. '''Akaparo'''. Ago de tiu, kiu akaparas. <section end="Akapari"/> <section begin="Akaro"/>'''Akaro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazita insekto el la vico de l’araknoidoj (''Acarina''). <section end="Akaro"/> <section begin="Akceli"/>'''Akceli'''. Plirapidigi kaj samtempe helpi, sukcesigi : ''La aliĝo de famaj scienculoj'' ''forte akcelis la progreson de Esperanto.'' '''Akcelo'''. Ago de tiu, kiu akcelas. <section end="Akceli"/> <section begin="Akcento"/>'''Akcento'''. Plilaŭtigo, plifortigo de la voĉo sur unu silabo de la vorto : ''La'' ''Francoj, parolante esperante, ofte metas la'' ''akcenton sur la lasta silabo''. '''Akcenti'''. Meti la akcenton. <section end="Akcento"/> <section begin="Akcepti"/>'''Akcepti'''. '''- 1'''. Konsenti preni tion, kion oni donas, proponas : ''Ne estas ĝentile ne'' ''akcepti donacon''. '''- 2'''. Esti hejme por la vizitantoj : ''{{Sino|N.}} akceptas ĉiun mardon.'' '''- 3'''. Aprobi, konsenti : ''La propono estis'' ''akceptita per aklamo''. '''Akcepto'''. Ago de tiu, kiu akceptas. '''Akceptebla'''. Kiu povas esti akceptita : ''neakceptebla propono''. Komparu : '''{{VdE|Ricevi}}'''. <section end="Akcepti"/> <section begin="Akcesora"/>'''Akcesora'''. Akompananta la ĉefan aferon; flanka, ne ĉefa. '''Akcesoraĵo'''. Afero, objekto akcesora. <section end="Akcesora"/> <section begin="Akcio"/>'''Akcio'''. Atesto pri partopreno en kompanio komerca aŭ industria : ''La kurso de'' ''la akcioj falas dum milito''. '''Akciulo'''. Posedanto de akcio : ''Oni aranĝas ĉiujare'' ''kunvenon de la akciuloj por decidi la plej'' ''gravajn aferojn de la kompanio.'' <section end="Akcio"/> <section begin="Akcidento"/>'''Akcidento'''. Okazo malfeliĉa, malagrabla kaj neatendita : ''fervoja akcidento; laboristo,'' ''vundita de akcidento''. '''Akcidenta'''. Hazarda kaj malfeliĉa, malagrabla. <section end="Akcidento"/> <section begin="Akcipitro"/>'''Akcipitro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rabobirdo el la familio de l’falkoj (''Astur''). <section end="Akcipitro"/> <section begin="Akcizo"/>'''Akcizo'''. Imposto de la manĝaĵoj, alkoholaĵoj, k. t. p. <section end="Akcizo"/> <section begin="Akiri"/>'''Akiri'''. Fariĝi posedanto per batalo, laboro, aĉeto k. t. p. '''Akiro'''. '''- 1'''. Ago de tiu, kiu akiras. '''- 2'''. Objekto, afero akirita : ''Eksterminte la malamikojn, la taĉmento'' ''revenis kun riĉa akiro''. '''Akirebla'''. Kiu povas esti akirita. <section end="Akiri"/> <section begin="Aklami"/>'''Aklami'''. '''- 1'''. Saluti per laŭtaj krioj. '''- 2'''. Elekti iun, akcepti proponon sen<section end="Aklami"/><noinclude><references/></noinclude> ixbzqwtew5byjhr4541pqzqm14bcn2k 104 19634 121625 119465 2026-05-26T00:13:33Z Castelobranco 7 *ligilo 121625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Castelobranco" /></noinclude>{{f|VORTARO DE ESPERANTO|c|g=300%}} ---- <section begin="Litero A"/>{{f|'''A'''|c|g=150%}} <section end="Litero A"/> <section begin="A"/>'''A'''. - '''1'''. Unua litero de la esperanta kaj de aliaj alfabetoj. - '''2'''. Finiĝo de la adjektivoj : ''bela, mia, unua, ĉiama.'' - '''3'''. Komenco : ''De A ĝis Z'' = de la komenco ĝis la fino. <section end="A"/> <section begin="Abato"/>'''Abato'''. Ĉefo de monaĥejo. '''Abatino'''. Ĉefino de monaĥinejo. <section end="Abato"/> <section begin="Abdiki"/>'''Abdiki'''. Forlasi tronon kaj ĉiujn rajtojn al ĝi. '''Abdiko'''. Ago de tiu, kiu abdikas. <section end="Abdiki"/> <section begin="Abelo"/>'''Abelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). La konata insekto, produktanta mielon kaj vakson (''Apis mellijica'') : ''Laborema kiel abelo.'' '''Abelejo'''. Domo de abeloj. <section end="Abelo"/> <section begin="Aberacio"/>'''Aberacio'''. - '''1''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Diferenco inter la ŝajna kaj vera situacio de astro. - '''2''' ({{VdE-ml|Opt}}.). Disperso de la lumo : ''aberacio sfera, aberacio kromata.'' <section end="Aberacio"/> <section begin="Abio"/>'''Abio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Pinglarbo; ĝia ligno estas uzata de l’ĉarpentistoj, lignaĵistoj (''Abies pectinata''). <section end="Abio"/> <section begin="Abismo"/>'''Abismo'''. - '''1'''. Loko profunda kaj abrupta : ''monta abismo.'' - '''2'''. Senfundaĵo, profundegaĵo, io tre profunda : ''abismo de l’oceano.'' Fig. : ''Esti sur la bordo de abismo'' = esti en granda danĝero. <section end="Abismo"/> <section begin="Ablativo"/>'''Ablativo'''. Kazo de la deklinacio en la sanskrita, latina, slavaj lingvoj; ĝi esprimas instrumenton, devenon, k. t. p.; esperante ĝi estas tradukata plej ofte per la prepozicioj ''per'' kaj ''de''. <section end="Ablativo"/> <section begin="Abnegacio"/>'''Abnegacio'''. Forlaso de komfortaĵoj kaj ĝuoj, precipe por la bono de aliaj : ''La'' ''abnegacio, t. e. la forgeso pri si mem kaj'' ''sinofero, estas virto malofta.'' <section end="Abnegacio"/> <section begin="Abomeno"/>'''Abomeno'''. Sento, kiun kaŭzas tre malagrablaj, fizikaj ecoj de objekto (ekz. : odoro de putranta viando); malinklino. '''Abomena'''. Kaŭzanta abomenon : ''abomena'' ''odoro, vizaĝo, ago.'' Komparu : '''{{VdE|Antipatio}}'''. <section end="Abomeno"/> <section begin="Aboni"/>'''Aboni'''. Mendi por difinita tempo kaj antaŭe pagi gazetojn, biletojn por spektakloj, k. t. p. : ''Li abonas ĉiujn esperantajn'' ''gazetojn. Abonu du loĝiojn por la itala opero.'' '''Abono'''. - '''1'''. Mendo por difinita tempo kaj antaŭa pago por gazetoj, spektakloj, k. t. p. - '''2'''. Tempo, por kiu estas farita la abono : ''Via abono finiĝas post du monatoj.'' '''Abonanto'''. Persono, kiu abonas : ''Nia revuo'' ''havas 10,000 abonantojn.'' <section end="Aboni"/> <section begin="Aborti"/>'''Aborti'''. Akuŝi antaŭtempe ne vivpovan idon. '''Aborto'''. Antaŭtempa akuŝo de ne vivpova ido. '''Abortiga'''. Kaŭzanta aborton : ''abortiga medikamento''. <section end="Aborti"/> <section begin="Abrikoto"/>'''Abrikoto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’abrikotujo. '''Abrikotujo'''. Arbo el la familio de l’amigdalacoj (''Prunus armeniaca''). <section end="Abrikoto"/> <section begin="Abrotano"/>'''Abrotano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’kompozitoj, uzata kiel spicaĵo, en la medicino (''Artemisia abrotanum''). <section end="Abrotano"/> <section begin="Abrupta"/>'''Abrupta'''. Tre kruta, kvazaŭ forŝirita, kvazaŭ fortranĉita; ''abrupta bordo.'' '''Abrupteco'''. Eco de tio, kio estas abrupta. Komparu : '''{{VdE|Deklivo|Dekliva}}, {{VdE|Kruta|kruta}}'''. <section end="Abrupta"/> <section begin="Absceso"/>'''Absceso'''. Amaso de puso en histoj. Komparu : '''{{VdE|Ulcero}}, {{VdE|Vundo|vundo}}'''. <section end="Absceso"/> <section begin="Absinto"/>'''Absinto'''. Forta maldolĉa brando de verda koloro, preparata el la samnoma vegetaĵo : ''La absinto kaŭzas nervajn malsanojn.'' <section end="Absinto"/> <section begin="Absoluta"/>'''Absoluta'''. - '''1'''. Tute sendependa de iu ajn povo aŭ kontrolo, sola ordonanta kaj leĝdonanta. ''La rusaj caroj estis absolutaj'' ''monarĥoj. Via tono, sinjoro, estas tro absoluta!''<section end="Absoluta"/><noinclude><references>KABE 1</references></noinclude> cm7qrgf540baz305cic70z93to3u034 104 19725 121670 119436 2026-05-26T01:25:14Z Castelobranco 7 *ligilo 121670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Loko"/>'''Loko'''. Parto de la spaco, okupita de objekto aŭ destinita por ĝi : ''loko en la teatro, loko sur la tablo''. '''Loki'''. Meti en loko, trovi por io lokon : ''loki keston en la ĉambro''. '''Loka'''. Apartenanta al loko, ne transpasanta la limojn de loko : ''loka esperantista movado''. '''Disloki'''. Meti en kelke da lokoj : ''disloki meblojn en la ĉambro''. '''Transloki'''. Meti en alian lokon. <section end="Loko"/> <section begin="Lokalizi"/>'''Lokalizi'''. - 1. Fiksi en unu loko, malhelpi ion trapasi la limojn de la loko : ''lokalizi brulon''. - 2. Determini la lokon : ''La kuracista esploro lokalizis la lezon en la dekstra pulmo''. <section end="Lokalizi"/> <section begin="Lokomobilo"/>'''Lokomobilo'''. Vapora maŝino, transportebla per radoj. <section end="Lokomobilo"/> <section begin="Lokomotivo"/>'''Lokomotivo'''. Vapora maŝino, por tiri vagonojn sur fervojo. <section end="Lokomotivo"/> <section begin="Lolo"/>'''Lolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Malbona herbo el la familio de l’ graminacoj (''Lolium''). <section end="Lolo"/> <section begin="Longa"/>'''Longa'''. - 1. Granda en la direkto, perpendikulara al la transversa : ''La bastono estas longa, mallarĝa peco de ligno. La strato estas mil metrojn longa''. - 2. Multe daŭranta : ''longa parolado, longa vespero''. '''Longeco'''. - 1. Dimensio en la direkto, perpendikulara al la transversa : ''La longeco de la trabo superas 6 metrojn''. ''La trabo bavas 6 metrojn da longeco''. - 2. Eco de tio, kio estas longa : ''La longeco ne estas ornamo de parolado''. '''Longe'''. Longan tempon; multe da tempo : ''La kunsido daŭris longe''. '''De longe'''. De longa tempo : ''Jam de longe li ne loĝas en nia urbo''. '''Longedaŭra'''. Kiu daŭras longe. '''Longforma'''. Kies longeco multe superas la larĝecon : ''longforma skatolo''. '''Longigi, plilongigi'''. Fari ion longa, pli longa. '''Mallonga'''. Malgranda en la direkto, perpendikulara al la transversa; daŭranta malmulte da tempo. '''Mallongeco'''. Eco de tio, kio estas mallonga. <section end="Longa"/> <section begin="Lonicero"/>'''Lonicero''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la kaprifoliacoj, uzata por bastonoj, pipaj tuboj (''Lonicera''). <section end="Lonicero"/> <section begin="Lorno"/>'''Lorno'''. Optika instrumento, konsistanta el longa tubo kun optikaj vitroj ĉe ambaŭ ekstremoj, pligrandiganta kaj pliproksimiganta la objekton : ''la lorno de Galileo''. '''Lorneto'''. Optika instrumento, konsistanta el du malgrandaj lornoj, uzata en la teatroj k. t. p. <section end="Lorno"/> <section begin="Loto"/>'''Loto'''. Objekto (osta kubo, bileto kun numero k. t. p.), per kiu oni konsultas la sorton. '''Loti'''. Konsulti la sorton per loto. <section end="Loto"/> <section begin="Loterio"/>'''Loterio'''. Ludo, kies partoprenantoj aĉetas numeritajn biletojn kaj akiras la rajton al la gajno, montrota de loto. <section end="Loterio"/> <section begin="Lui"/>'''Lui'''. Preni objekton por sia uzo, pagante interkonsentitan sumon por difinita tempo : ''lui ĉambron por unu monato''. '''Luanto'''. Persono, kiu luas. '''Luebla'''. Kiu povas esti luita. '''Ludoni'''. Doni objekton por ies uzo, ricevante interkonsentitan sumon por difinita tempo. '''Luprezo'''. Prezo, por kiu oni luas aŭ ludonas. <section end="Lui"/> <section begin="Lucerno"/>'''Lucerno'''. Pendanta lampo, kovrita per sferforma kloŝo. <section end="Lucerno"/> <section begin="Ludi"/>'''Ludi'''. Sin okupi por sia propra plezuro aŭ por plezuro de aliaj, por pasigi la tempon : ''ludi keglojn, ludi kartojn, ludi muzikan instrumenton, ludi rolon en teatro''. '''Ludo'''. Okupo por propra plezuro, por pasigi la tempon. '''Ludanto'''. Persono, kiu ludas. '''Ludema'''. Kiu amas ludojn, kiu havas inklinon al ludoj. Komparu : '''{{VdE|Amuzi}}, {{VdE|Distri|distri}}'''. <section end="Ludi"/> <section begin="Lukso"/>'''Lukso'''. Malŝparemo en la elsperoj por la vestoj, manĝo k. t. p.: ''kortega tukso''. '''Luksa'''. Bazita sur lukso, montranta lukson : ''luksa loĝejo''. '''Lukse'''. En luksa maniero. <section end="Lukso"/> <section begin="Lukti"/>'''Lukti'''. Batali sen armiloj, laŭ difinitaj reguloj, por renversi la kontraŭulon. '''Luktisto'''. Homo, kies profesio estas lukti. <section end="Lukti"/> <section begin="Luli"/>'''Luli'''. Balanci infanon, por ĝin dormigi '''Lulilo'''. Lito por luli. <section end="Luli"/> <section begin="Lumo"/>'''Lumo'''. Tio, kio faras la objektojn videblaj : ''la lumo de la suno, la taga lumo''. '''Lumi'''. Eligi lumon : ''La luno lumas malpli hele ol la suno''. '''Luma'''. Kiu lumas. '''Mallumo'''. Plena manko de lumo : ''En la kaverno regis mallumo''. '''Lumigi'''. Fari ion lumanta, liveri al io lumon : ''lumigi ĉambron per kandelo''. '''Eklumigi'''. Ekbruligi objekton, aparaton lumigontan : ''eklumigi gasan lanternon''. <section end="Lumo"/> <section begin="Lumbo"/>'''Lumbo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la korpo inter la dorso kaj la malsupra ekstrema membro. <section end="Lumbo"/> <section begin="Lumbriko"/>'''Lumbriko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ ringvermoj, vivanta en la tero (''Lumbricus terrestris''). <section end="Lumbriko"/> <section begin="Luno"/>'''Luno'''. Planedo satelito de la tero, rondiranta ĉirkaŭ ĝi. <section end="Luno"/> <section begin="Lunatiko"/>'''Lunatiko'''. Persono, kiu dum la dormo iras kaj agas, kvazaŭ konscia. <section end="Lunatiko"/> <section begin="Lundo"/>'''Lundo'''. Dua tago de la semajno, unua tago post la dimanĉo : ''festi la lundon'' = ne labori lunde, kvazaŭ daŭrigante la dimanĉan feston. <section end="Lundo"/> <section begin="Lupo"/>'''Lupo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba mambesto el la familio de l’ hundoj (''Canis lupus'').<section end="Lupo"/><noinclude><references/></noinclude> aamfwxk0fo39xf7hi2jk0y4ebrjq8dr 104 20736 121648 121555 2026-05-26T00:48:32Z Castelobranco 7 *ligilo 121648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Litero G"/>{{f|'''G'''|c|g=150%}} <section end="Litero G"/> <section begin="Gabio"/>'''Gabio'''. Cilindra korbo sen fundo, uzata por rapida aranĝo de redutoj. <section end="Gabio"/> <section begin="Gado"/>'''Gado''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de ostfiŝo, ĉefa nutraĵo de la norduloj (''Gadus''). <section end="Gado"/> <section begin="Gaja"/>'''Gaja'''. Ekscitita de agrablaj sentoj kaj montranta sian kontentecon per gestoj, rido : ''gaja homo, gaja junularo''. '''Gaje'''. En gaja maniero. '''Gajeco'''. Stato de tiu, kiu estas gaja. '''Gajigi'''. Fari iun gaja : ''La rakonto gajigis ĉiujn''. '''Malgaja'''. Ekscitita de malagrablaj sentoj. '''Malgajeco'''. Stato de tiu, kiu estas malgaja. '''Malgajigi'''. Fari iun malgaja. Komparu : '''{{VdE|Ĝoji|Ĝoja}}'''. <section end="Gaja"/> <section begin="Gajlo"/>'''Gajlo'''. Tumoro sur la folioj de l’ kverko, kaŭzita de piko de vespo : ''El gajloj oni fabrikas inkon''. <section end="Gajlo"/> <section begin="Gajni"/>'''Gajni'''. Akiri ion aŭ bonan rezultaton en io, sukcesi en io, kio tute aŭ grandaparte dependas de sorto : ''gajni en kartludo, en loterio; gajni batalon''. '''Malgajni'''. Perdi ion, malsukcesi en io, kio tute aŭ parte dependas de sorto : ''malgajni veton''. Komparu : '''{{VdE|Profito|Profiti}}'''. <section end="Gajni"/> <section begin="Galo"/>'''Galo'''. Sekrecio de la hepato : maldolĉa, verdeflava digesta suko. <section end="Galo"/> <section begin="Galanterio"/>'''Galanterio'''. Malgrandaj luksaj objektoj por ornamo de loĝejo, de vesto : ''statuetoj, speguloj''. <section end="Galanterio"/> <section begin="Galantino"/>'''Galantino'''. Vianda manĝaĵo, ornamita per la propra gelateno. <section end="Galantino"/> <section begin="Galeno"/>'''Galeno'''. Mineralo, konsistanta el plumbo, sulfuro kaj arĝento. <section end="Galeno"/> <section begin="Galero"/>'''Galero'''. Komerca aŭ milita ŝipo de la mezaj jarcentoj. En Francujo iam la remistoj de galeroj estis krimuloj, ligitaj al la bordoj per ĉenoj : ''galeroj'' = punlaboro, malfacila, teda laboro. <section end="Galero"/> <section begin="Galerio"/>'''Galerio'''. - 1. Teatra balkono kun benkoj por la spektatoroj. - 2. Longa, mallarĝa salono kun kolonoj; longa, mallarĝa subteraĵo : ''galerio de minejo''. - 3. Kolekto de objektoj de arto, de kuriozaĵoj : ''galerio de pentraĵoj''. <section end="Galerio"/> <section begin="Galiumo"/>'''Galiumo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ga. Ĥemia elemento, malofta metalo, parenca kun zinko. <section end="Galiumo"/> <section begin="Galono"/>'''Galono'''. Densa rubando el arĝento, oro, por ornamo de vesto, de kurteno : ''galonoj de oficira uniformo''. <section end="Galono"/> <section begin="Galopo"/>'''Galopo'''. La plej rapida kuro de l’ ĉevalo; tre rapida kuro. '''Galopi'''. Tre rapide kuri. '''Galope'''. En galopa kuro; tre rapide. <section end="Galopo"/> <section begin="Galoŝo"/>'''Galoŝo'''. Piedvesto, plej ofte kauĉuka, kiun oni metas sur la ŝuon por gardi la piedon de la malsekeco. <section end="Galoŝo"/> <section begin="Galvana"/>'''Galvana''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Kiu rilatas la elektron, devenantan de ĥemiaj fenomenoj. <section end="Galvana"/> <section begin="Galvanismo"/>'''Galvanismo''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Elektraj fenomenoj, devenantaj de ĥemiaj fenomenoj. <section end="Galvanismo"/> <section begin="Galvanometro"/>'''Galvanometro''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Aparato por mezuri la forton de la galvana fluo per la devio de magneta vergeto. <section end="Galvanometro"/> <section begin="Galvanoplastiko"/>'''Galvanoplastiko'''. Apliko de la galvana fluo por kovri objektojn per maldika tavolo de metalo, antaŭe solvita. <section end="Galvanoplastiko"/> <section begin="Gamo"/>'''Gamo'''. Serio de muzikaj notoj, ordigitaj en la natura vico de l' tonoj : ''Ĉiuj gamoj ricevas la nomon de la komenca noto''. <section end="Gamo"/> <section begin="Gamaŝo"/>'''Gamaŝo'''. Vesto, kiu kovras la malsupron de la kruro kaj la supron de la ŝuo. <section end="Gamaŝo"/> <section begin="Ganglio"/>'''Ganglio'''. Nerva nodo. <section end="Ganglio"/> <section begin="Gangreno"/>'''Gangreno'''. - 1. Detruo, morto de membro aŭ organo, kaŭzita de lezo de la nutrado, de la bakterioj : ''La gangreno estas ofta en la militaj hospitaloj dum la militiro''. - 2. Malvirteco : ''morala gangreno''. <section end="Gangreno"/> <section begin="Ganto"/>'''Ganto'''. Vesto de la mano : ''ledaj, lanaj gantoj''. ''Ĵeti la ganton'' = inviti al batalo. ''Levi la ganton'' = akcepti la inviton al batalo. <section end="Ganto"/> <section begin="Garantii"/>'''Garantii'''. - 1. Preni sur sin la respondecon : ''garantii por komercaĵo, por arestito, por prunto''. - 2. Firme aserti : ''Li garantias, ke morgaŭ estos bela vetero''. '''Garantio'''. Respondeco de tiu, kiu garantias; garantianta objekto : ''pruntgarantio''. <section end="Garantii"/> <section begin="Garbo"/>'''Garbo'''. Fasko de greno : ''tritika garbo, '''Garbejo'''''. Konstruaĵo por greno, fojno, pajlo. <section end="Garbo"/> <section begin="Gardi"/>'''Gardi'''. Zorgi pri ies sendanĝereco : ''gardi personon, konstruaĵon, postenon; sin gardi''. '''Gardisto'''. Homo, kies okupo estas gardi. '''Gardejo'''. Gardista posteno. '''Gardostaranto'''. Gardisto dum la plenumado de sia funkcio. '''Antaŭgardi'''. Neebligi la danĝeron antaŭ ĝia apero : ''La vakcino antaŭgardas de la variolo''. ''La asekuro'' <section end="Gardi"/><noinclude><references/></noinclude> iuafj0hn3w0sxyhfd50t770tro0zgkm 104 20737 121641 121355 2026-05-26T00:34:25Z Castelobranco 7 *ligilo 121641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Litero E"/>{{f|'''E'''|c|g=150%}} <section end="Litero E"/> <section begin="-E"/>'''-E'''. Fleksio de adverboj : ''bone, unue, antaŭe, senprokraste''. <section end="-E"/> <section begin="Ebeno"/>'''Ebeno'''. Supraĵo, kiun tuŝas tuta rekta linio, kiu havas kun ĝi du komunajn punktojn. '''Ebena'''. Havanta formon de l' ebeno : La supraĵoj de piramido estas ebenaj, la supraĵo de sfero estas kurba. '''Ebenaĵo'''. Ebena loko, ebena lando. '''Ebenigi'''. Fari ebena : ''ebenigi la vojon''. Komparu : '''{{VdE|Glata}}''', '''{{VdE|Plata|plata}}'''. <section end="Ebeno"/> <section begin="-Ebl"/>'''-Ebl'''. Sufikso, esprimanta, ke io povas esti farata : manĝebla, dividebla, kredeble. <section end="-Ebl"/> <section begin="Ebono"/>'''Ebono'''. Nigra, malmola, peza ligno : Ebonon oni uzas por mebloj, bastonoj k. t. p. '''Ebona'''. El ebono : ''ebona skatolo''. <section end="Ebono"/> <section begin="Ebria"/>'''Ebria'''. Estanta sub la influo de la alkoholo : ''Ne donu glavon al homo ebria''. '''Ebrieco'''. Stato de tiu, kiu estas ebria : ''Ebrieco donas forgeson''. '''Ebriigi'''. Fari iun ebria. '''Ebriiĝi'''. Fariĝi ebria. '''Ebriulo'''. Persono ebria. <section end="Ebria"/> <section begin="Eburo"/>'''Eburo'''. Osto de la okuldento de elefanto. '''Ebura'''. El eburo : ''ebura tenilo''. <section end="Eburo"/> <section begin="-Ec"/>'''-Ec'''. Sufikso, esprimanta abstraktan ideon de kvalito, de stato : moleco, infaneco. '''Eco'''. Kvalito : ''bonaj kaj malbonaj ecoj''. <section end="-Ec"/> <section begin="Eĉ"/>'''Eĉ'''. Adverbo, uzata por substreki ideon, por esprimi : ne nur, sed krom tio, sed pli multe... : ''Eĉ la bestoj aŭskultis, kiam ludis Orfeo''. ''Oni insultis, oni eĉ batis la malfeliĉulon''. <section end="Eĉ"/> <section begin="Edifi"/>'''Edifi'''. Instigi al la pieco, al la virto : ''La prediko edifis ĉiujn preĝantojn''. '''Edifa'''. Kiu edifas : ''edifa admono de l' patro''. <section end="Edifi"/> <section begin="Edikto"/>'''Edikto'''. Leĝo, ordono, publikigita de regnestro. <section end="Edikto"/> <section begin="Eduki"/>'''Eduki'''. Zorgi pri la evolucio de la fizikaj, moralaj kaj intelektaj kapabloj : eduki infanon, eduki beston. '''Edukato'''. Tiu, kiu estas edukata. '''Edukado'''. Agoj de tiu, kiu edukas. '''Edukiteco'''. Eco, stato de tiu, kiu estas edukita. '''Edukisto'''. Persono, kies okupo, specialo estas eduki. '''Edukejo'''. Institucio, kie oni edukas. <section end="Eduki"/> <section begin="Edzo"/>'''Edzo'''. Viro laŭleĝe ligita kun virino, por fondi kun ŝi familion. '''Edzino'''. Virino laŭleĝe ligita kun viro, por fondi kun li familion. '''Edziĝo'''. Laŭleĝa ligo de viro kun virino, por fondi familion. '''Edzeco'''. Stato de tiu, kiu estas edzo aŭ edzino. '''Edziĝi'''. Fariĝi edzo. '''Edziniĝi'''. Fariĝi edzino. '''Geedziĝi'''. Fariĝi geedza paro. '''Edzigi'''. Fari iun edzo : ''La gepatroj edzigis la filon''. '''Eksedziĝo'''. Laŭleĝa rompo de la edziĝo. <section end="Edzo"/> <section begin="Efekto"/>'''Efekto'''. Impreso de arta objekto, de spektaklo, kiu forte altiras la atenton, kortuŝas : ''efekto de dramo, de pentraĵo, de parolado''. <section end="Efekto"/> <section begin="Efektiva"/>'''Efektiva'''. Kiu vere ekzistas, ne ŝajna : ''La efektiva nombro de Esperantistoj estas multe pli granda, ol tiu de l’ enskribitaj en la adresaroj''. '''Efektivigi'''. Plenumi, realigi : efektivigi planon. '''Efektiviĝi'''. Plenumiĝi, realiĝi. <section end="Efektiva"/> <section begin="Efemera"/>'''Efemera'''. Mallongedaŭra, rapide pasanta : ''La beleco estas efemera''. <section end="Efemera"/> <section begin="Efiki"/>'''Efiki'''. Kaŭzi rezultaton : Post longa uzado la medikamentoj ne efikas plu. Ekzemplo efikas pli bone ol admonoj. '''Efiko'''. Ago de tio, kio efikas, rezultato de la agado. '''Efika'''. Kiu havas efikon. '''Efikeco'''. Eco de tio, kio efikas. '''Senefika'''. Kiu restas sen efiko. <section end="Efiki"/> <section begin="-Eg"/>'''-Eg'''. Sufikso, esprimanta pli altan, pli fortan gradon : pordo de ĉambro, pordego de domo; ''varma akvo'' = kies temperaturo estas iom pli alta, ol nia, varmega akvo = proksima al la bolado. <section end="-Eg"/> <section begin="Egala"/>'''Egala'''. - 1. Same granda, sama, ne diferenca : egala nombro, egala talento. - 2. Kies partoj ne diferencas unuj de alia : ''egala voĉo, egala paŝado''. '''Egalaĵo'''. Du egalaj grandoj, kunigitaj per la signo de la egaleco : ''A = B''. '''Egaleco'''. Eco de tio, kio estas egala. '''Egali'''. Esti egala : ''Du grandoj, kiuj egalas trian, egalas unu la alian''. '''Egaligi'''. Fari ion egala : ''egaligi la ŝancojn''. '''Egaliĝi'''. Fariĝi egala. '''Egalvalora'''. Havanta saman valoron. Komparu : '''{{VdE|Analogio|Analogia}}''', '''{{VdE|Parenco|parenca}}''', '''{{VdE|Simila|simila}}'''. <section end="Egala"/> <section begin="Egoismo"/>'''Egoismo'''. Memamo, malvirto de persono, kiu zorgas nur pri si mem; kontraŭo de altruismo. <section end="Egoismo"/> <section begin="Egoisto"/>'''Egoisto'''. Persono, kiu amas nur sin mem, kiu zorgas nur pri si mem. <section end="Egoisto"/> <section begin="Eĥo"/>'''Eĥo'''. Sono, klare reflektita de malproksima supraĵo : ''eĥo de montoj''. <section end="Eĥo"/><noinclude><references/></noinclude> 56ntt7wi7c5eu6phtjh74pqgysxmngs 4 22743 121587 93505 2026-05-25T14:49:24Z HenriLeFoll 4277 121587 wikitext text/x-wiki <div style="border: 1px solid #5090C0; margin-left: .3em; margin-right: .3em; margin-bottom: .3em;"> <div style="padding: 1em 1em;text-align:left; "> <!-- Bonvenigo --> [[Dosiero:1963-BHHk.jpg|dekstra|300px]] <div style="font-size:150%;border:none;margin: 0;padding:.1em;color:#000">Bonvenon al '''Vikifontaro''', la libera biblioteko! </div> <div style="font-size:95%;border:none;margin: 0;padding:.1em;color:#000">Vikifontaro estas libera biblioteko akceptanta [[w:eo:Publika havaĵo|publikaĵojn]] aŭ tekstojn haveblajn laŭ la permesilo [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.eo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 4.0 Tutmonda]. Ĉi tiu libera biblioteko estas projekto de la [[w:Fondaĵo Vikimedio|fondaĵo Vikimedio]], same kiel [[:w:Vikipedio|Vikipedio]], plurlingva enciklopedio. Ĝenerala superrigardo: * Sistemeca '''[[Vikifontaro:enhavtabelo|enhavtabelo]]''' por la esperantlingvaj tekstoj, * [[vikifontaro:Diskutejo|Diskutejo]] por interkomuniki kun aliaj vikifontaristoj en Esperanto, * [[helpo:Superrigardo|Helpo]] kun bazaj informoj kaj reguloj, * Kategorio ''[[:kategorio:vikifontaro|Vikifontaro]]'' por atentigi pri pli teknikaj paĝoj de ĉi tiu projekto kaj * Kategorioj ''[[:kategorio:vikifontaro:Uzantoj|uzantoj]]'' kaj ''[[:Kategorio:Vikifontaristo|vikifontaristo]]'' por trovi aliajn uzantojn/vikifontaristojn. Se necese, faru provojn en la [[Wikisource:Provejo|provejo]].</div> <div style="font-size:130%;">Vikifontaro enhavas pli ol [[Vikifontaro:Statistikoj|10 000]] tekstojn de [[:Kategorio:Aŭtoroj laŭ alfabeto|{{PAGESINCAT:Aŭtoroj_laŭ_alfabeto}}]] aŭtoroj. </div> </div></div> i7hnyv0jdoqj7jktw0ty3o2hq0jb8rb 104 25590 121674 119357 2026-05-26T01:38:42Z Castelobranco 7 *ligilo 121674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Nu"/>'''Nu'''. Interjekcio, antaŭiranta surprizan konkludon : ''Nu, kion vi diros pri tio? <section end="Nu"/> <section begin="Nuanco"/>'''Nuanco'''''. Malgranda, apenaŭ sentebla diferenco inter aferoj de la sama speco : ''nuanco de koloro, nuanco de esprimo''. '''Nuanci'''. Esprimi per nuancoj. Komparu : '''{{VdE|Moduli}}'''. <section end="Nuanco"/> <section begin="Nubo"/>'''Nubo'''. Akva vaporo, formanta videblajn amasojn en la supraj tavoloj de la aero. <section end="Nubo"/> <section begin="Nuda"/>'''Nuda'''. Nevestita, nekovrita : ''nuda homo, nuda muro, nuda vero''. '''Nudeco'''. Eco de tio, kio estas nuda. '''Nudpieda'''. Sen ŝuoj kaj ŝtrumpoj. <section end="Nuda"/> <section begin="Nuko"/>'''Nuko''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Posta parto de la kolo. <section end="Nuko"/> <section begin="Nukso"/>'''Nukso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto kun malmola lignosimila kovraĵo. <section end="Nukso"/> <section begin="Nulo"/>'''Nulo'''. - 1. Gifero, kiu dekobligas la vaIoron de ĉiu alia cifero, se ĝi estas lokita dekstre de la lasta. - 2. Io senvalora : ''homa nulo''. '''Nuligi'''. Fari, deklari ion senvalora : ''nuligi kontrakton''. <section end="Nulo"/> <section begin="Numero"/>'''Numero'''. Cifero, nombro, kiu montras la lokon. la vicon de objekto inter aliaj objektoj : ''numero de domo''. '''Numeri'''. Meti, surskribi numeron : ''numeri la paĝojn de kajero''. <section end="Numero"/> <section begin="Numido"/>'''Numido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de la kokoj (''Numida meleagris''). <section end="Numido"/> <section begin="Numismatiko"/>'''Numismatiko'''. Scienco pri la antikvaj moneroj kaj medaloj. <section end="Numismatiko"/> <section begin="Nun"/>'''Nun'''. En tiu ĉi tempo, momento; en la estanta tempo, momento. '''Nuna'''. Kiu okazas nun. <section end="Nun"/> <section begin="Nuncio"/>'''Nuncio'''. Ambasadoro de papo. <section end="Nuncio"/> <section begin="Nur"/>'''Nur'''. - 1. Nenio, neniu plu, ne pli multe : ''Venis nur tri personoj''. La libro kostas nur du frankojn. - 2. Ne pli frue ol : ''La letero atingos lin nur morgaŭ''. <section end="Nur"/> <section begin="Nutri"/>'''Nutri'''. Doni, liveri al vivanta estaĵo tion, kion ĝi bezonas por daŭrigi sian ekzistadon : ''nutri per viando''. Nia fruktodona lando nutras multenombran loĝantaron. '''Nutraĵo'''. Tio, kio nutras : ''La terpomoj estas bongusta nutraĵo''. <section end="Nutri"/> <section begin="Litero O"/>{{f|'''O'''|c|g=150%}} <section end="Litero O"/> <section begin="O"/>'''O'''. Fleksio de la substantivo kaj de la vortoj, uzataj en substantiva formo : ''tablo, dudeko, kialo''. <section end="O"/> <section begin="Oazo"/>'''Oazo'''. Fruktodona tero en dezerto. <section end="Oazo"/> <section begin="Obei"/>'''Obei'''. Plenumila volon, ordonon de alia persono : ''obei la patron, obei la ĉefon, obei ies konsilon''. '''Obeo'''. Plenumo de ies volo,de ies ordono. '''Obeema'''. Volonte, facile obeanta. <section end="Obei"/> <section begin="Obelisko"/>'''Obelisko'''. Egipta monumento en formo de kvarangula kolono kun malgranda piramido sur la supro. <section end="Obelisko"/> <section begin="Objekto"/>'''Objekto''' - 1. Ĉio, kio estas videbla, sentebla. - 2. Tio, kio okupas la spiriton : ''objekto de studo''. Komparu. '''{{VdE|Afero}}'''. <section end="Objekto"/> <section begin="Objektiva"/>'''Objektiva'''. Bazita sur senpartia esploro, ne influita de individuaj gustoj aŭ opinioj : ''objektiva kritiko''. '''Objektiveco'''. Eco de tio, kio estas objektiva. '''Objektive'''. En objektiva maniero. <section end="Objektiva"/> <section begin="-Obl"/>'''Obl'''. Sufikso, por derivi nombrajn nomojn, kelkfoje pli grandajn ol la radika : ''triobla, kvaroble''. <section end="-Obl"/> <section begin="Oblato"/>'''Oblato'''. Malgranda disko, bakita el faruno kun akvo. <section end="Oblato"/> <section begin="Obligacio"/>'''Obligacio'''. Kredita papero, donata de ŝtato aŭ privatakompanio, kiel dokumento pri ŝuldo. <section end="Obligacio"/> <section begin="Oblikva"/>'''Oblikva'''. Flankiranta, kliniĝanta de la horizontala aŭ vertikala direkto : ''oblikva linio''. '''Oblikve'''. En oblikva maniero : ''oblikve staranta kolono''. <section end="Oblikva"/> <section begin="Obolo"/>'''Obolo'''. Antiva greka monero, valoranta 0,16 fr. <section end="Obolo"/> <section begin="Observi"/>'''Observi'''. Atente rigardi por esplori : ''observi ies agojn, observi la stelojn''. '''Observo'''. Ago de tiu, kiu observas. '''Observema'''. Kiu havas inklinon, kapablon por observi. '''Observejo'''. Loko por specialaj observoj : ''astronomia observejo''. <section end="Observi"/> <section begin="Observatorio"/>'''Observatorio'''. Observejo. <section end="Observatorio"/> <section begin="Obstina"/>'''Obstina'''. Tro forte, tro ekskluzive sekvanta sian volon, sian opinion kontraŭ la volo de aliaj; ne cedema, ne konvinkebla : ''obstina, kiel kapro''. '''Obstini'''. Tro forte, tro ekskluzive sekvi sian volon, sian opinion kontraŭ la volo de aliaj. '''Obstine'''. En obstina maniero. '''Obstineco'''. Eco de l’ tiu, kiu estas obstina. Komparu. '''{{VdE|Insisti}}, {{VdE|Persisti|persisti}}'''. <section end="Obstina"/><noinclude><references/></noinclude> td1np0mmos741b2g9zzqtcsnkxv4cl0 104 25593 121687 119360 2026-05-26T02:04:35Z Castelobranco 7 *ligilo 121687 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Litero S"/>{{f|'''S'''|c|g=150%}} <section end="Litero S"/> <section begin="Sabato"/>'''Sabato'''. Sepa tago de la semajno. <section end="Sabato"/> <section begin="Sablo"/>'''Sablo'''. Speco de tero, konsistanta el tre malgrandaj grajnoj, ne kunigitaj unu kun alia : ''sablo de la dezerto''. '''Sabla'''. De sablo, el sablo. '''Sablaĵo'''. Sabla malprofundaĵo en maro, en rivero. '''Sablero'''. Grajno de sablo. <section end="Sablo"/> <section begin="Sabro"/>'''Sabro'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa arkforma klingo. Komparu : '''{{VdE|Glavo}}, {{VdE|Rapiro|rapiro}}, {{VdE|Spado|spado}}'''. <section end="Sabro"/> <section begin="Safiro"/>'''Safiro'''. Malhele blua multvalora ŝtono. <section end="Safiro"/> <section begin="Safrano"/>'''Safrano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ iridacoj; ĝiaj floroj estas uzataj kiel spicaĵo (''Crocus sativus''). <section end="Safrano"/> <section begin="Sago"/>'''Sago'''. Stangeto, pintita ĉe unu ekstremo kaj kun plumoj ĉe la alia, kiun oni ĵetas per la pafarko : ''rapide, rekte, kiel sago''. '''Sagujo'''. Ujo por sagoj. '''Sagforma'''. Havanta formon de sago. <section end="Sago"/> <section begin="Sagaca"/>'''Sagaca'''. Posedanta penetreman spiriton. '''Sagace'''. En sagaca maniero. '''Sagaceco'''. Eco de tiu, kiu estas sagaca. <section end="Sagaca"/> <section begin="Saguo"/>'''Saguo'''. Faruno el la medolo de hinda palmo. <section end="Saguo"/> <section begin="Saĝa"/>'''Saĝa'''. Posedanta subtilan spiriton, havanta la kapablon juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas : ''saĝa homo, saĝa konsilo''. '''Saĝo'''. Kapablo juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas. '''Saĝulo'''. Homo, karakterizata de granda saĝo : ''Sokrato''. '''Malsaĝa'''. Posedanta malfortan spiritan kapablon. '''Malsaĝo'''. Malforta spirita kapablo. <section end="Saĝa"/> <section begin="Sako"/>'''Sako'''. Ujo el du tolaj pecoj, kunkudritaj malsupre kaj ĉe la flankoj, kaj libera supre : ''sako por greno, sako da terpomoj''. '''Sakforma'''. Havanta formon de sako. <section end="Sako"/> <section begin="Sakro"/>'''Sakro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Baza osto de la vertebra spino. <section end="Sakro"/> <section begin="Sakramento"/>'''Sakramento'''. Solena religia ceremonio de la kristana rito, donacanta per videbla signo la nevideblan dian favoron : ''bapto, konfirmo''. <section end="Sakramento"/> <section begin="Sakrilegio"/>'''Sakrilegio'''. Malrespekta ago kontraŭ sanktigita persono, objekto aŭ loko. <section end="Sakrilegio"/> <section begin="Sakristio"/>'''Sakristio'''. Loko en preĝejo, kie oni konservas la objektojn kaj vestojn por la diservo kaj kie la pastro sin vestas antaŭ la diservo. '''Sakristiano'''. Servisto, kiu zorgas pri sakristio. <section end="Sakristio"/> <section begin="Saksifragacoj"/>'''Saksifragacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''ribo''. <section end="Saksifragacoj"/> <section begin="Salo"/>'''Salo'''. - 1. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Komponaĵo de metalo kaj acido. - 2. Klorato de l’ natrio, kiun oni uzas por spici la manĝaĵojn. '''Sali'''. Spici per salo, meti salon : ''sali supon''. '''Trosali'''. Meti tro multe da salo : ''trosali terpomojn''. <section end="Salo"/> <section begin="Salajro"/>'''Salajro'''. Sumo, periode pagata por servo, laboro : ''monata salajro de servisto, jara salajro de oficisto''. Komparu : '''{{VdE|Honorario}}'''. <section end="Salajro"/> <section begin="Salamandro"/>'''Salamandro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de la vosthavaj (''Salamandra''). <section end="Salamandro"/> <section begin="Salato"/>'''Salato'''. Manĝaĵo, konsistanta el verdaj herboj aŭ legomoj, spicitaj per salo, vinagro kaj olivoleo. <section end="Salato"/> <section begin="Saldo"/>'''Saldo'''. Diferenco en kalkulo inter la kredito kaj debeto, inter la enspezoj kaj elspezoj. <section end="Saldo"/> <section begin="Saliko"/>'''Saliko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo aŭ arbeto el la samnoma familio; la ŝelo estas uzata por la tanado, la vergoj por korboj (''Salix''). <section end="Saliko"/> <section begin="Salikacoj"/>'''Salikacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''saliko, poplo''. <section end="Salikacoj"/> <section begin="Salivo"/>'''Salivo'''. Akvosimila, iom muka fluidaĵo de la buŝo, por malsekigi kaj digesti la manĝaĵojn. <section end="Salivo"/> <section begin="Salmo"/>'''Salmo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de rivera ostfiŝo (''Salmo''). <section end="Salmo"/> <section begin="Salono"/>'''Salono'''. Ĉambro por akcepti gastojn kaj vizitantojn. <section end="Salono"/> <section begin="Salpetro"/>'''Salpetro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). KNO₃ Kaliazotato, senkolora salo kun speciala malvarmiga gusto, uzata por la produktado de la azotika acido, en miksaĵo kun sulfuro (pulvo) k. t. p. <section end="Salpetro"/> <section begin="Salti"/>'''Salti'''. Rapide sin movi, subite levante ambaŭ piedojn de la loko, kie oni staras, kaj ree sin starigante sur ili. '''Salto'''. Movo de tiu, kiu saltas. <section end="Salti"/> <section begin="Saluto"/>'''Saluto'''. Ekstera signo de ĝentileco, kiun oni esprimas per vortoj aŭ movoj al persono, kiun oni renkontas, al kiu oni skribas saluto per ĉapelo. Bonan tagon, kara amiko! Mi finas mian leteron per respektplena satuto al Via edzino. '''Saluti'''. Fari saluton. <section end="Saluto"/> <section begin="Salvo"/>'''Salvo'''. Samtempa pafo de multe da pulvopafiloj. <section end="Salvo"/><noinclude><references/></noinclude> q7o1gb0yy1v93whyqzy3ystdp1v85mq 121688 121687 2026-05-26T02:06:39Z Castelobranco 7 kursiva 121688 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Litero S"/>{{f|'''S'''|c|g=150%}} <section end="Litero S"/> <section begin="Sabato"/>'''Sabato'''. Sepa tago de la semajno. <section end="Sabato"/> <section begin="Sablo"/>'''Sablo'''. Speco de tero, konsistanta el tre malgrandaj grajnoj, ne kunigitaj unu kun alia : ''sablo de la dezerto''. '''Sabla'''. De sablo, el sablo. '''Sablaĵo'''. Sabla malprofundaĵo en maro, en rivero. '''Sablero'''. Grajno de sablo. <section end="Sablo"/> <section begin="Sabro"/>'''Sabro'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa arkforma klingo. Komparu : '''{{VdE|Glavo}}, {{VdE|Rapiro|rapiro}}, {{VdE|Spado|spado}}'''. <section end="Sabro"/> <section begin="Safiro"/>'''Safiro'''. Malhele blua multvalora ŝtono. <section end="Safiro"/> <section begin="Safrano"/>'''Safrano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ iridacoj; ĝiaj floroj estas uzataj kiel spicaĵo (''Crocus sativus''). <section end="Safrano"/> <section begin="Sago"/>'''Sago'''. Stangeto, pintita ĉe unu ekstremo kaj kun plumoj ĉe la alia, kiun oni ĵetas per la pafarko : ''rapide, rekte, kiel sago''. '''Sagujo'''. Ujo por sagoj. '''Sagforma'''. Havanta formon de sago. <section end="Sago"/> <section begin="Sagaca"/>'''Sagaca'''. Posedanta penetreman spiriton. '''Sagace'''. En sagaca maniero. '''Sagaceco'''. Eco de tiu, kiu estas sagaca. <section end="Sagaca"/> <section begin="Saguo"/>'''Saguo'''. Faruno el la medolo de hinda palmo. <section end="Saguo"/> <section begin="Saĝa"/>'''Saĝa'''. Posedanta subtilan spiriton, havanta la kapablon juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas : ''saĝa homo, saĝa konsilo''. '''Saĝo'''. Kapablo juĝi la aferojn tiaj, kiaj ili estas. '''Saĝulo'''. Homo, karakterizata de granda saĝo : ''Sokrato''. '''Malsaĝa'''. Posedanta malfortan spiritan kapablon. '''Malsaĝo'''. Malforta spirita kapablo. <section end="Saĝa"/> <section begin="Sako"/>'''Sako'''. Ujo el du tolaj pecoj, kunkudritaj malsupre kaj ĉe la flankoj, kaj libera supre : ''sako por greno, sako da terpomoj''. '''Sakforma'''. Havanta formon de sako. <section end="Sako"/> <section begin="Sakro"/>'''Sakro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Baza osto de la vertebra spino. <section end="Sakro"/> <section begin="Sakramento"/>'''Sakramento'''. Solena religia ceremonio de la kristana rito, donacanta per videbla signo la nevideblan dian favoron : ''bapto, konfirmo''. <section end="Sakramento"/> <section begin="Sakrilegio"/>'''Sakrilegio'''. Malrespekta ago kontraŭ sanktigita persono, objekto aŭ loko. <section end="Sakrilegio"/> <section begin="Sakristio"/>'''Sakristio'''. Loko en preĝejo, kie oni konservas la objektojn kaj vestojn por la diservo kaj kie la pastro sin vestas antaŭ la diservo. '''Sakristiano'''. Servisto, kiu zorgas pri sakristio. <section end="Sakristio"/> <section begin="Saksifragacoj"/>'''Saksifragacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''ribo''. <section end="Saksifragacoj"/> <section begin="Salo"/>'''Salo'''. - 1. ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Komponaĵo de metalo kaj acido. - 2. Klorato de l’ natrio, kiun oni uzas por spici la manĝaĵojn. '''Sali'''. Spici per salo, meti salon : ''sali supon''. '''Trosali'''. Meti tro multe da salo : ''trosali terpomojn''. <section end="Salo"/> <section begin="Salajro"/>'''Salajro'''. Sumo, periode pagata por servo, laboro : ''monata salajro de servisto, jara salajro de oficisto''. Komparu : '''{{VdE|Honorario}}'''. <section end="Salajro"/> <section begin="Salamandro"/>'''Salamandro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Amfibio el la vico de la vosthavaj (''Salamandra''). <section end="Salamandro"/> <section begin="Salato"/>'''Salato'''. Manĝaĵo, konsistanta el verdaj herboj aŭ legomoj, spicitaj per salo, vinagro kaj olivoleo. <section end="Salato"/> <section begin="Saldo"/>'''Saldo'''. Diferenco en kalkulo inter la kredito kaj debeto, inter la enspezoj kaj elspezoj. <section end="Saldo"/> <section begin="Saliko"/>'''Saliko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo aŭ arbeto el la samnoma familio; la ŝelo estas uzata por la tanado, la vergoj por korboj (''Salix''). <section end="Saliko"/> <section begin="Salikacoj"/>'''Salikacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''saliko, poplo''. <section end="Salikacoj"/> <section begin="Salivo"/>'''Salivo'''. Akvosimila, iom muka fluidaĵo de la buŝo, por malsekigi kaj digesti la manĝaĵojn. <section end="Salivo"/> <section begin="Salmo"/>'''Salmo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de rivera ostfiŝo (''Salmo''). <section end="Salmo"/> <section begin="Salono"/>'''Salono'''. Ĉambro por akcepti gastojn kaj vizitantojn. <section end="Salono"/> <section begin="Salpetro"/>'''Salpetro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). KNO₃ Kaliazotato, senkolora salo kun speciala malvarmiga gusto, uzata por la produktado de la azotika acido, en miksaĵo kun sulfuro (pulvo) k. t. p. <section end="Salpetro"/> <section begin="Salti"/>'''Salti'''. Rapide sin movi, subite levante ambaŭ piedojn de la loko, kie oni staras, kaj ree sin starigante sur ili. '''Salto'''. Movo de tiu, kiu saltas. <section end="Salti"/> <section begin="Saluto"/>'''Saluto'''. Ekstera signo de ĝentileco, kiun oni esprimas per vortoj aŭ movoj al persono, kiun oni renkontas, al kiu oni skribas : ''saluto per ĉapelo. Bonan tagon, kara amiko! Mi finas mian leteron per respektplena satuto al Via edzino''. '''Saluti'''. Fari saluton. <section end="Saluto"/> <section begin="Salvo"/>'''Salvo'''. Samtempa pafo de multe da pulvopafiloj. <section end="Salvo"/><noinclude><references/></noinclude> 9kk5cby57cezg7nu7g0wikzyvrhzocw 104 25599 121637 116142 2026-05-26T00:30:36Z Castelobranco 7 *ligilo 121637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Litero C"/>{{f|'''C'''|c|g=150%}} <section end="Litero C"/> <section begin="Caro"/>'''Caro'''. Rusa monarĥo. <section end="Caro"/> <section begin="Cedi"/>'''Cedi'''. - 1. Ĉesi kontraŭstari, reiri : ''Post mallonga batalo la malamiko cedis.'' - 2. Lasi al iu ion, kion oni mem bezonas : ''cedi al iu sian seĝon''. '''Cedo'''. Ago de liu, kiu cedas. '''Cedema'''. Facile cedanta al la volo de alia, facile konvinkebla, ne disputema. <section end="Cedi"/> <section begin="Cedro"/>'''Cedro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Cedrus''). <section end="Cedro"/> <section begin="Cejano"/>'''Cejano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kompozitoj; ĝiaj floroj estas uzataj en la medicino (''Centaurea cyanus''). <section end="Cejano"/> <section begin="Celi"/>'''Celi'''. - 1 . Direkti pafon al la trafota objekto, peni trafi : ''celi al birdo, celi birdon''. - 2 Direkti la volon, deziron, agadon; peni atingi, peni plenumi : ''celi la bonon de aliaj''. '''Celo'''. Celata objekto : ''celo de pafo, celo de deziroj; atingi, trafi celon''. '''Sencela''' . Kio estas sen klara celo, senutila : ''sencela diskutado''. '''Celtabulo''' . Tabulo kun desegnaĵo (ordinare koncentraj cirkloj), al kiu oni pafas dum ekzercoj. <section end="Celi"/> <section begin="Celerio"/>'''Celerio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Legomo, kulturita apio. <section end="Celerio"/> <section begin="Celuloido"/>'''Celuloido'''. Kornforma diafana maso el pafkotono kaj kamforo, el kiu oni fabrikas kombilojn, tenilojn kaj diversajn galanteriaĵojn. <section end="Celuloido"/> <section begin="Celulozo"/>'''Celulozo'''. Substanco, el kiu konsistas la solida parto de la vegetaĵoj. <section end="Celulozo"/> <section begin="Cembro"/>'''Cembro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Pinus cembra''). <section end="Cembro"/> <section begin="Cemento"/>'''Cemento'''. Substanco el pulvorigitaj kalkaj kaj argilaj ŝtonoj, uzata kiel mortero. '''Cementi'''. Kunigi per cemento kovri per cemento. Komparu : '''{{VdE|Kalko}}''', '''{{VdE|Stuki|stuko}}'''. <section end="Cemento"/> <section begin="Cendo"/>'''Cendo'''. Malgranda monero : ''centono de dolaro, centono de guldeno''. <section end="Cendo"/> <section begin="Cent"/>'''Cent'''. Dekfoje dek (100) : ''cent homoj, cent homojn''. '''Centestro'''. Ĉefo de taĉmento, de cent mililistoj, laboristoj. '''Jarcento''' ('''centjaro'''). Periodo de cent jaroj. <section end="Cent"/> <section begin="Centavo"/>'''Centavo'''. Malgranda monero de multaj amerikaj ŝtatoj. <section end="Centavo"/> <section begin="Centezimala"/>'''Centezimala'''. Bazita sur sistemo, en kiu la tuto estas dividita en cent partojn : ''centezimala termometro, centezimala grado''. <section end="Centezimala"/> <section begin="Centifolio"/>'''Centifolio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Speco de l' rozo (''Rosa centifolia''). <section end="Centifolio"/> <section begin="Centigramo"/>'''Centigramo'''. Centono de gramo. <section end="Centigramo"/> <section begin="Centilitro"/>'''Centilitro'''. Centono de litro. <section end="Centilitro"/> <section begin="Centimo"/>'''Centimo'''. Centono de franko. <section end="Centimo"/> <section begin="Centimetro"/>'''Centimetro'''. Centono de metro. <section end="Centimetro"/> <section begin="Centro"/>'''Centro'''. - 1. Punkto egaldistanca al ĉiuj punktoj de cirklo : ''Cirklo estas kurba linio, kies ĉiuj punktoj estas en egala distanco al interna punkto, nomata centro.'' - 2. Meza punkto. , meza loko : ''centro de tablo, centro de urbo''. - 3. Modera partio en parlamento. '''Centra'''. Kiu estas en centro : ''centra punkto, centra kvartalo''. '''Alcentrokura'''. Aganta, movanta al centro : ''alcentrokura forto''. '''Decentrokura'''. Aganta, movanta for de la centro. '''Alcentrigi'''. Kunigi, kolekti en komunan centron; centralizi. <section end="Centro"/> <section begin="Centralizi"/>'''Centralizi'''. Kunigi, kolekti en komunan centron, en mezan punkton : ''centralizi la fortojn, centralizi la administradon''. '''Centralizado'''. Agado de tiu, kiu centralizas. <section end="Centralizi"/> <section begin="Cenzuri"/>'''Cenzuri'''. Trarigardi manuskriptojn aŭ presprovaĵojn, por kontroli, ĉu ili ne enhavas ion kontraŭ la registaro, kontraŭ la eklezio. '''Cenzuro'''. Cenzuranta kontrolo. '''Cenzuristo'''. Persono, kies ofico estas cenzuri. <section end="Cenzuri"/> <section begin="Cerbo"/>'''Cerbo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Grize-blanka substanco, formanta la centran parton de la nerva sistemo de l' homo kaj de aliaj vertebruloj : ''krania cerbo, spina cerbo.'' <section end="Cerbo"/> <section begin="Ceremonio"/>'''Ceremonio'''. - 1. Ekstera formo de religia kulto, de oficiala soleno : ''funebra ceremonio, ceremonio de kronado''. - 2. Ekstera formo de neintimaj rilatoj : ''Lasu la ceremoniojn kaj venu al ni, kiam vi volas kaj vestita, kiel ĉiutage''. '''Ceremonia'''. - 1. Amanta la ceremoniojn : ''La Ĥinoj estas ekstreme ceremoniaj''. - 2. Solena, pompa : ''ceremonia tono''. - 3. Neintima : ''ceremonia vizito''. '''Ceremonie'''. En ceremonia maniero : ''ceremonie paroli''. '''Senceremonie'''. Simple, intime. <section end="Ceremonio"/> <section begin="Cerezino"/>'''Cerezino'''. Tera vakso.<section end="Cerezino"/><noinclude><references/></noinclude> ts2s1dz1letel1gtqxu9e7e5nvkdnbs 104 25600 121638 121347 2026-05-26T00:31:23Z Castelobranco 7 *ligilo 121638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Ĉio"/>'''Ĉio'''. Ĝeneraliga pronomo memstara (uzata nur sen substantivo), montranta objekton, prenitan laŭvole el pli granda nombro : ''Kritikulo estas homo kiu ĉiam kaj ĉie kritikas ĉion''. '''Ĉiopova'''. Kiu povas ĉion : ''Dio ĉiopova''. <section end="Ĉio"/> <section begin="Ĉiom"/>'''Ĉiom'''. Ĉia nombro, ĉia kvanto; ĉian nombron, kvanton (malofte uzata). <section end="Ĉiom"/> <section begin="Ĉirkaŭ"/>'''Ĉirkaŭ'''. - 1. Prepozicio kaj prefikso kun la signifo : en la spaco, kiu estas apud io, de ĉiuj ĝiaj flankoj : ''Densa popolamaso staris ĉirkaŭ la oratoro''. ''La tero rondiras ĉirkaŭ la suno''. ''Ĉirkaŭiri arbaron''. - 2. Partikulo, esprimanta neprecize tempon, kvanton : ''La koncerto daŭris ĉirkaŭ 3 horojn kaj finiĝis ĉirkaŭ la noktomezo''. ''La vesto kostos ĉirkaŭ 100 frankojn''. '''Ĉirkaŭi'''. - 1. Esti ĉirkaŭ io : ''ĝardeno ĉirkaŭas la domon''. - 2. Meti ĉirkaŭ io : ''Ĉirkaŭu la melonon per prunoj''. '''Ĉirkaŭaĵo'''. Loko, kiu estas ĉirkaŭ io : ''la ĉirkaŭaĵo de urbo''. '''Ĉirkaŭkolo'''. Leda, metala strio, ĉeno, portata ĉirkaŭ la kolo; ornamaĵo portata ĉirkaŭ la kolo. '''Ĉirkaŭmano'''. Ornamaĵo, portata ĉirkaŭ la mano; braceleto. '''Ĉirkaŭpreni'''. Meti la manojn ĉirkaŭ io : ''ĉirkaŭpreni arbon, ĉirkaŭpreni amikon''. <section end="Ĉirkaŭ"/> <section begin="Ĉiu"/>'''Ĉiu'''. Ĝeneraliga pronomo, montranta apartan personon aŭ objekton, prenitan laŭvole el pli granda nombro : ''Ĉiu homo devas morti''. <section end="Ĉiu"/> <section begin="Ĉizi"/>'''Ĉizi'''. Fari ornamaĵojn, figurojn sur metaloj per instrumento kun mallarĝa akra rando. '''Ĉizilo'''. Fera instrumento kun mallarĝa akra rando por ĉizi. '''Ĉizisto'''. Persono, kies metio estas ĉizi. Komparu : '''{{VdE|Skulpti}}'''. <section end="Ĉizi"/> <section begin="-Ĉj"/>'''-Ĉj'''. Sufikso, por formi karesajn virajn nomojn; oni aligas ĝin al 2 - 5 unuaj literoj de la nomo : ''patro, paĉjo - Johano, Joĉjo''. <section end="-Ĉj"/> <section begin="Ĉokolado"/>'''Ĉokolado'''. Substanco, konsistanta el kakao kaj sukero. <section end="Ĉokolado"/> <section begin="Ĉu"/>'''Ĉu'''. Konjunkcio, uzata antaŭ demandaj frazoj, en kiuj estas neniu alia demanda vorto : ''Ĉu vi venos? Kiam vi venos?'' <section end="Ĉu"/> <section begin="Litero D"/>{{f|'''D'''|c|g=150%}} <section end="Litero D"/> <section begin="Da"/>'''Da'''. Prepozicio esprimanta kvanton, nombron, mezuron : ''multe da homoj, cento da soldatoj, tri metroj da drapo''. <section end="Da"/> <section begin="Daktilo"/>'''Daktilo'''. – 1. ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de palmosimila arbo (''Phamix dactylifera''). – 2. Versmezuro, konsistanta el unu longa aŭ akcentita silabo kaj du mallongaj aŭ neakcentitaj. <section end="Daktilo"/> <section begin="Damoj"/>'''Damoj'''. Ludo por du personoj, ludata sur speciala tabulo; ĉiu ludanto havas dek kvin soldatojn. '''Damtabulo'''. Tabulo, dividita en 64 egalajn kvadratojn, alterne nigrajn kaj blankajn, sur kiu oni ludas damojn. <section end="Damoj"/> <section begin="Damasko"/>'''Damasko'''. Silka multekosta ŝtofo, fabrikata en Damasko. <section end="Damasko"/> <section begin="Danci"/>'''Danci'''. Ritme movi sian korpon ĉe sonoj de instrumento aŭ kanto. '''Danco'''. - 1. Movo de tiu, kiu dancas. – 2. Maniero danci : kvadrilo, polko. '''Dancisto'''. Persono, kies metio estas danci : ''baleta dancisto''. '''Dancado'''. Dancarto. <section end="Danci"/> <section begin="Dando"/>'''Dando'''. Homo tre eleganta kaj laŭmoda. '''Dandi'''. Konduti kiel dando. <section end="Dando"/> <section begin="Danĝero"/>'''Danĝero'''. Proksima ebleco de malbono, de malfeliĉo : ''esti en danĝero''. ''Danĝero minacas iun, pendas super iu''. ''Forigi, eviti danĝeron''. '''Danĝera'''. Prezentanta, enhavanta danĝeron : ''danĝera vojo, danĝera situacio, danĝera malsano, danĝera homo''. '''Danĝere'''. En danĝera maniero : ''danĝere malsana, danĝere nesingarda''. '''Sendanĝera'''. - 1. Kiu ne prezentas danĝeron : ''sendanĝera vojo''. - 2. Kiu ne estas en danĝero : ''En haveno la ŝipo estas sendanĝera''. Komparu : '''{{VdE|Riski|Risko}}'''. <section end="Danĝero"/> <section begin="Danki"/>'''Danki'''. - 1. Esprimi sian moralan devon reciproki la ricevitan bonon : ''danki la bonfaranton''. ''Danki iun aŭ al iu; danki pro io aŭ por io''. - 2. Reciproki la ricevitan bonon : ''Danki per perfido''. '''Danko'''. Vortoj, ago de tiu, kiu dankas. '''Dankemo'''. Emo reciproki ricevitan bonon per bono. '''Dankema'''. Karakterizata de dankemo. '''Dank' al'''. Per io, per la agado de io : ''dank' al la helpo de l' amikoj.'' <section end="Danki"/> <section begin="Dato"/>'''Dato'''. Precize difinita tompo (jaro, monato kaj tago), en kiu okazis aŭ okazos iu fakto : ''dato de naskiĝo''. '''Dati'''. Meti, surskribi daton : ''dati leteron''. '''Datreveno'''. Jubileo.<section end="Dato"/><noinclude><references/></noinclude> 1439ktm4wi37ah63o2j7e198jsye4w3 104 28875 121626 115373 2026-05-26T00:15:34Z Castelobranco 7 *ligilo 121626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Lepticed7" />{{rh|ADULTI|- 3 -|AGLOMERI}}</noinclude><section begin="Adreso"/>sendata : ''La adreso devas esti ĉiam skribita'' ''tre legeble''. '''Adresi'''. Skribi adreson sur letero, sur pakaĵo. '''Adresanto'''. Persono, kiu sendas leteron. '''Adresato'''. Persono, al kiu oni sendas leteron : ''Sur la koverto oni'' ''skribas ne sole la nomon de l’ adresato, sed'' ''ankaŭ tiun de la adresanto, por ke la poŝto'' ''povu resendi al li la leteron en okazo de'' ''bezono.'' <section end="Adreso"/> <section begin="Adulti"/>'''Adulti'''. Rompi la geedzan fidelecon per seksa rilato kun alia persono. '''Adulto'''. Ago de tiu, kiu adultas. <section end="Adulti"/> <section begin="Advento"/>'''Advento'''. Kvarsemajna fasto antaŭ la Kristnasko. <section end="Advento"/> <section begin="Adverbo"/>'''Adverbo'''. Neŝanĝebla vorto, esprimanta manieron, lokon aŭ tempon : ''bone, hejme,'' ''vespere''. '''Adverba'''. Havanta karakteron, strukturon de adverbo : ''« Kun ĝojo » estas'' ''adverba esprimo''. <section end="Adverbo"/> <section begin="Advokato"/>'''Advokato'''. '''- 1'''. Juristo, kies specialo estas defendi akuzatojn en juĝejo. '''- 2'''. Defendanto per vortoj : ''Estu mia advokato'' ''antaŭ mia edzino''. <section end="Advokato"/> <section begin="Aero"/>'''Aero'''. Gaso, kiun ni spiras, konsistanta el azoto kaj oksigeno. '''Aera'''. '''- 1'''. El aero : ''aera veziketo''. '''- 2'''. Okazanta, vivanta en la aero : ''aera fenomeno, aera vegetaĵo''. '''Aerumi'''. Refreŝigi, forigi malbonodoron, tralasante aeron : ''aerumi litaĵon, ĉambron''. Komparu : '''{{VdE|Ventoli}}'''. <section end="Aero"/> <section begin="Aerolito"/>'''Aerolito'''. Ŝtono, falanta de la kosma spaco sur la supraĵon de la tero. <section end="Aerolito"/> <section begin="Aerometro"/>'''Aerometro'''. Instrumento por mezuri la densecon de la gasoj. <section end="Aerometro"/> <section begin="Aeronaŭto"/>'''Aeronaŭto'''. Aerveturanto. <section end="Aeronaŭto"/> <section begin="Aerostato"/>'''Aerostato'''. Aparato, plenigita per gaso, pli malpeza ol la aero kaj servanta por sin levi en la aeron. <section end="Aerostato"/> <section begin="Afabla"/>'''Afabla'''. Kondutanta amike kun aliaj, penanta esti agrabla al aliaj : ''afabla homo,'' ''afabla vorto''. '''Afableco'''. Eco de tiu, kiu estas afabla. '''Afablaĵo'''. Afabla ago, vorto. '''Malafabla'''. Kondutanta neamike kun aliaj, tute ne zorganta esti agrabla al aliaj. Komparu : '''{{VdE|Ĝentila}}, {{VdE|Kompleza|kompleza}}'''. <section end="Afabla"/> <section begin="Afekcio"/>'''Afekcio'''. Forta emocio, perdo de la egalpezo de la animo sub la influo de fortaj kaj neatenditaj impresoj : ''malespero,'' ''ravo''. <section end="Afekcio"/> <section begin="Afekti"/>'''Afekti'''. Ŝajnigi ion per nenaturaj manieroj : ''afekti modestecon''. '''Afekto'''. Ŝajnigo per nenaturaj manieroj. '''Afektema'''. Havanta la kutimon afekti. <section end="Afekti"/> <section begin="Afero"/>'''Afero'''. '''- 1'''. Ĉio, kio estas en la mondo reala kaj abstrakta : ''Dum vojaĝo oni vidas'' ''multajn interesajn aferojn''. '''- 2'''. Ĉio, kio estas objekto de okupo, kio estas aŭ devas esti plenumita : ''komerca afero, juĝa afero''. Komparu : '''{{VdE|Objekto}}'''. <section end="Afero"/> <section begin="Afikso"/>'''Afikso'''. Partikulo, almetata antaŭ aŭ post la radiko, por formi novan vorton kun alia signifo : ''prefikso, sufikso''. <section end="Afikso"/> <section begin="Afiŝo"/>'''Afiŝo'''. Presita anonco pri publika spektaklo. '''Afiŝi'''. Anonci per afiŝo. Komparu : '''{{VdE|Avizo}}, {{VdE|Prospekto|prospekto}}, {{VdE|Reklamo|reklamo}}'''. <section end="Afiŝo"/> <section begin="Aforismo"/>'''Aforismo'''. Penso, principo, koncize esprimita, ĉerpita el verko de fama aŭtoro. Komparu : '''{{VdE|Devizo}}, {{VdE|Maksimo|maksimo}}, {{VdE|Moto|moto}},''' '''{{VdE|Proverbo|proverbo}}, {{VdE|Sentenco|sentenco}}'''. <section end="Aforismo"/> <section begin="Afranki"/>'''Afranki'''. Pagi la poŝtajn spezojn, algluante la necesan kvanton da poŝtmarkoj : ''La adresato pagas punon por neafrankita'' ''letero''. <section end="Afranki"/> <section begin="Afto"/>'''Afto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Ŝimaj ulceroj en la buŝo de suĉinfanoj. <section end="Afto"/> <section begin="Afusto"/>'''Afusto'''. Veturilo de kanono. <section end="Afusto"/> <section begin="Agi"/>'''Agi'''. Uzi siajn fizikajn aŭ spiritajn fortojn : ''Ne ploru, sed agu''. '''Ago'''. Uzo de siaj fizikaj aŭ spiritaj fortoj : ''Malpli da'' ''vortoj, pli da agoj!'' Komparu : '''{{VdE|Fari}},''' '''{{VdE|Konduti|konduti}}, {{VdE|Procedi|procedi}}'''. <section end="Agi"/> <section begin="Agaco"/>'''Agaco'''. Malagrabla sento en la dentoj, kiun kaŭzas fortaj acidoj, acidaj fruktoj. <section end="Agaco"/> <section begin="Agapo"/>'''Agapo'''. Festeno de la primitivaj kristanoj post la komunio. <section end="Agapo"/> <section begin="Agariko"/>'''Agariko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Speco de manĝebla fungo (''Agaricus campestris''). <section end="Agariko"/> <section begin="Agato"/>'''Agato'''. Duone diafana speco de kvarco de vivaj variaj koloroj. <section end="Agato"/> <section begin="Agendo"/>'''Agendo'''. Notlibro por tuta jaro kun aparta paĝo por ĉiu tago. <section end="Agendo"/> <section begin="Agento"/>'''Agento'''. Peranto por plenumi aferojn de aliaj personoj : ''borsa agento''. <section end="Agento"/> <section begin="Agiti"/>'''Agiti'''. Instigi aliajn al agado por celoj, havantaj publikan gravecon : ''agiti antaŭ'' ''elektoj''. '''Agito'''. Ago de tiu, kiu agitas. '''Agitanto'''. Persono, kiu agitas. Komparu : '''{{VdE|Propagando|Propagandi}}'''. <section end="Agiti"/> <section begin="Aglo"/>'''Aglo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba birdo el la familio de l’falkoj (''Aquila''). La reĝo de la birdoj. ''La nigra aglo'' = la aglo de la prusaj standardoj. ''Li ne estas aglo'' = li ne estas persono de alta inteligenteco. ''Agla nazo'' = nazo kurbigita, kiel la beko de la aglo. <section end="Aglo"/> <section begin="Aglomeri"/>'''Aglomeri'''. Kunigi ne samspecajn, ne unuformajn objektojn en tuton. '''Aglomeraĵo''' '''- 1'''. Objekto, konsistanta el kunigitaj ne unuspecaj, ne unuformaj partoj. '''- 2'''. Kungluaĵo, konsistanta el nature kunigitaj diversaj mineraloj.<section end="Aglomeri"/><noinclude><references/></noinclude> e2s400dlg62pt6ef57p6ufg4c2hpqwo 104 29589 121633 115903 2026-05-26T00:25:08Z Castelobranco 7 *ligilo 121633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Lepticed7" />{{rh|AŬTOGRAFO|- 15 -|BAJONETO}}</noinclude> <section begin="Aŭtografo"/>'''Aŭtografo'''. Io skribita per la propra mano de aŭtoro, de eminenta persono. '''Aŭtografa'''. Skribita per la propra mano de aŭtoro, de eminenta persono. <section end="Aŭtografo"/> <section begin="Aŭtografio"/>'''Aŭtografio'''. Reproduktado de aŭtografoj per la litografio. <section end="Aŭtografio"/> <section begin="Aŭtokrato"/>'''Aŭtokrato'''. Absoluta reganto. '''Aŭtokrata'''. Reganta absolute. <section end="Aŭtokrato"/> <section begin="Aŭtokratio"/>'''Aŭtokratio'''. Aŭtokrata sistemo de regado. <section end="Aŭtokratio"/> <section begin="Aŭtomato"/>'''Aŭtomato'''. '''- 1'''. Aparato, movata de risorto (precipe imitanta vivantan estaĵon). '''- 2'''. Aparato, kiu elĵetas per sia mekanismo diversajn objektojn (bombonojn, poŝtkartojn, fervojajn biletojn), post kiam oni enmetis moneron de difinita grandeco. '''- 3'''. Persono sen volo, sen energio. '''Aŭtomata'''. Aganta per si mem, sen ekstera kaŭzo, mekanika : ''La batado'' ''de la koro estas aŭtomata.'' '''Aŭtomate'''. En aŭtomata maniero, kiel aŭtomato. <section end="Aŭtomato"/> <section begin="Aŭtomobilo"/>'''Aŭtomobilo'''. Veturilo, kaleŝo, movata de motoro. <section end="Aŭtomobilo"/> <section begin="Aŭtonomio"/>'''Aŭtonomio'''. Sistemo de regado de provinco, sendependa de la centra registaro. '''Aŭtonomia'''. Posedanta aŭtonomion, bazita sur aŭtonomio : ''aŭtonomia provinco,'' ''aŭtonomia administrado.'' <section end="Aŭtonomio"/> <section begin="Aŭtoro"/>'''Aŭtoro'''. Verkisto : ''aŭtoro de poemo, de'' ''scienca verko, de opero.'' <section end="Aŭtoro"/> <section begin="Aŭtoritato"/>'''Aŭtoritato'''. Povo, spirita influo, bazita sur respekto al iu, sur ies saĝo, virtoj : ''patra aŭtoritato, aŭtoritato de scienculo, de'' ''ĉefo.'' '''Aŭtoritata'''. De aŭtoritato, posedanta aŭtoritaton : ''aŭtoritata opinio''. <section end="Aŭtoritato"/> <section begin="Aŭtuno"/>'''Aŭtuno'''. La tria sezono de la jaro, inter la somero kaj vintro, t. e. inter la dua tagnoktegaleco kaj la plej mallonga tago de l’ jaro. '''Aŭtuna'''. De aŭtuno, okazanta en aŭtuno : ''aŭtuna vento''. '''Aŭtune'''. Dum aŭtuno. <section end="Aŭtuno"/> <section begin="Avo"/>'''Avo'''. Patro de patro, patro de patrino. <section end="Avo"/> <section begin="Avanso"/>'''Avanso'''. Progreso en rango, en ofico : ''doni avanson, ricevi avanson''. '''Avansi'''. Progresi en rango, en ofico. <section end="Avanso"/> <section begin="Avara"/>'''Avara'''. Karakterizata de ekstrema deziro kolekti riĉaĵojn, ne volonte elspezanta. '''Avari'''. Ne volonte, ne multe doni : ''avari laŭdojn, helpon''. '''Avareco'''. Eco de tiu, kiu estas avara. '''Avarulo'''. Persono avara. Komparu : '''{{VdE|Avida}}, {{VdE|Ŝpari|ŝparema}}'''. <section end="Avara"/> <section begin="Avelo"/>'''Avelo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la kupuliferoj kun manĝeblaj nuksoj (''Corylus avellana''). <section end="Avelo"/> <section begin="Aveno"/>'''Aveno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Greno, uzata kiel paŝtaĵo por la ĉevaloj (''Avena''). <section end="Aveno"/> <section begin="Aventuro"/>'''Aventuro'''. Rimarkinda, eksterordinara okazo en ies vivo; kuraĝa danĝera entrepreno. '''Aventuristo'''. Persono, havanta inklinon al aventuroj. <section end="Aventuro"/> <section begin="Averti"/>'''Averti'''. Antaŭsciigi pri minacanta danĝero, malfeliĉo, malbono, por ke oni ĝin evitu : ''averti iun pri proksimiĝanta fulmotondro''. '''Averto'''. Vortoj de tiu, kiu avertas. <section end="Averti"/> <section begin="Avida"/>'''Avida'''. Forte deziranta posedi ion : ''avida de gloro, avida de mono''. '''Avide'''. En avida maniero. '''Avideco'''. Eco de tiu, kiu estas avida. Komparu : '''{{VdE|Avara}}, {{VdE|Ŝpari|ŝparema}}'''. <section end="Avida"/> <section begin="Avizo"/>'''Avizo'''. Presita sciigo pri estonta fakto : ''avizo pri baldaŭa apero de verko''. '''Avizi'''. Sciigi pri estonta fakto. Komparu : '''{{VdE|Afiŝo}}, {{VdE|Anonci|anonco}}, {{VdE|Prospekto|prospekto}}, {{VdE|Reklamo|reklamo}}'''. <section end="Avizo"/> <section begin="Azeno"/>'''Azeno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Longorela kvarpiedulo el la gento de l’ ĉevaloj : ''malsaĝa kaj obstina kiel azeno'' (''Asinus''). <section end="Azeno"/> <section begin="Azilo"/>'''Azilo'''. Rifuĝejo. <section end="Azilo"/> <section begin="Azoto"/>'''Azoto''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). N. Ĥemia elemento, senodora, senkolora gaso, el kiu konsistas kvar kvinonoj de la atmosfera aero; ĝi ne brulas, ne subtenas la bruladon, ne taŭgas por la spirado. <section end="Azoto"/> <section begin="Litero B"/>{{f|'''B'''|c|g=150%}} <section end="Litero B"/> <section begin="Babili"/>'''Babili'''. Paroli pri negravaj aferoj, paroli multe kaj precipe por la sola plezuro de parolado. '''Babilo'''. Vortoj de tiu, kiu babilas. '''Babilema'''. Kiu amas babili. '''Babilulo'''. Persono babilema. <section end="Babili"/> <section begin="Babordo"/>'''Babordo'''. Maldekstra flanko de ŝipo (se oni turnas la vizaĝon al la antaŭa parto). <section end="Babordo"/> <section begin="Bacilo"/>'''Bacilo'''. Bakterio, havanta formon de bastoneto : ''bacilo de la olero''. <section end="Bacilo"/> <section begin="Bagatelo"/>'''Bagatelo'''. Negranda objekto, negrava afero. <section end="Bagatelo"/> <section begin="Bajoneto"/>'''Bajoneto'''. Pinta batalilo, kiun oni almetas al la pafiloj : ''Talleyrand diradis :'' ''« Oni povas ĉion fari per la bajonetoj, sed'' ''oni ne povas sidiĝi sur ili »''. <section end="Bajoneto"/><noinclude><references/></noinclude> 5gnhvz2t08rudia9o88kqwk912nnmpn 104 31225 121592 119420 2026-05-25T16:39:45Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 121592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><section begin="Ĝentila"/>''La afableco estas eco kunnaskita, la ĝentileco akirita''. <section end="Ĝentila"/> <section begin="Ĝermo"/>'''Ĝermo'''. - 1. Vegetaĵo ĵus elkreskinta el la semo. - 2. Unua stadio, komenco, deveno : ''la ĝermo de la afero''. '''Ĝermi'''. Komenci kreski : ''La tritiko jam ĝermas''. <section end="Ĝermo"/> <section begin="Ĝi"/>'''Ĝi'''. Pronomo de la tria persono, uzata kiam oni parolas pri objektoj, ideoj, aŭ pri infanoj kaj bestoj, kies sekso ne estas konata. '''Ĝia'''. De ĝi, apartenanta al ĝi : ''Esperanto kaj ĝia historio''. <section end="Ĝi"/> <section begin="Ĝibo"/>'''Ĝibo'''. Kurbaĵo de la dorso. '''Ĝiba'''. Havanta ĝibon : ''unuĝiba, duĝiba kamelo''. '''Ĝibulo'''. Persono havanta ĝibon. <section end="Ĝibo"/> <section begin="Ĝino"/>'''Ĝino'''. Junipera brando. <section end="Ĝino"/> <section begin="Ĝirafo"/>'''Ĝirafo'''. ({{VdE-ml|Zool}}.). Duhufa remaĉulo kun tre longa kolo kaj kun la antaŭaj piedoj pli longaj, ol la postaj (''Camelopardalis giraffa''). <section end="Ĝirafo"/> <section begin="Ĝiro"/>'''Ĝiro'''. Surskribo sur la posta flanko de kambio, transdonanta ĝin al tria persono; surskribo, garantianta kambion. '''Ĝiri'''. Fari ĝiron. '''Ĝiranto'''. Persono, kiu ĝiras. <section end="Ĝiro"/> <section begin="Ĝis"/>'''Ĝis'''. - 1. Prepozicio esprimanta, ke ago, movo atingas punkton en la spaco aŭ tempo : ''grimpi ĝis la supro de monto, de la mateno ĝis la vespero''. - 2. Prefikso kun la sama senco : ''ĝisiri, ĝisvivi''. <section end="Ĝis"/> <section begin="Ĝoji"/>'''Ĝoji'''. Havi agrablan senton, kaŭzitan de la posedo de bono reala aŭ imagata : ''ĝoji pro la sukceso''. '''Ĝojo'''. Agrabla sento, kaŭzita de la posedo de bono reala aŭ imagata. '''Ĝojigi'''. Fari iun ĝoja : ''La bona novaĵo ĝojigis ĉiujn''. '''Malĝoji'''. Havi malagrablan senton, kaŭzitan de malfeliĉo : ''Kiu ne malĝojos post la morto de bona amiko? '''Malĝojigi'''''. Fari iun malĝoja : ''La maldiligenteco de la filo malĝojigas la gepatrojn''. Komparu : '''{{VdE|Gaja}}'''. <section end="Ĝoji"/> <section begin="Ĝui"/>'''Ĝui'''. Havi plezuron de io : ''ĝui freŝan aeron, ĝui la vivon''. '''Ĝuo'''. Sento de tiu, kiu ĝuas. '''Ĝuamo'''. Amo de ĝuoj, inklino al ĝuoj. <section end="Ĝui"/> <section begin="Ĝusta"/>'''Ĝusta'''. Konforma al la leĝoj, reguloj, scienco, celoj : ''ĝusta esprimo, ĝusta procedo, ĝusta ago''. '''Ĝusteco'''. Eco de tio, kio estas ĝusta. '''Ĝustatempe'''. En ĝusta tempo. Komparu : '''{{VdE|Justa}}, {{VdE|Prava|prava}}'''. <section end="Ĝusta"/> <section begin="Litero H"/>{{f|'''H'''|c|g=150%}} <section end="Litero H"/> <section begin="Ha"/>'''Ha'''. Interjekcio, imitanta la ridon : ''Laŭte sonis la rido : ha, ha, ha! <section end="Ha"/> <section begin="Hajduko"/>'''Hajduko''' - 1''. Soldato de la hungara piedistaro. - 2. Lakeo en hungara kostumo. <section end="Hajduko"/> <section begin="Hajlo"/>'''Hajlo'''. Glaciiĝinta pluvo, falanta en grajnoj. '''Hajlas'''. Hajlo falas. '''Hajlero'''. Grajno de hajlo. <section end="Hajlo"/> <section begin="Haki"/>'''Haki'''. Tranĉi per batoj de akra, peza ilo : ''haki arbon, haki viandon; haki per glavo''. '''Hakilo'''. Ilo por haki : ''hakilo de ĉarpentisto''. <section end="Haki"/> <section begin="Halo"/>'''Halo'''. Konstruaĵo sen muroj, konsistanta nur el tegmento sur kolonoj, kie oni vendas komercaĵojn. <section end="Halo"/> <section begin="Haladzo"/>'''Haladzo'''. Malbonodora venena gaso, eliĝanta el brulanta korpo : ''memmortigo per haladzo''. '''Haladzi'''. Eligi haladzon. <section end="Haladzo"/> <section begin="Halebardo"/>'''Halebardo'''. Lanco kun hakilo. <section end="Halebardo"/> <section begin="Halti"/>'''Halti'''. Ĉesi iri, ĉesi paroli, ĉesi agi : ''Post dekhora marŝo la regimento haltis''. Dum la dormo la funkcioj de l’ organismo ne haltas. La oratoro haltis, interrompita de granda bruo. '''Halto'''. Ago, stato de tio, kio haltis. '''Senhalta'''. Kiu ne haltas : ''Dum la tria kongreso oni aranĝis senhaltan veturadon tra Londono''. '''Haltigi'''. Kaŭzi halton; malhelpi iri, paroli, agi : ''haltigi preterpasanton; haltigi parolanton''. '''Haltigilo'''. Aparato por haltigi veturilojn. <section end="Halti"/> <section begin="Haltero"/>'''Haltero'''. Aparato por gimnastikaj ekzercoj, konsistanta el du feraj aŭ lignaj globoj kunigitaj per mallonga tenilo. <section end="Haltero"/> <section begin="Halucinacio"/>'''Halucinacio'''. Sintrompo, konsistanta en vidado aŭ aŭdado de neekzitantaj objektoj : ''Halucinaciojn havas nur februloj kaj psike malsanaj''. <section end="Halucinacio"/> <section begin="Hamako"/>'''Hamako'''. Ŝnura reto aŭ tola tuko, pendigata horizontale, uzata kiel lito. <section end="Hamako"/> <section begin="Hamstro"/>'''Hamstro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Besto el la familio de l' musoj (''Cricetus frumentarius''). <section end="Hamstro"/> <section begin="Hanzo"/>'''Hanzo'''. Potenca komerca asocio de kelkdeko da urboj en la mezaj jarcentoj. <section end="Hanzo"/> <section begin="Haro"/>'''Haro'''. Fadenforma elasta elkreskaĵo de la besta kaj homa korpo, pli aŭ malpli dense kovranta kelkajn ĝiajn partojn : ''blondaj, grizaj haroj''. '''Harligo'''. Kunplektitaj kapharoj de l' virino : ''La virinoj portas la harojn ordinare en unu aŭ du {{vdk|harlig|oj}}''<section end="Haro"/><noinclude><references/></noinclude> 9vu6t54mysd3z6jezjt5m3ardoy4zes 104 31226 121621 119336 2026-05-25T23:39:01Z Castelobranco 7 121621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Juĝi"/>'''Juĝi'''. Esplori, ĉu iu estas kulpa aŭ senkulpa, prava aŭ malprava : ''juĝi krimulon''. '''Juĝo'''. Ago de tiu, kiu juĝas : ''juĝo de Dio, la lasta juĝo''. '''Juĝisto'''. Homo, oficisto, kies okupo estas juĝi. '''Juĝejo'''. Domo, ĉambro, kie oni juĝas. <section end="Juĝi"/> <section begin="Juki"/>'''Juki'''. Kaŭzi malagrablan senton en la haŭto, kvazaŭ de multenombraj delikataj pikoj : ''grati la jukantan vangon''. <section end="Juki"/> <section begin="Julio"/>'''Julio'''. Sepa monato de la jaro. <section end="Julio"/> <section begin="Juna"/>'''Juna'''. Kiu ankoraŭ nelonge vivas : ''juna virino''. '''Juneco'''. - 1. Eco, stato de tiu, kiu estas juna. - 2. Tempo, dum kiu oni estas juna : ''La juneco ne longe daŭras''. '''Junulo'''. Juna homo. '''Junulino'''. Juna virino. '''Junigi'''. Fari iun juna : ''La amo junigas''. '''Maljuna'''. Kiu jam longe vivas : ''maljuna avo''. '''Maljuneco'''. - 1. Stato de tiu, kiu estas maljuna. - 2. Tempo, dum kiu oni estas maljuna : ''En la maljuneco oni estas singardema''. '''Maljunulo'''. Maljuna homo : ''griza maljunulo''. '''Maljunulino'''. Maljuna virino. '''Maljunigi'''. Fari iun maljuna : ''La ĉagrenoj maljunigas''. '''Maljuniĝi'''. Fariĝi maljuna : ''Post la morto de sia edzino li tute maljuniĝis''. Komparu : '''{{VdE|Nova}}'''. <section end="Juna"/> <section begin="Jungi"/>'''Jungi'''. Alligi bruton al la tirola, veturigota objekto : ''jungi ĉevalon al veturilo''. <section end="Jungi"/> <section begin="Junio"/>'''Junio'''. Sesa monato de l’ jaro. <section end="Junio"/> <section begin="Junipero"/>'''Junipero''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto aŭ arbo el la familio de l’ koniferoj, ĉiam verda; ĝiaj beroj estas uzataj por brando, en la popola medicino (''Juniperus''). <section end="Junipero"/> <section begin="Junko"/>'''Junko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Unukotiledona vegetaĵo, uzata por matoj, korboj (''Spartium junceum''). <section end="Junko"/> <section begin="Jupo"/>'''Jupo'''. Virina vesto, kovranta la malsupran parton de lakorpo, de la zono ĝis la piedoj. '''Subjupo'''. Jupo, portata sub la ekstera jupo. <section end="Jupo"/> <section begin="Juro"/>'''Juro'''. Leĝoscienco. '''Juristo'''. Specialisto en la leĝaj kaj juĝaj aferoj. <section end="Juro"/> <section begin="Justa"/>'''Justa'''. Kiu kondamnas la kulpan kaj proklamas prava la senkulpan :justa juĝo. '''Juste'''. En justa maniero. '''Justeco'''. Eco de tio, kio estas justa. '''Maljusta'''. Kiu kondamnas la senkulpan kaj senkulpigas la kulpan. '''Maljuste'''. En maljusta maniero. '''Maljustaĵo'''. Maljusta ago. Komparu : '''{{VdE|Ĝusta}}, {{VdE|Prava|prava}}'''. <section end="Justa"/> <section begin="Juto"/>'''Juto'''. Ŝtofo el hinda kanabo. <section end="Juto"/> <section begin="Juvelo"/>'''Juvelo'''. Malgranda, luksa objekto kun multekostaj ŝtonoj, portata por ornamo : ''broĉo''. '''Juvelisto'''. Homo, kies profesio estas fari juvelojn. '''Juvelujo'''. Skatolo por juveloj. <section end="Juvelo"/> <section begin="Litero Ĵ"/>{{f|'''Ĵ'''|c|g=150%}} <section end="Litero Ĵ"/> <section begin="Ĵaketo"/>'''Ĵaketo'''. - 1. Surtuto kun unu vico de butonoj. - 2. Mallonga ekstera virina vesto, malvaste ĉirkaŭanta la talion. <section end="Ĵaketo"/> <section begin="Ĵaluza"/>'''Ĵaluza'''. Sentanta malamon, malĝojon pro timo, ke oni senigos lin de lia bono, sukceso; amanta kun maltrankvilo, ke la amata persono preferas iun alian : ''ĵaluza pri sia gloro; ĵaluza, kiel Otelo''. '''Ĵaluze'''. En jaluza maniero. '''Ĵaluzo'''. Sento de tiu, kiu estas ĵaluza : ''La ĵaluzo estas vera turmento''. Komparu : ''{{VdE|Envio}}''. <section end="Ĵaluza"/> <section begin="Ĵargono"/>'''Ĵargono'''. Kripligita lingvo, konsistanta el aliigitaj vortoj de unu aŭ de kelke da lingvoj, <section end="Ĵargono"/> <section begin="Ĵaŭdo"/>'''Ĵaŭdo'''. Kvina tago de la semajno (se la dimanĉo estas la unua). <section end="Ĵaŭdo"/> <section begin="Ĵeti"/>'''Ĵeti'''. Vivege formovi de si tra la aero : ''ĵeti ŝtonon sur tegmenton''. '''Ĵetkubo'''. Malgranda kubo, kies ĉiu flanko havas 1 gis 6 punktojn, por ĵetadi en ludo. <section end="Ĵeti"/> <section begin="Ĵokeo"/>'''Ĵokeo'''. Homo, kies profesio estas rajdi en la ĉevalaj vetkuroj. <section end="Ĵokeo"/> <section begin="Ĵongli"/>'''Ĵongli'''. Lerte ĵeti en la aeron diversajn objektojn, kiujn oni reĵetas kaptinte ilin. '''Ĵonglisto'''. Cirka artisto, kiu ĵonglas. <section end="Ĵongli"/> <section begin="Ĵuri"/>'''Ĵuri'''. Alvoki dion aŭ ion sanktan, kiel atestanton, ke oni diras la veron : ''ĵuri per la nomo de l’ patrino''. '''Ĵuro'''. Vortoj de tiu, kiu ĵuras. '''Ĵurpromeso'''. Solena promeso kun ĵuro, ke oni faros ion aŭ ne faros : ''ĵurpromeso de monaĥo; ĵurpromeso ne drinki plu''. '''Ĵurrompo'''. Neplenumo de ĵuro. <section end="Ĵuri"/> <section begin="Ĵurnalo"/>'''Ĵurnalo'''. Ĉiutaga gazeto. '''Ĵurnalisto'''. Kunlaboranto de ĵurnalo. <section end="Ĵurnalo"/> <section begin="Ĵus"/>'''Ĵus'''. Antaŭ tre mallonga tempo : ''Mi ĵus legis''.<section end="Ĵus"/><noinclude><references/></noinclude> il0t3fozgr7d0u8jtk4emvodfnlm517 121657 121621 2026-05-26T00:59:10Z Castelobranco 7 *ligilo 121657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Juĝi"/>'''Juĝi'''. Esplori, ĉu iu estas kulpa aŭ senkulpa, prava aŭ malprava : ''juĝi krimulon''. '''Juĝo'''. Ago de tiu, kiu juĝas : ''juĝo de Dio, la lasta juĝo''. '''Juĝisto'''. Homo, oficisto, kies okupo estas juĝi. '''Juĝejo'''. Domo, ĉambro, kie oni juĝas. <section end="Juĝi"/> <section begin="Juki"/>'''Juki'''. Kaŭzi malagrablan senton en la haŭto, kvazaŭ de multenombraj delikataj pikoj : ''grati la jukantan vangon''. <section end="Juki"/> <section begin="Julio"/>'''Julio'''. Sepa monato de la jaro. <section end="Julio"/> <section begin="Juna"/>'''Juna'''. Kiu ankoraŭ nelonge vivas : ''juna virino''. '''Juneco'''. - 1. Eco, stato de tiu, kiu estas juna. - 2. Tempo, dum kiu oni estas juna : ''La juneco ne longe daŭras''. '''Junulo'''. Juna homo. '''Junulino'''. Juna virino. '''Junigi'''. Fari iun juna : ''La amo junigas''. '''Maljuna'''. Kiu jam longe vivas : ''maljuna avo''. '''Maljuneco'''. - 1. Stato de tiu, kiu estas maljuna. - 2. Tempo, dum kiu oni estas maljuna : ''En la maljuneco oni estas singardema''. '''Maljunulo'''. Maljuna homo : ''griza maljunulo''. '''Maljunulino'''. Maljuna virino. '''Maljunigi'''. Fari iun maljuna : ''La ĉagrenoj maljunigas''. '''Maljuniĝi'''. Fariĝi maljuna : ''Post la morto de sia edzino li tute maljuniĝis''. Komparu : '''{{VdE|Nova}}'''. <section end="Juna"/> <section begin="Jungi"/>'''Jungi'''. Alligi bruton al la tirola, veturigota objekto : ''jungi ĉevalon al veturilo''. <section end="Jungi"/> <section begin="Junio"/>'''Junio'''. Sesa monato de l’ jaro. <section end="Junio"/> <section begin="Junipero"/>'''Junipero''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto aŭ arbo el la familio de l’ koniferoj, ĉiam verda; ĝiaj beroj estas uzataj por brando, en la popola medicino (''Juniperus''). <section end="Junipero"/> <section begin="Junko"/>'''Junko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Unukotiledona vegetaĵo, uzata por matoj, korboj (''Spartium junceum''). <section end="Junko"/> <section begin="Jupo"/>'''Jupo'''. Virina vesto, kovranta la malsupran parton de lakorpo, de la zono ĝis la piedoj. '''Subjupo'''. Jupo, portata sub la ekstera jupo. <section end="Jupo"/> <section begin="Juro"/>'''Juro'''. Leĝoscienco. '''Juristo'''. Specialisto en la leĝaj kaj juĝaj aferoj. <section end="Juro"/> <section begin="Justa"/>'''Justa'''. Kiu kondamnas la kulpan kaj proklamas prava la senkulpan :justa juĝo. '''Juste'''. En justa maniero. '''Justeco'''. Eco de tio, kio estas justa. '''Maljusta'''. Kiu kondamnas la senkulpan kaj senkulpigas la kulpan. '''Maljuste'''. En maljusta maniero. '''Maljustaĵo'''. Maljusta ago. Komparu : '''{{VdE|Ĝusta}}, {{VdE|Prava|prava}}'''. <section end="Justa"/> <section begin="Juto"/>'''Juto'''. Ŝtofo el hinda kanabo. <section end="Juto"/> <section begin="Juvelo"/>'''Juvelo'''. Malgranda, luksa objekto kun multekostaj ŝtonoj, portata por ornamo : ''broĉo''. '''Juvelisto'''. Homo, kies profesio estas fari juvelojn. '''Juvelujo'''. Skatolo por juveloj. <section end="Juvelo"/> <section begin="Litero Ĵ"/>{{f|'''Ĵ'''|c|g=150%}} <section end="Litero Ĵ"/> <section begin="Ĵaketo"/>'''Ĵaketo'''. - 1. Surtuto kun unu vico de butonoj. - 2. Mallonga ekstera virina vesto, malvaste ĉirkaŭanta la talion. <section end="Ĵaketo"/> <section begin="Ĵaluza"/>'''Ĵaluza'''. Sentanta malamon, malĝojon pro timo, ke oni senigos lin de lia bono, sukceso; amanta kun maltrankvilo, ke la amata persono preferas iun alian : ''ĵaluza pri sia gloro; ĵaluza, kiel Otelo''. '''Ĵaluze'''. En ĵaluza maniero. '''Ĵaluzo'''. Sento de tiu, kiu estas ĵaluza : ''La ĵaluzo estas vera turmento''. Komparu : '''{{VdE|Envii|Envio}}'''. <section end="Ĵaluza"/> <section begin="Ĵargono"/>'''Ĵargono'''. Kripligita lingvo, konsistanta el aliigitaj vortoj de unu aŭ de kelke da lingvoj, <section end="Ĵargono"/> <section begin="Ĵaŭdo"/>'''Ĵaŭdo'''. Kvina tago de la semajno (se la dimanĉo estas la unua). <section end="Ĵaŭdo"/> <section begin="Ĵeti"/>'''Ĵeti'''. Vivege formovi de si tra la aero : ''ĵeti ŝtonon sur tegmenton''. '''Ĵetkubo'''. Malgranda kubo, kies ĉiu flanko havas 1 gis 6 punktojn, por ĵetadi en ludo. <section end="Ĵeti"/> <section begin="Ĵokeo"/>'''Ĵokeo'''. Homo, kies profesio estas rajdi en la ĉevalaj vetkuroj. <section end="Ĵokeo"/> <section begin="Ĵongli"/>'''Ĵongli'''. Lerte ĵeti en la aeron diversajn objektojn, kiujn oni reĵetas kaptinte ilin. '''Ĵonglisto'''. Cirka artisto, kiu ĵonglas. <section end="Ĵongli"/> <section begin="Ĵuri"/>'''Ĵuri'''. Alvoki dion aŭ ion sanktan, kiel atestanton, ke oni diras la veron : ''ĵuri per la nomo de l’ patrino''. '''Ĵuro'''. Vortoj de tiu, kiu ĵuras. '''Ĵurpromeso'''. Solena promeso kun ĵuro, ke oni faros ion aŭ ne faros : ''ĵurpromeso de monaĥo; ĵurpromeso ne drinki plu''. '''Ĵurrompo'''. Neplenumo de ĵuro. <section end="Ĵuri"/> <section begin="Ĵurnalo"/>'''Ĵurnalo'''. Ĉiutaga gazeto. '''Ĵurnalisto'''. Kunlaboranto de ĵurnalo. <section end="Ĵurnalo"/> <section begin="Ĵus"/>'''Ĵus'''. Antaŭ tre mallonga tempo : ''Mi ĵus legis''.<section end="Ĵus"/><noinclude><references/></noinclude> 3bfmw2k6gbp0qjs4cp0ps0r2ftckpmk 104 31227 121591 121384 2026-05-25T16:20:08Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 121591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Groteska"/>'''Groteska'''. Ridinda per sia nenatureco : ''groteska vesto''. <section end="Groteska"/> <section begin="Gruo"/>'''Gruo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Migranta birdo el la vico de l’ longpiedaj (''Grus cinereus''). <section end="Gruo"/> <section begin="Grumo"/>'''Grumo'''. Juna lakeo, akompananta la sinjoron dum ĉevala promenado. <section end="Grumo"/> <section begin="Grumbli"/>'''Grumbli'''. Murmuri por montri sian malkontentecon. <section end="Grumbli"/> <section begin="Grundo"/>'''Grundo'''. Tero rilate al ĝia taŭgeco por la kreskado de l’ vegetaĵoj. <section end="Grundo"/> <section begin="Grunti"/>'''Grunti'''. Fari sonon kiel la porko. <section end="Grunti"/> <section begin="Grupo"/>'''Grupo'''. Kunmetaĵo de samspecaj objektoj; aro de personoj, havantaj la samajn opiniojn, celojn : ''fotografia grupo, politika grupo''. '''Grupigi'''. Kunigi, ordigi en grupon. <section end="Grupo"/> <section begin="Gruzo"/>'''Gruzo'''. Dispecetigitaj ŝtonoj, brikoj de rompita muro. <section end="Gruzo"/> <section begin="Guano"/>'''Guano'''. Sterko de maraj birdoj de la Suda Ameriko. <section end="Guano"/> <section begin="Gubernio"/>'''Gubernio'''. Administracia parto de lando : ''Polujo estis dividita en 10 guberniojn''. <section end="Gubernio"/> <section begin="Gudro"/>'''Gudro'''. Densa fluida substanco, restaĵo, de la distilado de ligno, de karbo. '''Gudri'''. Ŝmiri per gudro : ''Oni gudras la ŝnurojn por gardi ilin de la malsekeco''. <section end="Gudro"/> <section begin="Gufo"/>'''Gufo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Nokta rabobirdo el la familio de l’ strigoj (''Bubo maximus''). <section end="Gufo"/> <section begin="Guldeno"/>'''Guldeno'''. Aŭstria monero, valoranta 2 frankojn. <section end="Guldeno"/> <section begin="Gumo"/>'''Gumo'''. Gluanta suko de arboj : ''araba gumo, elasta gumo''. '''Gumi'''. Ŝmiri per gumo, aldoni gumon : ''gumi la randon de koverto, gumi akvon''. <section end="Gumo"/> <section begin="Gumiguto"/>'''Gumiguto'''. Sekigita rezina suko de arbo, kreskanta en Hindujo, uzata kiel flava farbo. <section end="Gumiguto"/> <section begin="Gurdo"/>'''Gurdo'''. Malgranda orgeno, ludata per turnilo. <section end="Gurdo"/> <section begin="Gusto"/>'''Gusto'''. - 1. Sento, ekscitata en specialaj nervoj de la lango per la manĝado : ''sala gusto, acida gusto''. - 2. Estetika kapablo : ''artista gusto''. '''Bongusta'''. Posedanta bonan, agrablan guston : ''bongusta frukto''. '''Sengusta'''. Ne posedanta guston : ''sengusta viando''. '''Gustumi'''. Provi la guston : ''gustumi supon''. <section end="Gusto"/> <section begin="Guto"/>'''Guto'''. Malgranda sfera ero de fluidaĵo : ''Eĉ guto malgranda konstante frapante traboras la monton granitan''. '''Guti'''. Fali, flui en gutoj : ''Post pluvo la akvo gutas de la folioj de l’ arboj''. '''Gutado'''. Falado, fluado de gutoj. <section end="Guto"/> <section begin="Gutaperko"/>'''Gutaperko'''. Simila al kaŭĉuko, malmoliĝinta suko de hinda arbo. <section end="Gutaperko"/> <section begin="Guverni"/>'''Guverni'''. Eduki, instrui fremdan infanon, kunvivante kun ĝi. '''Guvernisto'''. Viro, kies profesio estas guverni. '''Guvernistino'''. Virino, kies profesio estas guverni. <section end="Guverni"/> <section begin="Gvardio"/>'''Gvardio'''. Plej bonaj, speciale elektitaj taĉmentoj de armeo, precipe tiuj, kies tasko estas gardi la reĝon. <section end="Gvardio"/> <section begin="Gvidi"/>'''Gvidi'''. Akompani, konduki iun, por montri al li la vojon, la vidindaĵojn : ''gvidi sur montoj, gvidi en muzeo''. '''Gvidanto'''. Persono, kiu gvidas. '''Gvidisto'''. Persono, kies profesio estas gvidi. '''Gvidlibro'''. Libro kun informoj por la vojaĝantoj : ''Tutmonde estas konataj la gvidlibroj de Baedeker''. Komparu : '''{{VdE|Konduki}}'''. <section end="Gvidi"/> <section begin="Litero Ĝ"/>{{f|'''Ĝ'''|c|g=150%}} <section end="Litero Ĝ"/> <section begin="Ĝardeno"/>'''Ĝardeno'''. Loko, ordinare ĉirkaŭbarita, kie oni kulturas kreskaĵojn por plezuro aŭ profito : ''legoma ĝardeno, frukta ĝardeno''. '''Ĝardena'''. De ĝardeno, kreskanta en ĝardeno : ''ĝardena pordo, ĝardena fruktarbo''. '''Ĝardenisto'''. Homo, kiu zorgas pri ĝardeno. <section end="Ĝardeno"/> <section begin="Ĝemi"/>'''Ĝemi'''. Esprimi sian doloron per plendaj sonoj : ''La vundito ĝemas''. '''Ĝemo'''. Sonoj de tiu, kiu ĝemas. <section end="Ĝemi"/> <section begin="Ĝeni"/>'''Ĝeni'''. Malhelpi agi, malhelpi paroli per moralaj motivoj : ''Lia ĉeesto ĝenas min''. '''Sin ĝeni'''. Esti embarasata, honti ion fari. '''Senĝena'''. Senceremonia : ''senĝena vizito''. <section end="Ĝeni"/> <section begin="Ĝenerala"/>'''Ĝenerala'''. Kiu rilatas tuton, ĉiujn; kiu amplekas ĉiujn, apartenas al ĉiuj : ''ĝenerala kunveno, ĝenerala opinio''. '''Ĝeneraligi'''. Fari ion ĝenerala : ''ĝeneraligi regulon''. Komparu : '''{{VdE|Komuna}}''', '''{{VdE|Universala|universala}}'''. <section end="Ĝenerala"/> <section begin="Ĝentila"/>'''Ĝentila'''. Obeanta la regulojn de la konveneco, bonmaniera : ''ĝentila homo, ĝentila ago''. '''Ĝentile'''. En ĝentila maniero. '''Ĝentileco'''. Eco de tio. kio estas ĝentila : <section end="Ĝentila"/><noinclude><references/></noinclude> 3w0rfnbquduza39o3yxulz8pmv9qekb 104 31229 121666 119356 2026-05-26T01:12:52Z Castelobranco 7 *ligilo 121666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Kvin"/>'''Kvin'''. Kvar plus unu ; 5 : ''La kvin fingroj de la mano''. <section end="Kvin"/> <section begin="Kvinto"/>'''Kvinto'''. Tono, kvina de la baza. <section end="Kvinto"/> <section begin="Kvintesenco"/>'''Kvintesenco'''. Esenco de esenco; plej koncize esprimita esenco de afero. <section end="Kvintesenco"/> <section begin="Kvintiliono"/>'''Kvintiliono'''. Miliono da trilionoj : ''1,000,000,000,000,000,000''. <section end="Kvintiliono"/> <section begin="Kvita"/>'''Kvita'''. Nenion ŝuldanta al iu, fininta la kalkulojn kun iu sen ŝuldo : ''Mi ŝuldas al vi ankoraŭ 100 frankojn; post unu monato mi pagos ilin kaj ni estos kvitaj''. '''Kvitiĝi'''. Fini la kalkulojn kun iu sen ŝuldo : ''kvitiĝi kun iu''. <section end="Kvita"/> <section begin="Kvitanco"/>'''Kvitanco'''. Ricevatesto. '''Kvitanci'''. Doni, skribi kvitancon. <section end="Kvitanco"/> <section begin="Litero L"/>{{f|'''L'''|c|g=150%}} <section end="Litero L"/> <section begin="La"/>'''La, l''''. Artikolo difinita, uzata kiam oni parolas pri konataj personoj, objektoj, aferoj. <section end="La"/> <section begin="Labiatoj"/>'''Labiatoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj, unupetalaj vegetaĵoj : ''mento, salvio''. <section end="Labiatoj"/> <section begin="Labirinto"/>'''Labirinto'''. Konstruaĵo, konsistanta el granda nombro da ĉambroj, tiel dismetitaj, ke tre malfacile estas trovila eliron; loko, el kiu malfacile estas trovi eliron : ''La antikva kvartalo de nia urbo estas vera labirinto''. <section end="Labirinto"/> <section begin="Labori"/>'''Labori'''. Streĉi siajn korpajn aŭ spiritajn fortojn por atingi celon, por plenumi ion : ''labori en fabriko, labori en oficejo''. '''Laboro'''. Ago de tiu, kiu laboras : ''Dolĉa estas la ripozo post la laboro''. '''Laboranto'''. Homo, kiu laboras. '''Laboristo'''. Iionio, kiu sin dungas por laboro. '''Laborejo'''. Loko, kie oni laboras. '''Laborema'''. Kiu amas labori. '''Mallaborema'''. Kiu ne amas labori, maldiligenta. '''Kunlabori'''. Plenumi komunan laboron kun aliaj personoj : ''kunlabori en gazeto''. '''Punlaboro'''. Laboro, kiun plenumas kondamnito, kiel punon : ''punlaboro en la minejoj''. <section end="Labori"/> <section begin="Laca"/>'''Laca'''. Perdinta de la laboro aŭ maldormo la fortojn kaj la deziron labori : ''laca de la draŝado, de la marŝado, de la nokta diboĉo''. '''Lacigi'''. Fari iun laca. La rapida laboro baldaŭ lacigas. '''Laciĝi'''. Fariĝi laca : ''laciĝi de kurado''. '''Laceco'''. Stato de tiu, kiu estas laca. '''Nelacigebla'''. Kiu ne laciĝas : ''nelacigebla propagandisto''. <section end="Laca"/> <section begin="Lacerto"/>'''Lacerto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo, kies longa korpo estas kovrita de kornaj skvamoj (''Lacerto''). <section end="Lacerto"/> <section begin="Laĉo"/>'''Laĉo'''. Ŝnuro el linaj, kotonaj, silkaj fadenoj, kiun oni traigas tra specialaj truoj por kuntiri korseton, ŝuon k. t. p. '''Laĉi'''. Kuntiri, ligi per laĉo. <section end="Laĉo"/> <section begin="Lado"/>'''Lado'''. Metalo en folioj, precipe stanita fera folio. <section end="Lado"/> <section begin="Lafo"/>'''Lafo'''. Fandita, varmega substanco, eliĝanta el la vulkanoj. <section end="Lafo"/> <section begin="Lago"/>'''Lago'''. Granda akvujo, ĉirkaŭita de la tero : ''la Ĝeneva lago''. '''Lageto'''. Malgranda akvujo de senflua akvo, ĉirkaŭita de la tero : ''lageto en ĝardeno''. <section end="Lago"/> <section begin="Laguno"/>'''Laguno'''. Apudborda neprofunda parto de maro kun multaj insuletoj, formanta kvazaŭ lagon : ''la lagunoj de Venecio''. <section end="Laguno"/> <section begin="Laiko"/>'''Laiko'''. - 1. Homo, kiu ne apartenas al la pastraro. - 2. Homo nekompetenta, nespecialisto. '''Laika'''. De laiko, kiu koncernas laikon : ''laika edukado''. <section end="Laiko"/> <section begin="Lako"/>'''Lako'''. Terebinta aŭ alkohola solvaĵo de rezino, uzata por gardi objektojn de la malsekeco kaj fari ilin brilantaj. '''Laki'''. Kovri per lako. '''Laktolo'''. Lakita tolo, Komparu : '''{{VdE|Emajlo}}, {{VdE|Glazuro|glazuro}}, {{VdE|Poluri|poluro}}'''. <section end="Lako"/> <section begin="Lakeo"/>'''Lakeo'''. - 1. Hejma servisto ĉe riĉuloj, plej ofte portanta specialan livreon. - 2. Homo tro humila, sen memestimo. <section end="Lakeo"/> <section begin="Lakmuso"/>'''Lakmuso'''. Blua farbo ruĝiĝanta de l’ acidoj kaj ree bluiĝanta de l’ alkalioj. <section end="Lakmuso"/> <section begin="Lakona"/>'''Lakona'''. Konciza. '''Lakone'''. En lakona maniero. '''Lakonismo'''. Maniero paroli koncize. <section end="Lakona"/> <section begin="Lakso"/>'''Lakso'''. Ofta eligado de nenormale fluidaj ekskrementoj. '''Laksi'''. Ofte eligi nenormale fluidajn ekskrementojn. '''Laksigi'''. Kaŭzi lakson de iu. '''Laksiga'''. Kaŭzanta lakson : ''La ricina oleo estas la plej populara laksiga rimedo''. '''Lakto'''. Blanka fluidaĵo, produktata de la inoj de l’ mambestoj por nutri la idojn : ''la bovina lakto''. '''Lakta'''. E1 lakto, konsistanta el lakto : ''lakta manĝaĵo, lakta dieto''. <section end="Lakso"/> <section begin="Laktuko"/>'''Laktuko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo (salato) el la familio de l’ kompozitoj (''Lactuca''). <section end="Laktuko"/> <section begin="Lamo"/>'''Lamo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Remaĉulo el la familio de l’ kameloj (''Auchenia lama'').<section end="Lamo"/><noinclude><references/></noinclude> 1ev1sdpnrchwz5vxpcdw46w0sv6uci5 104 31924 121644 121381 2026-05-26T00:37:17Z Castelobranco 7 *ligilo 121644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Embrazuro"/>'''Embrazuro'''. Malfermaĵo en muro, en fortikaĵo, tra kiu oni pafas. <section end="Embrazuro"/> <section begin="Embruo"/>'''Embrio'''. Unua rudimento de {{sic|bésto|besto}} en la utero de la patrino, kiam la membroj ne estas ankoraŭ diferencigitaj. <section end="Embruo"/> <section begin="Embriologio"/>'''Embriologio'''. Scienco pri la evolucio de embrio. <section end="Embriologio"/> <section begin="Embusko"/>'''Embusko'''. Loko, en kiu oni sin kaŝas, loko, en kiu oni kaŝas taĉmenton de soldatoj por {{sic|suprize|surprize}} ataki malamikon. '''Embuski'''. Aranĝi embuskon. <section end="Embusko"/> <section begin="Emerito"/>'''Emerito'''. Oficisto, kiu traservis la difinitan nombron da jaroj kaj ricevas pension. <section end="Emerito"/> <section begin="Emfazo"/>'''Emfazo'''. Afektita solena tono, solena akcento en la parolado : ''paroli kun emfazo''. Komparu : '''{{VdE|Aplombo}}, {{VdE|Patoso|patoso}}, {{VdE|Vervo|vervo}}'''. <section end="Emfazo"/> <section begin="Emigracio"/>'''Emigracio'''. Forlaso de la patrujo por ekloĝi en alia lando. <section end="Emigracio"/> <section begin="Eminenco"/>'''Eminenco'''. Titolo de la kardinaloj. <section end="Eminenco"/> <section begin="Eminenta"/>'''Eminenta'''. Rimarkinda, distinginda, supera per sia scio aŭ arto : ''eminenta'' ''oratoro, diplomato''. <section end="Eminenta"/> <section begin="Emocii"/>'''Emocii'''. Movi, tuŝi la animon. '''Emocio'''. Movo de la animo. <section end="Emocii"/> <section begin="Empirio"/>'''Empirio'''. Sperto, kiel bazo de filozofio. '''Empiria'''. Bazita sur sperto. <section end="Empirio"/> <section begin="Empirismo"/>'''Empirismo'''. Filozofio, bazita sur la sperto. <section end="Empirismo"/> <section begin="En"/>'''En'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : a) Loko, interne de kiu, kie io estas; ''loĝi en domo'', ''sidi en vagono''. b) Loko, internen de kiu, kien oni direktas ion, iras aŭ sin direktas : ''salti en vagonon, jeti en valizon''. c) Tempo, kiam io okazas : ''en somero''. d) Maniero : ''en kia maniero? en la sekvanta maniero''. - 2. Prefikso, per kiu estas esprimata : Loko, kie aŭ kien : ''enhavi'' = havi en si, ''enmeti, enskribi, enterigi''. <section end="En"/> <section begin="Enciklopedio"/>'''Enciklopedio'''. Verko, prezentanta la tuton de la konoj pri unu aŭ ĉiuj sciencoj kaj artoj, en artikoloj grupigitaj en la alfabeta ordo : enciklopedio ĝenerala, enciklopedio de la pentrarto. <section end="Enciklopedio"/> <section begin="Endivio"/>'''Endivio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l' kompozitoj, manĝata kiel salato (''Cichorium endivia''). <section end="Endivio"/> <section begin="Endemio"/>'''Endemio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, konstante reganta en iu lando, regiono : ''kretinismo''. <section end="Endemio"/> <section begin="Energio"/>'''Energio'''. -1. Forto de la karaktero : forta volo, ĉiam preta kaj kapabla al agado ; persistemo. -2. ({{VdE-ml|Fiz}}.). Kapablo plenumi laboron. '''Energia'''. Posedanta energion. '''Senenergia'''. Ne posedanta energion. '''Energie'''. En energia maniero. <section end="Energio"/> <section begin="Enigmo"/>'''Enigmo'''. - 1. Demando solvata, prezentita en malklaraj duscencaj frazoj : ''Edipo divenis la enigmon de la sfinkso''. - 2. Malfacila problemo entute : ''la enigmoj de la naturo''. <section end="Enigmo"/> <section begin="Enketo"/>'''Enketo'''. Esploro de problemo per ekspertoj, per specialistoj, el kiuj ĉiu estas demandita aparte kaj sendepende de l'aliaj esprimas sian opinion : ''internacia enketo pri la kosto de la vivado''. <section end="Enketo"/> <section begin="Entomologio"/>'''Entomologio'''. Scienco pri la insektoj. <section end="Entomologio"/> <section begin="Entomologo"/>'''Entomologo'''. Scienculo, studanta la entomologion. <section end="Entomologo"/> <section begin="Entrepreni"/>'''Entrepreni'''. Preni sur sin; decidi fari ion kaj ĝin komenci : ''entrepreni laboron''. '''Entrepreno'''. Entreprenita afero. '''Entreprenisto'''. Persono, kies okupo estas plenumo de laboroj por aliaj personoj : ''entreprenisto de publikaj laboroj''. <section end="Entrepreni"/> <section begin="Entuziasmo"/>'''Entuziasmo'''. Granda emocio kaj ardanta emo al io : ''paroli, labori kun entuziasmo''. '''Entuziasma'''. Posedanta entuziasmon, karakterizata de entuziasmo. '''Entuziasmigi'''. Plenigi per entuziasmo : ''Esperanto entuziasmigas ĉiujn adeptojn''. '''Entuziasmiĝi'''. Pleniĝi per entuziasmo. <section end="Entuziasmo"/> <section begin="Enuo"/>'''Enuo'''. Malagrabla impreso de neokupiteco, de manko de intereso. '''Enui'''. Senti enuon. '''Enuigi'''. Kaŭzi enuon. '''Enuiga'''. Kiu kaŭzas enuon. Komparu : '''{{VdE|Tedi}}'''. <section end="Enuo"/> <section begin="Envii"/>'''Envii'''. Senti malĝojon, malamon pro bono, sukceso, felico de alia persono : ''envii iun, envii ion, envii ion al iu''. '''Envio'''. Sento de tiu, kiu envias. '''Enviema'''. Inklina al envio. '''Enviinda'''. Kiu meritas envion. Komparu : '''{{VdE|Ĵaluza|Ĵaluzo}}'''. <section end="Envii"/> <section begin="Eparĥio"/>'''Eparĥio'''. Distrikto, regata de greka episkopo. <section end="Eparĥio"/> <section begin="Epidemio"/>'''Epidemio'''. Infekta malsano, samtempe atakanta multe da personoj en unu loko : ''epidemio de la ĥolero''. '''Epidemia'''. Havanta ecojn de epidemio. '''Epidemie'''. En epidemia maniero. <section end="Epidemio"/> <section begin="Epidermo"/>'''Epidermo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ekstera tavolo de la haŭto. <section end="Epidermo"/> <section begin="Epigrafo"/>'''Epigrafo'''. Devizo, surskribo sur konstruaĵo, tombo, literatura verko : ''La pariza Panteono havas la jenan epigrafon : « Al la grandaj homoj la dankema patrujo »''. <section end="Epigrafo"/> <section begin="Epigramo"/>'''Epigramo'''. Mallonga versaĵo, frazo, esprimanta akran kritikon, mordantan ironion. <section end="Epigramo"/> <section begin="Epikurismo"/>'''Epikurismo'''. - 1. Doktrino de Epikuro, ke la feliĉo konsistas en la trankvilo de la animo kaj en prudenta ĝuado de la plezuroj de l’ vivo. - 2. Volupteco, ŝatado de korpaj ĝuoj. <section end="Epikurismo"/><noinclude><references/></noinclude> ikj1mwcf4dptlotg6vvsnkrg5l3vjrz 10 35703 121586 107739 2026-05-25T14:39:12Z HenriLeFoll 4277 121586 wikitext text/x-wiki {{Elektita fragmento |paĝo=Quo vadis? |titolo=Quo vadis? |aŭtoro={{de|Henryk Sienkiewicz}} |teksto= — Vi ja konas la filon de Vespasian, Tituson? Oni diras, ke, apenaŭ kreskinte super la knaban aĝon, li tiel ekamis Berenican, ke la sopiro preskaŭ elsuĉis el li la vivon… Mi ankaŭ scius tiel ekami, ho Ligia! Riĉeco, gloro, potenco — vanta fumo! malgravaĵo! Homo riĉa trovos alian, pli riĉan, homon gloran alia supergloros, potenculon superos pli potenca… Sed ĉu la cezaro mem, ĉu iu el la dioj povas senti volupton pli grandan kaj esti pli feliĉa, ol simpla mortemulo, kiam ĉe lia brusto spiregas brusto kara, kiam li kisas la amatan buŝon… Do amo faras nin egalaj al dioj — ho Ligia! Kaj ŝi aŭskultis en maltrankvilo, en miro, kaj samtempe tiel, kvazaŭ ŝi aŭskultus sonon de greka fluto aŭ citro. }} o5u8tumeeq5thfogu0jfcqk13li2mq3 104 36132 121569 119287 2026-05-25T12:04:04Z Ciampix 3284 121569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>iu, kiu ekzemple mortigus Ligian, la koro ekbolis de kolero: ne estus tiaj torturoj, per kiuj li ŝin ne venĝus! Kaj Glaucus pardonis! Kaj Ursus ankaŭ pardonis, li, kiu efektive povus senpune mortigi en Romo kiun ajn li volus, ĉar poste li bezonus nur mortigi la reĝon de la Nemorena bosko kaj okupi lian lokon. Ĉu al la homo, al kiu ne rezistis Croto, rezistus la gladiatoro, tenanta tiun rangon, kiun oni akiris nur per mortigo de la antaŭa „reĝo”? Unu sola respondo estis al ĉiuj tiuj demandoj. Nome, ke ili ne mortigis pro iu boneco, tiel granda, ke simila ne ekzistis ĝis nun en la mondo, kaj pro senlima amo al la homoj, kiu ordonis forgesi sin mem, faritajn al si malbonojn, sian feliĉon kaj sian malbonsorton — kaj vivi por aliaj. Kian rekompencon tiuj homoj devis por tio ricevi — Vinicius aŭdis en Ostriano, sed ĝi ne povis trovi lokon en lia kapo. Li sentis anstataŭe, ke tiu tera vivo, ligita kun la devo rezigni ĉion, kio estas plaĉa kaj volupta, por la bono de aliaj, devus esti mizera. Tial en tio, kion li pensis ĉi-momente pri la kristanoj, estis krom mirego ankaŭ kompato, kaj kvazaŭ nuanco de malestimo. Ŝajnis al li, ke tio estas ŝafoj, nepre pli aŭ malpli frue formanĝotaj de lupoj, kaj lia romana naturo ne kapablis trovi en si respekton por tiuj, kiuj lasas sin formanĝi. Frapis lin tamen unu afero. Nome, post la eliro de Chilo ia profunda ĝojo lumigis ĉiujn vizaĝojn. La apostolo proksimiĝis al Glaucus kaj, metinte la manon sur lian kapon, diris: — Kristo venkis en vi! Kaj Glaucus levis supren la okulojn, tiel plenajn de fido kaj ĝojo, kvazaŭ verŝiĝus sur lin ia grandega, neatendita feliĉo. Vinicius, kiu komprenis nur ĝojon pro plenumita venĝo, rigardis lin per pupiloj, vastigitaj de febro, iom tiel, kiel li rigardus frenezulon. Li vidis tamen, kaj li vidis tion ne sen interna indigno, kiel poste Ligia alpremis siajn reĝidinajn lipojn al la mano de tiu homo, kies aspekto similis tiun de sklavo, kaj ŝajnis al li, ke la ordo de la mondo tute renversiĝas. Poste alvenis Ursus kaj komencis rakonti, kiel li elkondukis Chilon sur la straton kaj kiel li petis de li pardonon por la malbono, kiun li povis fari al liaj brakoj, por kio la apostolo benis lin ankaŭ, kaj Crispus deklaris, ke tio ĉi estis tago de granda venko. Ekaŭdinte pri tiu ĉi venko, Vinicius tute perdis la ordon de siaj pensoj. Sed kiam Ligia denove donis al li refresiĝan trinkaĵon, li retenis momente ŝian manon kaj demandis: — Do ankaŭ vi min pardonis?<noinclude><references/> {{rh|||201}}</noinclude> jauu65auxwpi9ol9qktjlmbrnytqseb 121570 121569 2026-05-25T12:05:15Z Ciampix 3284 /* Validigita */ 121570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ciampix" /></noinclude>iu, kiu ekzemple mortigus Ligian, la koro ekbolis de kolero: ne estus tiaj torturoj, per kiuj li ŝin ne venĝus! Kaj Glaucus pardonis! Kaj Ursus ankaŭ pardonis, li, kiu efektive povus senpune mortigi en Romo kiun ajn li volus, ĉar poste li bezonus nur mortigi la reĝon de la Nemorena bosko kaj okupi lian lokon. Ĉu al la homo, al kiu ne rezistis Croto, rezistus la gladiatoro, tenanta tiun rangon, kiun oni akiris nur per mortigo de la antaŭa „reĝo”? Unu sola respondo estis al ĉiuj tiuj demandoj. Nome, ke ili ne mortigis pro iu boneco, tiel granda, ke simila ne ekzistis ĝis nun en la mondo, kaj pro senlima amo al la homoj, kiu ordonis forgesi sin mem, faritajn al si malbonojn, sian feliĉon kaj sian malbonsorton — kaj vivi por aliaj. Kian rekompencon tiuj homoj devis por tio ricevi — Vinicius aŭdis en Ostriano, sed ĝi ne povis trovi lokon en lia kapo. Li sentis anstataŭe, ke tiu tera vivo, ligita kun la devo rezigni ĉion, kio estas plaĉa kaj volupta, por la bono de aliaj, devus esti mizera. Tial en tio, kion li pensis ĉi-momente pri la kristanoj, estis krom mirego ankaŭ kompato, kaj kvazaŭ nuanco de malestimo. Ŝajnis al li, ke tio estas ŝafoj, nepre pli aŭ malpli frue formanĝotaj de lupoj, kaj lia romana naturo ne kapablis trovi en si respekton por tiuj, kiuj lasas sin formanĝi. Frapis lin tamen unu afero. Nome, post la eliro de Chilo ia profunda ĝojo lumigis ĉiujn vizaĝojn. La apostolo proksimiĝis al Glaucus kaj, metinte la manon sur lian kapon, diris: — Kristo venkis en vi! Kaj Glaucus levis supren la okulojn, tiel plenajn de fido kaj ĝojo, kvazaŭ verŝiĝus sur lin ia grandega, neatendita feliĉo. Vinicius, kiu komprenis nur ĝojon pro plenumita venĝo, rigardis lin per pupiloj, vastigitaj de febro, iom tiel, kiel li rigardus frenezulon. Li vidis tamen, kaj li vidis tion ne sen interna indigno, kiel poste Ligia alpremis siajn reĝidinajn lipojn al la mano de tiu homo, kies aspekto similis tiun de sklavo, kaj ŝajnis al li, ke la ordo de la mondo tute renversiĝas. Poste alvenis Ursus kaj komencis rakonti, kiel li elkondukis Chilon sur la straton kaj kiel li petis de li pardonon por la malbono, kiun li povis fari al liaj brakoj, por kio la apostolo benis lin ankaŭ, kaj Crispus deklaris, ke tio ĉi estis tago de granda venko. Ekaŭdinte pri tiu ĉi venko, Vinicius tute perdis la ordon de siaj pensoj. Sed kiam Ligia denove donis al li refreŝigan trinkaĵon, li retenis momente ŝian manon kaj demandis: — Do ankaŭ vi min pardonis?<noinclude><references/> {{rh|||201}}</noinclude> tjgs9xnq3316qcsh6ldrnqldp1xzv6e 104 36133 121575 119288 2026-05-25T12:26:16Z Ciampix 3284 /* Validigita */ 121575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ciampix" /></noinclude>— Ni estas kristanoj. Ni ne rajtas konservi koleron en la koro. — Ligia — li diris tiam — kiu ajn estas via Dio, mi honoros Lin per hekatombo, nur tial, ke Li estas via Dio. — Vi honoros Lin en via koro, kiam vi Lin ekamos. — Nur tial, ke Li estas via Dio .... — ripetis Vinicius per malforta voĉo. Kaj li mallevis la palpebrojn, ĉar denove ekposedis lin sveneco. Ligia foriris, sed post momento ŝi revenis kaj, stariĝinte proksime, kliniĝis super li, por vidi ĉu li dormas. Vinicius eksentis ŝian proksimecon kaj, malferminte la okulojn, ridetis; Ligia facile metis sur ilin la manon, kvazaŭ volante inkliniĝi lin al dormo. Tiam ekregis lin granda dolĉeco, sed samtempe li sentis sin pli malsana. Kaj tiel estis efektive. Plene noktiĝis intertempe, kaj kune venis ankaŭ pli forta febro. Pro tio li ne povis endormiĝi kaj sekvis Ligian per la okuloj, kien ajn ĝi moviĝis. Kelkfoje li tamen falis en ian duondormon, en kiu li vidis kaj aŭdis ĉion, kio okazis ĉirkaŭ li, sed en kiu la realeco miksis sin kun febraj vizioj. Ŝajnis do al li, ke en iu malnova, forlasita tombejo trovas sin turforma sanktejo, kie Ligia estas patrino. Kaj li ne deturnis de ŝi la okulojn, sed li vidis ŝin sur la supro de la turo, kun liuto en la mano, tutan en lumo, similan al tiuj pastrinoj, kiuj nokte kantis himnojn al la luno kaj kiujn li vidadis en Oriento. Li mem grimpis kun granda peno sur serpentsimila ŝtuparo, por ŝin forkapti, kaj post li rampis Chilo, klakante per la dentoj pro teruro kaj ripetante: „N e faru tion, sinjoro, ĉar ŝi estas pastrino, pro kiu Li venĝos.... ” Vinicius ne sciis, kiu estas tiu Li, tamen li komprenis, ke li iras plenumi sakrilegion, kaj ankaŭ sentis senmezuran teruron. Sed kiam li atingis la balustradon, ĉirkaŭantan la supron de la turo, apud Ligia ekstaris subite la apostolo kun arĝenta barbo kaj diris: „ne levu kontraŭ ŝin vian manon, ĉar ŝi apartenas al mi.” Kaj, dirinte ĉi tion, li komencis iri kun ŝi straton el lunlumo, kvazaŭ vojon al la ĉielo, kaj li, Vinicius, etendinte al ili la manojn, komencis petegi, ke ili lin kunprenu. Ĉi-momente li vekiĝis, rekonsciiĝis kaj komencis rigardi antaŭ sin. La fajro sur la alta fajroplato ardis jam malpli forte, sed ĵetis ankoraŭ brilojn sufiĉe vivajn, kaj ili ĉiuj sidis antaŭ la kameno, varmigante sin, ĉar la nokto estis frosteta kaj la ĉambro sufiĉe malvarma. Vinicius vidis iliajn spirojn.<noinclude><references/> {{rh|202||}}</noinclude> hrhii9d26zcjyjb2vkmg38fkduoh87k 104 36134 121576 119289 2026-05-25T12:30:53Z Ciampix 3284 /* Validigita */ 121576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ciampix" /></noinclude>elirantajn el la buŝoj en la formo de vaporo. En la mezo sidis la apostolo, ĉe liaj genuoj, sur malalta tabureto, Ligia, poste Glaucus, Crispus, Miriam , kaj ĉe la fino unuflanke Ursus, aliflanke Nazarius, la filo de Miriam, juna knabo kun belega vizaĝo kaj longaj, nigraj haroj, kiuj falis ĝis liaj ŝultroj. Ligia aŭskultis kun okuloj levitaj al la apostolo, kaj ĉiuj kapoj estis turnitaj al li, dum li ion parolis duonvoĉe. Vinicius komencis rigardi lin kun certa superstiĉa timo, ne multe malpli granda, ol tiu teruro, kiun li sentis en la febra vizio. Venis ankaŭ al li la ideo, ke en la febro li sentis veron kaj ke tiu maljuna veninto el malproksimaj landoj efektive forprenas de li Ligian kaj kondukas ŝin sur iajn nekonatajn vojojn. Li estis ankaŭ certa, ke la maljunulo parolas pri li, kaj eble konsilas, kiel disigi lin de Ligia, ĉar ŝajnis al Vinicius tute neeble, ke iu povus paroli pri io alia, do, streĉinte la tutan konscion, li komencis aŭskulti la vortojn de Petro. Li tamen plene eraris, ĉar la apostolo denove parolis pri Kristo. — Ili vivas per tiu ĉi nomo! — ekpensis Vinicius. Kaj la maljunulo rakontis pri la kapto de Kristo. Venis roto kaj pastraj servistoj, por Lin kapti. Kiam la Savinto demandis ilin, kiun ili serĉas, tiuj diris: „Jesuon Nazaretan!” Sed kiam Li diris al ili: „Mi estas!” — ili falis teren, ne kuraĝante levi kontraŭ Lin la manojn, kaj nur post refoja demando ili Lin kaptis. Ĉi-momente la apostolo interrompis kaj, etendinte la manojn al la fajro, diris: — La nokto estis malvarma, kiel hodiaŭ, sed mia koro ekbolis, do mi eligis glavon, por Lin defendi, kaj mi fortranĉis la orelon al servisto de la ĉefpastro. Kaj mi defendus Lin pli, ol la propran vivon, se Li ne dirus al mi: „Metu vian glavon en la ingon. Ĉu la kalikon, kiun la Patro al mi donis, mi ne trinkos?” .... Tiam ili kaptis Lin kaj ligis.... Dirinte ĉi tion, li metis la manojn al la frunto kaj eksilentis, volante antaŭ la plua rakontado ekregi la forton de la rememoroj. Sed Ursus, ne povante sin deteni, saltleviĝis, plibonigis per fera stango la fajron sur la fajroplato, tiel, ke fajreroj ekŝprucis orpluve kaj la flamo pli vive eksaltis, poste li sidiĝis kaj ekkriis: — Kio ajn tiam okazus — ha ! .... Sed li interrompis subite, ĉar Ligia metis la fingron sur la buŝon. Li nur spiris laŭtege, kaj oni vidis, ke li ribelas en<noinclude><references/> {{rh|||203}}</noinclude> 7vhm1ri9qjjvwndc8o0g6ivagea5nhw 104 36383 121599 109622 2026-05-25T21:13:38Z Ciampix 3284 121599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="HenriLeFoll" /></noinclude>lasta nokto, kiun li povos pasigi kun Ligia, do, adiaŭinte Petroiuson, li iris rapide al la estro de la puticuli por preni sian signon. Sed tie liaj esperoj montriĝis vanaj, ĉar la kavestro ne volis doni al li la signon. — Pardonu, sinjoro — li diris. — Mi faris por vi, kion mi povis, sed mi ne povas riski la vivon. Hodiaŭ nokte oni elkondukos la kristanojn al la cezaraj ĝardenoj. La malliberejo estos plena de soldatoj kaj oficistoj. Se oni vin rekonus, pereus mi kaj miaj infanoj. Vinicius komprenis, ke vane estus insisti. Ekbrilis al li tamen la espero, ke la soldatoj, kiuj vidadis lin antaŭe, eble enlasos lin eĉ sen la signo, do, kiam noktiĝis, li vestis sin, kiel ordinare, per diktola tuniko, ligis tolpecon ĉirkaŭ la kapo kaj iris al la pordo de la malliberejo. Sed tiutage oni kontrolis la signojn eĉ pli precize, ol ordinare, kaj plie, centestro Scaevinus, severa soldato, korpe kaj anime servanta la cezaron, rekonis Viniciuson. Sed videble en lia ferkirasita brusto ardetis ia fajrero de kompato por la homa malfeliĉo, ĉar, anstataŭ frapi la ŝildon per la lanco signe de alarmo, li kondukis Viniciuson flanken kaj diris al li. — Sinjoro, revenu hejmen. Mi rekonis vin, sed mi silentos, ne volante vin pereigi. Mi ne povas vin enlasi, sed revenu, kaj la dioj konsolu vian koron. — Vi ne povas min enlasi — diris Vinicius — sed lasu min resti ĉi tie kaj vidi tiujn, kiujn oni elkondukos. — Mia ordono ne malpermesas ĉi tion — respondis Scaevinus. Vinicius stariĝis antaŭ la pordego kaj atendis, ke oni komencu elkonduki la kondamnitojn. Fine ĉirkaŭ la noktomezo vaste malfermiĝis la mallibereja pordego kaj aperis tutaj vicoj da malliberuloj: viroj, virinoj kaj infanoj, ĉirkaŭitaj de armitaj pretoriaj taĉmentoj. La nokto estis tre hela kaj plenluna, tiel, ke oni povis distingi ne nur la figurojn, sed ankaŭ la vizaĝojn de la malfeliĉuloj. Ili iris popare, en longa, malgaja procesio kaj en silento, interrompata nur per tintado de la soldataj armiloj. Oni kondukis tiom da ili, ke ŝajnis, kvazaŭ ĉiuj keloj restos malplenaj. En la fino de la irantaro Vinicius ekvidis klare Glaucuson la kuraciston, sed nek Ligia, nek Ursus estis inter la kondamnitoj. {{---|3em}}<noinclude><references/></noinclude> ljb25kch9xvadubdxk8erpg8qpf8hq9 104 37393 121628 119399 2026-05-26T00:17:22Z Castelobranco 7 sic 121628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|AKNO|- 5 -|AKVARIO}}</noinclude><section begin="Aklami"/>diskutado, unuvoĉe. '''Aklamo'''. Ago de tiu, kiu aklamas. <section end="Aklami"/> <section begin="Akno"/>'''Akno'''. Patologia ruĝa makuleto de la haŭto. <section end="Akno"/> <section begin="Akolito"/>'''Akolito'''. Preĝeja servisto, helpanta pastron dum la diservo. <section end="Akolito"/> <section begin="Akompani"/>'''Akompani'''. '''- 1'''. Iri kun iu, esti kun iu : ''Mi akompanos vin al la stacidomo''. '''- 2'''. ({{VdE-ml|Muz}}.). Kunludi. '''Akompano'''. Ago de tiu, kiu akompanas. '''{{sic|Akomponanto|Akompananto}}'''. Persono, kiu akompanas. <section end="Akompani"/> <section begin="Akonito"/>'''Akonito''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Venena medicina vegetaĵo el la familio de l’ranunkulacoj (''Aconitum napellus''). <section end="Akonito"/> <section begin="Akordo"/>'''Akordo'''. '''- 1'''. Samtempa harmonia sonado de kelke da tonoj. '''- 2'''. Reciproka konformeco harmonia, adapteco : ''akordo'' ''de la adjektivo kun la substantivo''. '''Akorda'''. Harmonia, konforma al io, adaptita al io. '''Akordigi'''. Fari ion akorda. '''Akordiĝi'''. Fariĝi akorda : ''La predikato akordiĝas kun la'' ''subjekto''. '''Akordigebla'''. Kiu povas esti akordigita. <section end="Akordo"/> <section begin="Akra"/>'''Akra'''. '''- 1'''. Havanta tre maldikan tranĉan randon : ''akra tranĉilo, glavo, tondilo''. '''- 2'''. Kies lateroj (flankoj), kuniĝas je malgranda angulo : ''akra rando''. '''- 3'''. Kiu forte ekscitas la sentojn : ''akra manĝaĵo,'' ''malvarmo, koloro, sono, voĉo, odoro''. '''- 4'''. Severa, neĝentila : ''akraj vortoj''. '''Akreco'''. Eco de tio, kio estas akra. '''Akrigi'''. Fari ion akra : ''akrigi tranĉilon''. '''Akrigilo'''. Ŝtono, objekto por akrigado. Komparu : '''{{VdE|Akuta}}'''. <section end="Akra"/> <section begin="Akrido"/>'''Akrido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto, detruanta la grenojn (''Pachytylus migratorius, acrididae''). <section end="Akrido"/> <section begin="Akrobato"/>'''Akrobato'''. Cirka gimnastika artisto. <section end="Akrobato"/> <section begin="Akso"/>'''Akso'''. '''- 1'''. Reala aŭ imagata rekta linio, ĉirkaŭ kiu turniĝas korpo : ''akso de la tera'' ''globo, de rado''. '''- 2'''. Centra linio : ''akso de'' ''floro, de vojo''. <section end="Akso"/> <section begin="Akselo"/>'''Akselo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Kavo sub la artiko de la ŝultro kaj brako. <section end="Akselo"/> <section begin="Aksiomo"/>'''Aksiomo'''. Vero senduba, ne bezonanta pruvon : ''Du nombroj, kiuj egalas trian,'' ''egalas unu la alian.'' <section end="Aksiomo"/> <section begin="Akto"/>'''Akto'''. '''- 1'''. Parto de dramo, de komedio : ''Aktoj estas dividataj en scenojn''. '''- 2'''. Oficiala dokumento, atestanta fakton : ''akto pri la'' ''naskiĝo''. <section end="Akto"/> <section begin="Aktivo"/>'''Aktivo'''. '''- 1'''. Formo de la transitivaj verboj, esprimanta agon : ''La patro amas'' ''la filon, la filo estas amata de la patro;'' ''« amas » estas formo de l’ aktivo, « amata »'' ''de l' pasivo''. '''- 2'''. Pozitiva parto de propraĵo : ''La kompanio ne bankrotis, kvankam ĝiaj pasivoj'' ''preskaŭ egalis la aktivojn''. '''Aktiva'''. '''- 1'''. Kiu apartenas al la aktiva formo. de la verbo : ''La aktiva formo estas pli ofte uzata, ol la'' ''pasiva''. '''- 2'''. Kiu prezentas la pozitivan parton de propraĵo : ''aktivaj sumoj de bilanco''. '''- 3'''. Agema : ''Aktiva homo neniam restas senokupa''. <section end="Aktivo"/> <section begin="Aktoro"/>'''Aktoro'''. Artisto, ludanta rolon en drama spektaklo. <section end="Aktoro"/> <section begin="Aktuala"/>'''Aktuala'''. Efektive ekzistanta en la nuna tempo kaj samtempe grava, interesa. '''Aktualaĵo'''. Io aktuala. '''Aktualeco'''. Eco de tio, kio estas aktuala. <section end="Aktuala"/> <section begin="Akumulatoro"/>'''Akumulatoro'''. Elektra baterio, amasiganta provizon de la elektro : ''Aŭtomobilo'', ''movata de akumulatoroj''. <section end="Akumulatoro"/> <section begin="Akurata"/>'''Akurata'''. '''- 1'''. Kiu plenumas je la interkonsentita tempo : ''akurata tajloro''. '''- 2'''. Kiu venas je la interkonsentita horo. '''Akurateco'''. Eco de tiu, kiu estas akurata. <section end="Akurata"/> <section begin="Akustiko"/>'''Akustiko'''. Parto de la fiziko, pri la sonoj. <section end="Akustiko"/> <section begin="Akuŝi"/>'''Akuŝi'''. Eligi maturan feton : ''La patrino'' ''feliĉe akuŝis belan knabon''. '''- 2'''. Tre malfacile fari, verki ion : ''Fine li akuŝis sian'' ''disertacion''. '''Akuŝo'''. Ago de tiu, kiu akuŝas. '''Akuŝisto'''. Kuracisto, kies specialo estas helpi la akuŝojn. '''Akuŝistino'''. Virino, kies profesio estas helpi la akuŝojn : '''Akuŝantino'''. Virino, kiu akuŝas. <section end="Akuŝi"/> <section begin="Akuta"/>'''Akuta'''. Nelongedaŭra, akompanata de fortaj simptomoj (pri la malsanoj) : ''akuta'' ''kataro''. Komparu : '''{{VdE|Akra}}'''. <section end="Akuta"/> <section begin="Akuzi"/>'''Akuzi'''. Proklami ies kulpon, krimon : ''akuzi iun pri ŝtelo, akuzi iun pri malnobleco.'' '''Akuzo'''. Ago, vortoj de tiu, kiu akuzas. <section end="Akuzi"/> <section begin="Akuzativo"/>'''Akuzativo'''. Kazo, kies finiĝo estas ''n''. <section end="Akuzativo"/> <section begin="Akvo"/>'''Akvo'''. H₂O. Komponaĵo de oksigeno kaj hidrogeno; fluidaĵo, kovranta tri kvaronojn de la tero (maroj, lagoj, riveroj). '''Akva'''. '''- 1'''. Konsistanta el akvo : ''akva solvaĵo''. '''- 2'''. Vivanta en akvo : ''akva vegetaĵo''. '''Akvofalo'''. Akvoj de rivero, lago, k. t. p., falantaj de supre : ''la Niagara akvofalo''. '''Akvomelono'''. Speco de melono kun ruĝa molaĵo. '''Superakvego'''. '''- 1'''. Tre granda kvanto da akvo. '''- 2'''. La ĝenerala subakvigo de la tero, laŭ la biblio : ''Noaho kaj lia familio'' ''estis la solaj homaj estaĵoj, kiuj sin savis de'' ''la superakvego''. <section end="Akvo"/> <section begin="Akvaforto"/>'''Akvaforto'''. Desegnaĵo, ĥemie farita sur kupro. <section end="Akvaforto"/> <section begin="Akvarelo"/>'''Akvarelo'''. Pentraĵo, farita per farboj solvitaj en akvo. '''Akvarelisto'''. Pentristo de akvareloj. <section end="Akvarelo"/> <section begin="Akvario"/>'''Akvario'''. Akvujo por kulturi vegetaĵojn kaj fiŝojn.<section end="Akvario"/><noinclude><references/></noinclude> 3qxxg26075c013xvj6daz3rbyt2tcmd 104 37397 121629 115377 2026-05-26T00:18:24Z Castelobranco 7 *ligilo 121629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|AMIKO|- 8 -|ANGULO}}</noinclude><section begin="Amiko"/><nowiki /> '''Amiko'''. Persono, ligita kun alia per inklino, simpatio, akordo de opinioj, gustoj : ''La amikon oni ekkonas en malfeliĉo.'' '''Amika'''. Bazita sur amikeco, inspirita de amikeco; ''amika helpa, amika konsilo''. '''Amikaĵo'''. Amika ago. '''Amikeco'''. Sento, rilato de tiuj, kiuj estas amikoj. <section end="Amiko"/> <section begin="Amindumi"/>'''Amindumi'''. Peni plaĉi al persono de la alia sekso per vortoj kaj konduto : ''amindumi viron, virinon.'' <section end="Amindumi"/> <section begin="Amnestio"/>'''Amnestio'''. Pardono, senkulpigo, proklamita de regnestro al krimuloj. '''Amnestii'''. Doni amnestion. <section end="Amnestio"/> <section begin="Amoniako"/>'''Amoniako''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). NH₃. Gasa alkalio de tre akra odoro, kombinaĵo de azoto kaj hidrogeno; ĝi estas uzata, en akva solvaĵo, de ladistoj, kolorigistoj. <section end="Amoniako"/> <section begin="Amorfa"/>'''Amorfa'''. Kiu ne posedas regulan strukturon : ''Ekzistas du specoj de fosforo :'' ''amorfa kaj kristala.'' <section end="Amorfa"/> <section begin="Amortizi"/>'''Amortizi'''. Nuligi ŝuldon per regulaj partopagoj. <section end="Amortizi"/> <section begin="Amplekso"/>'''Amplekso'''. Dimensioj, grado de vasteco (en figura senco) : ''verko de granda amplekso''. '''Ampleksi'''. Havi en si, teni en si (en figura senco) : ''La programo de la universitato'' ''ampleksas ĉiujn sciencojn.'' '''Multampleksa'''. Ampleksanta multon, havanta grandan amplekson. <section end="Amplekso"/> <section begin="Amputi"/>'''Amputi'''. Fortranĉi per ĥirurgia instrumento membron, organon : ''amputi frakasitan'' ''brakon''. <section end="Amputi"/> <section begin="Amuleto"/>'''Amuleto'''. Objekto havanta miraklan econ antaŭgardi de malsano, de sorĉo la personon, kiu ĝin portas. <section end="Amuleto"/> <section begin="Amuzi"/>'''Amuzi'''. Agrable okupi la pensojn, atenton; gajigi : ''La rakonto forte amuzis'' ''nin''. '''Amuzo'''. Io agrable okupanta la pensojn, atenton; io gajiganta. Komparu : '''{{VdE|Distri}}, {{VdE|Ludi|ludo}}'''. <section end="Amuzi"/> <section begin="-An"/>'''-An'''. Sufikso por esprimi membron, loĝanton, adepton : ''societano, Parizano,'' ''kristano.'' <section end="-An"/> <section begin="Anagramo"/>'''Anagramo'''. Alimeto de la literoj de vorto aŭ frazo, por formi alian vorton aŭ frazon : ''napo, pano''. <section end="Anagramo"/> <section begin="Anakronismo"/>'''Anakronismo'''. '''- 1'''. Eraro kontraŭ la kronologio, konsistanta en kunmetado de nesamtempaj personoj aŭ faktoj. '''- 2'''. Io nekonforma al la moroj de epoko. <section end="Anakronismo"/> <section begin="Analitiko"/>'''Analitiko'''. Teorio de analizo. <section end="Analitiko"/> <section begin="Analizo"/>'''Analizo'''. '''- 1'''. Disigo en elementojn : ''ĥemia, logika, gramatika analizo.'' '''- 2'''. Esploro detala, dividanta la tuton en ĝiajn elementojn. '''Analizi'''. Fari analizon. <section end="Analizo"/> <section begin="Analogio"/>'''Analogio'''. ({{VdE-ml|Filoz}}.). Simileco de du aferoj en unu aŭ kelke da rilatoj, permesanta konkludi pri ilia simileco ankaŭ en aliaj rilatoj : ''analogio de fenomenoj,'' ''analogio de juraj okazoj.'' '''Analogia'''. Havanta analogion. Komparu : '''{{VdE|Egala}}, {{VdE|Simila|simila}},''' '''{{VdE|Parenco|parenca}}.''' <section end="Analogio"/> <section begin="Ananaso"/>'''Ananaso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ananasujo. '''Ananasujo'''. Tropika arbo el la familio de labromeliacoj (''Ananassa sativa''). <section end="Ananaso"/> <section begin="Anapesto"/>'''Anapesto'''. Trisilaba versa mezuro, konsistanta el du mallongaj, aŭ neakcentitaj silaboj kaj tria longa aŭ akcentita. <section end="Anapesto"/> <section begin="Anarĥio"/>'''Anarĥio'''. '''- 1'''. Sistemo politika kaj socia, en kiu ĉiu individuo vivas sendependa, sen iu ajn estraro aŭ registaro. '''- 2'''. Plena senordo. '''Anarĥia'''. De anarĥio, bazita sur anarĥio. <section end="Anarĥio"/> <section begin="Anaso"/>'''Anaso''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Korta naĝbirdo (''Anas'' ''domestica''). <section end="Anaso"/> <section begin="Anatemo"/>'''Anatemo'''. Solena malbeno; malbeno. <section end="Anatemo"/> <section begin="Anatomio"/>'''Anatomio'''. Scienco pri la makroskopa strukturo de organismoj : ''La sekcado estas'' ''la ĉefa esplora metodo de la anatomio.'' '''Anatomia'''. De anatomio, koncernanta anatomion. <section end="Anatomio"/> <section begin="Anĉovo"/>'''Anĉovo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda manĝebla fiŝo, ordinare konservata en oliva oleo, uzata kiel spicaĵo (''Engraulis encassicolis''). <section end="Anĉovo"/> <section begin="Anekdoto"/>'''Anekdoto'''. Mallonga sprita rakonto. <section end="Anekdoto"/> <section begin="Aneksi"/>'''Aneksi'''. Aligi, precipe aligi al regno fremdan provincon : ''aneksi post venka'' ''milito''. '''Anekso'''. Ago de tiu, kiu aneksas. <section end="Aneksi"/> <section begin="Anemono"/>'''Anemono''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ranunkulacoj (''Anemone''). <section end="Anemono"/> <section begin="Angeliko"/>'''Angeliko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’umbeliferoj (''Angelica''). <section end="Angeliko"/> <section begin="Angio"/>'''Angio'''. Kanalo, tubo, tra kia fluas la sango, nutraj fluidaĵoj de l’ bestoj kaj vegetaĵoj. <section end="Angio"/> <section begin="Angiologio"/>'''Angiologio'''. Parto de la anatomio pri la angioj. <section end="Angiologio"/> <section begin="Angilo"/>'''Angilo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Serpentosimila manĝebla fiŝo (''Anguilla vulgaris''). <section end="Angilo"/> <section begin="Angino"/>'''Angino''' ({{VdE-ml|Med}}.). Inflamo de la gorĝo. <section end="Angino"/> <section begin="Angulo"/>'''Angulo'''. '''- 1'''. Nelimigita spaco inter du sin renkontantaj linioj rektaj. '''- 2'''. Nelimigita spaco inter du aŭ kelke sin renkontantaj reciproke ebenoj. '''- 3'''. Malvasta, kaŝita loko. '''Triangulo'''. Parto de l’ spaco, limigita de tri sin reciproke renkontantaj linioj. '''Multangulo'''. Parto de l’ spaco, limigita inter kvar, kvin, k. t. p. sin reciproke renkontantaj rektaj linioj.<section end="Angulo"/><noinclude><references/></noinclude> 047assqvqi6tkmpc85brg52ag605p4q 104 37399 121630 115378 2026-05-26T00:19:01Z Castelobranco 7 *ligilo 121630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|ANĜELO|- 9 -|ANTIPIRINO}}</noinclude><section begin="Anĝelo"/><nowiki /> '''Anĝelo'''. '''- 1'''. Ĉiela, estaĵo, akompananta kaj servanta Dion; ĉiela sendito. ''Malbona'' ''anĝelo'' = diablo, satano. ''- 2''. Persono tre bonkora, dolĉa, tolerema : ''anĝelo de l’'' ''pacienco''. <section end="Anĝelo"/> <section begin="Anhidra"/>'''Anhidra''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Senakva. <section end="Anhidra"/> <section begin="Anilino"/>'''Anilino'''. Olea substanco, produktata el indigo (industrie el nitrobenzolo) kaj uzata por farboj. '''Anilina'''. De anilino, enhavanta anilinon : ''anilina farbo''. <section end="Anilino"/> <section begin="Animo"/>'''Animo'''. '''- 1'''. Spirita kaj senmorta parto de la homo : ''La senmorteco de la animo estas'' ''dogmo de preskaŭ ĉiuj religioj''. '''- 2'''. Sidejo de la sentoj kaj konscio. '''- 3'''. Esenca, ĉefa parto aŭ aganto : ''animo de entrepreno''. '''Anima'''. De animo, koncernanta animon. <section end="Animo"/> <section begin="Anizo"/>'''Anizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la umbeliferoj, kies grajnoj estas uzataj kiel spicaĵo, por likvoroj (''Pimpinella anisum''). <section end="Anizo"/> <section begin="Ankaŭ"/>'''Ankaŭ'''. Same kiel aliaj, kaj, krom tio : ''Ankaŭ mi venos'' = venos aliaj kaj mi. <section end="Ankaŭ"/> <section begin="Ankilozo"/>'''Ankilozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Rigideco de artiko, kaŭzita de malsano. <section end="Ankilozo"/> <section begin="Ankoraŭ"/>'''Ankoraŭ'''. '''- 1'''. Ĝis la nuna tempo : ''La'' ''laboro ne estas ankoraŭ finita. Li ankoraŭ'' ''laboras''. '''- 2'''. Ree : ''Ankoraŭ unu fojon''. <section end="Ankoraŭ"/> <section begin="Ankro"/>'''Ankro'''. Fera ilo, ĵetata en la akvon por fiksi ŝipon : ''La ankro estas emblemo de l’'' ''espero. Ĵeti ankron, levi ankron''. <section end="Ankro"/> <section begin="Anobio"/>'''Anobio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Lignomanĝanta insekto el la vico de l’koleopteroj (''Anobium tesselatum''). <section end="Anobio"/> <section begin="Anomalio"/>'''Anomalio'''. Io nenormala; dekliniĝo de ĝenerala regulo. '''Anomalia'''. Nenormala, dekliniĝanta de ĝenerala regulo. <section end="Anomalio"/> <section begin="Anonci"/>'''Anonci'''. '''- 1'''. Publike sciigi : ''anonci en'' ''gazeto''. '''- 2'''. Diri laŭte la nomon de l’ vizitanto, kiu eniras en la salonon. '''Anonco'''. Vortoj anoncantaj. Komparu : '''{{VdE|Afiŝo}}, {{VdE|Avizo|avizo}},''' '''{{VdE|Prospekto|prospekto}}, {{VdE|Reklamo|reklamo}}'''. <section end="Anonci"/> <section begin="Anonima"/>'''Anonima'''. Sen nomo de aŭtoro, de posedanto : ''anonima letero, societo''. '''Anonimo'''. Io anonima. <section end="Anonima"/> <section begin="Ansero"/>'''Ansero'''. '''- 1''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Korta naĝbirdo (''Anser domesticus''). '''- 2'''. Malsaĝa persono. <section end="Ansero"/> <section begin="Anstataŭ"/>'''Anstataŭ'''. En la loko de : ''Anstataŭ'' ''ĉapelo surmeti ĉapon. Anstataŭ babili, laboru''. '''Anstataŭi'''. Esti uzata anstataŭ io; okupi la lokon, plenumi devon anstataŭ iu : ''La'' ''mielo anstataŭas la sukeron. Dum la foresto'' ''de la prezidanto anstataŭis lin la sekretario.'' '''Anstataŭo'''. Ago de tiu, kiu anstataŭas. '''Anstataŭigi'''. Uzi anstataŭ io, doni la oficon de iu : ''anstataŭigi mortintan oficiston'' ''per nova.'' <section end="Anstataŭ"/> <section begin="-Ant"/>'''-Ant'''. Finiĝo de la aktiva participo de la estanta tempo : ''saltanta, kantante.'' <section end="-Ant"/> <section begin="Antaŭ"/>'''Antaŭ'''. '''- 1'''. Prepozicio, esprimanta : a) Tempon, momenton pli fruan, ol alia : ''La spektaklo komenciĝis antaŭ la oka horo.'' ''Mi venis antaŭ li''. b) Lokon, pli proksiman, ol alia : ''La puto estas antaŭ la domo''. '''- 2'''. Prefikso, esprimanta agon, staton, okazantan pli proksime, pli frue : ''antaŭiri, antaŭdiri''. '''Antaŭa'''. Estanta antaŭ io : ''antaŭa parto'' ''de domo, antaŭa preparo''. '''Antaŭe'''. '''- 1'''. Pli frue : ''Antaŭe pensu. poste agu''. '''- 2'''. En antaŭa loko : ''Antaŭe iris heroldo kaj post'' ''li dek kavaliroj''. '''Antaŭen'''. Al antaŭa loko, antaŭ sin : ''Antaŭen! — komandis la kolonelo''. <section end="Antaŭ"/> <section begin="Antagonismo"/>'''Antagonismo'''. Kontraŭeco. <section end="Antagonismo"/> <section begin="Antagonisto"/>'''Antagonisto'''. Kontraŭulo. <section end="Antagonisto"/> <section begin="Antarkta"/>'''Antarkta'''. Proksima de la suda poluso. <section end="Antarkta"/> <section begin="Anteno"/>'''Anteno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Movebla korno sur la kapo de insektoj, servanta kiel organo de la palpa kaj aŭda sento. <section end="Anteno"/> <section begin="Anticipi"/>'''Anticipi'''. Akcepti, preni antaŭe : ''anticipi'' ''tezon'' = akcepti tezon, por kiu oni poste liveros pruvojn; ''anticipi monon'' = preni monon, antaŭ kiam estas plene liverita la komercaĵo. <section end="Anticipi"/> <section begin="Antikristo"/>'''Antikristo'''. Kontraŭulo de Kristo kaj de la kristanismo; legenda estaĵo, kiu devas aperi antaŭ la fino de la mondo kaj esti venkita de Kristo. <section end="Antikristo"/> <section begin="Antikva"/>'''Antikva'''. '''- 1'''. Kiu ekzistis antaŭ tre longe kaj ne ekzistas plu : ''antikva Romo,'' ''antikva lingvo''. '''- 2'''. Tre malnova : ''antikva'' ''meblo''. '''Antikvaĵo'''. Antikva objekto : ''vendisto'' ''de antikvaĵoj''. '''Antikveco'''. Eco de tio, kio estas antikva. Komparu : '''{{VdE|Arĥaika}},''' '''{{VdE|Nova|malnova}}, {{VdE|Juna|maljuna}}.''' <section end="Antikva"/> <section begin="Antilopo"/>'''Antilopo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de rapidkura remaĉbesto. <section end="Antilopo"/> <section begin="Antimono"/>'''Antimono''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sb. Blanka blueta metalo, de lamena strukturo; ĝi estas uzata por la fabrikado de diversaj kunfandaĵoj (ekz. presliteroj); en la medicino estas uzataj ĝiaj saloj. <section end="Antimono"/> <section begin="Antinomio"/>'''Antinomio'''. Kontraŭeco de du leĝoj, de du reguloj. <section end="Antinomio"/> <section begin="Antipatio"/>'''Antipatio'''. Malinklino, kiun kaŭzas malagrablaj spiritaj ecoj. '''Antipatia'''. Kiu kaŭzas antipation : ''antipatia homo''. <section end="Antipatio"/> <section begin="Antipirino"/>'''Antipirino'''. C₁₁H₁₂N₂O. Dimetilfenilpirazolono. Blanka kristala pulvoro, uzata en la medicino kontraŭ la kapdoloro kaj febro.<section end="Antipirino"/><noinclude><references/></noinclude> 8ajup2vqjvvqutw0iwvlduexyjzoq1w 104 37400 121631 119467 2026-05-26T00:20:22Z Castelobranco 7 121631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|ANTIPODO|- 10 -|APOSTROFO}}</noinclude> <section begin="Antipodo"/>'''Antipodo'''. Loĝanto de la alia tera duonglobo : ''La Amerikanoj estas antipodoj'' ''de l’ Eŭropanoj''. <section end="Antipodo"/> <section begin="Antisepsa"/>'''Antisepsa'''. Kontraŭputra, kontraŭmikroba : ''La plej ofte uzataj antisepsaj rimedoj'' ''estas : sublimato, fenolo, kloro''. '''Antisepso'''. Antisepsa metodo. <section end="Antisepsa"/> <section begin="Antitezo"/>'''Antitezo'''. Retorika figuro, per kiu oni kontraŭmetas en unu frazo du malajn ideojn : ''La naturo estas granda eĉ en la'' ''malgrandaj aferoj''. <section end="Antitezo"/> <section begin="Antologio"/>'''Antologio'''. Kolekto de versaĵoj aŭ prozaĵoj de diversaj aŭtoroj. <section end="Antologio"/> <section begin="Antracito"/>'''Antracito'''. Supera speco de karbo, kiu brulas kun malgranda flamo kaj sen fumo. <section end="Antracito"/> <section begin="Antrakso"/>'''Antrakso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano de hejmaj bestoj, infektanta ankaŭ la homojn, karakterizata de la febro kaj furunkoj. <section end="Antrakso"/> <section begin="Antropologo"/>'''Antropologo'''. Scienculo, kiu sin okupas per la antropologio. <section end="Antropologo"/> <section begin="Antropologio"/>'''Antropologio'''. Naturscienco pri la homo kaj liaj rasoj. <section end="Antropologio"/> <section begin="Anunciacio"/>'''Anunciacio'''. '''- 1'''. Sciigo al Sankta Mario, ke ŝi fariĝos la patrino de Kristo. '''- 2'''. Festo, rememoriganta ĉi tiun fakton. <section end="Anunciacio"/> <section begin="Anuso"/>'''Anuso'''. Ekstremo de la intesta kanalo. <section end="Anuso"/> <section begin="Aorto"/>'''Aorto''' ({{VdE-ml|Anat}}.). La ĉefa arterio, komenciĝanta de la koro. <section end="Aorto"/> <section begin="Apanaĝo"/>'''Apanaĝo'''. Bienoj, donataj de regnestro al princoj de la reganta familio. <section end="Apanaĝo"/> <section begin="Aparato"/>'''Aparato'''. Kunigo de objektoj aŭ instrumentoj por plenumi iun celon, laboron, eksperimenton : ''fotografia aparato''. Komparu : '''{{VdE|Instrumento}}, {{VdE|-Il|ilo}}, {{VdE|Maŝino|maŝino}}'''. <section end="Aparato"/> <section begin="Aparta"/>'''Aparta'''. Ne kunigita, ne ligita kun aliaj : ''aparta vojo, aparta eldono''. '''Aparte'''. En aparta maniero; ne kune. '''Apartigi'''. Fari ion aparta : ''apartigi vojon de kampo''. Komparu : '''{{VdE|Flanko|Flanka}}, {{VdE|Speciala|speciala}}'''. <section end="Aparta"/> <section begin="Apartamento"/>'''Apartamento'''. Granda, luksa loĝejo : ''princa apartamento''. <section end="Apartamento"/> <section begin="Aparteni"/>'''Aparteni'''. '''- 1'''. Esti ies posedaĵo, propraĵo : ''La libro apartenas al mi''. '''- 2'''. Esti parto de tuto, unu el multaj : ''Li apartenas'' ''al miaj amikoj''. <section end="Aparteni"/> <section begin="Apatio"/>'''Apatio'''. Plena indiferenteco, nesentemo. '''Apatia'''. Plene indiferenta, nesentema. <section end="Apatio"/> <section begin="Apelacio"/>'''Apelacio'''. Sin turno, post verdikto de unu tribunalo, al pli alta instanco. <section end="Apelacio"/> <section begin="Apenaŭ"/>'''Apenaŭ'''. '''- 1'''. Ne pli multe ol, nur : ''La'' ''libro kostas apenaŭ tri frankojn''. '''- 2'''. Preskaŭ ne : ''Li apenaŭ scias legi''. '''- 3'''. Antaŭ tre mallonga tempo : ''La nomado, apenaŭ haltinte,'' ''tuj daŭrigas sian migradon.'' <section end="Apenaŭ"/> <section begin="Aperi"/>'''Aperi'''. Fariĝi videbla, sin montri : ''Vintre'' ''la steloj aperas tre frue''. '''Malaperi'''. Fariĝi nevidebla, ĉesi esti ie : ''malaperi kiel'' ''ombro''. <section end="Aperi"/> <section begin="Apetito"/>'''Apetito'''. Deziro manĝi : ''Malsana homo'' ''ne havas apetiton''. <section end="Apetito"/> <section begin="Apio"/>'''Apio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la umbeliferoj, uzata kiel spicaĵo (''Apium'' ''graveolens''). <section end="Apio"/> <section begin="Aplaŭdi"/>'''Aplaŭdi'''. Brubati la manojn por montri la aprobon : ''aplaŭdi aktoron, oratoron''. '''Aplaŭdo'''. Ago de tiu, kiu aplaŭdas. <section end="Aplaŭdi"/> <section begin="Apliki"/>'''Apliki'''. Uzi por speciala celo, en speciala okazo : ''apliki rimedon en malsano; belarto,'' ''aplikita al la industrio''. '''Apliko'''. Uzo por speciala celo, en speciala okazo. Komparu : '''{{VdE|Adapti}}'''. <section end="Apliki"/> <section begin="Aplombo"/>'''Aplombo'''. Memkonfido, memcerteco antaŭ publiko en gestoj kaj manieroj : ''paroli kun aplombo''. Komparu : '''{{VdE|Emfazo}},''' '''{{VdE|Patoso|patoso}}, {{VdE|Vervo|vervo}}'''. <section end="Aplombo"/> <section begin="Apogi"/>'''Apogi'''. Meti objekton sur io aŭ ĉe io, por ĝin fiksi, senmovigi : ''apogi bastonon al muro''. ''« Donu al mi punkton de apogo, kaj mi'' ''ekmovos la teron »''. '''Apogilo'''. Ilo por apogi; parto de seĝo, de benko, sur kiu oni sin apogas. <section end="Apogi"/> <section begin="Apogeo"/>'''Apogeo'''. '''- 1''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Punkto de la orbito de astro, kie ĝi estas en la plej granda distanco de la tero. '''- 2'''. Supro, plej alta grado : ''apogeo de feliĉo, de sukceso''. <section end="Apogeo"/> <section begin="Apokalipso"/>'''Apokalipso'''. Literaturo, precipe ĉe la antikvaj Hebreoj, figure, malklare, desegnanta la estontan sorton de la homaro : ''la'' ''apokalipso de Danielo, de l’ sankta Johano''. '''Apokalipsa'''. Mistera, tre alegoria, malklara. <section end="Apokalipso"/> <section begin="Apokrifo"/>'''Apokrifo'''. '''- 1'''. Rakonto pri la vivo de Kristo kaj Dipatrino, kies aŭtentikecon ne akceptas la eklezio. '''- 2'''. Ne aŭtentika literatura verko. '''Apokrifa'''. Ne aŭtentika. <section end="Apokrifo"/> <section begin="Apologio"/>'''Apologio'''. Defenda parolado, artikolo, literatura verko. <section end="Apologio"/> <section begin="Apopleksio"/>'''Apopleksio'''. Krevo de cerba angio, kaŭzanta perdon de la konscio kaj paralizon. <section end="Apopleksio"/> <section begin="Apostato"/>'''Apostato'''. Homo, kiu forlasis sian religion, principojn, partion. <section end="Apostato"/> <section begin="Apostolo"/>'''Apostolo'''. '''- 1'''. Ĉiu el la dek du adeptoj de Kristo, komisiita disvastigi le Evangelion. '''- 2'''. Varmega propagandisto de ideo, de doktrino. <section end="Apostolo"/> <section begin="Apostrofo"/>'''Apostrofo'''. Signo, anstataŭanta forlasitan vokalon : ''En Esperanto oni povas'' ''anstataŭi per apostrofo nur « a » de la'' ''artikolo kaj « o » de la substantivoj.''<section end="Apostrofo"/><noinclude><references/></noinclude> 7jynmaztx33mbs3af69isdo4btgvfug 104 37413 121632 119468 2026-05-26T00:22:56Z Castelobranco 7 *ligilo 121632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|AS|- 13 -|ATEISTO}}</noinclude> <section begin="Artropodoj"/>bestoj, kies korpo estas dividita en segmentojn : ''krustuloj, araneoj, insektoj''. <section end="Artropodoj"/> <section begin="-As"/>'''-As'''. Fleksio de la tempo estanta de l’ aktivo (por ĉiuj personoj de la unu- kaj multenombro). <section end="-As"/> <section begin="Aso"/>'''Aso'''. Ludkarto, signita per unu sola punkto. <section end="Aso"/> <section begin="Asafetido"/>'''Asafetido'''. Malbonodora rezino, aplikata kontraŭ spasmoj. <section end="Asafetido"/> <section begin="Asbesto"/>'''Asbesto'''. Minerala substanco, konsistanta el fadenoj kaj nebruligebla. <section end="Asbesto"/> <section begin="Asekuri"/>'''Asekuri'''. Certigi al si per speciala pago kompenson de perdoj, kiuj povas esti kaŭzitaj de fajro, ŝippereo, k. t. p. : ''asekuri domon de fajro, kampojn de hajlo,'' ''komercaĵojn de ŝippereo; asekuri sian vivon''. '''Asekuro'''. Ago de tiu, kiu asekuras : ''societo de asekuroj''. <section end="Asekuri"/> <section begin="Asepso"/>'''Asepso'''. Kontraŭputra metodo en la ĥirurgio, sen uzado de ĥemiaj rimedoj. '''Asepsa'''. '''- 1'''. Bazita sur la asepso : ''asepsa'' ''procedo''. '''- 2'''. Libera de mikroboj : ''asepsa'' ''instrumento''. <section end="Asepso"/> <section begin="Aserti"/>'''Aserti'''. Kategorie kaj kun certeco esprimi sian opinion. '''Aserto'''. Opinio, vortoj de tiu, kiu asertas. Komparu : '''{{VdE|Certa|Certigi}}'''. <section end="Aserti"/> <section begin="Asesoro"/>'''Asesoro'''. Asistanto, helpanto de juĝisto. <section end="Asesoro"/> <section begin="Asfalto"/>'''Asfalto'''. Terpeĉo, uzata precipe en miksaĵo kun dika sablo, por kovri stratojn kaj vojetojn. '''Asfalti'''. Kovri per asfalto. '''Asfalta'''. El asfalto : ''asfalta trotuaro''. <section end="Asfalto"/> <section begin="Asfiksio"/>'''Asfiksio'''. Ĉeso de la spirado, sufokiĝo. <section end="Asfiksio"/> <section begin="Asigno"/>'''Asigno'''. Dokumento, ordonanta pagi monon, destinitan por speciala celo, al persono prezentanta la mandaton. '''Asigni'''. Destini kaj pagi monon por speciala celo : ''Por la konstruo de hospitalo la urbo asignis'' ''mil frankojn''. Komparu : '''{{VdE|Ĉeko}}, {{VdE|Mandato|Mandato}}'''. <section end="Asigno"/> <section begin="Asimili"/>'''Asimili'''. '''- 1'''. Proprigi al sia korpo manĝitan nutraĵon : ''La suĉinfano tre bone'' ''asimilas la lakton de sia patrino''. '''- 2'''. Aliigi anojn de alia nacio en anojn de sia : ''Ne'' ''malofta estas la fakto en la historio, ke unuj'' ''popoloj asimilas aliajn''. '''Asimilo'''. Funkcio, ago de tiu, kiu asimilas. Komparu : '''{{VdE|Digesti}}'''. <section end="Asimili"/> <section begin="Asisti"/>'''Asisti'''. Akompani kaj helpi. '''Asisto'''. Akompano kaj helpo. '''Asistanto'''. Persono, kiu asistas : ''asistanto de pastro, de profesoro''. <section end="Asisti"/> <section begin="Askarido"/>'''Askarido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Parazito vermo, vivanta en la intestoj de l’ homoj kaj porkoj (''Ascaris lumbricoides''). <section end="Askarido"/> <section begin="Asketo"/>'''Asketo'''. Persono, celanta perfektiĝon per piaj procedoj kaj abstinenco. <section end="Asketo"/> <section begin="Asketismo"/>'''Asketismo'''. Asketa vivado. <section end="Asketismo"/> <section begin="Asocio"/>'''Asocio'''. Grava, granda societo : ''Internacia'' ''Scienca Asocio''. '''Asocii'''. Kunigi en asocion. '''Asociito'''. Ano de asocio. Komparu : '''{{VdE|Ligo}}, {{VdE|Kompanio|kompanio}}, {{VdE|Unuiĝo|unuiĝo}}'''. <section end="Asocio"/> <section begin="Asonanco"/>'''Asonanco'''. Neplena rimo, en kiu oni atentas nur la samecon de la akcentitaj vokaloj : ''Asonancoj estas ofte uzataj en la'' ''hispana poezio''. '''Asonanca'''. Bazita sur asonancoj : ''asonanca versaĵo''. <section end="Asonanco"/> <section begin="Asparago"/>'''Asparago''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Legomo el la familio de l’ liliacoj (''Asparagus officinalis''). <section end="Asparago"/> <section begin="Aspekto"/>'''Aspekto'''. Maniero, en kiu io sin prezentas al niaj okuloj ; ŝajno ; mieno {{sic|;|:}} ''stranga, bela aspekto; havi aspekton''. <section end="Aspekto"/> <section begin="Aspergi"/>'''Aspergi'''. Delikate surŝprucigi per gutoj : ''La pastro aspergas la preĝantojn. Aspergi'' ''florojn''. '''Aspergo'''. Ago de tiu, kiu aspergas. '''Aspergilo'''. Ilo por aspergi. <section end="Aspergi"/> <section begin="Aspido"/>'''Aspido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Venena serpento. <section end="Aspido"/> <section begin="Aspiri"/>'''Aspiri'''. Celi, deziri oficon, postenon : ''aspiri al la ofico de l’ direktoro; aspiri altajn'' ''honorojn''. '''Aspiranto'''. Persono, kiu aspiras : ''La ofico ne vakas ankoraŭ, kaj jam sin'' ''prezentis dek aspirantoj''. Komparu : '''{{VdE|Kandidato}}'''. <section end="Aspiri"/> <section begin="Asteroidoj"/>'''Asteroidoj'''. Malgrandaj planedoj inter Marso kaj Jupitero. <section end="Asteroidoj"/> <section begin="Astmo"/>'''Astmo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de malfacila spirado. <section end="Astmo"/> <section begin="Astro"/>'''Astro'''. Ĉiela korpo : ''suno, planedo,'' ''kometo''. Komparu : '''{{VdE|Stelo}}'''. <section end="Astro"/> <section begin="Astrologo"/>'''Astrologo'''. Persono, kiu sin okupas per la astrologio. <section end="Astrologo"/> <section begin="Astrologio"/>'''Astrologio'''. Arto, antaŭdiri faktojn el la situacio de la steloj. <section end="Astrologio"/> <section begin="Astronomo"/>'''Astronomo'''. Persono, kiu sin okupas per la astronomio. <section end="Astronomo"/> <section begin="Astronomio"/>'''Astronomio'''. Scienco pri la astroj. <section end="Astronomio"/> <section begin="-At"/>'''-At'''. Finiĝo de la pasiva participo de l’ estanta tempo : ''amata, batate''. <section end="-At"/> <section begin="Ataki"/>'''Ataki'''. '''- 1'''. Sin ĵeti kontraŭ iu por batali : ''ataki malamikon''. '''- 2''' {{VdE-ml|Fig}}. : ''ataki per'' ''parolado, malsano atakas organon''. '''Atako'''. Ago de tiu, kiu atakas. '''Atakema'''. Inklina ataki. '''Atakanto'''. Homo, kiu atakas. <section end="Ataki"/> <section begin="Atavismo"/>'''Atavismo'''. Heredado de malproksimaj antaŭuloj. <section end="Atavismo"/> <section begin="Ateismo"/>'''Ateismo'''. Doktrino, neanta la ekziston de Dio. <section end="Ateismo"/> <section begin="Ateisto"/>'''Ateisto'''. Persono, kiu neas la ekziston de Dio.<section end="Ateisto"/><noinclude><references/></noinclude> 4dljr926tuurqwg45uqnu27njif4p4h 104 37629 121634 119378 2026-05-26T00:26:09Z Castelobranco 7 *ligilo 121634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|BANTO|- 17 -|BATERIO}}</noinclude> <section begin="Banto"/>'''Banto'''. Ŝnuro, arkforme fleksita, kies esktremoj estas interligitaj, lasante liberan spacon inter si. Komparu : '''{{VdE|Nodo}}''', '''{{VdE|Maŝo|maŝo}}'''. <section end="Banto"/> <section begin="Bapti"/>'''Bapti'''. Doni la sakramenton de l' bapto. '''Bapto'''. Sakramento, kiu forigas la primitivan pekon de niaj prapatroj ; la baptanto (pastro aŭ alia persono) aspergas la baptaton kaj donas al li nomon. '''Baptano'''. Persono, kiu partoprenas la ceremonion de la bapto kaj akompanas la baptatan infanon. '''Baptopatro'''. Persono, kiu prezentas infanon al bapto, tenas ĝin sur siaj manoj dum la ceremonio kaj sciigas al la pastro la nomon, elektitan por la baptato. <section end="Bapti"/> <section begin="Bari"/>'''Bari'''. Meti ion sur vojo, por malhelpi la trairon : ''bari al iu la vojon, bari riveron, bari la fluon de rivero''. '''Baro'''. Tio, kio baras, malhelpo. '''Barilo'''. Vico de lignaj palisoj aŭ stangoj, fiksitaj en la tero kaj kunigitaj transverse; muro, kradaro, apartiganta de vojo ĝardenon, korton, konstruaĵon. '''Cirkaŭbaro'''. Barilo, ĉirkaŭanta de ĉiuj flankoj. '''Plektobarilo'''. Barilo el arbetoj, kies branĉoj kunplektiĝas. Komparu : '''{{VdE|Balustrado}}''', '''{{VdE|Bari|bariero}}'''. <section end="Bari"/> <section begin="Barako"/>'''Barako'''. Simpla, provizora konstruaĵo por soldatoj, laboristoj, malsanuloj. Komparu : '''{{VdE|Budo}}'''. <section end="Barako"/> <section begin="Barakti"/>'''Barakti'''. Kontraŭstari, peni sin liberigi per vivegaj movoj de la membroj : ''La kaptito furioze baraktis''. '''Barakto'''. {{nelegebla}}, movoj de tiu, kiu baraktas. <section end="Barakti"/> <section begin="Barbo"/>'''Barbo'''. Haroj, kreskantaj sur la mentono kaj vangoj. '''Senbarba'''. Ne havanta barbon. <section end="Barbo"/> <section begin="Barbara"/>'''Barbara'''. Karakterizata de sovaĝaj moroj, manko de civilizacio, krueleco. '''Barbaro'''. Homo barbara. '''Barbareco'''. Eco de tiu, kiu estas barbara. <section end="Barbara"/> <section begin="Barbarismo"/>'''Barbarismo'''. Esprimo, kontraŭa al la spirito de lingvo, precipe ĉerpita el alia lingvo. <section end="Barbarismo"/> <section begin="Barbiro"/>'''Barbiro'''. Homo, kies profesio estas razi, tondi kaj kombi la harojn. <section end="Barbiro"/> <section begin="Barĉo"/>'''Barĉo'''. Supo el betoj. <section end="Barĉo"/> <section begin="Barelo"/>'''Barelo'''. Vazo el lignaj tabuletoj, kunigitaj per ringoj, kun du fundoj. '''Barelisto'''. Metiisto, kiu faras barelojn. Komparu : '''{{VdE|Tino}}'''. <section end="Barelo"/> <section begin="Bario"/>'''Bario''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ba. Ĥemia elemento el la grupo de termetaloj. <section end="Bario"/> <section begin="Bariero"/>'''Bariero'''. Transversa trabo, baranta vojon. Komparu : '''{{VdE|Barilo}}'''. <section end="Bariero"/> <section begin="Barikado"/>'''Barikado'''. Baro, rapide konstruita sur strato el veturiloj, pavimaj ŝtonoj k. t. p. '''Barikadi'''. Bari per barikado, forte bari : ''barikadi pordon''. <section end="Barikado"/> <section begin="Baritono"/>'''Baritono'''. Malalta vira voĉo inter la baso kaj tenoro. <section end="Baritono"/> <section begin="Barko"/>'''Barko'''. Simpla, nekovrita ŝipo. <section end="Barko"/> <section begin="Barometro"/>'''Barometro'''. Instrumento por mezuri la premon de la atmosfero. <section end="Barometro"/> <section begin="Barono"/>'''Barono'''. Nomo de nobela terposedanto de malpli alta rango, ol princo kaj grafo. <section end="Barono"/> <section begin="Baso"/>'''Baso'''. La plej malalta vira voĉo. <section end="Baso"/> <section begin="Baseno"/>'''Baseno'''. - 1. Granda vazo por akvo. - 2. Sendanĝera loko en haveno por gardi ŝipojn de maraj ventegoj. <section end="Baseno"/> <section begin="Basko"/>'''Basko'''. Malsupra pendanta parto de redingoto, de frako. <section end="Basko"/> <section begin="Basto"/>'''Basto'''. Interna parto de la ŝelo de l’ arboj. <section end="Basto"/> <section begin="Bastardo"/>'''Bastardo'''. Infano naskita ekster edziĝo. '''Bastarda'''. Naskita ekster edziĝo. <section end="Bastardo"/> <section begin="Bastiono"/>'''Bastiono'''. Aldona fortikaĵo el tero kaj masonaĵo, konstruita ekstere de ĉefa fortikaĵo. <section end="Bastiono"/> <section begin="Bastono"/>'''Bastono'''. Longa maldika ligna peco, kiun oni portas en la mano kaj sur kiu oni sin apogas. '''Lambastono'''. Bastono kun transversa ligna peco supre, sur kiu sin apogas la lamuloj. <section end="Bastono"/> <section begin="Baŝliko"/>'''Baŝliko'''. Speco de kapuĉo kun longaj ekstremoj, kiujn oni ligas ĉirkaŭ la kolo. <section end="Baŝliko"/> <section begin="Bati"/>'''Bati'''. Trafi per rapida forta movo de mano aŭ de objekto, tenata en la mano : ''bati ĉevalon''. '''Mortbati'''. Mortigi per batoj. '''Rebati'''. Respondi baton, atakon per bato, atako : ''rebati atakanton, rebati argumenton''. '''Bato'''. Movo de tiu, kiu batas. Komparu. '''{{VdE|Frapi}}'''. <section end="Bati"/> <section begin="Batali"/>'''Batali'''. - 1. Malamike uzi siajn fizikajn fortojn kontraŭ iu; peni venki iun korpe (sin defendante aŭ atakante kontraŭulon): ''batali kontraŭ la malamikoj de l’ patrujo''. - 2. Peni per la spiritaj fortoj forigi malhelpon : ''batali por ideo''. '''Batalo'''. Ago de tiu, kiu batalas; agoj de du batalantaj armeoj. '''Batalema'''. Kiu amas batali, kiu havas inklinon al batalo. '''Batalilo'''. Ilo por batali, armilo. <section end="Batali"/> <section begin="Bataliono"/>'''Bataliono'''. Taĉmento de infanterio, parto de infanteria regimento. <section end="Bataliono"/> <section begin="Baterio"/>'''Baterio'''. - 1. Artileria taĉmento kun la ilaro : ''Franca baterio havas ses kanonojn''. - 2. Elektra baterio : kolekto de boteloj de Leyde.<section end="Baterio"/><noinclude><references/></noinclude> 3sqwg4x8qnheead3i9rvjy2ryz2aqhd 121635 121634 2026-05-26T00:28:41Z Castelobranco 7 *ligilo 121635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|BANTO|- 17 -|BATERIO}}</noinclude> <section begin="Banto"/>'''Banto'''. Ŝnuro, arkforme fleksita, kies esktremoj estas interligitaj, lasante liberan spacon inter si. Komparu : '''{{VdE|Nodo}}''', '''{{VdE|Maŝo|maŝo}}'''. <section end="Banto"/> <section begin="Bapti"/>'''Bapti'''. Doni la sakramenton de l' bapto. '''Bapto'''. Sakramento, kiu forigas la primitivan pekon de niaj prapatroj ; la baptanto (pastro aŭ alia persono) aspergas la baptaton kaj donas al li nomon. '''Baptano'''. Persono, kiu partoprenas la ceremonion de la bapto kaj akompanas la baptatan infanon. '''Baptopatro'''. Persono, kiu prezentas infanon al bapto, tenas ĝin sur siaj manoj dum la ceremonio kaj sciigas al la pastro la nomon, elektitan por la baptato. <section end="Bapti"/> <section begin="Bari"/>'''Bari'''. Meti ion sur vojo, por malhelpi la trairon : ''bari al iu la vojon, bari riveron, bari la fluon de rivero''. '''Baro'''. Tio, kio baras, malhelpo. '''Barilo'''. Vico de lignaj palisoj aŭ stangoj, fiksitaj en la tero kaj kunigitaj transverse; muro, kradaro, apartiganta de vojo ĝardenon, korton, konstruaĵon. '''Cirkaŭbaro'''. Barilo, ĉirkaŭanta de ĉiuj flankoj. '''Plektobarilo'''. Barilo el arbetoj, kies branĉoj kunplektiĝas. Komparu : '''{{VdE|Balustrado}}, {{VdE|Bari|bariero}}'''. <section end="Bari"/> <section begin="Barako"/>'''Barako'''. Simpla, provizora konstruaĵo por soldatoj, laboristoj, malsanuloj. Komparu : '''{{VdE|Budo}}'''. <section end="Barako"/> <section begin="Barakti"/>'''Barakti'''. Kontraŭstari, peni sin liberigi per vivegaj movoj de la membroj : ''La kaptito furioze baraktis''. '''Barakto'''. {{nelegebla}}, movoj de tiu, kiu baraktas. <section end="Barakti"/> <section begin="Barbo"/>'''Barbo'''. Haroj, kreskantaj sur la mentono kaj vangoj. '''Senbarba'''. Ne havanta barbon. <section end="Barbo"/> <section begin="Barbara"/>'''Barbara'''. Karakterizata de sovaĝaj moroj, manko de civilizacio, krueleco. '''Barbaro'''. Homo barbara. '''Barbareco'''. Eco de tiu, kiu estas barbara. <section end="Barbara"/> <section begin="Barbarismo"/>'''Barbarismo'''. Esprimo, kontraŭa al la spirito de lingvo, precipe ĉerpita el alia lingvo. <section end="Barbarismo"/> <section begin="Barbiro"/>'''Barbiro'''. Homo, kies profesio estas razi, tondi kaj kombi la harojn. <section end="Barbiro"/> <section begin="Barĉo"/>'''Barĉo'''. Supo el betoj. <section end="Barĉo"/> <section begin="Barelo"/>'''Barelo'''. Vazo el lignaj tabuletoj, kunigitaj per ringoj, kun du fundoj. '''Barelisto'''. Metiisto, kiu faras barelojn. Komparu : '''{{VdE|Tino}}'''. <section end="Barelo"/> <section begin="Bario"/>'''Bario''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ba. Ĥemia elemento el la grupo de termetaloj. <section end="Bario"/> <section begin="Bariero"/>'''Bariero'''. Transversa trabo, baranta vojon. Komparu : '''{{VdE|Bari|Barilo}}'''. <section end="Bariero"/> <section begin="Barikado"/>'''Barikado'''. Baro, rapide konstruita sur strato el veturiloj, pavimaj ŝtonoj k. t. p. '''Barikadi'''. Bari per barikado, forte bari : ''barikadi pordon''. <section end="Barikado"/> <section begin="Baritono"/>'''Baritono'''. Malalta vira voĉo inter la baso kaj tenoro. <section end="Baritono"/> <section begin="Barko"/>'''Barko'''. Simpla, nekovrita ŝipo. <section end="Barko"/> <section begin="Barometro"/>'''Barometro'''. Instrumento por mezuri la premon de la atmosfero. <section end="Barometro"/> <section begin="Barono"/>'''Barono'''. Nomo de nobela terposedanto de malpli alta rango, ol princo kaj grafo. <section end="Barono"/> <section begin="Baso"/>'''Baso'''. La plej malalta vira voĉo. <section end="Baso"/> <section begin="Baseno"/>'''Baseno'''. - 1. Granda vazo por akvo. - 2. Sendanĝera loko en haveno por gardi ŝipojn de maraj ventegoj. <section end="Baseno"/> <section begin="Basko"/>'''Basko'''. Malsupra pendanta parto de redingoto, de frako. <section end="Basko"/> <section begin="Basto"/>'''Basto'''. Interna parto de la ŝelo de l’ arboj. <section end="Basto"/> <section begin="Bastardo"/>'''Bastardo'''. Infano naskita ekster edziĝo. '''Bastarda'''. Naskita ekster edziĝo. <section end="Bastardo"/> <section begin="Bastiono"/>'''Bastiono'''. Aldona fortikaĵo el tero kaj masonaĵo, konstruita ekstere de ĉefa fortikaĵo. <section end="Bastiono"/> <section begin="Bastono"/>'''Bastono'''. Longa maldika ligna peco, kiun oni portas en la mano kaj sur kiu oni sin apogas. '''Lambastono'''. Bastono kun transversa ligna peco supre, sur kiu sin apogas la lamuloj. <section end="Bastono"/> <section begin="Baŝliko"/>'''Baŝliko'''. Speco de kapuĉo kun longaj ekstremoj, kiujn oni ligas ĉirkaŭ la kolo. <section end="Baŝliko"/> <section begin="Bati"/>'''Bati'''. Trafi per rapida forta movo de mano aŭ de objekto, tenata en la mano : ''bati ĉevalon''. '''Mortbati'''. Mortigi per batoj. '''Rebati'''. Respondi baton, atakon per bato, atako : ''rebati atakanton, rebati argumenton''. '''Bato'''. Movo de tiu, kiu batas. Komparu. '''{{VdE|Frapi}}'''. <section end="Bati"/> <section begin="Batali"/>'''Batali'''. - 1. Malamike uzi siajn fizikajn fortojn kontraŭ iu; peni venki iun korpe (sin defendante aŭ atakante kontraŭulon): ''batali kontraŭ la malamikoj de l’ patrujo''. - 2. Peni per la spiritaj fortoj forigi malhelpon : ''batali por ideo''. '''Batalo'''. Ago de tiu, kiu batalas; agoj de du batalantaj armeoj. '''Batalema'''. Kiu amas batali, kiu havas inklinon al batalo. '''Batalilo'''. Ilo por batali, armilo. <section end="Batali"/> <section begin="Bataliono"/>'''Bataliono'''. Taĉmento de infanterio, parto de infanteria regimento. <section end="Bataliono"/> <section begin="Baterio"/>'''Baterio'''. - 1. Artileria taĉmento kun la ilaro : ''Franca baterio havas ses kanonojn''. - 2. Elektra baterio : kolekto de boteloj de Leyde.<section end="Baterio"/><noinclude><references/></noinclude> ia54zkbxzwoxwulvzga6eabm6qd0rdo 121636 121635 2026-05-26T00:29:32Z Castelobranco 7 121636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" />{{rh|BANTO|- 17 -|BATERIO}}</noinclude> <section begin="Banto"/>'''Banto'''. Ŝnuro, arkforme fleksita, kies esktremoj estas interligitaj, lasante liberan spacon inter si. Komparu : '''{{VdE|Nodo}}''', '''{{VdE|Maŝo|maŝo}}'''. <section end="Banto"/> <section begin="Bapti"/>'''Bapti'''. Doni la sakramenton de l' bapto. '''Bapto'''. Sakramento, kiu forigas la primitivan pekon de niaj prapatroj ; la baptanto (pastro aŭ alia persono) aspergas la baptaton kaj donas al li nomon. '''Baptano'''. Persono, kiu partoprenas la ceremonion de la bapto kaj akompanas la baptatan infanon. '''Baptopatro'''. Persono, kiu prezentas infanon al bapto, tenas ĝin sur siaj manoj dum la ceremonio kaj sciigas al la pastro la nomon, elektitan por la baptato. <section end="Bapti"/> <section begin="Bari"/>'''Bari'''. Meti ion sur vojo, por malhelpi la trairon : ''bari al iu la vojon, bari riveron, bari la fluon de rivero''. '''Baro'''. Tio, kio baras, malhelpo. '''Barilo'''. Vico de lignaj palisoj aŭ stangoj, fiksitaj en la tero kaj kunigitaj transverse; muro, kradaro, apartiganta de vojo ĝardenon, korton, konstruaĵon. '''Cirkaŭbaro'''. Barilo, ĉirkaŭanta de ĉiuj flankoj. '''Plektobarilo'''. Barilo el arbetoj, kies branĉoj kunplektiĝas. Komparu : '''{{VdE|Balustrado}}, {{VdE|Bariero|bariero}}'''. <section end="Bari"/> <section begin="Barako"/>'''Barako'''. Simpla, provizora konstruaĵo por soldatoj, laboristoj, malsanuloj. Komparu : '''{{VdE|Budo}}'''. <section end="Barako"/> <section begin="Barakti"/>'''Barakti'''. Kontraŭstari, peni sin liberigi per vivegaj movoj de la membroj : ''La kaptito furioze baraktis''. '''Barakto'''. {{nelegebla}}, movoj de tiu, kiu baraktas. <section end="Barakti"/> <section begin="Barbo"/>'''Barbo'''. Haroj, kreskantaj sur la mentono kaj vangoj. '''Senbarba'''. Ne havanta barbon. <section end="Barbo"/> <section begin="Barbara"/>'''Barbara'''. Karakterizata de sovaĝaj moroj, manko de civilizacio, krueleco. '''Barbaro'''. Homo barbara. '''Barbareco'''. Eco de tiu, kiu estas barbara. <section end="Barbara"/> <section begin="Barbarismo"/>'''Barbarismo'''. Esprimo, kontraŭa al la spirito de lingvo, precipe ĉerpita el alia lingvo. <section end="Barbarismo"/> <section begin="Barbiro"/>'''Barbiro'''. Homo, kies profesio estas razi, tondi kaj kombi la harojn. <section end="Barbiro"/> <section begin="Barĉo"/>'''Barĉo'''. Supo el betoj. <section end="Barĉo"/> <section begin="Barelo"/>'''Barelo'''. Vazo el lignaj tabuletoj, kunigitaj per ringoj, kun du fundoj. '''Barelisto'''. Metiisto, kiu faras barelojn. Komparu : '''{{VdE|Tino}}'''. <section end="Barelo"/> <section begin="Bario"/>'''Bario''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ba. Ĥemia elemento el la grupo de termetaloj. <section end="Bario"/> <section begin="Bariero"/>'''Bariero'''. Transversa trabo, baranta vojon. Komparu : '''{{VdE|Bari|Barilo}}'''. <section end="Bariero"/> <section begin="Barikado"/>'''Barikado'''. Baro, rapide konstruita sur strato el veturiloj, pavimaj ŝtonoj k. t. p. '''Barikadi'''. Bari per barikado, forte bari : ''barikadi pordon''. <section end="Barikado"/> <section begin="Baritono"/>'''Baritono'''. Malalta vira voĉo inter la baso kaj tenoro. <section end="Baritono"/> <section begin="Barko"/>'''Barko'''. Simpla, nekovrita ŝipo. <section end="Barko"/> <section begin="Barometro"/>'''Barometro'''. Instrumento por mezuri la premon de la atmosfero. <section end="Barometro"/> <section begin="Barono"/>'''Barono'''. Nomo de nobela terposedanto de malpli alta rango, ol princo kaj grafo. <section end="Barono"/> <section begin="Baso"/>'''Baso'''. La plej malalta vira voĉo. <section end="Baso"/> <section begin="Baseno"/>'''Baseno'''. - 1. Granda vazo por akvo. - 2. Sendanĝera loko en haveno por gardi ŝipojn de maraj ventegoj. <section end="Baseno"/> <section begin="Basko"/>'''Basko'''. Malsupra pendanta parto de redingoto, de frako. <section end="Basko"/> <section begin="Basto"/>'''Basto'''. Interna parto de la ŝelo de l’ arboj. <section end="Basto"/> <section begin="Bastardo"/>'''Bastardo'''. Infano naskita ekster edziĝo. '''Bastarda'''. Naskita ekster edziĝo. <section end="Bastardo"/> <section begin="Bastiono"/>'''Bastiono'''. Aldona fortikaĵo el tero kaj masonaĵo, konstruita ekstere de ĉefa fortikaĵo. <section end="Bastiono"/> <section begin="Bastono"/>'''Bastono'''. Longa maldika ligna peco, kiun oni portas en la mano kaj sur kiu oni sin apogas. '''Lambastono'''. Bastono kun transversa ligna peco supre, sur kiu sin apogas la lamuloj. <section end="Bastono"/> <section begin="Baŝliko"/>'''Baŝliko'''. Speco de kapuĉo kun longaj ekstremoj, kiujn oni ligas ĉirkaŭ la kolo. <section end="Baŝliko"/> <section begin="Bati"/>'''Bati'''. Trafi per rapida forta movo de mano aŭ de objekto, tenata en la mano : ''bati ĉevalon''. '''Mortbati'''. Mortigi per batoj. '''Rebati'''. Respondi baton, atakon per bato, atako : ''rebati atakanton, rebati argumenton''. '''Bato'''. Movo de tiu, kiu batas. Komparu. '''{{VdE|Frapi}}'''. <section end="Bati"/> <section begin="Batali"/>'''Batali'''. - 1. Malamike uzi siajn fizikajn fortojn kontraŭ iu; peni venki iun korpe (sin defendante aŭ atakante kontraŭulon): ''batali kontraŭ la malamikoj de l’ patrujo''. - 2. Peni per la spiritaj fortoj forigi malhelpon : ''batali por ideo''. '''Batalo'''. Ago de tiu, kiu batalas; agoj de du batalantaj armeoj. '''Batalema'''. Kiu amas batali, kiu havas inklinon al batalo. '''Batalilo'''. Ilo por batali, armilo. <section end="Batali"/> <section begin="Bataliono"/>'''Bataliono'''. Taĉmento de infanterio, parto de infanteria regimento. <section end="Bataliono"/> <section begin="Baterio"/>'''Baterio'''. - 1. Artileria taĉmento kun la ilaro : ''Franca baterio havas ses kanonojn''. - 2. Elektra baterio : kolekto de boteloj de Leyde.<section end="Baterio"/><noinclude><references/></noinclude> py512jioftzulr0d98b76l2y5ljnbz1 4 37657 121577 119044 2026-05-25T12:54:34Z HenriLeFoll 4277 /* validigitaj indeksoj en 2026 */ 121577 wikitext text/x-wiki {{:Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2026}} Saluton karaj kontribuantoj * En tiu ĉi paĝo ni reklamas la laboro farita dum tiu monato. * Se vi ŝanĝas la progreson de unu verko durante tiu monato, ĝi aperos ĉe tie.. * Vi povas proponi verko por pli rapide reeldoni vian plej ŝatatan liberan verkon. * Ne forgesu, amuziĝu. == Por Majo 2026 == == 10 000 == <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === Ni povas nun validi === Ni proponas al vi validi unu verkon: {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso aŭ teksto!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |} Se vi ne scias kio proponi, vi povas proponi verkon en tiuj ĉi listoj : * [[:Kategorio:Progresa_procento_inter_90_kaj_100|indeksoj preskaŭ finitaj]] * [[:Kategorio:Mortintoj_en_1955|verkoj verkitaj de Kategorio:Mortintoj en 1955]] === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |} === Ni povas helpi traduki === {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} == vi povas proponi indeksojn por 2026 == Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por korekti, validigi, provlegi aŭ ilin en la venonta jaro {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!mi preferas |- | bgcolor=#0080FF|<mia uzantnomo> | bgcolor=#0080FF|<mia propono> | bgcolor=#0080FF|<la aŭtoro> | bgcolor=#0080FF|ne provlegi/provlegi/validi |- |} * Vi povas proponi [[:Kategorio:Indeksoj - Provlegita|alian provlegitan indekson]], [[:Kategorio:Indeksoj - Ne provlegita|alian ne provlegitan indekson]] aŭ [[:Kategorio:Indeksoj - Ne kompleta|alian ne kompletan indekson]] * Ni povas helpi por "Kreotaj paĝoj" se vi preferas provlegi "Ne provlegitajn paĝojn". == auntaŭa laboro == Nia antaŭa laboro por la '''Kunlaboraĵo de la monato en 2026''' : === 10 000 la 20a de majo === <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === validigitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable" !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| 2 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2025.04 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- | bgcolor=#80ff80| 1 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Gabix|Gabix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewicz_-_Noveloj,_1925,_Zamenhof.pdf|Noveloj]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.01 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- |} === provlegitaj indeksoj en 2026 === Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por validigi ilin en la venontaj monatoj {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| 14 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 13 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 12 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 11 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 10 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_numero_3_-_suplemento.pdf|Sekso kaj Egaleco (3 suplemento)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 20 | bgcolor=#ffff80| 2026.04 |- | bgcolor=#ffff80| 9 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Julio_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Julio 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 8 | bgcolor=#ffff80| 2026.03 |- | bgcolor=#ffff80| 8 |bgcolor=#ffff80| [[Uzantino:Jlwoodwa|Jlwoodwa]] |bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Andersen_-_Du_fabeloj,_1907,_Zamenhof.pdf|Du fabeloj]] |bgcolor=#ffff80| {{de|H. Ch. Andersen}} |bgcolor=#ffff80| 1 |bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 7 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Aprilo_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Aprilo 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 22 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 6 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Bandlow_-_Nord-germanaj_Rakontoj,_1924,_Scheerpeltz.pdf|Nord-germanaj Rakontoj]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich Bandlow}} | bgcolor=#ffff80| 25 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 5 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Coué_-_La_regado_de_si_mem_per_konscia_aŭtosugesto,_1924,_Borel.pdf|La regado de si mem per konscia aŭtosugesto]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Émile Coué}} | bgcolor=#ffff80| 27 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 4 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Christaller_-_Kial_Ido_en_la_rolo_de_Internacia_Lingvo_ne_povas_superi_la_lingvon_Esperanto%3F,_1912.pdf|Kial Ido en la rolo de Internacia Lingvo ne povas superi la lingvon Esperanto?]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Paul Christaller}} | bgcolor=#ffff80| 33 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Prus_-_Pekoj_de_l’infaneco,_1913,_Grabowski.pdf|Pekoj de l’infaneco]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Bolesław Prus}} | bgcolor=#ffff80| 85 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 2 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |- | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Luyken - Mirinda amo, 1913.pdf|Mirinda amo]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich August Luyken}} | bgcolor=#ffff80| 287 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |} === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Japanaj_Rakontoj/Senlanga Pasero|Senlanga Pasero]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Ĉif Toŝio}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.20 | bgcolor=#80ff80| 29:30 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La honesta fripono|La honesta fripono]] | bgcolor=#80ff80| {{de|Jean Borel}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.06 | bgcolor=#80ff80| 24:10 |} === tradukitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| 1 | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} 28kip60uw7ejo2wuibc8luvyqrj0hn2 121578 121577 2026-05-25T12:57:05Z HenriLeFoll 4277 /* Ni povas helpi traduki */ 121578 wikitext text/x-wiki {{:Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2026}} Saluton karaj kontribuantoj * En tiu ĉi paĝo ni reklamas la laboro farita dum tiu monato. * Se vi ŝanĝas la progreson de unu verko durante tiu monato, ĝi aperos ĉe tie.. * Vi povas proponi verko por pli rapide reeldoni vian plej ŝatatan liberan verkon. * Ne forgesu, amuziĝu. == Por Majo 2026 == == 10 000 == <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === Ni povas nun validi === Ni proponas al vi validi unu verkon: {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso aŭ teksto!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |} Se vi ne scias kio proponi, vi povas proponi verkon en tiuj ĉi listoj : * [[:Kategorio:Progresa_procento_inter_90_kaj_100|indeksoj preskaŭ finitaj]] * [[:Kategorio:Mortintoj_en_1955|verkoj verkitaj de Kategorio:Mortintoj en 1955]] === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |} === Ni povas helpi traduki === {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} === validigitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.05 | bgcolor=#80ff80| 2025.04 |- == vi povas proponi indeksojn por 2026 == Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por korekti, validigi, provlegi aŭ ilin en la venonta jaro {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!mi preferas |- | bgcolor=#0080FF|<mia uzantnomo> | bgcolor=#0080FF|<mia propono> | bgcolor=#0080FF|<la aŭtoro> | bgcolor=#0080FF|ne provlegi/provlegi/validi |- |} * Vi povas proponi [[:Kategorio:Indeksoj - Provlegita|alian provlegitan indekson]], [[:Kategorio:Indeksoj - Ne provlegita|alian ne provlegitan indekson]] aŭ [[:Kategorio:Indeksoj - Ne kompleta|alian ne kompletan indekson]] * Ni povas helpi por "Kreotaj paĝoj" se vi preferas provlegi "Ne provlegitajn paĝojn". == auntaŭa laboro == Nia antaŭa laboro por la '''Kunlaboraĵo de la monato en 2026''' : === 10 000 la 20a de majo === <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === validigitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable" !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| 2 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2025.04 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- | bgcolor=#80ff80| 1 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Gabix|Gabix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewicz_-_Noveloj,_1925,_Zamenhof.pdf|Noveloj]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.01 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- |} === provlegitaj indeksoj en 2026 === Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por validigi ilin en la venontaj monatoj {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| 14 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 13 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 12 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 11 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 10 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_numero_3_-_suplemento.pdf|Sekso kaj Egaleco (3 suplemento)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 20 | bgcolor=#ffff80| 2026.04 |- | bgcolor=#ffff80| 9 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Julio_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Julio 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 8 | bgcolor=#ffff80| 2026.03 |- | bgcolor=#ffff80| 8 |bgcolor=#ffff80| [[Uzantino:Jlwoodwa|Jlwoodwa]] |bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Andersen_-_Du_fabeloj,_1907,_Zamenhof.pdf|Du fabeloj]] |bgcolor=#ffff80| {{de|H. Ch. Andersen}} |bgcolor=#ffff80| 1 |bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 7 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Aprilo_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Aprilo 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 22 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 6 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Bandlow_-_Nord-germanaj_Rakontoj,_1924,_Scheerpeltz.pdf|Nord-germanaj Rakontoj]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich Bandlow}} | bgcolor=#ffff80| 25 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 5 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Coué_-_La_regado_de_si_mem_per_konscia_aŭtosugesto,_1924,_Borel.pdf|La regado de si mem per konscia aŭtosugesto]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Émile Coué}} | bgcolor=#ffff80| 27 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 4 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Christaller_-_Kial_Ido_en_la_rolo_de_Internacia_Lingvo_ne_povas_superi_la_lingvon_Esperanto%3F,_1912.pdf|Kial Ido en la rolo de Internacia Lingvo ne povas superi la lingvon Esperanto?]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Paul Christaller}} | bgcolor=#ffff80| 33 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Prus_-_Pekoj_de_l’infaneco,_1913,_Grabowski.pdf|Pekoj de l’infaneco]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Bolesław Prus}} | bgcolor=#ffff80| 85 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 2 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |- | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Luyken - Mirinda amo, 1913.pdf|Mirinda amo]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich August Luyken}} | bgcolor=#ffff80| 287 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |} === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Japanaj_Rakontoj/Senlanga Pasero|Senlanga Pasero]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Ĉif Toŝio}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.20 | bgcolor=#80ff80| 29:30 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La honesta fripono|La honesta fripono]] | bgcolor=#80ff80| {{de|Jean Borel}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.06 | bgcolor=#80ff80| 24:10 |} === tradukitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| 1 | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} jhb8x7n9p9h8xq8i4ttkifkf02l6pnz 121579 121578 2026-05-25T12:58:08Z HenriLeFoll 4277 121579 wikitext text/x-wiki {{:Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2026}} Saluton karaj kontribuantoj * En tiu ĉi paĝo ni reklamas la laboro farita dum tiu monato. * Se vi ŝanĝas la progreson de unu verko durante tiu monato, ĝi aperos ĉe tie.. * Vi povas proponi verko por pli rapide reeldoni vian plej ŝatatan liberan verkon. * Ne forgesu, amuziĝu. == Por Majo 2026 == == 10 000 == <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === Ni povas nun validi === Ni proponas al vi validi unu verkon: {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso aŭ teksto!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |} Se vi ne scias kio proponi, vi povas proponi verkon en tiuj ĉi listoj : * [[:Kategorio:Progresa_procento_inter_90_kaj_100|indeksoj preskaŭ finitaj]] * [[:Kategorio:Mortintoj_en_1955|verkoj verkitaj de Kategorio:Mortintoj en 1955]] === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |} === Ni povas helpi traduki === {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} === validigitaj indeksoj === {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.05 | bgcolor=#80ff80| 2025.04 |- == vi povas proponi indeksojn por 2026 == Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por korekti, validigi, provlegi aŭ ilin en la venonta jaro {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!mi preferas |- | bgcolor=#0080FF|<mia uzantnomo> | bgcolor=#0080FF|<mia propono> | bgcolor=#0080FF|<la aŭtoro> | bgcolor=#0080FF|ne provlegi/provlegi/validi |- |} * Vi povas proponi [[:Kategorio:Indeksoj - Provlegita|alian provlegitan indekson]], [[:Kategorio:Indeksoj - Ne provlegita|alian ne provlegitan indekson]] aŭ [[:Kategorio:Indeksoj - Ne kompleta|alian ne kompletan indekson]] * Ni povas helpi por "Kreotaj paĝoj" se vi preferas provlegi "Ne provlegitajn paĝojn". == auntaŭa laboro == Nia antaŭa laboro por la '''Kunlaboraĵo de la monato en 2026''' : === 10 000 la 20a de majo === <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === validigitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable" !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| 2 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2025.04 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- | bgcolor=#80ff80| 1 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Gabix|Gabix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewicz_-_Noveloj,_1925,_Zamenhof.pdf|Noveloj]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.01 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- |} === provlegitaj indeksoj en 2026 === Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por validigi ilin en la venontaj monatoj {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| 14 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 13 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 12 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 11 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 10 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_numero_3_-_suplemento.pdf|Sekso kaj Egaleco (3 suplemento)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 20 | bgcolor=#ffff80| 2026.04 |- | bgcolor=#ffff80| 9 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Julio_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Julio 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 8 | bgcolor=#ffff80| 2026.03 |- | bgcolor=#ffff80| 8 |bgcolor=#ffff80| [[Uzantino:Jlwoodwa|Jlwoodwa]] |bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Andersen_-_Du_fabeloj,_1907,_Zamenhof.pdf|Du fabeloj]] |bgcolor=#ffff80| {{de|H. Ch. Andersen}} |bgcolor=#ffff80| 1 |bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 7 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Aprilo_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Aprilo 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 22 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 6 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Bandlow_-_Nord-germanaj_Rakontoj,_1924,_Scheerpeltz.pdf|Nord-germanaj Rakontoj]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich Bandlow}} | bgcolor=#ffff80| 25 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 5 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Coué_-_La_regado_de_si_mem_per_konscia_aŭtosugesto,_1924,_Borel.pdf|La regado de si mem per konscia aŭtosugesto]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Émile Coué}} | bgcolor=#ffff80| 27 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 4 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Christaller_-_Kial_Ido_en_la_rolo_de_Internacia_Lingvo_ne_povas_superi_la_lingvon_Esperanto%3F,_1912.pdf|Kial Ido en la rolo de Internacia Lingvo ne povas superi la lingvon Esperanto?]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Paul Christaller}} | bgcolor=#ffff80| 33 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Prus_-_Pekoj_de_l’infaneco,_1913,_Grabowski.pdf|Pekoj de l’infaneco]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Bolesław Prus}} | bgcolor=#ffff80| 85 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 2 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |- | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Luyken - Mirinda amo, 1913.pdf|Mirinda amo]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich August Luyken}} | bgcolor=#ffff80| 287 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |} === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Japanaj_Rakontoj/Senlanga Pasero|Senlanga Pasero]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Ĉif Toŝio}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.20 | bgcolor=#80ff80| 29:30 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La honesta fripono|La honesta fripono]] | bgcolor=#80ff80| {{de|Jean Borel}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.06 | bgcolor=#80ff80| 24:10 |} === tradukitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| 1 | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} lxtuqk5pl2602cg5ggxn35if8agqx4i 121580 121579 2026-05-25T12:58:37Z HenriLeFoll 4277 /* validigitaj indeksoj */ 121580 wikitext text/x-wiki {{:Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2026}} Saluton karaj kontribuantoj * En tiu ĉi paĝo ni reklamas la laboro farita dum tiu monato. * Se vi ŝanĝas la progreson de unu verko durante tiu monato, ĝi aperos ĉe tie.. * Vi povas proponi verko por pli rapide reeldoni vian plej ŝatatan liberan verkon. * Ne forgesu, amuziĝu. == Por Majo 2026 == == 10 000 == <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === Ni povas nun validi === Ni proponas al vi validi unu verkon: {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso aŭ teksto!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |} Se vi ne scias kio proponi, vi povas proponi verkon en tiuj ĉi listoj : * [[:Kategorio:Progresa_procento_inter_90_kaj_100|indeksoj preskaŭ finitaj]] * [[:Kategorio:Mortintoj_en_1955|verkoj verkitaj de Kategorio:Mortintoj en 1955]] === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |} === Ni povas helpi traduki === {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} === validigitaj indeksoj === {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.05 | bgcolor=#80ff80| 2025.04 |- |} == vi povas proponi indeksojn por 2026 == Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por korekti, validigi, provlegi aŭ ilin en la venonta jaro {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!mi preferas |- | bgcolor=#0080FF|<mia uzantnomo> | bgcolor=#0080FF|<mia propono> | bgcolor=#0080FF|<la aŭtoro> | bgcolor=#0080FF|ne provlegi/provlegi/validi |- |} * Vi povas proponi [[:Kategorio:Indeksoj - Provlegita|alian provlegitan indekson]], [[:Kategorio:Indeksoj - Ne provlegita|alian ne provlegitan indekson]] aŭ [[:Kategorio:Indeksoj - Ne kompleta|alian ne kompletan indekson]] * Ni povas helpi por "Kreotaj paĝoj" se vi preferas provlegi "Ne provlegitajn paĝojn". == auntaŭa laboro == Nia antaŭa laboro por la '''Kunlaboraĵo de la monato en 2026''' : === 10 000 la 20a de majo === <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === validigitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable" !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| 2 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2025.04 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- | bgcolor=#80ff80| 1 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Gabix|Gabix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewicz_-_Noveloj,_1925,_Zamenhof.pdf|Noveloj]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.01 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- |} === provlegitaj indeksoj en 2026 === Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por validigi ilin en la venontaj monatoj {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| 14 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 13 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 12 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 11 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 10 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_numero_3_-_suplemento.pdf|Sekso kaj Egaleco (3 suplemento)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 20 | bgcolor=#ffff80| 2026.04 |- | bgcolor=#ffff80| 9 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Julio_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Julio 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 8 | bgcolor=#ffff80| 2026.03 |- | bgcolor=#ffff80| 8 |bgcolor=#ffff80| [[Uzantino:Jlwoodwa|Jlwoodwa]] |bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Andersen_-_Du_fabeloj,_1907,_Zamenhof.pdf|Du fabeloj]] |bgcolor=#ffff80| {{de|H. Ch. Andersen}} |bgcolor=#ffff80| 1 |bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 7 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Aprilo_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Aprilo 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 22 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 6 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Bandlow_-_Nord-germanaj_Rakontoj,_1924,_Scheerpeltz.pdf|Nord-germanaj Rakontoj]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich Bandlow}} | bgcolor=#ffff80| 25 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 5 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Coué_-_La_regado_de_si_mem_per_konscia_aŭtosugesto,_1924,_Borel.pdf|La regado de si mem per konscia aŭtosugesto]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Émile Coué}} | bgcolor=#ffff80| 27 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 4 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Christaller_-_Kial_Ido_en_la_rolo_de_Internacia_Lingvo_ne_povas_superi_la_lingvon_Esperanto%3F,_1912.pdf|Kial Ido en la rolo de Internacia Lingvo ne povas superi la lingvon Esperanto?]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Paul Christaller}} | bgcolor=#ffff80| 33 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Prus_-_Pekoj_de_l’infaneco,_1913,_Grabowski.pdf|Pekoj de l’infaneco]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Bolesław Prus}} | bgcolor=#ffff80| 85 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 2 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |- | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Luyken - Mirinda amo, 1913.pdf|Mirinda amo]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich August Luyken}} | bgcolor=#ffff80| 287 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |} === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Japanaj_Rakontoj/Senlanga Pasero|Senlanga Pasero]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Ĉif Toŝio}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.20 | bgcolor=#80ff80| 29:30 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La honesta fripono|La honesta fripono]] | bgcolor=#80ff80| {{de|Jean Borel}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.06 | bgcolor=#80ff80| 24:10 |} === tradukitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| 1 | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} 4d6x4m2me7bjb6afast3q0v2bcysq5t 121581 121580 2026-05-25T12:59:09Z HenriLeFoll 4277 121581 wikitext text/x-wiki {{:Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2026}} Saluton karaj kontribuantoj * En tiu ĉi paĝo ni reklamas la laboro farita dum tiu monato. * Se vi ŝanĝas la progreson de unu verko durante tiu monato, ĝi aperos ĉe tie.. * Vi povas proponi verko por pli rapide reeldoni vian plej ŝatatan liberan verkon. * Ne forgesu, amuziĝu. == Por Majo 2026 == == 10 000 == <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === Ni povas nun validi === Ni proponas al vi validi unu verkon: {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso aŭ teksto!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |} Se vi ne scias kio proponi, vi povas proponi verkon en tiuj ĉi listoj : * [[:Kategorio:Progresa_procento_inter_90_kaj_100|indeksoj preskaŭ finitaj]] * [[:Kategorio:Mortintoj_en_1955|verkoj verkitaj de Kategorio:Mortintoj en 1955]] === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |} === Ni povas helpi traduki === {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} === validigitaj indeksoj === {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.05 | bgcolor=#80ff80| 2025.04 |- |} == vi povas proponi indeksojn por 2026 == Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por korekti, validigi, provlegi aŭ ilin en la venonta jaro {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!mi preferas |- | bgcolor=#0080FF|<mia uzantnomo> | bgcolor=#0080FF|<mia propono> | bgcolor=#0080FF|<la aŭtoro> | bgcolor=#0080FF|ne provlegi/provlegi/validi |- |} * Vi povas proponi [[:Kategorio:Indeksoj - Provlegita|alian provlegitan indekson]], [[:Kategorio:Indeksoj - Ne provlegita|alian ne provlegitan indekson]] aŭ [[:Kategorio:Indeksoj - Ne kompleta|alian ne kompletan indekson]] * Ni povas helpi por "Kreotaj paĝoj" se vi preferas provlegi "Ne provlegitajn paĝojn". == auntaŭa laboro == Nia antaŭa laboro por la '''Kunlaboraĵo de la monato en 2026''' : === 10 000 la 20a de majo === <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === validigitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable" !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| 2 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2025.04 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- | bgcolor=#80ff80| 1 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Gabix|Gabix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewicz_-_Noveloj,_1925,_Zamenhof.pdf|Noveloj]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.01 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- |} === provlegitaj indeksoj en 2026 === Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por validigi ilin en la venontaj monatoj {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| 14 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 13 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 12 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 11 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 10 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_numero_3_-_suplemento.pdf|Sekso kaj Egaleco (3 suplemento)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 20 | bgcolor=#ffff80| 2026.04 |- | bgcolor=#ffff80| 9 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Julio_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Julio 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 8 | bgcolor=#ffff80| 2026.03 |- | bgcolor=#ffff80| 8 |bgcolor=#ffff80| [[Uzantino:Jlwoodwa|Jlwoodwa]] |bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Andersen_-_Du_fabeloj,_1907,_Zamenhof.pdf|Du fabeloj]] |bgcolor=#ffff80| {{de|H. Ch. Andersen}} |bgcolor=#ffff80| 1 |bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 7 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Aprilo_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Aprilo 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 22 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 6 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Bandlow_-_Nord-germanaj_Rakontoj,_1924,_Scheerpeltz.pdf|Nord-germanaj Rakontoj]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich Bandlow}} | bgcolor=#ffff80| 25 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 5 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Coué_-_La_regado_de_si_mem_per_konscia_aŭtosugesto,_1924,_Borel.pdf|La regado de si mem per konscia aŭtosugesto]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Émile Coué}} | bgcolor=#ffff80| 27 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 4 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Christaller_-_Kial_Ido_en_la_rolo_de_Internacia_Lingvo_ne_povas_superi_la_lingvon_Esperanto%3F,_1912.pdf|Kial Ido en la rolo de Internacia Lingvo ne povas superi la lingvon Esperanto?]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Paul Christaller}} | bgcolor=#ffff80| 33 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Prus_-_Pekoj_de_l’infaneco,_1913,_Grabowski.pdf|Pekoj de l’infaneco]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Bolesław Prus}} | bgcolor=#ffff80| 85 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 2 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |- | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Luyken - Mirinda amo, 1913.pdf|Mirinda amo]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich August Luyken}} | bgcolor=#ffff80| 287 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |} === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Japanaj_Rakontoj/Senlanga Pasero|Senlanga Pasero]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Ĉif Toŝio}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.20 | bgcolor=#80ff80| 29:30 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La honesta fripono|La honesta fripono]] | bgcolor=#80ff80| {{de|Jean Borel}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.06 | bgcolor=#80ff80| 24:10 |} === tradukitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| 1 | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} kdiha1mwk9e6kvu7yjcrad81emua3aj 121582 121581 2026-05-25T13:02:12Z HenriLeFoll 4277 /* Ni povas nun validi */ 121582 wikitext text/x-wiki {{:Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2026}} Saluton karaj kontribuantoj * En tiu ĉi paĝo ni reklamas la laboro farita dum tiu monato. * Se vi ŝanĝas la progreson de unu verko durante tiu monato, ĝi aperos ĉe tie.. * Vi povas proponi verko por pli rapide reeldoni vian plej ŝatatan liberan verkon. * Ne forgesu, amuziĝu. == Por Majo 2026 == == 10 000 == <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === Ni povas nun validi === Ni proponas al vi validi unu verkon: {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso aŭ teksto!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:Castelobranco|Castelobranco]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf|Vortaro de Esperanto]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Kabe}} | bgcolor=#ffff80| 114 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |} Se vi ne scias kio proponi, vi povas proponi verkon en tiuj ĉi listoj : * [[:Kategorio:Progresa_procento_inter_90_kaj_100|indeksoj preskaŭ finitaj]] * [[:Kategorio:Mortintoj_en_1955|verkoj verkitaj de Kategorio:Mortintoj en 1955]] === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |} === Ni povas helpi traduki === {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} === validigitaj indeksoj === {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.05 | bgcolor=#80ff80| 2025.04 |- |} == vi povas proponi indeksojn por 2026 == Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por korekti, validigi, provlegi aŭ ilin en la venonta jaro {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!mi preferas |- | bgcolor=#0080FF|<mia uzantnomo> | bgcolor=#0080FF|<mia propono> | bgcolor=#0080FF|<la aŭtoro> | bgcolor=#0080FF|ne provlegi/provlegi/validi |- |} * Vi povas proponi [[:Kategorio:Indeksoj - Provlegita|alian provlegitan indekson]], [[:Kategorio:Indeksoj - Ne provlegita|alian ne provlegitan indekson]] aŭ [[:Kategorio:Indeksoj - Ne kompleta|alian ne kompletan indekson]] * Ni povas helpi por "Kreotaj paĝoj" se vi preferas provlegi "Ne provlegitajn paĝojn". == auntaŭa laboro == Nia antaŭa laboro por la '''Kunlaboraĵo de la monato en 2026''' : === 10 000 la 20a de majo === <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === validigitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable" !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| 2 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2025.04 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- | bgcolor=#80ff80| 1 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Gabix|Gabix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewicz_-_Noveloj,_1925,_Zamenhof.pdf|Noveloj]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.01 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- |} === provlegitaj indeksoj en 2026 === Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por validigi ilin en la venontaj monatoj {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| 14 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 13 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 12 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 11 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 10 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_numero_3_-_suplemento.pdf|Sekso kaj Egaleco (3 suplemento)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 20 | bgcolor=#ffff80| 2026.04 |- | bgcolor=#ffff80| 9 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Julio_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Julio 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 8 | bgcolor=#ffff80| 2026.03 |- | bgcolor=#ffff80| 8 |bgcolor=#ffff80| [[Uzantino:Jlwoodwa|Jlwoodwa]] |bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Andersen_-_Du_fabeloj,_1907,_Zamenhof.pdf|Du fabeloj]] |bgcolor=#ffff80| {{de|H. Ch. Andersen}} |bgcolor=#ffff80| 1 |bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 7 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Aprilo_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Aprilo 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 22 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 6 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Bandlow_-_Nord-germanaj_Rakontoj,_1924,_Scheerpeltz.pdf|Nord-germanaj Rakontoj]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich Bandlow}} | bgcolor=#ffff80| 25 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 5 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Coué_-_La_regado_de_si_mem_per_konscia_aŭtosugesto,_1924,_Borel.pdf|La regado de si mem per konscia aŭtosugesto]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Émile Coué}} | bgcolor=#ffff80| 27 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 4 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Christaller_-_Kial_Ido_en_la_rolo_de_Internacia_Lingvo_ne_povas_superi_la_lingvon_Esperanto%3F,_1912.pdf|Kial Ido en la rolo de Internacia Lingvo ne povas superi la lingvon Esperanto?]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Paul Christaller}} | bgcolor=#ffff80| 33 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Prus_-_Pekoj_de_l’infaneco,_1913,_Grabowski.pdf|Pekoj de l’infaneco]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Bolesław Prus}} | bgcolor=#ffff80| 85 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 2 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |- | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Luyken - Mirinda amo, 1913.pdf|Mirinda amo]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich August Luyken}} | bgcolor=#ffff80| 287 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |} === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Japanaj_Rakontoj/Senlanga Pasero|Senlanga Pasero]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Ĉif Toŝio}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.20 | bgcolor=#80ff80| 29:30 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La honesta fripono|La honesta fripono]] | bgcolor=#80ff80| {{de|Jean Borel}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.06 | bgcolor=#80ff80| 24:10 |} === tradukitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| 1 | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} 2uxovkqqvd75hr8o7ctz8ryokniqjf5 121583 121582 2026-05-25T13:02:57Z HenriLeFoll 4277 /* provlegitaj indeksoj en 2026 */ 121583 wikitext text/x-wiki {{:Vikifontaro:Kunlaboraĵo de la monato/2026}} Saluton karaj kontribuantoj * En tiu ĉi paĝo ni reklamas la laboro farita dum tiu monato. * Se vi ŝanĝas la progreson de unu verko durante tiu monato, ĝi aperos ĉe tie.. * Vi povas proponi verko por pli rapide reeldoni vian plej ŝatatan liberan verkon. * Ne forgesu, amuziĝu. == Por Majo 2026 == == 10 000 == <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === Ni povas nun validi === Ni proponas al vi validi unu verkon: {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso aŭ teksto!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:Castelobranco|Castelobranco]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf|Vortaro de Esperanto]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Kabe}} | bgcolor=#ffff80| 114 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |} Se vi ne scias kio proponi, vi povas proponi verkon en tiuj ĉi listoj : * [[:Kategorio:Progresa_procento_inter_90_kaj_100|indeksoj preskaŭ finitaj]] * [[:Kategorio:Mortintoj_en_1955|verkoj verkitaj de Kategorio:Mortintoj en 1955]] === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |} === Ni povas helpi traduki === {|class="wikitable"| !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} === validigitaj indeksoj === {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.05 | bgcolor=#80ff80| 2025.04 |- |} == vi povas proponi indeksojn por 2026 == Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por korekti, validigi, provlegi aŭ ilin en la venonta jaro {|class="wikitable" !Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!mi preferas |- | bgcolor=#0080FF|<mia uzantnomo> | bgcolor=#0080FF|<mia propono> | bgcolor=#0080FF|<la aŭtoro> | bgcolor=#0080FF|ne provlegi/provlegi/validi |- |} * Vi povas proponi [[:Kategorio:Indeksoj - Provlegita|alian provlegitan indekson]], [[:Kategorio:Indeksoj - Ne provlegita|alian ne provlegitan indekson]] aŭ [[:Kategorio:Indeksoj - Ne kompleta|alian ne kompletan indekson]] * Ni povas helpi por "Kreotaj paĝoj" se vi preferas provlegi "Ne provlegitajn paĝojn". == auntaŭa laboro == Nia antaŭa laboro por la '''Kunlaboraĵo de la monato en 2026''' : === 10 000 la 20a de majo === <div style="border-style:solid; border-color:grey; background-color:lightblue; border-width:1px; text-align:left; padding:8px;" class="plainlinks">[[Dosiero:Wikisource-logo-eo.svg|left|62px]] [[Dosiero:Bein.jpg|right|60px]] Hodiaŭ, '''Vikivortaro''' atingis la mejloŝtonon de '''10 000 enhavaj paĝoj'''! Gratulojn al ĉiuj redaktantoj, kiuj kunlaboras por krei la plej grandan Esperantan bibliotekon sur la interreto! ::<small>''Nia 10 000-a enhava paĝo estas "[[Vortaro de Esperanto/Artikolaro/Narvalo]]", parto de la verko de Kabe [[Vortaro de Esperanto]] (1922).''</small>[[Image:Twemoji 1f609.svg|16px]]</div> === validigitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable" !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!validigita!!provlegita |- | bgcolor=#80ff80| 2 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Ciampix|Ciampix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, I.pdf|Quo vadis]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2025.04 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- | bgcolor=#80ff80| 1 | bgcolor=#80ff80| [[Uzanto:Gabix|Gabix]] | bgcolor=#80ff80| [[Indekso:Sienkiewicz_-_Noveloj,_1925,_Zamenhof.pdf|Noveloj]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Henryk Sienkiewicz}} | bgcolor=#80ff80| 2026.01 | bgcolor=#80ff80| 2026.01 |- |} === provlegitaj indeksoj en 2026 === Ni proponas ankaŭ plibonigi tiujn indeksojn por validigi ilin en la venontaj monatoj {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Provlegita |- | bgcolor=#ffff80| 15 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:Castelobranco|Castelobranco]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf|Vortaro de Esperanto]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Kabe}} | bgcolor=#ffff80| 114 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 14 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Bretonlando]] | bgcolor=#ffff80|{{de|E. F. Cense}} | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 13 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[La Keltoj]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 12 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Hodler_-_Kiel_nin_organizi,_1912.pdf|Kiel nin organizi]] | bgcolor=#ffff80|{{de|Hector Hodler}} | bgcolor=#ffff80| 18 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 11 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1981.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1981)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.05 |- | bgcolor=#ffff80| 10 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_numero_3_-_suplemento.pdf|Sekso kaj Egaleco (3 suplemento)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 20 | bgcolor=#ffff80| 2026.04 |- | bgcolor=#ffff80| 9 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Julio_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Julio 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 8 | bgcolor=#ffff80| 2026.03 |- | bgcolor=#ffff80| 8 |bgcolor=#ffff80| [[Uzantino:Jlwoodwa|Jlwoodwa]] |bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Andersen_-_Du_fabeloj,_1907,_Zamenhof.pdf|Du fabeloj]] |bgcolor=#ffff80| {{de|H. Ch. Andersen}} |bgcolor=#ffff80| 1 |bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 7 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Aprilo_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Aprilo 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 22 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 6 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Bandlow_-_Nord-germanaj_Rakontoj,_1924,_Scheerpeltz.pdf|Nord-germanaj Rakontoj]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich Bandlow}} | bgcolor=#ffff80| 25 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 5 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Coué_-_La_regado_de_si_mem_per_konscia_aŭtosugesto,_1924,_Borel.pdf|La regado de si mem per konscia aŭtosugesto]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Émile Coué}} | bgcolor=#ffff80| 27 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 4 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Christaller_-_Kial_Ido_en_la_rolo_de_Internacia_Lingvo_ne_povas_superi_la_lingvon_Esperanto%3F,_1912.pdf|Kial Ido en la rolo de Internacia Lingvo ne povas superi la lingvon Esperanto?]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Paul Christaller}} | bgcolor=#ffff80| 33 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 3 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Prus_-_Pekoj_de_l’infaneco,_1913,_Grabowski.pdf|Pekoj de l’infaneco]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Bolesław Prus}} | bgcolor=#ffff80| 85 | bgcolor=#ffff80| 2026.02 |- | bgcolor=#ffff80| 2 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Sekso_kaj_Egaleco_-_Januaro_1980.pdf|Sekso kaj Egaleco (Januaro 1980)]] | bgcolor=#ffff80| | bgcolor=#ffff80| 24 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |- | bgcolor=#ffff80| 1 | bgcolor=#ffff80| [[Uzanto:HenriLeFoll|HenriLeFoll]] | bgcolor=#ffff80| [[Indekso:Luyken - Mirinda amo, 1913.pdf|Mirinda amo]] | bgcolor=#ffff80| {{de|Heinrich August Luyken}} | bgcolor=#ffff80| 287 | bgcolor=#ffff80| 2026.01 |} === legitaj tekstoj === {|class="wikitable"| !Retpaĝo!!Teksto!!Aŭtoro!!Legulo!!Legita la!!malantaŭe |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[La_Korvo_(traduko_de_Jon_Willarson)|La Korvo (traduko de Jon Willarson)]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Edgar Allan Poe}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.18 | bgcolor=#80ff80| 19:00 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La malproksimeco de la steloj|La malproksimeco de la steloj]] | bgcolor=#80ff80|Kiffenberg | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.05.04 | bgcolor=#80ff80| 14:10 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Japanaj_Rakontoj/Senlanga Pasero|Senlanga Pasero]] | bgcolor=#80ff80|{{de|Ĉif Toŝio}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.20 | bgcolor=#80ff80| 29:30 |- | bgcolor=#80ff80| [https://www.3zzz.com.au/shows/esperanto/ 3ZZZ] | bgcolor=#80ff80| [[Legolibreto/La honesta fripono|La honesta fripono]] | bgcolor=#80ff80| {{de|Jean Borel}} | bgcolor=#80ff80| Brendano | bgcolor=#80ff80| 2026.04.06 | bgcolor=#80ff80| 24:10 |} === tradukitaj indeksoj en 2026 === {|class="wikitable"| !N°!!Proponanto!!Indekso!!Aŭtoro!!restanta!!Ne provlegita |- | bgcolor=#faa5ba| 1 | bgcolor=#faa5ba| [[Uzanto:Rubenĉjo|Rubenĉjo]] | bgcolor=#faa5ba| [[Indekso:Rivera_-_La_Voragine,_1924.pdf|La Voragine]] | bgcolor=#faa5ba| {{de|José Eustasio Rivera}} | bgcolor=#faa5ba| 197 | bgcolor=#faa5ba| 2026.04 |} 7cm6kc20tyf799xioupqxqgaiilak4v 104 37682 121639 121351 2026-05-26T00:33:01Z Castelobranco 7 *ligilo 121639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Diagonalo"/>'''Diagonalo''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Rekta linio, kuniganta la suprojn de du kontraŭaj anguloj de multlatero. '''Diagonala'''. Havanta la direkton de diagonalo. '''Diagonale'''. En diagonala direkto. <section end="Diagonalo"/> <section begin="Diakono"/>'''Diakono'''. Religiulo je unu grado malpli alta, ol pastro. <section end="Diakono"/> <section begin="Dialekto"/>'''Dialekto'''. Variaĵo de lingvo : ''Esperanto ne havas dialektojn, ĉar de la komenco de sia ekzistado ĝi havas literaturon, kiu fiksas la lingvon''. <section end="Dialekto"/> <section begin="Dialektiko"/>'''Dialektiko'''. Arto rezoni metode. <section end="Dialektiko"/> <section begin="Dialogo"/>'''Dialogo'''. - 1. Interparolado. - 2. Literatura verko en formo de interparolado. <section end="Dialogo"/> <section begin="Diamanto"/>'''Diamanto'''. La plej multekosta kaj malmola ŝtono, konsistanta el kristaligita karbono. <section end="Diamanto"/> <section begin="Diametro"/>'''Diametro''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Rekta linio pasanta tra la centro de cirklo kaj kuniganta du ĝiajn punktojn. '''Diametra'''. Havanta direkton de diametro. <section end="Diametro"/> <section begin="Dianto"/>'''Dianto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la kariofilacoj, kun belaj floroj (''Dianthus''). <section end="Dianto"/> <section begin="Diapazono"/>'''Diapazono'''. Skalo de tonoj de muzika instrumento aŭ de persono : ''La diapazono de l’ homa voĉo ampleksas du oktavojn''. <section end="Diapazono"/> <section begin="Diboĉi"/>'''Diboĉi'''. Nemodere trinki, manĝi, sekse vivi. '''Diboĉo'''. Konduto de diboĉulo. '''Diboĉigi'''. Fari iun diboĉanta. '''Diboĉulo'''. Persono, kiu diboĉas. <section end="Diboĉi"/> <section begin="Didaktiko"/>'''Didaktiko'''. Arto instrui. <section end="Didaktiko"/> <section begin="Didelfo"/>'''Didelfo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Klaso de mambestoj kun sako por porti la idojn (''Didelphia''). <section end="Didelfo"/> <section begin="Dieto"/>'''Dieto'''. - 1. Sindeteno kompleta aŭ parta ĉe manĝaĵoj, kaŭze de malsano. - 2. Reguloj de nutrado aŭ sinnutrado : ''lakta dieto''. <section end="Dieto"/> <section begin="Difekti"/>'''Difekti'''. Fari ion neuzebla, netaŭga per rompo, fendo k. t. p. : ''difekti maŝinon''. '''Difekto'''. Malbonigo per rompo, fento. k. t. p. '''Sendifekta'''. Nedifektita. Komparu : '''{{VdE|Bona|Malbonigi}}'''. <section end="Difekti"/> <section begin="Diferenco"/>'''Diferenco'''. Malsameco, malsamaj ecoj de du objektoj, personoj aŭ ideoj : ''la diferenco inter la lingvoj sveda kaj dana estas tre malgranda''. '''Diferenca'''. Kiu havas malsamajn ecojn : ''diferenca de io'' '''diferenci'''. Esti diferenca : ''diferenci de io per io''. '''Diferencigi'''. Fari ion diferenca. <section end="Diferenco"/> <section begin="Difini"/>'''Difini'''. Mallonge kaj precize klarigi la sencon : ''difini la sencon de vorto''. '''Difino'''. Mallonga kaj preciza klarigo de la senco. Komparu : '''{{VdE|Destini}}''', '''{{VdE|Determini|determini}}'''. <section end="Difini"/> <section begin="Difterito"/>'''Difterito''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano de la gorĝo, karakterizata de membranoj. <section end="Difterito"/> <section begin="Diftongo"/>'''Diftongo'''. Kuniĝo de du vokalaj sonoj en unu, en kiu tamen ambaŭ primitivaj sonoj estas distingeblaj : ''Aŭ, eŭ estas diftongoj''. <section end="Diftongo"/> <section begin="Digo"/>'''Digo'''. Akvobaro el tero, brikoj aŭ ŝtonoj ĉe maro aŭ rivero : ''En banejoj oni promenas sur la digo''. '''Digi'''. Bari akvon per digo. <section end="Digo"/> <section begin="Digesti"/>'''Digesti'''. Solvi nutraĵon per specialaj sukoj en la stomako kaj intestoj, por ĝin asimili. '''Digesto'''. Funkcio de tio, kio digestas. '''Digestebla'''. Kiu povas esti digestita : ''La lakto estas nutraĵo facile digestebla''. <section end="Digesti"/> <section begin="Diismo"/>'''Diismo'''. Religia sistemo, bazita sur la natura kredo je unu Dio kaj malakceptanta ĉiun proklamitan kredon. Komparu : '''{{VdE|Teismo}}'''. <section end="Diismo"/> <section begin="Dika"/>'''Dika'''. Havanta grandan dimension (ne en la direkto de la larĝeco kaj alteco) : ''dika homo, dika libro''. '''Dikeco'''. - 1. Eco de tio, kio estas dika. - 2. Grado de dikeco : ''La dikeco de ĉi tiu vitro estas 5 milimetroj''. '''Maldika'''. Havanta malgrandan dimension (ne en la direkto de larĝeco kaj alteco) : ''maldika folio''. <section end="Dika"/> <section begin="Dikti"/>'''Dikti'''. - 1. Legi, diri ion al persono, kiu tuj ĝin skribas : ''dikti leteron''. - 2. Inspiri : ''Singardo, diktita de saĝo''. '''Diktaĵo'''. Tio, kio estas diktata : ''La lernanto faris dek erarojn en la diktaĵo''. <section end="Dikti"/> <section begin="Diktatoro"/>'''Diktatoro'''. Provizora ĉefo de ŝtato kun absoluta povo. <section end="Diktatoro"/> <section begin="Dilemo"/>'''Dilemo'''. Malfacila elekto inter du ekstremoj. <section end="Dilemo"/> <section begin="Diletanto"/>'''Diletanto'''. Persono, kiu ne profesie sin okupas per arto, scienco. Komparu : '''{{VdE|Amatoro}}'''. <section end="Diletanto"/> <section begin="Diligenta"/>'''Diligenta'''. Laborema, zorgema : ''diligenta homo, diligenta studado''. '''Diligento'''. Laboremo, zorgemo. '''Diligente'''. Laboreme, zorgeme. '''Maldiligenta'''. Mallaborema, malzorgema. <section end="Diligenta"/> <section begin="Dimanĉo"/>'''Dimanĉo'''. La unua tago de la semajno, la festa tago, la tago de la ripozo. <section end="Dimanĉo"/> <section begin="Dimensio"/>'''Dimensio'''. Ĉiu el la tri direktoj, en kiuj oni mezuras korpojn : ''larĝeco, longeco kaj alteco''. <section end="Dimensio"/> <section begin="Diminutivo"/>'''Diminutivo'''. Vorto, formita el alia vorto, por esprimi malgrandan objekton de la sama speco : ''domo, dometo''. <section end="Diminutivo"/><noinclude><references/></noinclude> 31mcbpwvwc4o3a27gtv0m1bk7hjv9s2 104 37684 121640 121353 2026-05-26T00:33:48Z Castelobranco 7 *ligilo 121640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Distri"/>'''Distri'''. - 1. Deturni la atenton : ''La muziko sur la strato distris la lernantojn en la klaso''. - 2. Agrable okupi la pensojn, amuzi post laboroj, ĉagrenoj : ''Vespera koncerto distris la kongresanojn post la laboraj kunsidoj''. '''Distraĵo'''. Tio, kio distras; amuzaĵo : ''spektaklo, koncerto''. '''Distrita'''. Ne atenta, ne scianta fiksi la atenton sur unu objekto. Komparu : '''{{VdE|Amuzi|Amuzo}}''', '''{{VdE|Ludi|ludo}}'''. <section end="Distri"/> <section begin="Distrikto"/>'''Distrikto'''. Parto de lando, de urbo, precize limigita kaj havanta unu ĉefon (administran, polican, juĝan). '''Distrikta'''. De distrikto, koncernanta distrikton : ''distrikta kuracisto''. <section end="Distrikto"/> <section begin="Ditirambo"/>'''Ditirambo'''. Entuziasme laŭda kanto aŭ versaĵo por ies honoro. <section end="Ditirambo"/> <section begin="Divano"/>'''Divano'''. Ŝtata turka konsilantaro. <section end="Divano"/> <section begin="Diveni"/>'''Diveni'''. Malkovri sekreton, veron, havante neniun bazon por motivita konkludo : ''Divenu, kiom da nuksoj mi havas en la mano?'' Komparu : '''{{VdE|Konjekti}}'''. <section end="Diveni"/> <section begin="Divergi"/>'''Divergi'''. ({{VdE-ml|Fiz}}.). Flankiri unu de alia : ''La sunaj radioj, trapasinte konkavan lenson, divergas''. <section end="Divergi"/> <section begin="Diversa"/>'''Diversa'''. Unu el multaj, el kiuj ĉiu apartenas al alia speco, posedas aliajn ecojn (la vorto estas uzata ordinare en la multenombro) : ''diversaj personoj, objektoj, ideoj''. En la maro vivas diversaj bestoj : ''fiŝoj, amfibioj, moluskoj, k. t. p.'' '''Diverseco'''. Eco de tiuj, kiuj estas diversaj. <section end="Diversa"/> <section begin="Dividi"/>'''Dividi'''. - 1. Fari partojn el tuto : ''dividi en partojn; dividi 10 per 2''. - 2. Doni parton : ''dividi sian panon kun mizerulo''. '''Divido'''. Ago de tiu, kiu dividas : ''malpaci ĉe la divido''. '''Dividebla'''. Kiu povas esti dividata. <section end="Dividi"/> <section begin="Dividendo"/>'''Dividendo'''. Parto de neta profito por unu akcio. <section end="Dividendo"/> <section begin="Divizio"/>'''Divizio'''. Taĉmento de soldatoj, konsistanta el kelke da regimentoj (ordinare el kvar). <section end="Divizio"/> <section begin="Do"/>'''Do'''. Konkluda konjunkcio : ''Kion do vi intencas fari? <section end="Do"/> <section begin="Docento"/>'''Docento'''''. Instruanto en universitato, ne posedanta titolon de profesoro. <section end="Docento"/> <section begin="Dogmo"/>'''Dogmo'''. Neŝanĝebla, netuŝebla religia aŭ filozofia principo : ''La dogmoj de la katolika eklezio''. <section end="Dogmo"/> <section begin="Dogo"/>'''Dogo'''. Speco de granda, forta hundo kun malgrandaj oreloj kaj staranta vosto. <section end="Dogo"/> <section begin="Doĝo"/>'''Doĝo'''. Ĉefo de la Genova kaj Venecia respubliko. <section end="Doĝo"/> <section begin="Doktoro – 1"/>'''Doktoro – 1'''. Persono posedanta la plej altan sciencan titolon de fakultato. – 2. Kuracisto. '''Doktoreco'''. Titolo de doktoro. <section end="Doktoro – 1"/> <section begin="Doktrino"/>'''Doktrino'''. Scienca teorio, religia dogmaro. <section end="Doktrino"/> <section begin="Dokumento"/>'''Dokumento'''. - 1. Skribaĵo, servanta kiel pruvo, kiel atesto : ''historia dokumento''. - 2. Iu ajn objekto, servanta kiel pruvo. <section end="Dokumento"/> <section begin="Dolaro"/>'''Dolaro'''. Arĝenta monero de Unuigitaj Ŝtatoj, valoranta 5 frankojn 20 centimojn <section end="Dolaro"/> <section begin="Dolĉa"/>'''Dolĉa'''. - 1. Havanta agrablan guston. kiel tiu de la sukero aŭ mielo. - 2. Agrabla por la orelo : ''dolĉa melodio''. - 3. Delikata, aminda : ''dolĉa vizaĝo''. '''Dolĉeco'''. Eco de tio, kio estas dolĉa. '''Dolĉigi'''. Fari ion dolĉa : ''dolĉigi teon''. <section end="Dolĉa"/> <section begin="Dolori"/>'''Dolori'''. Kaŭzi tre malagrablan korpan senton. Vundoj doloras la malsanulon. '''Dolora'''. Kiu doloras. <section end="Dolori"/> <section begin="Domo"/>'''Domo'''. Konstruaĵo por loĝi. '''Dometo'''. Malgranda, simpla domo. '''Domano'''. Loĝanto de domo. <section end="Domo"/> <section begin="Domaĝo"/>'''Domaĝo'''. Bedaŭrinda afero : ''domaĝo estas'' aŭ ''domaĝe estas, ke''.... <section end="Domaĝo"/> <section begin="Domeno"/>'''Domeno'''. - 1. Maskarada kostumo (mantelo kun kapuĉo). - 2. Ludo; 28 malgrandaj tabuletoj, dividitaj ĉiu en du partojn, surhavantajn punktojn. <section end="Domeno"/> <section begin="Doni"/>'''Doni'''. Lasi al iu la uzon, ĝuon de sia objekto (ĉu provizore ĉu kiel propraĵon); doni al iu sian mantelon, doni la manon, doni la pladon al kunmanĝanto. '''Aldoni'''. Doni ion plu krom tio, kion oni jam donis. '''Eldoni'''. Publikigi kaj aranĝi la vendadon de literatura verko : ''La verkojn de D° Zamenhof volonte eldonas ĉiu libristo''. '''Transdoni'''. Doni al iu ion, ricevitan de alia persono. <section end="Doni"/> <section begin="Donaci"/>'''Donaci'''. Senpage doni kiel propraĵon : ''Por la baptotago la gepatroj donacis al la filo librojn''. '''Donaco'''. Tio, kion oni donacas. <section end="Donaci"/> <section begin="Dorloti"/>'''Dorloti'''. Agi kun iu tro kareseme, tro delikate, esti tro indulga : ''La unuenaskita infano ordinare estas dorlotata''. <section end="Dorloti"/> <section begin="Dormo"/>'''Dormo'''. Ripozo de la korpo, dum kiu ĉesas la konsciaj movoj kaj agado : ''La dormo similas la morton''. '''Dormi'''. Esti en stato de dormo. '''Dormeti'''. Delikate, neforte dormi. '''Dormema'''. Havanta inklinon al la dormo, amanta dormi. '''Dormigi'''. Fari iun dormanta : ''dormigi infanon en lulilo''. '''Ekdormi'''. Fariĝi dormanta : ''Laca homo rapide ekdormas''. '''Dormoĉambro'''. Ĉambro destinita por la dormado. '''Maldormi'''. Sin deteni de la dormo en la tempo, en kiu oni ordinare dormas : ''maldormi starante garde, maldormi ĉe la lito de malsanulo''. '''Sendormeco'''. Nenatura stato, kiam oni ne povas dormi : ''Sendormeco konsumas la korpon''. <section end="Dormo"/><noinclude><references/></noinclude> 451cq55azzg73rd2uyvx2r6he3uci3w 104 37689 121642 121358 2026-05-26T00:35:04Z Castelobranco 7 *ligilo 121642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Ekzisti"/>'''Ekzisti'''. Esti, vivi, daŭri : ''Mi pensas, do mi ekzistas''. Ekzistas urbanoj, kiuj neniam vidis kamparon. La mondo ekzistas jam multe da jarmiloj. '''Ekzistado'''. Estado, vivado, daŭrado : ''rimedoj por ekzistado''. '''Ekzistaĵo'''. Vivanta estaĵo. <section end="Ekzisti"/> <section begin="El"/>'''El'''. - 1. Prepozicio,per kiu estas esprimata : ''a) Direkto de l’ interno de io eksteren : preni pinglon el skatolo, ĉerpi el puto''. b) Materialo, ŝtofo : ''ringo el oro, ĉemizo el tolo''. c) Unu el la kamaradoj, plej bona el ĉiuj. - 2. Prefikso, per kiu estas esprimata : ''a) direkto de la interno de io eksteren : eliri''. b) Ĝisfina plenumo de la ago : ''ellerni, eltrinki''. <section end="El"/> <section begin="Elasta"/>'''Elasta'''. Kiu reprenas la antaŭan formon, kiam ĉesis agi la forto, ĝin ŝanĝinta : ''elasta bastono''. '''Elasteco'''. Eco de tio, kio estas elasta. <section end="Elasta"/> <section begin="Elefanto"/>'''Elefanto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). La plej granda kvarpiedulo dikhaŭta, kun longa movebla nazego kun fingroforma ekstremo (''Elephas''). <section end="Elefanto"/> <section begin="Eleganta"/>'''Eleganta'''. Bela, luksa, gustoplena, moda : ''eleganta vesto, eleganta homo''. '''Elegante'''. En eleganta maniero. '''Eleganteco'''. Eco de tio, kio estas eleganta. <section end="Eleganta"/> <section begin="Elegio"/>'''Elegio'''. Lirika versaĵo, plena de malĝojo, de sopiro. '''Elegia'''. Havanta ecojn de elegio : ''malĝoja : elegia tono''. '''Elegie'''. En elegia maniero. <section end="Elegio"/> <section begin="Elekti"/>'''Elekti'''. - 1. Decidiĝi por unu objekto aŭ afero el multaj; preni unu objekton el multaj : ''elekti pomon, elekti vojon''. - 2. Doni sian voĉon por unu el la kandidatoj : ''elekti deputaton''. '''Elekto'''. Ago de tiu, kiu elektas. <section end="Elekti"/> <section begin="Elektrizi"/>'''Elektrizi'''. Elektrigi. <section end="Elektrizi"/> <section begin="Elektro"/>'''Elektro'''. Unu el la fortoj de l’ naturo, naskata de diversaj kaŭzoj (ekz. frotado de du korpoj) kaj produktanta diversajn fenomenojn (ekz. fulmon). '''Elektra'''. - 1. Elektrodevena : ''elektra fajrero''. - 2. Kiu rilatas la elektron : ''elektra maŝino''. '''Elektrigi'''. Liveri elektrajn ecojn; agi per elektro : ''elektrigi feron, elektrigi malsanulon''. <section end="Elektro"/> <section begin="Elektroforo"/>'''Elektroforo'''. Aparato por konservi elektron. <section end="Elektroforo"/> <section begin="Elektrolizo"/>'''Elektrolizo'''. Malkomponado per elektro. <section end="Elektrolizo"/> <section begin="Elektromotoro"/>'''Elektromotoro'''. Aparato aliformanta la elektran energion en meĥanikan laboron. <section end="Elektromotoro"/> <section begin="Elektrotekniko"/>'''Elektrotekniko'''. Apliko de la elektro al teknikaj celoj : ''lumigado, telefonoj, telegrafoj''. <section end="Elektrotekniko"/> <section begin="Elektroterapio"/>'''Elektroterapio'''. Kuracado per la elektro. <section end="Elektroterapio"/> <section begin="Elemento"/>'''Elemento'''. - 1. Korpo simpla ne malkomponebla : ''arĝento, azoto''. - 2. La kvar elementoj : ''aero, fajro, tero, akvo (laŭ la opinio de la antikvaj scienculoj)''. - 3. La plej simplaj gravaj konoj de scienco : ''la elementoj de la fiziko''. '''Elementa'''. Enhavanta elementojn de scienco : ''elementa lernolibro''. <section end="Elemento"/> <section begin="Elevatoro"/>'''Elevatoro'''. Levigilo por ŝarĝoj. <section end="Elevatoro"/> <section begin="Elfo"/>'''Elfo'''. Spiritoj de la skandinava mitologio. <section end="Elfo"/> <section begin="Eliksiro"/>'''Eliksiro'''. - 1. Alkohola solvaĵo de kuracaj rimedoj. - 2. Solvaĵo posedanta miraklajn ecojn : ''la eliksiro de la juneco''. <section end="Eliksiro"/> <section begin="Elimini"/>'''Elimini'''. Forigi, eligi, nuligi : ''elimini venenon el la organismo, elimini unu el la nekonatoj de ekvacio, elimini nomon el listo''. '''Elimino'''. Ago de tiu, kiu eliminas. <section end="Elimini"/> <section begin="Elipso"/>'''Elipso''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Fermita kurba linio, havanta la formon de platigita cirklo : ''Elipso estas fermita kurba linio, en kiu la sumo de la distancoj de ĉiu ĝia punkto de du punktoj, nomataj fokusoj, estas konstanta''. '''Elipsa'''. De elipso, elipsoforma : ''Elipsa fokuso, elipsa linio''. <section end="Elipso"/> <section begin="Elizeo"/>'''Elizeo'''. Lando de la postmorta vivado de l' herooj, paradizo de la antikvaj Grekoj kaj Romanoj. <section end="Elizeo"/> <section begin="Elizio"/>'''Elizio'''. Mallongigo de la artikolo per forigo de ''a'' : ''de l’ patro'' anstataŭ ''de la patro''. <section end="Elizio"/> <section begin="Elokventa"/>'''Elokventa'''. Posedanta la talenton bele paroli, kortuŝi, konvinki per la parolado. '''Elokvente'''. En elokventa maniero. '''Elokventulo'''. Persono elokventa. '''Elokventeco'''. Eco de tiu, kiu estas elokventa. <section end="Elokventa"/> <section begin="-Em"/>'''- Em'''. Sufikso, esprimanta inklinon, amon, kutimon al io : ''babilema, kritikema''. <section end="-Em"/> <section begin="Emajlo"/>'''Emajlo'''. Vitrosimila fandaĵo, per kiu oni kovras fajencon, metalojn. '''Emajla'''. El emajlo. '''Emajli'''. Kovri per emajlo. Komparu : '''{{VdE|Glazuro}}''', '''{{VdE|Lako}}''', '''{{VdE|Poluri|Poluro}}'''. <section end="Emajlo"/> <section begin="Emancipi"/>'''Emancipi'''. Sendependigi, egalrajtigi : ''emancipi neplenaĝan filon''. La virinoj iom post iom emancipas sin. '''Emancipo'''. Ago de tiu, kiu emancipas aŭ sin emancipas. <section end="Emancipi"/> <section begin="Embaraso"/>'''Embaraso'''. Malhelpo, malfacila situacio. '''Embarasi'''. Kaŭzi embarason. <section end="Embaraso"/> <section begin="Emberizo"/>'''Emberizo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj (''Emberiza''). <section end="Emberizo"/> <section begin="Emblemo"/>'''Emblemo'''. Figuro de objekto aŭ de vivanta estaĵo, reprezentanta moralan aŭ intelektan econ : ''La koko estas emblemo de la vigleco''. '''Emblema'''. Havanta karakteron de emblemo. <section end="Emblemo"/><noinclude><references/></noinclude> gtov7s27gf904iojjf1f5n9en8a26vd 104 37694 121645 121373 2026-05-26T00:40:44Z Castelobranco 7 *ligilo 121645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Femuro"/>'''Femuro'''. Parto de la korpo, de la kokso ĝis la genuo. '''Femurosto'''. Osto de la femuro, la plej granda osto de la korpo. <section end="Femuro"/> <section begin="Fendi"/>'''Fendi'''. Perforte apartigi, disigi laŭlonge : ''fendi arbon, lignon''. '''Fendo'''. Mallarĝa laŭtonga truo. '''Fendeto'''. Neprofunda fendo, ne trapenetranta la objekton : ''fendeto en dento''. Komparu : '''{{VdE|Krevi|Krevigi}}''', '''{{VdE|Splito|spliti}}'''. <section end="Fendi"/> <section begin="Fenestro"/>'''Fenestro'''. Malfermaĵo en muro por lumo kaj aero. '''Fenestra'''. De fenestro : ''fenestra vitro''. <section end="Fenestro"/> <section begin="Fenikoptero"/>'''Fenikoptero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio de l’ lamenbekaj. (''Phoenicopterus''.) <section end="Fenikoptero"/> <section begin="Fenikso"/>'''Fenikso'''. - 1. Fabela birdo, renaskiĝanta el la propra cindro. - 2. Persono aŭ objekto tre malofta, supera, unika. <section end="Fenikso"/> <section begin="Fenkolo"/>'''Fenkolo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de la umbeliferoj; ĝiaj semoj estas uzataj kiel spicaĵo. (''Foeniculum''.) <section end="Fenkolo"/> <section begin="Fenolo"/>'''Fenolo'''. {{VdE-ml|Vid}}. '''{{VdE|Karbolo}}'''. <section end="Fenolo"/> <section begin="Fenomeno"/>'''Fenomeno'''. - 1. Ĉio, kion oni perceptas per la sentoj aŭ per la konscio : ''astronomiaj, fizikaj, fiziologiaj fenomenoj''. - 2. Eksterordinara afero, maloftaĵo : ''Renkonti vin estas vera fenomeno''. '''Fenomena'''. Eksterordinara, malofta. <section end="Fenomeno"/> <section begin="Fero"/>'''Fero''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Fe. Ĥemia elemento, peza metalo, uzata por plej diversaj vazoj, maŝinoj, instrumentoj. '''Fera'''. El fero : ''fera ŝlosilo''. <section end="Fero"/> <section begin="Ferdeko"/>'''Ferdeko'''. Horizontala platformo aŭ planko, sin etendanta de unu flanko de ŝipo al la alia, el tabuloj subtenataj de traboj. <section end="Ferdeko"/> <section begin="Fermi"/>'''Fermi'''. - 1. Kaŭzi, ke ne estu eniro : ''fermi pordon, fermi ĉambron, fermi iun en ĉambro''. - 2. Ĉesigi : ''fermi kunsidon, kongreson''. '''Fermo'''. Ago de tiu, kiu fermas. '''Malfermi'''. - 1. Kaŭzi, ke estu eniro, liberigi eniron : ''malfermi okulojn, pordon, ĉambron''. – 2. Komenci : ''malfermi balon, kongreson''. '''Malfermaĵo'''. Loko de eniro. Komparu : '''{{VdE|Ŝlosi}}'''. <section end="Fermi"/> <section begin="Fermento"/>'''Fermento'''. Organika substanco, kaŭzanta malkomponiĝon de aliaj organikaj substancoj, ne malkomponiĝante mem. '''Fermenti'''. Malkomponiĝi sub la influo de fermento : ''Fermentanta alkoholo fariĝas vinagro''. '''Fermentado'''. Fenomeno de la malkomponiĝo sub la influo de fermento : ''fermentado alkohola, vinagra''. <section end="Fermento"/> <section begin="Fervoro"/>'''Fervoro'''. Granda aktiveco, inspirita de la kredo, amo, sindonemo : ''fervoro de servisto, de propagandisto''. '''Fervora'''. Kiu posedas fervoron : ''fervora adepto''. '''Fervore'''. En fervora maniero. <section end="Fervoro"/> <section begin="Festo"/>'''Festo'''. Senlabora tago, por rememorigi gravan fakton religian aŭ politikan : ''Pasko, la festo de la 14 Julio en Francujo''. '''Festi'''. Soleni feston, ne labori. Komparu : '''{{VdE|Solena|Soleno}}'''. <section end="Festo"/> <section begin="Festeno"/>'''Festeno'''. Solena, luksa tag-, vespermanĝo : ''edziĝa festeno''. '''Festeni'''. Partopreni en festeno. <section end="Festeno"/> <section begin="Festono"/>'''Festono'''. Ornamaĵo en formo de duonkrono el floroj, verdaĵo, koloraj teksaĵoj. <section end="Festono"/> <section begin="Feto"/>'''Feto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Ido en la utero de l' patrino, kiam ĝiaj membroj jam estas diferencigitaj. Komparu : '''{{VdE|Embrio}}'''. <section end="Feto"/> <section begin="Fetiĉo"/>'''Fetiĉo'''. - 1. Objekto respektegata de sovaĝuloj, kiel diaĵo. - 2. Afero, persono, tre ŝatata kaj respektata. <section end="Fetiĉo"/> <section begin="Fetiĉismo"/>'''Fetiĉismo'''. Kulto de fetiĉoj. <section end="Fetiĉismo"/> <section begin="Fezo"/>'''Fezo'''. Malalta simpla turka ĉapo el ruĝa aŭ blanka drapo kun nigra peniko. <section end="Fezo"/> <section begin="Fi"/>'''Fi'''. Interjekcio, esprimanta abomenon : ''Fi, kia malbona odoro! <section end="Fi"/> <section begin="Fiakro"/>'''Fiakro'''''. Publika luebla veturilo, kaleŝo. '''Fiakristo'''. Veturigisto de fiakro. <section end="Fiakro"/> <section begin="Fianĉo"/>'''Fianĉo'''. Persono, kiu faris solenan promeson edziĝi. '''Fianĉiĝi'''. Fariĝi fianĉo : ''fianĉiĝi kun fraŭlino''. '''Fianĉiĝo'''. Solena promeso edziĝi. '''Fianĉino'''. Virino, kiu akceptis solenan promeson de viro, ke li edziĝos kun ŝi. '''Fianĉiniĝi'''. Fariĝi fianĉino. '''Fianĉiniĝo'''. Akcepto de solena promeso edziĝi. '''Gefianĉoj'''. Fianĉo kun fianĉino. <section end="Fianĉo"/> <section begin="Fiasko"/>'''Fiasko'''. Kompleta malsukceso : ''la spektaklo faris fiaskon''. <section end="Fiasko"/> <section begin="Fibro"/>'''Fibro'''. Maldika fadeno, kiu kun samspecaj fadenoj, paralele kunmetitaj en faskoj, formas korpon de bestoj kaj vegetaĵoj : ''muskolaj fibroj, lignaj fibroj''. <section end="Fibro"/> <section begin="Fidi"/>'''Fidi'''. Esti certa, trankvila, ke iu bone plenumos laboron, komision, kiun oni donis al li : ''Vi povas plene fidi al li : li ĉion aranĝos ne malpli bone, ol vi mem''. '''Fido'''. Sento de tiu, kiu fidas. '''Fidinda'''. Kiu indas fidon : ''fidinda advokato''. '''Memfido'''. Fido je si mem. Komparu : '''{{VdE|Konfidi}}'''. <section end="Fidi"/> <section begin="Fidela"/>'''Fidela'''. - 1. Konscience plenumanta sian devon : ''fidela servisto''. - 2. Ne perfida : ''fidela edzo''. - 3. Vera, preciza, laŭvorta, ne diferencanta de la originalo : ''fidela kopio, fidela traduko''. '''Fidele'''. En fidela maniero. '''Fideleco'''. Eco de tiu, kiu estas fidela. <section end="Fidela"/> <section begin="Fiera"/>'''Fiera'''. - 1. Konscianta siajn verajn meritojn kaj virtojn : ''fiera pro sukceso''. - 2. Tro taksanta siajn virtojn kaj meritojn kaj malŝatanta aliajn personojn : ''fiera'' <section end="Fiera"/><noinclude><references/></noinclude> i8s3cozwqtt38hicpf23owqkz0u78na 104 37695 121646 121375 2026-05-26T00:41:39Z Castelobranco 7 *ligilo 121646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Fiera"/>''superulo''. '''Fiere'''. En fiera maniero. '''Fiereco'''. Eco de tiu, kiu estas fiera. '''Fierulo'''. Persono fiera. <section end="Fiera"/> <section begin="Figo"/>'''Figo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ figarbo. '''Figarbo'''. Arbo aŭ arbeto el la familio de l’ moracoj. (''Ficus, ficus carica''). <section end="Figo"/> <section begin="Figuro"/>'''Figuro'''. - 1. Objekto prezentanta, reproduktanta korpon : ''figuro marmora de poeto''. - 2. Ekstera formo de korpo; aspekto : ''Kia stranga figuro!'' - 3. ({{VdE-ml|Geom}}.). Kuniĝo de linioj, punktoj kaj surfacoj : ''kubo, sfero''. - 4. Vorto, esprimo, uzita en alia signifo, ol ordinare, por doni pli da vivo al la stilo : ''metaforo, alegorio''. '''Figura'''. Uzita, kiel figuro : ''figura esprimo''. '''Figure'''. En figura maniero. Komparu : '''{{VdE|Formo}}'''. <section end="Figuro"/> <section begin="Fiksi"/>'''Fiksi'''. Senmovigi, alligi; fari ion neŝanĝebla, konstanta : ''fiksi pentraĵon sur muro; fiksi regulon; fiksi okulojn sur io''. <section end="Fiksi"/> <section begin="Fiktiva"/>'''Fiktiva'''. Nereala, ŝajna, malvera; neekzistanta : ''En la listo estas multe da fiktivaj membroj''. Fiktivaj kontoj de bilanco. <section end="Fiktiva"/> <section begin="Filo"/>'''Filo'''. Ido de vira sekso rilate al la gepatroj : ''Kaino estis filo de Adamo kaj Eva''. '''Filigi'''. Adopti. '''Bofilo'''. Edzo de filino. <section end="Filo"/> <section begin="Filantropo"/>'''Filantropo'''. Persono, kiu amas la homojn kaj zorgas pri ilia bono; bonfaranto. <section end="Filantropo"/> <section begin="Filantropio"/>'''Filantropio'''. Amo al la homaro kaj zorgo pri ĝia bono. <section end="Filantropio"/> <section begin="Filatelo"/>'''Filatelo'''. Scioj pri la poŝtaj markoj. '''Filatelisto'''. Specialisto en la filatelo; kolektanto de poŝtaj markoj. <section end="Filatelo"/> <section begin="Filharmonio"/>'''Filharmonio'''. Institucio, por akceli la progresojn de l’ muzikarto kaj ĝian popularigon. <section end="Filharmonio"/> <section begin="Filio"/>'''Filio'''. Institucio, dependanta de alia (ĉefa, metropola) institucio kaj anstataŭanta ĝin en alia loko : ''banka filio; filio de societo''. <section end="Filio"/> <section begin="Filigrano"/>'''Filigrano'''. Tre delikata teksaĵo el oraj aŭ arĝentaj fadenoj. <section end="Filigrano"/> <section begin="Filiko"/>'''Filiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio kriptogama, plejparte multjaraj herboj kun belaj grandaj folioj; en la karba epoko ili formis tutajn arbarojn. (''Filix''.) <section end="Filiko"/> <section begin="Filistro"/>'''Filistro'''. - 1. Kiu ne estas studento de universitato (esprimo de l‘ germanaj studentoj). - 2. Persono, kiun interesas nur la ĉiutagaj, hejmaj aferoj, indiferenta por ĝeneralaj, altaj, noblaj aferoj. <section end="Filistro"/> <section begin="Filoksero"/>'''Filoksero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto, detruanta la vinberejojn. (''Phylloxera vastatrix''.) <section end="Filoksero"/> <section begin="Filologo"/>'''Filologo'''. Scienculo, kiu studas lingvojn : ''La fratoj Grimm estis famaj germanaj filologoj''. <section end="Filologo"/> <section begin="Filologio"/>'''Filologio'''. Lingvoscienco. <section end="Filologio"/> <section begin="Filozofo"/>'''Filozofo'''. Scienculo, studanta la filozofion. <section end="Filozofo"/> <section begin="Filozofio"/>'''Filozofio'''. Scienco pri la esenco de la naturo; scienco de l' sciencoj. <section end="Filozofio"/> <section begin="Filtro"/>'''Filtro'''. Aparato por purigi fluidajojn, gutigante ilin tra sorba papero, tolo, k. t. p. : ''La filtro de Pasteur''. '''Filtri'''. Purigi per filtro. <section end="Filtro"/> <section begin="Fino"/>'''Fino'''. Lasta spaca aŭ tempa limo de afero aŭ de ago; ekstremo : ''fino de urbo, fino de monato, fino de parolado''. '''Fini'''. Alkonduki al fino. '''Finiĝi'''. Veni al fino. Komparu : '''{{VdE|Ekstrema|Ekstremo}}, {{VdE|Limo|limo}}'''. <section end="Fino"/> <section begin="Finalo"/>'''Finalo'''. ({{VdE-ml|Muz}}.). Lasta parto de muzika verko. <section end="Finalo"/> <section begin="Financoj"/>'''Financoj'''. Monaj aferoj; elspezoj kaj enspezoj : ''financoj de ŝtato''. '''Financa'''. Kiu rilatas financojn : ''financa ministro''. '''Financisto'''. Specialisto en monaj aferoj, kondukanta grandajn monajn aferojn. <section end="Financoj"/> <section begin="Fingro"/>'''Fingro'''. Ekstrema movebla parto de mano aŭ de piedo : ''La homa mano havas kvin fingrojn : la plej granda estas dika fingro, ĝin sekvas montra, longa, ringa kaj malgranda fingro''. '''Fingringo'''. Metala ĉapeleto, kiun oni metas sur la longan fingron de la dekstra mano dum la kudrado. <section end="Fingro"/> <section begin="Firma"/>'''Firma'''. - 1. Forte fiksita kaj konsistanta el forte kunigitaj eroj : ''firma muro''. - 2. Neŝanĝebla, neŝancelebla : ''firma volo, firma decido''. '''Firme'''. En firma maniero. '''Firmeco'''. Eco de tio, kio estas firma : ''firmeco de konstruaĵo, firmeco de karaktero''. Komparu : '''{{VdE|Fortika}}, {{VdE|Masiva|masiva}}, {{VdE|Solida|solida}}'''. <section end="Firma"/> <section begin="Firmo"/>'''Firmo'''. - 1. Nomo de negoco : ''Esperanto Verlag, Moeller und Borel''. - 2. Negoco, komerca domo : ''granda, malnova, fidinda firmo''. <section end="Firmo"/> <section begin="Firmamento"/>'''Firmamento'''. Ĉiela arkaĵo. <section end="Firmamento"/> <section begin="Fisko"/>'''Fisko'''. Ŝtata trezorejo. '''Fiska'''. Kiu rilatas ŝtatan trezorejon. <section end="Fisko"/> <section begin="Fistulo"/>'''Fistulo'''. Kanalo kondukanta kaj produktanta puson. <section end="Fistulo"/> <section begin="Fiŝo"/>'''Fiŝo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Vivanta en la akvo vertebra besto, kiu spiras per brankoj kaj sin movas per naĝiloj : ''ezoko, ŝarko''. '''Fiŝisto'''. Persono, kiu profesie edukas, kaptas aŭ vendas fiŝojn : '''Fiŝedukisto, fiŝkaptisto, fiŝvendisto'''. '''Fiŝhoko'''. Hoko por kapti fiŝojn. <section end="Fiŝo"/><noinclude><references/></noinclude> bz7098titoecz6udblwjiaqoj2pfhr5 104 37705 121647 121550 2026-05-26T00:43:58Z Castelobranco 7 *ligilo 121647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Frua"/>de la komenca momento, de la interkonsentita ĝusta momento : ''malfrua vizito''. '''Malfrui'''. Veni malfrue, okazi malfrue : ''Akurata homo neniam malfruas''. La horloĝo malfruas kvin minutojn. '''Trofrua'''. Okazanta tro frue : ''trofrua decido''. '''Frumatene'''. En frua mateno. <section end="Frua"/> <section begin="Frugilego"/>'''Frugilego''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la familio. de l’ korvoj (''Corvus frugilegus''). <section end="Frugilego"/> <section begin="Frukto"/>'''Frukto'''. - 1. Produktaĵo de l’ vegetaĵoj, sekvanta la floron kaj enhavanta la semon : ''pomo, oranĝo, pruno''. - 2. Rezultato : ''frukto de laboro''. '''Fruktodona, fruktoporta'''. Donanta multe da fruktoj : ''fruktodona tero, fruktodona arbo; fruktodona laboro''. '''Senfrukta'''. Ne havanta, ne donanta fruktojn. <section end="Frukto"/> <section begin="Frunto"/>'''Frunto'''. Supra parto de l’ vizaĝo, de la harlimo ĝis la brovoj : ''Alta frunto montras ofte grandan inteligentecon''. Sulkigi la frunton. <section end="Frunto"/> <section begin="Ftizo"/>'''Ftizo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Tuberkulozo, precipe tuberkulozo de la pulmoj. '''Ftizulo'''. Homo malsana je la tuberkulozo de la pulmoj. <section end="Ftizo"/> <section begin="Fugo"/>'''Fugo'''. Muzika verko, en kiu temo ludita de unu instrumento estas ripetata de aliaj : ''La fugoj de Bach''. <section end="Fugo"/> <section begin="Fuksino"/>'''Fuksino'''. Anilina ruĝa farbo. <section end="Fuksino"/> <section begin="Fulardo"/>'''Fulardo'''. - 1. Malpeza silka ŝtofo por vestoj, kravatoj, k. t. p. - 2. Koltuko. <section end="Fulardo"/> <section begin="Fulgo"/>'''Fulgo'''. Nigra densa substanco de la karbono, ne komplete forbrulinta : ''La fulgo amasiĝas en la kamentuboj''. Nigra kiel fulgo. <section end="Fulgo"/> <section begin="Fulmo"/>'''Fulmo'''. Grandega fajrero, produktata de la elektro de la nuboj : ''Fulmo lumigis la malluman ĉielon''. '''Fulmotondro'''. Granda pluvo, akompanata de vento, fulmoj kaj tondroj : ''La fulmotondroj estas oftaj somere''. Komparu : '''{{VdE|Vento|Ventego}}'''. '''Fulmas'''. Aperas fulmoj, fulmoj lumigas : ''Fulmas, sed oni ne aŭdas la tondrojn''. <section end="Fulmo"/> <section begin="Fumo"/>'''Fumo'''. Miksaĵo de gaso, vaporo kaj subtilaj solidaj substancoj, leviĝantaj de brulanta korpo : ''Fumo leviĝas de la kamentubo''. '''Fumi'''. Enspiri kaj elspiri la fumon de tabako : ''fumi cigaron''. Oni petas ne fumi. '''Fumiĝi'''. Eligi fumon : ''Brulanta ligno fumiĝas''. '''Fumaĵi'''. Saturi per fumo por fari konservebla : ''fumaĵi ŝinkon, fiŝon''. <section end="Fumo"/> <section begin="Fundo"/>'''Fundo'''. - 1. La plej malalta parto de kavo, solida parto sub granda amaso da akvo : '':fundo de valo, de rivero''. - 2. Malsupra plato de vazo, de barelo. - 3. Parto plej malproksima de la eniro : ''fundo de ĉambro''. – 4. Kio estas kaŝita en la animo : ''Dio vidas la fundojn de l’ koroj''. - 5. La plej alta grado de malsukceso : ''La fundo de l’ mizero''. '''Surfundaĵo'''. Solidaj substancoj, falintaj sur la fundon el solvaĵo, el miksaĵo de solidoj kaj fluidoj : ''ŝlimo''. <section end="Fundo"/> <section begin="Fundamento"/>'''Fundamento'''. - 1. Subtera masonaĵo, sur kiu oni konstruas : ''la fundamento de domo''. - 2. Esenco, ĉefa principo, bazo : ''La fundamento de Esperanto''. '''Fundamenta'''. - 1. De fundamento, kiu apartenas al fundamento : ''fundamenta ŝtono''. - 2. Ĉefa, grava : ''fundamenta vero''. Komparu : '''{{VdE|Bazo}}'''. <section end="Fundamento"/> <section begin="Funebro"/>'''Funebro'''. - 1. Malĝojo, kaŭzita de la morto, de granda malfeliĉo : ''familia funebro, nacia funebro''. - 2. Eksteraj signoj de funebro : ''porti funebron = porti funebrajn vestojn''. - 3. Tempo de la funebro : ''La funebro daŭras unu jaron''. '''Funebra'''. - 1. Kiu rilatas la funebron : ''funebra ceremonio''. 2. Malĝoja : ''funebra mieno''. '''Funebri'''. Malĝoji pro la morto, pro granda malfeliĉo; plori ion : ''funebri la morton de la patro''. <section end="Funebro"/> <section begin="Funelo"/>'''Funelo'''. Vazo supre larĝa, mallarĝiĝanta en tubon, por transverŝi fluidaĵojn. <section end="Funelo"/> <section begin="Fungo"/>'''Fungo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Kriptogama vegetaĵo sen klorofilo; multaj el ili estas manĝeblaj, multaj venenaj, kaŭzas malsanojn de l’ homoj, bestoj kaj vegetaĵoj, detruas la lignon, k. t. p. (''Fungus''). <section end="Fungo"/> <section begin="Funkcio"/>'''Funkcio'''. - 1. Agado dum la plenumo de sia specialo, de sia tasko : ''funkcio de episkopo''. - 2. Agado de organo, de maŝino : ''La penso estas funkcio de la cerbo''. '''Funkcii'''. Plenumi sian funkcion : ''La maŝino funkcias bone''. Komparu : '''{{VdE|Devi|Devo}}, {{VdE|Komisio|komisio}}, {{VdE|Tasko|tasko}}'''. <section end="Funkcio"/> <section begin="Funto"/>'''Funto'''. Mezuro de la pezo (en diversaj landoj malsama) : ''La germana funto pezas 500 gramojn''. <section end="Funto"/> <section begin="Furaĝo"/>'''Furaĝo'''. Nutraĵo por brutoj. <section end="Furaĝo"/> <section begin="Furio"/>'''Furio'''. Diino de venĝo. <section end="Furio"/> <section begin="Furiozo"/>'''Furiozo'''. Granda, nehaltigata kolero. '''Furioza'''. Kiu estas en la stato de furiozo. '''Furiozi'''. Esti en la stato de furiozo. <section end="Furiozo"/> <section begin="Furunko"/>'''Furunko'''. Malgranda dolora tumoro de la haŭto, kaŭzita de inflamo de la subhaŭta histo. <section end="Furunko"/> <section begin="Fusteno"/>'''Fusteno'''. Ŝtofo el lino kaj kotono, kun unu malglata flanko. <section end="Fusteno"/> <section begin="Fuŝi"/>'''Fuŝi'''. Malbone fari ion : ''fuŝi veston''. '''Fuŝulo'''. Persono, kiu fuŝas. <section end="Fuŝi"/> <section begin="Futo"/>'''Futo'''. Mezuro de la longeco (en diversaj landoj malsama) : ''La angla futo egalas 30 centimetrojn''.<section end="Futo"/><noinclude><references/></noinclude> 8tx2aqxmdwewtxt5g2imkf1hv7isagb 104 37709 121588 121382 2026-05-25T15:12:05Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 121588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Geologo"/>'''Geologo'''. Scienculo studanta la geologion; specialisto en la geologio. <section end="Geologo"/> <section begin="Geologio"/>'''Geologio'''. Scienco pri la evolucio kaj strukturo de la tero, de la momento de la malmoliĝo de la tera ŝelo ĝis la nuna tempo. <section end="Geologio"/> <section begin="Geometro"/>'''Geometro'''. Scienculo, studanta la geometrion; specialisto en la geometrio. <section end="Geometro"/> <section begin="Geometrio"/>'''Geometrio'''. Matematika scienco pri la figuroj, pri la mezurado de ilia surfaco kaj volumeno. <section end="Geometrio"/> <section begin="Geranio"/>'''Geranio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo (arbetoj, herboj) el la familio de geraniacoj kun belaj floroj (''Geranium''). <section end="Geranio"/> <section begin="Geraniacoj"/>'''Geraniacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''geranio''. <section end="Geraniacoj"/> <section begin="Gerundio"/>'''Gerundio''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Formo de la latina konjugacio, havanta sencon de substantivo, devenanta de verbo : ''ars scribendi'' — la arto de l' skribado. <section end="Gerundio"/> <section begin="Gesto"/>'''Gesto'''. Movo de la korpo, precipe de la mano kaj brako, akompananta la paroladon aŭ ĝin anstataŭanta : ''nea, jesa gesto; gesto de miro''. '''Gesti'''. Fari gestojn. <section end="Gesto"/> <section begin="Giganto"/>'''Giganto'''. Grandegulo, grandega objekto : ''homo giganto, monto giganto''. '''Giganta'''. Grandega. <section end="Giganto"/> <section begin="Gildo"/>'''Gildo'''. Divido, kategorio, korporacio de la komercistoj : ''En Rusujo la komercistoj estas dividataj en du gildojn; al la unua apartenas la posedantoj de grandaj komercaj firmoj, la bankieroj, k. t. p.'' <section end="Gildo"/> <section begin="Gilotino"/>'''Gilotino'''. Aparato por senkapigo de l' kondamnitoj al la morto. '''Gilotini'''. Senkapigi per gilotino. <section end="Gilotino"/> <section begin="Gimnastiko"/>'''Gimnastiko'''. Ekzercado de la fortoj kaj de la lerteco per movoj de la korpo : ''La gimnastiko ludas gravan rolon en la edukado de l' junuloj''. '''Gimnastika'''. Kiu rilatas al la gimnastiko : ''gimnastikaj ekzercoj''. '''Gimnastiki'''. Ekzerci per la gimnastiko : ''gimnastiki la brakojn''. '''Gimnastikejo'''. Ejo por la gimnastiko. '''Gimnastikisto'''. Specialisto en la gimnastiko. <section end="Gimnastiko"/> <section begin="Gimnazio"/>'''Gimnazio'''. Mezgrada lernejo, liceo. '''Gimnaziano'''. Lernanto en gimnazio. <section end="Gimnazio"/> <section begin="Gineo"/>'''Gineo'''. Angla ora monero, neekzistanta plu, valoranta 21 ŝilingojn. <section end="Gineo"/> <section begin="Gipso"/>'''Gipso''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sulfato de kalko. '''Gipsi'''. Ŝmiri per gipso, aldoni gipson al solvaĵo, surŝuti per gipso : ''gipsi kamenon; gipsi vinon; gipsi kampon''. <section end="Gipso"/> <section begin="Girlando"/>'''Girlando'''. Kunplektaĵo de floroj kaj folioj en formo de ŝnuro. <section end="Girlando"/> <section begin="Gitaro"/>'''Gitaro'''. Muzika instrumento kun ses kordoj, kiun oni ludas, pinĉante la kordojn per la fingroj. <section end="Gitaro"/> <section begin="Glacio"/>'''Glacio'''. Akvo aŭ alia fluidaĵo solidigita de la frosto. '''Glaciaĵo'''. Sukeraĵo, konsistanta el glaciigita kremo kun aŭ sen aldonoj : ''krema, ĉokolada glaciaĵo''. '''Glaciigi'''. Solidigi per la malvarmo : ''La frosto glaciigis la tagon''. '''Glaciiĝi'''. - 1. Fariĝi glacio : ''la Meza Maro neniam glaciiĝas''. - 2. Senti grandan malvarmon : ''En la suno hodiaŭ estas tre varme, kaj en la ombro oni glaciiĝas''. '''Glaciejo'''. Konstanta granda amaso de glacio sur montoj. <section end="Glacio"/> <section begin="Gladi"/>'''Gladi'''. Glatigi per varmega metalo : ''gladi tolaĵon, veston''. '''Gladilo'''. Instrumento por gladi. '''Gladistino'''. Virino, kies profesio estas gladi. <section end="Gladi"/> <section begin="Gladiatoro"/>'''Gladiatoro'''. Luktisto en la cirkoj de la antikva Romo : ''Cezaro, salutas vin la mortontoj, t. e. la gladiatoroj''. <section end="Gladiatoro"/> <section begin="Glano"/>'''Glano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ kverko. <section end="Glano"/> <section begin="Glando"/>'''Glando'''. Organo, kies funkcio estas produkti sekrecion : ''hepato, salivaj glandoj''. <section end="Glando"/> <section begin="Glaso"/>'''Glaso'''. Vitra vazo por trinki : ''Meze granda glaso enhavas 200 kub. centimetrojn''. <section end="Glaso"/> <section begin="Glata"/>'''Glata'''. Kies partoj ne superstaras unu alian, sur kiu oni povas libere konduki la manon : ''glata papero, glata tolo''. '''Glatigi'''. Fari ion glata : ''glatigi lignon per rabotilo, per fajlilo''. '''Malglata'''. Kies partoj superstaras unu alian : ''Fusteno estas malglata ŝtofo''. Komparu : '''{{VdE|Ebena}}, {{VdE|Plata|plata}}'''. <section end="Glata"/> <section begin="Glavo"/>'''Glavo'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa aŭ dutranĉa klingo. Komparu : '''{{VdE|Rapiro}}, {{VdE|Sabro|sabro}}, {{VdE|Spado|spado}}'''. <section end="Glavo"/> <section begin="Glazuro"/>'''Glazuro'''. Rapide malmoliĝanta fandaĵo, solvaĵo, per kiu oni kovras diversajn objektojn por fari ilin pli fortikaj (ne penetreblaj por la aero, akvo) aŭ pli glataj, brilantaj. '''Glazuri'''. Kovri per glazuro : ''glazurita poto''. Komparu : '''{{VdE|Emajlo}}, {{VdE|Lako|lako}}, {{VdE|Poluro|poluro}}'''. <section end="Glazuro"/> <section begin="Glicerino"/>'''Glicerino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). C₃H₈O₃. Densa, dolĉa fluidaĵo, solvebla en akvo. Ĝi estas ekstraktata el grasoj kaj uzata por ŝmiri la haŭton, por fabriki dinamiton, por konservi fruktojn, k. t. p. <section end="Glicerino"/> <section begin="Glicirizo"/>'''Glicirizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ fabacoj; el ĝia dolĉa radiko oni ekstraktas sukon, kiu estas uzata kiel medikamento kontraŭ la tuso, por dolĉigi medikamentojn, bieron (''Glycyrrhiza''). <section end="Glicirizo"/> <section begin="Glikozo"/>'''Glikozo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Vinbera sukero. <section end="Glikozo"/> <section begin="Glimo"/>'''Glimo'''. Diafana mineralo, uzata anstataŭ fenestra vitro.<section end="Glimo"/><noinclude><references/></noinclude> 9rahwqxsjdpae4r4ntjd44ia6h5rhrr 121649 121588 2026-05-26T00:49:52Z Castelobranco 7 *ligilo 121649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Geologo"/>'''Geologo'''. Scienculo studanta la geologion; specialisto en la geologio. <section end="Geologo"/> <section begin="Geologio"/>'''Geologio'''. Scienco pri la evolucio kaj strukturo de la tero, de la momento de la malmoliĝo de la tera ŝelo ĝis la nuna tempo. <section end="Geologio"/> <section begin="Geometro"/>'''Geometro'''. Scienculo, studanta la geometrion; specialisto en la geometrio. <section end="Geometro"/> <section begin="Geometrio"/>'''Geometrio'''. Matematika scienco pri la figuroj, pri la mezurado de ilia surfaco kaj volumeno. <section end="Geometrio"/> <section begin="Geranio"/>'''Geranio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo (arbetoj, herboj) el la familio de geraniacoj kun belaj floroj (''Geranium''). <section end="Geranio"/> <section begin="Geraniacoj"/>'''Geraniacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''geranio''. <section end="Geraniacoj"/> <section begin="Gerundio"/>'''Gerundio''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Formo de la latina konjugacio, havanta sencon de substantivo, devenanta de verbo : ''ars scribendi'' — la arto de l' skribado. <section end="Gerundio"/> <section begin="Gesto"/>'''Gesto'''. Movo de la korpo, precipe de la mano kaj brako, akompananta la paroladon aŭ ĝin anstataŭanta : ''nea, jesa gesto; gesto de miro''. '''Gesti'''. Fari gestojn. <section end="Gesto"/> <section begin="Giganto"/>'''Giganto'''. Grandegulo, grandega objekto : ''homo giganto, monto giganto''. '''Giganta'''. Grandega. <section end="Giganto"/> <section begin="Gildo"/>'''Gildo'''. Divido, kategorio, korporacio de la komercistoj : ''En Rusujo la komercistoj estas dividataj en du gildojn; al la unua apartenas la posedantoj de grandaj komercaj firmoj, la bankieroj, k. t. p.'' <section end="Gildo"/> <section begin="Gilotino"/>'''Gilotino'''. Aparato por senkapigo de l' kondamnitoj al la morto. '''Gilotini'''. Senkapigi per gilotino. <section end="Gilotino"/> <section begin="Gimnastiko"/>'''Gimnastiko'''. Ekzercado de la fortoj kaj de la lerteco per movoj de la korpo : ''La gimnastiko ludas gravan rolon en la edukado de l' junuloj''. '''Gimnastika'''. Kiu rilatas al la gimnastiko : ''gimnastikaj ekzercoj''. '''Gimnastiki'''. Ekzerci per la gimnastiko : ''gimnastiki la brakojn''. '''Gimnastikejo'''. Ejo por la gimnastiko. '''Gimnastikisto'''. Specialisto en la gimnastiko. <section end="Gimnastiko"/> <section begin="Gimnazio"/>'''Gimnazio'''. Mezgrada lernejo, liceo. '''Gimnaziano'''. Lernanto en gimnazio. <section end="Gimnazio"/> <section begin="Gineo"/>'''Gineo'''. Angla ora monero, neekzistanta plu, valoranta 21 ŝilingojn. <section end="Gineo"/> <section begin="Gipso"/>'''Gipso''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Sulfato de kalko. '''Gipsi'''. Ŝmiri per gipso, aldoni gipson al solvaĵo, surŝuti per gipso : ''gipsi kamenon; gipsi vinon; gipsi kampon''. <section end="Gipso"/> <section begin="Girlando"/>'''Girlando'''. Kunplektaĵo de floroj kaj folioj en formo de ŝnuro. <section end="Girlando"/> <section begin="Gitaro"/>'''Gitaro'''. Muzika instrumento kun ses kordoj, kiun oni ludas, pinĉante la kordojn per la fingroj. <section end="Gitaro"/> <section begin="Glacio"/>'''Glacio'''. Akvo aŭ alia fluidaĵo solidigita de la frosto. '''Glaciaĵo'''. Sukeraĵo, konsistanta el glaciigita kremo kun aŭ sen aldonoj : ''krema, ĉokolada glaciaĵo''. '''Glaciigi'''. Solidigi per la malvarmo : ''La frosto glaciigis la tagon''. '''Glaciiĝi'''. - 1. Fariĝi glacio : ''la Meza Maro neniam glaciiĝas''. - 2. Senti grandan malvarmon : ''En la suno hodiaŭ estas tre varme, kaj en la ombro oni glaciiĝas''. '''Glaciejo'''. Konstanta granda amaso de glacio sur montoj. <section end="Glacio"/> <section begin="Gladi"/>'''Gladi'''. Glatigi per varmega metalo : ''gladi tolaĵon, veston''. '''Gladilo'''. Instrumento por gladi. '''Gladistino'''. Virino, kies profesio estas gladi. <section end="Gladi"/> <section begin="Gladiatoro"/>'''Gladiatoro'''. Luktisto en la cirkoj de la antikva Romo : ''Cezaro, salutas vin la mortontoj, t. e. la gladiatoroj''. <section end="Gladiatoro"/> <section begin="Glano"/>'''Glano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ kverko. <section end="Glano"/> <section begin="Glando"/>'''Glando'''. Organo, kies funkcio estas produkti sekrecion : ''hepato, salivaj glandoj''. <section end="Glando"/> <section begin="Glaso"/>'''Glaso'''. Vitra vazo por trinki : ''Meze granda glaso enhavas 200 kub. centimetrojn''. <section end="Glaso"/> <section begin="Glata"/>'''Glata'''. Kies partoj ne superstaras unu alian, sur kiu oni povas libere konduki la manon : ''glata papero, glata tolo''. '''Glatigi'''. Fari ion glata : ''glatigi lignon per rabotilo, per fajlilo''. '''Malglata'''. Kies partoj superstaras unu alian : ''Fusteno estas malglata ŝtofo''. Komparu : '''{{VdE|Ebeno|Ebena}}, {{VdE|Plata|plata}}'''. <section end="Glata"/> <section begin="Glavo"/>'''Glavo'''. Longa hakarmilo kun unutranĉa aŭ dutranĉa klingo. Komparu : '''{{VdE|Rapiro}}, {{VdE|Sabro|sabro}}, {{VdE|Spado|spado}}'''. <section end="Glavo"/> <section begin="Glazuro"/>'''Glazuro'''. Rapide malmoliĝanta fandaĵo, solvaĵo, per kiu oni kovras diversajn objektojn por fari ilin pli fortikaj (ne penetreblaj por la aero, akvo) aŭ pli glataj, brilantaj. '''Glazuri'''. Kovri per glazuro : ''glazurita poto''. Komparu : '''{{VdE|Emajlo}}, {{VdE|Lako|lako}}, {{VdE|Poluri|poluro}}'''. <section end="Glazuro"/> <section begin="Glicerino"/>'''Glicerino''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). C₃H₈O₃. Densa, dolĉa fluidaĵo, solvebla en akvo. Ĝi estas ekstraktata el grasoj kaj uzata por ŝmiri la haŭton, por fabriki dinamiton, por konservi fruktojn, k. t. p. <section end="Glicerino"/> <section begin="Glicirizo"/>'''Glicirizo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ fabacoj; el ĝia dolĉa radiko oni ekstraktas sukon, kiu estas uzata kiel medikamento kontraŭ la tuso, por dolĉigi medikamentojn, bieron (''Glycyrrhiza''). <section end="Glicirizo"/> <section begin="Glikozo"/>'''Glikozo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Vinbera sukero. <section end="Glikozo"/> <section begin="Glimo"/>'''Glimo'''. Diafana mineralo, uzata anstataŭ fenestra vitro.<section end="Glimo"/><noinclude><references/></noinclude> 2q36j45l4r6lx743xxksqxcypzak0xo 104 37710 121589 119329 2026-05-25T15:37:56Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 121589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Gliptoteko"/>'''Gliptoteko'''. Muzeo de statuoj kaj skulptaĵoj. <section end="Gliptoteko"/> <section begin="Gliti"/>'''Gliti'''. - 1. Facile moviĝi sur glata supraĵo : ''Ŝtono glitas sur glacio''. - 2. Perdi la egalpezon sur glata supraĵo : ''gliti kaj fali sur kota vojo''. '''Glitiga'''. Kiu igas iun gliti : ''glitiga trotuaro''. '''Glitkuri'''. Gliti sur glacio por amuzo, por sporto. '''Glitilo'''. Ligna aŭ metala plando kun ŝtala klingo, sur kiu oni glitas. '''Glitveturilo'''. Veturilo sen radoj por gliti sur la neĝo aŭ glacio. <section end="Gliti"/> <section begin="Globo"/>'''Globo'''. Objekto sferforma : ''La tero ne estas perfekta globo, kvankam oni nomas ĝin terglobo''. Komparu : '''{{VdE|Kuglo}}'''. <section end="Globo"/> <section begin="Gloro"/>'''Gloro'''. La plej alta opinio de la plimulto pri la meritoj, virtoj, talento : ''La gloro venas ofte nur post la morto de verkisto''. '''Glori'''. Honori per gloro : ''Estu glorata la nomo de Dio! '''Malgloro'''''. La plej malalta opinio pri la morala aŭ intelekta valoro : ''akiri malgloron per friponaĵoj''. '''Glorkrono'''. Luma cirklo, per kiu la pentristoj ordinare ĉirkaŭas la kapojn de l’ sanktuloj ; aŭreolo. <section end="Gloro"/> <section begin="Gloso"/>'''Gloso'''. Klarigo de la senco de vorto per surmarĝena noto; komentario. '''Glosaro'''. Vortaro de arĥaikaj aŭ specialaj vortoj, uzitaj de aŭtoro. <section end="Gloso"/> <section begin="Gluo"/>'''Gluo'''. Densa fluida substanco, uzata por firme kunigi du objektojn : ''gumo araba''. '''Glui'''. Kunigi per gluo. '''Alglui'''. Glui malgrandan objekton je granda : ''alglui poŝtmarkon''. '''Kunglui'''. Glui du objektojn proksimume same grandajn : ''kunglui du paperajn foliojn''. '''Malglui'''. Liberigi objekton, kunigitan kun alia objekto per gluo : ''malglui poŝtan markon''. <section end="Gluo"/> <section begin="Gluti"/>'''Gluti'''. Per la movoj de la muskoloj de la gorĝo transporti el la buŝo en la ezofagon kaj stomakon : ''gluti manĝaĵon, pilolon''. <section end="Gluti"/> <section begin="Gnomo"/>'''Gnomo'''. Fabela estaĵo, gardanta trezorojn en la interno de la tero. <section end="Gnomo"/> <section begin="Gnomono"/>'''Gnomono'''. Sunhorloĝo, kompaso. <section end="Gnomono"/> <section begin="Gobio"/>'''Gobio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de riverfiŝo. (''Gobio''). <section end="Gobio"/> <section begin="Goeleto"/>'''Goeleto'''. Malgranda dumasta velŝipo. <section end="Goeleto"/> <section begin="Golfo"/>'''Golfo'''. Parto de maro, de oceano, eniĝinta en kontinenton : ''la Biskaja golfo''. <section end="Golfo"/> <section begin="Gondolo"/>'''Gondolo'''. Longa, plata ŝipeto, uzata precipe en Venecio. '''Gondolisto'''. Remisto de gondolo. <section end="Gondolo"/> <section begin="Gonoreo"/>'''Gonoreo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Inflamo de la muka membrano de la uretro aŭ de unu el la najbaraj organoj, kun pusa sekrecio. <section end="Gonoreo"/> <section begin="Gorĝo"/>'''Gorĝo'''. Interna parto de la kolo, la kavo post la buŝo. <section end="Gorĝo"/> <section begin="Gorilo"/>'''Gorilo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). La plej granda simio, el la familio de l’ homosimilaj (''Gorilla''). <section end="Gorilo"/> <section begin="Gotika"/>'''Gotika''' ({{VdE-ml|Arĥitekt}}.). Karakterizata de akrepintaj arkaĵoj : ''Notre-Dame de Paris estas gotika konstruaĵo''. <section end="Gotika"/> <section begin="Gracia"/>'''Gracia'''. Posedanta harmonian strukturon, harmoniajn proporciojn : ''gracia knabino''. '''Gracieco'''. Eco de tio, kio estas gracia. '''Malgracia'''. Posedanta senharmoniajn proporciojn. <section end="Gracia"/> <section begin="Grado"/>'''Grado'''. - 1. Ĉiu el la 360 partoj de la cirklo : ''Grado = 60 minut''. - 2. Divido de la termometra skalo : ''10 gradoj super la nulo''. - 3. Mezuro de eco : ''gradoj de komparo, la plej alta grado de kolero''. '''Gradigi'''. Dividi en gradojn; dismeti, ordigi laŭ grado : ''gradigi termometron, gradigitaj legaĵoj''. '''Grade'''. Laŭ grado. <section end="Grado"/> <section begin="Grafo"/>'''Grafo'''. Persono posedanta nobelan titolon, kies alteco estas inter tiu de princo kaj barono. '''Graflando'''. Provinco, regata de grafo. <section end="Grafo"/> <section begin="Grafiko"/>'''Grafiko'''. Reproduktado de objektoj per linioj kaj figuroj : ''La alfabeto de Esperanto plej bone konservas la grafikon kaj la fonetikon de l’ internaciaj vortoj''. <section end="Grafiko"/> <section begin="Grafito"/>'''Grafito'''. Grize-nigra, mola speco de karbono, uzata precipe por la fabrikado de krajonoj. <section end="Grafito"/> <section begin="Grafologo"/>'''Grafologo'''. Specialisto en la grafologio. <section end="Grafologo"/> <section begin="Grafologio"/>'''Grafologio'''. Arto ekkoni la karakteron de persono per la esploro de lia skribo. <section end="Grafologio"/> <section begin="Grajno"/>'''Grajno'''. - 1. Malgranda seka frukto aŭ semo, precipe de greno : ''grajno de tritiko, de pipro''. - 2. Objekto, similanta grajnon : ''hajla grajno''. Komparu : '''{{VdE|Greno}}, {{VdE|Kerno|kerno}}, {{VdE|Semo|semo}}'''. <section end="Grajno"/> <section begin="Graki"/>'''Graki'''. Eligi sonojn, kiel la korniko. <section end="Graki"/> <section begin="Gramo"/>'''Gramo'''. Pezunuo de la metra sistemo : ''pezo de unu kuba centimetro de distilita akvo, ĉe la temperaturo de ĝia plej granda denseco''. <section end="Gramo"/> <section begin="Gramatiko"/>'''Gramatiko'''. Scienco, instruanta korekte skribi kaj paroli; verko, enhavanta regulojn de la gramatiko. '''Gramatika'''. Kiu rilatas la gramatikon : ''gramatika regulo''. <section end="Gramatiko"/> <section begin="Graminacoj"/>'''Graminacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj : ''tritiko, sekalo, hordeo, aveno, maizo''. <section end="Graminacoj"/> <section begin="Granato"/>'''Granato''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ granatarbo. '''Granatujo'''. Arbo el la familio de l’ mirtacoj (''Punica granatum'').<section end="Granato"/><noinclude><references/></noinclude> 67u54ybr0mlhtep5d7gwlzpygxrd30x 104 37711 121590 121383 2026-05-25T16:00:42Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 121590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Granda"/>'''Granda'''. - 1. Kiu okupas multe da spaco; kies dimensioj superas la ordinarajn : ''granda domo, granda monto''. - 2. De alta grado, forta, glora, supera : ''granda kuraĝo, granda vento, granda verkisto''. '''Grandigi'''. Fari ion granda. '''Grandiĝi'''. Fariĝi granda, kreski. '''Pligrandigi'''. Fari ion pli granda. '''Pligrandiĝi'''. Fariĝi pli granda. '''Grandeco'''. Eco de tio, kio estas granda. '''Grandanima'''. Kies moralaj ecoj superas tiujn de ordinaraj homoj : ''Grandanima homo ne estas venĝema''. '''Trograndigi'''. Preterpasi la ĝustan gradon; troi : ''La raporto trograndigis la danĝeron''. '''Malgranda'''. - 1. Kiu okupas malmulte da spaco; kies dimensioj malsuperas la ordinarajn : ''malgranda skatolo''. - 2. De malalta grado. '''Malgrandigi'''. Fari ion malgranda. '''Plimalgrandigi'''. Fari ion pli malgranda. '''Grandega'''. Tre granda, kolosa, giganta. '''Grandegulo'''. Homo, kies kresko multe superas la ordinaran; koloso, giganto. '''Malgrandega'''. Tre malgranda; kies grandeco multe malsuperas la ordinaran. '''Malgrandegulo'''. Homo, kies kresko multe malsuperas la ordinaran; pigmeo. '''Pogrande'''. En grandaj kvantoj : ''vendi pogrande''. '''Pomalgrande'''. En malgrandaj kvantoj : ''vendi pomalgrande''. <section end="Granda"/> <section begin="Grandioza"/>'''Grandioza'''. Faranta fortan impreson per sia grandeco : ''grandioza kongreso''. <section end="Grandioza"/> <section begin="Granito"/>'''Granito'''. Tre malmola ŝtonego, konsistanta el feldspato, glimo kaj kvarco, kaj uzata por pavimoj, konstruaĵoj. '''Granita'''. El granito : ''granita muro''. <section end="Granito"/> <section begin="Graso"/>'''Graso'''. Facile ŝmirebla kaj fandebla substanco de la korpo de l' bestoj. '''Grasa'''. Konsistanta el graso; havanta multe da graso, dika : ''grasa histo; grasa homo, grasa porko''. '''Grasigi'''. Fari ion grasa : ''grasigi anseron''. '''Grasiĝi'''. Fariĝi grasa : ''Ne grasiĝas tiu, kiu multe laboras''. Komparu : '''{{VdE|Lardo}}''', '''{{VdE|Sebo|sebo}}'''. <section end="Graso"/> <section begin="Grati"/>'''Grati'''. Movi ien kaj returnen akran, pintan objekton, ungon sur la supraĵo de alia objekto : ''grati al iu la vizaĝon; grati la jukantan haŭton''. Komparu : '''{{VdE|Froti}}''', '''{{VdE|Skrapi|skrapi}}''', '''{{VdE|Viŝi|viŝi}}'''. <section end="Grati"/> <section begin="Gratuli"/>'''Gratuli'''. Esprimi sian kontentecon, diri komplimentojn al iu pro lia sukceso : ''gratuli iun; gratuli pro io''. '''Gratulo'''. Vortoj de tiu, kiu gratulas. Komparu : '''{{VdE|Bondeziri}}'''. <section end="Gratuli"/> <section begin="Grava"/>'''Grava'''. Havanta grandan influon, grandajn sekvojn : ''grava persono; grava demando, grava malsano''. Unueco estas la plej grava bazo de la internacia lingvo. '''Grave'''. En grava maniero. '''Graveco'''. Eco de tio, kio estas grava. Komparu : '''{{VdE|Serioza}}'''. <section end="Grava"/> <section begin="Graveda"/>'''Graveda'''. Portanta idon en la utero : ''graveda virino''. '''Gravedigi'''. Fari inon graveda. '''Gravediĝi'''. Fariĝi graveda. <section end="Graveda"/> <section begin="Gravuri"/>'''Gravuri'''. Fari desegnaĵojn sur ligno, metalo, marmoro per speciala ŝtala instrumento. '''Gravuraĵo'''. Gravurita desegnaĵo. '''Gravurilo'''. Ŝtala akrepinta instrumento por gravuri. '''Gravuristo'''. Homo, kies profesio estas gravuri. <section end="Gravuri"/> <section begin="Grenado"/>'''Grenado'''. Malgranda kava globo, plenigita per pulvo, kun meĉo, kiun oni ĵetas per la mano aŭ kanono, por ke ĝi eksplodu meze de la malamikoj. <section end="Grenado"/> <section begin="Greno"/>'''Greno'''. Vegetaĵo, el kies grajnoj oni faras panon; ĝiaj grajnoj : ''tritiko, sekalo, aveno, hordeo''. '''Grenejo'''. Ejo, kie oni konservas draŝitan grenon. Komparu : '''{{VdE|Grajno}}''', '''{{VdE|Kerno|kerno}}''', '''{{VdE|Semo|semo}}'''. <section end="Greno"/> <section begin="Grio"/>'''Grio'''. Greno, muelita en grandajn erojn kaj liberigita de l' ŝeloj : ''tritika, hordea grio''. Komparu : '''{{VdE|Kaĉo}}'''. <section end="Grio"/> <section begin="Grifo"/>'''Grifo'''. Fabela besto kun leona korpo, kun kapo kaj flugiloj de aglo. <section end="Grifo"/> <section begin="Grifelo"/>'''Grifelo'''. Ardeza krajono. <section end="Grifelo"/> <section begin="Grilo"/>'''Grilo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la familio de la rektoflugilaj, vivanta en fendoj kaj poroj, faranta bruon per la frotado de la flugiloj (''Gryllus''). <section end="Grilo"/> <section begin="Grimaco"/>'''Grimaco'''. Neordinara, nenatura mieno : ''grimaco de malkontenteco''. '''Grimaci'''. Fari grimacojn. <section end="Grimaco"/> <section begin="Grimpi"/>'''Grimpi'''. Malfacile, kun granda peno supreniri, sin helpante per la manoj kaj piedoj : ''grimpi sur monton, grimpi sur arbon''. Komparu : '''{{VdE|Rampi}}'''. <section end="Grimpi"/> <section begin="Grinco"/>'''Grinco'''. Malagrabla sono, produktata ĉe frotado de du malmolaj korpoj : ''grinco de fero sur vitro''. '''Grinci'''. Fari grincon. '''Grincigi'''. Fari ion grincanta : ''grincigi la dentojn''. <section end="Grinco"/> <section begin="Gripo"/>'''Gripo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Febra epidemia malsano, karakterizata de febro, de doloroj en ĉiuj membroj, de nazkataro kaj tuso; influenco. <section end="Gripo"/> <section begin="Griza"/>'''Griza'''. Havanta koloron, kiu estas miksaĵo de blanka kaj nigra : ''grizaj haroj''. Nokte ĉiuj katoj estas grizaj. '''Grizhara'''. Havanta harojn, grizajn de la maljuneco. <section end="Griza"/> <section begin="Grogo"/>'''Grogo'''. Trinkaĵo el varmega akvo kun alkoholo, rumo. <section end="Grogo"/> <section begin="Groso"/>'''Groso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto (bero) de l’ grosujo. '''Grosujo'''. Arbeto el la familio de l’ saksifragacoj kun glataj aŭ lanugaj beroj (''Ribes grossularia''). <section end="Groso"/> <section begin="Groŝo"/>'''Groŝo'''. Malgranda monero : ''Ne valori eĉ unu groŝon''. <section end="Groŝo"/> <section begin="Groto"/>'''Groto'''. Kaverno en ŝtonego, artefarita kaverno. <section end="Groto"/><noinclude><references/></noinclude> 54q1rl2a3rafx7s6kgnwv3w8dzyvjve 121650 121590 2026-05-26T00:51:33Z Castelobranco 7 *ligilo 121650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude> <section begin="Granda"/>'''Granda'''. - 1. Kiu okupas multe da spaco; kies dimensioj superas la ordinarajn : ''granda domo, granda monto''. - 2. De alta grado, forta, glora, supera : ''granda kuraĝo, granda vento, granda verkisto''. '''Grandigi'''. Fari ion granda. '''Grandiĝi'''. Fariĝi granda, kreski. '''Pligrandigi'''. Fari ion pli granda. '''Pligrandiĝi'''. Fariĝi pli granda. '''Grandeco'''. Eco de tio, kio estas granda. '''Grandanima'''. Kies moralaj ecoj superas tiujn de ordinaraj homoj : ''Grandanima homo ne estas venĝema''. '''Trograndigi'''. Preterpasi la ĝustan gradon; troi : ''La raporto trograndigis la danĝeron''. '''Malgranda'''. - 1. Kiu okupas malmulte da spaco; kies dimensioj malsuperas la ordinarajn : ''malgranda skatolo''. - 2. De malalta grado. '''Malgrandigi'''. Fari ion malgranda. '''Plimalgrandigi'''. Fari ion pli malgranda. '''Grandega'''. Tre granda, kolosa, giganta. '''Grandegulo'''. Homo, kies kresko multe superas la ordinaran; koloso, giganto. '''Malgrandega'''. Tre malgranda; kies grandeco multe malsuperas la ordinaran. '''Malgrandegulo'''. Homo, kies kresko multe malsuperas la ordinaran; pigmeo. '''Pogrande'''. En grandaj kvantoj : ''vendi pogrande''. '''Pomalgrande'''. En malgrandaj kvantoj : ''vendi pomalgrande''. <section end="Granda"/> <section begin="Grandioza"/>'''Grandioza'''. Faranta fortan impreson per sia grandeco : ''grandioza kongreso''. <section end="Grandioza"/> <section begin="Granito"/>'''Granito'''. Tre malmola ŝtonego, konsistanta el feldspato, glimo kaj kvarco, kaj uzata por pavimoj, konstruaĵoj. '''Granita'''. El granito : ''granita muro''. <section end="Granito"/> <section begin="Graso"/>'''Graso'''. Facile ŝmirebla kaj fandebla substanco de la korpo de l' bestoj. '''Grasa'''. Konsistanta el graso; havanta multe da graso, dika : ''grasa histo; grasa homo, grasa porko''. '''Grasigi'''. Fari ion grasa : ''grasigi anseron''. '''Grasiĝi'''. Fariĝi grasa : ''Ne grasiĝas tiu, kiu multe laboras''. Komparu : '''{{VdE|Lardo}}''', '''{{VdE|Sebo|sebo}}'''. <section end="Graso"/> <section begin="Grati"/>'''Grati'''. Movi ien kaj returnen akran, pintan objekton, ungon sur la supraĵo de alia objekto : ''grati al iu la vizaĝon; grati la jukantan haŭton''. Komparu : '''{{VdE|Froti}}''', '''{{VdE|Skrapi|skrapi}}''', '''{{VdE|Viŝi|viŝi}}'''. <section end="Grati"/> <section begin="Gratuli"/>'''Gratuli'''. Esprimi sian kontentecon, diri komplimentojn al iu pro lia sukceso : ''gratuli iun; gratuli pro io''. '''Gratulo'''. Vortoj de tiu, kiu gratulas. Komparu : '''{{VdE|Deziri|Bondeziri}}'''. <section end="Gratuli"/> <section begin="Grava"/>'''Grava'''. Havanta grandan influon, grandajn sekvojn : ''grava persono; grava demando, grava malsano''. Unueco estas la plej grava bazo de la internacia lingvo. '''Grave'''. En grava maniero. '''Graveco'''. Eco de tio, kio estas grava. Komparu : '''{{VdE|Serioza}}'''. <section end="Grava"/> <section begin="Graveda"/>'''Graveda'''. Portanta idon en la utero : ''graveda virino''. '''Gravedigi'''. Fari inon graveda. '''Gravediĝi'''. Fariĝi graveda. <section end="Graveda"/> <section begin="Gravuri"/>'''Gravuri'''. Fari desegnaĵojn sur ligno, metalo, marmoro per speciala ŝtala instrumento. '''Gravuraĵo'''. Gravurita desegnaĵo. '''Gravurilo'''. Ŝtala akrepinta instrumento por gravuri. '''Gravuristo'''. Homo, kies profesio estas gravuri. <section end="Gravuri"/> <section begin="Grenado"/>'''Grenado'''. Malgranda kava globo, plenigita per pulvo, kun meĉo, kiun oni ĵetas per la mano aŭ kanono, por ke ĝi eksplodu meze de la malamikoj. <section end="Grenado"/> <section begin="Greno"/>'''Greno'''. Vegetaĵo, el kies grajnoj oni faras panon; ĝiaj grajnoj : ''tritiko, sekalo, aveno, hordeo''. '''Grenejo'''. Ejo, kie oni konservas draŝitan grenon. Komparu : '''{{VdE|Grajno}}''', '''{{VdE|Kerno|kerno}}''', '''{{VdE|Semo|semo}}'''. <section end="Greno"/> <section begin="Grio"/>'''Grio'''. Greno, muelita en grandajn erojn kaj liberigita de l' ŝeloj : ''tritika, hordea grio''. Komparu : '''{{VdE|Kaĉo}}'''. <section end="Grio"/> <section begin="Grifo"/>'''Grifo'''. Fabela besto kun leona korpo, kun kapo kaj flugiloj de aglo. <section end="Grifo"/> <section begin="Grifelo"/>'''Grifelo'''. Ardeza krajono. <section end="Grifelo"/> <section begin="Grilo"/>'''Grilo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la familio de la rektoflugilaj, vivanta en fendoj kaj poroj, faranta bruon per la frotado de la flugiloj (''Gryllus''). <section end="Grilo"/> <section begin="Grimaco"/>'''Grimaco'''. Neordinara, nenatura mieno : ''grimaco de malkontenteco''. '''Grimaci'''. Fari grimacojn. <section end="Grimaco"/> <section begin="Grimpi"/>'''Grimpi'''. Malfacile, kun granda peno supreniri, sin helpante per la manoj kaj piedoj : ''grimpi sur monton, grimpi sur arbon''. Komparu : '''{{VdE|Rampi}}'''. <section end="Grimpi"/> <section begin="Grinco"/>'''Grinco'''. Malagrabla sono, produktata ĉe frotado de du malmolaj korpoj : ''grinco de fero sur vitro''. '''Grinci'''. Fari grincon. '''Grincigi'''. Fari ion grincanta : ''grincigi la dentojn''. <section end="Grinco"/> <section begin="Gripo"/>'''Gripo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Febra epidemia malsano, karakterizata de febro, de doloroj en ĉiuj membroj, de nazkataro kaj tuso; influenco. <section end="Gripo"/> <section begin="Griza"/>'''Griza'''. Havanta koloron, kiu estas miksaĵo de blanka kaj nigra : ''grizaj haroj''. Nokte ĉiuj katoj estas grizaj. '''Grizhara'''. Havanta harojn, grizajn de la maljuneco. <section end="Griza"/> <section begin="Grogo"/>'''Grogo'''. Trinkaĵo el varmega akvo kun alkoholo, rumo. <section end="Grogo"/> <section begin="Groso"/>'''Groso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto (bero) de l’ grosujo. '''Grosujo'''. Arbeto el la familio de l’ saksifragacoj kun glataj aŭ lanugaj beroj (''Ribes grossularia''). <section end="Groso"/> <section begin="Groŝo"/>'''Groŝo'''. Malgranda monero : ''Ne valori eĉ unu groŝon''. <section end="Groŝo"/> <section begin="Groto"/>'''Groto'''. Kaverno en ŝtonego, artefarita kaverno. <section end="Groto"/><noinclude><references/></noinclude> o4b4gpm5d78djbku0rw9kbvqpufhsp2 104 37712 121593 121385 2026-05-25T19:23:52Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 121593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><section begin="Haro"/>''{{vdf|harlig|oj}}''. '''Senhara'''. Ne havanta harojn; perdinta harojn : ''Senhara, kiel la genuo''. '''Senharaĵo'''. Parto de la kapo, perdinta la harojn : ''brili, kiel senharaĵo''. '''Senharulo'''. Homo, perdinta kapharojn. '''Senhariĝi'''. Perdi la kapharojn : ''La viroj senhariĝas pli ofte, ol la virinoj''. '''Kolhararo'''. Longaj haroj, pendantaj de la kolo de bestoj : ''La leonino ne posedas kolhararon''. '''Lipharoj'''. Haroj sur la supra lipo de l’ viroj. '''Vangharoj'''. Haroj sur la vangoj de l‘ viroj. '''Okulharoj'''. Haroj, elkreskantaj el la rando de l’ palpebro. <section end="Haro"/> <section begin="Hardi"/>'''Hardi'''. - 1. Fari la feron pli fortika, brulvarmigante ĝin kaj poste malvarmigante en akvo. - 2. Fari iun nesentema por moralaj aŭ fizikaj kontraŭaĵoj; fortigi la karakteron : ''hardita per bataloj, per malfeliĉoj''. <section end="Hardi"/> <section begin="Haremo"/>'''Haremo'''. Aparta loĝejo por virinoj ĉe la mahometanoj. <section end="Haremo"/> <section begin="Haringo"/>'''Haringo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara ostfiŝo (''Clupea harengus''). <section end="Haringo"/> <section begin="Harmonio"/>'''Harmonio'''. - 1. Agrabla por la orelo sinsekvo de tonoj : ''muzika harmonio''. - 2. Konformeco de la partoj de tuto : ''harmonio de l’ universo''. - 3. Paco, interkonsento : ''En nia societo regas plena harmonio''. '''Harmonie'''. En harmonia maniero. '''Harmonia'''. Karakterizata de harmonio. <section end="Harmonio"/> <section begin="Harmoniko"/>'''Harmoniko'''. Muzika instrumento kun blovilo, movata per la dekstra mano, kaj kun klavaro, ludata per la maldekstra. <section end="Harmoniko"/> <section begin="Harmoniumo"/>'''Harmoniumo'''. Muzika instrumento kun blovilo, klavoj kaj pedaloj, imitanta la sonojn de l‘ orgeno. <section end="Harmoniumo"/> <section begin="Harpo"/>'''Harpo'''. Triangula muzika instrumento, staranta sur unu piedo, kun kordoj de malsama longeco, kiujn oni pinĉas per la fingroj de ambaŭ manoj. '''Harpisto'''. Harpa ludisto. <section end="Harpo"/> <section begin="Harpuno"/>'''Harpuno'''. Sagforma lanco kun longa ŝnuro por la fiŝkaptado de grandaj fiŝoj, balenoj. <section end="Harpuno"/> <section begin="Haŭbizo"/>'''Haŭbizo'''. Granda mallonga kanono. <section end="Haŭbizo"/> <section begin="Haŭto"/>'''Haŭto'''. Membrano, kovranta la korpon de l’ homo kaj de multaj bestoj. '''Senhaŭtigi'''. Forigi de io la haŭton : ''senhaŭtigi angilon''. <section end="Haŭto"/> <section begin="Havi"/>'''Havi'''. Longedaŭre teni en sia dispono, en si objekton materian aŭ nematerian, senton, econ : ''havi domon, havi konfidon, havi kapdoloron, havi tridek jarojn''. '''Havo'''. Tio, kion oni havas, propraĵo : ''Ju pli da havo, des pli da amikoj''. '''Enhavi'''. Havi en si : ''La tria volumo enhavas ĉiujn komediojn de Ŝekspir''. La preĝejo povas enhavi mil personojn. '''Enhavo'''. Objektoj enhavataj : ''enhavo de libro''. Komparu : '''{{VdE|Posedi}}'''. <section end="Havi"/> <section begin="Haveno"/>'''Haveno'''. Golfeto de rivero aŭ de maro, kie la ŝipoj povas sendanĝere resti, ĵetinte ankron. <section end="Haveno"/> <section begin="Hazardo"/>'''Hazardo'''. - 1. Ludo, kies rezultato dependas de okazo, de feliĉo, kaj ne de la lerteco de l’ partoprenantoj kaj kies ĉefa celo estas gajni monon : ''ruleto''. - 2 . Okazo, sendependa de niaj penoj, de nia volo : ''Hazardo estas malbona gardo''. '''Hazarda'''. Bazita sur hazardo : ''hazarda ludo, hazarda solvo de problemo''. Komparu : '''{{VdE|Akcidento}}''', '''{{VdE|Okazo|okazo}}'''. <section end="Hazardo"/> <section begin="He"/>'''He'''. Interjekcio por alvoki, por turni la atenton. <section end="He"/> <section begin="Hedero"/>'''Hedero''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la araliacoj, grimpanta, plantata por ornamo (''Hedera helix''). <section end="Hedero"/> <section begin="Hejmo"/>'''Hejmo'''. Loko, loĝejo, kie oni vivas konstante, kie oni estas ĉe si : ''La migruloj kaj vaguloj ne posedas hejmon''. '''Hejme'''. En la hejmo : ''Ĉu la sinjorino estas hejme? '''Hejmen'''''. En la hejmon, al la hejmo : ''Ni iru hejmen''. <section end="Hejmo"/> <section begin="Hejti"/>'''Hejti'''. Bruligi lignon, karbon, por plialtigi la temperaturon de ĉambro, loĝejo : ''hejti kamenon per briketoj, hejti ĉambron''. <section end="Hejti"/> <section begin="Hekatombo"/>'''Hekatombo'''. - 1. Ofero el cent bovoj en la antikva Grekujo. - 2. Mortigo de granda nombro da homoj : ''La modernaj bataloj estas veraj hekatomboj''. <section end="Hekatombo"/> <section begin="Heksametro"/>'''Heksametro'''. Verso, konsistanta el ses eroj (daktiloj kaj spondeoj) kaj uzata en la epopeoj : ''En la heksametro de Valienne nur la antaŭlasta ero estas spondeo''. <section end="Heksametro"/> <section begin="Hektaro"/>'''Hektaro'''. Kvadrata hektometro : ''Hektaro estas uzata, kiel mezuro de grandaj surfacoj''. <section end="Hektaro"/> <section begin="Hektografo"/>'''Hektografo'''. Aparato por multfoja kopiado de skribaĵoj aŭ desegnaĵoj, faritaj per speciala inko; la kopianta substanco estas miksaĵo de gelateno kun glicerino. '''Hektografi'''. Fari kopiojn per hektografo : ''hektografita raporto''. <section end="Hektografo"/> <section begin="Hektogramo"/>'''Hektogramo'''. Cent gramoj. <section end="Hektogramo"/> <section begin="Hektolitro"/>'''Hektolitro'''. Cent litroj. <section end="Hektolitro"/> <section begin="Hektometro"/>'''Hektometro'''. Cent metroj. <section end="Hektometro"/> <section begin="Hela"/>'''Hela'''. - 1. Forte lumanta : ''hela fajro, hela tago''. - 2. Havanta multe da blanko, malforte kolorita : ''hela bluo''. '''Malhela'''. Malforte lumanta; havanta malmulte da <section end="Hela"/><noinclude><references/></noinclude> 0hhq68830xdtd7m9hlojb54f3evbaro 121653 121593 2026-05-26T00:54:12Z Castelobranco 7 *ligilo 121653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><section begin="Haro"/>''{{vdf|harlig|oj}}''. '''Senhara'''. Ne havanta harojn; perdinta harojn : ''Senhara, kiel la genuo''. '''Senharaĵo'''. Parto de la kapo, perdinta la harojn : ''brili, kiel senharaĵo''. '''Senharulo'''. Homo, perdinta kapharojn. '''Senhariĝi'''. Perdi la kapharojn : ''La viroj senhariĝas pli ofte, ol la virinoj''. '''Kolhararo'''. Longaj haroj, pendantaj de la kolo de bestoj : ''La leonino ne posedas kolhararon''. '''Lipharoj'''. Haroj sur la supra lipo de l’ viroj. '''Vangharoj'''. Haroj sur la vangoj de l‘ viroj. '''Okulharoj'''. Haroj, elkreskantaj el la rando de l’ palpebro. <section end="Haro"/> <section begin="Hardi"/>'''Hardi'''. - 1. Fari la feron pli fortika, brulvarmigante ĝin kaj poste malvarmigante en akvo. - 2. Fari iun nesentema por moralaj aŭ fizikaj kontraŭaĵoj; fortigi la karakteron : ''hardita per bataloj, per malfeliĉoj''. <section end="Hardi"/> <section begin="Haremo"/>'''Haremo'''. Aparta loĝejo por virinoj ĉe la mahometanoj. <section end="Haremo"/> <section begin="Haringo"/>'''Haringo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara ostfiŝo (''Clupea harengus''). <section end="Haringo"/> <section begin="Harmonio"/>'''Harmonio'''. - 1. Agrabla por la orelo sinsekvo de tonoj : ''muzika harmonio''. - 2. Konformeco de la partoj de tuto : ''harmonio de l’ universo''. - 3. Paco, interkonsento : ''En nia societo regas plena harmonio''. '''Harmonie'''. En harmonia maniero. '''Harmonia'''. Karakterizata de harmonio. <section end="Harmonio"/> <section begin="Harmoniko"/>'''Harmoniko'''. Muzika instrumento kun blovilo, movata per la dekstra mano, kaj kun klavaro, ludata per la maldekstra. <section end="Harmoniko"/> <section begin="Harmoniumo"/>'''Harmoniumo'''. Muzika instrumento kun blovilo, klavoj kaj pedaloj, imitanta la sonojn de l‘ orgeno. <section end="Harmoniumo"/> <section begin="Harpo"/>'''Harpo'''. Triangula muzika instrumento, staranta sur unu piedo, kun kordoj de malsama longeco, kiujn oni pinĉas per la fingroj de ambaŭ manoj. '''Harpisto'''. Harpa ludisto. <section end="Harpo"/> <section begin="Harpuno"/>'''Harpuno'''. Sagforma lanco kun longa ŝnuro por la fiŝkaptado de grandaj fiŝoj, balenoj. <section end="Harpuno"/> <section begin="Haŭbizo"/>'''Haŭbizo'''. Granda mallonga kanono. <section end="Haŭbizo"/> <section begin="Haŭto"/>'''Haŭto'''. Membrano, kovranta la korpon de l’ homo kaj de multaj bestoj. '''Senhaŭtigi'''. Forigi de io la haŭton : ''senhaŭtigi angilon''. <section end="Haŭto"/> <section begin="Havi"/>'''Havi'''. Longedaŭre teni en sia dispono, en si objekton materian aŭ nematerian, senton, econ : ''havi domon, havi konfidon, havi kapdoloron, havi tridek jarojn''. '''Havo'''. Tio, kion oni havas, propraĵo : ''Ju pli da havo, des pli da amikoj''. '''Enhavi'''. Havi en si : ''La tria volumo enhavas ĉiujn komediojn de Ŝekspir''. La preĝejo povas enhavi mil personojn. '''Enhavo'''. Objektoj enhavataj : ''enhavo de libro''. Komparu : '''{{VdE|Posedi}}'''. <section end="Havi"/> <section begin="Haveno"/>'''Haveno'''. Golfeto de rivero aŭ de maro, kie la ŝipoj povas sendanĝere resti, ĵetinte ankron. <section end="Haveno"/> <section begin="Hazardo"/>'''Hazardo'''. - 1. Ludo, kies rezultato dependas de okazo, de feliĉo, kaj ne de la lerteco de l’ partoprenantoj kaj kies ĉefa celo estas gajni monon : ''ruleto''. - 2 . Okazo, sendependa de niaj penoj, de nia volo : ''Hazardo estas malbona gardo''. '''Hazarda'''. Bazita sur hazardo : ''hazarda ludo, hazarda solvo de problemo''. Komparu : '''{{VdE|Akcidento}}''', '''{{VdE|Okazi|okazo}}'''. <section end="Hazardo"/> <section begin="He"/>'''He'''. Interjekcio por alvoki, por turni la atenton. <section end="He"/> <section begin="Hedero"/>'''Hedero''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la araliacoj, grimpanta, plantata por ornamo (''Hedera helix''). <section end="Hedero"/> <section begin="Hejmo"/>'''Hejmo'''. Loko, loĝejo, kie oni vivas konstante, kie oni estas ĉe si : ''La migruloj kaj vaguloj ne posedas hejmon''. '''Hejme'''. En la hejmo : ''Ĉu la sinjorino estas hejme? '''Hejmen'''''. En la hejmon, al la hejmo : ''Ni iru hejmen''. <section end="Hejmo"/> <section begin="Hejti"/>'''Hejti'''. Bruligi lignon, karbon, por plialtigi la temperaturon de ĉambro, loĝejo : ''hejti kamenon per briketoj, hejti ĉambron''. <section end="Hejti"/> <section begin="Hekatombo"/>'''Hekatombo'''. - 1. Ofero el cent bovoj en la antikva Grekujo. - 2. Mortigo de granda nombro da homoj : ''La modernaj bataloj estas veraj hekatomboj''. <section end="Hekatombo"/> <section begin="Heksametro"/>'''Heksametro'''. Verso, konsistanta el ses eroj (daktiloj kaj spondeoj) kaj uzata en la epopeoj : ''En la heksametro de Valienne nur la antaŭlasta ero estas spondeo''. <section end="Heksametro"/> <section begin="Hektaro"/>'''Hektaro'''. Kvadrata hektometro : ''Hektaro estas uzata, kiel mezuro de grandaj surfacoj''. <section end="Hektaro"/> <section begin="Hektografo"/>'''Hektografo'''. Aparato por multfoja kopiado de skribaĵoj aŭ desegnaĵoj, faritaj per speciala inko; la kopianta substanco estas miksaĵo de gelateno kun glicerino. '''Hektografi'''. Fari kopiojn per hektografo : ''hektografita raporto''. <section end="Hektografo"/> <section begin="Hektogramo"/>'''Hektogramo'''. Cent gramoj. <section end="Hektogramo"/> <section begin="Hektolitro"/>'''Hektolitro'''. Cent litroj. <section end="Hektolitro"/> <section begin="Hektometro"/>'''Hektometro'''. Cent metroj. <section end="Hektometro"/> <section begin="Hela"/>'''Hela'''. - 1. Forte lumanta : ''hela fajro, hela tago''. - 2. Havanta multe da blanko, malforte kolorita : ''hela bluo''. '''Malhela'''. Malforte lumanta; havanta malmulte da <section end="Hela"/><noinclude><references/></noinclude> l0xi3tjmynsy8we1cbkj9o9r0ayenyc 0 37713 121620 115145 2026-05-25T23:34:31Z Castelobranco 7 121620 wikitext text/x-wiki <pages index="Kabe_-_Vortaro_de_Esperanto,_1922.pdf" from="63" to="64" fromsection="Litero Ĝ" tosection="Ĝusta" prev="[[../Litero G|G]]" next="[[../Litero H|H]]" header=1 /> [[Kategorio:Vortaro de Esperanto|Ĝ]] s0pr3sj46a1104v561xj8wu62iwifas 104 37714 121594 118218 2026-05-25T19:53:16Z HenriLeFoll 4277 /* Validigita */ 121594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><section begin="Hela"/>blanko, forte kolorita : ''malhela nokto; malhela ruĝo''. '''Heleco'''. Eco de tio, kio estas hela. Komparu : '''{{VdE|Brila}}''', '''{{VdE|Klara}}'''. <section end="Hela"/> <section begin="Heleboro"/>'''Heleboro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de l’ ranunkolacoj, plantata por ornamo; ĝia radiko estas venena (''Helleborus''). <section end="Heleboro"/> <section begin="Helena"/>'''Helena'''. Antikve greka : ''la helena arto''. '''Helenigi'''. Fari ion greka; doni al io grekan karakteron : ''La venkoj de Aleksandro Granda helenegis multajn orientajn popolojn''. '''Helenisto'''. Specialisto en la greka lingvo, en la greka historio. <section end="Helena"/> <section begin="Helenismo"/>'''Helenismo'''. La antikva greka civilizacio. <section end="Helenismo"/> <section begin="Helio"/>'''Helio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ĥemia elemento, gaso trovata en gasoj, ekstraktataj el kelkaj maloftaj mineralaj. <section end="Helio"/> <section begin="Helico"/>'''Helico'''. Ŝraŭbforma linio, ŝraŭbforma movilo : ''helico de ŝipo''. <section end="Helico"/> <section begin="Heliko"/>'''Heliko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Molusko kun spirala konko (''Helix''). <section end="Heliko"/> <section begin="Helpi"/>'''Helpi'''. Faciligi ies taskon, laboron, prenante sur sin parton da ĝi : ''helpi amikon, helpi laboron''. '''Helpo'''. Ago de tiu, kiu helpas : ''Ne rifuzu al mi vian multvaloran helpon''. '''Helpa'''. Kiu helpas : ''internacia helpa lingvo''. '''Helpema'''. Kiu volonte helpas. '''Malhelpi'''. Malfaciligi, malrapidigi ies taskon, laboron per kontraŭaj agoj : ''Bruo malhelpas aŭdi paroladon''. '''Malhelpo'''. Ago de tiu, kiu malhelpas. '''Kunhelpo'''. Helpo en komuna afero. <section end="Helpi"/> <section begin="Hemikranio"/>'''Hemikranio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Doloro de unu flanko de la kapo. <section end="Hemikranio"/> <section begin="Hemipteroj"/>'''Hemipteroj''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Vico de insektoj, kies antaŭaj flugiloj havas malmolan bazan parton : ''cimo'' (''Hemiptera''). <section end="Hemipteroj"/> <section begin="Hemorojdoj"/>'''Hemorojdoj''' ({{VdE-ml|Med}}.). Ŝvelo de vejnoj de la rekta intesto. <section end="Hemorojdoj"/> <section begin="Hepato"/>'''Hepato''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Granda glando, produktanta la galon. <section end="Hepato"/> <section begin="Heraldiko"/>'''Heraldiko'''. Scienco pri la blazonoj. <section end="Heraldiko"/> <section begin="Herbo"/>'''Herbo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo kun unuobla trunketo, kiu neniam ligniĝas. — Paŝtaĵo de multaj bestoj : ''herbomanĝantaj bestoj, malbonaj herboj = herboj malutilaj en la terkulturado''. '''Herbejo'''. Loko, kie kreskas herbo. <section end="Herbo"/> <section begin="Herbario"/>'''Herbario'''. Kolekto de sekigitaj vegetaĵoj (por instruaj celoj). <section end="Herbario"/> <section begin="Heredi"/>'''Heredi'''. Ricevi, konforme al la leĝo, propraĵon de mortinta parenco : ''heredi de amerika onklo''. '''Heredo'''. Tio, kion oni heredas : ''riĉa heredo''. '''Senheredigi'''. Senigi iun de heredo : ''senheredigi malobean filon''. <section end="Heredi"/> <section begin="Herezo"/>'''Herezo'''. Doktrino, kontraŭa al la religiaj dogmoj, precipe en la katolika eklezio : ''la herezo de Hus''. '''Herezulo'''. Homo, kiu proklamas, kredas herezon : ''En la mezaj jarcentoj oni bruligadis la herezulojn''. <section end="Herezo"/> <section begin="Hermafrodito"/>'''Hermafrodito'''. Duseksa estaĵo. <section end="Hermafrodito"/> <section begin="Hermetika"/>'''Hermetika'''. Perfekte, nepenetreble fermita. '''Hermetike'''. En hermetika maniero. <section end="Hermetika"/> <section begin="Hernio"/>'''Hernio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Eliĝo de intesto sub la haŭton tra la membrano, ĝin kovranta. <section end="Hernio"/> <section begin="Heroo"/>'''Heroo'''. - 1. Homo distingiĝanta per la grandeco de l’ animo, per eksterordinaraj faroj : ''milita heroo, heroo de sindonemo''. - 2 . Ĉefa persono de literatura verko : ''heroo de romano''. '''Heroa'''. De heroo, karakterizanta heroon : ''heroa ago''. '''Heroaĵo'''. Heroa ago : ''la heroaĵoj de Aĥilo''. '''Heroeco'''. Eco de heroo. <section end="Heroo"/> <section begin="Heroldo"/>'''Heroldo'''. Militisto, kies rolo estas anonci tre gravajn faktojn : ''proklamon de milito, kronsolenon k. t. p.'' <section end="Heroldo"/> <section begin="Heterogena"/>'''Heterogena'''. De malsama naturo, de malsama deveno. <section end="Heterogena"/> <section begin="Hetmano"/>'''Hetmano'''. Generalo de kozakoj. <section end="Hetmano"/> <section begin="Hiacinto"/>'''Hiacinto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Bulba vegetaĵo el la familio de l’ liliacoj kun diverskoloraj, bonodoraj floroj (''Hyacinthus''). <section end="Hiacinto"/> <section begin="Hibrido"/>'''Hibrido'''. Estaĵo devenanta de du malsamaj specoj, de du rasoj : ''mulo''. '''Hibrida'''. Devenanta de du malsamaj specoj, de du rasoj. <section end="Hibrido"/> <section begin="Hidro"/>'''Hidro'''. - 1. ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de polipo (''Hydra''). - 2. ({{VdE-ml|Mit}}.). Fabela monstro kun naŭ kapoj. <section end="Hidro"/> <section begin="Hidrargo"/>'''Hidrargo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Hg. Ĥemia elemento, arĝentosimila fluida metalo, uzata por la termometroj, barometroj, por fabrikado de speguloj, k. t. p. <section end="Hidrargo"/> <section begin="Hidrofobio"/>'''Hidrofobio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Timo de l’ akvo, karakterizanta la rabiajn homojn; rabio. '''Hidrofobia'''. Timanta la akvan, rabia. <section end="Hidrofobio"/> <section begin="Hidrogeno"/>'''Hidrogeno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). H. Ĥemia elemento, la plej malpeza gaso, senkolora, facile brulanta; en kombinaĵo kun la oksigeno ĝi formas la akvon. <section end="Hidrogeno"/> <section begin="Hidrometrio"/>'''Hidrometrio'''. Scienco pri la akvo. <section end="Hidrometrio"/> <section begin="Hidropatio"/>'''Hidropatio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Kuracado per la akvo. <section end="Hidropatio"/> <section begin="Hidropso"/>'''Hidropso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Eliĝo de la fluidaj partoj de l' sango el la vazoj en la histojn aŭ kavojn de l’ korpo, sen inflamo. <section end="Hidropso"/> <section begin="Hidroskopo"/>'''Hidroskopo'''. Instrumento por malkovri subteran akvon.<section end="Hidroskopo"/><noinclude><references/></noinclude> 5chsscr7naim3xpd2bt43jc580f782x 121654 121594 2026-05-26T00:54:44Z Castelobranco 7 *ligilo 121654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="HenriLeFoll" /></noinclude><section begin="Hela"/>blanko, forte kolorita : ''malhela nokto; malhela ruĝo''. '''Heleco'''. Eco de tio, kio estas hela. Komparu : '''{{VdE|Brili|Brila}}''', '''{{VdE|Klara}}'''. <section end="Hela"/> <section begin="Heleboro"/>'''Heleboro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de l’ ranunkolacoj, plantata por ornamo; ĝia radiko estas venena (''Helleborus''). <section end="Heleboro"/> <section begin="Helena"/>'''Helena'''. Antikve greka : ''la helena arto''. '''Helenigi'''. Fari ion greka; doni al io grekan karakteron : ''La venkoj de Aleksandro Granda helenegis multajn orientajn popolojn''. '''Helenisto'''. Specialisto en la greka lingvo, en la greka historio. <section end="Helena"/> <section begin="Helenismo"/>'''Helenismo'''. La antikva greka civilizacio. <section end="Helenismo"/> <section begin="Helio"/>'''Helio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ĥemia elemento, gaso trovata en gasoj, ekstraktataj el kelkaj maloftaj mineralaj. <section end="Helio"/> <section begin="Helico"/>'''Helico'''. Ŝraŭbforma linio, ŝraŭbforma movilo : ''helico de ŝipo''. <section end="Helico"/> <section begin="Heliko"/>'''Heliko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Molusko kun spirala konko (''Helix''). <section end="Heliko"/> <section begin="Helpi"/>'''Helpi'''. Faciligi ies taskon, laboron, prenante sur sin parton da ĝi : ''helpi amikon, helpi laboron''. '''Helpo'''. Ago de tiu, kiu helpas : ''Ne rifuzu al mi vian multvaloran helpon''. '''Helpa'''. Kiu helpas : ''internacia helpa lingvo''. '''Helpema'''. Kiu volonte helpas. '''Malhelpi'''. Malfaciligi, malrapidigi ies taskon, laboron per kontraŭaj agoj : ''Bruo malhelpas aŭdi paroladon''. '''Malhelpo'''. Ago de tiu, kiu malhelpas. '''Kunhelpo'''. Helpo en komuna afero. <section end="Helpi"/> <section begin="Hemikranio"/>'''Hemikranio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Doloro de unu flanko de la kapo. <section end="Hemikranio"/> <section begin="Hemipteroj"/>'''Hemipteroj''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Vico de insektoj, kies antaŭaj flugiloj havas malmolan bazan parton : ''cimo'' (''Hemiptera''). <section end="Hemipteroj"/> <section begin="Hemorojdoj"/>'''Hemorojdoj''' ({{VdE-ml|Med}}.). Ŝvelo de vejnoj de la rekta intesto. <section end="Hemorojdoj"/> <section begin="Hepato"/>'''Hepato''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Granda glando, produktanta la galon. <section end="Hepato"/> <section begin="Heraldiko"/>'''Heraldiko'''. Scienco pri la blazonoj. <section end="Heraldiko"/> <section begin="Herbo"/>'''Herbo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo kun unuobla trunketo, kiu neniam ligniĝas. — Paŝtaĵo de multaj bestoj : ''herbomanĝantaj bestoj, malbonaj herboj = herboj malutilaj en la terkulturado''. '''Herbejo'''. Loko, kie kreskas herbo. <section end="Herbo"/> <section begin="Herbario"/>'''Herbario'''. Kolekto de sekigitaj vegetaĵoj (por instruaj celoj). <section end="Herbario"/> <section begin="Heredi"/>'''Heredi'''. Ricevi, konforme al la leĝo, propraĵon de mortinta parenco : ''heredi de amerika onklo''. '''Heredo'''. Tio, kion oni heredas : ''riĉa heredo''. '''Senheredigi'''. Senigi iun de heredo : ''senheredigi malobean filon''. <section end="Heredi"/> <section begin="Herezo"/>'''Herezo'''. Doktrino, kontraŭa al la religiaj dogmoj, precipe en la katolika eklezio : ''la herezo de Hus''. '''Herezulo'''. Homo, kiu proklamas, kredas herezon : ''En la mezaj jarcentoj oni bruligadis la herezulojn''. <section end="Herezo"/> <section begin="Hermafrodito"/>'''Hermafrodito'''. Duseksa estaĵo. <section end="Hermafrodito"/> <section begin="Hermetika"/>'''Hermetika'''. Perfekte, nepenetreble fermita. '''Hermetike'''. En hermetika maniero. <section end="Hermetika"/> <section begin="Hernio"/>'''Hernio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Eliĝo de intesto sub la haŭton tra la membrano, ĝin kovranta. <section end="Hernio"/> <section begin="Heroo"/>'''Heroo'''. - 1. Homo distingiĝanta per la grandeco de l’ animo, per eksterordinaraj faroj : ''milita heroo, heroo de sindonemo''. - 2 . Ĉefa persono de literatura verko : ''heroo de romano''. '''Heroa'''. De heroo, karakterizanta heroon : ''heroa ago''. '''Heroaĵo'''. Heroa ago : ''la heroaĵoj de Aĥilo''. '''Heroeco'''. Eco de heroo. <section end="Heroo"/> <section begin="Heroldo"/>'''Heroldo'''. Militisto, kies rolo estas anonci tre gravajn faktojn : ''proklamon de milito, kronsolenon k. t. p.'' <section end="Heroldo"/> <section begin="Heterogena"/>'''Heterogena'''. De malsama naturo, de malsama deveno. <section end="Heterogena"/> <section begin="Hetmano"/>'''Hetmano'''. Generalo de kozakoj. <section end="Hetmano"/> <section begin="Hiacinto"/>'''Hiacinto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Bulba vegetaĵo el la familio de l’ liliacoj kun diverskoloraj, bonodoraj floroj (''Hyacinthus''). <section end="Hiacinto"/> <section begin="Hibrido"/>'''Hibrido'''. Estaĵo devenanta de du malsamaj specoj, de du rasoj : ''mulo''. '''Hibrida'''. Devenanta de du malsamaj specoj, de du rasoj. <section end="Hibrido"/> <section begin="Hidro"/>'''Hidro'''. - 1. ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de polipo (''Hydra''). - 2. ({{VdE-ml|Mit}}.). Fabela monstro kun naŭ kapoj. <section end="Hidro"/> <section begin="Hidrargo"/>'''Hidrargo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Hg. Ĥemia elemento, arĝentosimila fluida metalo, uzata por la termometroj, barometroj, por fabrikado de speguloj, k. t. p. <section end="Hidrargo"/> <section begin="Hidrofobio"/>'''Hidrofobio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Timo de l’ akvo, karakterizanta la rabiajn homojn; rabio. '''Hidrofobia'''. Timanta la akvan, rabia. <section end="Hidrofobio"/> <section begin="Hidrogeno"/>'''Hidrogeno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). H. Ĥemia elemento, la plej malpeza gaso, senkolora, facile brulanta; en kombinaĵo kun la oksigeno ĝi formas la akvon. <section end="Hidrogeno"/> <section begin="Hidrometrio"/>'''Hidrometrio'''. Scienco pri la akvo. <section end="Hidrometrio"/> <section begin="Hidropatio"/>'''Hidropatio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Kuracado per la akvo. <section end="Hidropatio"/> <section begin="Hidropso"/>'''Hidropso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Eliĝo de la fluidaj partoj de l' sango el la vazoj en la histojn aŭ kavojn de l’ korpo, sen inflamo. <section end="Hidropso"/> <section begin="Hidroskopo"/>'''Hidroskopo'''. Instrumento por malkovri subteran akvon.<section end="Hidroskopo"/><noinclude><references/></noinclude> ipqfes9m5lv0j6a5bcjpwam0rhmcqj2 104 37721 121655 119423 2026-05-26T00:55:57Z Castelobranco 7 *ligilo 121655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Imperialismo"/>'''Imperialismo'''. Emo al la fondo de imperio kaj al la regado de la mondo. '''Imperialisto'''. Adepto de la imperialismo. <section end="Imperialismo"/> <section begin="Impertinenta"/>'''Impertinenta'''. Parolanta aŭ kondutanta malrespekte, malĝentile : ''impertinenta persono, impertinenta tono''. '''Impertinente'''. En impertinenta maniero. '''Impertinenteco'''. Eco de tio, kio estas impertinenta. <section end="Impertinenta"/> <section begin="Impliki"/>'''Impliki'''. - 1. Malliberigi, malhelpi la movojn de io, senorde volvante ĉirkaŭ ĝi fadenojn : ''La kato implikis siajn piedojn en volvaĵo de kotono''.- 2. Malfaciligi, kompliki ia solvon per senordaj procedoj : ''impliki la kalkulojn; impliki iun en malagrablan aferon''. <section end="Impliki"/> <section begin="Imponi"/>'''Imponi'''. Kaŭzi respekton, admiron : ''Lia persisto imponas al ĉiuj''. <section end="Imponi"/> <section begin="Importi"/>'''Importi'''. Venigi komercaĵojn de eksterlando : ''Anglujo importas la grenon de diversaj landoj''. <section end="Importi"/> <section begin="Imposto"/>'''Imposto'''. Pago de la regnanoj por la bezonoj de l’ regno aŭ urbo : ''direktaj kaj nedirektaj impostoj''. '''Limimposto'''. Pago por eksterlandaj komercaĵoj ĉe la trapaso de la iandlimo. '''Limimpostejo'''. Ejo kie oni revizas la pakaĵojn de la vojaĝantoj kaj la importatajn komercaĵojn kaj akceptas la pagon por ili. <section end="Imposto"/> <section begin="Impotenta"/>'''Impotenta'''. Perdinta la viran seksan forton. <section end="Impotenta"/> <section begin="Impreso"/>'''Impreso'''. Influo je la sentoj, je la koro, je la spirito : ''La parolado faris grandan impreson''. '''Impresi'''. Fari impreson. Komparu : '''{{VdE|Efekto}}'''. <section end="Impreso"/> <section begin="Impresario"/>'''Impresario'''. Entreprenisto de cirkaj, teatraj spektakloj, de koncertoj. <section end="Impresario"/> <section begin="Improvizi"/>'''Improvizi'''. - 1. Deklami versaĵon ĵus senprepare verkitan; diri senprepare paroladon. - 2. Fari ion senprepare : ''improvizi tagmanĝon por neatenditaj gastoj''. <section end="Improvizi"/> <section begin="Impulso"/>'''Impulso'''. Forto, motivo, kiu igas nin ion fari. <section end="Impulso"/> <section begin="Imputi"/>'''Imputi'''. Atribui ion mallaŭdindan : ''imputi al iu anonimon''. <section end="Imputi"/> <section begin="Imuna"/>'''Imuna'''. Ŝirmita kontraŭ infekta malsano. '''Imuneco'''. Eco de tiu, kiu estas imuna. '''Imunigi'''. Fari iun imuna : ''imunigi kontraŭ la variolo per vakcino''. <section end="Imuna"/> <section begin="-In"/>'''- In'''. Sufikso por derivi de la viraj nomoj tiujn de la alia sekso : ''patro, patrino; kolombo, kolombino''. <section end="-In"/> <section begin="Inaŭguracio"/>'''Inaŭguracio'''. Solena malfermo, solena komenco : ''inaŭguracio de establaĵo''. <section end="Inaŭguracio"/> <section begin="Incenso"/>'''Incenso'''. Aroma rezino, bruligata dum religiaj ceremonioj. '''Incensi'''. Honori per incenso : ''incensi altaron''. <section end="Incenso"/> <section begin="Inciti"/>'''Inciti'''. Eksciti ies koleron per agoj, malagrablaj al li : ''inciti hundon, forprenante de ĝi oston''. <section end="Inciti"/> <section begin="-Ind"/>'''-Ind'''. Sufikso por derivi vortojn kun la senco : ''kiu meritas, meritanta : leginda, konfidinda, mirinda''. <section end="-Ind"/> <section begin="Indekso"/>'''Indekso'''. Tabelo, redaktita en alfabeta ordo. <section end="Indekso"/> <section begin="Indieno"/>'''Indieno'''. Delikata multkolora katuno. <section end="Indieno"/> <section begin="Indiferenta"/>'''Indiferenta'''. - 1. Kiu prezentas neniun motivon por prefero, pri kiu oni ne zorgas : ''Kion vi faros, tio estas por mi indiferenta''. - 2. Por kiu io estas indiferenta; kiu ne interesiĝas pri io : ''homo indiferenta por la belartoj''. '''Indiferenteco'''. Eco de tiu, kiu estas indiferenta. Komparu : '''{{VdE|Apatio|Apatia}}'''. <section end="Indiferenta"/> <section begin="Indigo"/>'''Indigo'''. Blua farbo, produktata el samnoma arbo. <section end="Indigo"/> <section begin="Indigni"/>'''Indigni'''. Senti koleron kaj malestimon pro nejusta, nenobla ago. '''Indigno'''. Sento de tiu, kiu indignas : ''esprimi indignon''. '''Indignigi'''. Kaŭzi ies indignon. <section end="Indigni"/> <section begin="Indiĝeno"/>'''Indiĝeno'''. Kies antaŭuloj loĝas la landon de tempo nememorebla : ''La Eŭropanoj ekstermis multajn indiĝenojn de Ameriko''. <section end="Indiĝeno"/> <section begin="Indikativo"/>'''Indikativo''' ({{VdE-ml|Gram}}.). Modo de la verboj, per kiu oni esprimas agon aŭ staton en maniero certa, absoluta. <section end="Indikativo"/> <section begin="Indiumo"/>'''Indiumo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). In. Arĝente blanka metalo. <section end="Indiumo"/> <section begin="Individuo"/>'''Individuo'''. - 1. Unuopa estaĵo, persono rilate al la speco, aro, al kiu ĝi apartenas. - 2. Persono nekonata, pri kiu oniparolas senrespekte : ''Kiu venis? Iu suspektinda individuo''. '''Individua'''. Persona, apartenanta al individuo, karakterizanta individuon : ''individua opinio''. '''Individue'''. En individua maniero. '''Individueco'''. Eco, karakterizanta individuon. <section end="Individuo"/> <section begin="Indukcio"/>'''Indukcio'''. - 1. Filozofia maniero de rezonado, faranta ĝeneralajn konkludojn el apartaj faktoj. - 2. Produkto de elektra fluo per magneto aŭ per alia elektra fluo. '''Indukcia'''. Bazita sur indukcio, devenanta de indukcio. <section end="Indukcio"/> <section begin="Indulgenco"/>'''Indulgenco'''. Absolvo kompleta aŭ parta de la pekoj per la katolika eklezio. <section end="Indulgenco"/> <section begin="Indulgi"/>'''Indulgi'''. Agi nesevere kontraŭ ies pekoj, eraroj : ''La gepatroj ofte tro indulgas siajn infanojn Indulgo''. Agmaniero de tiu, kiu indulgas. '''Indulge'''. En indulga maniero. '''Indulgema'''. Kiu havas la inklinon indulgi. <section end="Indulgi"/><noinclude><references/></noinclude> 6t0hloxm6thsl8hhaiwj8lhq6tpk2up 104 37723 121656 121435 2026-05-26T00:56:53Z Castelobranco 7 *ligilo 121656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude><section begin="Insidi"/>insidas. '''Insida'''. Bazita sur insido. '''Inside'''. En insida maniero. '''Insidema'''. Havanta inklinon al insido. <section end="Insidi"/> <section begin="Insigno"/>'''Insigno'''. Blazono; signo de povo, de ofico : ''reĝa krono''. <section end="Insigno"/> <section begin="Insisti"/>'''Insisti'''. Firme resti ĉe sia opinio kaj postuli de aliaj agojn konformajn al ĝi; ne cedi al la opinio de aliaj : ''insisti pri la graveco de la unueco en la internacia lingvo''. Komparu : '''{{VdE|Obstina|Obstini}}''', '''{{VdE|Persisti|persisti}}'''. <section end="Insisti"/> <section begin="Inspekti"/>'''Inspekti'''. Kontroli la laboron de oficistoj, laboristoj. Komparu : '''{{VdE|Kontroli}}''', '''{{VdE|Revizi|revizi}}'''. <section end="Inspekti"/> <section begin="Inspektoro"/>'''Inspektoro'''. Supera oficisto, kies funkcio estas kontroli. <section end="Inspektoro"/> <section begin="Inspiri"/>'''Inspiri'''. Naskigi penson, planon : ''inspiri al iu temon por literatura verko''. Komparu : '''{{VdE|Sugesto|Sugesti}}'''. <section end="Inspiri"/> <section begin="Instali"/>'''Instali'''. - 1. Solene enkonduki en oficon, okupon : ''instali direktoron''. - 2. Meti en la ĝusta loko kaj definitive aranĝi por la agado : ''instali maŝinon''. <section end="Instali"/> <section begin="Instalo"/>'''Instalo'''. Ago de tiu, kiu instalas. '''Instanco'''. Grado de la juĝa povo : ''apelacio al supera instanco''. <section end="Instalo"/> <section begin="Instigi"/>'''Instigi'''. Morale puŝi al ago : ''La flama deziro proksimigi la momenton de la fina venko instigas ĉiujn Esperantistojn al la laboro por nia ideo''. '''Instigo'''. Ago de tiu, kiu instigas. Komparu : '''{{VdE|Eksciti}}''', '''{{VdE|Stimuli|stimuli}}'''. <section end="Instigi"/> <section begin="Instinkto"/>'''Instinkto'''. Interna, senkonsidera im" pulso por ago : ''la instinkto de l' bestoj''. '''Instinkte'''. Per instinkto. <section end="Instinkto"/> <section begin="Institucio"/>'''Institucio'''. Publika aŭ privata fondaĵo, organizaĵo : ''juraj institucioj''. <section end="Institucio"/> <section begin="Instituto"/>'''Instituto'''. Nomo de diversaj institucioj, precipe lernejaj : ''instituto de inĝenieroj; franca instituto = franca akademiaro''. <section end="Instituto"/> <section begin="Instrui"/>'''Instrui'''. Konigi al iu sciencon, doni lecionojn : ''instrui infanon; instrui matematikon; instrui al infano la gramatikon''. '''Instrua'''. Kiu instruas : ''La eraroj de atiaj personoj malofte estas instruaj por ni''. '''Instruado'''. Agoj de tiu, kiu instruas. <section end="Instrui"/> <section begin="Instrukcio"/>'''Instrukcio'''. Ordonoj kaj informoj, laŭ kiuj io devas esti farita : ''doni instrukcion al ambasadoro, al sendito''. <section end="Instrukcio"/> <section begin="Instrumento"/>'''Instrumento'''. Ilo, servanta kiel helpo la artoj, sciencoj, metioj : ''muzika instrumento, matematika, serurista''. Komparu : '''{{VdE|Aparato}}''', '''{{VdE|Maŝino}}'''. <section end="Instrumento"/> <section begin="Insulo"/>'''Insulo'''. Tero, de ĉiuj flankoj ĉirkaŭita de l’ akvo. '''Insulano'''. Loĝanto de insulo : ''La Angloj estas insulanoj''. '''Insularo'''. Kolekto de najbaraj insuloj; arĥipelago : ''La Filipina insularo''. '''Duoninsulo'''. Tero, de kelke da flankoj ĉirkaŭita de la akvo, kaj de unu kunigita kun la kontinento : ''la Balkana duoninsulo''. <section end="Insulo"/> <section begin="Insulti"/>'''Insulti'''. Diri al iu ofendajn, maldecajn vortojn : ''For de ĉi tie fripono, porko! '''Insulto'''''. Vortoj de tiu, kiu insultas. <section end="Insulti"/> <section begin="-Int"/>'''-Int'''. Finiĝo de l' aktiva participo de la pasinta tempo : ''farinta, fininte''. <section end="-Int"/> <section begin="Integrala"/>'''Integrala'''. Ne apartigebla, nedividebla, tuta, kompleta : ''integrala parto de tuto''. <section end="Integrala"/> <section begin="Intelekto"/>'''Intelekto'''. Kapablo pensi : ''La bestoj ne posedas intelekton''. '''Intelekta'''. Kiu rilatas la intelekton. <section end="Intelekto"/> <section begin="Inteligenta"/>'''Inteligenta'''. Posedanta spiritajn kapablojn. '''Inteligenteco'''. Eco de tiu, kiu estas inteligenta. <section end="Inteligenta"/> <section begin="Intenci"/>'''Intenci'''. Fiksi siajn pensojn sur io, por ĝin fari. '''Intenco'''. Stato de l' animo de tiu, kiu intencas : ''Ne sufiĉas bonaj intencoj''. Komparu : '''{{VdE|Plano}}, {{VdE|Projekto|projekto}}'''. <section end="Intenci"/> <section begin="Intendanto"/>'''Intendanto'''. Persono administranta domon, bienon : ''intendanto de princa palaco''. <section end="Intendanto"/> <section begin="Intensa"/>'''Intensa'''. Kondukata kun streĉitaj fortoj : ''intensa laboro, intensa terkulturado''. '''Intense'''. En intensa maniero. '''Intenseco'''. Eco de tio, kio estas intensa. <section end="Intensa"/> <section begin="Inter"/>'''Inter'''. - 1. Prepozicio por esprimi : ''havante de unu flanko unu objekton kaj de alia alian, sed restante ekster ĉiu aparte; en la nombro de : La tablo staras inter la pordo kaj fenestro''. Venis cent personoj, inter ili dek infanoj. - 2. Prefikso por esprimi : ''reciproke, unu je alia : interparoli, interkonsenti''. <section end="Inter"/> <section begin="Interdikto"/>'''Interdikto'''. Papa malpermeso al pastro plenumi liajn funkciojn. <section end="Interdikto"/> <section begin="Interesi"/>'''Interesi'''. Veki la scivolon; esti grava por iu : ''La lingvistikaj demandoj interesas multajn Esperantistojn''. '''Intereso'''. Efiko de tio, kio interesas : ''intereso de libro; intereso de leganto''. '''Interesa'''. Kiu interesas ; interesa romano. '''Interesiĝri'''. Havi scivolon por io : ''interesiĝi je la botaniko''. <section end="Interesi"/> <section begin="Interjekcio"/>'''Interjekcio'''. Vorto, uzata kiel ekkrio kaj esprimanta sentojn : ''ah! ho ve! <section end="Interjekcio"/> <section begin="Intermiti"/>'''Intermiti'''''. Halti kaj rekomenciĝi en egalaj intertempoj. '''Intermita'''. Kiu intermitas : ''intermita febro, intermita fontano''. '''Intermite'''. En intermitanta maniero. <section end="Intermiti"/> <section begin="Interna"/>'''Interna'''. - 1. Ĉirkaŭita de la limoj, de la surfacoj de fermita spaco; estanta en fermita spaco : ''interna korto, interna malsano''. - 2. Morala, spirita, idea : ''la interna senco de la esperantismo''. - 3. Koncernanta la landon mem, ne ĝiajn rilatojn<section end="Interna"/><noinclude><references/></noinclude> s9pew2hpvj4upi4ps346esq2qrcr2gi 104 37728 121658 119338 2026-05-26T00:59:54Z Castelobranco 7 *ligilo 121658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Kalio"/>'''Kalio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}). K. Ĥemia elemento, alkalia mineralo; ĝiaj saloj : ''kalinitrato (salpetro); kalibromido uzata en la medicino k. t. p.'' <section end="Kalio"/> <section begin="Kalfatri"/>'''Kalfatri'''. Ŝtopi fendojn de ŝipo per stupo kaj gudro. <section end="Kalfatri"/> <section begin="Kalibro"/>'''Kalibro'''. Diametro de cilindra, de sfera objekto : ''kalibro de pafilo, de kuglo, kanono de granda kalibro''. <section end="Kalibro"/> <section begin="Kalifo"/>'''Kalifo'''. Regnestro de Arabujo post la morto de Mahometo. <section end="Kalifo"/> <section begin="Kaliko"/>'''Kaliko'''. Trinkvazo pli larĝa supre, sur piedo. <section end="Kaliko"/> <section begin="Kalikoto"/>'''Kalikoto'''. Glata, densa kotona teksaĵo, similanta la tolon. <section end="Kalikoto"/> <section begin="Kalko"/>'''Kalko''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kalcioksido, substanco uzata kiel mortero. Komparu : '''{{VdE|Cemento}}''', '''{{VdE|Mortero|mortero}}''', '''{{VdE|Stuki|stuko}}'''. <section end="Kalko"/> <section begin="Kalkano"/>'''Kalkano'''. Posta parto de la homa piedo : ''la kalkano de Aĥilo''. '''Kalkanumo'''. Posta parto de la ŝuo sub la plando. <section end="Kalkano"/> <section begin="Kalkuli"/>'''Kalkuli'''. - 1. Serĉi la nombron de objektoj : ''kalkuli sian monon; kalkuli la voĉojn por kaj kontraŭ la propono''. - 2. Fari matematikan operacion : ''kalkuli la jaran profiton, konante la sumon kaj la procenton''. '''Kalkulo'''. Procedo, operacio, per kiu oni kalkulas. '''Kalkulema'''. Kiu havas inklinon al la kalkuloj; ne malavara. '''Alkalkuli'''. Aldoni per la kalkulo : ''alkalkuli la poŝtajn spezojn''. '''Dekalkuli'''. Depreni per la kalkulo : ''dekalkuli la rabaton''. '''Kalkulebla'''. Kiu povas esti kalkulita : ''La steloj de la serena ĉielo ŝajnas nekalkuleblaj''. <section end="Kalkuli"/> <section begin="Kalomelo"/>'''Kalomelo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Hg₂Cl₂. Hidrargoklorido, blanka pulvoro, uzata kiel laksiga rimedo, kontraŭ la sifiliso. <section end="Kalomelo"/> <section begin="Kalsono"/>'''Kalsono'''. Tola, kalikota pantalono, portata sub la jupo, sub la pantalono. <section end="Kalsono"/> <section begin="Kalumnii"/>'''Kalumnii'''. Komuniki mensogajn sciigojn, malutilajn por ies honoro aŭ reputacio. '''Kalumnio'''. Vortoj de tiu, kiu kalumnias. '''Kalumniulo'''. Homo, kiu kalumnias. <section end="Kalumnii"/> <section begin="Kamarado"/>'''Kamarado'''. Kunulo, kolego, samideano. <section end="Kamarado"/> <section begin="Kambio"/>'''Kambio'''. Dokumento pri prunto, skribita sur speciala stampita papero. <section end="Kambio"/> <section begin="Kameo"/>'''Kameo'''. Juvela ŝtono kun konveksa skulptaĵo. <section end="Kameo"/> <section begin="Kamelo"/>'''Kamelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Remaĉanta mambesto kun unu aŭ du ĝiboj de la dorso (Camelus). <section end="Kamelo"/> <section begin="Kamelio"/>'''Kamelio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la ternostremiacoj, kun belaj floroj (''Camellia''). <section end="Kamelio"/> <section begin="Kameno"/>'''Kameno'''. Masonita aŭ metala fajrujo por hejti. '''Kamentubo'''. Tubo, tra kiu eliĝas la fumo de la kameno. '''Kamentubisto'''. Homo, kies okupo estas purigi la kamentubojn. Komparu : '''{{VdE|Forno}}'''. <section end="Kameno"/> <section begin="Kamero"/>'''Kamero'''. Senfenestra ĉambro. <section end="Kamero"/> <section begin="Kamerlingo"/>'''Kamerlingo'''. Kardinalo, administranta la katolikan eklezion dum la elektado de nova papo. <section end="Kamerlingo"/> <section begin="Kamforo"/>'''Kamforo'''. Blanka aroma substanco, tre facile vaporiĝanta, ekstraktata el samnoma arbo kaj uzata en la medicino, pirotekniko, kontraŭ tineoj. <section end="Kamforo"/> <section begin="Kamizolo"/>'''Kamizolo'''. Vesto de la supra parto de la korpo, ordinare trikita el lano, kun manikoj, portata sur aŭ sub la ĉemizo. Komparu : '''{{VdE|Veŝto}}'''. <section end="Kamizolo"/> <section begin="Kamloto"/>'''Kamloto'''. Vulgara lana teksaĵo. <section end="Kamloto"/> <section begin="Kamomilo"/>'''Kamomilo '''({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de l’ kompozitoj, kies floroj estas uzataj en la medicino (''Chamomilla''). <section end="Kamomilo"/> <section begin="Kampo"/>'''Kampo'''. Ebena tera areo, precipe kulturebla tera areo : ''tritika kampo, kampo de batalo''. '''Kamparo'''. Aro de kultureblaj kampoj (kiel la maio de la urbo). '''Kamparano'''. Loĝanto de kamparo, neinstruita terkulturisto. <section end="Kampo"/> <section begin="Kano"/>'''Kano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Alta herbo el la familio de la graminacoj, kies sekigitaj trunketoj estas tre fortikaj, flekseblaj kaj uzataj, kiel bastonoj, por mebloj (''Phragmites''). <section end="Kano"/> <section begin="Kanabo"/>'''Kanabo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de la kanabacoj, el kies fadenoj oni faras teksaĵojn. (''Cannabis sativa''). <section end="Kanabo"/> <section begin="Kanabacoj"/>'''Kanabacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetajoj : ''kanabo''. <section end="Kanabacoj"/> <section begin="Kanabeno"/>'''Kanabeno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ paseroj (''Fringilla linota''). <section end="Kanabeno"/> <section begin="Kanajlo"/>'''Kanajlo'''. Senhonora, senhonesta homo. <section end="Kanajlo"/> <section begin="Kanalo"/>'''Kanalo'''. Artefarita akva defluejo : ''urbaj kanaloj por la malpuraĵoj; la Sueza kanalo''. <section end="Kanalo"/> <section begin="Kanalizi"/>'''Kanalizi'''. Konstrui kanalojn, provizi per kanaloj : ''kanalizi urbon''. <section end="Kanalizi"/> <section begin="Kanapo"/>'''Kanapo'''. Longa apogseĝo por kelke da personoj. <section end="Kanapo"/> <section begin="Kanario"/>'''Kanario''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Passer canarius''). <section end="Kanario"/> <section begin="Kanastro"/>'''Kanastro'''. Speco de forta tabako. <section end="Kanastro"/> <section begin="Kancelario"/>'''Kancelario'''. Oficeja ĉambro, en kiu oni akceptas la klientojn, donas kaj prenas dokumentojn k. t. p. <section end="Kancelario"/> <section begin="Kanceliero"/>'''Kanceliero'''. Plej alta ŝtata oficisto : ''kanceliero de la Germana imperio''.<section end="Kanceliero"/><noinclude><references/></noinclude> 6x2r90r5ak31khipk1gz5m98cr0a28x 104 37729 121659 118266 2026-05-26T01:00:29Z Castelobranco 7 *ligilo 121659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude><section begin="Kando"/>'''Kando'''. Purigita, kristaligita diafana sukero. <section end="Kando"/> <section begin="Kandelo"/>'''Kandelo'''. Vaksa, stearina lumigilo kun meĉo. '''Kandelingo'''. lngo por fiksi kandelon. <section end="Kandelo"/> <section begin="Kandelabro"/>'''Kandelabro'''. Luksa kandelingo kun kelke da brakoj. <section end="Kandelabro"/> <section begin="Kandidato"/>'''Kandidato'''. Deziranta ricevi vakantan oficon, postenon kaj komunikanta pri sia deziro : ''kandidato je parlamento''. '''Kandidati'''. Kiel kandidato klopodi ricevi oficon, postenon. Komparu : '''{{VdE|Aspiri|Aspiranto}}'''. <section end="Kandidato"/> <section begin="Kaneli"/>'''Kaneli'''. Fari neprofundan mallarĝan sulkon sur metalo, ligno, muro. '''Kanelo'''. Neprofunda mallarĝa sulko sur metalo, ligno, muro. <section end="Kaneli"/> <section begin="Kanguro"/>'''Kanguro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de saltanta sakbesto (''Macropus''). <section end="Kanguro"/> <section begin="Kanibalo"/>'''Kanibalo'''. Hommanĝanta homo. <section end="Kanibalo"/> <section begin="Kanibalismo"/>'''Kanibalismo'''. Hommanĝado : ''La kanibalismo ekzistas ankoraŭ inter sovaĝaj popoloj de Afriko''. <section end="Kanibalismo"/> <section begin="Kankro"/>'''Kankro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de krustuloj (''Astacus''). <section end="Kankro"/> <section begin="Kanono"/>'''Kanono'''. Granda pulvopafilo, muntita sur speciala veturilo, sur ŝipo k. t. p. : ''sieĝa, kampa kanono''. '''Kanoni'''. Pafi per kanono. '''Kanonado'''. Pafado per kanonoj. <section end="Kanono"/> <section begin="Kanono"/>'''Kanono'''. Eklezia leĝo. <section end="Kanono"/> <section begin="Kanoniko"/>'''Kanoniko'''. Supera pastro de la katolika eklezio. <section end="Kanoniko"/> <section begin="Kanonizi"/>'''Kanonizi'''. Soleneproklami iun sanktulo. <section end="Kanonizi"/> <section begin="Kanti"/>'''Kanti'''. - 1. Eligi voĉe melodiajn sonojn aŭ vortojn : ''kanti operan arion''. - 2. Glori per Aĥilo. kanto : ''Kantu diino koleron de la Peleido '''Kanto'''''. Tio, kion oni kantas. '''Kantado'''. Kantarto. <section end="Kanti"/> <section begin="Kantarido"/>'''Kantarido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto de aŭreverda koloro; sekigita kaj pulvorigita ĝi estas uzata en la medicino por vezikplastroj (''Lytta vesicatoria''). <section end="Kantarido"/> <section begin="Kantato"/>'''Kantato'''. Poezia verko kun muziko por glori iun. <section end="Kantato"/> <section begin="Kantino"/>'''Kantino'''. Malgranda butiko, kie oni vendas trinkaĵojn kaj manĝaĵojn al soldatoj, laboristoj, lernantoj. <section end="Kantino"/> <section begin="Kantono"/>'''Kantono'''. Svisa distrikto, posedanta propran registaron kaj prezentanta sendependan federacian regnon. '''Kantoro'''. Preĝeja ĉefa kantisto. <section end="Kantono"/> <section begin="Kanvaso"/>'''Kanvaso'''. Maldensa, retsimila teksaĵo, sur kiu oni brodas. <section end="Kanvaso"/> <section begin="Kapo"/>'''Kapo'''. - 1. Supra parto de la homa korpo kaj antaŭa de la besta, enhavanta la cerbon kaj la organojn de la superaj sentoj. - 2. Supra, kapforma parto de objekto : ''kapo de pinglo''. - 3. Inteligenteco, spiritĉeesto : ''havi bonan kapon, perdi la kapon''. '''Kapturniĝo'''. Sento de manko de la egalpezo en la spaco, kiam al ni ŝajnas, ke ĉiuj objektoj turniĝas ĉirkaŭ ni. <section end="Kapo"/> <section begin="Kapabla"/>'''Kapabla'''. Kiu povas ion fari; kiu havas la ecojn, fortojn necesajn por ion fari. '''Kabablo'''. Forto, eco necesa por ion fari : ''kapablo por la matematiko''. '''Malkapabla'''. Kiu tute ne posedas kapablon : ''malkapabla administranto''. <section end="Kapabla"/> <section begin="Kapitulaci"/>'''Kapitulaci'''. Sin konfesi venkita kaj transdoni la fortikaĵon, urbon al la malamiko. '''Kapitulaco'''. Ago de tiu, kiu kapitulacas. <section end="Kapitulaci"/> <section begin="Kapelo"/>'''Kapelo'''. Malgranda preĝejo aŭ parto de preĝejo, posedanta altaron kaj prezentanta apartan tuton. <section end="Kapelo"/> <section begin="Kapelo"/>'''Kapelo'''. Orkestro. '''Kapelestro'''. Ĉefo, direktanta kapelon. <section end="Kapelo"/> <section begin="Kaperi"/>'''Kaperi'''. Kapti malamikan ŝipon. '''Kaperŝipo'''. Ŝipo por kapti malamikajn ŝipojn. <section end="Kaperi"/> <section begin="Kapitalo"/>'''Kapitalo'''. Mona sumo, donanta renton. '''Kapitalisto'''. Persono, posedanta kapitalon; riĉa homo. <section end="Kapitalo"/> <section begin="Kapitano"/>'''Kapitano'''. - 1. Oficiro, ĉefo de parto de regimento. - 2. Ŝipestro. <section end="Kapitano"/> <section begin="Kapitelo"/>'''Kapitelo'''. Skulptita plivastigita supro de kolono. <section end="Kapitelo"/> <section begin="Kapitolo"/>'''Kapitolo'''. Antikva citadelo de Romo. <section end="Kapitolo"/> <section begin="Kapono"/>'''Kapono'''. Kastrita grasigita koko. <section end="Kapono"/> <section begin="Kaporo"/>'''Kaporo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de la kaporacoj, kies burĝonoj estas konservataj en vinagro kaj uzataj kiel spicaĵo (''Capparis spinosa''). <section end="Kaporo"/> <section begin="Kaporacoj"/>'''Kaporacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj vegetaĝoj : ''kaporo''. <section end="Kaporacoj"/> <section begin="Kaporalo"/>'''Kaporalo'''. Supera infanteria suboficiro. <section end="Kaporalo"/> <section begin="Kapoto"/>'''Kapoto'''. Mantelo kun kapuĉo. <section end="Kapoto"/> <section begin="Kapro"/>'''Kapro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Duhufa kvarpiedulo kun malgranda barbo (''Capra''). <section end="Kapro"/> <section begin="Kapreolo"/>'''Kapreolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mambesto el la familio de l’ cervoj (''Cervus capreolus''). <section end="Kapreolo"/> <section begin="Kaprico"/>'''Kaprico'''. Subita senkonsidera deziro; subita senmotiva ŝanĝo de opinio : ''infana kaprico''. '''Kaprice'''. En kaprica maniero. '''Kaprica'''. Kiu havas kapricojn. <section end="Kaprico"/> <section begin="Kaprikorno"/>'''Kaprikorno'''. Stelaro de l’ zodiako, kie la suno estas la 22-an de decembro.<section end="Kaprikorno"/><noinclude><references/></noinclude> lrrpz2nzu7lhx5jbtmgla1sckn0eitm 104 37739 121660 118270 2026-05-26T01:01:33Z Castelobranco 7 *ligilo 121660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Kaŭcio"/>'''Kaŭcio'''. Monsumo garantianta la plenumon de interkonsento, de kontrakto. <section end="Kaŭcio"/> <section begin="Kaŭĉuko"/>'''Kaŭĉuko'''. Elasta substanco, konsistanta el malmoliĝinta suko de kelkaj amerikaj arboj kaj lianoj : ''El kaŭĉuko oni faras kaloŝojn''. <section end="Kaŭĉuko"/> <section begin="Kaŭri"/>'''Kaŭri'''. Sidi sur la kalkanoj. <section end="Kaŭri"/> <section begin="Kaŭterizi"/>'''Kaŭterizi''' ({{VdE-ml|Med}}.). Brulvundi por kuracaj celoj per fajro aŭ per ĥemiaj rimedoj. <section end="Kaŭterizi"/> <section begin="Kaŭzo"/>'''Kaŭzo'''. Tio, kio faris, ke io ekzistas aŭ okazas; tio, de kio io devenas kaj sen kio ĝi ne ekzistus; kialo : ''kaŭzo de milito, de malsano''. '''Kaŭzi'''. Esti la kaŭzo de io : ''kaŭzi malordon''. <section end="Kaŭzo"/> <section begin="Kavo"/>'''Kavo'''. Malplenaĵo en solida korpo, en la interno de korpo aŭ de organo : ''kavo en tero, kavo de l’ koro''. <section end="Kavo"/> <section begin="Kavalerio"/>'''Kavalerio'''. Milita rajdistaro. <section end="Kavalerio"/> <section begin="Kavaliro"/>'''Kavaliro'''. En la mezaj jarcentoj - ano de la militista nobelaro, ricevinta la titolon en speciala solena ceremonio : ''migranta kavaliro''. <section end="Kavaliro"/> <section begin="Kavalkado"/>'''Kavalkado'''. Aro de personoj, kune rajdantaj por plezuro. <section end="Kavalkado"/> <section begin="Kaverno"/>'''Kaverno'''. Profunda kavo sub la tero : ''La antaŭhistoriaj homoj loĝis en kavernoj''. Komparu : '''{{VdE|Groto}}'''. <section end="Kaverno"/> <section begin="Kaviaro"/>'''Kaviaro'''. Frandaĵo, konsistanta el salita sturga frajo. <section end="Kaviaro"/> <section begin="Kazo"/>'''Kazo'''. Unu el la formoj de la deklinacio de la substantivoj, pronomoj aŭ adjektivoj : ''nominativo, akuzativo''. La latina lingvo posedis ses kazojn. Komparu : '''{{VdE|Okazi|Okazo}}'''. <section end="Kazo"/> <section begin="Kazeo"/>'''Kazeo'''. Densa, solidiĝinta parto de lakto, el kiu oni faras la fromaĝon. '''Kazeiĝi'''. Fariĝi kazeo. <section end="Kazeo"/> <section begin="Kazeino"/>'''Kazeino'''. Albumina parto de la lakto. <section end="Kazeino"/> <section begin="Kazemato"/>'''Kazemato'''. Arkaĵa subteraĵo de citadelo, kie oni tenas la eksplodemajn substancojn, malliberulojn. <section end="Kazemato"/> <section begin="Kazerno"/>'''Kazerno'''. Konstruaĵo, destinita por loĝejo de la soldatoj. <section end="Kazerno"/> <section begin="Kazino"/>'''Kazino'''. Konstruaĵo por publikaj kunvenoj kaj amuzaĵoj, precipe en la kuraclokoj. <section end="Kazino"/> <section begin="K. c."/>'''K. c.''' Kaj ceteraj. <section end="K. c."/> <section begin="Ke"/>'''Ke'''. Konjunkcio de : ''- 1''. Komplementaj frazoj : ''scii, diri, esperi, ke iu venos''. - 2. Cirkonstancaj frazoj : ''tial ke (kaŭzo), por ke (celo), tiel ke (maniero), kondiĉe ke''. <section end="Ke"/> <section begin="Keglo"/>'''Keglo'''. Ligna koloneto, kiun oni penas renversi per ligna globo : ''ludi keglojn''. <section end="Keglo"/> <section begin="Kelo"/>'''Kelo'''. Subtera spaco, en kiu oni gardas kaj konservas vinon, nutraĵon. <section end="Kelo"/> <section begin="Kelke"/>'''Kelke'''. Nedifinita nombro (pli ol unu, malpli ol dek) : ''Venis kelke da gastoj''. '''Kelka'''. Nedifinita pronomo, esprimanta parton el tuto : ''kelkaj homoj kredas, ke la vero ĉiam venkas''. <section end="Kelke"/> <section begin="Kelnero"/>'''Kelnero'''. Servisto, kiu alportas la manĝaĵojn kaj trinkaĵojn en la restoracioj, kafejoj. <section end="Kelnero"/> <section begin="Keno"/>'''Keno'''. Rezinoriĉa ligno. <section end="Keno"/> <section begin="Kenopodiacoj"/>'''Kenopodiacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''beto, spinaco''. <section end="Kenopodiacoj"/> <section begin="Kepo"/>'''Kepo'''. Militista ĉapo, mallarĝiĝanta supren, kun larĝa horizontala ŝirmilo. <section end="Kepo"/> <section begin="Kero"/>'''Kero'''. Unu el la kvar koloroj de la ludkartoj, markita per malgrandaj ruĝaj koroj. <section end="Kero"/> <section begin="Kerno"/>'''Kerno'''. Tre malmola parto en la interno de fruktoj : ''la kerno de pruno''. Komparu : '''{{VdE|Grajno}}''', '''{{VdE|Greno|greno}}''', '''{{VdE|Semo|semo}}'''. <section end="Kerno"/> <section begin="Kerubo"/>'''Kerubo'''. - 1. Anĝelo de la plej alta ĉiela ĥoro. - 2. Ĉarma infano. <section end="Kerubo"/> <section begin="Kesto"/>'''Kesto'''. Kvarangula, ordinare ligna ujo : ''kesto por karbo''. '''Poŝta kesto'''. Kesto, en kiun oni ĵetas la leterojn, destinitajn por la poŝto. '''Tirkesto'''. Tirebla kesto de tablo, komodo, k. t. p. <section end="Kesto"/> <section begin="Kia"/>'''Kia'''. Demanda kaj relativa adjektiva pronomo de l’ kvalito : ''Kian drapon vi deziras, dikan aŭ maldikan? Kia ago, tia pago''. <section end="Kia"/> <section begin="Kial"/>'''Kial'''. Pro kia kaŭzo : ''Kial vi ne venis? <section end="Kial"/> <section begin="Kiam"/>'''Kiam'''''. En kiu tempo : ''Kiam vi finos vian laboron? Kiam oni dormas, oni ne pekas''. <section end="Kiam"/> <section begin="Kie"/>'''Kie'''. En kiu loko : ''Kie vi pasigos la someron? Rikolti tie, kie oni ne semis''. <section end="Kie"/> <section begin="Kiel"/>'''Kiel'''. - 1. Kiamaniere : ''Kiel vi klarigas al la lernantoj la uzadon de « si »? Kiel vi agos, tiel oni reagos''. - 2. En kia grado : ''Kiel alta estas la monto? <section end="Kiel"/> <section begin="Kies"/>'''Kies'''''. De kiu, apartenanta al kiu : ''Kies verkon vi legas nun? Kies panon oni manĝas, ties agojn oni laŭdas''. <section end="Kies"/> <section begin="Kilo"/>'''Kilo'''. Ĉefa trabo de ŝipo, okupanta ĝian tutan longon. <section end="Kilo"/> <section begin="Kilogramo"/>'''Kilogramo'''. Mil gramoj. '''Kilogramometro'''. Unuo, esprimanta la laboron, necesan por levi unu kilogramon al la alteco de unu metro. <section end="Kilogramo"/> <section begin="Kilolitro"/>'''Kilolitro'''. Mil litroj. <section end="Kilolitro"/> <section begin="Kilometro"/>'''Kilometro'''. Mil metroj. <section end="Kilometro"/><noinclude><references/></noinclude> jz8sx28b7b1bjq8jvskwao3rgeh8ksl 104 37743 121661 119346 2026-05-26T01:05:01Z Castelobranco 7 *ligilo 121661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Kontribucio"/>'''Kontribucio'''. Sumo, pagata de venkita lando al la venkinto, kiel repago de la militaj elspezoj. Komparu : '''{{VdE|Tributo}}'''. <section end="Kontribucio"/> <section begin="Kontroli"/>'''Kontroli'''. Esplori, ĉu io estas tia, kia ĝi devas esti : ''kontroli kalkulon, kontroli la biletojn en teatro''. <section end="Kontroli"/> <section begin="Kontrolo"/>'''Kontrolo'''. Ago de tiu, kiu kontrolas : ''ĉiutaga kontrolo de kaso''. '''Kontrolisto'''. Homo, kies okupo estas kontroli : ''fervoja kontrolisto''. Komparu : '''{{VdE|Inspekti}}, {{VdE|Revizi|revizi}}'''. <section end="Kontrolo"/> <section begin="Konturo"/>'''Konturo'''. Linio, prezentanta la eksteran limon de objekto; desegnaĵo, prezentanta nur la eksterajn liniojn de objekto. <section end="Konturo"/> <section begin="Kontuzi"/>'''Kontuzi'''. Lezi la korpon, difekti la histojn, ne vundante la eksteran kovraĵon (la haŭton) : ''La kuglo resaltis de la muro kaj kontuzis la piedon de la soldato''. '''Kontuzo'''. Kontuzanta lezo. <section end="Kontuzi"/> <section begin="Konuso"/>'''Konuso''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Geometria figuro, kiu formiĝas, kiam ortangula triangulo turniĝas ĉirkaŭ unu el la lateroj de la orta angulo. '''Konusa'''. Kiu havas la formon de konuso. <section end="Konuso"/> <section begin="Konvalo"/>'''Konvalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ liliacoj kun bonodoraj sonorilformaj floroj (''Convallaria''). <section end="Konvalo"/> <section begin="Konveksa"/>'''Konveksa'''. Kurba kaj rondigita eksteren (pri surfacoj) : ''La konveksaj speguloj malgrandigas la objektojn''. <section end="Konveksa"/> <section begin="Konveni"/>'''Konveni'''. Esti konforma al la moroj, al la situacio, al la reguloj : ''Bone edukita homo ĉiam scias, kio konvenas kaj kio ne konvenas''. '''Konvena'''. Kiu konvenas : ''konvena vorto''. '''Konveneco'''. Eco de tio, kio estas konvena : ''la reguloj de la konveneco''. '''Malkonvena'''. Kontraŭa al la moroj, al la situacio, al la reguloj. Komparu : '''{{VdE|Deci}}'''. <section end="Konveni"/> <section begin="Konvencio"/>'''Konvencio'''. Interkonsento, kontrakto, precipe inter regnoj : ''literatura konvencio, gardanta la aŭtorajn rajtojn''. <section end="Konvencio"/> <section begin="Konverĝi"/>'''Konverĝi''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). Celi al la sama punkto : ''La sunaj radioj, trapasinte konveksan lenson, konverĝas al ĝia fokuso''. <section end="Konverĝi"/> <section begin="Konversacio"/>'''Konversacio'''. Interparolado por pasigi la tempon, por lerni lingvon. <section end="Konversacio"/> <section begin="Konverti"/>'''Konverti'''. Igi iun ŝanĝi la religion, la partion, konvinkinte lin pri la supereco la nova : ''konverti al la kristanismo''. '''Konvertiĝi'''. Fariĝi konvertita. <section end="Konverti"/> <section begin="Konvinki"/>'''Konvinki'''. Igi iun kredi, opinii per sufiĉaj pruvoj aŭ argumentoj : ''Ne facile estas konvinki homon obstinan''. '''Konvinkiĝi'''. Fariĝi konvinkita. Komparu : '''{{VdE|Persvadi}}'''. <section end="Konvinki"/> <section begin="Konvolvulo"/>'''Konvolvulo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Volverampanta el la familio de l’ konvolvulacoj <section end="Konvolvulo"/> <section begin="Konvolvulacoj"/>'''Konvolvulacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''konvolvulo''. <section end="Konvolvulacoj"/> <section begin="Konvulsio"/>'''Konvulsio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Subita kaj kontraŭvola streĉo de muskoloj aŭ membroj, kun vivegaj neregulaj movoj kaj kun perdo de la konscio : ''La konvulsioj estas oftaj ĉe la infanoj''. Komparu : '''{{VdE|Spasmo}}, {{VdE|Tetano|tetano}}'''. <section end="Konvulsio"/> <section begin="Kopeko"/>'''Kopeko'''. Rusa monero, valoranta 2,5 centimojn (precize — 2,66). <section end="Kopeko"/> <section begin="Kopio"/>'''Kopio'''. Reprodukto de skribaĵo, de pentraĵo : ''Ofte oni trompas naivulojn, vendante kopiojn anstataŭ originaloj''. '''Kopii'''. Fari kopion. '''Kopilibro'''. Libro, en kiu oni kopias leterojn. <section end="Kopio"/> <section begin="Koro"/>'''Koro'''. - 1. Ĉefa, centra organo de la cirkulado de la sango : ''La homa koro konsistas el kvar kavoj''. - 2. Centro de la sentimentoj : ''bona, nobla koro''. - 3. Centro, ĉefa punkto : ''Parizo estas la koro de Francujo''. '''Kora'''. Amika, sincera : ''kora akcepto, kora saluto''. '''Kore'''. En kora maniero. '''Kortuŝi'''. Tuŝi la sentimentojn : ''kortuŝanta sceno''. <section end="Koro"/> <section begin="Koralo"/>'''Koralo'''. Kalka kovraĵo, formiĝanta sur la korpo de samnoma mara besto, el kiu oni produktas juvelojn : ''La maro apud Sicilio estas riĉa je koraloj''. '''Korala'''. - 1. E1 koralo : ''korala juvelo, korala insulo''. - 2. De la koloro de koralo, ruĝa : ''koralaj lipoj''. <section end="Koralo"/> <section begin="Korano"/>'''Korano'''. Sankta libro, enhavanta la religian leĝon de Mahometo. <section end="Korano"/> <section begin="Korbo"/>'''Korbo'''. Portebla ujo el salikaj vergoj, el metalfadenoj. <section end="Korbo"/> <section begin="Kordo"/>'''Kordo'''. Fadeno el bestaj intestoj, el metalo por muzika instrumento : ''La kordojn de la violono oni frotas per arĉo, la kordojn de la fortepiano oni frapas per marteletoj''. '''Korda'''. Havanta kordojn : ''korda instrumento''. <section end="Kordo"/> <section begin="Kordono"/>'''Kordono'''. Vico de militistaj postenoj por gardi limon, por malhelpi penetron de epidemio. <section end="Kordono"/> <section begin="Korekti"/>'''Korekti'''. Anstataŭigi eraran vorton, literon, sonon, nombron per ĝusta : ''korekti skriberaron, korekti elparoladon, korekti kalkulon''. '''Korekto'''. Ago, noto detiu, kiu korektas : ''Ju pli klare estas skribita la manuskripto, des pli malmultaj estas la korektoj en la presprovaĵo''. '''Korektisto'''. Homo, kies okupo estas korekti la preserarojn. <section end="Korekti"/> <section begin="Korelativa"/>'''Korelativa'''. Havanta reciprokan rilaton al alia.<section end="Korelativa"/><noinclude><references/></noinclude> j1tw5yvlz0m59roo0lt6ola9a01rwvf 104 37745 121662 119429 2026-05-26T01:05:57Z Castelobranco 7 *ligilo 121662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Koturno"/>'''Koturno''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la kokoj (''Coturnix''). <section end="Koturno"/> <section begin="Kovi"/>'''Kovi'''. Maturigi la embriojn en la ovoj, varmigante ilin per la propra korpo. <section end="Kovi"/> <section begin="Koverto"/>'''Koverto'''. Faldita papera folio, en kiun oni metas leteron kaj sur kiu oni skribas la adreson. <section end="Koverto"/> <section begin="Kovri"/>'''Kovri'''. Meti objekton aŭ objektojn sur alia, por kaŝi, konservi, ornami la lastan : ''kovri la kapon per tuko; kovri tombon per floroj''. '''Kovrilo, kovraĵo'''. Objekto uzata por kovri. '''Malkovri'''. - 1. Forpreni objekton, kovrantan alian objekton : ''Salutante sur la strato, oni malkovras la kapon''. - 2. Trovi ion, kio estis kaŝita, nekonata : ''malkovri Amerikon, malkovri sekreton''. Komparu : '''{{VdE|Pensi|Elpensi}}'''. <section end="Kovri"/> <section begin="Kozako"/>'''Kozako'''. Loĝanto de la sud-oriento de Rusujo, servanta en la rusa kavalerio. <section end="Kozako"/> <section begin="Krabo"/>'''Krabo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Dekpieda krustulo, vivanta en la konkoj de moluskoj (''Cancer pagurus''). <section end="Krabo"/> <section begin="Krabro"/>'''Krabro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Speco de vespo (''Vespa crabro''). <section end="Krabro"/> <section begin="Kraĉi"/>'''Kraĉi'''. Eligi per rapida elspiro tion, kio estas en la buŝo : ''kraĉi salivon, kraĉi sangon''. '''Kraĉaĵo'''. Tio, kion oni kraĉas. '''Kraĉujo'''. Vazo, en kiun oni kraĉas. <section end="Kraĉi"/> <section begin="Krado"/>'''Krado'''. Aro de paralelaj stangoj, kunigitaj per aliaj, perpendikularaj al ili, servanta kiel forta baro : ''krado en fenestro de malliberejo; krado de ĉirkaŭbaro''. '''Kradrostilo'''. Rostilo en la formo de fera krado. <section end="Krado"/> <section begin="Krajono"/>'''Krajono'''. Maldika peceto de grafito, de kolorita kreto, fiksita en ligna bastoneto, por skribi, desegni. <section end="Krajono"/> <section begin="Kraki"/>'''Kraki'''. Eligi sekan bruon dum krevado, dum rompiĝado : ''Rompiĝanta branĉo krakas''. Sekaj folioj krakas sub la piedoj de la pasantoj. '''Kraketi'''. Eligi sonon, kiel la salo, ĵetita en la fajron. Komparu : '''{{VdE|Knari}}'''. <section end="Kraki"/> <section begin="Krakeno"/>'''Krakeno'''. Seka kuko. Komparu : '''{{VdE|Kringo}}'''. <section end="Krakeno"/> <section begin="Krampo"/>'''Krampo'''. Fera kurbigita peco kun akraj pintoj por forte kunigi, fiksi : ''kunigi du trabojn per krampoj''. <section end="Krampo"/> '''Krano'''. Turnebla aparato ĉe tuboj, ĉe vazoj por fermi aŭ malfermi la elfluon de fluidaĵo. <section begin="Kranio"/>'''Kranio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Osta skatolo, kiu entenas cerbon de la vertebruloj. <section end="Kranio"/> <section begin="Kratago"/>'''Kratago''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l‘ rozacoj, kies ligno estas uzata de l' lornistoj (''Crataegus''). <section end="Kratago"/> <section begin="Kratero"/>'''Kratero'''. Malfermaĵo de vulkano. <section end="Kratero"/> <section begin="Kravato"/>'''Kravato'''. Silka, lana peco, per kiu oni ĉirkaŭigas la kolon, la kolumon. <section end="Kravato"/> <section begin="Krei"/>'''Krei'''. Fari objekton, estaĵon et nenio; Dio kreis la mondon. '''Kreinto'''. Tiu, kiu kreis : ''Dio, Kreinto de l’ mondo''. '''Kreaĵo'''. Objekto, estaĵo kreita. <section end="Krei"/> <section begin="Kredi"/>'''Kredi'''. Opinii vera, prava; esti konvinkita pri la vereco, pravero : ''Ne kredu al mensogulo''. Kredi je Dio. '''Kredo'''. Opinio, sento de tiu, kiu kredas : ''firma kredo, naiva kredo''. '''Kredebla'''. Kiun oni povas kredi. '''Kredinda'''. Kiu meritas kredon. Kredema. Kiu facile kredas : ''Homo kredema estas ofte trompata''. '''Kredemo'''. Eco de tiu, kiu facile kredas. <section end="Kredi"/> <section begin="Kredito"/>'''Kredito'''. - 1. Konfido, ĝuata de komercisto pri akurateco en la pagado de ŝuldoj. - 2. Pruntedonado en kontanta mono aŭ rajtigo prokrasti la pagon por ricevita komercaĵo. - 3. Parto de konto, kie oni enskribas sub ies nomo la sumojn, kiuj al li ŝuldas la komercisto. Jam longe antaŭ la bankroto, ili tute perdis la krediton. Havi krediton de cent mil frankoj en la regna banko. Aĉeti, vendi je kredito. Enskribi en ies kredito. <section end="Kredito"/> <section begin="Kreditoro"/>'''Kreditoro'''. Persono, al kiu oni ŝuldas. <section end="Kreditoro"/> <section begin="Krejcero"/>'''Krejcero'''. Aŭstria monero, valoranta 2 centimojn. <section end="Krejcero"/> <section begin="Kremo"/>'''Kremo'''. - 1. Grasa parto de la lakto, kiu en vazo leviĝas al la supraĵo : ''Kafo kun kremo''. - 2. Plej bona, plej eminenta parto de aro de personoj : ''la kremo de societo''. '''Senkremigi'''. Depreni la kremon de lakto : ''senkremigita lakto''. <section end="Kremo"/> <section begin="Kreno"/>'''Kreno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herbo el la familio de l’ kruciferoj; ĝia radiko estas uzata kiel spicaĵo (''Cochlearia armoracia''). <section end="Kreno"/> <section begin="Kreolo"/>'''Kreolo'''. Ido de Eŭropanoj, naskita en Hindujo aŭ en la hispanaj kaj portugalaj kolonioj de Ameriko. <section end="Kreolo"/> <section begin="Kreozoto"/>'''Kreozoto'''. Senkolora, olea fluidaĵo, ekstraktata per distilado el gudro kaj uzata kiel antisepsa rimedo, kontraŭ la ftizo. <section end="Kreozoto"/> <section begin="Krepo"/>'''Krepo'''. Maldensa silka, lana teksaĵo kun sulkigita supraĵo : ''La nigra krepo estas signo de funebro''. <section end="Krepo"/> <section begin="Krepusko"/>'''Krepusko'''. Nehela lumo antaŭ la leviĝo de la suno kaj post ĝia subiro. <section end="Krepusko"/> <section begin="Kreso"/>'''Kreso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la kruciferoj, rimedo kontraŭ la puloj (''Lepidium''). <section end="Kreso"/> <section begin="Kreski"/>'''Kreski'''. - 1. Aperi, ekzisti (pri la vegetaĵoj) : ''En la dezerto kreskas nenio''. - 2. Fariĝi pli alta, pli granda (pri la veget-<section end="Kreski"/><noinclude><references/></noinclude> r4urfjqt2bfr5bhe55f2bwu0j6mpr5m 104 37746 121663 119350 2026-05-26T01:06:33Z Castelobranco 7 *ligilo 121663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Kreski"/>aĵoj kaj bestoj) : ''La malbonaj herboj kreskas rapide''. - 3. Pligrandiĝi, fariĝi pli multenombra ; ''societo kreskas''. '''Kresko'''. - 1. Stato de tio, kio kreskas. - 2. Alteco de estaĵo, kiel rezultato de la kreskado : ''infanoj de sama kresko''. '''Kreskaĵo'''. Vegetaĵo. '''Altkreska'''. De alta kresko : ''altkreska viro''. <section end="Kreski"/> <section begin="Kresto"/>'''Kresto'''. Elkreskaĵo, similanta kombilon, sur la kapo de la koko kaj de kelkaj aliaj birdoj. <section end="Kresto"/> <section begin="Krestomatio"/>'''Krestomatio'''. Sisteme ordigita kolekto el plej bonaj aŭtoroj, por la studado de lingvo aŭ de literaturo; legolibro. <section end="Krestomatio"/> <section begin="Kreto"/>'''Kreto'''. Delikata, blanka karbonato de kalko, uzata por skribi sur nigra tabulo. <section end="Kreto"/> <section begin="Kreteno"/>'''Kreteno'''. Spirita kaj fizika kriplulo; idioto, homo tre malsaĝa. <section end="Kreteno"/> <section begin="Krevi"/>'''Krevi'''. Subite disiĝi, fendiĝi de interna forto : ''bombo krevas''. '''Krevigi'''. Fari, ke io krevu : ''krevigi ŝtonon per pulvo''. Komparu : '''{{VdE|Fendi}}, {{VdE|Splito|spliti}}'''. <section end="Krevi"/> <section begin="Krii"/>'''Krii'''. Eligi subitajn laŭtajn sonojn per la voĉo : ''krii de doloro, krii helpon''. '''Krio'''. Laŭta subita sono de la voĉo. '''Kriema'''. Kiu havas inklinon al la kriado : ''kriema virino''. <section end="Krii"/> <section begin="Kribri"/>'''Kribri'''. Apartigi de subtilaj partoj de seka korpo la grandajn, aŭ de la solidaj la fluidajn per speciala truita instrumento, nomata Kribrilo. <section end="Kribri"/> <section begin="Krimo"/>'''Krimo'''. Ĉiu ago kontraŭ grava morala, religia aŭ civila leĝo : ''mortigo''. '''Krimi'''. Plenumi krimon. '''Krima'''. - 1 Kulpa je krimo : ''krima homo''. - 2. Kiu rilatas krimon : ''krima ago''. '''Krimulo'''. Homo krima. <section end="Krimo"/> <section begin="Kriminala"/>'''Kriminala'''. Koncernanta la juron pri la krimoj : ''kriminala proceso''. <section end="Kriminala"/> <section begin="Kringo"/>'''Kringo'''. Ringforma kuko. Komparu : '''{{VdE|Krakeno}}'''. <section end="Kringo"/> <section begin="Kripla"/>'''Kripla'''. Perdinta unu aŭ kelke da membroj; perdinta la kapablon uzi unu aŭ kelke da membroj : ''surda, lama''. '''Kripligi'''. Fari iun kripla : ''La pafvundo kripligis la soldaton''. '''Kriplulo'''. Homo kripla. <section end="Kripla"/> <section begin="Kripto"/>'''Kripto'''. Subteraĵo de preĝejo, kie oni iam enterigadis la mortintojn. <section end="Kripto"/> <section begin="Kriptogamoj"/>'''Kriptogamoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Sensemaj vegetaĵoj : ''fungoj, likenoj, muskoj''. <section end="Kriptogamoj"/> <section begin="Krispo"/>'''Krispo'''. - 1. Faldoj de la peritoneo, kiuj fiksas la diversajn partojn de la intestoj. - 2. Objekto kun multaj faldoj, similanta krispon : ''Oni portis kolumojn krispojn en la XV kaj XVI jarcento''. '''Krispa'''. Havanta multe da krispoj, konsistanta el multaj krispoj. <section end="Krispo"/> <section begin="Kristo"/>'''Kristo'''. La Filo de Dio. Kristano. Ano de la eklezio de Kristo : ''katoliko, protestanto''. '''Kristnasko'''. Tago de la naskiĝo de Kristo. <section end="Kristo"/> <section begin="Kristalo"/>'''Kristalo'''. - 1. Ero de mineralo en la formo de regula aŭ simetria poliedro. - 2. Tre pura senkolora vitro. '''Kristaligi'''. Ŝanĝi en kristalon : ''kristaligi el solvaĵo''. '''Kristaliĝi'''. Fariĝi kristalo. <section end="Kristalo"/> <section begin="Kriterio"/>'''Kriterio'''. Certa konfidinda propreco, per kiu oni povas distingi veron de malvero. <section end="Kriterio"/> <section begin="Kritiki"/>'''Kritiki'''. - 1. Esplori verkon de scienco, literaturo aŭ arto, por montri ĝiajn bonaĵojn kaj malbonaĵojn. - 2. Severe juĝi, mallaŭdi : ''Nenio kontentigas lin, - li ĉion kritikas''. '''Kritiko'''. Ago, artikolo de tiu, kiu kritikas : ''severa, favora, akra kritiko''. '''Kritikisto'''. Homo, kies specialo, okupo estas kritiki : ''teatra kritikisto''. <section end="Kritiki"/> <section begin="Krizo"/>'''Krizo'''. - 1. Ŝanĝo en bonon aŭ malbonon, okazanta subite dum malsano. - 2. Danĝera, decida momento de afero : ''financa krizo''. '''Kriza'''. De krizo; danĝera : ''kriza momento''. <section end="Krizo"/> <section begin="Krizalido"/>'''Krizalido''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Formo de insekto antaŭ la elkresko de ĝiaj flugiloj. Komparu : '''{{VdE|Larvo}}, {{VdE|Kokono|kokono}}, {{VdE|Raŭpo|raŭpo}}'''. <section end="Krizalido"/> <section begin="Krokodilo"/>'''Krokodilo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda kvarpieda rampulo, vivanta en varmegaj landoj (''Crocodilus''). <section end="Krokodilo"/> <section begin="Krom"/>'''Krom'''. Prepozicio, kun la senco : ''- 1''. Ne nur... sed ankaŭ... : ''Krom la samurbanoj venis multaj eksterlandaj gastoj''. - 2. Ekster, se oni esceptas : ''Venis ĉiuj, krom la patro''. <section end="Krom"/> <section begin="Kromo"/>'''Kromo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Gr. Ĥemia elemento, grizeta metalo; ĝiaj kombinaĵoj kun aliaj metaloj estas uzataj en la industrio. <section end="Kromo"/> <section begin="Kromata"/>'''Kromata''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). - 1. Koncernanta la kolorojn : ''kromata aberacio''. – 2. ({{VdE-ml|Muz}}.). Konsistanta el notoj kun intervalo de duontono : ''kromata gamo''. <section end="Kromata"/> <section begin="Krono"/>'''Krono'''. - 1. Kunplektaĵo de floroj kaj folioj en la formo de cirklo : ''Dum la promenado la knabinoj ornamis la kapojn per kronoj''.- 2. Surkapa ornamaĵo kun multekostaj ŝtonoj, kiun la reĝoj surmetas dum solenaj okazoj, kiel signon de sia rango. '''Kroni'''. - 1. Meti kronon sur la kapon : ''kroni la kapon per floroj''. - 2. Unuafoje solene surmeti la reĝan kronon kiel signon de la reĝa povo : ''Napoleono estis kronita kiel imperiestro en la jaro 1804''. '''Glorkrono'''. Nimbo. <section end="Krono"/> <section begin="Kroniko"/>'''Kroniko'''. - 1. Simplaj, laŭjaraj notoj pri faktoj, okazantaj en regno, komun-<section end="Kroniko"/><noinclude><references/></noinclude> 9yesxwx62flvrkzn4iubv0a51phvx0c 104 37747 121664 119352 2026-05-26T01:07:32Z Castelobranco 7 *ligilo 121664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Kroniko"/>umo, familio. - 2. Artikolo en gazeto pri la lastaj novaĵoj : ''politika kroniko''. <section end="Kroniko"/> <section begin="Kronologio"/>'''Kronologio'''. Scienco pri la historiaj datoj. <section end="Kronologio"/> <section begin="Kronometro"/>'''Kronometro'''. Tre preciza horloĝo : ''astronomia kronometro''. <section end="Kronometro"/> <section begin="Kropo"/>'''Kropo'''. - 1. Poŝo, prezentanta ŝvelon de la kola parto de l’ ezofago de la grajnomanĝantaj birdoj. - 2. Tumoro de la tiroida (surlaringa) glando de l’ homo. <section end="Kropo"/> <section begin="Krozi"/>'''Krozi'''. Veturi kaj reveturi por kontroli la navigadon. '''Krozŝipo'''. Milita ŝipo por krozi. <section end="Krozi"/> <section begin="Kruco"/>'''Kruco'''. Figuro aŭ korpo, konsistanta el du rektaj partoj, formantaj kvar rektajn angulojn : ''desegni krucon sur papero; la kruco de Kristo, la signo de la kruco dum la preĝado''. '''Kruci'''. Kunmeti du objektojn, formante el ili krucon : ''kruci la brakojn''. '''Kruciĝi'''. Sin renkonti reciproke, formante krucon : ''vojoj, linioj kruciĝas''. '''Krucumi'''. Najli al kruco por ekzekuti : ''Kristo estis krucumita''. '''Vojkruco'''. Loko, kie la vojoj kruciĝas. <section end="Kruco"/> <section begin="Krucifikso"/>'''Krucifikso'''. Kruco kun figuro de krucumita Kristo. <section end="Krucifikso"/> <section begin="Kruĉo"/>'''Kruĉo'''. Vazo por fluidaĵoj, kun larĝa ventro kaj pli mallarĝa kolo kun orelo : ''tekruĉo, kafokruĉo''. <section end="Kruĉo"/> <section begin="Kruda"/>'''Kruda'''. - 1. En natura stato : ''kruda fero''. - 2. Needukita, neĝentila : ''kruda kamparano''. '''Krudeco'''. Eco de tio, kio estas kruda. '''Krude'''. En kruda maniero. Komparu : '''{{VdE|Delikata|Maldelikata}}'''. <section end="Kruda"/> <section begin="Kruela"/>'''Kruela'''. Inklina turmenti vivantajn estaĵojn : ''kruela besto, kruela tirano''. '''Kruele'''. En kruela maniero : ''kruele mortigi; kruele doloranta vundo''. '''Krueleco'''. Eco de tiu, kiu estas kruela. <section end="Kruela"/> <section begin="Krupo"/>'''Krupo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta malsano, karakterizata de membranoj en la laringo kaj de simptomoj de sufoko. <section end="Krupo"/> <section begin="Kruro"/>'''Kruro''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la malsupra ekstrema membro, de la genuo ĝis la piedo. <section end="Kruro"/> <section begin="Krusto"/>'''Krusto'''. Malmoliĝinta kovraĵo de korpo : ''krusto de pano, krusto de vundo''. '''Krustuloj''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Klaso de artropodoj, kovritaj de krusto : ''konkoj'' (''Crustacea''). <section end="Krusto"/> <section begin="Kruta"/>'''Kruta'''. Forte klinita al horizonto; havanta direkton, proksiman al la vertikala : ''kruta monto''. Komparu : '''{{VdE|Abrupta}}, {{VdE|Deklivo|dekliva}}'''. <section end="Kruta"/> <section begin="Ksilofono"/>'''Ksilofono'''. Muzika instrumento, konsistanta el paralelaj lignaj trabetoj de neegala longeco, kiujn oni frapas per du ^naĴ bastonetoj. <section end="Ksilofono"/> <section begin="Ksilografi"/>'''Ksilografi'''. Fari desegnaĵojn sur ligno per speciala ŝtala instrumento, por reprodukti ilin per la presado. '''Ksilografo'''. Homo, kies specialo estas ksilografi. '''Ksilografio'''. Arto ksilografi. <section end="Ksilografi"/> <section begin="K. t. p."/>'''K. t. p.''' Kaj tiel plu. <section end="K. t. p."/> <section begin="Kubo"/>'''Kubo'''. - 1. Figuro, korpo kun ses egalaj kvadrataj surfacoj. - 2. Tria potenco : ''a3 estas la kubo de a''. '''Kuba'''. Kiu havas formon, valoron de kubo : ''kuba skatolo, kuba potenco''. <section end="Kubo"/> <section begin="Kubuto"/>'''Kubuto''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Parto de la supra ekstrema membro, kie la humero kuniĝas kun la brako : ''sin apogi sur la kubutoj''. <section end="Kubuto"/> <section begin="Kudri"/>'''Kudri - 1'''. Kunigi per fadeno, traigante ĝin tra tolo, drapo k. t. p. per speciala instrumento, nomata kudrilo : ''La virinoj volonte kudras''. - 2. Produkti per la kudrado : ''kudri veston''. '''Kudrilo'''. Malgranda ŝtala maldika instrumento kun akra pinto ĉe unu ekstremo kaj truo ĉe la alia, por kudri. '''Kudristino'''. Virino, kies profesio estas kudri. '''Kudrejo'''. Ejo, kie oni kudras. <section end="Kudri"/> <section begin="Kufo"/>'''Kufo'''. Simpla kovraĵo de la kapo de virinoj. <section end="Kufo"/> <section begin="Kuglo"/>'''Kuglo'''. Plumba globo, per kiu oni ŝarĝas la pulvopafilojn. <section end="Kuglo"/> <section begin="Kuiri"/>'''Kuiri'''. Prepari nutraĵon per la fajro, precipe boligi fluidan nutraĵon aŭ solidan en fluida : ''kuiri viandon, kuiri supon''. '''Kuirejo'''. Loko, kie oni kuiras. '''Kuiristo'''. Homo, kies profesio estas kuiri. '''Kuiristino'''. Virino, kies profesio estas kuiri. Komparu : '''{{VdE|Baki}}, {{VdE|Friti|friti}}, {{VdE|Rosti|rosti}}'''. <section end="Kuiri"/> <section begin="Kuko"/>'''Kuko'''. Bakaĵo el delikata pasto kun sukero. '''Kukejo'''. Loko, kie oni faras kaj vendas kukojn, konfitaĵojn, k. t. p. <section end="Kuko"/> <section begin="Kukolo"/>'''Kukolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo rimarkinda per tio, ke la ino metas siajn ovojn en la nestoj de aliaj birdoj (''Cuculus''). <section end="Kukolo"/> <section begin="Kukumo"/>'''Kukumo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kukurbacoj, uzata kiel manĝaĵo, tre populara en Germanujo, Polujo, Rusujo (''Cucumis sativus''). <section end="Kukumo"/> <section begin="Kukurbo"/>'''Kukurbo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kukurbacoj kun grandaj fruktoj (ĝis 100 kg.) (''Cucurbita''). <section end="Kukurbo"/> <section begin="Kukurbacoj"/>'''Kukurbacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''kukurbo, kukumo, melono''. <section end="Kukurbacoj"/> <section begin="Kulo"/>'''Kulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la familio dela duflugilaj, sin nutranta per la sango de bestoj (''Culex''). <section end="Kulo"/> <section begin="Kulero"/>'''Kulero'''. Ilo kun tenilo, por ĉerpi, manĝi fluidaĵojn : ''tekulero; kulero da medikamento''.<section end="Kulero"/><noinclude><references/></noinclude> 0z51jjz2iupekhlei3gtnhy70srdjcq 104 37748 121665 119430 2026-05-26T01:12:22Z Castelobranco 7 *ligilo 121665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Kuliso"/>'''Kuliso'''. Pentrita movebla flanka parto sur la scenejo : ''post la kulisoj'' = kaŝe. <section end="Kuliso"/> <section begin="Kulpa"/>'''Kulpa'''. Plenuminta krimon, malbonan faron, eraron : ''La kuracisto ne estis kulpa pri la morto de la malsanulo aŭ ke la malsanulo mortis''. '''Kulpulo'''. Homo kulpa. '''Kulpo'''. Malrespekto de leĝo aŭ devo de tiu, kiu estas kulpa. '''Kulpigi'''. Proklami iun kulpa : ''kulpigi iun pri io''. '''Kulpigito'''. Persono kulpigita, precipe juĝe kulpigita. '''Senkulpa'''. Ne kulpa. '''Senkulpigi'''. Proklami iun senkulpa. <section end="Kulpa"/> <section begin="Kulto"/>'''Kulto'''. Alta respekto al Dio, al forte amataj, ŝatataj personoj; religio; religiaj ceremonioj : ''la katolika kulto''. ''Li sentas veran kulton al sia edzino''. <section end="Kulto"/> <section begin="Kulturi"/>'''Kulturi'''. - 1. Plenumi la laborojn, kiuj faras la teron fruktodona : ''kulturi kampon''. - 2. Civilizi : ''kulturita nacio''. '''Kulturo'''. Civilizacio. <section end="Kulturi"/> <section begin="Kumino"/>'''Kumino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ umbeliferoj, kies semoj estas uzataj kiel spicaĵo (''Carum carvi''). <section end="Kumino"/> <section begin="Kun"/>'''Kun'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') Akompano, samtempeco : ''Iru kun mi''. ''Mi venis kun ĉiuj aliaj''. ''b'') Maniero : ''akcepti iun kun malfermitaj brakoj''. - 2. Prefikso, esprimanta akompanon, samtempecon; agon per kiu el du aŭ kelke da objektoj oni faras unu : ''kunveni, kunkudri, kunigi''. '''Kune'''. En la sama tempo, akompanante unu alian : ''Ni kune faru la laboron''. <section end="Kun"/> <section begin="Kuniklo"/>'''Kuniklo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mambesto el la familio de la leporoj (''Lepus cuniculus''). <section end="Kuniklo"/> <section begin="Kupo"/>'''Kupo'''. Malgranda vazo, kiun oni almetas al la haŭto, maldensiginte la aeron per bruligo de alkoholo, por kaŭzi lokan sangalfluon : ''La kupoj estas preskaŭ ne uzataj en la moderna medicino''. <section end="Kupo"/> <section begin="Kupeo"/>'''Kupeo'''. Parto de vagono, apartigita de la aliaj, kun aparta pordo : ''kupeo por la fumantoj, kupeo por la sinjorinoj''. <section end="Kupeo"/> <section begin="Kupolo"/>'''Kupolo'''. Duongloba supro de konstruaĵo. <section end="Kupolo"/> <section begin="Kupono"/>'''Kupono'''. Dokumento ĉe akcioj aŭ obligacioj, post prezento de kiu oni ricevas la procentojn. <section end="Kupono"/> <section begin="Kupro"/>'''Kupro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Cu. Ĥemia elemento, brune ruĝa peza metalo. uzata por plej diversaj objektoj : ''tuboj, moneroj, en kunfandaĵoj kun stano (bronzo) kun zinko (latuno)''. <section end="Kupro"/> <section begin="Kupuliferoj"/>'''Kupuliferoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj senpetalaj vegetaĵoj : ''fago, kverko, kaŝtano''. <section end="Kupuliferoj"/> <section begin="Kuri"/>'''Kuri'''. Rapide sin movi per la piedoj : ''La homo ne kuras tiel rapide, kiel la ĉevalo''. '''Alkuri'''. Kuri al io kaj ĝin atingi : ''alkuri al la urbo''. '''Forkuri'''. Kuri for de io kaj ĝin forlasi : ''forkuri el la malliberejo''. <section end="Kuri"/> <section begin="Kuraci"/>'''Kuraci'''. Fari tion, kio estas necesa por resanigi malsanulon : ''Oni ne devas kuraci sole per medikamentoj''. '''Kuracato'''. Persono, kiun oni kuracas. '''Kuracisto'''. Homo, kies profesio estas kuraci. <section end="Kuraci"/> <section begin="Kuraĝa"/>'''Kuraĝa'''. Ne perdanta la trankvilon, ne timanta dum danĝero : ''kuraĝa soldato, kuraĝa ĥirurgo''. '''Kuraĝo'''. Stato de animo de tiu, kiu estas kuraĝa. '''Kuraĝi'''. Havi Ia kuraĝon : ''La knabo ne kuraĝis peti la patron''. '''Kuraĝigi'''. Inspiri al iu kuraĝon, fari iun kuraĝa : ''La aplaŭdoj kuraĝigis la timeman oratoron''. '''Kuraĝiĝi'''. Fariĝi iuraĝa : ''Post la unua venko la junaj soldatoj kuraĝiĝis''. '''Kuraĝulo'''. Homo kuraĝa. '''Kuraĝe'''. En kuraĝa maniero : ''« Kuraĝe! » — ekkriis la generalo''. '''Malkuraĝa'''. Maltrankvila, timanta dum danĝero. '''Senkuraĝa'''. Nekuraĝa. '''Senkuraĝigi'''. Senigi iun de kuraĝo. '''Rekuraĝigi'''. Inspiri kuraĝon al persono, kiu ĝin perdis; ree fari iun kuraĝa. <section end="Kuraĝa"/> <section begin="Kuratoro"/>'''Kuratoro'''. Persono jure nomita, por gardi la havon de neplenaĝa orfo, de iu ne posedanta la personajn rajtojn : ''kuratoro de infano, de idioto''. <section end="Kuratoro"/> <section begin="Kurba"/>'''Kurba'''. Nerekta kaj ne konsistanta el rektaj partoj : ''La linio povas esti rekta (la plej mallonga vojo inter du punktoj), kurba aŭ rompita''. '''Kurbeco'''. Eco de tio, kio estas kurba. '''Kurbigi'''. Fari ion kurba : ''La aĝo kurbigas''. '''Kurbiĝi'''. Fariĝi kurba. <section end="Kurba"/> <section begin="Kurio"/>'''Kurio'''. - 1. Ĉiu el la klasoj, en kiujn estis dividitaj la eminentaj gentoj de la antikva Romo. - 2. Papa kortego kaj kolegio de la kardinaloj. <section end="Kurio"/> <section begin="Kuriero"/>'''Kuriero'''. Homo, kies okupo estas porti korespondaĵojn. <section end="Kuriero"/> <section begin="Kurioza"/>'''Kurioza'''. Interesa per sia malofteco, eksterordinareco. <section end="Kurioza"/> <section begin="Kurso"/>'''Kurso'''. - 1. Meza valoro de akcioj, kambioj, eksterlanda mono, notata ĉiutage en la borso : ''alta, malalta kurso; kurso leviĝas, falas''. - 2. Sistema instruo de scienco, arto, metio : ''kurso de la itala lingvo, kurso de la naĝarto''. <section end="Kurso"/> <section begin="Kursivo"/>'''Kursivo'''. Klinitaj presliteroj, similantaj la skribliterojn : ''Ĉiuj ekzemploj en nia vortaro estas presitaj per la kursivo''. '''Kursiva'''. Havanta la formon de l’ kursivo. '''Kursive'''. Per kursivo. <section end="Kursivo"/> <section begin="Kurtaĝo"/>'''Kurtaĝo'''. Pago al makleristo. <section end="Kurtaĝo"/><noinclude><references/></noinclude> 4mfx3qt17ehklovkoibwkf69r3mvgyt 104 37752 121667 119479 2026-05-26T01:16:54Z Castelobranco 7 *ligilo 121667 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Laŭro"/>'''Laŭro'''. - 1. ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo kun ĉiam verdaj folioj, el la samnoma familio (''Laurus nobilis''). - 2. Simbolo de triumfo, de sukceso. <section end="Laŭro"/> <section begin="Laŭreato"/>'''Laŭreato'''. Kiu ricevis laŭran kronon, kiel signon de venko; venkinto en konkurso. <section end="Laŭreato"/> <section begin="Laŭta"/>'''Laŭta'''. Facile, malproksime aŭdebla : ''laŭta voĉo, laŭta parolado''. '''Laŭte'''. En laŭta maniero. '''Laŭteco'''. Eco de tio kio estas laŭta. '''Laŭtigi'''. Plilaŭtigi. Fari ion laŭta, pli laŭta. '''Mallaŭta'''. Malfacile, apenaŭ aŭdebla. '''Mallaŭte'''. En mallaŭta maniero. <section end="Laŭta"/> <section begin="Lavi"/>'''Lavi'''. Purigi per akvo : ''lavi tolaĵon, lavi glason, sin lavi''. '''Lavistino'''. Virino, kies profesio estas lavi tolaĵon. '''Lavejo'''. Loko, kie oni lavas tolaĵon. <section end="Lavi"/> <section begin="Lavango"/>'''Lavango'''. Granda amaso da neĝo, glitfalanta de monto. <section end="Lavango"/> <section begin="Lavendo"/>'''Lavendo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de l’ lipofloroj, kies floroj estas uzataj en la fabrikado de parfumoj (''Lavandula''). <section end="Lavendo"/> <section begin="Lazuro"/>'''Lazuro'''. Blua koloro de la ĉielo, de la maro. '''Lazura'''. Havanta la koloron de la ĉielo. <section end="Lazuro"/> <section begin="Leciono"/>'''Leciono'''. Tio, kion la instruisto instruas al la lernanto : ''Esperanto en dek lecionoj''. ''Preni lecionojn, doni lecionojn''. <section end="Leciono"/> <section begin="Ledo"/>'''Ledo'''. Tanita felo : ''El ledo oni faras monujojn, bindaĵojn k. t. p.'' '''Leda'''. El ledo : ''leda paperujo''. Komparu : '''{{VdE|Felo}}, {{VdE|Haŭto|haŭto}}, {{VdE|Pelto|pelto}}'''. <section end="Ledo"/> <section begin="Legi"/>'''Legi'''. Rigardi ion, kio estas skribita aŭ presita kaj elparoli ĝin voĉe aŭ spirite : ''legi libron, voĉe legi''. '''Legado'''. Ago de tiu, kiu legas. '''Leganto'''. Persono, kiu legas. '''Legisto'''. Homo, kies okupo estas laŭte legi al aliaj : ''legisto de blinda maljunulo''. '''Legema'''. Kiu amas legi : ''legema infano''. '''Tralegi'''. Legi ion de la komenco ĝis la fino. '''Legebla'''. Kiu povas esti legata, facile legata : ''legebla letero''. '''Leginda'''. Kiu meritas esti legata : ''leginda verko''. <section end="Legi"/> <section begin="Legato"/>'''Legato'''. Papa ambasadoro. <section end="Legato"/> <section begin="Legendo"/>'''Legendo'''. - 1. Rakonto el la vivo de sanktulo. - 2. Historia rakonto, en kiu la faktoj estas intermiksitaj kun nekredeblaj, miraklaj elpensaĵoj. Komparu : '''{{VdE|Fablo}}, {{VdE|Fabelo|fabelo}}'''. <section end="Legendo"/> <section begin="Legio"/>'''Legio'''. Militista taĉmento ĉe Romanoj, konsistanta el ĉirkaŭ 6,000 soldatoj. <section end="Legio"/> <section begin="Legitimi"/>'''Legitimi'''. Pruvi la samecon de persono, la aŭtentikecon de dokumento : ''sin legitimi per la pasporto''. <section end="Legitimi"/> <section begin="Legomo"/>'''Legomo'''. Vegetaĵo, uzata por manĝi : ''brasiko, terpomoj''. <section end="Legomo"/> <section begin="Leĝo"/>'''Leĝo'''. - 1. Deviga regulo por la regnanoj, proklamita de la ŝtato : ''severa leĝo kontraŭ la mortigo''. - 2. Nepra kondiĉo, nepra sekvo, devenanta de la naturo de la objekto : ''la leĝoj de la naturo''. '''Leĝa'''. Koncernanta leĝon. '''Leĝforta'''. Deviga, kiel leĝo : ''leĝforta decido''. '''Leĝdoni'''. Redakti kaj proklami leĝojn. '''Leĝoscienco'''. Scienco pri la leĝoj. Komparu : '''{{VdE|Juro}}, {{VdE|Rajto|rajto}}'''. <section end="Leĝo"/> <section begin="Leki"/>'''Leki'''. Tuŝi per la lango : ''La hundo lekas la manon de sia sinjoro''. ''La infano lekas bombonon''. <section end="Leki"/> <section begin="Lekanto"/>'''Lekanto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la familio de l’ kompozitoj kun malgrandaj floroj (''Bellis perennis''). <section end="Lekanto"/> <section begin="Leksikono"/>'''Leksikono'''. Vortaro. <section end="Leksikono"/> <section begin="Lenso"/>'''Lenso'''. Rondforma optika vitro. <section end="Lenso"/> <section begin="Lento"/>'''Lento''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la fabacoj, kies semoj estas manĝeblaj (''Eryum lens''). <section end="Lento"/> <section begin="Lentugo"/>'''Lentugo'''. Flavruĝa makulo de la haŭto de l’ vizaĝo aŭ de la manoj. <section end="Lentugo"/> <section begin="Leono"/>'''Leono''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda raba besto el la familio de l’ katoj, la reĝo de la bestoj (''Felis leo''). <section end="Leono"/> <section begin="Leontodo"/>'''Leontodo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l‘ kompozitoj (''Leontodon''). <section end="Leontodo"/> <section begin="Leopardo"/>'''Leopardo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Afrika raba besto de la familio de l’ katoj, kun nigraj makuloj (''Felis pardus''). <section end="Leopardo"/> <section begin="Leporo"/>'''Leporo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mambesto manĝebla el la vico de l’ mordantoj (''Lepus''). <section end="Leporo"/> <section begin="Lepro"/>'''Lepro''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta haŭta malsano, kaŭzata de la bacilo de Hansen kaj karakterizata de progresantaj ulceroj aŭ de nesentemo kaj gangreno de la membroj. '''Leprulo'''. Homo, malsana je la lepro. <section end="Lepro"/> <section begin="Lerni"/>'''Lerni'''. Akiri sciojn en scienco, arto, metio k. t. p. : ''lerni la aritmetikon, lerni la pentrarton, lerni glitkuri''. '''Lernanto'''. Tiu, kiu lernas : ''lernanto en la liceo''. '''Lernejo'''. Loko, kie oni lernas. '''Lernolibro'''. Libro por la lernantoj. <section end="Lerni"/> <section begin="Lerta"/>'''Lerta'''. Posedanta la kapablon rapide kaj facile uzi siajn membrojn, la spiritajn fortojn, por atingi la celon : ''lerta dancanto, lerta salto, lerta verkisto''. '''Lerte'''. En lerta maniero. '''Lerteco'''. Eco de tiu, kiu estas lerta. '''Mallerta'''. Malfacile, malrapide uzanta siajn membrojn, siajn spiritajn fortojn por atingi la celon. '''Mallerte'''. En mallerta maniero. <section end="Lerta"/> <section begin="Lesivo"/>'''Lesivo'''. Alkalia akvo, solvaĵo de sodo aŭ de potaso, por lavi tolaĵon.<section end="Lesivo"/><noinclude><references/></noinclude> e05zj25jdbwk2m4td8oromvawv71dhp 104 37753 121668 119480 2026-05-26T01:18:23Z Castelobranco 7 *ligilo 121668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Letargio"/>'''Letargio'''. Profunda, longedaŭra dormo, tute similanta la morton; ŝajna morto. <section end="Letargio"/> <section begin="Letero"/>'''Letero'''. Skribita komunikaĵo : ''Leterojn oni sendas nun preskaŭ ekskluzive per la poŝto''. '''Letera'''. Komunikata per letero : ''letera invito''. '''Letere'''. Per letero. <section end="Letero"/> <section begin="Leŭkocito"/>'''Leŭkocito'''. Blanka globeto de la sango. <section end="Leŭkocito"/> <section begin="Leŭtenanto"/>'''Leŭtenanto'''. Oficiro, unu rangon pli malsupera, ol la kapitano. <section end="Leŭtenanto"/> <section begin="Levi"/>'''Levi'''. - 1. Movi, transmeti supren : ''levi manon, levi kurtenon''. - 2. Meti rekte tion, kio estis klinita : ''levi la kapon''. '''Levilo'''. Instrumento, maŝino, por levi. '''Leviĝi'''. Moviĝi, transmetiĝi supren. '''Mallevi'''. Movi, transmeti malsupren. <section end="Levi"/> <section begin="Levido"/>'''Levido'''. Ano de la gento de Levi. <section end="Levido"/> <section begin="Levkojo"/>'''Levkojo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj kun belaj, bonodoraj floroj (''Matthiola''). <section end="Levkojo"/> <section begin="Lezo"/>'''Lezo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Patologia difekto de organo : ''vundo, kontuzo, ostrompo''. '''Lezi'''. Difekti organon. <section end="Lezo"/> <section begin="Li"/>'''Li'''. Vira pronomo de la tria persono de de l’ ununombro : ''La patro diris — li diris''. <section end="Li"/> <section begin="Liano"/>'''Liano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Tropika volve rampanta vegetaĵo. <section end="Liano"/> <section begin="Libelo"/>'''Libelo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto el la vico de l’ rektoflugilaj (''Libellula''). <section end="Libelo"/> <section begin="Libera"/>'''Libera'''. - 1. Kiu povas agi laŭ sia volo : ''libera civitano''. - 2. Neokupita : ''libera horo, libera loko''. Vespere mi ĉiam estas libera. - 3. Nesubmetita al : ''libera de zorgoj''. '''Libereco'''. Stato de tiu, kiu estas libera. '''Liberigi'''. Fari iun libera : ''liberigi sklavon''. '''Liberiĝi'''. Fariĝi libera : ''liberiĝi de teda gasto''. '''Libertempo'''. Serio da tagoj, destinitaj por la ripozo de lernantoj, de oficistoj : ''somera libertempo''. Komparu : '''{{VdE|Permesi|Forpermeso}}'''. '''Liberpensulo'''. Homo sendependa en la religiaj demandoj. '''Mallibera'''. Kiu ne povas agi laŭ sia volo. '''Mallibereco'''. Stato de tiu, kiu estas mallibera. '''Malliberejo'''. Domo, kie estas enŝlositaj personoj, kondamnitaj al la perdo de la libereco. '''Malliberulo'''. Persono, restanta en malliberejo laŭ verdikto. <section end="Libera"/> <section begin="Liberala"/>'''Liberala'''. Favora al la politika libereco kaj sendependeco de la opinioj. <section end="Liberala"/> <section begin="Liberalismo"/>'''Liberalismo'''. Liberala doktrino. <section end="Liberalismo"/> <section begin="Libro"/>'''Libro'''. Multaj folioj de papero, kunigitaj en unu tuton : ''presita libro, komerca libro''. '''Librejo'''. Butiko, kie oni vendas librojn. '''Libristo'''. Homo, kiu vendas librojn. '''Librotenado'''. Enskribado de kalkuloj la komercajn librojn. '''Librotenisto'''. Specialisto en la librotenado. <section end="Libro"/> <section begin="Liceo"/>'''Liceo'''. Mezgrada lernejo, gimnazio. <section end="Liceo"/> <section begin="Lieno"/>'''Lieno''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Granda glando en la ventro, maldekstre de la stomako. <section end="Lieno"/> <section begin="Lifto"/>'''Lifto'''. Levilo por personoj kaj por iliaj pakaĵoj : ''Ĉiuj bonaj hoteloj posedas lifton''. <section end="Lifto"/> <section begin="Ligi"/>'''Ligi'''. - 1. Kunigi kaj fiksi per ŝnuro : ''ligi vergojn, ligi beston''. - 2. Kunigi : ''Komuna laboro ligas la homojn''. <section end="Ligi"/> <section begin="Ligo"/>'''Ligo'''. Societo, asocio, unuiĝo. '''Ligano'''. Membro de ligo. '''Alligi'''. Ligi al io : ''alligi kaprinon al arbo''. '''Interligi'''. Ligi unu kun alia, reciproke ligi. '''Malligi'''. Liberigi de la liganta ŝnuro. <section end="Ligo"/> <section begin="Ligno"/>'''Ligno'''. Malmola substanco, el kiu konsistas la trunko kaj la branĉoj de l’ arboj kaj arbetoj. '''Ligna'''. El ligno : ''ligna skatolo''. '''Lignaĵisto'''. Metiisto, kiu faras tablojn, benkojn el ligno. <section end="Ligno"/> <section begin="Likeno"/>'''Likeno''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo kriptogama, kreskanta sur ŝtonegoj, arboj, muroj (Lichen). <section end="Likeno"/> <section begin="Likvidi"/>'''Likvidi'''. Reguligi la kontojn, ĉesigante komercan aferon. <section end="Likvidi"/> <section begin="Likvoro"/>'''Likvoro'''. Trinkaĵo el alkoholo, aromaj vegetaĵoj kaj sukero : ''la likvoro “chartreuse”''. <section end="Likvoro"/> <section begin="Lilio"/>'''Lilio ({{VdE-ml|Bot}}.)'''. Multjara bulba herbo el la familio de l’ liliacoj (''Lilium''). <section end="Lilio"/> <section begin="Liliacoj"/>'''Liliacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj : ''asparago, konvalo, bulbo, poreo, ajlo''. <section end="Liliacoj"/> <section begin="Limo"/>'''Limo'''. Linio, apartiganta du najbarajn teritoriojn, landojn : ''limo de vilaĝo, landlimo''. '''Limigi'''. Fari limon de io : ''Oriente la landon limigas rivero''. '''Senlima'''. Ne posedanta limon, tre granda. '''Templimo'''. Tempo, momento, antaŭ kiu io devas esti farita : ''templimo de kambio, templimo de konkurso''. Komparu : '''{{VdE|Ekstrema|Ekstremo}}, {{VdE|Fino|fino}}'''. <section end="Limo"/> <section begin="Limako"/>'''Limako''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Molusko kun malgranda konko, kaŝita en ĝia haŭto (Limax). <section end="Limako"/> <section begin="Limfo"/>'''Limfo'''. Flaveta aŭ senkolora fluidaĵo, konsistanta el la fluida substanco de la sango kaj el leŭkocitoj, cirkulanta en la histoj. <section end="Limfo"/> <section begin="Limonado"/>'''Limonado'''. Trinkaĵo el akvo, citrono kaj sukero. <section end="Limonado"/> <section begin="Lino"/>'''Lino''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Unujara herba vegetaĵo el la familio de l’ linacoj, el kies fadenoj oni faras teksaĵojn kaj el kies semoj oni ekstraktas oleon (''Linum''). <section end="Lino"/> <section begin="Linacoj"/>'''Linacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''lino''.<section end="Linacoj"/><noinclude><references/></noinclude> gmc38td65ou3yklahe21iuttcjfq2re 104 37754 121669 119481 2026-05-26T01:19:19Z Castelobranco 7 *ligilo 121669 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Lingvo"/>'''Lingvo'''. Tutaĵo de la vortoj kaj esprimoj, uzataj de unu nacio por kompreniĝo : ''la angla lingvo''. '''Lingva'''. De lingvo, koncernanta lingvon. <section end="Lingvo"/> <section begin="Lingvisto"/>'''Lingvisto'''. Specialisto en la lingvoscienco. '''Multlingvulo'''. Homo, konanta multajn lingvojn; poligloto. '''Lingvistiko'''. Lingvoscienco. <section end="Lingvisto"/> <section begin="Linio"/>'''Linio'''. - 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Postesigno de punkto sin movanta en la spaco; limo de supraĵo : ''rekta, kurba, rompita linio''. - 2. Vico de vortoj, skribitaj aŭ presitaj en sama direkto : ''Ĉia paĝo de la verko havas 40 liniojn''. '''Linii'''. Fari liniojn, desegni liniojn sur io : ''linii paperan folion''. '''Interlinio'''. Interspaco inter du najbaraj linioj. Komparu : '''{{VdE|Streko}}'''. <section end="Linio"/> <section begin="Linko"/>'''Linko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba besto el la familio de l’ katoj (''Lynx''). <section end="Linko"/> <section begin="Lipo"/>'''Lipo'''. Movebla rando de la buŝo : ''supra kaj malsupra lipo''. '''Lipharoj'''. Haroj sur la supra lipo de plenaĝaj viroj. <section end="Lipo"/> <section begin="Liro"/>'''Liro'''. - 1. Antikva kelkkorda instrumento. 2. Emblemo de la poezio : ''rompi sian liron — ĉesi skribi versojn''. <section end="Liro"/> <section begin="Liriko"/>'''Liriko'''. Poezio, kantanta \ŭ sentojn, pentranta la eksteran mondon laŭ la personaj impresoj kaj sentoj de la poeto : ''odo, himno''. '''Lirika'''. Koncernanta la lirikon, apartenanta al la liriko : ''lirika versaĵo''. <section end="Liriko"/> <section begin="Listo"/>'''Listo'''. Nomaro, en kiu la nomoj estas skribitaj unu sub alia : ''nomaro : listo de kandidatoj''. Komparu : '''{{VdE|Registro}}, {{VdE|Tabelo|tabelo}}'''. <section end="Listo"/> <section begin="Lito"/>'''Lito'''. Meblo por kuŝi aŭ dormi : ''ligna, metala lito; hotelo kun cent litoj''. '''Litaĵo'''. Tio, kion oni metas sur la lito. '''Litokovrilo'''. Tio, per kio oni kovras liton, per kio sin kovras persono, kuŝanta en lito. '''Litotuko'''. Granda tuko, per kiu oni kovras la matracon. <section end="Lito"/> <section begin="Litanio"/>'''Litanio'''. 1. Preĝo, konsistanta el longa serio de mallongaj alvokoj al Dio, Dipatrino, al la sanktuloj. 2. Longa kaj teda nomado : ''Oni legis en la kunsido tutan litanion de projektoj''. <section end="Litanio"/> <section begin="Litargiro"/>'''Litargiro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Plumboksido, flava pulvoro, uzata en la fabrikado de l’ vitro. <section end="Litargiro"/> <section begin="Litero"/>'''Litero'''. Ĉiu el la signoj, kiujn oni uzas en la skribado kaj presado, por esprimi la sonojn de la lingvo : ''Multaj lingvoj posedas supersignitajn literojn''. <section end="Litero"/> <section begin="Literaturo"/>'''Literaturo'''. - 1. Skribitaj verkoj, kiel pentraĵo de la spirita vivo kaj kulturo de la nacio : ''la antikva greka literaturo''. - 2. Tutaĵo de la verkoj pri iu temo : ''la literaturo pri Napoleono''. <section end="Literaturo"/> <section begin="Litio"/>'''Litio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Li. Ĥemia elemento, la plej malpeza el la metaloj. <section end="Litio"/> <section begin="Litografi"/>'''Litografi'''. Skribi, fari desegnaĵojn sur ŝtona plato kaj reprodukti ilin sur papero per la presado. '''Litografisto'''. Homo, kies profesio estas litografi. <section end="Litografi"/> <section begin="Litologio"/>'''Litologio'''. Scienco pri la ŝtonoj kaj ŝtonegoj. <section end="Litologio"/> <section begin="Litro"/>'''Litro'''. Kuba decilitro, unuo de la mezuro de l’ fluidaĵoj kaj sekaj substancoj. <section end="Litro"/> <section begin="Liturgio"/>'''Liturgio'''. Ordo de la religiaj ceremonioj kaj preĝoj, difinita de la eklezio. <section end="Liturgio"/> <section begin="Liuto"/>'''Liuto'''. Korda instrumento kun longa kolo kaj duongloba korpo. <section end="Liuto"/> <section begin="Liveri"/>'''Liveri'''. Doni, porti en ies posedon, por ies uzo : ''liveri al iu dokumentojn, liveri viandon al armeo''. '''Liveranto'''. Homo, kiu liveras komercaĵojn laŭ interkonsentitaj kondiĉoj. <section end="Liveri"/> <section begin="Livreo"/>'''Livreo'''. Speciala vesto de la servistoj de l’ riĉuloj, en restoracioj. Komparu : '''{{VdE|Kostumo}}, {{VdE|Uniformo|uniformo}}'''. <section end="Livreo"/> <section begin="Lodo"/>'''Lodo'''. Malgranda pezilo = 5 gram. <section end="Lodo"/> <section begin="Logi"/>'''Logi'''. 1. Peni altiri per karesa voko, per io bongusta : ''logi hundon, logi muson per lardo; logi knabon per dolĉa rigardo''. 2. Altiri, esti interesa, esti dezirinda : ''La koncerto tute ne logas min''. '''Delogi'''. Logi al malbona faro : ''delogi ies edzinon''. Komparu : '''{{VdE|Tenti}}'''. <section end="Logi"/> <section begin="Logiko"/>'''Logiko'''. Scienco pri la ĝusta rezonado kaj konkludado. '''Logika'''. Konforma al la logiko. '''Logike'''. En logika maniero. <section end="Logiko"/> <section begin="Logogrifo"/>'''Logogrifo'''. Problemo, en kiu el intermiksitaj silaboj oni devas kunmeti la vortojn, al kiuj ili apartenas. <section end="Logogrifo"/> <section begin="Loĝi"/>'''Loĝi'''. Resti konstante en unu loko : ''loĝi en ĉambro, en domo, en urbo, en lando''. '''Loĝanto'''. Homo, kiu loĝas : ''Francujo havas 39 milionojn da loĝantoj''. '''Loĝejo'''. - 1. Loko, kie oni loĝas. - 2. Aro da ĉambroj, prezentanta unu tuton kaj loĝata de unu familio. '''Loĝigi'''. Doni al iu loĝpjon, loki iun en loĝejo. '''Loĝiĝi'''. Preni loĝejon, sin loki en loĝejo. '''Transloĝiĝi'''. Preni alian loĝejon, sin loki en alia loĝejo. '''Loĝio'''. Loko por kelke da personoj en teatra ĉambrego, kvazaŭ ĉambreto kun flankaj parioj. <section end="Loĝi"/> <section begin="Lojala"/>'''Lojala'''. Fidela al la estro, al la leĝoj : ''lojala subulo, lojala ago''. '''Lojaleco'''. Eco de tio, kio estas lojala. '''Lojale'''. En lojala maniero. <section end="Lojala"/> <section begin="Lojto"/>'''Lojto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo manĝebla el la vico de l’ ostfiŝoj (''Lota vulgaris'').<section end="Lojto"/><noinclude><references/></noinclude> 5nrch9m5m64wfbiimkti69ptqeajoqo 0 39224 121696 118754 2026-05-26T02:54:16Z Castelobranco 7 +N 121696 wikitext text/x-wiki {{AlfabetaIndekso2|ŝanĝoj=-Ŭ}} <pages index="Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf" prev="[[../Alfabeta indekso - M/]]" next="[[../Alfabeta indekso - O/]]" header_type=1 /> <center> {{kolumnoj|3| : [[../Artikolaro/N|{{maj|n}}]] : [[../Artikolaro/Nacio|{{maj|nacio}}]] : [[../Artikolaro/Nadiro|{{maj|nadiro}}]] : [[../Artikolaro/Nafto|{{maj|nafto}}]] : [[../Artikolaro/Naftalino|{{maj|naftalino}}]] : [[../Artikolaro/Naĝi|{{maj|naĝi}}]] : [[../Artikolaro/Naiva|{{maj|naiva}}]] : [[../Artikolaro/Najado|{{maj|najado}}]] : [[../Artikolaro/Najbaro|{{maj|najbaro}}]] : [[../Artikolaro/Najlo|{{maj|najlo}}]] : [[../Artikolaro/Najtingalo|{{maj|najtingalo}}]] : [[../Artikolaro/Nankeno|{{maj|nankeno}}]] : [[../Artikolaro/Napo|{{maj|napo}}]] : [[../Artikolaro/Narciso|{{maj|narciso}}]] : [[../Artikolaro/Narkoti|{{maj|narkoti}}]] : [[../Artikolaro/Narvalo|{{maj|narvalo}}]] : [[../Artikolaro/Naso|{{maj|naso}}]] : [[../Artikolaro/Naski|{{maj|naski}}]] : [[../Artikolaro/Natro|{{maj|natro}}]] : [[../Artikolaro/Natrio|{{maj|natrio}}]] : [[../Artikolaro/Naturo|{{maj|naturo}}]] : [[../Artikolaro/Naturalismo|{{maj|naturalismo}}]] : [[../Artikolaro/Naŭzo|{{maj|naŭzo}}]] : [[../Artikolaro/Navo|{{maj|navo}}]] : [[../Artikolaro/Navigi|{{maj|navigi}}]] : [[../Artikolaro/Navigado|{{maj|navigado}}]] : [[../Artikolaro/Nazo|{{maj|nazo}}]] : [[../Artikolaro/Ne|{{maj|ne}}]] : [[../Artikolaro/Nebulo|{{maj|nebulo}}]] : [[../Artikolaro/Necesa|{{maj|necesa}}]] : [[../Artikolaro/Negativa|{{maj|negativa}}]] : [[../Artikolaro/Negliĝo|{{maj|negliĝo}}]] : [[../Artikolaro/Negoco|{{maj|negoco}}]] : [[../Artikolaro/Neĝo|{{maj|neĝo}}]] : [[../Artikolaro/Nek|{{maj|nek}}]] : [[../Artikolaro/Nekrologo|{{maj|nekrologo}}]] : [[../Artikolaro/Nektaro|{{maj|nektaro}}]] : [[../Artikolaro/Nenia|{{maj|nenia}}]] : [[../Artikolaro/Nenial|{{maj|nenial}}]] : [[../Artikolaro/Neniam|{{maj|neniam}}]] : [[../Artikolaro/Nenie|{{maj|nenie}}]] : [[../Artikolaro/Neniel|{{maj|neniel}}]] : [[../Artikolaro/Nenies|{{maj|nenies}}]] : [[../Artikolaro/Nenio|{{maj|nenio}}]] : [[../Artikolaro/Neniom|{{maj|neniom}}]] : [[../Artikolaro/Neniu|{{maj|neniu}}]] : [[../Artikolaro/Neologismo|{{maj|neologismo}}]] : [[../Artikolaro/Nepo|{{maj|nepo}}]] : [[../Artikolaro/Nepotismo|{{maj|nepotismo}}]] : [[../Artikolaro/Nepre|{{maj|nepre}}]] : [[../Artikolaro/Nervo|{{maj|nervo}}]] : [[../Artikolaro/Nesto|{{maj|nesto}}]] : [[../Artikolaro/Neto|{{maj|neto}}]] : [[../Artikolaro/Neŭralgio|{{maj|neŭralgio}}]] : [[../Artikolaro/Neŭtra|{{maj|neŭtra}}]] : [[../Artikolaro/Neŭtrala|{{maj|neŭtrala}}]] : [[../Artikolaro/Nevo|{{maj|nevo}}]] : [[../Artikolaro/Ni|{{maj|ni}}]] : [[../Artikolaro/Niĉo|{{maj|niĉo}}]] : [[../Artikolaro/Nigra|{{maj|nigra}}]] : [[../Artikolaro/Nihilismo|{{maj|nihilismo}}]] : [[../Artikolaro/Nihilisto|{{maj|nihilisto}}]] : [[../Artikolaro/Nikelo|{{maj|nikelo}}]] : [[../Artikolaro/Nikotino|{{maj|nikotino}}]] : [[../Artikolaro/Nikso|{{maj|nikso}}]] : [[../Artikolaro/Nimbo|{{maj|nimbo}}]] : [[../Artikolaro/Nimfo|{{maj|nimfo}}]] : [[../Artikolaro/Nivelo|{{maj|nivelo}}]] : [[../Artikolaro/Nizo|{{maj|nizo}}]] : [[../Artikolaro/-Nj|{{maj|-nj}}]] : [[../Artikolaro/Nobelo|{{maj|nobelo}}]] : [[../Artikolaro/Nobla|{{maj|nobla}}]] : [[../Artikolaro/Nodo|{{maj|nodo}}]] : [[../Artikolaro/Nokto|{{maj|nokto}}]] : [[../Artikolaro/Noktuo|{{maj|noktuo}}]] : [[../Artikolaro/Nomo|{{maj|nomo}}]] : [[../Artikolaro/Nomado|{{maj|nomado}}]] : [[../Artikolaro/Nombro|{{maj|nombro}}]] : [[../Artikolaro/Nominala|{{maj|nominala}}]] : [[../Artikolaro/Nominativo|{{maj|nominativo}}]] : [[../Artikolaro/Nordo|{{maj|nordo}}]] : [[../Artikolaro/Normo|{{maj|normo}}]] : [[../Artikolaro/Normala|{{maj|normala}}]] : [[../Artikolaro/Nostalgio|{{maj|nostalgio}}]] : [[../Artikolaro/Noti|{{maj|noti}}]] : [[../Artikolaro/Notario|{{maj|notario}}]] : [[../Artikolaro/Nova|{{maj|nova}}]] : [[../Artikolaro/Novelo|{{maj|novelo}}]] : [[../Artikolaro/Novembro|{{maj|novembro}}]] : [[../Artikolaro/Novico|{{maj|novico}}]] : [[../Artikolaro/Nu|{{maj|nu}}]] : [[../Artikolaro/Nuanco|{{maj|nuanco}}]] : [[../Artikolaro/Nubo|{{maj|nubo}}]] : [[../Artikolaro/Nuda|{{maj|nuda}}]] : [[../Artikolaro/Nuko|{{maj|nuko}}]] : [[../Artikolaro/Nukso|{{maj|nukso}}]] : [[../Artikolaro/Nulo|{{maj|nulo}}]] : [[../Artikolaro/Numero|{{maj|numero}}]] : [[../Artikolaro/Numido|{{maj|numido}}]] : [[../Artikolaro/Numismatiko|{{maj|numismatiko}}]] : [[../Artikolaro/Nun|{{maj|nun}}]] : [[../Artikolaro/Nuncio|{{maj|nuncio}}]] : [[../Artikolaro/Nur|{{maj|nur}}]] : [[../Artikolaro/Nutri|{{maj|nutri}}]] }} </center> </div> [[Kategorio:Vortaro de Esperanto|Alfabeta indekso N]] 6iwr156g1ia5r9dsnokcinbu3quzqbt 0 40073 121651 117925 2026-05-26T00:52:43Z Castelobranco 7 121651 wikitext text/x-wiki <pages index='Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf' header=1 from=86 to=86 onlysection='Kondiĉo' prev='{{VdE|Komenci}}' next='{{VdE|Kondolenci}}' /> [[Kategorio:Kapvortoj en Vortaro de Esperanto|Kondiĉo]] nmbby2o0vxargrmmit6uvepxenrzlh9 0 40074 121652 117926 2026-05-26T00:52:55Z Castelobranco 7 121652 wikitext text/x-wiki <pages index='Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf' header=1 from=86 to=86 onlysection='Kondolenci' prev='{{VdE|Kondiĉo}}' next='{{VdE|Kondoro}}' /> [[Kategorio:Kapvortoj en Vortaro de Esperanto|Kondolenci]] qrrkknhulcmn8si1uzo56uzbromi0id 0 40794 121697 118742 2026-05-26T02:55:03Z Castelobranco 7 * 121697 wikitext text/x-wiki <pages index='Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf' header=1 from=110 to=110 onlysection='Naturo' prev='{{VdE|Natrio}}' next='{{VdE|Naturalismo}}' /> [[Kategorio:Kapvortoj en Vortaro de Esperanto|Naturo]] ay7ensc13jub2jcna1z8mmie2cy6zvi 104 40797 121614 121389 2026-05-25T22:05:59Z Ciampix 3284 /* Validigita */ 121614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ciampix" /></noinclude> <section begin="Mestizo"/>'''Mestizo'''. Ido de l' gepatroj, el kiuj unu estas blanka kaj la alia indiana. <section end="Mestizo"/> <section begin="Meti"/>'''Meti'''. Doni difinitan lokon al objekto; kuŝigi, sidigi, starigi : ''meti libron sur tablo, meti ŝlosilon en seruron, meti infanon en liton''. '''Demeti'''. Meti flanken; meti flanken tion, kion oni havis sur si : ''demeti ĉapelon''. <section end="Meti"/> <section begin="Metafiziko"/>'''Metafiziko'''. Filozofio pri la esenco, kaŭzoj kaj leĝoj de la materia kaj spirita mondo, neesploreblaj per la metodoj de la pozitivaj sciencoj. <section end="Metafiziko"/> <section begin="Metaforo"/>'''Metaforo'''. Stila figuro, bazita sur la simileco de la objektoj aŭ ideoj : ''ŝtona koro''. '''Metafora'''. Bazita sur metaforo : ''metafora esprimo''. '''Metafore'''. En metafora maniero. Komparu : '''{{VdE|Alegorio}}'''. <section end="Metaforo"/> <section begin="Metalo"/>'''Metalo'''. Ĥemia elemento, posedanta specialan brilon, bone kondukanta la varmon kaj elektron, fandebla kaj forĝebla : ''fero, oro''. '''Metala'''. De metalo, el metalo : ''metala brilo, metala skatolo''. '''Metalfadeno'''. Maldika longa cilindroforma metala peco; drato. <section end="Metalo"/> <section begin="Metalurgio"/>'''Metalurgio'''. Industrio, produktanta metalojn kaj metalajn objektojn. <section end="Metalurgio"/> <section begin="Metamorfozo"/>'''Metamorfozo'''. Aliformiĝo : ''metamorfozo de larvo en insekton, mitologia metamorfozo''. <section end="Metamorfozo"/> <section begin="Metempsikozo"/>'''Metempsikozo'''. Transmigrado de l' animoj post la morto el unu korpo en alian : ''La antikvaj Egiptanoj kredis je la metempsikozo''. <section end="Metempsikozo"/> <section begin="Meteoro"/>'''Meteoro'''. Nelongedaŭra fenomeno en la atmosfero : ''neĝo, hajlo, ĉielarko''. <section end="Meteoro"/> <section begin="Meteorologio"/>'''Meteorologio'''. Scienco pri la atmosferaj fenomenoj kaj pri la vetero. <section end="Meteorologio"/> <section begin="Metio"/>'''Metio'''. Manlabora profesio. '''Metiisto'''. Manlabora profesiisto : ''tajloro, ĉarpentisto''. Komparu : '''{{VdE|Okupo}}, {{VdE|Ofico|ofico}}, {{VdE|Specialo|specialo}}'''. <section end="Metio"/> <section begin="Metodo"/>'''Metodo'''. Maniero atingi la celon laŭ difinita plano : ''scienca metodo, metodo de edukado''. <section end="Metodo"/> <section begin="Metro"/>'''Metro'''. Internacia mezuro de la longeco, egala al la 10,000,000-ono de la kvarono de l’ tera meridiano. <section end="Metro"/> <section begin="Metriko"/>'''Metriko'''. Scienco pri la ritmo kaj elementoj de l’ versoj. <section end="Metriko"/> <section begin="Metronomo"/>'''Metronomo'''. Instrumento, mezuranta la rapidecon de la plenumado de muzikaj verkoj. <section end="Metronomo"/> <section begin="Metropolo"/>'''Metropolo'''. Lando, urbo, rilate al siaj kolonioj : ''La Anglujo estis iam la metropolo de Unuigitaj Ŝtatoj''. <section end="Metropolo"/> <section begin="Mevo"/>'''Mevo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ naĝantaj; ĝi vivas ĉe la bordoj de l’ maroj kaj riveroj (''Larus''). <section end="Mevo"/> <section begin="Mezo"/>'''Mezo'''. Loko, momento, egaldistanca de du ekstremoj, de du limoj : ''mezo de ĉambro, mezo de tago''. '''Meza''' - '''1'''. Kiu estas en la mezo : ''meza strato''. - '''2'''. Ne supera, ne malsupera : ''meza kvalito''. '''Meze'''. - '''1'''. Ne supere : ''meze bona''. - '''2'''. Meze de. En la mezo de : ''meze de la ĉambro''. '''Mezaj jarcentoj'''. Epoko inter la falo de la Okcidenta Roma Regno kaj la malkovro de Ameriko. '''Meznombro'''. Nombro, montranta la plej oftan kvanton de okazoj : ''La meznombro de la vizitantoj de l‘ ekspozicio ne superis 1000 personojn''. '''Tagmezo'''. La horo 12 de la tago. '''Noktomezo'''. La horo 12 de la nokto. Komparu : '''{{VdE|Centro}}'''. <section end="Mezo"/> <section begin="Mezalianco"/>'''Mezalianco'''. Edziĝo kun persono de malpli alta klaso. <section end="Mezalianco"/> <section begin="Mezuri"/>'''Mezuri'''. Determini la grandecon de io, ĝin komparante kun objekto de difinita grandeco : ''mezuri drapon, mezuri kampon, mezuri tempon''. '''Mezuro'''. Ago de tiu, kiu mezuras : ''La surtuto estas tro longa, ĉar la mezuro estis malzorge farita''. '''Mezurilo'''. Objekto, per kiu oni mezuras : ''metro, funto, litro''. '''Termezuristo'''. Homo, kies profesio estas mezuri la teron (kampojn, vojojn, k. t. p.). <section end="Mezuri"/> <section begin="Mi"/>'''Mi'''. Pronomo de la unua persono de l’ ununombro. <section end="Mi"/> <section begin="Miasmo"/>'''Miasmo'''. Malsanigaj vaporaĵoj; malsanigaj substancoj, bakterioj en la aero. <section end="Miasmo"/> <section begin="Miaŭi"/>'''Miaŭi'''. Eligi sonon kiel la kato : ''La kato miaŭas, la hundo bojas''. <section end="Miaŭi"/> <section begin="Mielo"/>'''Mielo'''. Dolĉa suko, kiun la abeloj suĉas el la floroj. '''Mielkuko'''. Kuko, farita el faruno kaj mielo. <section end="Mielo"/> <section begin="Mieno"/>'''Mieno'''. Esprimo de la vizaĝo : ''gaja mieno, kolera mieno''. <section end="Mieno"/> <section begin="Migdalo"/>'''Migdalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ migdalarbo. '''Migdalarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj; ĝiaj fruktoj enhavas grasan oleon, uzatan en la medicino kaj ili mem estas uzataj en sukeraĵoj (''Amygdalus communis''). <section end="Migdalo"/> <section begin="Migri"/>'''Migri'''. Iri de unu loko al alia malproksima, ne havi konstantan loĝlokon : ''migrantaj birdoj, migrantaj popoloj''. '''Enmigranto'''. Homo, kiu transloĝiĝas en fremdan landon. '''Elmigranto'''. Homo, forlasanta sian patrujon por transloĝiĝi en fremdan landon. Komparu : '''{{VdE|Vagi}}'''. <section end="Migri"/> <section begin="Mikrobo"/>'''Mikrobo'''. Bakterio, kaŭzanta malsanon. <section end="Mikrobo"/> <section begin="Mikrofono"/>'''Mikrofono'''. Elektra aparato, plilaŭtiganta malfortajn sonojn. <section end="Mikrofono"/> <section begin="Mikrometro"/>'''Mikrometro'''. Instrumento por mezuri tre malgrandajn objektojn.<section end="Mikrometro"/><noinclude><references/></noinclude> 4o9qnacsdtgacwt4p1cpy85f022cf6w 121671 121614 2026-05-26T01:28:07Z Castelobranco 7 *ligilo 121671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ciampix" /></noinclude> <section begin="Mestizo"/>'''Mestizo'''. Ido de l' gepatroj, el kiuj unu estas blanka kaj la alia indiana. <section end="Mestizo"/> <section begin="Meti"/>'''Meti'''. Doni difinitan lokon al objekto; kuŝigi, sidigi, starigi : ''meti libron sur tablo, meti ŝlosilon en seruron, meti infanon en liton''. '''Demeti'''. Meti flanken; meti flanken tion, kion oni havis sur si : ''demeti ĉapelon''. <section end="Meti"/> <section begin="Metafiziko"/>'''Metafiziko'''. Filozofio pri la esenco, kaŭzoj kaj leĝoj de la materia kaj spirita mondo, neesploreblaj per la metodoj de la pozitivaj sciencoj. <section end="Metafiziko"/> <section begin="Metaforo"/>'''Metaforo'''. Stila figuro, bazita sur la simileco de la objektoj aŭ ideoj : ''ŝtona koro''. '''Metafora'''. Bazita sur metaforo : ''metafora esprimo''. '''Metafore'''. En metafora maniero. Komparu : '''{{VdE|Alegorio}}'''. <section end="Metaforo"/> <section begin="Metalo"/>'''Metalo'''. Ĥemia elemento, posedanta specialan brilon, bone kondukanta la varmon kaj elektron, fandebla kaj forĝebla : ''fero, oro''. '''Metala'''. De metalo, el metalo : ''metala brilo, metala skatolo''. '''Metalfadeno'''. Maldika longa cilindroforma metala peco; drato. <section end="Metalo"/> <section begin="Metalurgio"/>'''Metalurgio'''. Industrio, produktanta metalojn kaj metalajn objektojn. <section end="Metalurgio"/> <section begin="Metamorfozo"/>'''Metamorfozo'''. Aliformiĝo : ''metamorfozo de larvo en insekton, mitologia metamorfozo''. <section end="Metamorfozo"/> <section begin="Metempsikozo"/>'''Metempsikozo'''. Transmigrado de l' animoj post la morto el unu korpo en alian : ''La antikvaj Egiptanoj kredis je la metempsikozo''. <section end="Metempsikozo"/> <section begin="Meteoro"/>'''Meteoro'''. Nelongedaŭra fenomeno en la atmosfero : ''neĝo, hajlo, ĉielarko''. <section end="Meteoro"/> <section begin="Meteorologio"/>'''Meteorologio'''. Scienco pri la atmosferaj fenomenoj kaj pri la vetero. <section end="Meteorologio"/> <section begin="Metio"/>'''Metio'''. Manlabora profesio. '''Metiisto'''. Manlabora profesiisto : ''tajloro, ĉarpentisto''. Komparu : '''{{VdE|Okupi|Okupo}}, {{VdE|Ofico|ofico}}, {{VdE|Speciala|specialo}}'''. <section end="Metio"/> <section begin="Metodo"/>'''Metodo'''. Maniero atingi la celon laŭ difinita plano : ''scienca metodo, metodo de edukado''. <section end="Metodo"/> <section begin="Metro"/>'''Metro'''. Internacia mezuro de la longeco, egala al la 10,000,000-ono de la kvarono de l’ tera meridiano. <section end="Metro"/> <section begin="Metriko"/>'''Metriko'''. Scienco pri la ritmo kaj elementoj de l’ versoj. <section end="Metriko"/> <section begin="Metronomo"/>'''Metronomo'''. Instrumento, mezuranta la rapidecon de la plenumado de muzikaj verkoj. <section end="Metronomo"/> <section begin="Metropolo"/>'''Metropolo'''. Lando, urbo, rilate al siaj kolonioj : ''La Anglujo estis iam la metropolo de Unuigitaj Ŝtatoj''. <section end="Metropolo"/> <section begin="Mevo"/>'''Mevo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de l’ naĝantaj; ĝi vivas ĉe la bordoj de l’ maroj kaj riveroj (''Larus''). <section end="Mevo"/> <section begin="Mezo"/>'''Mezo'''. Loko, momento, egaldistanca de du ekstremoj, de du limoj : ''mezo de ĉambro, mezo de tago''. '''Meza''' - '''1'''. Kiu estas en la mezo : ''meza strato''. - '''2'''. Ne supera, ne malsupera : ''meza kvalito''. '''Meze'''. - '''1'''. Ne supere : ''meze bona''. - '''2'''. Meze de. En la mezo de : ''meze de la ĉambro''. '''Mezaj jarcentoj'''. Epoko inter la falo de la Okcidenta Roma Regno kaj la malkovro de Ameriko. '''Meznombro'''. Nombro, montranta la plej oftan kvanton de okazoj : ''La meznombro de la vizitantoj de l‘ ekspozicio ne superis 1000 personojn''. '''Tagmezo'''. La horo 12 de la tago. '''Noktomezo'''. La horo 12 de la nokto. Komparu : '''{{VdE|Centro}}'''. <section end="Mezo"/> <section begin="Mezalianco"/>'''Mezalianco'''. Edziĝo kun persono de malpli alta klaso. <section end="Mezalianco"/> <section begin="Mezuri"/>'''Mezuri'''. Determini la grandecon de io, ĝin komparante kun objekto de difinita grandeco : ''mezuri drapon, mezuri kampon, mezuri tempon''. '''Mezuro'''. Ago de tiu, kiu mezuras : ''La surtuto estas tro longa, ĉar la mezuro estis malzorge farita''. '''Mezurilo'''. Objekto, per kiu oni mezuras : ''metro, funto, litro''. '''Termezuristo'''. Homo, kies profesio estas mezuri la teron (kampojn, vojojn, k. t. p.). <section end="Mezuri"/> <section begin="Mi"/>'''Mi'''. Pronomo de la unua persono de l’ ununombro. <section end="Mi"/> <section begin="Miasmo"/>'''Miasmo'''. Malsanigaj vaporaĵoj; malsanigaj substancoj, bakterioj en la aero. <section end="Miasmo"/> <section begin="Miaŭi"/>'''Miaŭi'''. Eligi sonon kiel la kato : ''La kato miaŭas, la hundo bojas''. <section end="Miaŭi"/> <section begin="Mielo"/>'''Mielo'''. Dolĉa suko, kiun la abeloj suĉas el la floroj. '''Mielkuko'''. Kuko, farita el faruno kaj mielo. <section end="Mielo"/> <section begin="Mieno"/>'''Mieno'''. Esprimo de la vizaĝo : ''gaja mieno, kolera mieno''. <section end="Mieno"/> <section begin="Migdalo"/>'''Migdalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ migdalarbo. '''Migdalarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj; ĝiaj fruktoj enhavas grasan oleon, uzatan en la medicino kaj ili mem estas uzataj en sukeraĵoj (''Amygdalus communis''). <section end="Migdalo"/> <section begin="Migri"/>'''Migri'''. Iri de unu loko al alia malproksima, ne havi konstantan loĝlokon : ''migrantaj birdoj, migrantaj popoloj''. '''Enmigranto'''. Homo, kiu transloĝiĝas en fremdan landon. '''Elmigranto'''. Homo, forlasanta sian patrujon por transloĝiĝi en fremdan landon. Komparu : '''{{VdE|Vagi}}'''. <section end="Migri"/> <section begin="Mikrobo"/>'''Mikrobo'''. Bakterio, kaŭzanta malsanon. <section end="Mikrobo"/> <section begin="Mikrofono"/>'''Mikrofono'''. Elektra aparato, plilaŭtiganta malfortajn sonojn. <section end="Mikrofono"/> <section begin="Mikrometro"/>'''Mikrometro'''. Instrumento por mezuri tre malgrandajn objektojn.<section end="Mikrometro"/><noinclude><references/></noinclude> ekmuyus8n8iwvjr2cyhff4dem27bq94 104 40798 121672 121390 2026-05-26T01:34:11Z Castelobranco 7 *ligilo 121672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Mikroskopo"/>'''Mikroskopo'''. Optika instrumento, pligrandiganta observatan objekton, tro malgrandan por esti vidata per nearmita okulo. '''Mikroskopa'''. - 1. Farata per la mikroskopo : ''mikroskopa esploro''. - 2. Tre malgranda, videbla nur per la mikroskopo : ''mikroskopa estaĵo''. <section end="Mikroskopo"/> <section begin="Miksi"/>'''Miksi'''. - 1. Intermeti kelke da objektoj aŭ iliajn erojn : ''miksi kartojn, miksi akvon kun vino''. - 2. Preni, kompreni, rekoni unu objekton anstataŭ alia : ''Oni iafoje miksas la vortojn : «flegi » kaj « varti », kvankam ilia senco estas tute malsama''. ''La fratoj Petro kaj Johano eŝtas tiel similaj, ke oni ofte miksas ilin''. '''Miksado'''. Agoj de tiu, kiu miksas. '''Miksaĵo'''. Io konsistanta el miksitaj objektoj : ''miksaĵo de akvo kaj vinagro''. '''Almiksi'''. Aligi per mikso : ''almiksi kreton al sukero''. <section end="Miksi"/> <section begin="Mil"/>'''Mil'''. 1000; dekfoje cent : ''mil soldatoj''. '''Jarmilo, miljaro'''. Milo da jaroj. <section end="Mil"/> <section begin="Milda"/>'''Milda'''. Neekscitanta la sentojn, agrabla : ''milda vetero''. '''Mildigi'''. Fari ion milda : ''mildigi akran guston de medikamento''. Komparu : '''{{VdE|Kvieta}}, {{VdE|Trankvila|trankvila}}, {{VdE|Serena|serena}}'''. <section end="Milda"/> <section begin="Milio"/>'''Milio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l‘ graminacoj kun malgrandaj rondaj grajnoj (''Panicum miliaceum''). <section end="Milio"/> <section begin="Miliardo"/>'''Miliardo'''. 1,000,000,000; mil milionoj. <section end="Miliardo"/> <section begin="Milicio"/>'''Milicio'''. Nekonstanta militistaro el civitanoj, alvokataj al la armiloj nur dum la milito. <section end="Milicio"/> <section begin="Miligramo"/>'''Miligramo'''. Milono de gramo. <section end="Miligramo"/> <section begin="Milimetro"/>'''Milimetro'''. Milono de metro, dekono de centimelro. <section end="Milimetro"/> <section begin="Miliono"/>'''Miliono'''. 1,000,000; mil miloj. <section end="Miliono"/> <section begin="Militi"/>'''Militi'''. Batali per armitaj manoj kontraŭ fremda popolo aŭ kontraŭ malamika partio de l’ propra popolo : ''La antikvaj Grekoj longe militis kontraŭ la Persoj''. '''Milito'''. Batalado de militanto. '''Milita'''. Kiu koncernas la militon. '''Militisto'''. Homo, kies profesio estas militi, soldato. '''Militistaro'''. Armeo. '''Militestro'''. Ĉefo de armeo. '''Militkaptito'''. Homo, malliberigita de malamikoj dum milito. <section end="Militi"/> <section begin="Milvo"/>'''Milvo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Raba birdo el la familio de l‘ falkoj (''Milvus''). <section end="Milvo"/> <section begin="Mimiko"/>'''Mimiko'''. Arto prezenti siajn pensojn kaj sentojn per la esprimo de la vizaĝo, per gestoj kaj movoj de la korpo. '''Mimika'''. Esprimanta per la mimiko : ''mimika lingvo''. '''Mimike'''. En mimika maniero, per mimiko. '''Mimikisto'''. Homo, kies specialo estas la mimiko. <section end="Mimiko"/> <section begin="Mimozo"/>'''Mimozo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Brazilia vegetaĵo kun tre sentemaj folioj (''Mimosa''). <section end="Mimozo"/> <section begin="Mino"/>'''Mino'''. Subteraĵo, en kiu estas metita eksploda substanco. '''Minejo'''. Subtera loko, kie oni elfosas metalojn, karbon, k. t. p., aranĝante minojn. <section end="Mino"/> <section begin="Minaci"/>'''Minaci'''. Per gestoj aŭ vortoj konigi al iu, ke oni volas fari al li malbonon, lin puni : ''La patro minacis la malobean knabon per bastono''. - 2. Esti proksima, esti kredebla (pri malfeliĉo, malsukceso): ''La vetero estas nekonstanta, minacas nin fulmotondro''. '''Minaco'''. Ago, vortoj de tiu, kiu minacas. <section end="Minaci"/> <section begin="Minareto"/>'''Minareto'''. Turo de mahometana templo, de kies balkono oni alvokas la Turkojn al la preĝado. <section end="Minareto"/> <section begin="Mineralo"/>'''Mineralo'''. Korpo, troviĝanta en la tero aŭ sur ĝia supraĵo, produktita nek de besta nek de vegeta organismo : ''fero, kreto''. '''Minerala'''. El mineralo, kiu koncernas mineralon : ''minerala regno''. <section end="Mineralo"/> <section begin="Mineralogio"/>'''Mineralogio'''. Scienco pri la mineraloj. '''Mineralogiisto'''. Specialisto en la mineralogio. <section end="Mineralogio"/> <section begin="Miniaturo"/>'''Miniaturo'''. - 1. Malgranda akvarela portreto sur eburo, sur pergameno. - 2. Malgranda objekto, kiu estas kvazaŭ reprodukto de granda je pli malgranda skalo. <section end="Miniaturo"/> <section begin="Minimumo"/>'''Minimumo'''. Plej malalta atingebla grado : ''minimumo de necesa mono''. '''Minimuma'''. De plej malalta atingebla grado. <section end="Minimumo"/> <section begin="Ministro"/>'''Ministro'''. Alta ŝtata oficisto, administranta unu el la sekcioj de la ŝtataj aferoj : ''ministro de la eksteraj aferoj''. '''Ministraro'''. Ministroj, kune administrantaj ŝtaton. <section end="Ministro"/> <section begin="Minio"/>'''Minio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Miksaĵo de plumboksido kun plumbhipoksido; flave-ruĝa pulvoro, uzata kiel farbo. <section end="Minio"/> <section begin="Minuso"/>'''Minuso'''. Matematika signo, montranta negativan kvanton; matematika signo de la substrahado (deprenado). <section end="Minuso"/> <section begin="Minuto"/>'''Minuto'''. - 1. Sesdekono de la horo. 2. Sesdekono de la grado (mezuro de l’ anguloj). <section end="Minuto"/> <section begin="Miogalo"/>'''Miogalo''' ({{VdE-ml|Zool}}). Mambesto el la vico de l’ insektomanĝaj (''Myogate''). <section end="Miogalo"/> <section begin="Miopa"/>'''Miopa'''. Kiu vidas nur de proksime, ĉar lia okulo havas tro grandan optikan forton. '''Miopeco'''. Stato de tiu, kiu estas miopa. '''Miopulo'''. Homo miopa. '''Miozoto''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo, nomata en la popola lingvo : « ne forgesu min », kreskanta apud marĉoj, riveretoj (''Myosotis'')<section end="Miopa"/><noinclude><references/></noinclude> fhlprcnmpg6m62e9fcuccg6h567gmkg 104 40801 121673 119489 2026-05-26T01:35:29Z Castelobranco 7 *ligilo 121673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Morti"/>Mortema homo : ''Ĉi tiu mondo de la mortuloj''. '''Mortigi'''. Senigi iun je la vivo : ''mortigi sovaĝan beston''. '''Senmorta'''. Kiu neniam mortas : ''senmorta Dio''. '''Senmorteco'''. Eco de tio, kio estas senmorta. <section end="Morti"/> <section begin="Mortero"/>'''Mortero'''. Miksaĵo de kalko kun sablo, per kiu oni kunigas la brikojn. Komparu : '''{{VdE|Cemento}}, {{VdE|Stuki|stuko}}'''. <section end="Mortero"/> <section begin="Moruo"/>'''Moruo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Mara fiŝo el la familio de l’ gadoj (''Gadus morrhua''). <section end="Moruo"/> <section begin="Moruso"/>'''Moruso''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l' moracoj; la folioj de la blanka moruso estas uzataj por nutri la silkajn raŭpojn (''Morus alba''). <section end="Moruso"/> <section begin="Mosko"/>'''Mosko'''. Aroma substanco, ekstraktata el surventraj glandoj de duhufulo, vivanta en la Meza Azio. <section end="Mosko"/> <section begin="Moskeo"/>'''Moskeo'''. Mahometana templo. <section end="Moskeo"/> <section begin="Moskito"/>'''Moskito''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda duflugila insekto, turmentanta la homojn kaj bestojn per etaj pikoj. <section end="Moskito"/> <section begin="Mosto"/>'''Mosto'''. Nefermentinta vino, suko elpremita el la vinberoj. <section end="Mosto"/> <section begin="Moŝto"/>'''Moŝto'''. Honora titolo, uzebla por ĉiuj rangoj : ''Via sinjora moŝto, lia reĝa moŝto''. <section end="Moŝto"/> <section begin="Moto"/>'''Moto'''. Frazo, citita el ia aŭtoro kaj metita antaŭ verko aŭ artikolo por esprimi ĝian ĉefan ideon. Komparu : '''{{VdE|Aforismo}}, {{VdE|Maksimo|maksimo}}, {{VdE|Proverbo|proverbo}}, {{VdE|Sentenco|sentenco}}'''. <section end="Moto"/> <section begin="Motivo"/>'''Motivo'''. Kaŭzo de ago, de konduto : ''koleri sen motivo''. '''Motivi'''. Prezenti motivojn, klarigi per motivoj : ''nemotivita postulo''. <section end="Motivo"/> <section begin="Motoro"/>'''Motoro'''. Maŝino, per kiu iu ajn forto produktas meĥanikan laboron : ''gasa motoro, elektra motoro''. <section end="Motoro"/> <section begin="Movi"/>'''Movi'''. Transigi korpon en alian lokon ; ŝanĝi la lokon de korpo rilate al korpo fiksita : ''movi veturilon''. '''Movo'''. Ago de tiu, kiu movas. '''Moviĝi'''. Ŝangi la lokon de la propra korpo rilate al korpo fiksita. '''Moviĝema'''. Kiu volonte, facile moviĝas : ''moviĝema besto''. '''Senmova'''. Kiu tute ne moviĝas. <section end="Movi"/> <section begin="Mozaiko"/>'''Mozaiko'''. Speco de pentraĵo, farita el kunmetitaj diverskoloraj ŝtonoj, lignaj pecoj, k. t. p. <section end="Mozaiko"/> <section begin="Mucida"/>'''Mucida'''. Havantala malagrablan guston kaj odoron, kiun la nutraĵoj ricevas en malseka aŭ neaerumata loko. <section end="Mucida"/> <section begin="Mueli"/>'''Mueli'''. Pecetigi, pulvorigi la grenon fari farunon. '''Muelejo'''. Loko, kie oni muelas. '''Muelisto'''. Homo, kies profesio estas mueli. <section end="Mueli"/> <section begin="Mufo"/>'''Mufo'''. Cilindroforme kunkudrita pelta peco por varmigi la manojn. <section end="Mufo"/> <section begin="Muĝi"/>'''Muĝi'''. Eligi tre fortan kaj akran tonon, kiel la ventego, maraj ondoj, k. t. p. <section end="Muĝi"/> <section begin="Muko"/>'''Muko'''. Densa, glua fluidaĵo, produktata de la samnomaj membranoj de la besta kaj homa organismo. <section end="Muko"/> <section begin="Mulo"/>'''Mulo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Ido de azeno kaj ĉevalino (''Equus mulus''). <section end="Mulo"/> <section begin="Multe"/>'''Multe'''. Granda nombro, granda kvanto : ''multe da homoj, multe da akvo''. '''Multa, multaj'''. Granda kvanto de samspecaj objektoj, diferencantaj per siaj ecoj : ''Multaj bestoj posedas voston''. '''Plimulto'''. Pli granda parto; partio posedanta pli grandan kvanton da voĉoj : ''La plimulto voĉdonis kontraŭ la projektoj''. '''Multobligi'''. Pligrandipi, aldonante multfoje la saman kvanton. '''Malmulte'''. Malgranda nombro, malgranda kvanto. <section end="Multe"/> <section begin="Multipliki"/>'''Multipliki'''. Multobligi : ''multipliki 5 per 3''. <section end="Multipliki"/> <section begin="Mumio"/>'''Mumio'''. Kadavro, konservita per la enbalzamigo : ''egipta mumio''. <section end="Mumio"/> <section begin="Municio"/>'''Municio'''. Militaj provizoj, precipe la pulvo kaj kugloj. <section end="Municio"/> <section begin="Munti"/>'''Munti'''. Kunmeti maŝinon sur la loko, kie ĝi devas funkcii. '''Muntisto'''. Homo, kies profesio estas munti. <section end="Munti"/> <section begin="Muro"/>'''Muro'''. Masonaĵo, servanta kiel flanko de domo, por apartigi au dividi teran spacon. <section end="Muro"/> <section begin="Murmuro"/>'''Murmuro'''. Mallaŭta bruo de multe da personoj, kiuj parolas samtempe; sono, montranta malkontentecon. '''Murmuri'''. Eligi murmuron. '''Murmureti'''. Paroli mallaŭte, por ne esti aŭdata; eligi mallaŭtan malklaran sonon : ''murmureti al ies orelo''. ''La folioj, skuataj de delikata vento, murmuretas''. <section end="Murmuro"/> <section begin="Muso"/>'''Muso''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda mambesto el la vico de l’ mordantaj (''Mus''). <section end="Muso"/> <section begin="Musko"/>'''Musko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Granda klaso de l’ kriptogamoj kun trunketoj kaj folioj (''Muscus''). <section end="Musko"/> <section begin="Muskato"/>'''Muskato''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de la miristikacoj, el kies nuksoj kaj floroj oni ekstraktas bonodoran oleon (''Myristica fragrans''). <section end="Muskato"/> <section begin="Muskedo"/>'''Muskedo'''. Peza pafilo, kiun oni apogis dum la pafado sur forko. <section end="Muskedo"/> <section begin="Muskolo"/>'''Muskolo'''. Organo, konsistanta el karnaj fibroj kaj plenumanta la movojn de l’ bestoj. <section end="Muskolo"/> <section begin="Muslino"/>'''Muslino'''. Plej malpeza teksaĵo, kotona, lana.<section end="Muslino"/><noinclude><references/></noinclude> 7dzshri27548u0rbd4gufjntojc6584 104 40806 121675 119397 2026-05-26T01:39:18Z Castelobranco 7 *ligilo 121675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Oceano"/>'''Oceano'''. Granda akvujo de sala akvo, kiu kovras la pli grandan parton de la tera supraĵo : ''la Norda Glacia Oceano''. <section end="Oceano"/> <section begin="Odo"/>'''Odo'''. Lirika versaĵo, solene kantanta gravan fakton. <section end="Odo"/> <section begin="Odoro"/>'''Odoro'''. Tio, kio ekscitas la flarsenton : ''odoro de peĉo, odoro de rozo''. '''Odori'''. Havi, disvastigi odoron. '''Bonodoro'''. Agrabla, bela odoro. '''Bonodori'''. Havi, eligi agrablan, belan odoron. '''Malbonodoro'''. Malagrabla, malbela odoro. '''Malbonodori'''. Havi, eligi malagrablan, malbelan odoron. <section end="Odoro"/> <section begin="Ofendi"/>'''Ofendi'''. Montri malrespekton, malestimon al iu per agoj aŭ vortoj. <section end="Ofendi"/> <section begin="Oferi"/>'''Oferi - 1'''. Donaci al diaĵo ion, kiel signon de danko, adoro, pento : ''Abrahamo volis oferi sian filon Izaakon''. - 2. Doni ion multvaloran, sin senigi de io multvalora, por utilo de aliaj : ''oferi sian tempon''. '''Ofero'''. Dono, donaco de tiu, kiu oferas. '''Oferema'''. Kiu volonte oferas. '''Monofero'''. Mona ofero. <section end="Oferi"/> <section begin="Ofico"/>'''Ofico'''. Okupo en publika servado : ''ofico en regna banko''. '''Oficisto'''. Homo, kiu havas oficon. '''Oficejo'''. Loko, kie oni plenumas oficon. Komparu : '''{{VdE|Metio}}, {{VdE|Profesio|profesio}}, {{VdE|Speciala|specialo}}'''. <section end="Ofico"/> <section begin="Oficiala"/>'''Oficiala'''. Publikigita, ordonita de registaro, de rajta povo : ''oficiala akto, oficiala gazeto''. '''Oficiale'''. En oficiala maniero. <section end="Oficiala"/> <section begin="Oficiro"/>'''Oficiro'''. Militista estro, posedanta rangon almenaŭ de leŭtenanto. <section end="Oficiro"/> <section begin="Ofte"/>'''Ofte'''. Multe da fojoj unu post alia; kun multfojaj ripetoj : ''La komencantaj Esperantistoj ofte uzas la prepozicion « je »''. '''Ofta'''. Ofte okazanta. '''Malofte'''. Malmulte da fojoj. '''Malofta'''. Okazanta malofte. '''Maloftaĵo'''. Afero, objekto malofta. <section end="Ofte"/> <section begin="Ogivo"/>'''Ogivo'''. Arkaĵo konsistanta el du arkoj, formantaj angulon. <section end="Ogivo"/> <section begin="Ok"/>'''Ok'''. 8, dufoje kvar. <section end="Ok"/> <section begin="Okazi"/>'''Okazi'''. Vere esti,vere fariĝi,sendepende de nia volo : ''La katastrofo okazis antaŭ cent jaroj''. '''Okazo - 1'''. Tio, kio okazas, okazis. - 2. Feliĉa okazo, ebliganta fari ion : ''Mi ne havis okazon paroli esperante kun fremduloj''. '''Okaza'''. okazas, bazita sur okazo : ''okaza eltrovo''. <section end="Okazi"/> <section begin="Okcidento"/>'''Okcidento'''. - 1. Parto de la horizonto, kie la suno subiras. - 2. Parto de la terglobo, de lando, direktita al la okcidento. '''Okcidenta'''. De okcidento, estanta en la okcidento ; okcidenta vento, okcidenta lando. '''Okcidente'''. En la okcidento. <section end="Okcidento"/> <section begin="Okro"/>'''Okro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Mineralo, konsistanta grandparte el ferhidroksido kaj uzata kiel farbo. <section end="Okro"/> <section begin="Okshofto"/>'''Okshofto'''. Mezuro de l’ fluidaĵoj (ĉirkaŭ 230 litr.). <section end="Okshofto"/> <section begin="Oksido"/>'''Oksido''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Kombinaĵo de l’ oksigeno kun elemento. <section end="Oksido"/> <section begin="Oksigeno"/>'''Oksigeno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Ĥemia elemento; senkolora senodora gaso, ne brulanta, nepre necesa por la brulado kaj spirado, en miksaĵo kun la azoto ĝi formas la aeron, en komponaĵo kun la hidrogeno — la akvon (H₂O). <section end="Oksigeno"/> <section begin="Oksikoko"/>'''Oksikoko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l’ vakciniacoj kun ruĝaj beroj, uzataj por konfitaĵoj, siropoj (''Oxycoccus palustris''). <section end="Oksikoko"/> <section begin="Oktanto"/>'''Oktanto''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Okono de cirklo. <section end="Oktanto"/> <section begin="Oktavo"/>'''Oktavo'''. Muzika tono, konsistanta el duobla kvanto da vibroj, kompare kun alia tono, kaj tial perfekte harmonia kun ĝi. <section end="Oktavo"/> <section begin="Oktobro"/>'''Oktobro'''. Deka monato de la jaro. <section end="Oktobro"/> <section begin="Okulo"/>'''Okulo'''. Organo de la vidsento. '''Okula'''. De okulo, kiu koncernas la okulon. '''Okulisto'''. Okulkuracisto. '''Okulharoj'''. Haroj, kreskantaj ĉe la randoj de la palpebroj. '''Okulvitroj'''. Optikaj vitroj por ambaŭ okuloj, en kadro, per kiu oni fiksas ilin sur la nazo kaj sur la oreloj. <section end="Okulo"/> <section begin="Okulta"/>'''Okulta'''. Koncernanta misteran sciencon, fenomenon, ne klarigeblan per la konataj leĝoj de la naturo : ''La magio estas okulta scienco''. <section end="Okulta"/> <section begin="Okupi"/>'''Okupi'''. Plenigi spacon aŭ tempon : ''La libroj okupas la tutan skribotablon''. La familio okupis du loĝiojn. La raporto okupis tri horojn. - 2. Preni, kiel sian posedaĵon : ''La malamikoj okupis la urbon''. '''Okupo'''. Tio, kio okupas : ''havi nenian okupon''. Komparu : '''{{VdE|Metio}}, {{VdE|Ofico|ofico}}, {{VdE|Profesio|profesio}}, {{VdE|Speciala|specialo}}'''. <section end="Okupi"/> <section begin="Okzalo"/>'''Okzalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la familio de l’ poligonacoj, kun acidaj folioj, uzataj por supo (''Rumex acetosa''). <section end="Okzalo"/> <section begin="Ol"/>'''Ol'''. Partikulo, kuniganta la partojn de la komparo de l’ malegaleco : ''La bovo estas pli alta ol la kapro''. ''La bovino havas aliajn kornojn, ol la bovo''. <section end="Ol"/> <section begin="Oleo"/>'''Oleo'''. Grasa fluidaĵo, produktata el diversaj vegetaĵaj substancoj (lino, nuksoj) kaj el organoj de bestoj (baleno, foko). '''Olea'''. De oleo. '''Olei'''. Ŝmiri per oleo : ''olei maŝinon''. <section end="Oleo"/> <section begin="Oleacoj"/>'''Oleacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio dedukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj : ''frakseno, siringo''. <section end="Oleacoj"/> <section begin="Oleandro"/>'''Oleandro''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo kun mallarĝaj folioj kaj grandaj ruĝaj aŭ blankaj floroj, kulturata en ĉambroj kaj oranĝerioj. (''Nerium oleander'').<section end="Oleandro"/><noinclude><references/></noinclude> e52miad245jz1eh7lfji19ixa11o1hz 104 40807 121676 119247 2026-05-26T01:42:32Z Castelobranco 7 *ligilo 121676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Oligarĥio"/>'''Oligarĥio'''. Sistemo de regado, en kiu la povo apartenas al kelke da potencaj familioj. <section end="Oligarĥio"/> <section begin="Olivo"/>'''Olivo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ olivarbo. '''Olivarbo'''. Arbo el la familio de l’ oleacoj (''Olea europaea''). <section end="Olivo"/> <section begin="Omaro"/>'''Omaro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Granda mara kankro el la vico de la dekpiedaj (''Homarus vulgaris''). <section end="Omaro"/> <section begin="Ombro"/>'''Ombro'''. – 1. Malhela bildo de lumigita objekto : ''ombro de kandelo sur muro - 2''. Mallumo, malhela lumo en loko, kiun netravidebla objekto ŝirmas de la lumo : ''sidi en ombro de arboj''. - 3. Spirito de mortinto. <section end="Ombro"/> <section begin="Ombrelo"/>'''Ombrelo'''. Portebla ŝirmilo kontraŭ la suno kaj pluvo, konsistanta ei bastono tenilo kaj ŝtofo, streĉita sur vergoj. <section end="Ombrelo"/> <section begin="Omnibuso"/>'''Omnibuso'''. Kovrita publika veturilo. <section end="Omnibuso"/> <section begin="-On"/>'''-On'''. Sufikso por derivi nombrajn nomojn, kiuj prezentas parton de ia nombro de l’ radiko : ''duono, triono''. <section end="-On"/> <section begin="Ondo"/>'''Ondo'''. Leviĝo kaj malleviĝo sur la supraĵo de moviĝanta fluidaĵo : ''la ondoj de la maro''. '''Ondi'''. Leviĝi kaj malleviĝi kiel ondo. '''Ondoforma, ondolinia'''. Havanta formon de ondo. <section end="Ondo"/> <section begin="Oni"/>'''Oni'''. Persona nedifinita pronomo : ''Vintre oni portas peltojn''. <section end="Oni"/> <section begin="Onikso"/>'''Onikso'''. Speco de agato, konsistanta el paralelaj helaj kaj malhelaj tavoloj. <section end="Onikso"/> <section begin="Onklo"/>'''Onklo'''. Frato de la patro aŭ de la patrino. '''Onklino'''. Fratino de la patro aŭ de la patrino; edzino de la onklo. <section end="Onklo"/> <section begin="Onobriko"/>'''Onobriko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Alta herbo el la familio de l’ fabacoj (''Onobrychis sativa''). <section end="Onobriko"/> <section begin="-Ont"/>'''Ont'''. Finiĝo de la aktiva participo de la tempo estonta (de l’ tempo, kiu venos''). <section end="-Ont"/> <section begin="Ontologio"/>'''Ontologio'''. Parto de la metafiziko pri la ekzisto. <section end="Ontologio"/> <section begin="-Op"/>'''Op'''. Sufikso por derivi nombrajn nomojn, kun la signifo kelke kune : ''Ni venos al vi triope''. <section end="-Op"/> <section begin="Opalo"/>'''Opalo'''. Speco de siliko, formanta lakte blankan ŝtonon kun varikoloraj rebriloj. <section end="Opalo"/> <section begin="Opero"/>'''Opero'''. Dramo, en kiu la aktoroj ne parolas, sed kantas kun la akompano de orkestro. '''Opera'''. De opero, koncernanta operon : ''opera trupo, opera spektaklo''. <section end="Opero"/> <section begin="Operacio"/>'''Operacio'''. Meĥanika kuraca procedo, farata per la manoj aŭ instrumentoj. <section end="Operacio"/> <section begin="Opio"/>'''Opio'''. Suko de diversaj specoj de l’ Papavo; tre forta narkota rimedo. <section end="Opio"/> <section begin="Opinii"/>'''Opinii'''. Kredi ion vera, bazante sin sur konkludoj, kiuj sufiĉas nur al la persono, kiu faras ilin. '''Opinio'''. Kredo de tiu, kiu opinias. <section end="Opinii"/> <section begin="Oportuna"/>'''Oportuna'''. Facile uzebla : ''oportuna tenilo''. '''Oportuneco'''. Eco de tio kio estas oportuna. '''Oportune'''. En oportuna maniero. Komparu : '''{{VdE|Komforta}}, {{VdE|Praktiko|praktika}}'''. <section end="Oportuna"/> <section begin="Opozicio"/>'''Opozicio'''. Kontraŭstaro en parlamento, en publika kunsido de societo aŭ kompanio kontraŭ la agoj aŭ proponoj de la registaro aŭ estraro. <section end="Opozicio"/> <section begin="Optativo"/>'''Optativo'''. Gramatika formo de la verbo por montri volon, deziron : ''Feliĉa estu por ni la Nova Jaro!'' <section end="Optativo"/> <section begin="Optiko"/>'''Optiko'''. Parto de la fiziko pri la lumo. '''Optika'''. Kiu koncernas la optikon. <section end="Optiko"/> <section begin="Optimismo"/>'''Optimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da feliĉo, ol da malfeliĉo. <section end="Optimismo"/> <section begin="Optimisto"/>'''Optimisto'''. Adepto de la optimismo. <section end="Optimisto"/> <section begin="Oro"/>'''Oro''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Au. Multvalora metalo de flava koloro : ''Ne ĉio estas oro, kio brilas''. '''Ora'''. El oro. '''Ori'''. Kovri per maldika tavolo de oro : ''orita braceleto''. <section end="Oro"/> <section begin="Orakolo"/>'''Orakolo'''. Resporido, kiun laŭ la opinio de la idolanoj la dioj donas al la demandoj, kun kiuj oni sin turnas al ili : ''la orakolo de Delfoj''. <section end="Orakolo"/> <section begin="Orangutango"/>'''Orangutango''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Simio el la familio de l' homosimilaj (''Simia satyrus''). <section end="Orangutango"/> <section begin="Oranĝo"/>'''Oranĝo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ oranĝujo. '''Oranĝujo'''. Arbo el la familio de l’ aŭrantiacoj kun dolĉaj sukplenaj fruktoj (''Citrurn aurantium dulce''). <section end="Oranĝo"/> <section begin="Oranĝerio"/>'''Oranĝerio'''. Varmigejo por konservi oranĝarbojn dum la vintro. <section end="Oranĝerio"/> <section begin="Oratoro"/>'''Oratoro'''. Homo, kiu parolas en publika kunveno. <section end="Oratoro"/> <section begin="Oratorio"/>'''Oratorio'''. Muzika dramo, kies temo estas ĉerpita ei la Biblio. <section end="Oratorio"/> <section begin="Ordo"/>'''Ordo'''. - 1. Sistemo, laŭ kiu la objektoj sekvas unu alian : ''alfabeta ordo, kronologia ordo''. - 2. Regula, oportuna dismeto de objektoj : ''ordo en ĉambro''. '''Orda'''. Aranĝita, dismetita laŭ ordo. '''Ordamo'''. Amo de la ordo. '''Ordama'''. Amanta la ordon. '''Ordigi'''. Dismeti, aranĝi laŭ ordo. '''Malordo'''. Manko de ordo. '''Malordigi'''. Neniigi ordon. '''Reordigi'''. Dismeti laŭ la antaŭa ordo. <section end="Ordo"/> <section begin="Ordeno"/>'''Ordeno'''. Honora signo en formo de stelo aŭ kruco sur rubando, donacata de papo aŭ regnestro.<section end="Ordeno"/><noinclude><references/></noinclude> bfupckpqtlvdzcpoh4xoada5x2uczmq 104 40808 121677 121396 2026-05-26T01:43:33Z Castelobranco 7 *ligilo 121677 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Ordinara"/>'''Ordinara'''. Ne diferencanta de la plimulto; ne diferencanta de ĉiutaga : ''ordinara vesto, ordinara manĝo''. '''Ordinare'''. En ordinara maniero. '''Eksterordinara'''. Tute diferencanta de ordinara; malofta : ''eksterordinara kapablo''. <section end="Ordinara"/> <section begin="Ordoni"/>'''Ordoni'''. Estre esprimi sian volon : ''ordoni al servisto, ordoni al filo''. '''Ordono'''. Vortoj de tiu, kiu ordonas. Komparu : '''{{VdE|Postuli}}'''. <section end="Ordoni"/> <section begin="Orelo"/>'''Orelo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo de la aŭdsento. '''Orelringo'''. Ringo, juvelo, portata en la oreloj, kiel ornamo. <section end="Orelo"/> <section begin="Orfo"/>'''Orfo'''. Knabo, perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfino'''. Knabino, perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfa'''. Perdinta la patron aŭ patrinon. '''Orfeco'''. Stato de la infano, kiu estas orfa. '''Orfejo'''. Rifuĝejo por la orfoj. <section end="Orfo"/> <section begin="Organo"/>'''Organo'''. – 1. Parto de la korpo de vivanta estaĵo, plenumanta funkcion necesan aŭ utilan por la vivo : ''La okulo estas la organo de la vidsento''. - 2. Gazeto, reprezentanta partion aŭ societon : ''Oficiala Gazeto Esperantista estas la organo de la Lingva Komitato''. <section end="Organo"/> <section begin="Organika"/>'''Organika''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Enhavanta, koncernanta la karbonon. <section end="Organika"/> <section begin="Organismo"/>'''Organismo'''. Tutaĵo de ia organoj, el kiuj konsistas vivanta estaĵo : ''la homa organismo''. <section end="Organismo"/> <section begin="Organizi"/>'''Organizi'''. Aranĝi, ordigi, por ebligi la funkciadon : ''organizi societon''. '''Organizo'''. Ordigo ebliganta la funkciadon. '''Reorganizi'''. Denove organizi, ŝanĝi la organizon. <section end="Organizi"/> <section begin="Orgeno"/>'''Orgeno'''. Granda blovinstrumento, uzata en la preĝejoj. '''Orgenisto'''. Muzikisto, ludanta la orgenon. <section end="Orgeno"/> <section begin="Orgio"/>'''Orgio'''. Diboĉa festeno. <section end="Orgio"/> <section begin="Oriento"/>'''Oriento'''. - 1. Parto de la horizonto kie la suno leviĝas. - 2. Parto de la tera globo, de lando, direktita al la oriento. '''Orienta'''. De oriento, estanta en la oriento : ''orienta klimato, orienta stelo''. '''Oriente'''. En la oriento. <section end="Oriento"/> <section begin="Orienti sin"/>'''Orienti sin'''. - 1. Klare ekscii, vidi, en kiu loko oni estas : ''sin orienti en fremda urbo''. - 2. Klare kompreni la situacion kaj scii, kion oni devas fari : ''La prezidanto de la kunsido devas sin rapide orienti en la diskutata demando''. <section end="Orienti sin"/> <section begin="Origino"/>'''Origino'''. Deveno : ''origino de la mondo, origino de nacio''. <section end="Origino"/> <section begin="Originalo"/>'''Originalo'''. - 1. Primitiva manuskripto rilate al kopio. - 2. Teksto rilate al la traduko. - 3. Persono, kies portreton oni faras. - 4. Persono de stranga konduto' diferencanta de tiu de ordinara homo. '''Originala'''. De originalo, ne imitita, ne tradukita : ''originala verko''. '''Originale'''. En originala maniero. '''Originaleco'''. Eco de tio, kio estas originala. <section end="Originalo"/> <section begin="Oriolo"/>'''Oriolo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Oriolus galbtila''). <section end="Oriolo"/> <section begin="Orkestro"/>'''Orkestro'''. Aro de muzikistoj, ludantaj diversajn instrumentojn sub la direkto de unu ĉefo. <section end="Orkestro"/> <section begin="Orkidacoj"/>'''Orkidacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de unukotiledonaj vegetaĵoj : ''orkideo, vanilo''. <section end="Orkidacoj"/> <section begin="Orkideo"/>'''Orkideo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la familio de l’ orkidacoj (''Orchis''). <section end="Orkideo"/> <section begin="Ornami"/>'''Ornami'''. Plibeligi per aldonaj objektoj : ''ornami tablon per floroj, ornami ĉambron per pentrajoj''. '''Ornamaĵo'''. Ornamanta objekto. <section end="Ornami"/> <section begin="Ornato"/>'''Ornato'''. Supera vesto de l’ pastroj dum la diservo. <section end="Ornato"/> <section begin="Orografio"/>'''Orografio'''. Geografio pri la montoj. <section end="Orografio"/> <section begin="Ornitologio"/>'''Ornitologio'''. Parto de la zoologio pri la birdoj. <section end="Ornitologio"/> <section begin="Ortodoksa"/>'''Ortodoksa'''. Severe obeanta la principojn de religio, de tradicio. '''Ortodokse'''. En ortodoksa maniero. <section end="Ortodoksa"/> <section begin="Ortografio"/>'''Ortografio'''. Scienco senerare skribi la vortojn de lingvo. <section end="Ortografio"/> <section begin="Ortopedio"/>'''Ortopedio'''. Parto de la ĥirurgio pri la kuracado de la kripleco, pri la rektigo de membroj. <section end="Ortopedio"/> <section begin="-Os"/>'''-Os'''. Finiĝo de la tempo estonta de l’ aktivo : ''Morgaŭ estos bela vetero''. <section end="-Os"/> <section begin="Oscedi"/>'''Oscedi'''. Nevole malfermi la buŝon de laciĝo aŭ enuo. '''Oscedo'''. Ago de tiu, kiu oscedas. <section end="Oscedi"/> <section begin="Osmio"/>'''Osmio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Os. Ĥemia elemento, metalo, trovata en mineraloj, ordinare kun plateno. <section end="Osmio"/> <section begin="Osto"/>'''Osto'''. Malmola, kalkhava organo de la homa kaj besta organismo : ''makzelo, ripo''. '''Osta'''. El osto. <section end="Osto"/> <section begin="Ostro"/>'''Ostro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla molusko el la klaso de l’ lamenobrankaj (''Ostrea''). <section end="Ostro"/> <section begin="Ostracismo"/>'''Ostracismo'''. Juĝo en la antikva Grekujo, kondamnanta al ekzilo civitanon, danĝeran por la ŝtato. <section end="Ostracismo"/> <section begin="-Ot"/>'''-Ot'''. Finiĝo de la pasiva participo de la estonta tempo. <section end="-Ot"/> <section begin="Ovo"/>'''Ovo'''. Korpo, produktata de la inoj de diversaj klasoj de l’ bestoj, el kiu form- <section end="Ovo"/><noinclude><references/></noinclude> oyiepvorsz14hhtli6qjp1pi2xeql2s 104 40813 121678 121401 2026-05-26T01:45:32Z Castelobranco 7 *ligilo 121678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Pentri"/>'''inda'''. Meritanta {{sic|esta|esti}} pentrita (pri scenoj kaj vidaĵoj) : ''pentrinda lando''. <section end="Pentri"/> <section begin="Peonio"/>'''Peonio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de l' ranunkulacoj (''Paeonia''). <section end="Peonio"/> <section begin="Pepi"/>'''Pepi'''. Eligi delikatan, mallaŭtan sonon, kiel la birdoj. <section end="Pepi"/> <section begin="Pepsino"/>'''Pepsino'''. Fermento de la digesta suko de l’ stomako. <section end="Pepsino"/> <section begin="Peptono"/>'''Peptono'''. Albumino, kiu fariĝis asimilebla sub la influo de acida solvaĵo de pepsino. <section end="Peptono"/> <section begin="Per"/>'''Per'''. Prepozicio por esprimi instrumenton, rimedon, manieron, membron, organon, personon, kiun oni uzas por fari ion : ''bati per bastono, tranĉi per tondilo, amuzi per kanto, levi per mano, vidi per okuloj, sendi per servisto''. '''Senpere'''. Rekte, mem, ne per aliaj : ''veturi senpere Parizon, sciigi senpere al ĉefo''. '''Peranto'''. Homo, per kiu oni aranĝas aferojn kun alia persono : ''agento''. <section end="Per"/> <section begin="Percepti"/>'''Percepti'''. Konscie senti. '''Percepto'''. Konscia sento. <section end="Percepti"/> <section begin="Perĉo"/>'''Perĉo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo et la vico de la ostfiŝoj (''Acerina cernua''). <section end="Perĉo"/> <section begin="Perdi"/>'''Perdi'''. Per akcidento ĉesi havi objekton aŭ bonon, kiun oni posedis : ''perdi monujon, perdi sanon''. '''Perdiĝi'''. Esti perdita, ne atinginte la celon : ''La letero perdiĝis en la poŝto''. '''Perdo'''. Seriiĝo per akcidento de tio, kiun oni posedis : ''perdo de naztuko, perdo de la vidsento''. <section end="Perdi"/> <section begin="Perdriko"/>'''Perdriko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la kokoj, kun delikata viando (''Perdix cinerea''). <section end="Perdriko"/> <section begin="Perei"/>'''Perei'''. - 1. Perdi la vivon per akcidenta morto : ''perei en batalo''. - 2. Esti detruita per akcidento : ''La ŝipo pereis de ventego''. '''Pereo'''. - 1. Perdo de la vivo per akcidenta morto. - 2. Detruiĝo per akcidento. '''Pereigi'''. Kaŭzi pereon. Pereiga. Kiu pereigas : ''pereiga falo''. <section end="Perei"/> <section begin="Perfekta"/>'''Perfekta'''. Posedanta ĉiujn necesajn kvalitojn en plej alta grado, sen mankoj : ''perfekta kantisto, perfekta verko''. '''Perfekte'''. En perfekta maniero : ''perfekte ludi''. '''Perfekteco'''. Eco de tio, kio estas perfekta. '''Perfektigi'''. Fari ion perfekta : ''La ekzercoj perfektigas''. '''Perfektiĝi'''. Fariĝi perfekta : ''perfektiĝi en pafado''. '''Perfektigebla'''. Kiu povas esti perfektigita. <section end="Perfekta"/> <section begin="Perfekto"/>'''Perfekto'''. Gramatika formo de la verbo, montranta fakton plenumitan, unufojan agon. <section end="Perfekto"/> <section begin="Perfidi"/>'''Perfidi'''. - 1. Ruze transdoni en la povon de malamikoj; forlasi en danĝero : ''La taĉmento perfidis sian ĉefon kaj transiris al la malamiko''. - 2. Rompi, trouzi la konfidon : ''perfidi la edzinon''. - 3. Sciigi tion, kio devis resti sekreta : ''perfidi ies sekreton''. '''Perfido'''. Ago de tiu, kiu perfidas. '''Perfida'''. De perfido, kiu perfidas. '''Perfidulo'''. Homo, kiu perfidas. <section end="Perfidi"/> <section begin="Pergameno"/>'''Pergameno'''. Ŝafa ledo, sur kiu oni skribas gravajn aktojn aŭ diplomojn. <section end="Pergameno"/> <section begin="Periferio"/>'''Periferio'''. Ekstera parto de ebeno, ĉirkaŭita de kurba linio. <section end="Periferio"/> <section begin="Perigeo"/>'''Perigeo''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Punkto de la orbito de planedo, en kiu ĝi estas plej proksime de la tero. <section end="Perigeo"/> <section begin="Perimetro"/>'''Perimetro'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Sumo de la lateroj de multangulo. – 2. ({{VdE-ml|Med}}.). Instrumento, por mezuri la vidkampon. <section end="Perimetro"/> <section begin="Periodo"/>'''Periodo'''. – 1. ({{VdE-ml|Mat}}.). Tutaĵo de l’ ciferoj, kiuj ripetiĝas senfine en decimala frakcio. - 2. Vico de jaroj, dividaĵo de tempo, karakterizata de rimarkindaj faktoj, ecoj : ''la periodo de la krucmilitoj''. '''Perioda'''. Kiu ripetiĝas post difinita tempo : ''perioda febro, perioda eldonaĵo''. '''Periode'''. En perioda maniero. Komparu : '''{{VdE|Fazo}}, {{VdE|Epoko|epoko}}, {{VdE|Stadio|stadio}}'''. <section end="Periodo"/> <section begin="Peristilo"/>'''Peristilo'''. Galerio, ĉirkaŭanta korton. <section end="Peristilo"/> <section begin="Peritoneo"/>'''Peritoneo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Membrano, kiu kovras kaj kunigas la intestojn. <section end="Peritoneo"/> <section begin="Perko"/>'''Perko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo manĝebla el la vico de la ostfiŝoj (''Perca fluviatuis''). <section end="Perko"/> <section begin="Perlo"/>'''Perlo'''. - 1. Malgranda, ronda, brilanta, blanka korpo, formiĝanta en la interno de l’ konko de ostro kaj de aliaj moluskoj. - 2. Objekto, persono perfekta : ''Tia edzo estas vera perlo''. '''Perla'''. El perlo, de la koloro de perlo. <section end="Perlo"/> <section begin="Perlamoto"/>'''Perlamoto'''. Blanka perlosimila substanco, kovranta la internon de la konko de kelkaj moluskoj, uzata por malgrandaj galanteriaj objektoj. '''Perlamota'''. El perlamoto. <section end="Perlamoto"/> <section begin="Permesi"/>'''Permesi'''. Esprimi la konsenton, doni la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion : ''La patro permesis al la filo glitkuri''. La instruisto permesis al la infanoj ne lerni la versaĵon. '''Permeso'''. Vortoj de tiu, kiu permesas. '''Permesebla'''. Kiu povas esti permesita. '''Malpermesi'''. Esprimi la malkonsenton, rifuzi la rajton, ke oni faru aŭ ne faru ion. '''Forpermeso'''. Permeso forlasi por difinita tempo la servon, oficon. Komparu : '''{{VdE|Tempo|Libertempo}}'''. <section end="Permesi"/> <section begin="Perono"/>'''Perono'''. Ekstera larĝa ŝtuparo el kelke da ŝtupoj. <section end="Perono"/> <section begin="Perpendikulara"/>'''Perpendikulara'''. Perpendikulara rekta linio estas linio, kiu kun alia rekta linio <section end="Perpendikulara"/><noinclude><references/></noinclude> l9yozp178a9z54ddvke9zmremrwc5zn 104 40814 121680 121403 2026-05-26T01:48:29Z Castelobranco 7 *ligilo 121680 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Perpendikulara"/>formas du egalajn angulojn. '''Perpendikularo'''. Perpendikulara linio. '''Perpendikulare'''. En perpendikulara direkto. <section end="Perpendikulara"/> <section begin="Persekuti"/>'''Persekuti'''. - 1. Kuri post iu kun malamika intenco por lin kapti : ''Hundo persekutas leporon''. - 2. Konstante fari maljustaĵojn al iu, por lin turmenti : ''Nerono persekutis la kristanojn''. '''Persekuto'''. Ago de iu, kiu persekutas. <section end="Persekuti"/> <section begin="Persiko"/>'''Persiko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ persikarbo. '''Persikarbo'''. Arbo el la familio de l’ amigdalacoj (''Persica''). <section end="Persiko"/> <section begin="Persisti"/>'''Persisti'''. Daŭrigi sian laboron, celadon malgraŭ malfacilaĵoj. '''Persisto'''. Ago de tiu, kiu persistas. '''Persista'''. Kiu persistas. Komparu : '''{{VdE|Insisti}}, {{VdE|Obstina|obstini}}, {{VdE|Pacienco|pacienca}}'''. <section end="Persisti"/> <section begin="Persono"/>'''Persono'''. Aparta homa individuo kun ĝiaj karakterizaj ecoj. '''Persona'''. De persono, karakterizanta personon. '''Persone'''. Mem, senpere : ''persone danki iun''. <section end="Persono"/> <section begin="Perspektivo"/>'''Perspektivo'''. - 1. Aspekto, kiun prezentas, rilate al la punkto, de kiu oni rigardas, pli kaj pli malproksimaj objektoj de vidaĵo. - 2. Arto reprodukti sur desegnaĵo aŭ pentraĵo pli kaj pli malproksimajn objektojn tiel, kiel oni vidas ilin en la naturo. - 3. Espero aŭ timo pri afero verŝajna, kvankam ankoraŭ malproksima : ''N. promesis viziti nin kun siaj dek infanoj; bela perspektivo''! <section end="Perspektivo"/> <section begin="Persvadi"/>'''Persvadi'''. Alkonduki iun al decido, ke li faru, aŭ ne faru ion : ''Longe oni persvadis lin, ke li ne edziĝu, sed vane''. Komparu : '''{{VdE|Admoni}}, {{VdE|Konvinki|konvinki}}'''. <section end="Persvadi"/> <section begin="Peruko"/>'''Peruko'''. Kovraĵo de kapo, el haroj, imitanta la naturan hararon kaj uzata, por maski la senharaĵon : ''Oni portis iam perukon, kiel ornamon''. '''Perukisto'''. Homo, kies profesio estas fari perukojn. <section end="Peruko"/> <section begin="Pesi"/>'''Pesi'''. Determini la pezon de objekto per komparo kun unuo de la pezo : ''pesi komercaĵon''. '''Pesilo'''. Instrumento por pesi. <section end="Pesi"/> <section begin="Pesimismo"/>'''Pesimismo'''. Filozofia sistemo, bazita sur la opinio, ke en la mondo estas pli multe da malfeliĉo, ol da feliĉo, kiu estas nur iluzio. <section end="Pesimismo"/> <section begin="Pesimisto"/>'''Pesimisto'''. Adepto de la pesimismo. <section end="Pesimisto"/> <section begin="Pesto"/>'''Pesto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Epidemia, tre infekta kaj mortiga malsano, karakterizata de inflamo de la ingvenaj glandoj kaj de febro. '''Pestulo'''. Homo malsanaje lapesto. <section end="Pesto"/> <section begin="Peti"/>'''Peti'''. Sin turni kun ĝentilajaŭ humilaj vortoj al iu, por ricevi ion. '''Peto'''. Vortoj de tiu, kiu petas : ''La peto de ĉefo estas ordono''. '''Petegi'''. Insiste kaj tre humile peti. '''Petskribo'''. Peto, skribe redaktita al estro. '''Almozpeti'''. Peti almozon. <section end="Peti"/> <section begin="Petalo"/>'''Petalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Folieto de la korolo de floro. Komparu : '''{{VdE|Paniklo}}'''. <section end="Petalo"/> <section begin="Petardo"/>'''Petardo'''. Malforta eksplodilo, faranta bruon kaj uzata precipe, kiel signalo aŭ ludo. <section end="Petardo"/> <section begin="Petoli"/>'''Petoli'''. Agi, paroli ŝerce, senkonsidere kiel infano. '''Petolo'''. Ŝerca, senkonsidera ago, kiel tiu de infano. '''Petolema'''. Amanta petoli. '''Petolulo'''. Homo, kiu amas petoli. <section end="Petoli"/> <section begin="Petrolo"/>'''Petrolo'''. Miksaĵo de fluidaj hidrokarbonoj, oleosimila fluidaĵo, uzata por lumigado kaj hejtado. <section end="Petrolo"/> <section begin="Petromizo"/>'''Petromizo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝosimila manĝebla senskvama vertebrulo el la klaso de la rondbuŝaj (''Petromyson''). <section end="Petromizo"/> <section begin="Petroselo"/>'''Petroselo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo (legomo) el la familio de l' umbeliferoj (''Petroselenum sativum''). <section end="Petroselo"/> <section begin="Pezo"/>'''Pezo'''. Emo de la korpoj proksimiĝi al la centro de la tero, kiu sin montras per la falo aŭ per la premo sur la subtenantan objekton : ''La internacia unuo de la pezo estas la kilogramo''. '''Pezi'''. Havi pezon : ''La libro pezas duonon da kilogramo''. '''Peza'''. Kiu pezas, kiu multe pezas. '''Egalpezo'''. Senmoveco de korpo, je kiu agas du aŭ pli multe da fortoj. <section end="Pezo"/> <section begin="Pezeto"/>'''Pezeto'''. Hispana monero, valoranta 1 frankon. <section end="Pezeto"/> <section begin="Pfenigo"/>'''Pfenigo'''. Germana monero, valoranta 1,25 centimojn. <section end="Pfenigo"/> <section begin="Pia"/>'''Pia'''. Havanta respekton al Dio kaj religiaj aferoj. '''Pie'''. En pia maniero. '''Pieco'''. Eco de tiu, kiu estas pia. '''Piulo'''. Homo pia. '''Malpia'''. Malrespektanta Dion kaj la religiajn aferojn. '''Malpieco'''. Eco de tiu, kiu estas malpia. '''Malpiulo'''. Homo malpia. <section end="Pia"/> <section begin="Piano"/>'''Piano'''. Malgranda fortepiano, kies kordoj havas vertikalan direkton. <section end="Piano"/> <section begin="Piastro"/>'''Piastro'''. Monero de diversaj landoj : ''La turka piastro valoras 25 centim., la hispana 10 frank.'' <section end="Piastro"/> <section begin="Piceo"/>'''Piceo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la grupo de l’ koniferoj (''Picea''). <section end="Piceo"/> <section begin="Piedo"/>'''Piedo'''. Malsupra parto de la malsupra ekstrema membro. de la maleoloj ĝis la ekstremo de la tingroj. '''Piediri'''. Iri per la piedoj (ne veturi) : ''Ĉiuj lokoj en la omnibuso estis okupitaj kaj ni devis piediri''. '''Piediranto'''. Homo, kiu piediras. '''Dupieda'''. Havanta du piedojn : ''dupieda besto''. '''Piedbati'''. Bati per la piedoj : ''La ĉevalo piedbatas per la postaj piedoj''. '''Piedfrapi'''. Fari bruon, frapante per la piedoj la teron, la plankon. '''Piedpremi'''. Premi per la piedoj. '''Piedingo'''. Speco de ringo pendanta <section end="Piedo"/><noinclude><references/></noinclude> kpipwqce9apyih2d21m5zm64ft2xbk9 104 40816 121681 121405 2026-05-26T01:49:39Z Castelobranco 7 *ligilo 121681 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Placo"/>'''Placo'''. Vasta, libera loko en urbo, ĉirkaŭita de konstruaĵoj : ''Parizo posedas multe da belaj placoj''. <section end="Placo"/> <section begin="Plaĉi"/>'''Plaĉi'''. Kaŭzi agrablan senton, emocion : ''persono, ago, spektaklo, kiu plaĉas''. <section end="Plaĉi"/> <section begin="Plado"/>'''Plado'''. Malprofunda, vasta vazo, sur kiu oni metas kaj disportas manĝaĵojn. '''Pladeto'''. Telereto, sur kiu oni metas glason, tason. Komparu : '''{{VdE|Pleto}}'''. <section end="Plado"/> <section begin="Plafono"/>'''Plafono'''. Horizontala aŭ kurba supraĵo kontraŭ la planko de ĉambro. <section end="Plafono"/> <section begin="Plagiato"/>'''Plagiato'''. Malpropra arta aŭ literatura verko, prezentita de iu kvazaŭ propra. <section end="Plagiato"/> <section begin="Plano"/>'''Plano'''. - 1. Desegnaĵo de konstruaĵo aŭ de loko, montranta la situacion kaj reciprokajn rilatojn de ĝiaj partoj : ''plano de teatro, plano de urbo''. - 2. Antaŭe detale pripensita maniero efektivigi entreprenon : ''plano de propagando''. Komparu : '''{{VdE|Intenci|Intenco}}, {{VdE|Projekto|projekto}}'''. <section end="Plano"/> <section begin="Plando"/>'''Plando'''. Malsupra, surtera parto de la piedo, de la ŝuo. <section end="Plando"/> <section begin="Planedo"/>'''Planedo''' ({{VdE-ml|Astr}}.). Astro, rondiranta ĉirkaŭ la suno. <section end="Planedo"/> <section begin="Planimetrio"/>'''Planimetrio'''. Parto de la geometrio pri la figuroj sur la ebeno. <section end="Planimetrio"/> <section begin="Planko"/>'''Planko'''. Malsupra parto de la ĉambro, sur kiu oni paŝas kaj kiu apartigas unu etaĝon de alia. <section end="Planko"/> <section begin="Planti"/>'''Planti'''. Meti vegetaĵon en la teron, por ke ĝi kresku, fiksinte sian radikojn. '''Plantejo'''. Loko, kie oni plantas. <section end="Planti"/> <section begin="Plantago"/>'''Plantago''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Multjara herbo el la samnoma familio (''Plantago''). <section end="Plantago"/> <section begin="Plastiko"/>'''Plastiko'''. Arto reprodukti el molaj substancoj (argilo, vakso'') aŭ el malmolaj (marmoro'') la naturajn formojn de objektoj aŭ personoj. '''Plastika'''. Kiu koncernas la plastikon; reliefe reproduktanta. <section end="Plastiko"/> <section begin="Plastro"/>'''Plastro'''. Medikamento, ŝmirita sur tolo, kiun oni almetas al la kuracata membro. <section end="Plastro"/> <section begin="Plata"/>'''Plata'''. Kies dikeco estas malgranda kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plataŝtono, plata poŝhorloĝo''. '''Plato'''. Objekto kies dikeco estas malgranda, kompare kun la larĝeco kaj longeco : ''plato de tombo''. Komparu : '''{{VdE|Ebeno|Ebena}}, {{VdE|Glata|glata}}'''. <section end="Plata"/> <section begin="Platano"/>'''Platano''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio (''Platanus''). <section end="Platano"/> <section begin="Plateno"/>'''Plateno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Pt. Ĥemia elemento, nerustanta metalo de grizete-blanka koloro, uzata por vazoj kaj dratoj en ĥemiaj laborejoj; saloj de l’ plateno estas uzataj en la fotografado. <section end="Plateno"/> <section begin="Plaŭdo"/>'''Plaŭdo'''. Sono, kiun faras la akvo, batata per la mano, remilo. '''Plaŭdi'''. Eligi plaŭdon. <section end="Plaŭdo"/> <section begin="Plebejo"/>'''Plebejo'''. Homo de malalta klaso. <section end="Plebejo"/> <section begin="Pledi"/>'''Pledi'''. Paroli en juĝejo, por defendi sin aŭ sian klienton. <section end="Pledi"/> <section begin="Plej"/>'''Plej'''. Partikulo, kiu metite antaŭ la adjektivo aŭ adverbo, formas la superlativon : ''plej bona, plej rapide''. '''Malplej'''. En plej malalta grado : ''malplej longa, malplej bone''. <section end="Plej"/> <section begin="Plekti"/>'''Plekti'''. Kunigi fadenojn, ŝnurojn, multfoje krucigante ilin unu kun alia : ''plekti harojn, plekti pajlon''. '''Plektaĵo'''. Objekto, farita el plektitaj fadenoj, ŝnuroj : ''pajloplektaĵo (por purigi la ŝuojn)''. Komparu : '''{{VdE|Ŝpini}}, {{VdE|Teksi|teksi}}, {{VdE|Triki|triki}}'''. <section end="Plekti"/> <section begin="Plena"/>'''Plena'''. - 1. Enhavanta la tutan kvanton, kiun ĝi entute povas enhavi : ''glaso, plena de akvo''. - 2. Havanta ĉiujn partojn, detalojn, necesajn por la tuto : ''plena vortaro''. - 3. Havanta tre multe : ''plena de eraroj''. '''Pleneco'''. Eco de tio, kio estas plena. '''Plenigi'''. Fari ion plena : ''plenigi glason''. '''Plenaĝa'''. Havanta la aĝon, en kiu oni posedas ĉiujn personajn rajtojn. '''Plenblovi'''. Fari plena per blovo; doni al io plenan volumenon per blovo : ''plenblovi vezikon; plenblovita velo''. '''Plenumi'''. Fari tion, kion oni devis fari, kio estis necesa : ''plenumi oficon, plenumi deziron''. Komparu : '''{{VdE|Kompleta}}, {{VdE|Tuta|tuta}}'''. <section end="Plena"/> <section begin="Plendi"/>'''Plendi'''. Esprimi per vortoj sian doloron, malkontentecon : ''La malsanuloplendas pri kapdoloro''. Infano plendas al la patrino kontraŭ kamarado. '''Plendo'''. Vortoj de tiu, kiu plendas. '''Plendanto'''. Homo, kiu plendas. <section end="Plendi"/> <section begin="Pleonasmo"/>'''Pleonasmo'''. Vorto aŭ esprimo, samsenca kun la ĵus dirita, kaj tial superflua. <section end="Pleonasmo"/> <section begin="Pleto"/>'''Pleto'''. Plata vazo, sur kiu oni portas telerojn, glasojn. Komparu : '''{{VdE|Plado}}'''. <section end="Pleto"/> <section begin="Pleŭronekto"/>'''Pleŭronekto''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Fiŝo el la vico de la ostfiŝoj, kun rondforma, plata korpo (''Pleuronectes''). <section end="Pleŭronekto"/> <section begin="Plezuro"/>'''Plezuro'''. Tio, kion oni volonte vidas, aŭskultas, partoprenas : ''Granda urbo liveras multajn plezurojn, kiujn ne ĝuas la vilaĝanoj''. <section end="Plezuro"/> <section begin="Pli"/>'''Pli'''. Partikulo, kiu metite antaŭ adjektivo aŭ adverbo formas la komparativon : ''pli certa, pli kare''. '''Malpli'''. En pli malalta grado : ''malpli fortika, malpli kare''. '''Plimulto'''. Pli granda parto, pli granda partio : ''La absoluta plimulto devas superi la duonon de la voĉoj''. '''Plibeligi, pligrandigi, plilongigi'''. Fari ion pli bela, pli granda, pli longa. <section end="Pli"/><noinclude><references/></noinclude> 07wpzwug95llwvwzw5atpjmkxm11jhx 104 40818 121622 121408 2026-05-25T23:56:13Z Castelobranco 7 121622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Politekniko"/>'''Politekniko'''. Scienco pri la teknikaj profesioj. '''Politeknika'''. De politekniko, kiu koncernas la politeknikon : ''politeknika lernejo''. <section end="Politekniko"/> <section begin="Politiko"/>'''Politiko'''. Arto regi ŝtaton. '''Politika'''. De la politiko, kiu koncernas la politikon. '''Politikisto'''. Homo, kies specialo estas la politiko. <section end="Politiko"/> <section begin="Polko"/>'''Polko'''. Bohema kaj pola rondodanco. <section end="Polko"/> <section begin="Polucio"/>'''Polucio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Senvola elfluo de l’ vira semo dum la dormo. <section end="Polucio"/> <section begin="Poluri"/>'''Poluri'''. Fari ion glata kaj brilanta per frotado : ''poluri lignon, poluri ŝuojn''. Komparu : '''{{VdE|Emajlo}}, {{VdE|Glazuro|glazuro}}, {{VdE|Lako|lako}}'''. <section end="Poluri"/> <section begin="Poluso"/>'''Poluso''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Ekstremo de la akso de sfero : ''la polusoj de la tera globo''. <section end="Poluso"/> <section begin="Polvo"/>'''Polvo'''. Subtilaj liberaj eroj de seka korpo, precipe de la tero. '''Polva'''. De polvo, el polvo : ''polva nubo''. <section end="Polvo"/> <section begin="Pomo"/>'''Pomo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pomarbo. '''Pomarbo'''. Arbo el la samnoma familio (''Pirus malus''). <section end="Pomo"/> <section begin="Pomacoj"/>'''Pomacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''piro, pomo''. <section end="Pomacoj"/> <section begin="Pomado"/>'''Pomado'''. Miksaĵo, konsistanta el graso, vakso kaj parfumoj aŭ medikamento, per kiu oni ŝmiras la harojn aŭ la kuracatan membron. <section end="Pomado"/> <section begin="Pomologo"/>'''Pomologo'''. Specialisto pri la fruktoj kaj kulturado de la fruktarboj. <section end="Pomologo"/> <section begin="Pompo"/>'''Pompo'''. Lukso, celanta altiri la atenton. '''Pompa'''. Luksa, por altiri la atenton. Komparu : '''{{VdE|Parado}}'''. <section end="Pompo"/> <section begin="Ponardo"/>'''Ponardo'''. Akre pinta, ambaŭtranĉa mallonga pikarmilo. <section end="Ponardo"/> <section begin="Ponto"/>'''Ponto'''. Vojo, konstruita el ligno, ŝtonoj aŭ fero super rivero, kavo, kanalo. <section end="Ponto"/> <section begin="Pontifiko"/>'''Pontifiko'''. Altranga pastro : ''La papo estas la plej alta pontifiko (pontifex maximus) de la katolika eklezio''. <section end="Pontifiko"/> <section begin="Pontono"/>'''Pontono'''. Malprofunda ŝipo, sur kiu oni metas flosponton. <section end="Pontono"/> <section begin="Poplo"/>'''Poplo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ salikacoj (''Populus''). <section end="Poplo"/> <section begin="Popolo"/>'''Popolo'''. - 1. Tutaĵo de la loĝantoj de lando. - 2. Malaltaj klasoj : ''La aristokrataro kaj la popolo''. '''Popola'''. De popolo, por popolo : ''popola universitato''. '''Popolaĉo'''. Malestima nomo de la nekulturitaj, mizeraj klasoj de la popolo. <section end="Popolo"/> <section begin="Populara"/>'''Populara'''. - 1. Konata kaj amata de la popolo : ''populara homo''. - 2. Facile komprenebla de la popolo, de la homoj, ne multe instruitaj : ''populara broŝuro''. '''Populare'''. En populara maniero. '''Populareco'''. Eco de tio, kio estas populara. '''Popularigi'''. Fari ion populara : ''popularigi sciencan verkon''. <section end="Populara"/> <section begin="Por"/>'''Por'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') celo : ''por plezuro''. ''b'') je la profito de : ''kolekti monon por mizeruloj''. ''c'') objekto de aĉeto post la verbo pagi : ''Li pagis 100 frankojn por sia palto''. ''d'') Prezo de aĉeto aŭ vendo : ''aĉeti libron por 10 frankoj, vendi seĝon por 20 frankoj''. ''e'') Tempo, en la daŭro de kiu io estas farota : ''forveturi por tri semajnoj''. - 2. Konjunkcio, esprimanta celon : ''Oni devas manĝi por vivi, ne vivi por manĝi''. ''Kriu laŭte, por ke ĉiuj aŭdu''. <section end="Por"/> <section begin="Poro"/>'''Poro'''. Malgranda libera spaco inter la eroj de korpo : ''poro de la haŭto, poro de la karbo''. <section end="Poro"/> <section begin="Porcelano"/>'''Porcelano'''. Blanka substanco el bakita delikata argilo, diafana kaj sonora, kiel vitro. '''Porcelana'''. El porcelano : ''porcelana vazo''. <section end="Porcelano"/> <section begin="Porcio"/>'''Porcio'''. Kvanto de -manĝaĵo, donata al unu persono : ''En la novaj restoracioj oni donas grandajn porciojn''. <section end="Porcio"/> <section begin="Pordo"/>'''Pordo'''. Turnebla tabularo aŭ krado, fermanta la liberan spacon en muro, servantan por la eliro kaj eniro. '''Pordego'''. Granda pordo en ĉirkaŭbaro, ĉefa pordo de domo. '''Pordisto'''. Homo, kies okupo estas gardi domon, kontrolante la enirantojn tra la pordo. <section end="Pordo"/> <section begin="Poreo"/>'''Poreo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la liliacoj, uzata kiel spicaĵo (''Allium porrum''). <section end="Poreo"/> <section begin="Porfiro"/>'''Porfiro'''. Speco de malmola marmoro ruĝa aŭ blanka kun alikoloraj kristaloj. <section end="Porfiro"/> <section begin="Porko"/>'''Porko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufa dikhaŭta besto; ĝia viando estas manĝata kiel rostaĵo kaj en kolbasoj, ŝinkoj, k. t. p. (''Sus domestica''). <section end="Porko"/> <section begin="Porti"/>'''Porti'''. - 1. Teni senmove aŭ movi kun si objekton, metitan en sian manon aŭ sur sian korpon : ''porti en la mano, sur la kapo, sur la dorso en la poŝo''. - 2. Suferi, toleri sen reago : ''porti malfeliĉon''. '''Portado'''. Agoj de tiu, kiu portas. '''Portilo'''. Ilo por porti objektojn aŭ personojn. '''Portisto'''. Homo, kies okupo estas porti ŝarĝojn. '''Alporti'''. Porti al iu loko kaj ĝin atingi kun la ŝarĝo : ''Ĉu oni jam alportis la leterojn''? '''Disporti'''. Porti al diversaj lokoj : ''disporti manĝaĵojn al la gastoj''. '''Transporti'''. Porti de unu loko en alian : ''transporti liton el la dormoĉambro en la salonon''. '''Reporti'''. Porti objekton en la lokon, kie ĝi estis antaŭe. <section end="Porti"/><noinclude><references/></noinclude> botvyktbhhw7o1rfbsrhi3ouf2clen1 121623 121622 2026-05-25T23:56:58Z Castelobranco 7 121623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Politekniko"/>'''Politekniko'''. Scienco pri la teknikaj profesioj. '''Politeknika'''. De politekniko, kiu koncernas la politeknikon : ''politeknika lernejo''. <section end="Politekniko"/> <section begin="Politiko"/>'''Politiko'''. Arto regi ŝtaton. '''Politika'''. De la politiko, kiu koncernas la politikon. '''Politikisto'''. Homo, kies specialo estas la politiko. <section end="Politiko"/> <section begin="Polko"/>'''Polko'''. Bohema kaj pola rondodanco. <section end="Polko"/> <section begin="Polucio"/>'''Polucio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Senvola elfluo de l’ vira semo dum la dormo. <section end="Polucio"/> <section begin="Poluri"/>'''Poluri'''. Fari ion glata kaj brilanta per frotado : ''poluri lignon, poluri ŝuojn''. Komparu : '''{{VdE|Emajlo}}, {{VdE|Glazuro|glazuro}}, {{VdE|Lako|lako}}'''. <section end="Poluri"/> <section begin="Poluso"/>'''Poluso''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Ekstremo de la akso de sfero : ''la polusoj de la tera globo''. <section end="Poluso"/> <section begin="Polvo"/>'''Polvo'''. Subtilaj liberaj eroj de seka korpo, precipe de la tero. '''Polva'''. De polvo, el polvo : ''polva nubo''. <section end="Polvo"/> <section begin="Pomo"/>'''Pomo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Frukto de l’ pomarbo. '''Pomarbo'''. Arbo el la samnoma familio (''Pirus malus''). <section end="Pomo"/> <section begin="Pomacoj"/>'''Pomacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj multepetalaj vegetaĵoj : ''piro, pomo''. <section end="Pomacoj"/> <section begin="Pomado"/>'''Pomado'''. Miksaĵo, konsistanta el graso, vakso kaj parfumoj aŭ medikamento, per kiu oni ŝmiras la harojn aŭ la kuracatan membron. <section end="Pomado"/> <section begin="Pomologo"/>'''Pomologo'''. Specialisto pri la fruktoj kaj kulturado de la fruktarboj. <section end="Pomologo"/> <section begin="Pompo"/>'''Pompo'''. Lukso, celanta altiri la atenton. '''Pompa'''. Luksa, por altiri la atenton. Komparu : '''{{VdE|Parado}}'''. <section end="Pompo"/> <section begin="Ponardo"/>'''Ponardo'''. Akre pinta, ambaŭtranĉa mallonga pikarmilo. <section end="Ponardo"/> <section begin="Ponto"/>'''Ponto'''. Vojo, konstruita el ligno, ŝtonoj aŭ fero super rivero, kavo, kanalo. <section end="Ponto"/> <section begin="Pontifiko"/>'''Pontifiko'''. Altranga pastro : ''La papo estas la plej alta pontifiko (pontifex maximus) de la katolika eklezio''. <section end="Pontifiko"/> <section begin="Pontono"/>'''Pontono'''. Malprofunda ŝipo, sur kiu oni metas flosponton. <section end="Pontono"/> <section begin="Poplo"/>'''Poplo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la familio de l’ salikacoj (''Populus''). <section end="Poplo"/> <section begin="Popolo"/>'''Popolo'''. - 1. Tutaĵo de la loĝantoj de lando. - 2. Malaltaj klasoj : ''La aristokrataro kaj la popolo''. '''Popola'''. De popolo, por popolo : ''popola universitato''. '''Popolaĉo'''. Malestima nomo de la nekulturitaj, mizeraj klasoj de la popolo. <section end="Popolo"/> <section begin="Populara"/>'''Populara'''. - 1. Konata kaj amata de la popolo : ''populara homo''. - 2. Facile komprenebla de la popolo, de la homoj, ne multe instruitaj : ''populara broŝuro''. '''Populare'''. En populara maniero. '''Populareco'''. Eco de tio, kio estas populara. '''Popularigi'''. Fari ion populara : ''popularigi sciencan verkon''. <section end="Populara"/> <section begin="Por"/>'''Por'''. - 1. Prepozicio, per kiu estas esprimata : ''a'') celo : ''por plezuro''. ''b'') je la profito de : ''kolekti monon por mizeruloj''. ''c'') objekto de aĉeto post la verbo pagi : ''Li pagis 100 frankojn por sia palto''. ''d'') Prezo de aĉeto aŭ vendo : ''aĉeti libron por 10 frankoj, vendi seĝon por 20 frankoj''. ''e'') Tempo, en la daŭro de kiu io estas farota : ''forveturi por tri semajnoj''. - 2. Konjunkcio, esprimanta celon : ''Oni devas manĝi por vivi, ne vivi por manĝi''. ''Kriu laŭte, por ke ĉiuj aŭdu''. <section end="Por"/> <section begin="Poro"/>'''Poro'''. Malgranda libera spaco inter la eroj de korpo : ''poro de la haŭto, poro de la karbo''. <section end="Poro"/> <section begin="Porcelano"/>'''Porcelano'''. Blanka substanco el bakita delikata argilo, diafana kaj sonora, kiel vitro. '''Porcelana'''. El porcelano : ''porcelana vazo''. <section end="Porcelano"/> <section begin="Porcio"/>'''Porcio'''. Kvanto de manĝaĵo, donata al unu persono : ''En la novaj restoracioj oni donas grandajn porciojn''. <section end="Porcio"/> <section begin="Pordo"/>'''Pordo'''. Turnebla tabularo aŭ krado, fermanta la liberan spacon en muro, servantan por la eliro kaj eniro. '''Pordego'''. Granda pordo en ĉirkaŭbaro, ĉefa pordo de domo. '''Pordisto'''. Homo, kies okupo estas gardi domon, kontrolante la enirantojn tra la pordo. <section end="Pordo"/> <section begin="Poreo"/>'''Poreo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la liliacoj, uzata kiel spicaĵo (''Allium porrum''). <section end="Poreo"/> <section begin="Porfiro"/>'''Porfiro'''. Speco de malmola marmoro ruĝa aŭ blanka kun alikoloraj kristaloj. <section end="Porfiro"/> <section begin="Porko"/>'''Porko''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Hejma duhufa dikhaŭta besto; ĝia viando estas manĝata kiel rostaĵo kaj en kolbasoj, ŝinkoj, k. t. p. (''Sus domestica''). <section end="Porko"/> <section begin="Porti"/>'''Porti'''. - 1. Teni senmove aŭ movi kun si objekton, metitan en sian manon aŭ sur sian korpon : ''porti en la mano, sur la kapo, sur la dorso en la poŝo''. - 2. Suferi, toleri sen reago : ''porti malfeliĉon''. '''Portado'''. Agoj de tiu, kiu portas. '''Portilo'''. Ilo por porti objektojn aŭ personojn. '''Portisto'''. Homo, kies okupo estas porti ŝarĝojn. '''Alporti'''. Porti al iu loko kaj ĝin atingi kun la ŝarĝo : ''Ĉu oni jam alportis la leterojn''? '''Disporti'''. Porti al diversaj lokoj : ''disporti manĝaĵojn al la gastoj''. '''Transporti'''. Porti de unu loko en alian : ''transporti liton el la dormoĉambro en la salonon''. '''Reporti'''. Porti objekton en la lokon, kie ĝi estis antaŭe. <section end="Porti"/><noinclude><references/></noinclude> 0xia5g3oc3075eewi34q0651rf9imeg 104 40819 121682 119449 2026-05-26T01:55:54Z Castelobranco 7 *ligilo 121682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Porti"/>'''Fruktoporta'''. Kiu donas multe da fruktoj, kiu donas bonan rezultaton : ''fruktoporta tero, fruktoporta laboro''. <section end="Porti"/> <section begin="Portalo"/>'''Portalo'''. Riĉe ornamita ĉefa pordego de templo, de palaco. <section end="Portalo"/> <section begin="Portepeo"/>'''Portepeo'''. Rimeno, sur kiu la militistoj portas la glavon. <section end="Portepeo"/> <section begin="Portero"/>'''Portero'''. Malhela, forta angla biero. <section end="Portero"/> <section begin="Portiko"/>'''Portiko'''. Galerio, malfermita de unu flanko kun tegmento sur kolonoj. <section end="Portiko"/> <section begin="Portreto"/>'''Portreto'''. Desegnaĵo aŭ pentraĵo, prezentanta personon. <section end="Portreto"/> <section begin="Posedi"/>'''Posedi'''. Havi ekskluzive por si, por sia eksluziva uzo : ''posedi riĉaĵon''. '''Posedo'''. Stato de tiu, kiu posedas : ''Kare akirita posedo''. '''Poseda'''. Kiu posedas, koncernanta posedon : ''poseda pronomo''. '''Posedanto'''. Persono, kiu posedas : ''domposedanto''. Komparu : '''{{VdE|Havi}}'''. <section end="Posedi"/> <section begin="Post"/>'''Post'''. Prepozicio esprimanta : ''a'') Tempon, momenton pli malfruan, ol alia : ''La vespermanĝo finiĝis post la noktomezo''. ''b'') Lokon, pli malproksiman, ol alia : ''La libro kuŝas post la ŝranko''. <section end="Post"/> <section begin="Posteno"/>'''Posteno'''. - 1. Loko, kie soldatoj estas starigitaj, por gardi ion aŭ batali : ''morti sur la posteno''. - 2. Estimata okupo, ofico : ''posteno de prezidanto''. <section end="Posteno"/> <section begin="Postuli"/>'''Postuli'''. Firme esprimi sian volon, por ke oni donu aŭ faru ion, kion oni rajtas havi : ''postuli la monon de la ŝuldanto, postuli obeon de servisto''. '''Postulo'''. Vortoj de tiu, kiu postulas. '''Postulema'''. Kiu multe postulas, ne facile kontentigebla : ''postulema ĉefo''. Komparu : '''{{VdE|Ordoni}}'''. <section end="Postuli"/> <section begin="Postulato"/>'''Postulato'''. Filozofia tezo, sufiĉe evidenta, por esti akceptita sen pruvo : ''La tri postulatoj de la filozofio de Kant : pri la libereco, pri la ekzisto de Dio kaj pri la senmorteco de l’ animo''. <section end="Postulato"/> <section begin="Poŝo"/>'''Poŝo'''. Malgranda sako, alkudrita al vesto kaj en kiu oni portas kun si diversajn malgrandajn objektojn. '''Poŝhorloĝo'''. Malgranda horloĝo, kiun oni portas en poŝo de la veŝto. <section end="Poŝo"/> <section begin="Poŝto"/>'''Poŝto'''. Publika, ordinare ŝtata institucio por rapida transportado de leteroj, malgrandaj pakaĵoj kaj por veturigado de pasaĝeroj, en lokoj, kie ne ekzistas fervojoj. '''Poŝta'''. De poŝto, kiu koncernas poŝton. '''Poŝte restante'''. Surskribo sur letero, por montri, ke ĝi estas liverota al la adresato en la poŝta oficejo. <section end="Poŝto"/> <section begin="Poto"/>'''Poto'''. Argila aŭ metala vazo, en kiu oni kuiras. '''Potpeco'''. Fragmento de rompita poto. Komparu : '''{{VdE|Kaserolo}}'''. <section end="Poto"/> <section begin="Potaso"/>'''Potaso''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). K₂CO₃. Kruda kalikarbonato, uzata en la fabrikado de l’ vitro, de l’ sapo. <section end="Potaso"/> <section begin="Potenca"/>'''Potenca'''. Havanta grandan forton, fizikan aŭ moralan; povanta forte efiki : ''potenca reĝo, potenca maŝino, potenca rimedo''. '''Potenco'''. - 1. Granda fizika aŭ morala forto; povo forte efiki. - 2. Rezultato de kelkfoja multobligo de kvanto per ĝi mem : ''a³ estas la tria potenco de a''. '''Potenculo'''. Homo potenca. <section end="Potenca"/> <section begin="Povi"/>'''Povi'''. Havi la necesan forton, kapablon, rajton fari ion : ''Kiu volas, povas''. '''Povo'''. Necesa forto, kapablo, rajto fari ion. '''Ĉiopova'''. Kiu povas ĉion : ''Dio ĉiopova''. <section end="Povi"/> <section begin="Pozi"/>'''Pozi'''. - 1. Resti senmove kun speciala teniĝo kaj mieno, por esti desegnata, pentrata, fotografata. - 2. Ŝajnigi per sia mieno iun gravan : ''pozi je scienculo''. '''Pozo'''. Teniĝo kaj mieno de tiu, kiu pozas. <section end="Pozi"/> <section begin="Pozitiva"/>'''Pozitiva'''. - 1. Bazita sur faktoj, esploritaj per eksperimento : ''pozitiva scienco''. - 2. Antaŭirata de la matematika signo + : ''pozitiva kvanto''. <section end="Pozitiva"/> <section begin="Pra"/>'''Pra'''. Prefikso, moritranta personon aŭ objekton, kiu ekzistis antaŭ tre longa tempo, kiu ekzistos post tre longa tempo, aŭ kiu ekzistas de tre longa tempo : ''praavo = patro de avo; pranepo = filo de nepo; praarbaro = arbaro, ekzistanta de nememorebla tempo''. <section end="Pra"/> <section begin="Praktiko"/>'''Praktiko'''. - 1. Apliko de la teorio al la realeco; efektiva plenumo, kiel malo de teoriaj konoj. '''Praktika'''. - 1. De praktiko, kiu koncernas la praktikon : ''praktika malfacilaĵo''. - 2. Konforma al la celo, facile uzebla : ''praktika instrumento''. - 3. Scianta apliki la teorion en la vivo kaj ricevi profiton por si : ''Revuloj kaj praktikaj homoj''. '''Praktiki'''. Efektive plenumi sian profesion (precipe pri kuracistoj kaj advokatoj) <section end="Praktiko"/> <section begin="Pramo"/>'''Pramo'''. Longa malprofunda ŝipo uzata por transveturigi pasagerojn de unu bordo de rivero al la alia, kiuj estas kunigitaj per ŝnuro, sur kiu glitas la rulbloko de la ŝipo. <section end="Pramo"/> <section begin="Prava"/>'''Prava'''. Kies opinio estas konforma al la vero : ''Vi estas prava, mi tute konsentas kun vi''. '''Praveco'''. Eco de tio, kio estas prava. '''Prave'''. En prava maniero. Komparu : '''{{VdE|Ĝusta}}, {{VdE|Justa|justa}}, {{VdE|Rajto|rajta}}'''. <section end="Prava"/> <section begin="Prebendo"/>'''Prebendo'''. Bieno, la profiton de kiu ricevas pastro por la plenumo de sia ofico. <section end="Prebendo"/> <section begin="Precipe"/>'''Precipe'''. Pli ol ĉio alia, pli ol ĉiuj aliaj : ''La kuraciston maltrankviligis precipe'' <section end="Precipe"/><noinclude><references/></noinclude> tf5n6gzbrap396bkvmy291nmettzmmr 104 40820 121683 121409 2026-05-26T01:56:25Z Castelobranco 7 *ligilo 121683 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude><section begin="Precipe"/>''la forta febro de la infano''. ''La internacian lingvon bezonas precipe la komercistoj kaj scienculoj''. <section end="Precipe"/> <section begin="Preciza"/>'''Preciza'''. Ĝusta eĉ en malgrandaj detaloj : ''preciza difino, preciza horloĝo''. '''Precize'''. En preciza maniero. '''Precizeco'''. Eco de tio, kio estas preciza. '''Precizigi'''. Fari ion preciza : ''precizigi la sencon de vorto''. Komparu : '''{{VdE|Detalo|Detala}}, {{VdE|Ekzakta|ekzakta}}'''. <section end="Preciza"/> <section begin="Prediki"/>'''Prediki'''. Publike konigi la verojn de religio : ''La pastro predikos morgaŭ antaŭ la meso''. '''Prediko'''. Parolado de tiu, kiu predikas. <section end="Prediki"/> <section begin="Predikato"/>'''Predikato'''. Parto de frazo, montranta, kion oni diras pri la subjekto : ''En la frazo : « La patro amas sian filon » la vorto « patro » estas subjekto, la vorto « amas » estas predikato''. <section end="Predikato"/> <section begin="Prefekto"/>'''Prefekto'''. Ĉefo de administracia distrikto. <section end="Prefekto"/> <section begin="Preferi"/>'''Preferi'''. Pli voli, pli ami; pli ŝati : ''preferi supon ol viandon; preferi blondulinojn; preferi poezion, ol prozon''. '''Prefero'''. Opinio de tiu, kiu preferas. '''Preferinda'''. Kiu meritas esti preferata : ''Skriba respondo estas preferinda''. '''Prefere'''. En maniero preferinda. <section end="Preferi"/> <section begin="Prefikso"/>'''Prefikso'''. Afikso, almetata antaŭ la vorto : ''dis-, re-''. <section end="Prefikso"/> <section begin="Preĝi"/>'''Preĝi'''. Esprimi sian peton aŭ adoron al Dio. '''Preĝo'''. Vortoj de tiu, kiu preĝas. '''Preĝejo'''. Konstruaĵo por preĝoj kaj diservoj. <section end="Preĝi"/> <section begin="Prelato"/>'''Prelato'''. Altranga pastro. <section end="Prelato"/> <section begin="Preludo"/>'''Preludo'''. Antaŭludo al muzika verko. <section end="Preludo"/> <section begin="Premi"/>'''Premi'''. Peni enigi erojn de korpo, partojn de tuto en pli malvastan spacon aŭ peni pliproksimigi ilin unu al alia : ''premi buteron en poton; premi la dentojn; premi ies '''Premo'''''. Ago de tio, kio premas : ''manpremo''. '''Alpremi'''. Premi al io : ''premi iun al muro''. '''Dispremi'''. Dispecigi per premo. '''Kunpremi'''. Premi de du kontraŭaj flankoj. '''Premilo'''. Ilo por premi. '''Premegi'''. Tre forte premi. <section end="Premi"/> <section begin="Premio"/>'''Premio'''. - 1. Objekto, donacata al aĉetanto, abonanto ekster tio, je kio li havas rajton : ''La abonantoj ricevis kiel premion belan albumon''. - 2. Objekto, donacata al laŭreato. '''Premii'''. Doni premion : ''El la dudek konkursaj verkoj oni premiis tri''. <section end="Premio"/> <section begin="Premiso"/>'''Premiso'''. Frazo (en silogismo), el kiu oni faras konkludon per rezonado. <section end="Premiso"/> <section begin="Preni"/>'''Preni'''. Aligi al si, ekkapti, por teni, uzi, porti : ''preni pecon per dufingroj, preni knabon je la mano, preni sieĝatan urbon, preni banon''. '''Ĉirkaŭpreni'''. Ĉirkaŭi per la brakoj. '''Depreni'''. Preni de io : ''depreni kovrilon''. '''Forpreni'''. Preni for de io. '''Kunpreni'''. Preni kun si : ''Kunprenu pluvombrelon''. '''Partopreni'''. Ĉeesti en ia kunveno, havi parton en ia afero diskuto. Komparu : '''{{VdE|Akcepti}}, {{VdE|Ricevi|ricevi}}'''. <section end="Preni"/> <section begin="Prepari"/>'''Prepari'''. Fari ĉion necesan, por ke io povu esti uzita, por ke io povu havi lokon : ''prepari liton por la dormo, prepari manĝaĵon, prepari la spiritojn por nova ideo''. '''Preparo'''. Ago de tiu, kiu preparas. Komparu : '''{{VdE|Aranĝi}}, {{VdE|Preta|preta}}'''. <section end="Prepari"/> <section begin="Preposto"/>'''Preposto'''. Ĉefa pastro de preĝejo. '''Prepostejo'''. Loĝejo, domo de preposto. <section end="Preposto"/> <section begin="Prepozicio"/>'''Prepozicio'''. Partikulo, esprimanta rilaton inter du vortoj : ''en, al, por''. <section end="Prepozicio"/> <section begin="Prepucio"/>'''Prepucio''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Haŭta faldo, kovranta la kapeton de la vira membro. <section end="Prepucio"/> <section begin="Prerogativo"/>'''Prerogativo'''. Speciala rajto, apartenanta al unu aŭ al malmultaj personoj : ''prerogativo de reĝo''. <section end="Prerogativo"/> <section begin="Presi"/>'''Presi'''. Per premo multfoje reprodukti sur folioj de papero metalajn literojn aŭ signojn kunmetitajn, ŝmiritajn per inko : ''presi artikolon, presi libron''. '''Preso, presado'''. Multfoja reprodukto de metalaj literoj aŭ signoj, kunmetitaj kaj ŝmiritaj per inko, sur paperaj folioj, per premo. '''Presa'''. De preso, kiu koncernas preson : ''presa sciigo''. '''Presisto'''. Homo, kies profesio estas presi. '''Presejo'''. Loko, kie oni presas. '''Preslitero'''. Metala litero, per kiu oni presas. '''Preseraro'''. Eraro, farita dum la presado (kompostado). '''Presprovaĵo'''. Prova presaĵo, en kiu oni korektas la preserarojn. <section end="Presi"/> <section begin="Presbiteriano"/>'''Presbiteriano'''. Protestanto (en Anglujo), apartenanta al sekto, kiu malakceptas la povon de la episkopoj. <section end="Presbiteriano"/> <section begin="Presbiterianismo"/>'''Presbiterianismo'''. Religio de la presbiterianoj. <section end="Presbiterianismo"/> <section begin="Preskaŭ"/>'''Preskaŭ'''. - 1. Ne multe malpli, ol : ''La parolado daŭris preskaŭ unu horon''. - 2. Ne tute, sed ne multe mankas : ''Li preskaŭ svenis de doloro''. <section end="Preskaŭ"/> <section begin="Preta"/>'''Preta'''. Preparita por tuja uzo, apliko, ago : ''La tagmanĝo jam estas preta''. ''Preta forvojaĝi''. '''Pretigi'''. Fari ion preta : ''pretigi liton por gasto''. '''Preteco'''. Eco de tio, kio estas preta : ''la batala preteco de armeo''. <section end="Preta"/> <section begin="Preteksto"/>'''Preteksto'''. Ŝajna motivo, kiun oni uzas, por kaŝi la veran : ''La elektito rifuzis akcepti la postenon je preteksto de manko de l’ tempo''. '''Preteksti'''. Prezenti, kiel pretekston : ''preteksi vojaĝon''. <section end="Preteksto"/><noinclude><references/></noinclude> m6wv5jrf5hco4d93dx9p0o8zs8qdn1l 104 40822 121684 121412 2026-05-26T01:57:59Z Castelobranco 7 *ligilo 121684 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Profani"/>'''Profani'''. Malŝati sanktajn objektojn kaj uzi ilin por ordinaraj celoj : ''profani sanktan vazon''. '''Profana'''. Malŝatanta sanktajn aferojn, ne konanta la sekretojn de la kulto kaj pastraro. <section end="Profani"/> <section begin="Profesio"/>'''Profesio'''. Okupo, per kiu oni akiras la vivrimedojn : ''instruado, kuracarto''. '''Profesia'''. De profesio, kiu koncernas profesion : ''profesia sekreto; profesia artisto (ne amatoro)''. '''Profesiisto'''. Homo, kiu havas profesion, kies okupo estas profesio. Komparu : '''{{VdE|Metio}}, {{VdE|Ofico|ofico}}, {{VdE|Speciala|specialo}}'''. <section end="Profesio"/> <section begin="Profesoro"/>'''Profesoro'''. Instruisto en supera lernejo : ''profesoro de universitato, de akademio''. '''Profesora'''. De profesoro, kiu koncernas profesoron. '''Profesoreco'''. Titolo, posteno de profesoro. <section end="Profesoro"/> <section begin="Profeto"/>'''Profeto'''. Homo, antaŭdiranta la estontecon dank' al inspiro de Dio. '''Profeti'''. Antaŭdiri la estontecon. '''Profetaĵo'''. Antaŭdiro de profeto. '''Profeta'''. De profeto; antaŭdiranta la estontecon. <section end="Profeto"/> <section begin="Profilo"/>'''Profilo'''. - 1. Trajtoj de vizaĝo, vidataj de flanko. - 2. Desegnaĵo de perpendikulara tranĉo de maŝino, de domo. <section end="Profilo"/> <section begin="Profilaktiko"/>'''Profilaktiko''' ({{VdE-ml|Med}}.). Scienco pri la rimedoj, antaŭgardantaj kontraŭ la malsanoj. '''Profilaktika'''. Antaŭgardanta de malsano. <section end="Profilaktiko"/> <section begin="Profito"/>'''Profito'''. - 1. Diferenco, per kiu la vendprezo superas la koston; diferenco, per kiu la enspezoj de komerca afero superas la elspezojn : ''La kompanio havis 100,000 fr. da profito''. - 2. Sukcesa rezultato, utilo de ago, de laboro : ''La penado donis nenian profiton''. '''Profiti'''. Havi profiton, eltiri profiton : ''profiti la lecionojn de la hisiorio''. '''Profitema'''. Kiu amas profiton, kiu zorgas nur pri la profito. Komparu : '''{{VdE|Gajni|Gajno}}, {{VdE|Utila|utilo}}'''. <section end="Profito"/> <section begin="Profunda"/>'''Profunda'''. - 1. Kies fundo estas malproksime de la supraĵo, de la supro, de la bordo, de la limo : ''profunda rivero, profunda akvo, profunda vundo, profunda valo, profunda saluto''. - 2. Altidea, ne facile penetrebla : ''profunda penso''. - 3. Forta, granda : ''profunda dormo, profunda doloro''. '''Profundeco'''. Eco de tio, kio estas profunda. '''Profundaĵo'''. Profunda loko : ''profundaĵo de maro''. '''Senfundaĵo'''. Tre profunda loko, abismo : ''monta senfundaĵo''. '''Malprofunda'''. - 1. Kies fundo estas proksima de la supraĵo, de la bordoj; proksima de la supro, de la bordo, de la limo : ''malprofunda lago, malprofunda telero''. - 2. Malaltidea, supraĵa : ''malprofunda cerbo''. '''Malprofundaĵo'''. Malprofunda loko. <section end="Profunda"/> <section begin="Prognozo"/>'''Prognozo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Antaŭdiro de la kuracisto pri la daŭro kaj rezultato de malsano : ''favora, malfavora prognozo''. <section end="Prognozo"/> <section begin="Programo"/>'''Programo'''. - 1. Tabelo de la numeroj de spektaklo, de koncerto : ''La programo anoncas kvin kantojn kaj unu deklamon''. - 2. Sistema kunmeto de demandoj, prezentotaj al ekzamenato, instruotaj en lernejo, solvotaj per esploro. - 3. Principoj kaj intencoj de politika partio, de ministraro. <section end="Programo"/> <section begin="Progresi"/>'''Progresi'''. Iom post iom akiri pli altan gradon, pli fortan evoluon : ''progresi en la studado, en la servado''. La scienco, malsano, brulo progresas. '''Progreso'''. Iompostioma akiro de pli alta grado, de pli forta evoluo : ''progresoj de lernanto, progreso de la civilizacio''. '''Progresema'''. Kiu amas progreson : ''progresema estraro''. '''Progresulo'''. Homo, kiu amas progreson. <section end="Progresi"/> <section begin="Progresio"/>'''Progresio''' ({{VdE-ml|Mat}}.). Vico de kvantoj, en kiu ĉiu membro devenas de la antaŭa per la aldono de la sama kvanto aŭ per la multipliko per la sama kvanto : ''aritmetika progresio, geometria progresio''. <section end="Progresio"/> <section begin="Projekcio"/>'''Projekcio''' ({{VdE-ml|Geom}}.). Bildo de korpo, farita sur ebeno. '''Projekcii'''. Fari projekcion. <section end="Projekcio"/> <section begin="Projekto"/>'''Projekto'''. - 1. Unua redakto de propono, de leĝo : ''projekto de nova regularo''. - 2. Desegnaĵo, plano de konstruota domo, maŝino, kun ĉiuj necesaj klarigoj pri la maniero, kosto k. t. p. : ''projekto de ponto''. - 3. Intenco : ''Kiaj estas viaj projektoj por la somero''? '''Projekti'''. Fari projekton. Komparu : '''{{VdE|Intenci|Intenco}}, {{VdE|Plano|plano}}'''. <section end="Projekto"/> <section begin="Proklami"/>'''Proklami'''. Oficiale konigi al popolo, al publiko : ''proklami siajn principojn en kunveno; proklami iun reĝo''. '''Proklamo'''. Vortoj de tiu, kiu proklamas. <section end="Proklami"/> <section begin="Prokrasti"/>'''Prokrasti'''. Ne fari tuj, transmeti la plenumon al alia tempo, al alia tago : ''prokrasti la elektojn ĝis la fino de la jaro; prokrasti la penton ĝis la morto''. '''Prokrasto'''. Ne tuja plenumo, transmeto de la plenumo al alia tempo, al alia tago. '''Prokrastema'''. Kiu amas prokrasti. '''Prokrastebla'''. Kiu povas esti prokrastita. '''Prokrastinda'''. Kiu meritas esti prokrastita. <section end="Prokrasti"/> <section begin="Proksima"/>'''Proksima'''. Apartigita per malgranda distanco tempa aŭ spaca : ''proksima urbo, proksima tago''. '''Proksime'''. En proksima distanco. '''Proksimeco'''. Eco de tio, kio estas proksima. '''Proksimigi'''. Fari ion proksima. '''Proksimiĝi'''. Fariĝi proksima, veni proksime. '''De proksime'''. De proksima loko. '''Malproksima'''. Apartigita per granda distanco spaca aŭ tempa : ''malproksima lando, malproksima epoko''. '''Proksimulo'''. Ĉiu <section end="Proksima"/><noinclude><references/></noinclude> 7z40v7aibun0q3hov3alpjve3wzqv1z 104 40823 121685 121414 2026-05-26T01:58:26Z Castelobranco 7 *ligilo 121685 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Proksima"/>homo rilate al ni mem : ''Amu vian proksimulon, kiel vin mem''. '''Proksimume'''. Sen preciza kalkulo, se oni ne kalkulas precize : ''La biblioteko havas proksimume 100 volumojn''. <section end="Proksima"/> <section begin="Prokuro"/>'''Prokuro'''. Rajtigo donita de la posedanto de firmo subskribadi en lia nomo : ''Nia suspektema ĉefo donas al neniu prokuron''. '''Prokuristo'''. Persono, kiu havas la prokuron : ''prokuristo de banko''. <section end="Prokuro"/> <section begin="Prokuroro"/>'''Prokuroro'''. Supera juĝa oficisto, akuzanta en la nomo de la ŝtato. <section end="Prokuroro"/> <section begin="Proletario"/>'''Proletario'''. Homo, posedanta neniun propraĵon, vivanta nur per sia laboro''. '''Proletariaro'''. Klaso de la proletarioj. <section end="Proletario"/> <section begin="Prologo"/>'''Prologo'''. Unua parto de literatura verko, koniganta al la leganto la antaŭajn faktojn. <section end="Prologo"/> <section begin="Promeni"/>'''Promeni'''. Piediri, rajdi, veturi por plezuro. '''Promeno'''. Ago de tiu, kiu promenas. '''Promenanto'''. Persono, kiu promenas. '''Promenejo'''. Loko, kie oni promenas. <section end="Promeni"/> <section begin="Promesi"/>'''Promesi'''. - 1. Diri al iu, ke oni faros, kion li deziras : ''promesi veni; promesi donacon al infano''. - 2. Doni motivon por espero : ''La vetero promesas longe daŭri; multe promesanta juna poeto''. '''Promeso'''. Vortoj de tiu, kiu promesas. Komparu : '''{{VdE|Konsenti}}'''. <section end="Promesi"/> <section begin="Promontoro"/>'''Promontoro'''. Alta roko, superstaranta la bordon de maro : ''Gibraltaro estas konstruita sur promontoro''. <section end="Promontoro"/> <section begin="Pronomo"/>'''Pronomo'''. Vorto, anstataŭanta la nomon de persono aŭ objekto : ''mi, ĝi, tiu''. <section end="Pronomo"/> <section begin="Propagando"/>'''Propagando'''. Peno disvastigi, popularigi ideon, doktrinon : ''propagando de abstinenco''. '''Propagandi'''. Fari propagandon : ''propagandi Esperanton''. '''Propagandisto'''. Homo, kiu sin okupas per propagando. Komparu : '''{{VdE|Agiti}}'''. <section end="Propagando"/> <section begin="Propedeŭtiko"/>'''Propedeŭtiko'''. Elementara scienco kaj la metodo instrui ĝin. <section end="Propedeŭtiko"/> <section begin="Proponi"/>'''Proponi'''. Prezenti ideon, projekton plenumotan, objekton akceptotan :proponi al iu rekompencon por la servo; proponi reformojn. '''Propono'''. Vortoj, objekto de tiu, kiu proponas. <section end="Proponi"/> <section begin="Proporcia"/>'''Proporcia''' ({{VdE-ml|Mat}}.). Pligrandiĝanta aŭ plimalgrandiĝanta tiom, kiom pligrandiĝas aŭ plimalgrandiĝas alia kvanto : ''La pezo kaj la volumeno estas proporciaj''. '''Proporcio'''. - 1. Rilato de la partoj inter si kaj al la tuto : ''la proporcioj de konstruaĵo''. – 2. ({{VdE-ml|Mat}}.). Du egalaj rilatoj, kunigitaj per la signo de la egaleco : 15 : 5 = 3 : 1. '''Proporcie'''. En proporcia maniero. <section end="Proporcia"/> <section begin="Propra"/>'''Propra'''. Ekskluzive apartenanta al iu, ies mem : ''propra loĝejo''. ''Mi ripetas al vi liajn proprajn vortojn!'' '''Propreco'''. Eco, apartenanta ekskluzive al io, karakterizanta ion : ''La proprecoj de la solidaj korpoj''. '''Propraĵo'''. Tio, kio apartenas ekskluzive al iu : ''La saĝulo portas kun si sian tutan propraĵon''. '''Proprigi al si'''. Fari ion sia propraĵo. <section end="Propra"/> <section begin="Proskripcio"/>'''Proskripcio'''. Senrajta ekzilo en la tempo de milito aŭ de ribelo. <section end="Proskripcio"/> <section begin="Prospekto"/>'''Prospekto'''. Presaĵo, anoncanta la programon kaj planon de nova gazeto, verko, entrepreno. Komparu : '''{{VdE|Anonci|Anonco}}, {{VdE|Avizo|avizo}}, {{VdE|Reklamo|reklamo}}'''. <section end="Prospekto"/> <section begin="Prospero"/>'''Prospero'''. Sukcesa stato, sukcesa evoluo. '''Prosperi'''. Esti en sukcesa stato, sukcese evolui : ''Nia societo bone prosperas''. '''Prospera'''. Kiu prosperas. '''Malprospero'''. Malsukcesa stato, malsukcesa evoluo : ''Plena malprospero devigiŝ la kompaniulojn likvidi la fabrikon''. '''Malprosperi'''. Esti en malsukcesa stato, malsukcese evolui. '''Malprospera'''. Kiu malprosperas. <section end="Prospero"/> <section begin="Prostitui"/>'''Prostitui'''. Instigi, devigi virinon al malĉasta vivo por mono : ''La fripono prostituis sian propran filinon''. '''Sin prostitui'''. Malĉaste vivi por mono. <section end="Prostitui"/> <section begin="Protagonisto"/>'''Protagonisto'''. Unua, ĉefa batalanto por nova ideo. <section end="Protagonisto"/> <section begin="Protekti"/>'''Protekti'''. Helpi kandidaton, aspiranton, ŝirmi per sia rekomendo kaj influo : ''protekti iun al ofico''. '''Protekto'''. Ago de tiu, kiu protektas. '''Protektanto'''. Homo, kiu protektas. '''Protektato'''. Homo, kiu estas protektata. <section end="Protekti"/> <section begin="Protektorato"/>'''Protektorato'''. Rilato inter du ŝtatoj, el kiuj la pli potenca protektas en la eksteraj aferoj la malfortan, kiu estas parte dependa de ĝi : ''Tuniso estis sub la protektorato de Francujo''. <section end="Protektorato"/> <section begin="Protesti"/>'''Protesti'''. Energie deklari sian malkonsenton, malaprobon : ''protesti kontraŭ arbitra agado de estraro''. '''Protesto'''. Vortoj de tiu, kiu protestas. '''Protestanto'''. - 1. Homo, kiu protestas. - 2. Adepto de la protestantismo. <section end="Protesti"/> <section begin="Protestantismo"/>'''Protestantismo'''. Religio, aperinta en la XVIa jarcento, kiel protesto kontraŭ la katolika eklezio. <section end="Protestantismo"/> <section begin="Protokolo"/>'''Protokolo'''. Mallonga raporto pri fakto, redaktita tuj, post kiam ĝi okazis; resumo de diskutoj kaj decidoj de kunsido, redaktita en la kunsidejo : ''polica protokolo pri ŝtelo; <section end="Protokolo"/> <section begin="Protoplasmo"/>'''Protoplasmo'''. Subtanco, el kiu konsistas ĉiu vivanta ĉelo. <section end="Protoplasmo"/><noinclude><references/></noinclude> qzmbr8mdf3ls3m9oesca0032k47egcm 104 40828 121686 121420 2026-05-26T01:59:42Z Castelobranco 7 *ligilo 121686 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Regulo"/>Konforma al regulo. '''Regule'''. En regula maniero. '''Regularo'''. Tutaĵo de la reguloj de societo : ''la regularo de la Lingva Komitato''. '''Reguleco'''. Eco de tio, kio estas regula. '''Reguligi'''. Fari ion regula. Komparu : '''{{VdE|Leĝo}}'''. <section end="Regulo"/> <section begin="Reĝo"/>'''Reĝo'''. Kronita regnestro de ŝtato malpli potenca kaj vasta, ol imperio : ''reĝo de Italujo''. '''Reĝino'''. Edzino de reĝo. '''Reĝido'''. Filo de reĝo. '''Reĝidino'''. Filino de reĝo. '''Reĝi'''. Esti reĝo, administri ŝtaton, kiel reĝo : ''Ludoviko XIV reĝis 72 jarojn''. '''Reĝeco'''. Titolo, posteno de reĝo. '''Reĝolando'''. Lando, regata de reĝo. <section end="Reĝo"/> <section begin="Reĝisoro"/>'''Reĝisoro'''. Drama artisto, preparanta spektaklon en teatro, disdonanta la rolojn kaj direktanta la ludon de la artistoj. <section end="Reĝisoro"/> <section begin="Rejso"/>'''Rejso'''. Portugala kaj brazilia malgranda monero. <section end="Rejso"/> <section begin="Reklamo"/>'''Reklamo'''. Anonco, laŭdanta la ecojn de komercaĵo kaj rekomendanta ĝin al la publiko. '''Reklami'''. Anonci, rekomendi per reklamo. Komparu : '''{{VdE|Anonci|Anonco}}, {{VdE|Afiŝo|afiŝo}}, {{VdE|Avizo|avizo}}'''. <section end="Reklamo"/> <section begin="Rekomendi"/>'''Rekomendi'''. Esprimi laŭdan opinion pri io, por altiri por ĝi ies favoron, por konvinki iun ĝin preni : ''rekomendi komercaĵon, manĝaĵon, rekomendi serviston, oficiston''. '''Rekomendo'''. Vortoj, opinio de tiu, kiu rekomendas. '''Rekomendinda'''. Kiu meritas esti rekomendata : ''rekomendinda hotelo''. <section end="Rekomendi"/> <section begin="Rekompenco"/>'''Rekompenco'''. Bono, dono, kiun oni faras al iu por servo, por bona ago. '''Rekompenci'''. Fari bonon, donon al iu por servo, por bona ago : ''La patro rekompencis la filon por la diligenta lernado''. <section end="Rekompenco"/> <section begin="Rekordo"/>'''Rekordo'''. La plej bona oficiale konstatita rezultato de sporto, superanta ĉion konatan antaŭe : ''En la vetkurado de unu kilometro la velocipedisto N''. venkis ĉiujn ĝisnunajn rekordojn. <section end="Rekordo"/> <section begin="Rekruto"/>'''Rekruto'''. Soldato, ĵus komencinta la militistan servadon kaj ankoraŭ ĝin ne konanta. '''Rekrutigi'''. Fari iun rekruto, aligi al la militistaro. '''Rekrutigo'''. Aligo al militistaro. <section end="Rekruto"/> <section begin="Rekta"/>'''Rekta''' ({{VdE-ml|Geom}}.). - 1. Prezentanta la plej mallongan distancon inter du punktoj : ''rekta linio, rekta bastono''. - 2. Kies flankoj, estas perpendikularaj unu al alia kaj formas angulon de 90 gradoj : ''rekta aŭ orta angulo''. '''Rekte'''. En rekta maniero : ''iri rekte al la urbo, rekte al la ĉefo''. '''Rekteco'''. Eco de tio, kio estas rekta. '''Rektigi'''. Fari ion rekta. '''Rektiĝi'''. Fariĝi rekta. <section end="Rekta"/> <section begin="Rektoro"/>'''Rektoro'''. Ĉefo de universitato. <section end="Rektoro"/> <section begin="Rekvizicio"/>'''Rekvizicio'''. Postulo al la loĝantoj de malamika lando, ke ili liveru nutraĵon kaj aliajn objektojn al la armeo. <section end="Rekvizicio"/> <section begin="Relo"/>'''Relo'''. Fera aŭ ŝtala trabo, sur kiu ruliĝas la radoj de la lokomotivo kaj de la vagonoj. <section end="Relo"/> <section begin="Relativa"/>'''Relativa'''. Rigardata ne en si mem, sed kompare kun aliaj similaj, rilate kun similaj : ''relativa valoro''. <section end="Relativa"/> <section begin="Reliefo"/>'''Reliefo'''. Skulptaĵo sur tabulo aŭ sur ebena surfaco. '''Alta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj duone superstaras la tabulon. '''Malalta reliefo'''. Reliefo, kies figuroj nur malmulte superstaras la tabulon. '''Reliefa'''. - 1. Klare superstaranta la fonon; klare sin apartiganta de la fono : ''reliefa pentraĵo''. - 2. Arta priskribo, karakterizo, klare desegnanta la trajtojn dank' al la uzado de kontrastoj. '''Reliefe'''. En reliefa maniero. Komparu : '''{{VdE|Plastiko|Plastika}}'''. <section end="Reliefo"/> <section begin="Religio"/>'''Religio'''. Kredo je Dio aŭ je dioj kaj la ceremonioj, por montri sian kulton al ili : ''kristana religio, mahometana religio''. '''Religia'''. - 1. De religio, kiu koncernas religion : ''religia dogmo''. - 2. Vivanta konforme al la reguloj de la religio. '''Religieco'''. Eco de tiu, kiu estas religia. <section end="Religio"/> <section begin="Remi"/>'''Remi'''. Movi ŝipon sur akvo, forpuŝante ĝin per speciala ligna ilo. '''Remilo'''. Ligna plata ilo kun longa tenilo, per kiu oni movas navigantan ŝipon, forpuŝante la akvon. '''Remisto'''. Homo, kies profesio estas remi. <section end="Remi"/> <section begin="Remburi"/>'''Remburi'''. Kovri ŝegon, kanapon per kusenoj el haregoj, risortoj, por fari ilin komfortaj : ''seĝo remburita, seĝo simpla aŭ neremburita''. '''Remburaĵo'''. Tio, per kio oni remburas. <section end="Remburi"/> <section begin="Remizo"/>'''Remizo'''. Veturilejo, kaleŝejo. <section end="Remizo"/> <section begin="Remonto"/>'''Remonto'''. Livero de ĉevaloj por armeo. <section end="Remonto"/> <section begin="Remparo"/>'''Remparo'''. Tera amaso antaŭ kastelo aŭ alia sieĝata loko, ŝirmanta ĝin de la kanonaj kugloj. <section end="Remparo"/> <section begin="Reno"/>'''Reno''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Organo, sekrecianta la urinon. <section end="Reno"/> <section begin="Renegato"/>'''Renegato'''. - 1. Kristano, kiu forlasis sian religion kaj aliĝis al la mahometanismo. - 2. Homo, kiu forlasis siajn religiajn aŭ politikajn opiniojn kaj akceptis kontraŭajn. <section end="Renegato"/> <section begin="Renesanco"/>'''Renesanco'''. Literatura, scienca kaj arta movado en la XV^a kaj XVI^a jarcento, bazita plejparte sur la imitado de la antikveco. <section end="Renesanco"/> <section begin="Renkonti"/>'''Renkonti'''. Kunveni kun iu, iranta en la kontraŭa direkto : ''renkonti amikon sur la strato''. '''Renkonto'''. Kunveno de du aŭ de <section end="Renkonti"/><noinclude><references/></noinclude> qelaf88kk9yp1dd6wkmgpignubdu09b 104 40829 121624 121421 2026-05-26T00:09:16Z Castelobranco 7 121624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Renkonti"/>kelke da personoj, irantaj en la konlraŭa direkto. '''Renkonte'''. Por renkonti : ''iri renkonte al iu''. <section end="Renkonti"/> <section begin="Rento"/>'''Rento'''. Jara profito de pruntita monsumo, de dividendaj, procentaj paperoj : ''La bankiero likvidis la aferojn kaj vivas nun de la rento''. '''Rentulo'''. Homo, kiu vivas de la rento. <section end="Rento"/> <section begin="Renversi"/>'''Renversi'''. Per rapida movo, per puŝo transmeti la supran parton de objekto tien, kie estis la malsupra : ''renversi seĝon, renversi glason''. '''Renversiĝi'''. Fariĝi renversita. <section end="Renversi"/> <section begin="Repertuaro"/>'''Repertuaro'''. Listo de scenaj verkoj, destinitaj esti ludataj en teatro; listo de roloj, kiujn artisto povas ludi aŭ kanti. <section end="Repertuaro"/> <section begin="Reprezenti"/>'''Reprezenti'''. Persone partopreni, anstataŭante iun kaj agante en lia nomo : ''La ambasadoroj reprezentas siajn regnestrojn''. '''Reprezentanto'''. Persono, kiu reprezentas. <section end="Reprezenti"/> <section begin="Reputacio"/>'''Reputacio'''. Publika opinio pri iu : ''ĝui bonan reputacion''. <section end="Reputacio"/> <section begin="Respekti"/>'''Respekti'''. Havi altan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto : ''respekti la gepatrojn''. '''Respekto'''. Sento de tiu, kiu respektas. '''Respekta'''. De respekto, kiu montras respekton : ''respekta saluto''. '''Respektinda'''. Kiu meritas respekton. '''Malrespekti'''. Havi malaltan opinion pri ies morala valoro kaj montri tion per sia konduto. Komparu : '''{{VdE|Estimi}}'''. <section end="Respekti"/> <section begin="Respondi"/>'''Respondi'''. - 1. Rediri al demando : ''respondi demandon, respondi leteron, respondi al iu''. - 2. Havi la devon preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''La ĉefo respondas pri la subuloj''. - 3. Esti proporcia, simetria je io : ''La fortoj ne ĉiam respondas al la kuraĝo''. ''La flankoj de la palaco bone respondas unu al la alia''. '''Respondo'''. Vortoj de tiu, kiu respondas. '''Respondeco'''. Devo preni sur sin la rezultatojn de sia propra ago aŭ de ago de alia persono : ''Granda estas la respondeco de la militestro''. '''Responda'''. Kiu respondas : ''responda letero, responda ĉefo, responda parto de objekto''. <section end="Respondi"/> <section begin="Respubliko"/>'''Respubliko'''. Ŝtato, regata de la reprezentantoj de la popolo kaj ne posedanta monarĥon : ''La Franca Respubliko, Svisujo''. '''Respublika'''. De respubliko, kiu estas partiano de respubliko : ''respublika registaro; respublika movado''. '''Respublikano'''. Civitano de respubliko. <section end="Respubliko"/> <section begin="Resti"/>'''Resti'''. - 1. Daŭre esti en la sama loko aŭ stato, ne sanĝi la lokon aŭ staton : ''resti du monatojn en la eksterlando, resti hejme, resti fidela''. - 2. Daŭrigi esti, post kiam malaperis unu aŭ kelke da partoj : ''Preskaŭ ĉiuj gastoj foriris, restis nur la intimaj amikoj de la mastro''. ''La kelo malpleniĝas, restis nur du bareloj da vino''. '''Restaĵo'''. Tio, kio restas. <section end="Resti"/> <section begin="Restoracio"/>'''Restoracio'''. Publika ejo, kie oni manĝas kaj trinkas. <section end="Restoracio"/> <section begin="Resumi"/>'''Resumi'''. Ripeti en malmultaj vortoj enhavon de raporto, parolado, artikolo. <section end="Resumi"/> <section begin="Reto"/>'''Reto'''. Plektaĵo kun grandaj interspacoj inter la fadenoj : ''reto por la fiŝkaptado''. <section end="Reto"/> <section begin="Retino"/>'''Retino''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ptej profunda membrano de la okula globo, enhavanta la nervan aparaton de la vidsento. <section end="Retino"/> <section begin="Retoro"/>'''Retoro'''. Profesoro instruanta elokvente paroli. <section end="Retoro"/> <section begin="Retoriko"/>'''Retoriko'''. Arto elokvente paroli. <section end="Retoriko"/> <section begin="Retorto"/>'''Retorto'''. Vitra aŭ metala vazo sferforma kun longa fleksita kolo, por distili fluidaĵojn. <section end="Retorto"/> <section begin="Retroaktiva"/>'''Retroaktiva'''. Havanta valoron, efikon por la tempo, antaŭa al ĝia apero : ''retroaktiva leĝo''. '''Retroaktive'''. En retroaktiva maniero. <section end="Retroaktiva"/> <section begin="Retrospektiva"/>'''Retrospektiva'''. Rigardanta al la tempo pasinta; prezentanta la tempon pasintan : ''retrospektiva ekspozicio''. <section end="Retrospektiva"/> <section begin="Reŭmatismo"/>'''Reŭmatismo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano, karakterizata de dolora inflamo de la artikoj aŭ muskoloj. <section end="Reŭmatismo"/> <section begin="Revi"/>'''Revi'''. Imagi tion, kion oni forte deziras : ''revi pri bela edzo''. '''Revo'''. Pensoj de tiu, kiu revas. '''Revulo'''. Homo, kiu amas revi, kiu ofte revas. '''Senreviĝi'''. Konvinkiĝi, ke oni eraris, revante pri io, kontidante al io : ''senreviĝi post malsukceso''. <section end="Revi"/> <section begin="Revizi"/>'''Revizi'''. Kontroli ion tute pretan, por trovi erarojn kaj fari ŝanĝojn, se tio estos necesa : ''revizi regularon''. <section end="Revizi"/> <section begin="Revizo"/>'''Revizo'''. Ago de tiu, kiu revizas. Komparu : '''{{VdE|Inspekti}}, {{VdE|Kontroli|kontroli}}'''. <section end="Revizo"/> <section begin="Revolucio"/>'''Revolucio'''. Subita superforta ŝango de la sistemo de l’ politika regado. <section end="Revolucio"/> <section begin="Revolvero"/>'''Revolvero'''. Mallonga pafarmilo, per kiu oni povas pafi kelke da fojoj, ne reŝarĝante ĝin. <section end="Revolvero"/> <section begin="Revuo"/>'''Revuo'''. - 1. Inspekto de armeo. - 2. Artikolo, notanta la ĉefajn okazojn aŭ verkojn aktualajn : ''bibliografia revuo, politika revuo''. - 3. Gazeto, aperanta periode ĉiusemajne, dusemajne, ĉiumonate. <section end="Revuo"/> <section begin="Rezedo"/>'''Rezedo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la samnoma familio, kun bonodoraj floroj (''Reseda odorata''). <section end="Rezedo"/><noinclude><references/></noinclude> 6khw6sbonr1xr41078f6ttqeyieoy8i 104 40833 121689 119453 2026-05-26T02:08:44Z Castelobranco 7 * 121689 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Salvio"/>'''Salvio''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de la labiatoj, uzata en la medicino por gargaraĵoj (''Salvia officinalis''). <section end="Salvio"/> <section begin="Sama"/>'''Sama'''. Havanta egalajn, similajn ecojn : ''La filo tute similas la patron : sama nazo, samaj okuloj''. '''Same'''. En la sama maniero. '''Samnoma'''. Havanta la saman nomon. '''Samtempa'''. Okazanta en la sama tempo. '''Samspeca'''. Apartenanta al la sama speco. '''Malsama'''. Tute alia, havanta kontraŭajn ecojn. <section end="Sama"/> <section begin="Sambuko"/>'''Sambuko''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbeto el la familio de l’ kaprifoliacoj, kies floroj estas uzataj en la medicino kiel ŝvitiga rimedo (''Sambucus''). <section end="Sambuko"/> <section begin="Samovaro"/>'''Samovaro'''. Aparato, uzata de l’ Rusoj por boligi akvon por teo. <section end="Samovaro"/> <section begin="Sano"/>'''Sano'''. Stato de organismo, en kiu ĉiuj organoj normale funkcias : ''La sano estas la plej granda trezoro''. '''Sana'''. Havanta sanon : ''sana homo, sana organo, sana membro''. '''Resanigi'''. Redoni al iu sanon, efike kuraci. '''Resaniĝi'''. Fariĝi ree sana : ''resaniĝi de skarlatino''. '''Resanigebla'''. Kiu povas esti resanigita. '''Malsano'''. Stato de organismo, en kiu unu aŭ kelke da organoj funkcias nenormale : ''kapdoloro, tifo''. '''Malsana'''. Havanta malsanon : ''malsana je febro''. '''Malsaniĝi'''. Fariĝi malsana : ''malsaniĝi de malvarmumo''. '''Remalsaniĝi'''. Ree fariĝi malsana je tio, de kio oni ĵus resaniĝis : ''remalsaniĝi je tifo''. Komparu : ''Farto''. <section end="Sano"/> <section begin="Sandalo"/>'''Sandalo'''. Piedvesto, konsistanta el simpla plando, ligata al la piedo per ŝnuroj. <section end="Sandalo"/> <section begin="Sandro"/>'''Sandro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla ostfiŝo el la familio de l’ perkoj (''Lucioperca sandra''). <section end="Sandro"/> <section begin="Sango"/>'''Sango'''. Ruĝa vivsuko, fluanta en la arterioj kaj vejnoj de la vertebruloj. '''Sanga'''. De sango, el sango : ''sanga makulo''. '''Sangi'''. Eligi sangon : ''sanganta vundo; sangi el la nazo''. <section end="Sango"/> <section begin="Sangvina"/>'''Sangvina'''. Vivega, sentema : ''sangvina karaktero''. '''Sangvinulo'''. Sangvina homo. <section end="Sangvina"/> <section begin="Sankcio"/>'''Sankcio'''. Konfirmo de regnestro, de aŭtoritato. '''Sankcii'''. Fari sankcion : ''sankcii verdikton''. <section end="Sankcio"/> <section begin="Sankta"/>'''Sankta'''. Perfekte pura en la moroj kaj spirito, inda de la plej alta rekompenco en la postmorta vivo : ''sankta homo, sankta vivo''. '''Sanktigi'''. Fari, proklami iun sankta. '''Sankteco'''. Eco de tio, kio esias sankta. '''Sanktejo'''. Loko por sanktaj aferoj : ''templo''. <section end="Sankta"/> <section begin="Sanskrito"/>'''Sanskrito'''. Antikva hinda lingvo, la plej malnova konata lingvo hindo-eŭropa. '''Sanskrita'''. De sanskrito, skribita en la sanskrito : ''sanskrita manuskripto''. <section end="Sanskrito"/> <section begin="Santalo"/>'''Santalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Arbo el la samnoma familio, kun bonodora ligno (''Santalum album''). <section end="Santalo"/> <section begin="Sapo"/>'''Sapo'''. Miksaĵo de graso kun alkalio, uzata por lavi tolaĵon, korpon. '''Sapi'''. Kovri lavatan objekton per la ŝaŭmo de sapo. <section end="Sapo"/> <section begin="Sardino"/>'''Sardino''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda fiŝo el la familio de l’ haringoj, konservata en olivoleo (''Clupea pilchardus''). <section end="Sardino"/> <section begin="Sarki"/>'''Sarki'''. Purigi de malbonaj herboj : ''sarki ĝardenon''. <section end="Sarki"/> <section begin="Sarkasmo"/>'''Sarkasmo'''. Akra moko, mordanta ironio. '''Sarkasma'''. De sarkasmo, bazita sur sarkasmo : ''sarkasma diro''. '''Sarkasme'''. En sarkasma maniero. <section end="Sarkasmo"/> <section begin="Sarkofago"/>'''Sarkofago'''. Luksa, granda ŝtona ĉerko. <section end="Sarkofago"/> <section begin="Sata"/>'''Sata'''. Kies apetito aŭ deziro estas plene kontentigita : ''sata de manĝo, sata de plezuroj''. '''Satigi'''. Fari iun sata : ''La viando satigas pli rapide, ol la legomoj''. '''Nesatigebla'''. Kiu ne povas esti satigita : ''nesatigebla avideco''. '''Malsata'''. Sentanta la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsati'''. Senti la deziron, la bezonon manĝi. '''Malsato'''. Stato de tiu, kiu malsatas. <section end="Sata"/> <section begin="Satano"/>'''Satano'''. Diablo. '''Satana'''. De satano, havanta ecojn de satano : ''satana ruzo''. <section end="Satano"/> <section begin="Satelito"/>'''Satelito'''. – 1. ({{VdE-ml|Astr}}.). Malgranda planedo, rondiranta alian planedon. - 2. Nedisiĝa kunulo. <section end="Satelito"/> <section begin="Satiro"/>'''Satiro'''. Proza aŭ poezia verko, ridanta la homajn malvirtojn kaj mankojn. '''Satira'''. Mokanta la homajn malvirtojn kaĵ mankojn. '''Satiristo'''. Verkisto de satiroj. <section end="Satiro"/> <section begin="Satiruso"/>'''Satiruso'''. - 1. Arbara duondio de la greka mitologio. - 2. Homo cinika kaj voluptema. <section end="Satiruso"/> <section begin="Satrapo"/>'''Satrapo'''. - 1. Estro de provinco en la antikva Persujo. - 2. Granda sinjoro, fiera kaj despota. <section end="Satrapo"/> <section begin="Saturi"/>'''Saturi''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Densigi ĝis la plej alta grado solvaĵon, pligrandigante la kvanton de la solvita substanco : ''saturita acido''. <section end="Saturi"/> <section begin="Saŭco"/>'''Saŭco'''. Fluida spicaĵo de manĝaĵo : ''tomata saŭco''. '''Saŭcujo'''. Vazo por saŭco. <section end="Saŭco"/> <section begin="Savi"/>'''Savi'''. Liberigi iun de granda danĝero : ''savi dronanton; savi la vivon al dronanto''. La kuracisto savis la malsanulon de la morto. '''Savo'''. Ago de tiu, kiu savas. <section end="Savi"/> <section begin="Sceno"/>'''Sceno'''. - 1. Parto de akto, en kiu ludas la samaj personoj : ''La unua akto de « Hamleto » konsistas el 5 scenoj''. – 2. Eksterordinara, emocia okazo. - 3. Akraj, <section end="Sceno"/><noinclude><references/></noinclude> 2ux5zjeys0uir0cj5o6hj3m9wdg8gy2 104 40835 121690 119454 2026-05-26T02:12:02Z Castelobranco 7 *ligilo 121690 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Sekvi"/>kiuj sekvas, akompanas ian : ''sekvantaro de reĝo''. '''Sekve'''. Do. Komparu : '''{{VdE|Konsekvenca|Konsekvenco}}, {{VdE|Rezulto|rezulto}}'''. <section end="Sekvi"/> <section begin="Selo"/>'''Selo'''. Remburita sidejo, kiun oni ligas al la dorso de rajdbesto por komforte sidi. '''Seli'''. Meti selon sur la dorson de rajdbesto : ''seli ĉevalon''. '''Selisto'''. Metiisto, kiu faras selojn. <section end="Selo"/> <section begin="Selakto"/>'''Selakto'''. Fluidaĵo, apartigita de kazeigita lakto. <section end="Selakto"/> <section begin="Seleno"/>'''Seleno''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Se. Ĥemia elemento, simila al la sulfuro. <section end="Seleno"/> <section begin="Semo"/>'''Semo'''. Grajno aŭ parto de frukto, de floro, kiu servas por reprodukti la vegetaĵon. '''Semi'''. Ĵeti semojn sur kulturitan teron : ''semi tritikon, semi kampon''. '''Semado'''. Procedo de tiu, kiu semas. Komparu : '''{{VdE|Grajno}}, {{VdE|Greno|greno}}, {{VdE|Kerno|kerno}}'''. <section end="Semo"/> <section begin="Semaforo"/>'''Semaforo'''. Aparato por optikaj signaloj sur la maro, sur la fervojoj. <section end="Semaforo"/> <section begin="Semajno"/>'''Semajno'''. Periodo de sep tagoj, sekvantaj unu la alian : ''La jaro havas 52 semajnojn''. '''Ĉiusemajna, semajna'''. Aperanta unu fojon en ĉiu semajno : ''semajna gazeto''. <section end="Semajno"/> <section begin="Seminario"/>'''Seminario'''. Lernejo, instruanta junulojn al la pastreco. '''Seminariano'''. Lernanto de seminario. <section end="Seminario"/> <section begin="Sen"/>'''Sen'''. - 1. Prepozicio, esprimanta foreston, escepton, mankon (ne havante, ne akompanate'') : ''La generalo venis sem adjutanto''. Sen mono, sen ĉapelo. - 2. Prefikso havanta la saman signifon, kiel la prepozicio : ''sencela, sensenca, senigi, senvestigi''. <section end="Sen"/> <section begin="Senato"/>'''Senato'''. Supera ĉambrego de parlamento : ''La angla senato havas la nomon : la ĉambrego de la lordoj''. '''Senatano'''. Membro de senato. <section end="Senato"/> <section begin="Senco"/>'''Senco'''. Tio, kion esprimas vorto aŭ frazo; tio, kio montras, kiel oni komprenas vorton aŭ frazon : ''radika aŭ propra senco de vorto, figura senco''. '''Sensenca'''. Kiu havas neniun sencon, malsaĝa : ''sensensa diro''. '''Sensencaĵo'''. Io sensenca. '''Dusenca'''. Havanta du sencojn, kiu povas esti komprenata en du sencoj : ''Diamanto estas dusenca vorto''. <section end="Senco"/> <section begin="Sendi"/>'''Sendi'''. Ordoni, kaŭzi, ke iu iru, ke io estu portita de unu loko en alian : ''sendi la kuiristinon en la bazaron, sendi leteron al amiko''. '''Sendo'''. Ago de tiu, kiu sendas. '''Sendaĵo'''. Sendata objekto : ''Mi ricevis la sendaĵon''. '''Sendito'''. Homo, kiun oni sendis kun komisio. '''Dissendi'''. Sendi en multajn lokojn, al multaj personoj : ''dissendi cirkuleron''. '''Resendi'''. Sendi ion al la loko aŭ persono, de kiu ĝi estis sendita : ''Li resendis la leteron, ne malferminte ĝin''. <section end="Sendi"/> <section begin="Sensacio"/>'''Sensacio'''. Granda impreso : ''La novaĵo kaŭzis sensacion en la tuta urbo''. '''Sensacia'''. De sensacio, kaŭzanta sensacion. <section end="Sensacio"/> <section begin="Senti"/>'''Senti'''. Ricevi impreson de ekstera objekto per speciala organo : ''senti odoron, malvarmon''. Sento. - 1. Kapablo senti : ''la kvin sentoj de la homo - 2''. Tio, kion oni sentas : ''malagrabla sento''. '''Sentema'''. Kiu havas facile impreseblajn sentojn. '''Sentebla'''. Kiu povas esti sentata, rimarkata. '''Antaŭsenti'''. Neklare senti, imagi tion, kio devas okazi : ''antaŭsenti fulmotondron''. <section end="Senti"/> <section begin="Sentenco"/>'''Sentenco'''. Mallonga frazo, enhavanta belan moralan ideon, profundan veron de la vivo : ''sentenco de Seneko''. Komparu : '''{{VdE|Aforismo}}, {{VdE|Maksimo|maksimo}}, {{VdE|Moto|moto}}, {{VdE|Proverbo|proverbo}}'''. <section end="Sentenco"/> <section begin="Sentimentala"/>'''Sentimentala'''. Havanta tro senteman spiriton : ''sentimentala homo, sentimentala verko''. <section end="Sentimentala"/> <section begin="Sep"/>'''Sep'''. Ses plus unu; 7 : ''La sep tagoj de la semajno''. <section end="Sep"/> <section begin="Sepalo"/>'''Sepalo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Verda folieto de la ekstera kovraĵo de l’ floro. <section end="Sepalo"/> <section begin="Sepio"/>'''Sepio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Dekpieda molusko, posedanta vezikon kun fluidaĵo, uzata kiel farbo (''Sepia ofjicinalis''). <section end="Sepio"/> <section begin="Septembro"/>'''Septembro'''. Naŭa monato de l’ jaro. <section end="Septembro"/> <section begin="Septeto"/>'''Septeto''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika verko por sep homaj voĉoj aŭ por sep instrumentoj. <section end="Septeto"/> <section begin="Serafo"/>'''Serafo'''. Anĝelo de la plej alta rango. <section end="Serafo"/> <section begin="Serajlo"/>'''Serajlo'''. - 1. Palaco de la turka sultano. - 2. Parto de turka palaco, kie loĝas la virinoj. <section end="Serajlo"/> <section begin="Serĉi"/>'''Serĉi'''. Peni trovi : ''serĉi la perditan naztukon; serĉi bonan esprimon por fidele traduki la tekston''. '''Serĉo, serĉado'''. Ago, agoj de tiu, kiu serĉas. '''Traserĉi'''. Serĉi detale, precipe por trovi ion kontraŭleĝan : ''traserĉi la loĝejon de politika krimulo''. <section end="Serĉi"/> <section begin="Serena"/>'''Serena'''. - 1. Belvetera, sennuba : ''serena ĉielo''. - 2. Ne ĉagrenita, kvieta : ''serena vizaĝo''. '''Sereneco'''. Eco de tio, kio estas serena. Komparu : '''{{VdE|Kvieta}}, {{VdE|Milda|milda}}, {{VdE|Trankvila|trankvila}}'''. <section end="Serena"/> <section begin="Serenado"/>'''Serenado'''. Muzika verko aŭ kanto, plenumata nokte, en libera aero sub la fenestroj de iu, por esprimi sian amon aŭ respekton. <section end="Serenado"/> <section begin="Serĝento"/>'''Serĝento'''. Malsupera infanteria suboficiro. <section end="Serĝento"/> <section begin="Serio"/>'''Serio'''. Seninterrompa vico de samspecaj objektoj, de nombroj : ''serio de spektakloj, serio de loteriaj biletoj''. <section end="Serio"/><noinclude><references/></noinclude> ax84ca84rpzsfqjihajsyxe9513fgte 104 40836 121691 119455 2026-05-26T02:23:00Z Castelobranco 7 *ligilo 121691 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Serioza"/>'''Serioza'''. - 1. Pripensanta antaŭ la agoj : ''serioza viro''. - 2. Ne ŝercema, ne ŝerca : ''Mi ne deziras aŭskulti viajn spritaĵojn, mi postalas seriozan respondon!'' '''Serioze'''''. En serioza maniero. '''Seriozeco'''. Eco de tio, kio estas serioza. Komparu : '''{{VdE|Grava}}'''. <section end="Serioza"/> <section begin="Serpento"/>'''Serpento''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rampulo kun tre longa, cilindroforma korpo, kovrita de skvamoj, sen piedoj. '''Serpenti'''. Sin movi, kiel serpento : ''La rivereto serpentas sur la herbejo''. <section end="Serpento"/> <section begin="Seruro"/>'''Seruro'''. Risorta aparato por fermi pordon, keston. '''Seruristo'''. Metisto, kiu faras serurojn. <section end="Seruro"/> <section begin="Servi"/>'''Servi'''. - 1. Labori por iu laŭ liaj ordonoj : ''servi, kiel pordisto; servi, kiel oficisto'' - 2. Esti utila por iu aŭ por io : ''servi la patrujon per siaj agoj''. - 3. Esti uzata por io : ''La ŝipo servas por la navigado''. '''Servema'''. Kiu volonte servas. '''Servisto'''. Homo, kies okupo estas labori por iu laŭ liaj ordonoj, precipe en lia hejmo : ''pordisto, lakeo''. '''Servo, servado'''. Ago, agoj, okupo de tiu, kiu servas : ''milita servado, Diservo''. <section end="Servi"/> <section begin="Servuto"/>'''Servuto'''. Mallibera servado de la kamparanoj, kiuj en la mezaj jarcentoj restis kvazaŭ posedaĵo de la mastro : ''La servuto estis nuligita en Ruslando en la jaro 1861''. '''Servutulo'''. Homo, plenumanta la servuton. <section end="Servuto"/> <section begin="Ses"/>'''Ses'''. 6; kvin plus unu. <section end="Ses"/> <section begin="Severa"/>'''Severa'''. - 1. Ne pardonanta la kulpojn kaj kiel eble plej forte punanta ilin : ''severa juĝisto, severa verdikto''. - 2. Akra, ne milda : ''severa vintro, severa klimato''. - 3. Akra, neĝentila : ''severa admono''. '''Severe'''. En severa maniero. '''Severeco'''. Eco de tio, kio estas severa. <section end="Severa"/> <section begin="Sevrugo"/>'''Sevrugo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Manĝebla fiŝo el la familio de l’ sturgoj (''Acipenser stetlatus''). <section end="Sevrugo"/> <section begin="Sezono"/>'''Sezono'''. Parto de la jaro, karakterizata de specialaj trajtoj (temperaturo, okupoj'') : ''vintro, ĉassezono, bansezono''. <section end="Sezono"/> <section begin="Sfero"/>'''Sfero'''. – 1. ({{VdE-ml|Geom}}.). Figuro, kies kurba surfaco estas en ĉiuj punktoj egaldistanca de unu interna punkto, nomata centro : ''La tera globo havas la formon de kunpremita sfero''. - 2. Medio de agado, de influo : ''sfero de politika influo''. '''Sfera'''. - 1. Havanta la formon de la sfero : ''sfera korpo''. - 2. Koncernanta fenomenon, kaŭzitan de la sfera formo : ''sfera aberacio''. '''Duonsfero'''. Duono de sfero : ''Ĉiu granda rondo dividas la sferon en du duonsferojn''. '''Sfereco'''. Sfera formo : ''La sfereco de la tero ne estis konata de la antikvuloj''. <section end="Sfero"/> <section begin="Sfinkso"/>'''Sfinkso''' - 1. Fabela besto de la antikvaj Egiptanoj, kun leona korpo kaj virina brusto kaj kapo. - 2. Persono, kiun oni ne povas kompreni : ''Li estas vera sfinkso : ĉiujn liajn agojn ĉirkaŭas mistero''. <section end="Sfinkso"/> <section begin="Sfinktero"/>'''Sfinktero''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Ringforma muskolo fermanta eniron : ''sfinktero de la veziko''. <section end="Sfinktero"/> <section begin="Si"/>'''Si'''. Resenda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l' frazo : ''mi lavas min; vi lavas vin; li, ŝi, ĝi, ili lavas sin''. '''Sia'''. Poseda pronomo de la tria persono, uzata en komplementoj, kiam ili rilatas la subjekton de l’ frazo : ''Venis la reĝo kun siaj korteganoj''. <section end="Si"/> <section begin="Sibli"/>'''Sibli'''. Eligi sonon, konsistantan el longedaŭra s. : ''La serpento siblas''. '''Siblo'''. Sono, konsistanta el longedaŭra s. <section end="Sibli"/> <section begin="Sidi"/>'''Sidi'''. Resti senmova sur la postaĵo de la korpo : ''sidi sur seĝo, sidi ĉe la tablo''. '''Sidigi'''. Meti iun senmove sur la postaĵo de lia korpo : ''sidigi infanon sur benko''. '''Sidiĝi'''. Sin meti senmove sur la postaĵo de sia korpo : ''Sidiĝu, mi petas''. '''Kunsidi'''. Partopreni kun aliaj personoj en komuna diskutado kaj konsiliĝo : ''Kunsidis ĉiuj membroj de la komitato''. '''Kunsido'''. Komuna diskutado kaj konsiliĝado de membroj de societo, de juĝantaro k. t. p. : ''La kunsido de la estraro estis publika''. <section end="Sidi"/> <section begin="Sieĝi"/>'''Sieĝi'''. Ĉirkaŭi fortikaĵon per militistaj fortoj por ĝin preni. '''Sieĝo'''. Agoj de tiu, kiu sieĝas : ''La sieĝo de Trojo''. '''Sieĝanto'''. Militisto, kiu sieĝas. '''Sieĝato'''. Militisto, loĝanto de urbo, kiun oni sieĝas. <section end="Sieĝi"/> <section begin="Sifiliso"/>'''Sifiliso''' ({{VdE-ml|Med}}.). Seksa malsano, infekta kaj heredata. '''Sifilisa'''. De sifiliso, koncernanta sifilison, kaŭzita de sifiliso : ''sifilisa ulcero''. <section end="Sifiliso"/> <section begin="Sifono"/>'''Sifono'''. - 1. Kurbigita tubo kun neegalaj branĉoj, uzata por transverŝi fluidojn. - 2. Botelo kun tia tubo por gasaj akvoj. <section end="Sifono"/> <section begin="Sigelo"/>'''Sigelo'''. Signo, farata sur mola substanco, por fikse fermi koverton, por pruvi aŭtentikecon de dokumento. '''Sigeli'''. Fari sigelon, fermi per sigelo : ''sigeli koverton''. '''Sigelilo'''. Peco de ŝtono, de metalo aŭ de alia malmola substanco, sur kiu estas gravurita signo aŭ surskribo, por sigeli. '''Sigelvakso'''. Substanco, farata el ŝelako, rezino kaj vakso, uzata por sigeloj. Komparu : '''{{VdE|Stampo}}'''. <section end="Sigelo"/> <section begin="Signo"/>'''Signo'''. Linio, figuro, gesto, movo, havanta specialan signifon, koniganta penson : ''Fari signon ĉe la paragrafo, kie oni interrompis la legadon''. ''Interpunkciaj signoj : punkto, komo, signo de elkrio, de demando''. <section end="Signo"/><noinclude><references/></noinclude> mdd233irh76u61hzj3ai7rd1ykkdbpc 104 40837 121692 119456 2026-05-26T02:30:38Z Castelobranco 7 *ligilo 121692 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude><section begin="Signo"/>''Per la signo de la mano la militestro ordonis la atakon''. '''Signi'''. Fari signon. '''Postesigno'''. Signo, lasita de io, kio pasis : ''postesigno de katastrofo''. '''Piedsigno'''. Signo, lasita de piedo sur la tero : ''piedsigno de lupo''. Komparu : '''{{VdE|Noti|Noto}}'''. <section end="Signo"/> <section begin="Signalo"/>'''Signalo'''. Interkonsentita signo, por komuniki de malproksime averton, ordonon, novaĵon : ''fervoja signalo''. '''Signali'''. Fari signalon. <section end="Signalo"/> <section begin="Signifo"/>'''Signifo'''. Senco, graveco : ''signifo de vorto : Niaj kongresoj havas grandan signifon por nia afero''. <section end="Signifo"/> <section begin="Silabo"/>'''Silabo'''. Aparta vokalo, aŭ vokalo kun unu aŭ kun kelke da konsonantoj, kiu povas esti elparolita per unu eligo de la voĉo : ''La vorto « kardinalo » konsistas el la silaboj : kar di na lo''. '''Silabi'''. Legi, paroli, dividante la vortojn en silabojn. <section end="Silabo"/> <section begin="Silenti"/>'''Silenti'''. Ne paroli, ne eligi sonojn, ne fari bruon : ''Ĉiuj silentis, aŭskultante la rakonton de Eneo''. '''Silento'''. Stato de tio, kio silentas : ''la silento de la publiko, la silento de la naturo''. '''Silenta'''. Kiu silentas, senvorta : ''silenta plendo''. '''Silentema'''. Kiu amas silenti. '''Silentigi'''. Fari, ke iu silentu, devigi iun silenti : ''silentigi la lernantojn''. '''Silentiĝi, eksilenti'''. Ĉesi paroli, ĉesi fari bruon. <section end="Silenti"/> <section begin="Silicio"/>'''Silicio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Si. Ĥemia elemento, havanta aspekton de malhele griza pulvoro, de plumbe grizaj lamenoj aŭ de travideblaj kristaloj; ĝin enhavas multenombraj kombinaĵoj, formantaj la ŝelon de la tero. <section end="Silicio"/> <section begin="Siliko"/>'''Siliko''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Natura kombinaĵo de l’ silicio. <section end="Siliko"/> <section begin="Silikvo"/>'''Silikvo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Dunesta frukto, konsistanta el du fruktofolioj kaj enhavanta du vicojn de semoj : ''silikvo de sinapo''. <section end="Silikvo"/> <section begin="Silko"/>'''Silko'''. - 1. Ŝpinaĵo, produktata de la insekto, nomata silka raŭpo. - 2. Teksaĵo el silko. '''Silka'''. El silko : ''silka tuko''. Komparu : '''{{VdE|Atlaso}}'''. <section end="Silko"/> <section begin="Silogismo"/>'''Silogismo'''. Logika konkludo el du frazoj, farata el la unua per la helpo de la dua : ''La vegetaĵoj ne povas sin libere movi; la kverko estas vegetaĵo, do la kverko ne povas sin libere movi''. <section end="Silogismo"/> <section begin="Silueto"/>'''Silueto'''. Desegnaĵo, prezentanta la ombron de la desegnata persono aŭ objekto kaj unuforme nigra inter la konturoj. <section end="Silueto"/> <section begin="Siluro"/>'''Siluro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). La plej granda rivera fiŝo (''Silurus glanis''). <section end="Siluro"/> <section begin="Silvio"/>'''Silvio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Kantanta birdo el la vico de l’ paseroj (''Sylvia''). <section end="Silvio"/> <section begin="Simbolo"/>'''Simbolo'''. Figuro, signo, objekto, havanta interkonsentitan signifon : ''La hundo estas la simbolo de la fideleco''. Komparu : '''{{VdE|Devizo}}, {{VdE|Emblemo|emblemo}}'''. <section end="Simbolo"/> <section begin="Simboliko"/>'''Simboliko'''. Scienco pri la simboloj de religio, de popolo : ''la egipta simboliko''. <section end="Simboliko"/> <section begin="Simetrio"/>'''Simetrio'''. Harmonia rilato de la partoj de l’ tuto koncerne la grandecon, formon kaj nombron : ''La simetrio de la homa korpo ne estas perfekta''. '''Simetria'''. Posedanta simetrion : ''simetria meblo''. '''Simetrie'''. En simetria maniero. <section end="Simetrio"/> <section begin="Simfonio"/>'''Simfonio'''. Granda muzika verko por plena orkestro, konsistanta ordinare el kvar partoj; alegro, andanto, menueto kaj finalo. <section end="Simfonio"/> <section begin="Simio"/>'''Simio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Vertebrulo, apartenanta al la plej alta vico de l’ mambestoj, plej proksima al la homo (''primates''). <section end="Simio"/> <section begin="Simila"/>'''Simila'''. Posedanta tian saman naturon, ecojn, aspekton : ''La dormo estas simila al la morto''. ''La homo estas simila al la simio''. '''Simileco'''. Eco de tio, kio estas simila : ''La simileco de l’ fratoj estas ofte granda''. '''Simili'''. Esti simila. Komparu : '''{{VdE|Analogio|Analogia}}, {{VdE|Identa|identa}}, {{VdE|Parenco|parenca}}'''. <section end="Simila"/> <section begin="Simpatio"/>'''Simpatio'''. Reciproka inklino de du personoj, bazita sur simileco de iliaj gustoj, opinioj. '''Simpatia'''. Naskanta simpation : ''simpatia persono, simpatia vizaĝo''. '''Simpatii'''. Senti simpation al iu : ''simpatii kun iu''. '''Simpatie'''. En simpatia maniero, kun simpatio. <section end="Simpatio"/> <section begin="Simpla"/>'''Simpla'''. - 1. Ne kunmetita, aŭ konsistanta el homonimaj elementoj : ''La fero, kupro, oro estas simplaj korpoj''. Simplaj tempoj. - 2. Konsistanta el malmultaj partoj, ne ornamita : ''simpla konstruaĵo, simpla vesto''. - 3. Facile komprenebla, facile solvebla : ''simpla afero, simpla problemo''. - 4. Ne ruza, naiva : ''simpla homo''. - 5. Sen rango, de malalta rango, simpla soldato, simpla oficisto. '''Simple'''. En simpla maniero. '''Simpleco'''. Eco de tio, kio estas simpla. '''Simpligi, plisimpligi'''. Fari ion simpla, fari ion pli simpla. '''Simplulo'''. Simpla homo. '''Malsimpla'''. Kunmetita, konsistanta el diversaj elementoj, el multaj partoj; malfacila : ''malsimpla tempo, malsimpla meĥanismo, malsimpla problemo''. <section end="Simpla"/> <section begin="Simptomo"/>'''Simptomo'''. Fenomeno, montranta malsanon aŭ lezon : ''La febro estas simptomo de multaj malsanoj''. <section end="Simptomo"/> <section begin="Sinagogo"/>'''Sinagogo'''. Hebrea templo. <section end="Sinagogo"/> <section begin="Sinapo"/>'''Sinapo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Herba vegetaĵo el la familio de l’ kruciferoj; el ĝiaj semoj oni faras mustardon (''Sinapis nigra''). <section end="Sinapo"/><noinclude><references/></noinclude> h4c5wmoxpi64pq0a2a82l49spfq84yh 104 40838 121693 119193 2026-05-26T02:35:54Z Castelobranco 7 *ligilo 121693 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Sincera"/>'''Sincera'''. Aganta kaj parolanta sen ŝajnigo, akorde kun siaj opinioj : ''sincera homo, sincera bondeziro''. '''Sincere'''. En sincera maniero. '''Sincereco'''. Eco de tio, kio estas sincera. <section end="Sincera"/> <section begin="Sindiko"/>'''Sindiko'''. - 1. Persono, rajtigita zorgi pri la aferoj de la korporacio, kies membro ĝi estas. - 2. Persono, elektita de la kreditoroj de bankrotinto, por zorgi pri iliaj aferoj. <section end="Sindiko"/> <section begin="Sindikato"/>'''Sindikato'''. Grupiĝo por defendo de komunaj ekonomiaj interesoj : ''sindikato de fabrikantoj''. <section end="Sindikato"/> <section begin="Sinedrio"/>'''Sinedrio'''. Tribunalo de la antikvaj Hebreoj. <section end="Sinedrio"/> <section begin="Singulto"/>'''Singulto'''. Sono, kaŭzita de rapida kuntiriĝo de la diafragmo kaj trapaso de la aero tra la laringo. '''Singulti'''. Eligi singultojn. <section end="Singulto"/> <section begin="Sinjoro"/>'''Sinjoro'''. - 1. Posedanto rilate al la servistoj : ''La sinjoro kaj la lakeo''. - 2. Supera ĉefo : ''la Sinjoro = Dio''. - 3. Titolo de la ĝentileco de la personoj de l’ vira sekso. '''Sinjorino'''. - 1. Posedantino rilate al la servistoj. - 2. Titolo de l’ ĝentileco de la personoj de la virina sekso. '''Sinjora'''. De sinjoro, karakterizanta sinjoron. <section end="Sinjoro"/> <section begin="Sinkopo"/>'''Sinkopo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Subita sveno. <section end="Sinkopo"/> <section begin="Sinodo"/>'''Sinodo'''. Kongreso de episkopoj kaj pastroj, por decidi aferojn ekleziajn. <section end="Sinodo"/> <section begin="Sinonimo"/>'''Sinonimo'''. Vorto, havanta signifon tre proksiman de alia vorto : ''estimi, respekti''. '''Sinonima'''. Estanta sinonimo, koncernanta sinonimon : ''sinonima esprimo''. <section end="Sinonimo"/> <section begin="Sinoptika"/>'''Sinoptika'''. Ebliganta ĉirkaŭpreni per unu rigardo diversajn partojn de tuto : ''sinoptikaj tabeloj de scienco''. <section end="Sinoptika"/> <section begin="Sintakso"/>'''Sintakso'''. - 1. Parto de la gramatiko pri la konstruo de l’ frazoj kaj pri la reciproka rilato de l’ vortoj en la frazoj. - 2. Lernolibro de la sintakso : ''La esperanta sintakso de Fruictier''. '''Sintaksa'''. De sintakso, koncernanta sintakson : ''sintaksa regulo''. <section end="Sintakso"/> <section begin="Sintezo"/>'''Sintezo'''. Filozofia metodo, transiranta de la ideoj simplaj al la ĝeneralaj, de la elementoj al la tuto. '''Sinteza'''. De sintezo, bazita sur la sintezo. '''Sinteze'''. En sinteza maniero. <section end="Sintezo"/> <section begin="Sireno"/>'''Sireno'''. - 1. Ĉe la antikvaj Grekoj mara nimfo, duone virino, duone fiŝo, alloganta la navigantojn per ĉarma kanto, por entiri ilin poste en la maran senfundaĵon. - 2. Senkora koketulino. <section end="Sireno"/> <section begin="Siringo"/>'''Siringo''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Vegetaĵo el la familio de la oleacoj, kun belaj, bonodoraj floroj (''Syringa''). <section end="Siringo"/> <section begin="Siropo"/>'''Siropo'''. Densa solvaĵo de sukero, kuirita en akvo, aŭ de la suko de fruktoj, kuiritaj kun sukero. <section end="Siropo"/> <section begin="Sistemo"/>'''Sistemo'''. - 1. Kolekto de la principoj de procedo, direktantaj la plenumon laŭ plano, antaŭe pripensita : ''filozofia sistemo''. - 2. Tuto, konstruita konforme al sistemo : ''sistemo planeda, sistemo nerva''. '''Sistema'''. Bazita sur sistemo. '''Sisteme'''. Kun sistemo. Komparu : '''{{VdE|Metodo}}'''. <section end="Sistemo"/> <section begin="Sitelo"/>'''Sitelo'''. - 1. Rondforma vazo ligna, lada kun movebla tenilo, por porti fluidaĵojn. - 2. Ĝia enhavo (mezuro) : ''sitelo da akvo''. <section end="Sitelo"/> <section begin="Situacio"/>'''Situacio'''. - 1. Maniero, en kiu io okupas lokon rilate al la objektoj ĝin ĉirkaŭantaj : ''pentrinda situacio de urbo''. - 2. Tutaĵo de la kondiĉoj aŭ cirkonstancoj, en kiuj iu estas, vivas : ''brilanta situacio, komika situacio''. <section end="Situacio"/> <section begin="Skabio"/>'''Skabio''' ({{VdE-ml|Med}}.). Haŭta malsano, karakterizata de veziketoj de haŭto kaj de forta jukado. <section end="Skabio"/> <section begin="Skalo"/>'''Skalo'''. - 1. Linio, dividita en egalajn partojn aŭ nombro, esprimantaj la malgrandigon de plano, de geografia karto : ''La skalo de la desegnaĵo estas 1 : 1 000''. - 2. Amplekso de voĉo : ''skalo de la tenoro, de la violono''. - 3. Serio de dividoj de fizika instrumento : ''la skalo de termometro''. <section end="Skalo"/> <section begin="Skalpo"/>'''Skalpo'''. Haŭto de la kranio, fortranĉita kun la haroj, kiun la Indianoj portas kiel militan trofeon. <section end="Skalpo"/> <section begin="Skandalo"/>'''Skandalo'''. Ago kaŭzanta publikan indignon : ''Li forlasis la edzinon post dudekjara komuna vivo, - kia skandalo!'' '''Skandala'''. Havanta la ecojn de skandalo : ''skandala konduto''. <section end="Skandalo"/> <section begin="Skandio"/>'''Skandio''' ({{VdE-ml|Ĥem}}). Sc. Ĥemia elemento, malofta metalo. <section end="Skandio"/> <section begin="Skapolo"/>'''Skapolo''' ({{VdE-ml|Anat}}.). Larĝa, triangula, plata osto de la posta parto de l’ ŝultro. <section end="Skapolo"/> <section begin="Skarabo"/>'''Skarabo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Insekto koleoptero. <section end="Skarabo"/> <section begin="Skarifiki"/>'''Skarifiki'''. Fari tranĉojn sur la homa haŭto por kuracaj celoj. '''Skarifikilo'''. Instrumento por skarifiki. <section end="Skarifiki"/> <section begin="Skarlato"/>'''Skarlato'''. Sange ruĝa koloro. '''Skarlata'''. Sange ruĝa. <section end="Skarlato"/> <section begin="Skarlatino"/>'''Skarlatino''' ({{VdE-ml|Med}}.). Infekta febra malsano, karakterizata de skarlataj makuloj de la haŭto kaj de la mukaj membranoj. <section end="Skarlatino"/> <section begin="Skarpo"/>'''Skarpo'''. Larĝa longa rubando, portata kiel ornamo de vestoj, por subteni vunditan antaŭbrakon k. t. p. <section end="Skarpo"/> <section begin="Skato"/>'''Skato''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Familio de transversobuŝaj fiŝoj. <section end="Skato"/><noinclude><references/></noinclude> dqk88i9h7etw0r1qssp7zczbmf9ljdh 104 40839 121694 119194 2026-05-26T02:44:19Z Castelobranco 7 *ligilo 121694 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Skatolo"/>'''Skatolo'''. Ujo kartona, lada, ligna kun maldikaj parioj : ''skatolo por papero''. <section end="Skatolo"/> <section begin="Skeleto"/>'''Skeleto'''. - 1. Tutaĵo de la ostoj de besto : ''La homa skeleto tre similas la skeleton de la simio''. - 2. Trabaro de konstruaĵo, de ŝipo, plano de verko. - 3. Homo tre malgrasa. <section end="Skeleto"/> <section begin="Skemo"/>'''Skemo'''. Simpligita figuro, prezentanta ne la formon, sed la proporciojn de objekto. '''Skema'''. Koncernanta skemon, prezentanta skemon : ''skema desegnaĵo''. <section end="Skemo"/> <section begin="Skeptika"/>'''Skeptika'''. Dubanta pri ĉio, malfacile kredanta : ''skeptika homo, skeptika spiririto''. '''Skeptike'''. En skeptika maniero. '''Skeptikulo'''. Homo, skeptika. <section end="Skeptika"/> <section begin="Skerco"/>'''Skerco'''. Muzika verko gaja, ŝercema. <section end="Skerco"/> <section begin="Skermi"/>'''Skermi'''. Batali per tranĉarmiloj. '''Skermo'''. Batalo per tranĉarmiloj. <section end="Skermi"/> <section begin="Skismo"/>'''Skismo'''. Forlaso de eklezio kaj fondo de nova. <section end="Skismo"/> <section begin="Skizo"/>'''Skizo'''. - 1. Desegnaĵo, konsistanta el malmultaj karakterizaj linioj, rapide faritaj. - 2. Literatura verko, ne prezentanta plene la temon, sed per kelke da artistaj trajtoj faranta impreson de estetika tuto. - 3. Plano, projekto. '''Skizi'''. Fari skizon. <section end="Skizo"/> <section begin="Sklavo"/>'''Sklavo'''. - 1. Homo sen personaj rajtoj, apartenanta kiel objekto aŭ posedaĵo al alia homo, kiu lin aĉetis aŭ kaptis. - 2. Homo, plene regata de io : ''sklavo de sia pasio''. '''Sklava'''. Estanta sklavo, de sklavo : ''sklava edzo, sklava kutimo''. '''Sklavigi'''. Fari iun sklavo. '''Sklaveco'''. Stato de tiu, kiu estas sklavo. <section end="Sklavo"/> <section begin="Skolastiko"/>'''Skolastiko'''. Filozofio de la mezaj jarcentoj, karakterizata de blinda kredo al la aŭtoritato de Aristotelo, de emo al la dialektiko kaj al esploro de subtilaĵoj. '''Skolastika'''. De skolastiko, kiu koncernas la skolastikon. <section end="Skolastiko"/> <section begin="Skolopo"/>'''Skolopo''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Birdo el la vico de la longkruraj (''Scolopax rusticola''). <section end="Skolopo"/> <section begin="Skolopendro"/>'''Skolopendro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ miriapodoj (''Scolopendra''). <section end="Skolopendro"/> <section begin="Skombro"/>'''Skombro''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Malgranda manĝebla ostfiŝo (''Scomber''). <section end="Skombro"/> <section begin="Skorbuto"/>'''Skorbuto''' ({{VdE-ml|Med}}.). Epidemia malsano kaŭzata de la manko de freŝa nutraĵo kaj karakterizata de sangado de la dentkarno kaj de hemoragioj de l’ haŭto. <section end="Skorbuto"/> <section begin="Skorio"/>'''Skorio'''. Vitrosirnila substanco sur la surfaco de fandita minmetalo. <section end="Skorio"/> <section begin="Skorpio"/>'''Skorpio''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Artropodo el la klaso de l’ araneosimilaj, proksima al la rivera kankro (''Scorpio''). <section end="Skorpio"/> <section begin="Skrapi"/>'''Skrapi'''. Forigi partojn de la supraĵo de korpo, gratante ĝin. '''Skrapilo'''. Instrumento por skrapi. Komparu : '''{{VdE|Froti}}, {{VdE|Grati|grati}}, {{VdE|Viŝi|viŝi}}'''. <section end="Skrapi"/> <section begin="Skribi"/>'''Skribi'''. Esprimi siajn pensojn per ĝenerale interkonsentitaj signoj, literoj : ''skribi vorton, skribi leteron, skribi romanon''. '''Skribo'''. - 1. Ago de tiu, kiu skribas : ''rapida skribo''. - 2. Maniero skribi : ''bela, legebla skribo''. - 3. Tio, kion oni skribis : ''la Sankta Skribo''. '''Skribisto'''. Homo, kies profesio estas skribi, transskribi. '''Priskribi'''. Prezenti, karakterizi ion, skribante, parolante pri ĝi : ''priskribi aventuron''. '''Subskribi'''. Skribi sian nomon sub io, kiel ĝia aŭtoro, aŭ por esprimi sian aprobon, konsenton. '''Surskribi'''. Skribri sur io ĝian nomon, destinon. <section end="Skribi"/> <section begin="Skrofolo"/>'''Skrofolo''' ({{VdE-ml|Med}}.). Malsano de tuberkulozaj infanoj, karakterizata de ŝvelo de la limfaj glandoj, inflamo de la okuloj, artikoj kaj ostoj. <section end="Skrofolo"/> <section begin="Skrupulo"/>'''Skrupulo'''. - 1. Maltrankviliganta dubo en la aferoj de la konscienco : ''La infano estis tiel malsana, ke la skrupuloj ne permesis al la patrino admoni ĝin''. - 2. Granda precizeco en la faroj. '''Skrupula'''. Karakterizata, de skrupulo : ''skrupula homo, skrupula esploro''. '''Skrupule'''. En skrupula maniero, kun skrupulo. <section end="Skrupulo"/> <section begin="Skui"/>'''Skui'''. Per fortaj movoj tien kaj returnen tremigi ion : ''skui arbon por faligi fruktojn''. '''Skuo'''. Ago de tiu, kiu skuas. Komparu : '''{{VdE|Balanci}}, {{VdE|Svingi|svingi}}, {{VdE|Ŝanceli|ŝanceli}}'''. <section end="Skui"/> <section begin="Skulpti"/>'''Skulpti'''. Fari el solidaj substancoj figurojn, imitantajn homojn, bestojn : ''skulpti marmoron, skulpti statuon''. '''Skulptado'''. Skulptarto. '''Skulptaĵo'''. Skulptita figuro. '''Skulptisto'''. Artisto, kiu skulptas. Komparu : '''{{VdE|Ĉizi}}'''. <section end="Skulpti"/> <section begin="Skuno"/>'''Skuno'''. Rapida, malpeza velŝipo. <section end="Skuno"/> <section begin="Skurĝo"/>'''Skurĝo'''. Vipo kun mallonga tenilo kaj mallonga, dika rimeno. '''Skurĝi'''. Bati per skurĝo. <section end="Skurĝo"/> <section begin="Skvamo"/>'''Skvamo'''. - 1. Malmolaj, maldikaj platoj, kovrantaj la korpon de multaj fiŝoj kaj rampuloj. - 2. Objekto, similanta skvamon : ''skarlatinaj skvamoj de la haŭto''. <section end="Skvamo"/> <section begin="Smeraldo"/>'''Smeraldo'''. Multekosta ŝtono de bela verda koloro. <section end="Smeraldo"/> <section begin="Smirgo"/>'''Smirgo'''. Minerala substanco, uzata por poluri metalojn. '''Smirga papero'''. Papero, sur kiu estas algluita smirgo. '''Smirgi'''. Poluri per smirgo. <section end="Smirgo"/> <section begin="Sobra"/>'''Sobra'''. Modere trinkanta kaj manĝanta. '''Sobre'''. En sobra maniero, kun sobreco. '''Sobreco'''. Eco de tiu, kiu estas sobra. '''Malsobra'''. Malmodere trinkanta kaj manĝanta. <section end="Sobra"/><noinclude><references/></noinclude> rl0d4cykbq0aw2nw0fmxyk6fnstajii 104 40840 121695 119195 2026-05-26T02:50:11Z Castelobranco 7 *ligilo 121695 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Castelobranco" /></noinclude> <section begin="Malsobre"/>'''Malsobre'''. En malsobra maniero, kun malsobreco. '''Malsobreco'''. Eco de tiu, kiu estas malsobra. <section end="Malsobre"/> <section begin="Socio"/>'''Socio'''. Kuniĝo de homoj aŭ de bestoj, vivantaj sub komunaj leĝoj. '''Socia'''. De socio, koncernata socion. <section end="Socio"/> <section begin="Sociala"/>'''Sociala'''. Socia. <section end="Sociala"/> <section begin="Socialismo"/>'''Socialismo'''. Socia doktrino, postulanta nuligon de la privata propraĵo kaj transdonon de la iloj de la produktado al la socio. <section end="Socialismo"/> <section begin="Socialisto"/>'''Socialisto'''. Adepto de la socialismo. <section end="Socialisto"/> <section begin="Societo"/>'''Societo'''. Kuniĝo de multe da personoj por komuna celo : ''Li tre agrable parolas en la societo''. ''Societo de velocipedistoj''. '''Societa'''. De societo, koncernanta societon : ''societa regularo, societa moro''. Komparu : '''{{VdE|Asocio}}, {{VdE|Kompanio|kompanio}}, {{VdE|Ligo|ligo}}, {{VdE|Unuiĝo|unuiĝo}}'''. <section end="Societo"/> <section begin="Sociologo"/>'''Sociologo'''. Scienculo, sin okupanta per la sociologio. <section end="Sociologo"/> <section begin="Sociologio"/>'''Sociologio'''. Scienco pri la fenomenoj kaj leĝoj de la socia vivo. <section end="Sociologio"/> <section begin="Sodo"/>'''Sodo''' ({{VdE-ml|Ĥem}}.). Na₂CO₃. Natria salo de la karbonika acido, trovata en la naturo em mineralaj fontoj (Karlsbado); senkolora salo alkalia, facile solvebla en la akvo kaj uzata en la fabrikado de sapoj kaj por multaj teknikaj celoj. <section end="Sodo"/> <section begin="Sofo"/>'''Sofo'''. Kanapo kun apogdorso kaj du apogflankoj. <section end="Sofo"/> <section begin="Sofismo"/>'''Sofismo'''. Erara, trompanta konkludo, bazita sur rezonado ŝajne ĝusta : ''Kion mi ne perdis, tio apartenas al mi; mi ne perdis vian monujon, do via monujo apartenas al mi''. <section end="Sofismo"/> <section begin="Sofisto"/>'''Sofisto'''. Filozofo en la antikva Grekujo, instruanta al la junuloj la arton pruvi plej diversajn tezojn, eĉ tute kontraŭajn unu al alia. <section end="Sofisto"/> <section begin="Soifi"/>'''Soifi'''. - 1. Senti deziron, bezonon trinki : ''Oni forte soifas dum la varmego''. - 2. Forte deziri : ''soifi laboron''. '''Soifo'''. - 1. Deziro, bezono trinki. - 2. Forta deziro. '''Sangsoifa'''. Kruela, sovaĝa : ''sangsoifa besto''. <section end="Soifi"/> <section begin="Sojlo"/>'''Sojlo'''. - 1. Transversa ŝtono aŭ trabo ĉe la bazo de la malfermaĵo de pordo. - 2. Komenco : ''Ĉe la sojlo de l’ vivo''. <section end="Sojlo"/> <section begin="Soklo"/>'''Soklo'''. Bazo de muro, de kolono, de statuo. <section end="Soklo"/> <section begin="Sola"/>'''Sola'''. Ne akompanata de aliaj; ne helpata de aliaj; sen iu ajn alia; unu kaj neniu plu : ''veni sola, labori sola''. ''Li sola estas kulpa''. '''Sole'''. Nur, sen iu ajn alia. <section end="Sola"/> <section begin="Solanacoj"/>'''Solanacoj''' ({{VdE-ml|Bot}}.). Familio de dukotiledonaj unupetalaj vegetaĵoj ihiskiamo, beladono, tomato. <section end="Solanacoj"/> <section begin="Soldato"/>'''Soldato'''. Militisto. '''Soldatejo'''. Domo, loĝejo de soldatoj. '''Servosoldato'''. Soldato, servanta kiel lakeo ĉe oficiro. <section end="Soldato"/> <section begin="Solecismo"/>'''Solecismo'''. Eraro kontraŭ la sintakso : ''Estas necese, ke li venus''. <section end="Solecismo"/> <section begin="Solena"/>'''Solena'''. Honorata per publikaj ceremonioj, aranĝata kun pompo : ''solena festo, solena aŭdienco''. '''Soleno'''. Festo, ceremonio, aranĝita kun pompo. '''Soleneco'''. Eco de tio, kio estas solena. '''Soleni'''. Honori per pompaj ceremonioj. <section end="Solena"/> <section begin="Solida"/>'''Solida''' ({{VdE-ml|Fiz}}.). - 1. Kies molekuloj estas fikse kunigitaj unu kun alia : ''La naturo konsistas el la korpoj solidaj, fluidaj kaj gasaj''. - 2. Serioza, konfidinda : ''solida argumento, solidafirmo''. '''Solideco'''. Eco de tio, kio estas solida. '''Solide'''. En solida maniero. <section end="Solida"/> <section begin="Solidara"/>'''Solidara'''. Prenanta sur sin respondecon por la agoj de alia persono : ''solidara kun la samideanoj''. '''Solidare'''. En solidara maniero. '''Solidareco'''. Eco de tio, kio estas solidara. <section end="Solidara"/> <section begin="Solisto"/>'''Solisto'''. Artisto (muzikisto, kantisto, dancisto) plenumanta parton de muzika aŭ baleta verko, destinitan por unu persono, akompanate de aliaj artistoj. <section end="Solisto"/> <section begin="Solitero"/>'''Solitero''' ({{VdE-ml|Zool}}.). Rubanda vermo, vivanta en la intestoj de l’ homo (''Taenia solium''). <section end="Solitero"/> <section begin="Solvi"/>'''Solvi'''. - 1. Fluidigi solidan substancon, miksante ĝin kun fluidajo : ''solvi salon em akvo''. - 2. Trovi rimedon, respondon : ''solvi problemon, solvi malfacilaĵon''. '''Solvo'''. Ago, efiko de tio, kio solvas. '''Solvebla'''. Kiu povas esti solvita : ''solvebla metalo, nesolvebla problemo''. '''Solviĝi'''. Fariĝi solvita. <section end="Solvi"/> <section begin="Somero"/>'''Somero'''. La dua el la kvar sezonoj de la jaro (21 junio - 22 septembro). '''Somera'''. De somero, koncernanta someron : ''somera vetero''. '''Somere'''. Dum somero, en somero. <section end="Somero"/> <section begin="Somnambulo"/>'''Somnambulo'''. Homo, malsana je la somnambulismo. <section end="Somnambulo"/> <section begin="Somnambulismo"/>'''Somnambulismo'''. Patologia stato, dum kiu oni iras kaj agas en la dormo, kvazaŭ konscie. <section end="Somnambulismo"/> <section begin="Sono"/>'''Sono'''. Tio, kion oni aŭdas : ''sonoj de voĉo, de instrumento''. '''Soni'''. Eligi, fari sonojn : ''La voĉo de la najtingalo sonas agrable''. '''Belsona'''. Kiu bele sonas, agrabla por la orelo : ''belsona lingvo''. <section end="Sono"/> <section begin="Sonato"/>'''Sonato''' ({{VdE-ml|Muz}}.). Muzika verko, konsistanta el alegro, andanto kaj finalo. <section end="Sonato"/> <section begin="Sondi"/>'''Sondi'''. Esplori la profundecon de akvo. '''Sondilo'''. Instrumento por sondi. <section end="Sondi"/><noinclude><references/></noinclude> ok2dz1axr2faachoas2zfaouq1fzkj8 0 40873 121698 119521 2026-05-26T02:55:36Z Castelobranco 7 * 121698 wikitext text/x-wiki <pages index='Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf' header=1 from=111 to=111 onlysection='Naturalismo' prev='{{VdE|Naturo}}' next='{{VdE|Naŭzo}}' /> [[Kategorio:Kapvortoj en Vortaro de Esperanto|Naturalismo]] p22k5blc0fiuekjtmvwpe119ib4e7dm 0 41212 121615 119860 2026-05-25T23:18:35Z Castelobranco 7 121615 wikitext text/x-wiki <pages index='Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf' header=1 from=121 to=122 onlysection='Pentri' prev='{{VdE|Pentekosto}}' next='{{VdE|Peonio}}' /> [[Kategorio:Kapvortoj en Vortaro de Esperanto|Pentri]] f9ho44dlw3s9kkjssdmy3nl9h404z8q 0 41264 121616 119912 2026-05-25T23:19:11Z Castelobranco 7 121616 wikitext text/x-wiki <pages index='Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf' header=1 from=123 to=124 onlysection='Piedo' prev='{{VdE|Piceo}}' next='{{VdE|Piedestalo}}' /> [[Kategorio:Kapvortoj en Vortaro de Esperanto|Piedo]] m9u0ixzwqabuj2y9culospo3zx9go2b 0 41416 121617 120064 2026-05-25T23:19:42Z Castelobranco 7 121617 wikitext text/x-wiki <pages index='Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf' header=1 from=128 to=129 onlysection='Precipe' prev='{{VdE|Prebendo}}' next='{{VdE|Preciza}}' /> [[Kategorio:Kapvortoj en Vortaro de Esperanto|Precipe]] 0hy673q0rxnre3fs8tw6jz9oygmvz2f 0 41636 121618 120284 2026-05-25T23:20:38Z Castelobranco 7 121618 wikitext text/x-wiki <pages index='Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf' header=1 from=137 to=138 onlysection='Regulo' prev='{{VdE|Regolo}}' next='{{VdE|Reĝo}}' /> [[Kategorio:Kapvortoj en Vortaro de Esperanto|Regulo]] cvhfpeol31skjjb8gia3b8wp0ztaniz 0 41660 121619 120308 2026-05-25T23:21:06Z Castelobranco 7 121619 wikitext text/x-wiki <pages index='Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf' header=1 from=138 to=139 onlysection='Renkonti' prev='{{VdE|Renesanco}}' next='{{VdE|Rento}}' /> [[Kategorio:Kapvortoj en Vortaro de Esperanto|Renkonti]] 9hsp73tfolbbun64b1uecw5sfbajrbd 0 42702 121568 2026-05-25T12:02:41Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="131" to="139" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|55]]" 121568 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="131" to="139" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|55]] 3xe8py4zly5v2tnt9qxf5fofzc2b7za 0 42703 121571 2026-05-25T12:18:02Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="140" to="145" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|57]]" 121571 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="140" to="145" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|57]] jvh3p58axnomt82if4f3rifnv3ntyl4 0 42704 121572 2026-05-25T12:20:20Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="146" to="149" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|59]]" 121572 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="146" to="149" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|59]] 79ye2k30qc7fw4a1gn1yo1q47qe26q3 0 42705 121573 2026-05-25T12:22:31Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="150" to="170" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|61]]" 121573 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="150" to="170" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|61]] l5r6q9ydpe3f6czj22h71oytuejqd7f 0 42706 121574 2026-05-25T12:24:08Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="171" to="184" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|63]]" 121574 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="171" to="184" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|63]] rtw0db8jdy6ejw2sxh588d155rmpjzm 10 42707 121584 2026-05-25T14:20:26Z HenriLeFoll 4277 Kreis novan paĝon kun "{{Elektita fragmento |paĝo=Kompatinda Klem |titolo=Kompatinda Klem |aŭtoro={{de|John Merchant}} |teksto= Kutime la doloroj de infano komenciĝas je la tago de ĝia naskiĝo, sed en la kazo de mia heroo ili vere komenciĝis kelkajn tagojn antaŭ lia eniro en la familian rondon. Jen la klarigo: “Kiam nia infano naskiĝos, ni nomos ŝin ‘Klementino’” diris S-ro Henry Kensford al la edzino. “Certe, se la nomo plaĉas al vi. Sed povas okazi ke la infano ne..." 121584 wikitext text/x-wiki {{Elektita fragmento |paĝo=Kompatinda Klem |titolo=Kompatinda Klem |aŭtoro={{de|John Merchant}} |teksto= Kutime la doloroj de infano komenciĝas je la tago de ĝia naskiĝo, sed en la kazo de mia heroo ili vere komenciĝis kelkajn tagojn antaŭ lia eniro en la familian rondon. Jen la klarigo: “Kiam nia infano naskiĝos, ni nomos ŝin ‘Klementino’” diris S-ro Henry Kensford al la edzino. “Certe, se la nomo plaĉas al vi. Sed povas okazi ke la infano ne estos.…” “… Filino? Sendube estos filino. Ĉu mi ne deziras filinon? Ĉu ni ne jam havas filon kaj ĉu estus prudente havi du?” “Jes, mia kara, sed la Naturo ofte.…” “Ne parolu al mi pri la Naturo. Ĉu mi ne venkis ŝin en mia komerca kariero?” “Ne la Naturon, kara mia… la Sorton, jes.” }} 7x39qfkjrqez7u0a0go72565oz19ujm 0 42708 121595 2026-05-25T21:04:09Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="185" to="191" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|65]]" 121595 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="185" to="191" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|65]] 4rti34b2skh0kknh7ymrth2uwtguw2n 0 42709 121596 2026-05-25T21:08:06Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="192" to="195" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|67]]" 121596 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="192" to="195" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|67]] axqzvk9xzza4zlya4j2qjized007puz 0 42710 121597 2026-05-25T21:10:00Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="196" to="202" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|69]]" 121597 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="196" to="202" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|69]] 7f7m5c5fw0cthj294o7dv5i18i47hgp 0 42711 121598 2026-05-25T21:12:16Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="203" to="205" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|71]]" 121598 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="203" to="205" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|71]] 8qyskdgfwjh349ysv47qwzbqvzpb4ke 0 42712 121600 2026-05-25T21:16:36Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="206" to="214" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|73]]" 121600 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="206" to="214" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|73]] 10wvis4nxiizs0a0ba5epi19xzu6cuv 0 42713 121601 2026-05-25T21:18:37Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="215" to="218" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|75]]" 121601 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="215" to="218" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|75]] 96elkao6ht7689ywr1rhf6txt2rq9vj 0 42714 121602 2026-05-25T21:20:13Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="219" to="222" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|77]]" 121602 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="219" to="222" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|77]] thfhzemlvknwxamh3qj3ghgkrlas0h0 0 42715 121603 2026-05-25T21:21:56Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="223" to="226" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|79]]" 121603 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="223" to="226" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|79]] besz3sdmm2fd874hcekylc6ghxlksoj 0 42716 121604 2026-05-25T21:23:11Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="227" to="235" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|81]]" 121604 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="227" to="235" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|81]] aseokgnfqerr9mro0nv6546tcimtfmg 0 42717 121605 2026-05-25T21:24:50Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="236" to="237" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|83]]" 121605 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="236" to="237" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|83]] bv9qjvmpz2stk6a0bp236sg3ann53gt 0 42718 121606 2026-05-25T21:26:59Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="238" to="240" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|85]]" 121606 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="238" to="240" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|85]] gdypeigsw678lapfnre25wiiepka8w6 0 42719 121607 2026-05-25T21:28:29Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="241" to="246" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|87]]" 121607 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="241" to="246" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|87]] pp5voywhag4pe2n1s02wo6puknypkvs 0 42720 121608 2026-05-25T21:30:01Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="247" to="249" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|89]]" 121608 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="247" to="249" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|89]] 9q2ga8a6i0s15ubpv4q8n4skc1zzwg3 0 42721 121609 2026-05-25T21:31:19Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="250" to="254" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|91]]" 121609 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="250" to="254" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|91]] d0doqgwwx7kum5rs0k16hazogwebqz1 0 42722 121610 2026-05-25T21:35:52Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="255" to="256" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|93]]" 121610 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="255" to="256" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|93]] 6gpc1sj3rljmhvv12rxq2omqsdwc46r 0 42723 121611 2026-05-25T21:37:33Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="257" to="262" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|95]]" 121611 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="257" to="262" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|95]] 7dyr38c1gw8ykdmfnqgebvelbuj23m6 0 42724 121612 2026-05-25T21:39:16Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="263" to="268" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|97]]" 121612 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="263" to="268" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|97]] ou1mptt3es9gbzfdzmnwv2abbfuup4e 0 42725 121613 2026-05-25T21:40:32Z Ciampix 3284 Kreis novan paĝon kun "<pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="269" to="275" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|99]]" 121613 wikitext text/x-wiki <pages index="Sienkiewikz - Quo vadis?, 1934, Zamenhof, II.pdf" from="269" to="275" header="1" /> [[Kategorio:Quo vadis?|99]] t702infnughwls5td4u1odino34na6r 0 42726 121643 2026-05-26T00:36:50Z Castelobranco 7 +1 121643 wikitext text/x-wiki <pages index='Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf' header=1 from=161 to=161 onlysection='Tedi' prev='{{VdE|Teatro}}' next='{{VdE|Tegi}}' /> [[Kategorio:Kapvortoj en Vortaro de Esperanto|Tedi]] l117paqi53gtf8l3i6cp2im1bicflc8 0 42727 121679 2026-05-26T01:47:09Z Castelobranco 7 +1 121679 wikitext text/x-wiki <pages index='Kabe - Vortaro de Esperanto, 1922.pdf' header=1 from=162 to=162 onlysection='Temperamento' prev='{{VdE|Tempo}}' next='{{VdE|Temperaturo}}' /> [[Kategorio:Kapvortoj en Vortaro de Esperanto|Temperamento]] acikzx2mpc11l9yw6r89lr7qqkb3my0